veribaz.com - Ziraat - T�rkiye'nin veri bankas�

TOPRA�I MEYDANA GET�REN KAYA VE M�NERALLER

9/7/2010

TOPRA�I MEYDANA GET�REN KAYA VE M�NERALLER

1. KAYALAR

Topra�� meydana getiren kayalar p�sk�r�k, metamorfik ve tortul kayalar olmak �zere �� grupta toplan�r. P�sk�r�k kayalar ma�man�n yer i�inde ve yery�z�nde so�uyarak kat�la�mas� sonucunda ortaya ��kar. P�sk�r�k kayalar�n ayr��mas� ve par�alanmas� ile meydana gelen �r�nlerin sular, r�zgar ve buzullarla ta��narak bir yere y��lmalar� ve tekrar kat�la�malar� tortul kayalar� meydana getirmi�tir. Metamorfik kayalar ise gerek p�sk�r�k ve gerekse tortul kayalar�n bas�n� ve �s� alt�nda metamorfize olmas� sonucunda metamorfik kayalar bulunur.

1.1. P�SK�R�K (VOLKAN�K) KAYALAR

P�sk�r�k kayalar, lavlar�n yer kabu�unun i� k�s�mlar�nda �e�itli derinliklerde ya da
yery�z�nde kat�la�mas� sonucunda olu�ur.

Yer kabu�u i�erisinde Filon denilen bir tak�m �atlaklar mevcuttur. Bu �atlaklar ma�ma taraf�ndan doldurulmu�tur. Derinlerden gelen ma�ma bu �atlaklar� takip ederek yery�z�ne ��kar ve yay�larak kat�la��r. Volkanlar yer kabu�u i�inde mevcut olan �atlaklar vas�tas�yla lavlar� d��ar� d�ker; bunlar�n so�uyup kat�la�mas�ndan d�� p�sk�r�k kayalar veya ekstr�sif kayalar meydana gelir. Ma�man�n yery�z�ne ��k�p birden so�umas� ve kat�la�mas� ile meydana gelen d�� p�sk�r�k kayalar�n yap�lar�ndaki minerallerin kristalleri ufak veya �ekilsizdir. Halbuki i� p�sk�r�k kayalar yava� so�udu�u i�in b�nyesindeki minerallerin kristalleri b�y�kt�r.

1.1.1. �� p�sk�r�k kayalar:
Magman�n, yer kabu�unun i� k�s�mlar�nda, yava� so�umas� sonucunda meydana gelen kayalard�r. Derinli�e ve so�uma h�z�na ba�l� olarak, b�nyedeki kayalar�n ebatlar� de�i�ir. Derinde bulunan ve yava� so�uyan kayalar�n kristalleri, b�y�k olur. Magma yery�z�ne yak�n alanlarda h�zl� bir �ekilde so�ursa �ok ince taneli bir yap� ortaya ��kabilir. Volkanik kayalardaki mineraller, yery�z�ne ��kmad�k�a, par�alay�c� ve ayr��t�r�c� kuvvetlerin etkisine maruz kalmaz. Granit, siyenit,diyorit,gabro gibi ta�lar, toprak olu�umunda rol oynayan kayalard�r.

1.1.1.1. Granit: Granit kayas� i�erisinde en �ok potasli feldispatlar ile kuvars bulunur. Potasl� feldispatlardan ortoklas veya mikroklin ayr� ayr� bulundu�u gibi bazen her ikisi de mevcuttur.

Di�er kayalar, ile mukayese edildi�i zaman granit kayas�n�n yo�unlu�unun d��k oldu�u g�r�l�r. Bu durum az miktarda demirli mineraller ve �zg�l a��rl�� d��k olan kuvars ve potasl� feldispatlar�n bulunu�undan ileri gelmektedir.

Granit rengi ihtiva etmi� oldu�u minerallerin rengi ile alakal�d�r. Genellikle koyudan a��k k�rm�z�ya, siyah-griden beyaza kadar de�i�en renge sahiptir. Nadiren baz�lar�n�nki sar�d�r.

�lkemizde; Alem da��, Kapl� da�, Uluda�, Domani�, Manyas, Yaylac�k, Sivrihisar, Bolu, K�r�ehir, K�re ve Do�u Anadolu"nun baz� yerlerinde bu kayalara rastlan�r.

1.1.1.2. Siyenit: Nadir rastlanan kayalardan biridir. Granit" den kuvars�n bulunmay�� veya �ok az kuvars ihtiva etmesiyle ay�rt edilir.

Pembe yahut gri renkte olup, bu renkleri feldispatlardan yahut koyu minerallerin de�i�mesinden al�r,

1.1.1.3. Diyorit: granit-gabro serisi i�erisinde bulunan bu ta� s�n�f�nda grano diyorit, kuvars diyorit ve diyorit ta�lar� bulunmaktad�r.

Kuvars i�eri�i %10 "dan daha a�a��dad�r. Temel minerali plajioklast�r. Plajioklastan anortit niceli�i %50"ye ��kabilir.

1.1.1.4. Gabro: Kalsik plajioklaslar ihtiva eden bir ta�t�r. Bu minareller ilaveten baz� hornbland, piroksen, olivinde bulunur. Olivinin mevcudiyeti halinde olivinli gabro, olivinin mevcut olmad�� hallerde olivinsiz gabro ad�n� al�r. Az miktarda ortoklas ihtiva eder. Gabro ve diabaz umumiyetle e�it miktarda feldispatlar ve koyu minareller ihtiva eder. Koyu minarellerin artmas� ile gabronun rengi koyula��r ve �zg�l a��rl�� da artar. Rengi umumiyetle ye�ildir.

1.1.2. D�� p�sk�r�k kayalar:

Yery�z�ne ��km�� olan lavlar�n h�zla so�umas� sonucunda te�ekk�l eden, k��k kristalli yada cams� yap� arz eden minerallerden olu�an kayalard�r.

1.1.2.1. Riyolit: Riyolit grubu i�erisindeki ta�lar b�nye, renk ve yap� itibariyle birbirinden farkl� iseler de kimyasal bile�im bak�m�ndan aralar�nda benzerlik vard�r. Baz�lar� kristal yap�ya sahip oldu�u halde di�erleri cams� yahut cams� kristal yap� kar��m�d�r. Kristal yap�ya sahip riyolit ta�lar�nda alkali feldispatlar ve kuvars, bunlarla birlikte �ok az miktarda koyu mineraller vard�r. Cams� yap�daki riyolitler ayn� kimyasal bile�ime sahiptir.

Riyolit gri veya beyaz renklerde olur. Bu renklerden ba�ka

BAZI BU�DAYG�L DANE YEMLER�N�N EKSTRAKT V�SKOZ�TELER� �LE PH DE�ERLER�N�N SAPTANMASI

9/7/2010

DETERMINATION OF EXTRACT VISCOSITY AND pH VALUE OF SOME CEREALS

G�R��
�NCEK� �ALI�MALAR
Bu�daygil Dane Yemlerinin Genel �zellikleri
Bu�daygil dane yemlerinin besin maddesi i�erikleri
Bu�daygil dane yemlerin i�erdi�i karbonhidratlar
Monosakkaritler
Oligosakkaritler
Polisakkaritler
Depo polisakkaritler
H�cre duvar� polisakkaritler
Ni�asta Tabiyat�nda Olmayan Polisakkaritlerin Viskozite ile
�li�kisi ve Besleme �zerine Etkileri
Arpa ve Bu�day �zerine Yap�lan �al��malar
Bu�daygil Dane Yemlerinden Yararlanman�n Art�r�lmas�
Daneler �zerine uygulanan i�lemler
Karma yemin �retimi s�ras�nda uygulanan i�lemler
Karma yemlere enzim ilavesi
MATERYAL VE Y�NTEM
Materyal
Yem materyali
Kullan�lan cihazlar
Kullan�lan kimyasal malzemeler
Y�ntem
Analizde kullan�lan ��zeltilerin haz�rlanmas�
�rneklerin haz�rlanmas�
Analizlerin Y�r�t�lmesi
�statistiksel de�erlendirme
ARA�TIRMA BULGULARI
Bu�day Varyetelerinde Elde Edilen Bulgular
Bu�day �rneklerinde pH De�erleri
Arpa Varyetelerinde Elde Edilen Bulgular
Arpa �rneklerinde pH De�erleri
TARTI�MA ve SONU�

�ZET
Bu tezde baz� arpa ve bu�day varyetelerinde, ��tme derecesi, varyete, suda bekletme ve otoklavlama muamelelerinin ekstrakt viskozitesi ve pH de�eri �zerindeki etkileri incelenmi�tir. ��tme derecesi; su, alkali ve asit ekstrakt viskoziteleri �zerine �nemli etkide bulunmu�tur. Genel olarak 0,5 mm"lik ��tme derecesinde 1 mm"lik ��tme derecesine g�re daha y�ksek viskozite elde edilmi�tir. Suda bekletme ve otoklavlama muameleleri su, alkali ve asit ekstrakt viskozitelerinin y�kselmesine ve pH"n�n d��mesine neden olmu�tur. Genel olarak bu�day varyetelerine g�re arpa varyetelerinin ekstrakt viskoziteleri daha y�ksek bulunmu�tur. Ayr�ca, varyeteler aras�nda �nemli farklar bulunmu�tur. �ncelenen ekstrakt viskozite y�ntemleri aras�ndaki korelasyon pozitif ve y�ksek bulunmu�tur.
Anahtar s�zc�kleri: Arpa, bu�day, suda bekletme, otoklavlama, ekstrakt viskozite.

ABSTRACT
DETERMINATION OF EXTRACT VISCOSI

KANGAL

9/7/2010

t�rk�e kangal, ya da literat�rdeki adiyla anadolu �oban k�pegi �lkemizde yasayan en �zg�n soy, gen yapisinda bir baska k�pek geni olmayan d�nyadaki ender k�pek t�rlerinden biri.engl�sh the kangal or, the anatolian shepherd dog, is unique to turkey and the country"s only recognised dog breed. �t is also one of the rare dogs in the world whose genetic structure is not mixed with the genes of any other breed.

simdilerde, "k�pek"ler g�zde... lassi asagi, karabas yukari... b�y�k kentlerin k��c�k parklarinda, sokak aralarinda, elinde tasma, bastibacak finosunu ya da kocaman kafali buldogunu dolastiranlarin sayisi hizla artiyor. artik kimi evlerde k�pek, sohbetin bas k�sesine yerlesiyor. b�y�k merkezlerde �esitli "k�pek" magazalari a�iliyor. batinin filmlerden tanidigimiz o dev "k�pek sanayii " giderek yasamin bir par�asi haline geliyor. y�zyillar boyunca anadolu"nun...

BAKTER�YOS�NLER

9/7/2010

Son y�llarda g�dalarda kullan�lan do�al koruyucu maddelere olan talep artm��t�r. Do�al koruyucu maddelerden biri olan ve baz� bakteriler taraf�ndan �retilen bakteriyosinlerin �nemi de g�n ge�tik�e artmaktad�r.
Bakteriyosinler bakterilerin di�er bakterilere kar�� ld�r�c� olarak �rettikleri protein yap�s�ndaki bile�enlerdir. Bakteri h�creleri �rettikleri bakteriyosinlere kar�� ba��kt�r. Bakteriyosin, �reten k�lt�re ayn� ekolojik ni�te geli�en di�er bakterilere kar�� rekabetli bir avantaj sa�lar. Nisin, Lactococcus lactis subsp. lactis"in �retti�i US"de past�rize s�rme peynirlerde koruyucu olarak kullan�lan bir bakteriyosindir.
Ba�ta Lactobacillus, olmak �zere Lactococcus, Staphylococcus, Bacillus, Escherichia, Pediococcus, Leuconostoc cinsi bakterilere ait pek �ok t�r, bakteriyosin �retme yetene�ine sahiptir. T�m bakteri cinsleri i�erisinde �rettikleri bakteriyosin bak�m�ndan Lactobacillus"lar b�y�k bir a��rl��a sahiptir. Bakteriyosin �retimindeki hakim konumlar�ndan �t�r� Lactobacillus ve Lactococcus cinsleri taraf�ndan �retilen bakteriyosinlerin �zellikleri s�n�fland�rmada temel olarak al�nm��t�r.
Bakteriyosinlerin etki mekanizmalar� molek�l yap�s� ile birebir ili�kilidir. Farkl� gruplara giren bakteriyosinlerin etki mekanizmalar� da farkl�l�k g�stermektedir. Bakteriyosinlerin b�y�k �o�unlu�u sitoplazma d��nda ve genellikle de h�cre duvar�n� ge�mek suretiyle h�cre membran� �zerine etki g�stererek inhibisyona yol a�arlar.
Nisin aktivitesi i�in ilk hedef bakteriyel h�crenin sitoplazmik membran�d�r. Gram pozitif bakterilerdeki nisin membran keseciklerine enerji vererek PMF"nin bozulmas�na yol a�ar, amino asit ta��nmas�n� inhibe eder ve amino asitleri biriktirerek hedefte serbest b�rak�rlar. G�da patojeni L. monocytogenes"te nisin Z h�cresel potasyum iyonu kayb�na, sitoplazmik membran depolarizasyonuna, hidrolize ve h�cresel ATP"nin k�smen d��ar� ��kmas�na neden olur.
P. acidilactici PAC1.0 taraf�ndan �retilen pediocin PA-1 hedef h�crelerin sitoplazmik membran

MEYVE VE SEBZELERDE PEKT�N

9/7/2010

PEKT�N

Pektin ve �retimi

Pektin, t�m kara bitkilerinde bulunan do�al bir polisakkarittir. Molek�l a��rl�� 30 000 -
100 000 aras�nda de�i�ir.Pektinin temel yap�ta�� α-D- Galakturonik asittir. Galakturonik asitin olu�turdu�u linear poligalakturonik asit ana zincirde α- 1,2 glikozidik ba�la ba�lanm�� ramnoz molek�lleri yer almaktad�r. Ramnoz molek�llerine, uzun yan zincirler veya monomerler olarak n�tral �ekerler ba�lanm��t�r. �u halde pektin molek�lleri, linear zincir ( d�z b�lge ) ve yan zincirlerinin bulundu�u k�s�mlar ( t�yl� b�lge ) olmak �zere �zel bir yap�ya sahiptirler.
Pektin denildi�i zaman, ger�ekte �zellikleri benzer pektik madde grubu anla��lmaktad�r
( Ek�i 1988 ). Bir�ok meyve ve sebzede bulunan, h�cre duvar�n�n yap�s�nda yer alan, h�creleri birbirine ba�layan pektik bile�ikler, pektinik asit, pektik asit, pektat, protopektin ve pektin gibi bile�ikleri kapsamaktad�r.
Pektik maddeler, galakturonik asit veya galaturonik asidin metal esterleri olup birbirlerine
1-4 ba�� ile zincir yaparak ba�lanm��lard�r.

Pektin molek�l�nde galakturonik asit zincir ( homogalakturonan)

Protopektin, pektik maddelerden biridir ve di�er pektik maddeler bunlardan kaynaklan�r. Protopektin olgunla�mam�� meyve ve sebzelerde �zellikle h�cre duvar�nda ve orta lamellada yo�un olarak bulunur. Esterle�me derecesi �ok y�ksektir, suda ��z�nmez ve meyve - sebze dokusuna sert bir tekst�r veren ��elerden birisidir. Meyve ve sebzelerin olgunla�mas� s�resinde do�al halde bulunan protopektinaz taraf�ndan pektin ve hemiseluloza par�alan�r. B�ylece protopektin, di�er do�al enzimlerle pektin par�alanmas� daha ileri d�zeyde devam eder.Olu�an maddelerden birisi pektinik asittir.
Pektinik asit, pektik bile�ikler grubundan di�er bir maddedir, linear galakturonik asit zincirinden olu�ur ve az say�lmayacak d�zeyin �zerinde metil ester gruplar� i�erir. Pektinik asit polimerizasyon derecesine ve metil alkolle esterle�me d�zeyine g�re kolloidal veya suda ��z�nebilir nitelikte olabilir.
Pektik asit, pektinik asit �zerine pektinmetilesteraz enziminin daha ileri d�zeyde etkisi ile olu�an di�er bir pektik maddedir. Genellikle n�tral �ekerler i�ermeyen linear galakturonik asit zincirinden olu�ur ve hemen hemen hi� metoksil grubu i�ermez. Bu nedenle ayn� zamanda poligalakturonik asit ismiyle de an�l�r. Ticari olarak sodyum tuzu ( Sodyum Polipektat ) veya serbest asit ( poligalakturonik asit ) olarak bulunmaktad�r.
Pektik maddelerin di�er bir ad�, "" ramnogalakturonan "" lard�r. Bu isimden de anla��laca�� gibi, pektik maddeler basit bir galakturonik asit polimeri de�ildir. Buna g�re, pektik maddeler esas olarak olduk�a uzun galakturonik asit olmakla beraber, bu zincirin aras�na α- 1,2 ba�� yapm�� L - ramnoz �niteleri belli bir a�� yaparak yerle�mi�tir. B�ylece bu �nitelerin ba�land�� noktalarda zincir, pektin dirse�i denen bir k��e yapmaktad�r. Pektik maddenin k�kenine g�re, galakturonik asitten olu�mu� b�l�m� ( homogalakturonan ) uzunlu�u de�i�mektedir. Pektik madde zincirinde ayr�ca, n�tral �ekerlerden olu�an yan dallar bulunmaktad�r. Yan dallar, monosakkaritlerden, disakkaritlerden ve polisakkaritlerden olu�abilmektedir. Bu yap�lar hen�z yeterli ayr�nt�larla bilinmemektedir. �rne�in elma suyuna ge�en pektinlerin % 75 oran�nda anhidrogalakturonik asit i�erdi�i ve % 83 d�zeyine kadar metanol ile esterle�mi� bulundu�u, yan zincirlerin ise tamam�na yak�n�n�n galaktoz ve arobinozdan kaynakland�� bilinmektedir ( Wucherpfenning und Dietrich, 1987 )
Pektin, bitkisel dokularda yayg�n olarak bulunmas�na ra�men, her bitkiden pektin �retimi ekonomik olmamaktad�r. Bunun yan� s�ra bitkisel dokularda yeteli pektin bulunsa bile, pektnin nitelikleri kullan�m a��s�ndan uygun olmayabilir. G�da end�strisinde kullan�lmak �zere �retilen pektinin ba�l�ca hammaddeleri; turun�gil kabuklar� ve elma posas� gibi meyve suyu �retiminde olu�an at�klard�r. Ancak pancar k�sbesi ve

TRICHOGRAMMA EVANESCENS �LE YAPILAN DENEMELER

9/7/2010

MATERYAL VE METOT
Materyal
Arpa G�vesi, Sitotraga cerealella
Sistematikteki Yeri
Class:Insecta (=Hexapoda)
Yumurta Parazitoidi; Trichogramma evanescens Westwood
Sistematikteki Yeri
Hymenoptera (Zar Kanatl�lar)
Alttak�m: Apocrita
�stfamilya: Chalc�do�dae
Familya: Trichogrammat�dae
E Kuehniella ile Yap�lan Denemeler
Besin Ortam�n�n Haz�rlanmas�
Trichogramma evanescens �le Yap�lan Denemeler
Trichogramma evanescens Yeti�tirilmesi
Parazitlenmi� Konak�� Yumurtalar�na S�cakl��n Etkisi
Yumurtalar�n Kartlara Yap��t�r�lmas�
Tevanescens ergininin �m�r uzunlu�unun ara�t�r�lmas�
BULGULAR
Un G�vesinin Ephestia Kuaehniella
Yumurta
Larva
Pupa
Ergin
Yumurta Parazitoidinin (Tevanescens) Biyolojisi
S�cakl��n Parazitlemeye, Parazitoid Pupalar�n�ndan Ergin ��k��na Ve Cinsiyet ran�na Etkisi

G�R��
D�nya n�fusundaki art�� ve h�zl� kentle�me ile geli�en end�stri ve �lkelerin do�al kaynaklar�n�n tahribi ile olu�an kirlenme g�n�m�z insan�n�n en �nemli sorunlar� aras�na girmi� durumdad�r. Kimyasal m�cadele, b�ceklerle m�cadelede en �ok y�ntemlerden birisidir. Fakat kimyasal bile�iklerin birtak�m 6 zararl� �zeliklerinden dolay� kullan�m� s�n�rl� kalmaktad�r. Trichogrammma cinslerinin kullan�m� ile etkili bir m�cadele i�in; kullan�lan t�r, parazitin kalitesi, sal�verme zaman�, sal�verilen birey say�s� ve �evre ko�ullan okluk�a etkilidir. T.evanescens tah�l g�velerinin yumurtalar�nda yeti�tirilerek, bunlar�n m�cadelesinde kullan�lmaktad�r.�rne�in; un g�vesi Ephestia kuehniella larvas� depolanm�� un ile beslenerek unun kalitesini bozmakta, kirlili�e neden olmakta ve �r�n kalitesini d��rmektedir. Sonu�ta un kullan�lamaz hale gelmektedir. Bu t�r�n kontrol� i�in T. Evanecens west woord kullan�lmaktad�r. Bu �al��man�n ba�l�ca amac�; biyolojik teknikler kullan�larak T. evanescens"in farkl� s�cakl�kta ergin ��k�� oran�na, �m�r uzunlu�una farkl� parazitlemeye ve F1 d�llerinden ��kan erginlerin etkisini ara�t�rarak en y�ksek verimin hangi s�cakl�kta olabilece�ini g�ster

TARIM

9/7/2010

TARIM
�nsan ya�am�n�n temel ihtiyac� olan g�da ile do�rudan ili�kisi, tar�m sekt�r�n� �lke ekonomileri ac�s�ndan son derece �nemli k�lmaktad�r.Beslenme al��kanl��n�n co�rafi ko�ullar ve k�lt�rel fakt�rler nedeniyle �nemli farkl�l�klar g�stermesi, �lkeleri besin ihtiya�lar�n� d��ar�ya ba��ml� olmaks�z�n kendi kendilerine kar��lamak ve sekt�rde verimlili�i art�rmak amac�yla devletin deste�i ve korumas� alt�nda kapsaml� tar�m politikalar� olu�turmaya y�neltmi�tir.

Tar�m sekt�r�n�n d�nya �lkeleri taraf�ndan genellikle siyasi ve sosyal y�n� ile ele al�narak korumac� politikalar temelinde belirlenmesi, sekt�r�n uzun y�llar uluslararas� ticari d�zenlemeler d��nda kalmas�na neden olmu�tur.Nitekim sanayi sekt�r�nde 1950"li y�llardan itibaren uluslararas� ticaret kurallar�n�n olu�mas�na ra�men tar�m sekt�r�nde ancak 1990li y�llarda d�nya Ticaret �rg�t� Tar�m Anla�mas� ile benzer geli�meler ba�lam��t�r

T�RK�YE TARIMI VE DE��ME E��L�MLER�

9/7/2010

T�RK�YE TARIMI ve DE��ME E��L�MLER�
T�RK�YE TARIMI, GER�EKLER / SAPTIRMACALAR
Tar�m 1980"lerden beri ya�adigi a�inmaya kar�in, T�rkiye i�in hem sekt�rel hem de sosyo-politik olarak b�y�k �nem ta�imaktadir.
Bir sekt�r�n�n �lke a��s�ndan �nemi ya da ba�ar�s�, de�erlendirmeye al�nan kriterlere g�re farkl�l�klar g�sterir. Nitekim s�zde tar�m reformunun i� ve d�� savunucular�, tar�m sekt�r�n�, �lke kaynaklar�n� yutan bir kara delik olarak nitelemektedirler. Nihai ama�lar� tar�m� sekt�rel olarak ��kertmek olan bu �evreler, arg�manlar�na temel dayanak olarak, tar�ma ayr�lan kamu kaynaklar�n�n y�ksekli�ini ve buna kar��n d��k verim-y�ksek maliyet ikileminde y�kselen �retim yap�s�n� g�stermektedirler.
Medya bombard�man� alt�nda olu�an yayg�n kan�n�n aksine, T�rkiye"de tar�ma ayr�lan kaynaklar �lke i�in bir kara delik olu�turmaktan �ok uzakt�r. �lkede son y�llarda tar�m finansman�nda kullan�lan kaynak miktar� 12 milyar $ dolay�nda olup, bu miktar OECD �lkeleri ortalamas�n� ifade etmektedir. Ancak �zellikle �u belirtilmelidir ki, bu miktar�n 9 milyar $"�, yar�s� tar�m �reticilerinden olu�an t�keticiler taraf�ndan �denmekte, geriye kalan 3 milyar $ ise kamu b�t�esinden ayr�lmaktad�r. IMF ile birlikte reformun y�nlendiricilerinden olan D�nya Bankas�, bu 3 milyar $"�n 3 y�l i�erisinde 1.4 milyar $"a indirilmesi gerekti�ini s�yl�yor. Sadece son alt� ayda i�i bo�alt�lan bankalar ve k�y� bankac�l�� maceras�na soyunanlar i�in ayr�lan kamu kaynaklar� d��n�ld��nde, ileri s�r�len iddian�n ne denli ger�ek d�� oldu�u ortaya ��k�yor.
Verimlilik ve maliyet ba�lant�s� �zerine ortaya at�lan savlarda da, ayn� sapt�rmacan�n izleri var. Ger�ekten de, salt rakamlara dayanan bir kar��la�t�rma yap�ld��nda, �lkenin tar�msal verimlili�i, geli�mi� �lkelerin olduk�a gerisinde ve d�nya ortalamas� civar�ndad�r. Bununla birlikte, do�ru ��z�mlere ula�abilmek, daha analitik de�erlendirme s�re�leri ile olanakl�d�r. �rne�in tar�msal verimlili�i �l�mede "kullan�lan girdi – elde edilen ��kt�" verileri baz al�nd��nda, T�rkiye tar�m�n�n verimlili�i Avrupa"dan geri de�ildir. Ayn� sonu�, ��kt� elde etmek i�in kullan�lan tar�msal mekanizasyon, finans vb. etkenler i�in de ge�erlidir. O halde, "tar�m verimsizdir" nitelemesi, tan�mlanmadan kullan�ld��nda bilimsel a��dan ge�ersizdir. Tan�mland��nda ba�layacak irdeleme s�reci de, hangi alandan bak�l�rsa bak�ls�n, T�rkiye tar�m�n�n kullan�lamayan potansiyeline vurgu yapacakt�r.
T�rkiye"de tar�msal �retim maliyetlerinin, yine ABD ve AB ile kar��la�t�r�ld��nda, daha y�ksek oldu�u do�rudur. Ancak bu y�ksek maliyetlerde, �reticinin kullanmak zorunda oldu�u girdilerin pahal�l�� nemli bir rol oynamaktad�r. T�rkiye �reticisi y�llardan beri mazotu, T�rkiye Zirai Donat�m Kurumu"nun �zelle�tirilmesinden sonra g�breyi ve alet-ekipman�, Devlet �retme �iftlikleri T�GEM"lere d�n��t�r�l�p i�i bo�alt�ld��ndan beridir tohumu, geli�mi� �lkelerdeki meslekta�lar�na g�re �ok daha pahal�ya sat�n al�yor. Bu tablonun �zerine tar�mdaki kamusal yat�r�m yetersizli�i ve art�k kronikle�mi� altyap� sorunlar� eklendi�inde, tar�msal �retimin maliyet de�erlerinin y�kselmesi ka��n�lmaz oluyor.
T�m sald�r�lara ve yirmi y�l� a�k�n s�redir ya�ad�� erozyona kar��n tar�m sekt�r�, T�rkiye i�in olduk�a yararl� sonu�lar ortaya koymaktad�r. Bunlardan en �nemlisi, ideolojisi ve ekonomik geli�mi�lik d�zeyi ne olursa olsun, d�nyadaki t�m �lkeler i�in stratejik �neme sahip olan g�da g�venli�ini, �lke i�in sa�lam�� olmas�d�r. Ayr�ca tar�m, gayri safi milli has�lan�n % 16"s�n� olu�turmakta, d��sat�m�n % 11"ine tar�msal �r�nler konu olmaktad�r. Sanayinin gereksinim duydu�u hammaddenin b�y�k b�l�m�, tar�m sekt�r�nce kar��lanmaktad�r. Bunlarla birlikte, tar�m�n salt teknik-sekt�rel analizlerle de�il, en az onun kadar �nemli olmak �zere sosyo-politik y�nden de incelenmesini ve de�erlendirilmesini gerektiren husus, tar�m�n istihdama olan katk�s�d�r. T�rkiye"de tar�m�n istihdamdaki pay�, % 46"lar d�zeyindedir.
1980"lerden beri tar�m� a��nd�rmak yolunda devam eden s�re�, son birka� y�ld�r h�z ve etkinlik kazanm��t�r. Son y�llarda yukar�daki verilerin t�m�, geli�en ekonomilerde g�r�len normal de�i�imlerin �tesinde, tar�m sekt�r� i�in bir geriye gidi�i/��k�� deyimler hale geldi. Bu de�i�im, �lkenin en yoksul kesimini olu�turan tar�m �reticilerinin, k�yl�lerin ve t�m t�keticilerin ya�am ko�ullar�n� daha da zorla�t�rd�.
D�nyada esen neo-libe

Z�RAAT - ERKEN �LKBAHAR YET��T�R�C�L��NDE Y�KSEK PLAST�K T�NELLERDE FARKLI RENKLERDEK� SU T�PLER�N�N PATLICAN VE B�BERDE VER�M,ERKENC�L�K VE KAL�TEYE ETK�LER� �ZER�NE B�R ARA�TIRMA

9/7/2010

erken ilkbahar yeti�tiricili�inde y�ksek plastik t�nellerde farkl� renklerdeki su t�plerinin patl�can ve biberde verim,erkencilik ve kaliteye etkileri �zerine bir ara�t�rma

T�T�N KULLANIMIN TAR�H�ES�

9/7/2010

T�t�n Kullan�m�n Tarih�esi

Amerika"da T�t�n�n Tarih�esi(I)
M.�. 6000 y�l�nda Amerikada T�t�n �retimi ba�lam��.
M.�. 1500 y�l�nda Maya halk� i�meye ve t�t�nle lavman yapmaya ba�lam��.
1492 C.Columbus t�t�n i�imini Cuba adas�nda ��rendi. T�t�n yapraklar�n� ve tohumlar�n� Avrupaya ta��d�.
1531.de Avrupal� g��menler Santo Dominigo"da t�t�n tar�m�na ba�lad�
1612. ticari ama�la t�t�n �retimi ba�lad�

Amerika"da T�t�n�n Tarih�esi(II)
1800. Kanada"da ticari ama�la t�t�n ekimi yap�ld�.
1881. ABD. Sigara makinesi yap�ld�.
1913. RJ Reynold Camel sigaras�n� �retti.
1994. Sigara �reticileri ABD.kongresinde
Nicotine"nin ba��ml�l�k yapmad��n� beyan etti!

Amerika"da T�t�n�n Tarih�esi (III)
1862.ABD federal h�k�meti sivil sava��n� desteklemek i�in t�t�n vergisini ��kard�.
1939. Ochsner erkekte t�t�n akci�er ili�kisini bildirdi.
1953. R.Digest dergisinde sigara-kanser ili�kisiyle ilgili karikat�r yay�nlad�.
1964. ABD. Surgeons General t�t�n i�iminin kansere sebep oldu�unu kamuya bildirdi.

Avrupa ve Orta-Do�u"da T�t�n�n Tarih�esi. I
1500. T�rkler M�s�r"da t�t�n� tan�tt�.
1566. Jacques Nicot,Kralice Catherine de Medici"ye Migren i�in t�t�n enfiyesi ve tohumu g�nderdi.
1614. �ngiltere"de 7000 t�t�nc� d�kkan� a��ld�.
1710. Petro, Rus halk�n� t�t�n i�imine te�vik etti.
1833. �ngiltere"de fosforlu kibrit yap�ld�.

Andreas Vesalius

Ambroise Paré

Avrupa ve Orta-Do�u"da T�t�n kullan�m� Tarih�esi. II
1840. F.Chopin"in metresi Baroness de Dudevant halk�n i�inde ilk sigara i�en.
1901. UK.Imperial Tobacco ve BAT �ok uluslu �irketler kuruldu.
---------------------------------------------------
1604 .James I. T�t�n� yasaklad�.
1633. Osmanl�da t�t�n kullanana �l�m
1761. J.Hill. T�t�n enfiyesi Nasal Ca.
1795.Sammuel Thomas.Pipe dudak Ca.
1962. R.Doll ve R.Peto

MUHABBET ��E��N�N (RESEDA LUTEOLA L.) BORNOVA EKOLOJ�K KO�ULLARINA ADAPTASYONU VE B�TK� SIKLI�ININ VER�M VE KAL�TEYE ETK�S�

9/7/2010

�ZET
Ege �niversitesi Ziraat Fak�ltesi Tarla Bitkileri Deneme Alan�nda y�r�t�len bu �al��mada, muhabbet �i�e�i (Reseda luteola. L.)nin Bornova ekolojik ko�ullar�na adaptasyonu ve �� farkl� s�ra aras� mesafesinin (20, 30 ve 40 cm) verim ve kaliteye etkileri incelenmi�tir. Deneme; tek fakt�rl� tesad�f bloklar� deneme desenine g�re 4 tekerr�rl� olarak kurulmu�tur.
Bitki s�kl��n�n; ye�il herba verimi, drog herba verimi, kuru madde verimi ve bitki boyu �zerine olan etkisi istatistiki a��dan �nemli bulunmu�tur. En y�ksek ye�il herba verimine (1349.67 kg/da), drog herba verimine (352.54 kg/da) ve kuru madde verimine (317.65 kg/da) 20 cm s�ra aras� mesafesinde ula��lm��t�r. Bitki s�kl��n�n boyarmadde oran� �zerinde �nemli bir etkisi g�r�lmemi�tir. Boyar madde oran� %3.6-4.0 aras�nda de�i�mektedir.
Anahtar Kelimeler : Muhabbet �i�e�i, Reseda luteola L., s�kl�k, luteolin, boya bitkileri

ABSTRACT
THE ADAPTATION OF WELD (Reseda luteola L.)IN BORNOVA ECOLOGICAL CONDITIONS AND THE EFFECT OF DIFFERENT PLANT DENSITIES ON YIELD AND QUALITY

This study aims to find out the adaptation in Bornova ecological conditions and the effect of the different row spacing (20, 30 and 40 cm) the yield and quality characteristics of weld. The field trial was conducted in the research area of faculty of Agricultural, Ege University in 1999. The experiment was conducted according to randomize block experiments (four replications ) design with one factor.
It is observated that different plant densities had important effect on the value of green herbage yield, drug herbage yield, dry matter yield and plant height. The highest green herbage yield (1349.67kg/da), drug herbage yield (352.54 kg/da) and dry matter yield (317.65 kg/da) were obtained in 20 cm row spacing. Dye ratio was no affected by the different plant densities. So it was determined from 3.6 % to 4.0 % .
Key words: Weld, Reseda luteola L., plant densities, luteolin, dyeing plants

G�R��
Do�adan elde edilen maddeleri kullan

Z�RAAT - MADDE VEYA HUMUS NED�R?

9/7/2010

madde veya humus nedir?

T�RK�YEDE T�T�N YET��T�R�C�L��

9/7/2010

� � � N D E K � L E R
1.T�t�n2
2.T�rkiye"de T�t�n�n Tarih�esi3
2.1.T�rkiye"de �retilen T�t�nler6
2.1.1.Ege B�lgesi T�t�nleri6
2.1.2.Marmara B�lgesi T�t�nleri9
2.1.2.1.Bursa-D�zce-�zmit Gurubu10
2.1.2.2.Hendek-Bal�kesir-Trakya Gurubu10
2.1.3.Karadeniz B�lgesi T�t�nleri13
2.1.3.1.Samsun-Bafra Gurubu14
2.1.3.2.Ta�ova-Tokat Gurubu15
2.1.3.3.Trabzon-Artvin Gurubu15
2.1.3.4.G�m��hac�k�y Gurubu16
2.1.4.Do�u Ve G�neydo�u Anadolu B�lgesi T�t�nleri18
2.1.4.1.Ad�yaman-Malatya T�t�nleri19
2.1.4.2.�skenderun-Yaylada�� T�t�nleri20
2.1.4.3.Silvan T�t�nleri20
2.1.4.4.Bitlis T�t�nleri20
2.1.5.T�rkiye"de �retilen Yabanc� Men�eili T�t�nler22
2.1.5.1.Puroluk T�t�n23
2.1.5.2.Virginia T�t�n�23
2.1.5.3.T�mbeki23
2.2.T�rkiye"de Son Alti Yillik �retim Incelemesi24
3.Sigara37
4.Sigaranin Zararlari39
4.1.Damar Sertli�i Ve Tansiyon39
4.2.Kronik Bron�it Ve Amfizem40
4.3.Sigara �nsanlar�n Esteti�ini De Bozar41
4.4.Sigara Ve Kanser41
4.5.Bir Kan P�ht�la�t�r�c� Olarak Sigara43
4.5.1.Kan�n P�ht�la�mas� , Canl�l��n� Kaybetmesi43
4.6.Beynin En Az�l� D��man� Sigara44
4.7.Sindirim Sistemi Ve Sigara45
4.8.A��z, Di� Ve Di� Etleriyle �lgili Hastal�klar46
4.9.Dudak, A��z, Dil Hastal�klar�46
4.10.G�rtlak ( Larinks ) Kanseri46
4.11.Yemek Borusu ( �zofagos ) Kanseri46
4.12.Mide �lseri47
4.13.Karaci�er Ve B�brekler47
4.14.B�brekler47
4.15.�nce Ve Kal�n Ba��rsaklar47
4.16.Cinsel Hayat Ve Sigara48
4.17.�ld�r�c� Kar��m : Alkol + S�gara49
5.Kaynak50
TABLOLAR
Tablo 1. Ege B�lgesi T�t�n �retimi9
Tablo 2. Marmara B�lgesi T�t�n �retimi13
Tablo 3 . Karadeniz B�lgesi T�t�n �retimi18
Tablo 4 . Do�u Ve G�neydo�u Anadolu B�lgesi T�t�n �retimi22
Tablo 5. T�rkiye"de �retilen Yerli Ve Yabanc� T�t�nlerin Son Alt� Y�ll�k �retim Miktar� (Ton)25
�EK�LLER
�ekil 1.T�rkiye"de �retilen T�t�nlerin (1990-1995) Y�llar� �retim Ortalama Paylar�26

1.T�T�N

T�t�n patl�cangiller familyas�ndan bir y�ll�k bitkidir. �i�ekli bitkiler aleminden �ift �eneklilerdendir. Orijininde tropikal bir bitki olmas�na kar��l�k, g�n�m�zde yery�z�nde 60o Kuzey ve 40o G�ney enlemleri aras�ndaki �ok geni� bir alanda tar�m� yap�lan D�nyan�n en �nemli sanayi �r�nlerinden birisidir. G�da maddesi olmamas�na ra�men D�nyada t�ketimi ve b�y�k kitleleri ilgilendiren ekonomik faaliyetleri y�ksek bir bitki olarak dikkat �ekmektedir.

T�t�n bitki sistemati�inde Solanaceae familyas� "Nicotiana" cinsi i�erisinde yer al�r. Nicotiana cinsine dahil yakla��k 65 t�r vard�r. Bu t�rlerden sadece Nicotiana tabacum ve nicotiana rustica t�rleri sigara, puro, pipo vb. t�t�n mamullerinin yap�m�nda yapraklar�ndan yararlan�lan k�lt�r formlar�d�r.

D�nyada �retilen t�t�n�n %90"n� Nicotiana tabacum t�r�ne dahil Virginia, Burley, �ark (T�rk t�t�nleri) t�t�n �e�itleri olu�turmaktad�r. Bug�n bilinen t�rleri Amerika k�kenli tek y�ll�kt�r. D�� ko�ullara ba�l� olarak s�cak b�lgelerde iki veya �ok y�ll�k olabilmektedir.

T�t�n kaz�k k�kl�, bir bitki olup, T�rk t�t�nlerinin boyu 100 cm civar�ndad�r. Yaprak, t�t�n bitkisinin en �nemli ve kullan�lan k�sm�d�r. T�t�n yapraklar�n�n �ekil ve b�y�kl�kleri �ok �e�itli ve farkl�d�r. T�t�n�n kalite �zellikleri yapraklarda toplanm��t�r.

T�t�n yapra�� olgunla�madan ve toplanmadan �nce ye�ildir. Olgunla��p k�r�ld�ktan sonra t�t�n �e�itlerine ve b�lgelere g�re rengi sar�-k�rm�z�-kahverengi tonlar� aras�ndaki renklerdedir. T�t�n bitkisinin tepesinde beyaz-pembe-k�rm�z� renk tonlar�nda �i�ekleri vard�r.

T�t�n�n yapraklar� kullan�lmaktad�r. Bu nedenle yapra��n kalite �zellikleri t�t�n�n kalitesini yans�t�r. Yaprakta kaliteyi belirleyen �zellikler yaprak dokusu, su tutma kabiliyeti, yanma �zelli�i, koku, tat, renk ve yapra��n kimyasal bile�imidir.

T�t�n� di�er bitkilerden ay�ran en �nemli �zellik yapraklar�nda bulunan nikotindir. Nikotin organik azotlu maddelerden olu�an bir alkoloiddir. Bu sebeple t�t�n keyif verici olarak kullan�lmaktad�r.
2.T�RK�YE"DE T�T�N�N TAR�H�ES�

T�t�n T�rkiye"ye 1601-1605 y�llar� aras�nda �ngiliz, Ve

ARPA

9/7/2010

ARPA

Arpa bu�dayla beraber d�nyan�n en eski k�lt�r bitkisidir. Tarih �ncesi devirlerinde ilk k�lt�r bitkisi olan arpay� insanlar besin olarak kullanm��lard�r. Bug�n bile, bu�day�n ekilemedi�i kutup b�lgeleri ve y�ksek da�l�k b�lgelerde arpa ekilerek besin maddesi olarak kullan�l�r. Ayr�ca, Tibet yaylas�, �in, Kore ve Japonya n�n baz� b�lgelerinde �eltik ile birlikte ��plak daneli arpa yeti�tirilerek oradaki halk�n besin kayna��n� olu�turur. Arpan�n unundan ekmek yap�ld�� gibi, irmik, unundan yine ayr�ca �orba, hamur i�leri ve baz� memleketlerde (ersatz) kahvede yap�l�r.
Arpan�n en �nemli t�ketim alan� hayvan yemi ve bira yap�m�d�r. Bir �ok yerlerde arpa hayvan yemi olarak yulafa tercih edilir. Bu arpan�n hayvan� s�cak tutarak ya� yapt�� ile izah edilir. Genellikle d�nyada arpan�n en �ok kullan�ld�� alanlardan biride bira yap�m�d�r. (1)

Arpan�n Tarih�esi ve K�keni
Arpan�n yeti�tirilmesi �ok eskidir. Eski M�s�rl�lar d�rt s�ral�, alt� s�ral� ��plak arpay� �ok iyi tan�rlar ve yeti�tirirlerdi, �zellikle ��plak arpan�n M�s�rda yeti�tirilmesi �ok eskidir. Heredot ve Plinus a g�re M�s�r l�lar arpadan bir nevi i�ki elde ederlerdi. Yunanl�lar M�s�rl�lardan c�zzam g�r�lmesini bu i�kiye atfederlerdi.
Arpa �braniler taraf�ndan yeti�tirilmi� ve ekme�i �brani fakirleri i�in sembol olmu�tur. Hayfa ve Kud�s aras�ndaki Gezer mevkiinde yap�lm�� olan kaz�lar�n her tabakas�nda bu�day ile birlikte arpayada rastlanm��t�r.
Babilonyal�larda arpay� tan�r ve yeti�tirirlerdi. Babilonyada arpan�n �sa n�n do�umundan 3000 y�l �nce yeti�tirilmi� oldu�u buralarda bulunan izlerden ��renilmektedir.
Arpan�n Do�u Asyada da yeti�tirilmesi eskidir. Burada kral taraf�ndan kutsal say�ld�� i�in belli bir t�ren g�rd�kten sonra halk taraf�ndan ekilirdi.
Arpaya Yunanistan da yap�lan tarihi kaz�larda bu�day ile birlikte rastlan�lm��t�r. Bu sebeple eski Yunanl�lar�nda arpay� tan�d�klar� ve yeti�tirdikleri b�ylece ��renilmektedir. Homer eserlerinde arpadan bahsetti�i gibi Heradot ve Theophrast da arpan�n muhterif �e�itlerinden Artemidor ise �sa n�n do�umundan iki y�z y�l sonra yazm�� oldu�u eserinde tanr�n�n kullar�na ilk �nce arpay� sundu�unu yazm��t�r.
Arpa Romal�larca da tan�n�rd�. Romal�lar iki s�ral� arpay� yazl�k ve �ok s�ral� olanlar� da k��l�k olarak yeti�tirirlerdi. Romal� Collomeller eserinde arpay� iki s�ral� ve alt� s�ral� arpa olarak ay�rm�� ve iki s�ral� arpay� gerek tanesinin irili�i ve gerekse unun beyazl�� dolays�yla yeti�tirme tekni�inden bahsetmi�tir.
G�ney Fransa da yap�lan ara�t�rmalar da arpa �ist tabakalar� �zerinde resmedilmi� olarak bulunmu�tur. Bunun Renntier zaman�n�n Glyptisch devrine ait oldu�u ve bu suretle arpan�n burada da �ok eskiden beri yeti�tirilmi� oldu�u ��renilmi�tir.
Arpan�n �talya da Mondsee de su �zerinde mesken kurma devrinde mevcut oldu�u yap�lan ara�t�rmalarla meydana ��kar�ld�� gibi Roben Hausen de yapt�� ara�t�rmalar da Ta� devrine ait ba�aklar bulmu�tur. (5)
Arpan�n k�kenine gelince De CANDOLE, K�RNCKE, VAV�LOV ve di�er ara�t�r�c�lar ad�na �n-Asya denen ve i�erisinde Anadolu, Suriye, Filistin, Irak, �ran Afganistan, Hindistan �n kuzeyi ve Pamir yaylas�n�n teklerinin bulundu�u geni� bir b�lgeyi kaplar. (1)
K�lt�r arpas�n�n orjini Ege ve Do�u Akdeniz �evreleridir. ��nk� iki s�ral� arpalar�n yabani t�r� olan Hordeum spontaneum Koch b�t�n orta do�uda H. agriocrithon Aberg ise Do�u Anadolu da Kafkasya da ve Afganistan da bol olarak bulunmaktad�r.
Ege b�lgemizin arpalar� birinci D�nya sava��na kadar �zmir arpas� ad� ile D�nyaca tutulan alt� s�ral� d�z k�l��kl� arpalard�r o zamanlar �zmir arpas� �ngiliz viskisinin ana maddesini
2

olu�tururdu. Ege den Kaliforniya ya g�t�r�len �zmir arpas� burada Japon arpas� ile melezlenip �nl� Atlas arpas� elde edilmi�tir. Bug�nde Kaliforniya da geni� eki

TOPRAK ��LEME ALETLER�N�N TAR�H�ES�

9/7/2010

��NDEK�LER
�EK�L D�Z�N�4
�NS�Z5
1. G�R��6
2. TOPRAK ��LEME ALETLER�N�N TAR�H�ES�7
3. TOPRAK ��LEMEN�N B�L�MSEL TEMELLER�12
3.1. Fiziko - Mekanik Bile�enler12
3.2. Biyolojik Olaylar13
3.3. Kimyasal Bile�enler13
3.4. Toprak Tav�13
3.5. S�rme Derinli�i16
3.6. Toprak S�rt�nmesi17
3.6.1. �� S�rt�nme17
3.6.2. D�� S�rt�nme17
3.7. Toprak Direnci18
3.7.1. �zg�l Toprak Direnci19
4. TOPRAK ��LEMEN�N ANA EVRELER�20
4.1. An�z Bozma20
4.2. Tohum Yata��n�n Haz�rlanmas�21
4.2.1. Sonbaharda Tohum Yata��n�n Haz�rlanmas�21
4.2.2. �lkbaharda Tohum Yata��n�n Haz�rlanmas�21
5. TOPRAK ��LEMEN�N GENEL AMA�LARI22
5.1. Topra��n Par�alanmas�22
5.2. Topra��n D�nd�r�lmesi23
5.3. Topra��n Kabart�lmas�23
5.4. Topra��n Kar��t�r�lmas�24
5.5. Tarla Y�zeyinin D�zeltilmesi24
5.6. Yabanc� Ot Kontrol�25
6.TOPRAK ��LEME S�STEMLER�N�N �NCELENMES�26
6.1. Geleneksel Toprak ��leme26
6.2. Korumal� Toprak ��leme27
6.3. Minimum Toprak ��leme28
6.4. Azalt�lm�� Toprak ��leme28
6.5. Nem Engelli (mal�l�) Toprak ��leme28
6.6. Toprak i�lemesiz (s�f�r toprak i�leme, �iziye ekim veya dikim)29
6.6.1. �erit Halinde Toprak ��leme31
6.6.2. S�rta Ekime Y�nelik Toprak ��leme31
7. TARLA B�TK�LER� NDE TOPRAK ��LEME S�STEMLER�33
7.1. Kuru Ziraatte Toprak ��leme33
7.1.1. Kuru Ziraatte Toprak ��leme Metodu ve Derinli�i33
7.2. Sulu Ziraatte Toprak ��leme36
7.3. Nemli Ziraatte Toprak ��leme36
8. EKOLOJ�K TARIMDA TOPRAK ��LEME S�STEMLER�37
8.1. Koruyucu Toprak ��leme Teknikleri38
8.1.1. Minimum Toprak ��leme38
8.1.2. Mal�l� Toprak ��leme39
8.1.3. �eritvari Toprak ��leme40
8.1.4. D��ey Mal�lama-Derin Toprak ��leme40
8.2. Ba�larda Toprak ��leme41
8.2.1. S�ra Aras� Toprak ��leme41
8.2.2. S�ra �zeri Toprak ��leme42
9. TOPRAK ��LEME ALET VE MAK�NELER�N�N SINIFLANDIRILMASI44
9.1. Birinci S�n�f Toprak ��leme Aletleri45
9.1.1. Pulluklar45
9.1.1.1. Kulakl� Pulluklar46
9.1.1.2. �zel Pulluklar57
9.1.2. Dipkazan (Subsoiler)59
9.2. �kinci S�n�f Toprak ��leme Aletleri61
9.2.1. K�ltivat�rler62
9.2.1.1. Tarla K�ltivat�rleri62
9.2.2. Ot Yolucular (Rod-Weeder)65
9.2.3. Listerler65
9.2.4.T�rm�klar66
9.2.4.1.Di�li T�rm�klar66
9.2.4.2. Diskli T�rm�klar (Disk-Harrow)67
9.2.4.3. Yayl� T�rm�klar70
9.2.4.4. D�ner T�rm�klar71
9.2.5. Merdaneler72
9.2.6. Tapanlar (Tarla S�rg�leri)75
9.2.7. D�ner Elemanl� Toprak ��leme Makineleri (Rototillerler veya Toprak Frezeleri)77
KAYNAKLAR79

�EK�L D�Z�N�
1.�ekil 1. Karasabanlar�n geli�imi.8
2.�ekil 2. Toprak i�leme k�vam�15
3.�ekil 3. Alet ile toprak aras�ndaki s�rt�nme18
4.�ekil 4. Tarla y�zeyi d�zg�nl��n�n ��k��a etkisi24
5.�ekil 5. Baz� toprak i�leme aletlerini topra�a etkileri25
6.�ekil 6. Toprak i�leme ��geni (Aav�m, 1983)26
7.�ekil 7. A��r k�ltivat�r+Rototiller+Di�li merdane kombinasyonu39
8.�ekil 8. D��ey mal�lama yapan makina41
9.�ekil 9. S�r

TOPRAK SU VE HAVA K�RL�L��

9/7/2010

TOPRAK SU VE HAVA K�RL�L��

Toprak Kirlili�i
Topra�a b�rak�lan zararl� ve at�k maddelerle topra��n �zelliklerinin bozulmas�na toprak kirlili�i denir.
Toprak, i�me suyu, yap�, �ehircilik, mezarl�klar�n kurulmas� ve d�zenlenmesi, s�v� ve kat� at�klar�n uzakla�t�r�lmas� ve zarars�z hale getirilmesi gibi konularla s�k�ca ilgilidir.

Toprak Mikroorganizmalar�n�n Etkileri (Topra��n Biyolojik Ar�t�c� Etkisi)
Toprak mikroorganizmalar� (�zellikle aerop ve anaerop sporlu basiller, aktinnomi�esler ve mantarlar).Karbonhidratlar�n ve ya�lar�n par�alanma �r�nlerinin b�y�k bir k�sm� toprakta bakteriler taraf�ndan harcan�r.Fosfatlar (PO4) toprak taraf�ndan tutulur.Klor�rler kolayl�kla eriyerek suya ge�erler.Bu olaylar�n sonunda humin asitleri bol miktarda te�ekk�l eder.
Bu par�alanma olaylar� i�in : 1) Toprakta belirli miktarda nem ve O2 bulunmas�, 2) Topra��n uygun bazlar kapsamas� ve 3) Toprak �s�s�n�n 5 oC den y�ksek olmas� gerekir ( daha d��k �s� �artlar�nda mikroorganizmalar�n faaliyeti yava�lar veya durur).
Toprak i�inden s�z�len kirli sular�n temizlenmesinde (ar�nmas�nda) toprakta ge�en bu biyolojik olaylar�n b�y�k rol� vard�r.
Bakteriler, aktinomi�es ve mantarlar, protozoon ve kurtlar topra��n yaln�z y�zey k�s�mlar�nda bulunur.Ekilen topraklar�n 1 gram�nda 1 milyardan fazla bakteri amip ve di�er protozoonlar mevcuttur.��lenmemi� topraklar�n 1 gram�nda 100.000 "den fazla mikrop bulunur.Topra��n derinliklerine inildik�e bu canl� organizmalar�n miktar� s�ratle azal�r.Daha 1-3 metre derinlikte bakteriden �ok fakir k�s�mlar ba�lar.�nce g�zenekli, a�a�l�kl� bir topra��n 4 metreden daha derin k�s�mlar� tamamen denilebilecek bir derecede bakteriden yoksundur.Derin toprak k�s�mlar�n�n mikroorganizmalardan kurtulmas�, bu elemanlar�n ince g�zenekli �st topraklarda k�smen adsorbe edilmeleri, k�smen de toprak i�inde meydana gelen muhati (s�m�ksel) bir ��k�nt� tabakas�n�n sonucudur.Bu nedenle, a�a�l�kl� ve �atlaklar� olmayan bir arazide 4 metreden daha derinde

Z�RAAT - ��M SAHALAR

9/7/2010

�im sahalar

SEBZEC�L�K

9/7/2010

SEBZEC�L��N GENEL TANIMI

�lk insanlar ya�ayabilmek i�in do�ada yeti�en �e�itli yabani otlar�n k�k, g�vde, yaprak, meyve, �i�ek, tohum ve s�rg�nlerinden faydalanm��lard�r. Zamanla k�lt�re al�nan bu yabani otlar bug�n yeti�tirdi�imiz sebzelere d�n��m��t�r.

Bug�n tar�m alanlar�m�z�n ancak %1,5 luk bir k�sm�nda Sebzecilik yap�lmaktad�r. Bu oran bize sebzecili�e gereken �nemin tam manas�yla verilemedi�ini ve sebzecilik faaliyetlerinin �ok �zen istedi�ini g�stermektedir.

Bu dersimizde sebzecili�in genel bir tan�m�n� yapt�ktan sonra sebzecili�in ilk ad�m� olan tohum konusunda k�sa ve �z bilgiler verece�iz.

SEBZE NED�R?

K�k, g�vde, s�rg�n, yaprak, �i�ek meyve ve tohum gibi �e�itli yerlerinden g�da olarak faydalan�lan, vitamin ve mineral kayna�� olarak kullan�lan taze veya pi�irilerek t�ketilen tek veya �ok y�ll�k otsu bitkilere sebze denilmektedir.

BESLENMEM�ZDE SEBZELER�N ROL� B�Y�K

Sebzeler i�erdikleri vitaminler, mineral maddeler, karbonhidrat, protein ve di�er bir�ok �zellikleri sayesinde beslenmemizde b�y�k rol oynayan besin maddelerinden birisidir.

SEBZELER B�RER V�TAMIN KAYNA�IDIR

Vitamin ve sa�l�k kayna�� olarak kabul edilen sebzelerin her biri �e�itli vitaminleri, ihtiva ederler. Bunlardan bir k�sm� �zellikle baz� vitaminlerce zenginlikleri ile tan�n�rlar. �rne�in; Havu�, marul, �spanak, maydanoz, paz� A Vitaminince; Fasulye, bezelye, domates, B Vitaminince; karnabahar, lahana, ye�il so�an, ye�il biber, �spanak, domates C Vitaminince zengin sebzelerdir.

Sebzelerin vitamin noksanl�klar�nda meydana gelen �ok tehlikeli hastal�klara kar�� vitamin kayna�� olarak kullan�lmalar� insan sa�l��nda oynad�klar� hayati �nemi g�sterir.

Sebzelerin yaln�z vitamince de�il, insan v�cudunun geli�mesinde �nemli rol� olan demir, fosfor ve kalsiyumca zenginlikleri nedeniyle de beslenmede �ok �nemli yerleri vard�r.

�LA� OLARAK SEBZELER

Sebzelerdeki alkali fazlal�� v�cudumuzdaki asit fazlal��n� n�tr hale getirerek denge temin ederler. Bile�imlerindeki sel�loz sayesinde ba��rsaklar�n normal ve rahat �al��mas�na yard�mc� olurlar. Ayr�ca i�erdi�i g�zel kokulu ve baharl� maddeler i�tah�n a��lmas�n� sa�lar.

BES�N OLARAK SEBZELER

Sebzeler bol miktarda yenildi�inde doyma hissi vermekle beraber kalori de�erleri d��k oldu�undan ne kadar bol yenilirse yenilsin hi�bir zaman arzu edilmeyen �i�manl�k meydana getirmezler.

Sebzeler insanlar�n dengeli beslenmesinde vitamin ve mineral kayna�� olarak �nemli bir yer tutar. D�nyada sebze t�ketimi hayat d�zeylerinin y�kselmesine paralel olarak h�zla artmaktad�r.

D�RT MEVS�M SEBZE �RET�M� YAPAB�L�R�Z

Bir�ok �nemli sebze t�r�n�n gen merkezi durumunda olan ve her t�rl� sebzenin de�i�ik mevsimlerde yeti�tirilmesi imkanlar�na sahip olan �lkemiz, d�nyan�n belli ba�l� sebze �reten �lkeleri aras�nda yer almaya adayd�r.

BOL SEBZE Y�YEL�M

�lkemiz sebze t�ketimi bak�m�ndan di�er �lkelere g�re iyi durumdad�r. Ki�i ba��na t�ketim y�llara g�re 130 kg/y�l - 150 kg/y�l aras�nda de�i�mektedir. Tar�msal yap� ve �retime ili�kin resmi istatistiklerde yer alan 109 tar�msal �r�n�n 32 adedi sebze t�r�ne aittir. Her t�r�n �e�it zenginli�i de d��n�l�rse sebzelerin say�lar�n�n �ok fazla oldu�u g�r�lmektedir.

HANG� B�LGELER�M�ZDE

Farkl� iklim ve toprak yap�s� nedeniyle �lkemiz dokuz tar�msal b�lgeye ayr�lm��t�r. T�m b�lgelerimizde �e�itli sebzeler �retilmesine kar��n ticari ama�la �retim baz� b�lgelerde yo�unla�m��t�r. Ege, Marmara ve Akdeniz b�lgeleri sebzecilik y�n�nden en �nemli b�lgelerdir. �� b�lgenin T�rkiye toplam� sebze ekili� alan�ndaki pay� 1987 y�l�nda %59,6 d�r.

Akdeniz ve Ege b�lgelerinde y�l boyu sebze �retilmektedir. �� kesimlere do�ru iklim �zelliklerinin de�i�mesi ve yeti�tirme s�resinin k�salmas� nedeni ile y�lda tek �r�n al�nmaktad�r. En az ekili� alan�na sahip b�lge Kuzeydo�u Anadolu b�lgesidir. Erzincan, Erzurum, Kars, A�r� ve Artvin illerini kapsayan bu b�lgenin toplam sebze ekili� alan� i�indeki pay� %1 ,4 d�r.

SERA SEBZEC�L��M�Z�

T�RK�YE"DE DONDURULMU� MEYVE-SEBZE ��LEME SANAY� VE AVRUPA B�RL�� KAR�ISINDAK� DURUMU

9/7/2010

T�RK�YE"DE DONDURULMU� MEYVE-SEBZE ��LEME SANAY� VE AVRUPA B�RL�� KAR�ISINDAK� DURUMU

�ZET
T�RK�YE"DE DONDURULMU� MEYVE-SEBZE ��LEME SANAY�
VE AVRUPA B�RL�� KAR�ISINDAK� DURUMU

Ara�t�rma, Avrupa Birli�i tar�m politikas� ile kar��la�t�rmal� olarak dondurulmu� meyve-sebze sekt�r�n�n durumunun belirlenmesine y�nelik olarak ger�ekle�tirilmi�tir. Bu ama�la, sekt�rde faaliyet g�steren 34 firmadan 14"� ile yap�lan anket sonu�lar� ve �e�itli kaynaklardan faydalan�lm��t�r.
�ncelenen firmalar�n %57.1"i 10.000 ton/y�l�n �zerinde dondurulmu� �r�n �retim kapasitesine sahiptir. Firmalar�n tamam�nda IQF (Bireysel H�zl� Dondurma) tekni�i kullan�lmaktad�r. Firmalarda toplam 18 t�r sebze ve 9 t�r meyve i�lenmektedir.
Avrupa Birli�i"nde dondurulmu� meyve-sebze Ortak Piyasa D�zenlerine (OPD) sahipken, T�rkiye"de b�yle bir uygulama bulunmamaktad�r. Avrupa Birli�i"nde dondurulmu� meyve-sebze sekt�r� OPD"ne g�re destek ve te�viklerden yararlanmaktad�r. T�rkiye"de ise, dondurulmu� meyve-sebze sekt�r� di�er sanayi kurulu�lar�yla ayn� destek ve te�vik sistemi kapsam�ndad�r.

ANAHTAR KEL�MELER
Derin Dondurma, Meyve-Sebze, Ekonomi-Politik, T�rkiye, Avrupa Birli�i.

ABSTRACT
THE FROZEN FRUIT AND VEGETABLE SECTOR IN TURKEY AND ITS SITUATION IN VIEW OF THE EUROPEAN UNION POLICIES

The aim of this study is determine situation of Turkish frozen fruit and vegetable sub-sector compared to the Common Agricultural Policy (CAP). The study based on the survey data with 14 processors in Turkey and the secondary data.
57.1% of examined total companies have got over 10.000 t/year freezing capacity. All of the companies use IQF (Individual Quick Freezing) system. 18 species vegetables and 9 species fruits have been using in the sector.
In the European Union (EU), frozen fruit and vegetable sector has Common Organisations of Markets. The sector are being supported on this context by the EU. But, the frozen fruit and vegetable sector in Turkey is being treated as an industrial sector.

KEYWORDS
Quick Frozen, Fruit-Vegetable, Economy-Politics, Turkey, European Union.

��NDEK�LER D�Z�N� Sayfa No

�ZET/ABSTRACTI/II
��NDEK�LERIII
S�MGELER D�Z�N�V
�EK�LLER D�Z�N�VI
��ZELGELER D�Z�N�VII

1.G�R��1
1.1.Konunun �nemi1
1.2.Ara�t�rman�n Amac� ve Kapsam�3
2.KAYNAK ARA�TIRMASI4
3.VER�LER VE Y�NTEM11
3.1.Veriler11
3.2.Y�ntem11
3.2.1.Verilerin Toplanmas� �le �lgili Y�ntem11
3.2.2.Verilerin Analizi �le �lgili Y�ntem12
4.DONDURULMU� MEYVE-SEBZE SEKT�R�N�N TANIMI13
5.D�NYADA DONDURULMU� MEYVE-SEBZE SEKT�R�15
5.1.ABD"de Dondurulmu� Meyve-Sebze T�ketimi18
5.2.Japonya"da Dondurulmu� Meyve-Sebze T�ketimi20
5.3.Norve� ve �svi�re"de Dondurulmu� Meyve-Sebze T�ketimi23
6.AVRUPA B�RL��"NDE DONDURULMU� MEYVE-SEBZE SEKT�R�24
6.1.Avrupa Birli�i"nde Sekt�re Y�nelik Mevzuat ve Destek Mekanizmalar�33
7.T�RK�YE"DE DONDURULMU� MEYVE-SEBZE SEKT�R�40
7.1.�retim40
7.2.T�ketim45
7.3.D�� Ticaret46
7.3.1.�thalat46
7.3.2.�hracat51
7.4.T�rkiye"de Sekt�re Y�nelik Mevzuat ve Devlet Yard�mlar�58
7.5.G�mr�k Birli�i"nin Sekt�re Etkileri63
8.ARA�TIRMA BULGULARI66
8.1.Sekt�rde Faaliyet G�steren Firmalar�n Genel Durumu67
8.2.Hammadde68
8.3.�retim74
8.4.Kapasite Kullan�m�78
8.5.Pazarlama Kanallar�80
9.TARTI�MA83
KAYNAKLAR88
TE�EKK�R96
�ZGE�M��97

S�MGELER D�Z�N�

K�saltmalar

AB: Avrupa Birli�i
ABD: Amerika Birle�ik Devletleri
AET: Avrupa Ekonomik Toplulu�u
CN: Clasification Number - S�n�flama Numaras�
D�E: Ba�bakanl�k Devlet �statistik Enstit�s�
DPT: Ba�bakanl�k Devlet Planlama Te�kilat�
DTM: Ba�bakanl�k D�� Ticaret M��te�arl��
EFTA: European Free Trade Area - Avrupa Serbest Ticaret B�lgesi
GATT: G�mr�k Tarifeleri ve Tica

Z�RAAT - �� ANADOLU B�LGES�N�N TARIM VE HAYVANCILI�I

9/7/2010

i� anadolu b�lgesinin tar�m ve hayvanc�l��

Z�RAAT - SERA PROJES�

9/7/2010

sera projesi

TARIM ALET VE MAK�NALARI SANAY��

9/7/2010

TARIM ALET VE MAK�NALARI SANAY��

��NDEK�LER
Sayfa
No
��NDEK�LER................................................................................ I
TE�EKK�R .................................................................................... V
YAZARLAR ................................................................................... VI
KOM�SYONLARDA G�REV ALAN �YELER .......................... VII
KOM�SYON �ALI�MA PROGRAMI .......................................... IX
HAZIRLIK �ALI�MALARI VE RAPORUN D�ZENLENMES�NDE
�ZLENEN YORDAM .........................................................
XI
��ZELGE L�STES� ......................................................................... XII
�EK�L L�STES� .............................................................................. XVI
Y�NET�C� �ZET�.......................................................................... XVII
B�L�M A. GENEL KONULAR VE MEVZUAT KOM�SYONU RAPORU
KOM�SYONDA G�REV ALANLAR........................................... 1
A. GENEL KONULAR VE MEVZUAT........................................ 2
A.1. Genel Bilgiler .......................................................................... 2
A.1.1. Sekt�r�n Tanõmõ ve Sõnõrlanmasõ ......................................... 2
A.1.2. Tarõm Sekt�r� �le �li�kisi ...................................................... 2
A.1.3. T�rkiye’de Tarõmsal Mekanizasyon .................................... 6
A.1.3.1. T�rkiye’de Tarõmsal Mekanizasyon �zellikleri................ 6
A.1.3.2. T�rkiye ��in �nemli G�r�len Tarõmsal Mekanizasyon Konularõ
12
A.1.3.2.1. Tarõm Trakt�rleri ve Tarõm �� Makinalarõ ...................... 12
A.1.3.2.2. Tarõmsal Mekanizasyon Planlamasõ ............................... 13
A.1.3.2.3. Tarõmsal Mekanizasyonda �nsan-Makina �li�kileri ....... 15
A.1.3.2.4. �� G�venli�i .................................................................... 17
A.1.3.2. T�rkiye ��in �nemli Eksikli�i Olan Mekanizasyon Uygulamalarõ
19
A.1.3.3.1. Sebze Tarõmõ Mekanizasyonu – K��k G��l� Trakt�rler
19
A.1.3.3.2. Tahõl Hasadõ ve �apa Bitkileri Hasadõ – Bi�erd�ver...... 20
A.1.3.3.3. Pamuk Hasadõ ve Mekanizasyonu – Hasat Makinalarõ .. 21
Sekizinci Be� Yõllõk Kalkõnma Planõ Tarõm Alet ve Makinalari Sanayii �zel �htisas Komisyonu Raporu
http://ekutup.dpt.gov.tr/imalatsa/oik562.pdf II
Sayfa
No
A.1.3.3.4. Toprak ��leme Mekanizasyonu –Ta� Toplama Mak. ve Dip Kazan
........................................................................................
22
A.1.3.3.5. Pancar, Patates ve Yerfõstõ�õ Hasat mekanizasyonu....... 23
A.1.3.3.6. Anõza Ekim Makinalarõ ................................................. 23
A.1.3.3.7. �zet ................................................................................ 23
A.1.4. Ortak Makina Kullanõmõ ...................................................... 24
A.1.5. Tarõmsal Mekanizasyonda Sigorta Mevzuatõ ....................... 26
A.1.6. T.C. Ziraat Bankasõ Tarõmsal Mekanizasyon Kredileri........ 27
A.1.7. Trakt�r ve Tarõm Alet ve Makinalarõ Deneyleri................... 29
A.1.8. Tarõmsal Mekanizasyon ile ilgili Mevzuat ........................... 31
A.1.9. Mevzuata �li�kin �neriler ..................................................... 37
B�L�M B. TRAKT�R KOM�SYON RAPORU
KOM�SYONDA G�REV ALANLAR........................................... 41
B.1. Genel Bilgiler........................................................................... 42
B.1.1. Sekt�r�n Tanõmõ ve Sõnõrlanmasõ ......................................... 42
B.1.2. Tarõm Sekt�r� �le �li�kisi ...................................................... 43
B.2. MEVCUT DURUM VE SORUNLAR.................................... 44
B.2.1 Mevcut Durum....................................................................... 44
B.2.1.1 Sekt�rdeki Kurulu�lar ......................................................... 45
B.2.1.2. Mevcut Kapasite ve Kullanõmõ .......................................... 47
B.2.1.3. �retim ....................

Z�RAAT ODALARININ MAH�YET�

9/7/2010

Z�RAAT ODALARI VE Z�RAAT ODALARI B�RL�� KANUNU

Kanun no: 6964
Kabul tarihi: 15-5-1997

ODALARIN MAH�YET VE GAYES�
Madde 1- (de�i�ik: 2979- 14-2-1984)

Ziraat odalar�, bu kanunda yaz�l� esaslar uyar�nca meslek hiz-metleri g�rmek tar�m sekt�r�n�n her alanda genel menfaatlere uygun olarak geli�mesine ve devletin tar�msal plan ve programlar�n�n ger�ekle�mesine Yard�mc� olmak �ift�ilerin m��terek ihtiya�lar�n� kar��lamak mesleki faali-yetlerini kolayla�t�rmak tar�mda is meslek disiplin ve ahlak� ile birli�ini ko-rumak �ift�ilerin birbirleri ile ve halk ile olan ili�kilerinde d�r�stl�� ve g�-veni hakim k�lmak amac�yla kurulan t�zel ki�ili�e sahip kamu kurumu niteli-�inde meslek kurulu�lar�d�r.
Kurulu� ve �al��ma sahalar�
Madde 2-
Ziraat odalar� bu kanunun 7 ve 8 inci maddelerinde yaz�l� Umumi Heyetin te�ekk�l� ve faaliyete ge�mesi �zerine kurulmu� olur.
(De�i�ik f�kra: 2979 14-2-1984)
Ziraat odalar�n�n kurulu� ve �al��ma sahalar� kaza s�n�rlar�d�r. Ancak bu s�n�rlar T�rkiye Ziraat Odalar� Birli�i �dare Heyetinin gerek�eli Karar� ile odas� kurulmam�� 14ten daha az muhtarl�k �evresi olan kazan�n en yak�n kaza Ziraat Odas� ile birle�tirilerek geni�letilebilir.
(Ek f�kra: 2979 14-2-1984)
Ziraat odalar� kurulu� ama�lar� ve kanunda belirtilenler d��nda hi�bir faaliyet g�steremezler. Kendilerine verilen g�revlerin yerine getirilme-si ile ilgili olmayan toplant� yapamaz.G�steri y�r�y�� d�zenleyemezler. Si-yasetle u�ra�amazlar. Siyasi partiler sendikalar ve derneklerle ortak hareket edemezler. Siyasi partilere maddi yard�m yapamazlar. Onlardan maddi yar-d�m alamazlar,onlarla siyasi ili�ki ve i�birli�i i�inde bulunamazlar, milletve-kili ve mahalli idareler ile mahalle muhtarl�klar� ve ihtiyar heyetleri se�imle-rinde herhangi bir aday� ve grubu destekleyemezler.
Odalar�n vazifeleri
Madde 3- Ziraat Odalar�n�n ba�l�ca vazifeleri �unlard�r:
1- Mecburi vazifeler:
a) Ziraat ve ziraatla u�ra�an �ift�i ve i��iyi alakadar eden bilu-mum bilgileri, haberleri toplamak ve bu mevzularda her t�rl� incelemeler, endeksler, kendi �evrelerine mahsus istatistikler yapmak ve ne�retmek ve alakal�larca istenilen bilgi ve kay�t-lar� vermek.
b) Vekaletlere veya bunlara ba�l� m�esseselere idari makamlara belediyelere, bankalara ve di�er mesleki odalara faaliyet mev zular�na m�teallik tekliflerde bulunmak ,ticari ve sanayi oda-lar�na ,borsa,hal ve mezbahalara umumi sergilere ve l�zum g�rd�� di�er yerlere temsilci g�ndermek.
c) Ziraat�n geli�mesi i�in gerekli g�rd�� mevzuat de�i�iklikle-rin yap�labilmesi veya yeni mevzuat�n tedvini maksad�yla Odalar Birli�ine teklifte bulunmak;
d) K�ylerin i�timai ve iktisadi kalk�nmas�na dair plan ve prog-ramlar�n haz�rlanmas�nda ilgili idare ve te�ekk�llerle i�birli�i yapmak ve yard�mc� olmak;
e) �ift�iye pratik bilgiler vermek �zere ziraat kurslar�,k�� ders-haneleri tesis ve konferanslar tertiplemek;ziraat tahsilini te�-vik eylemek; ziraat ��retim ve e�itim sistemi hakk�nda m�-�ahede ve m�talaalar�n� ilgililere bildirmek;
f) B�lgelerindeki ormanlar�n korunmas�, ��plak yerlerin a�a�-land�r�lmas�,elveri�li yerlerde kavakl�k,s��tl�k vesaik a�a�-l�klar�n tesis edilmesi hususlar�nda halk� te�vik etmek ve ge-rekli telkinlerde bulunmak; a�a� ve orman sevgisini yaymak;
g) �ift�i k�t�klerini tutmak,�ift�ilere a��lacak kredilere ve veri-lecek tohumluklara esas olmak �zere gerekli malumat�, kre-diyi ve tohumlu�u verecek te�ekk�llere bildirmek ve bunlar�n yerlerine sarf edilip edilmedi�ini mahallinde tetkik ve takip etmek, neticelerini ilgili te�ekk�llere haber vermek;
h) Fenni ve modern ziraat i�letmesi kurmak isteyenlere yol g�s termek,bunlar�n plan ve hesaplar�n� yapt�rmak,kredi imkanla-r�n� haz�rlamak; �ift�ilerin her t�rl� ziraat faaliyetleriyle ilgili ihtiya�lar�n giderilmesi ve Odaca temin edilen m�tehass�s ve ustalardan paras�z faydalanmas�n� eldeki imkan nispetinde sa�lamak;
i) Sergiler,panay�rlar a�m

SERA SEBZEC�L��

9/7/2010

1. G�R��
Sera sebzecili�i d�nyada oldu�u gibi bizde de giderek b�y�yen bir sekt�r haline gelmi�tir. Bunun nedeni t�keticilerin sebzeleri sadece mevsimlerinde de�il, mevsimleri d��nda da sofralar�nda g�rmek istemeleridir. Baz� yabanc� �lkelerde sera sebzecili�i o kadar geli�mi�, teknik donan�m y�n�nden o kadar m�kemmelle�mi�tir ki; �reticiye sadece serada �retimi ba�latmak kalm��t�r. �lkemiz serac�l��nda da, b �lkelerle ayn� d�zeyde olmakla beraber, modern seralar g�r�l�r olmu�tur. Serac�l��m�zda en �nemli �reticimizin anas�ndan, babas�ndan g�rd�� yeti�tirme y�ntemlerini kullanmakta �srarc� olu�udur. Oysa her konuda oldu�u gibi serac�l�kta da her y�l gerek �retimine gerekse sera tekni�ine ait pek �ok yenilikle kar��la�mak s�z konusudur. �nemli olan serac�l��m�z� yine iklim avantaj�n� �n plana ��kararak yeniliklere a��k tutmakt�r.
Jeotermal zengini �lkemizde jeotermal �s�tmal� sera say�s� hala yok denecek kadar azd�r. �nemli olan bu do�al kaynaktan yararlanabilmektir. Jeotermal enerji seram�z�n az bir maliyetle �s�nmas�n� sa�layan do�al bir kaynakt�r.
Biber yeti�tiricili�ini se�memdeki ama� Biberin kalori de�eri % 22"dir. Yani �ok d��kt�r. Biberin insan beslenmesindeki �nemi �zellikle vitamin C i�eri�inden kaynaklan�r. Biberde 160 mg Vitamin C vard�r. Sebzelerde ender bulunan P vitamini de biberde bulunur. Biberin Afyon �artlar�na jeotermal enerji sayesinde yeti�tirilebilece�ini anlatmak i�in proje konumu biber olarak se�tim.
2. Biber Yeti�tiricili�i
2.1. Biber bitkisi ile ilgili genel bilgiler
2.2. Anavatan� ve Besin De�eri
Anavatan� Tropikal Amerika olan biber bitkisi domatesle ayn� familyadand�r. Kristof Colomb"un (1492) Amerika"ya ke�fi s�ras�nda Meksika, Brezilya, �ili ve Peru"daki K�z�lderililerin biber yeti�tirdi�ini g�rd�� s�ylenir. Biber 1493 y�l�nda �spanyaya ge�mi�tir. 16. y�zy�lda Osmanl� d�neminde �stanbula getirilmi�tir. Il�k iklimlerde �ok senelik bir bitkidir. Biberin kalori de�eri % 22dir, yani �ok d��kt�r. Biberin insan beslenmesindeki de�eri �zellikle vitamin C i�eri�inden kaynaklan�r. 160 mg vitamin C vard�r. Sebzelerde ender bulunan P vitamini de biberde bulunur. Biberdeki alkoloidin ad� Capsaicin"dir.
2.3. Morfolojik �zellikleri
Bitki bol g�r�n�ml� narin bir sa�ak k�ke sahiptir. K�klerinin % 70i topra��n �st 10-30 cmlik k�sm�nda da��l�r, geri kalan k�sm� ise daha derinlere 50 cmye, zaman zaman da, 100 cmye kadar iner. K�klerin yanlara da��l�m� 40-60 cm aras�nda de�i�ir.
Dik olarak b�y�yen ve ba�lang��ta otsu, giderek odunsu bir yap� g�steren biber g�vdesi, h�yar kadar olmasa da, �abuk k�nlan gevrek bir yap�ya sahiptir. G�vde bo�um ve bo�um aralar�ndan olu�ur. biber bitkisi 150 cmye kadar da uzayabilir.
�i�ekleri biyolojik bak�mdan erseliktir, bir �i�ekte 5 �anak, 5 ta� yaprak, 5 erkek ve l di�i organ vard�r. Erselik �i�ek yap�s�na kar��n % 3-30 aras�nda yabanc� tozla�ma g�r�l�r. Bu durum genelde erkek ve di�i organ�n farkl� zamanlarda olgunla�ma¬s�ndan kaynaklan�r.
Tohumlar� domatesinkine benzer, daha geni� ve parlak san renk¬tedir, l gdaki biber tohumu say�s� 150-180 aras�nda de�i�ir, 1000 dane a��rl�� 5-6 gd�r. Tohumlar genelde meyveden al�nd�ktan 2-3 ay sonra �imlenme �zelli�ine kavu�ur. Karanl�kta daha iyi �imlenir.
2.4. �evresel istekleri
Biber tohumlan 8°C�n �zerindeki s�cakl�klarda �imlenebilirse de en iyi �imlenmeyi 21-28°Clar aras�nda g�sterir Fakat optimum �imlenme s�cakl��, gece g�nd�z ayn� olmak ko�uluyla, 24°Cd�r.
Fide d�neminde ise ideal ortam s�cakl�klar� gece ve g�nd�z olmak ko�uluyla 18-23°Ca d��r�lebilir. Dikimden sonraki sera s�cakl�ktan g�nd�z 24-25°Clar, gece 20-21°Clar aras�nda tutulmaya �al��l�r. I�� ok seven biber bitkileri g�n uzunlu�una kar�� duyars�zd�rlar. Biber seralar�nda hava oransal nemi % 70-75 civar�nda tutulmaya �al��l�r. Suyu seven bir bitkidir biber bitkisi. Ancak kuru ve ya� toprak¬lardan olumsuz y�nde etkilenir. Genelde d�zenli sulamalardan ho�lan�r. �deal sera topra�� olarak bilinen t�nl� toprak, biber yeti�tirmeye de �ok uygundur. Toprak pHsm�n

B�TK�LER HANG� HASTALIKLARA �ARE

9/7/2010

B�TK�LER HANG� HASTALIKLARA �ARE ?

ACI BAKLA
Semen Lupini
�eker hastal��na kar�� kullan�l�r.

ACI YONGA
Lignum Quassiae
��tah a��c�, kuvvet verici, kurt ve ate� d��r�c�

ADA�AYI
Salvia officinalis
Gaz s�kt�r�c�, antiseptik, kuvvet verici ve uyar�c�

ALI�
Fructus Crataegi
�zellikle kalp �zerinde etkili, idrar s�kt�r�c�, kab�z

ALTINOTU
Herba Ceterachi
�drar s�kt�r�c� ve kab�z etkileri vard�r. Basura kar��,
haricen kullan�l�r.

AMBER
Ambra Grisea
Ka�alot bal��ndan elde edilir. Kalbi kuvvetlendirir, i�tah
a�ar ve cinsel arzuyu art�r�r.

ANASON
Fructus Anisi Vulgaris
Gaz s�kt�r�c�, i�tah a��c�, s�t art�r�c� ve uyku vericidir.

ANDIZ K�K�
Radix Helenii
Safra s�kt�r�c�, �ks�r�k kesici, g��s yumu�at�c�,kuvvet
verici ve kurt d��r�c�d�r.

ARDI� TOHUMU
Fructus Juniperi
�drar art�r�c�, terletici, midevi ve antiseptik �zellikleri vard�r.

ASP�R
Flos Carthami
Romatizma a�r�lar�na kar�� etkilidir. Dahilen terletici, kurt
d��r�c� ve adet getiricidir.

BALIKOTU
Fructus Cocculi indici
Dahilen kurt d��r�c�, sara n�betlerini azalt�c� olarak
kullan�l�r. Tehlikeli bir drogdur.

BAMYA ��E��
Flos Hibisci
Dahilen g��s yumu�at�c�, lapa halinde haricen ��banlar�
olgunla�t�r�c�d�r. Kab�zl��a kar�� etkili ve zarars�z bir drogdur.

BESBASE
Rhizoma Polypodii
M�shil, safra ve balgam s�kt�r�c� ve kurt d��r�c� etkilere
sahiptir.

B�BER�YE
Folium Rosmarini
Dahilen kab�z, haz�m sistemi uyar�c�s�, safra art�r�c� ve idrar
s�kt�r�c�, haricen ise iltihapl� yaralar�n tedavisinde kullan�l�r.

B��RTLEN
Folium Rubi
Kab�z, kuvvet verici, idrar s�kt�r�c� ve �eker hastal��na
kar�� kullan�l�r. Bademcik iltihaplar�nda da gargara yap�l�r.

C�VAN PER�EM�
Herba Millefolii
�drar art�r�c�, i�tah a��c�, gaz s�kt�r�c�, adet s�kt�r�c�
ve yara iyile�tiricidir.

�AK�IROTU K�K�
Ferulae meifoliae
Cinsel kudreti art�r�c� olarak etkilidir.

�AM SAKIZI
Terebenthina Communis
Solunum ve idrar yollar� hastal�klar�nda kullan�lan etkili
bir antiseptiktir.

�EKEM
Fructus Visci albi
Kab�z, idrar art�r�c�, kusturucu, kuvvet verici ve tansiyon
d��r�c� etkileri vard�r. Romatizma a�r�lar�nda kullan�l�r.

��REKOTU
Semen Nigellae
�drar ve s�t art�r�c�, i�tah a��c� ve adet s�kt�r�c�d�r.

��VEN K�K�
Radix Saponariae albae
Tedavide nadiren kullan�l�r. Bilhassa tahin helvas�
yap�m�nda kullan�l�r. �drar ve balgam s�kt�r�c�d�r.

DA��AYI
Sideritis
Uyar�c�, gaz s�kt�r�c�, i�tah a��c� ve mide a�r�lar�n�
kesici �zelliklere sahiptirler.

DEFNE YAPRA�I
Folium Lauri
Terletici, antiseptik ve midevi etkilere sahiptir.

DEVE ��KERTEN
Fructus Tribuli
Ta� d��r�c�, idrar s�kt�r�c� ve kuvvet verici olarak
kullan�lmaktad�r.

DEM�R H�ND�
Pulpa Tamarindorum
M�shil ve m�leyyin bir etkiye sahiptir. Hi�bir tahri�
edici etkisi yoktur.

DEN�Z KADAYIFI
Carrageen
Dahilen, �ok kullan�lan bir g��s yumu�at�c� ve
�ks�r�k kesicidir.

DEVE D�KEN�
Herba Cardui mariae
Karaci�er hastal�klar�na kar�� ve safra art�r�c�
olarak kullan�l�r.

DUT MEYVASI
Fructus Mori nigri
Meyvalardan haz�rlanan �urup, gargara halinde,
a��z ve bo�az hastal�klar�na (pamuk�uk) kar�� kullan�l�r.

E��R K�K�
Rhizoma Calami aromatici
Gaz s�kt�r�c�, terletici ve antispazmotiktir. Dahilen
Prostat, haricen ise romatizma i�in kullan�l�r.

FESLE�EN
Herba Basilici
Yat��t�r�c�, midevi, idrar art�r�c� ve gaz s�kt�r�c�d�r.

FUNDA
Herba Ericae
�drar yollar� dezenfektan�, idrar s�kt�r�c� ve kab�z
etkilere sahiptir.

GEL�NC�K
Flos Rhoeados
Yat��t�r�c�, �ks�r�k kesici, g��s yumu�at�c� ve hafif
uyutucu etkilere sahiptir.

G�NSENG
Ginseng
Kalp kuvvetlendirici ve yorgunlu�u gidericidir.
Cinsel g�c� art�r�c� etkileri vard�r.

G�NL�K
Gummi Olibanum
Dahilen kuvvet verici, yat��t�r�c�, kab�z, idrar art�r�c�, adet
s�kt�r�c�, adet getirici ve romatizma a�r�lar�n� dindiricidir.

HAL�LE (Kara-Sar�)
Fructus Myrobalani
Sar� halile m�shil, Kara halile ise kab�z olarak kullan�l�r.
Haricen ise yara iyile�tiricidir.

HARDAL TOHUMU
Sinapis nigrae
Haricen lapas�, yak�s� ve banyosu yap�lir. Kan� cilde
toplamak ve a�r� kesmek i�in kullan�l�r.

A�A� T�RLER�

9/7/2010

ACI AGA�
(Lignum Quassiae)
Etki ve Kullanilis:Istah a�ici,kuvvet verici,kurt ve ates d�s�r�c� etkilere sahiptir.
Diger isimler:Aci odun,Aci yonga,Kausya
ACI BADEM
(Semen Amygdali amarum)
Etki ve kullanilis:Konya y�resinde seker hastaligina karsi kullanilmaktadir,Y�ksek miktarda alindigi zaman zehirlenme belirtileri g�r�l�r.Genellikle kullanilmamalidir.
ACI BAKLA.
(la.Semen Lupini,Al.Lupinensamen, Fr.Graine de lupin,In.Lupin seed.)
Etki ve kullanilis:Idrar artirici,kurt d�s�r�c�,Konya y�resinde ise seker hastaligina karsi da
Kullanilmaktadir.bunun i�inse tohumlar suda haslanir,kabuklari soyulduktan sonra kahve tavasinda kavrulur toz haline getirildikten sonra sabahlari a� karna yenir.
Diger isimler.Delice bakla,tirmis,gavur baklasi,Yahudi baklasi,Lupen
ACI KARPUZ
(La.Fructus Colocynthidis,Al.Koloquinten, Fr.Fruit de coloquinte, In.Colocynth apple)
Etki ve kullanilis:Tahri� edicidir,y�ksek miktarlarda kullanilirsa zehirlidir.
Diger isimler.Aci elma,ebucehil karpuzu,Senhiyar,Singiyar,Hanzal
ESEKHIYARI MEYVASI
(La.Fructus Elaterii, Al.Springgurke, Fr.Fruit de concombre purgatif, In.Elaterium fruit)
Etki ve kulllanilis:Taze usarenin dahilen kullanilmasi,karin agrilari ile beliren zehirlenmeler yapar.Bu nedenle taze usare dahilen kullanilmamalidir.
Diger isimler:Acid�lek,Aci kavun,acid�velek,cirtlak,cirtatan,hiyarcik,seytankelegi,
Yabanihiyar,kargad�velegi.
ACI PELIN
(La.Herba Absinthii, Al.Wermutkraut, Fr.Herbe d"absinthe, In.Common wormwood)
Etki ve kullanilis:Midevi,istah a�ici,kuvvet verici,ates d�s�r�c�,idrar artirici olarak kullanilir
Diger isimler.Ak pelin,Aci pelin,B�y�k pelin.
ADA�AYI
(La. Folium Salviae officinalis, Al.Salbeiblatt, Fr. Feuille de sauge, In. Sage leaf)
Etki ve kullanilis:Gaz s�kt�r�c�,antiseptik,yara iyi edici,kuvvet verici ve uyarici etkileri vardir.
Diger isimler.Tibbi ada�ayi
ADAMOTU K�K�
(La. Radix Mandragorae, Al. Alraunwurzel, Fr. Racine de mandragore, In. Mandrake root.)
Etki ve kullanilis:Agri kesici,yatistirici ve cinsel kurdeti artirici,uyutucu etkilerinden dolayi pek eski devirlerden beri haricen ve dahilen kullanilmaktadir.
Diger isimler:Abd�lselamotu,Hacilarotu,Atelmasi,Insanotu,Kankurutan,Toskafakavunu,
Ademotu.
ADASOGANI
(La. Bulbus Scillae albus, Al. Meerzwiebel, Fr. Bulbe de scille, In. Squill root)
Etki ve kullanilis:Taze droglar tahri� edicidir ve dahilen alindiginda kusma ve ishal yapar.
AK G�NL�K
(La.Olibanum,Gummi Olibanum)
Etki ve Kullanilis:Kuvvet verici,yatistirici,adet s�kt�r�c�,adet getirici,kabiz,idrar artirici,
Romatizma agrilarini dindirici olarak kullanilmaktadir.T�ts� olarakta kullanilmaktadir.
Diger isimleri:Buhuru kabugu,Yahudi g�nl�g�,G�nn�k,K�nn�k.
AKIRKARHA
(Radix Pyrethri romani)
Etki ve kullanilis:Haricen romatizma agrilarina,sinir agrilarina.Gargara halinde bogaz hastaliklarina karsi kullanilsa bile tahris yapici bir etkiye sahip bulundugundan dahilen kullanilmasi sakincalidir.Kusma ve ishal yapar.
Diger isimler.Akirkahra,�d�lkahri,Akir kahra,
ALI� MEYVASI
(Fructus Crataegi)
Etki ve kullanilisi:Meyvalari kabiz ve idrar artirici olarak semt pazarlarinda bulunmaktadir.
Sivas y�resinde bol miktarda bulunmaktadir.C vitamini tasimaktadir.
�i�eklerinden hazirlanan h�lasalar tansiyon d�s�r�c� ve yatistirici olarak kullanilmaktadir.
Sinir sistemini yatistirici,spazmlari azaltici,kalp atislarinin hizini yavaslatici.
Avrupa �lkelerinde meyvalari kalp yatistirici olarak kullanilmaktadir.
Diger isimler:Gevis,Yemisen,Eksimusmula,Beyazdiken,Edran.
ALMAN TAS BOYA
(Black Henna)
Etki ve Kullanilis:G�n�m�zde sa� boyamak i�in kullanilmaktadir.
ALTINOTU
(La. Herba Ceterachi, Al.Milzfarn, Fr.Ceterach officinal, In. Miltwaster)
Etki ve Kullanilis:Idrar s�kt�r�c� ve kabiz etkilere sahibtir.Basur memelerine karsida kullanilmaktadir.
Diger isimler:Dalakotu.
AMBER
(La.Ambra Grisea, Al.Ambergris, Fr..Ambre gris, In.Ambergris.)
Etki ve kullanilis:Kalp kuvvetlendirici,istah a�ici,cinsel arzuyu yatistirici olarak eskiden
Pek �ok kullanilirdi,bug�n ise parf�meri end�strisinde koku verici olarak

TOPRAK ORGAN�K MADDES�

9/7/2010

TOPRAK ORGAN�K MADDES�
Toprak Organik Maddesinin Kapsam� ve �nemi
Topraklarda az miktarlarda bulunan organik madde topra��n fiziksel ve kimyasal �zellikleri �zerine �nemli surette etki yapar. Topra��n iyi bir str�kt�r kazanmas�, agregatlar�n stabil hale gelmesi, topra��n su tutma kapasitesi, havalanmas� ve iyi tav durumunu muhafaza etmesi gibi fiziksel �zellikleri geni� �l��de organik madde ile ilgilidir. Topraklar�n kalyon de�i�tirme kapasitelerinin b�y�k bir k�sm� organik maddelerden ileri gelmektedir. Organik maddenin ayr��mas�yla bir �ok bitki besin elementleri a��a ��kar. Bu y�zden organik madde topra��n verimlili�i ile yak�ndan ilgilidir. Yery�z�n� �rten materyalin �st k�sm�nda koyu renkli, organik madde i�eren bir tabaka bulunmad�k�a toprak diye adland�r�lmas� g��t�r. Zira organik madde pedolojik anlamda topra��n ayr�lmaz k�s�mlar�ndan biridir. Topra��n organizmalar� ve organik maddeleri i�ermesi de topra��n ayr�lmaz �zelliklerinden biridir.
Organik maddenin topra��n verimlili�i ile olan yak�n ba��nt�s� as�rlar �nce anla��lm��t�r. Koyu renkli topraklar�n a��k renkli topraklardan daha verimli olduklar� �ift�ilerin g�z�nden ka�mam��t�r. Toprak organik maddesinin muhafazas� i�in eski �a�lardan itibaren organik art�klar�n topraklara verilmesi cihetine gidilmi�tir. Primitif tar�mda yorulmu� topraklar organik maddenin yeniden birikmesine olanak sa�lamak i�in ziraat yap�lmaks�z�n belli bir s�re kendi haline terk edilmekteydi.
Bitkisel ve hayvansal dokular toprak organik maddesinin k�kenini olu�tururlar. Organik art�klar topra�a kar��t�ktan sonra �ok �e�itli mikroorganizmalar�n h�cumuna u�rayarak ayr��maya ba�larlar ve mineralize oluncaya kadar �e�itli de�i�ikliklere u�rarlar. Organik madde ayr��man�n �e�itli safhalar�ndaki farkl� organik bile�ikleri i�erir. Organik maddenin i�inde hen�z topra�a d��m�� bitkisel ve hayvansal art�klar, bitkisel veya hayvansal dokulara ait hi�bir iz ta�amayan, olduk�a stabil organik bile�ikler ile kimyasal yap� bak�m�ndan ikisi aras�nda �e�itli ara �r�nleri bulunur. Yani organik madde terimi topraklardaki b�t�n organik bile�ikleri belirtmek �zere kullan�lmaktad�r. Bir�ok bilginler topra��n canl� k�sm�n� meydana getiren mikroorganizmalar� da organik madde i�inde et�d etmektedirler. Toprak organik maddesinin pek az bir k�sm� ya�ayan organizmalardan olu�maktad�r.
HUMUS
Toprak organik maddesi terimi yan�nda bir de "Humus" terimi vard�r. Bu terim ge�mi�te �e�itli anlamlarda kullan�lm��t�r. Bir k�s�m toprak bilginleri humusu topra��n b�t�n organik maddelerini belirlemek �zere kullanm��lard�r. �o�unlukla bu terim toprak organik maddesinin belli bir fraksiyonuna kar��l�k olmak �zere kullan�lm��t�r. Topraktaki organik maddeler �e�itli ayr��ma safhalar�nda bulunurlar. Ayr��man�n ileri safhalar�nda bulunan koyu renkli organik maddeler humus olarak kabul edilmektedir. Taze bitki k�kleri ve saplar�, ah�r g�bresi, taze ye�il g�bre, taze mutfak art�klar� ve ��pler, b�ceklerin ve solucanlar�n ayr��mam�� v�cutlar�, bitkisel ve hayvansal hayat�n say�s�z art�klar�, orijinleri hen�z ay�rt edilebilecek bir safhada iseler, hen�z humus de�ildirler. B�t�n bu maddeler humusun kayna��d�rlar, bunlar�n ayr��mas�yla humus meydana gelir.
�e�itli bitkisel ve hayvansal art�klar topra�a kar��t�r�ld�klar� zaman derhal �ok �e�itli mikroorganizmalar�n h�cumuna u�rarlar. Organik maddenin ayr��mas� sonucunda yap�lar�ndaki maddelerden bir k�sm� gaz haline ge�erek uzakla��r, bir k�sm� �reyen mikroorganizmalar�n h�crelerinin yap�s�nda kullan�l�r, di�er bir k�sm� da tedricen humus ad�n� verdi�imiz koyu renkli amorf bir maddeye �evrilir. Humus bitkisel ve hayvansal art�klar�n mikroorganizmalar�n etkisiyle ayr��ma ve par�alanmas�ndan meydana gelen rengi kahverengiden koyu siyaha kadar de�i�en kompleks, amorf ve olduk�a stabil bir maddedir. Humusun i�inde bitki ve hayvan dokular� te�his edilemez. Ayr�ca humus topraktaki mikroorganizmalar�n faaliyetlerine kar�� fazla dayan�kl�d�r. Yani mikroorganizmalar humusu kolayca par�alayamazlar.
S

T�RK�YE"DE TAHIL �RET�M�

9/7/2010

T�RK�YE"DE TAHIL �RET�M�

BU�DAY
ARPA
�AVDAR
KAPLICA
YULAF
DARI
MISIR
P�R�N�
T�RK�YE"DE TAHIL �RET�M�
T�rkiye"de tah�l ekimi kaplad�� alan bak�m�ndan ba�ta gelmektedir.
�zellikle 1950"den bu yana tah�l ekilen alanlarda bir art�� s�z konusudur.
Topraktan elde edilen �r�n miktar� ise ekim alanlar�n�n geni�li�ine ve iklim �artlar�na ba�l�d�r.

�zellikle bu �artlar 1949-1954 y�llar�nda elveri�siz bir durum g�sterdi�inden �retimde bir d��me s�z konusu olmu�tur, bunun d��nda ekim alanlar�n�n geni�lemesi ile �r�nde s�rekli bir art�� g�r�lmektedir.

1928 y�l�nda 4947 bin ton olan tah�l �retimi, 1960"da 15215 bin tona, 1990"da 18.532.038 tona y�kselmi�tir.
Art�� tah�l aras�nda say�lan b�t�n ekinler �zerinde g�r�lmekte, ba�ta bu�day gelmekte onu arpa, �avdar, yulaf takip etmektedir.

Bu�day ziraatinin ba� s�ray� almas�, iklim ve yer �artlar�n�n elveri�li bulunmas� ve ekmek ve besin maddesi olarak t�ketilmeleri �r�n�n artmas�na sebep olmu�tur.
Bunda makinala�man�n da etkisi b�y�kt�r.

Yurdumuzda �ok geni� bir alana yay�l�r. Bunun sebebi her�eyden �nce tabiat �artlar�d�r.
Karadeniz k�y�lar�m�z�n dar yal� ku�a�� d��nda T�rkiye su s�k�nt�s� �eken yar� kurak bir �lkedir.
�lkbahar� ya��l�, yaz�n kurak ge�en bir iklim ister.

Karadeniz k�y�lar�m�z�n dar yal� ku�a�� d��nda, yar� kurak alanlar �tesine ta��mas�, iklimin zorla�mas�yla olmam��t�r.
Ula��m �ebekesindeki yetersizli�in pay� b�y�kt�r.
Yak�n zamana kadar yoldan mahrum olan k�yl�ler vard�.

Bu k�yl�ler ekme�ini bulgurunu yapt�� hayvanlar�n� besledi�i tah�l� yeti�tirmek ve elinin alt�nda bulundurmak mecburiyetindedir.
Tah�l alanlar� n�fus art��na paralel olarak durmadan geni�lemektedir. Bu durum 1950"den sonra ger�ekle�mi�tir.

Tah�l �retiminin 1/3"�n� �� Anadolu b�lgesi kar��lar. Bu b�lge �lkemizin tah�l ambar�d�r.
Tah�l, geli�me d�neminde ilkbahar�n ya��l�, olgunla�ma d�neminde havan�n kurak ve s�cak ge�mesini ister.

Arad�� bu �artlar� �� Anadolu"nun her yerinde bulamaz.
��nk� Yukar� ve Orta K�z�l�rmak"�n Kayseri-Nev�ehir-Ni�de ��geni d��nda kalan sahas�nda y�l�n en ya��l� mevsimi k��t�r.
Ayr�ca Orta Anadolu kurak bir b�lgedir.

Bir y�l�n ya�� kafi gelmedi�i i�in 2 y�l�n ya��n� biriktirmek amac�yla tarlalar�n bir b�l�m� Nadasa terk edilir.
�retim k�� ya��lar�n�n ilkbahara ta�t�� veya ilkbahar ya��lar�n�n zaman�nda ve yeteri kadar topra�a d��t�� y�llarda artar.

Yaz s�cakl�klar�n�n erken geldi�i y�llarda ba�ak kavrulur.
Verim �nemli �l��de d��er.
Orta Anadolu �ift�isi fazla emek ve masraf istemedi�i i�in de�il tabiat �artlar� alt�nda ba�ka �r�n yeti�medi�i i�in as�rlard�r tah�l ziraat�ndan kopamam��t�r.
BU�DAY
Tah�l �e�itleri aras�nda birinci s�ray� almaktad�r.
Halk�n besin maddesini te�kil eden bu�day (Ekmek, bulgur, un mam�lleri vs.), iklim ve toprak �artlar�n�n elveri�li oldu�u i� b�lgelerimizin ba�l�ca �r�n�d�r.

1927"de 1.3 milyonu ton olan bu�day �retimi bug�n 19 milyon tona ula�m��t�r.
Bu�day �retiminde k�y� b�lgelerinin pay� ancak %30"dur. �retimde, A.B.D., Rusya Federasyonu, Hindistan, Kanada ve Fransa"dan sonra gelir.
ARPA
Tah�l �r�nleri aras�nda 2. s�ray� al�r.
Yeti�me �artlar� bu�day� and�rd�� i�in �retim ona paralel olarak gitmektedir.
Bir taraftan daha �abuk olgunla��r ve toprak bak�m�ndan bu�daydan daha az isteklidir.

Daha az istekli oldu�u i�in bu�day�n yeti�tirilmedi�i yerlerde yeti�tirilir.
Buna kar��l�k her zaman d�� piyasada da �ok aranan Kaliteli Bira y�z�nden bu�day alanlar� arpaya terk edilmektedir.
Bug�n �retim 6,9 milyon tondur.

Eski�ehir-Cihanbeyli-Kulu gibi yerle�me yerlerinin civar�nda arpaya tahsis edilen iyi topraklara "arpal�k" denir.
Arpa ayr�ca hayvan yemi olarak da kullan�l�r.
K�smen de bu�day unu ile kar��t�r�l�p besin maddesi olarak da kullan�l�r.
�AVDAR
K�rac� az, c�l�z topraklarda yeti�ebilen �avdar �� Anadolu"nun g�neydo�u yar�s�nda yer alan illerde 1. s�ray� al�r.
Kayseri ba�ta olmak �zere Konya, Ni�de Nev�ehir, Yozgat, K�r�ehir illerinin �avdar �retimi b�t�n ma

MEYVELERDE G�BRELEME

9/7/2010

MEYVELERDE G�BRELEME
A. G�brelemenin �nemi
Bitkiler topra�a ba�l� canl�lard�r. Hayatlar�n� s�rd�rmeleri bulunduklar� ortamda yeteri kadar besin elementi olmas�na ba�l�d�r. Toprak tabi olarak �ok say�da mineral maddeyi yap�s�nda bulundurur. Ancak bunlar�n miktarlar� her zaman yeterli seviyede de�ildir. �zellikle �zerinde bitki yeti�tirilen topraklar zamanla besin elementleri y�n�nden fakirle�ir. ��te �retimini yapt��m�z bitkilerden yeterli miktar ve kalitede �r�n alabilmemiz toprakta eksilen mineral besin elementlerinin takviye edilmesine ba�l�d�r. Bitki beslemenin �nemi burada ba�lar.
Meyve a�a�lar� topraktan y�ll�k �nemli miktarlarda besin elementi kald�r�rlar. Bu kald�r�lan besin elementleri ikame edilemez ise a�a�larda bir tak�m beslenme bozukluklar� ve verim d��leri g�r�l�r. Bu durumun �nlenebilmesi i�in gerekli besin elementlerinden yeteri kadar takviye yap�lmal�d�r.
B. Bitki Besin Elementlerinin Al�m� Ve Ta��nmas�
Bitkilerin besin elementlerini al�m organlar� birinci derecede k�kleridir. S�n�rl� da olsa toprak �st� aksamlar�ndan da besin elementi giri�i olabilmektedir. Ancak bu toprak �st� organlardan besin al�m� bitkinin ihtiyac�n� kar��lamaktan uzakt�r (�zellikle makro besin elementlerinde ve bitkinin �ok ihtiya� duydu�u besinlerde).
Bitkinin k�kten besin elementi al�m� i�in �ncelikle iyi bir k�k sisteminin olmas� gerekir. Bitkiler su ve besin elementlerini k�lcal k�kleri vas�tas�yla al�rlar. Bu y�zdem iyi sa�ak k�k olu�turmu� bir bitkinin besin al�m� daha kolay olur. Ayr�ca toprak yap�s� ve ortamdaki su miktar� da besin elementi al�m�nda etkilidir. �te yandan besin elementlerinin k�kler arac�l�� ile al�nabilmesi elementlerin elveri�li formda olmas�na ba�l�d�r.
Bitki k�kleri besinleri diff�zyon-ge�i�me, osmos, kontak de�i�im gibi baz� kimyasal ve fiziksel olaylar sonucu al�rlar. Besin elementlerinin bitkide ta��nmas� floem ve xylem denilen iletim demetleri arac�l�� ile olur. Bunlardan xylem dokusunda su ve suda ��z�nm�� mineral maddeler; floemde ise �zellikle organik maddeler ta��n�r. Bitkilerde bu iletim dokular� arac�l�� ile a�a��dan yukar�ya ve yukar�dan a�a��ya bir ta��nma ger�ekle�ir. Mesela k�kten al�nan besin maddeleri yukar� meyve yapraklara ta��n�rken, fotosentez �r�nleri ve baz� besin elementleri de yapraklardan k�ke veya di�er yapraklara do�ru ta��nabilmektedir.
C. Meyve A�a�lar�n�n G�bre �htiya�lar�n�n Belirlenmesi
Meyve a�a�lar�n�n g�bre ihtiya�lar�n�n belirlenmesinde �u y�ntemler kullan�labilir;
1. 1. Tarla denemesi metodu
2. 2. Toprak analiz metodu
3. 3. Bitki analiz metodu
4. 4. Bitkilerde g�r�len eksiklik belirtilerini te�his metodu
5. 5. Radyoizotop metodu
1. Tarla Denemeleri Metodu
Bilinen en eski y�ntemdir. G�bre ihtiyac�n�n belirlenmesinde en do�ru sonucu verir. Ancak �zellikle meyve a�a�lar�nda, �ok y�ll�k olu�lar� ve uzun s�rede verime yatmalar� bu y�ntemin uygulamas�n� zorla�t�rmaktad�r. �te yandan y�ntemin uzun zaman almas� da bir ba�ka dezavantajd�r.
Tarla denemelerinin esas� belli parsellerdeki a�a�lara farkl� g�brelerin de�i�ik dozlar�n�n uygulanmas� ve en uygun olan�n�n bulunmas�d�r.
2. Toprak Analiz Metodu
G�n�m�zde verimlilik belirlemede en s�k kullan�lan y�ntemdir. Toprak analiz y�nteminde ama� topra��n bitkilerce al�nabilir besin elementi miktar� hakk�nda fikir sahibi olabilmektir. Ba�l�ca 4 a�amas� vard�r.
1. 1. Toprak �rneklerinin al�nmas�
2. 2. Toprak �rneklerindeki al�nabilir besin elementlerinin tayini
3. 3. Analiz sonu�lar�n�n de�erlendirilmesi
4. 4. G�bre �nerilerinin geli�tirilmesi
Toprak �rne�i al�m�nda �nce arazinin farkl�l�klar� belirlenmelidir. E�im, toprak rengi, toprak tipi, y�kseklik, taban suyunun durumu gibi arazideki farkl�l�klar dikkate al�narak, her farkl� b�lgeden ayr� �rnek al�nmal�d�r. E�er arazi homojen ise 20 da araziden 1 �rnek al�nmas� yeterli olabilir. Bunun i�in rasgele zig zaglar �izerek veya bir plan dahilinde 5-6 nokta i�aretlenir ve buralardan burgu veya bel

BU�DAYIN TANIMI

9/7/2010

BU�DAYIN TANIMI
Yery�z�nde k�lt�re al�nan ilk bitkilerden biri olan bu�day, de�i�ik iklim ve toprak ko�ullar�nda yeti�tirilebilmesi, bile�iminde karbonhidrat, ni�asta, protein, baz� vitamin ve mineral maddeleri bulundurmas�, de�erli ve ucuz bir besin kayna�� olmas� bak�m�ndan h�zla artan d�nya n�fusunun beslenmesinde vazge�ilmez bir �r�n �zelli�i ta��maktad�r.
Ortalama 80-160 cm. kadar boy atan bu�day bitkisinin bo�umlu ve genellikle i�i bo� bir g�vdesi, ince uzun yapraklar� ve ba�ak��klar� birle�mesiyle olu�mu� ba�ak bi�iminde �i�ekleri vard�r. Genellikle bu�day tanesi 3-10 mm. Uzunlu�unda 3-5 mm. �ap�ndad�r ve ortas�nda uzunlamas�na bir yar�k bulunmaktad�r.
Bu�day tar�m�nda b�lgedeki k�� ko�ullar�n�n �iddetine g�re k��l�k ve yazl�k olmak �zere ba�l�ca 2 tip ekim yap�l�r. K��l�k bu�day�n ekim zaman� her yerde g�z d�nemi, �zellikle Ekim ve Kas�m aylar�d�r. Yazl�k bu�day genellikle ilkbaharda daha �ok �ubat ve Mart aylar�nda ekilirse de k��n yumu�ak ge�ti�i yerlerde g�z ay�nda da ekim yap�labilmektedir.
Kuru iklimde yeti�en bu�daylar genellikle sert tiptendir ve daha dayan�kl�d�r. Nemli iklimde yeti�en bu�daylar ise daha yumu�ak ve dayan�ks�zd�r.
�retilen ve b�y�k b�l�m� besin olarak t�ketilen bu�day�n yakla��k %10"u tohumluk olarak saklan�rken az bir b�l�m� de sanayide kullan�lmakta, art�klar� ise hayvan yemi olarak de�erlendirilmektedir.
BU�DAY �RET�M� VE VER�M�
A. BU�DAY �RET�M�
Ba�aktan una, undan evimizdeki ekme�e, makarnaya ve daha bir�ok g�da maddesine d�n��en bu�day pek �ok alanda kullan�labilen bir �r�n olmas� nedeniyle i� t�ketimimizde �nemli bir yer tutmakta ve T�rkiye d�nyada bu�day �reten �lkeler s�ralamas�nda 7. s�rada yer almaktad�r.
Hava ko�ullar�n�n iyi ge�ti�i bol �r�n y�llar�nda bu�day �retim fazlas� olan T�rkiye �zellikle ilkbahar ya��lar�n�n yetersiz oldu�u y�llarda �nemli miktarda bu�day d�� al�m� yapm��t�r.
Girdi fiyatlar�ndaki h�zl� art�� nedeniyle yeterli g�bre, ila� ile kaliteli tohumluk kullan�lmamas� �retimde ve verimdeki d��lerin as�l sebepleri aras�nda yer almaktad�r.
B. BU�DAY VER�M�
Bu�day verimi ya��n miktar ve da��l�m� ba�ta olmak �zere hava ve toprak s�cakl�� ile nisbi nem gibi iklim fakt�r�ne ba�l�d�r. Bu fakt�rlerin verim �zerindeki etkisi b�lgeden b�lgeye oldu�u kadar bitki geli�mesinin �e�itli devrelerine g�re de de�i�mektedir. Bu�day �retiminde kullan�lan girdilerde verim �zerinde etkili olmaktad�r.
Yap�lan ara�t�rma sonu�lar�na g�re kurak b�lgelerde bu�day verimi �zerine etki eden en �nemli fakt�r ya��t�r.
�lkemizde bu�day ekim alanlar�n�n %70"i ya�� yetersiz olan i� b�lgelerde yer ald��ndan bu�day verimi baz� y�llarda kurakl�ktan etkilenmekte, girdiler ve tar�m teknikleri optimum d�zeyde tutulsa bile i�lenen verim d�zeyine ula��lamamaktad�r.
Verimi artt�r�c� temel y�ntem ve ��z�m �nerilerini ise �zet olarak ��yle s�ralayabiliriz.
1.yeti�tirme teknikleri
2.Sulu tar�m alanlar�n�n geli�tirilmesi.
3.G�bre kullan�m�n�n art�r�lmas�.
4.uygun �e�it ve iyi tohumluk kullan�m�.
5.Kalitenin iyile�tirilmesi.
C. BU�DAY T�KET�M�
�nsan g�das� d��nda hayvan yemi olarak kullan�lan ve a��rl�kl� olarak

Z�RAAT - GIDA-GIDALARIN BOZULMA NEDENLER�

9/7/2010

g�da-g�dalar�n bozulma nedenleri

T�RK�YEDE T�T�N POL�T�KALARI

9/7/2010

T�RK�YE"DE T�T�N POL�T�KALARI

I. B�L�M
I. T�t�n�n T�rkiye"ye Giri�i
T�t�n Amerika"n�n ke�finden 150 sene, Avrupa"da tan�nmas�ndan da yakla��k olarak 50 sene sonra 1601-1603 y�llar� aras�nda �lkemize girerek kullan�lmaya ba�lan�r.
�nceleri sadece yabanc� memleketlerden yap�lan t�t�n ithalat�ndan muayyen bir g�mr�k resmi al�nmakla iktifa edilirken, t�t�n tiryakilerinin �o�almas� ile bir k�s�m hocalar ve m�ft�lerce bunun kullan�m�na, Kuran-� Kerim"in h�k�mlerine ayk�r�l�� gerek�e g�sterilerek kar�� k�l�r. Bunun �zerine Padi�ah I. Ahmet taraf�ndan t�t�n i�menin yasaklanmas� hususunda bir ferman ��kar�l�r.
Ancak, I. Ahmet"ten sonra tahta ge�en Sultan Mustafa ve II. Osman devirlerinde imparatorlu�un d�� seferler ve i� karga�alar ile me�guliyeti nedeniyle s�zkonusu yasaklar�n �nemli bir etkisi olmaz. Daha sonra Padi�ah olan IV. Murat zaman�nda t�t�n i�me yasa�� iddetle takip edilir.
O tarihlerde t�t�n l�le ve �ubukla i�ildi�inden, �stanbul"da Cibali"den ba�lay�p Sara�haneba�� semtini de i�ine alan ve �� g�n �� gece devam eden yang�na t�t�n i�erken uyuyup kalan bir tiryakinin l�lesindeki ate�i d��emeye d��rmesinin sebep oldu�u rivayetinin Padi�aha duyurulmas� �zerine, M�ft� H�seyin Efendi"den al�nan fetva ile t�t�n i�enlerin idamlar�na h�kmolunur. Sultan IV.Murat"�n bu konudaki icraat� �ok �iddetli olur yasak konusunda yabanc�lara dahi ho�g�r� g�sterilmez. Sefer halinde bile t�t�n i�erken yakalananlar idam edilmekten kurtulamazlar.
Bu yasaklara ra�men t�t�n i�imine b�t�n�yle engel olunamaz. Daha sonralar� tahttan indirilen �brahim"in yerine �ocuk ya�ta padi�ah olan V. Sultan Mehmet"in (Avc� Mehmet) kendisinin de t�t�n i�mesi dolay�s�yla bu yasak, 1646 y�l�nda �eyh�lislam Bahai Efendi"nin verdi�i bir fetva ile baz� kay�tlarla kald�r�l�r.
II. T�rkiye"de T�t�n�n Tar�m ve Ticareti Hakk�ndaki Geli�meler
A. T�rkiye"de T�t�n�n Tar�m�
T�t�n tar�m�n�n �lkemizde ba�lang�c�na dair kesin bir tarih mevcut de�ilse de t�t�n tohumlar�n�n Rumeli taraf�ndan Avrupa"ya gidip gelen t�ccarlar taraf�ndan getirildi�i tahmin edilmekte ve ilk t�t�n tar�m�n�n da Yenice ve �ske�e dolaylar�nda yap�ld�� ileri s�s�lmektedir.
B. T�t�n�n Tar�m ve Ticaretinin Vergilendirilmesi
Yukar�da bahsedilen yasaklamadan sonra 1687 y�l�na kadar t�t�n�n , �stanbul"a, �retimi yap�lan yerlerden ithali m�mk�nd�. Bu tarihten sonra t�t�n�n ithalat�na g�mr�k resmi konmu�, t�t�n imalat�n�n serbest b�rak�lmas�ndan sonra da ayr�ca t�t�n mamullerinin al�m ve sat�m�na ayr� ayr� vergiler konmu�tur. Bu vergiler Padi�ah II:Mustafa Pa�a taraf�ndan 1698"de 55 y�k ak�e kar��l��nda ihale edilir.
T�t�n �retiminin ilgi g�rerek artmas� ile birlikte, t�t�n �retimini bir d�zene sokmak ve hazine gelirlerini art�rmak amac�yla "Surutu Duhan" adl� bir nizamname haz�rlan�r. Bu nizamname ile t�t�n�n g�mr�k resmi art�r�l�r ayr�ca t�t�n �reten ekicilerden de t�t�nler tarlada iken d�n�m�nden ikibu�uk kuru� oniki�er para "Duhan� d�n�m resmi" ad� alt�nda bir vergi al�nmas�na ba�lan�r.
Yurdumuzda �retilen bu t�t�nler ekicinin becerisi ve ekolojik �artlar�n uygunlu�u sebebiyle �st�n kaliteli ve vas�fl� olmas� dolay�s�yla �nceleri Avrupa"dan ithal edilen t�t�nlerin yerini al�r b�ylece ithalat dururken daha sonralar� bu t�t�nlerin ihracat� ba�lar. Bundan dolay� Osmanl� s�n�rlar�n�n muhtelif yerlerine toplam 30 t�t�n g�mr�� kurulur.
C. T�t�n �thalat�n�n Yasaklanmas� " T�t�n �nhisar�" ve "Reji �irketi" �daresi
1861 senesinde Osmanl� H�k�meti ile Fransa ve �ngiltere ars�nda yap�lan Ticaret anla�mas�yla memlekete t�t�n ithali yasaklan�r. T�t�n�n inhisar �eklinde idaresi 1862 y�l�nda yap�lan bir nizamname ile kabul edilir, bundan �nceki uygulamalar ise kald�r�l�r.
1854"te ba�layan bor�lanma (istikraz) s�reciyle Avrupa"dan aktar�lan kaynaklar�n geri �denebilmesine �e�itli ��z�m aray��lar�na girilmesine neden olur. �nce "��r" ad�yla bilinen vergi hari� tutularak di�er resmi ve gelirlerin idaresi, 1879 tarihinde yap�lan bir yaz�l� s�zle�me ile on

BREAD PRODUCTION PLANT

9/7/2010

BREAD PRODUCTION PLANT

BREAD

HISTORY OF BREAD

In historical researches, the arts and works show that bread baking begun before 7800 years ago. In different parts of Asian continent and �atalh�y�k, between the 5900-5700 B.C., the oven which were made of stone and soil were founded. In 3000-2700 B.C., the Egyptian people had success in bread baking and in 2000 B.C., they produced 16 different types of bread. Then, they increased the type of bread to 30 and 48.

Today, in 2000 years, the bread production technology is improved. 100,000-200,000 bread per day is produced in continuous bread production plants by using tunnel ovens.

Shortly, bread sector consists; Flour, yeast, additives, oven, oven equipments and people who worked in this sector.

Bread is nutritive for human being, due to its carbohydrate content. Today, in Turkey, bread consumption is approximately 400g per day. Unfortunately, during obtaining flour from wheat, important nutritious values are lost. Although there is no problem in carbohydrate and protein , loss of vitamins and minerals are obtained in searches. So, breads which are made of oat, grain, bran have to consume, because they are rich in vitamin and mineral.

DEFINITIONS

Bread: Bread is made by baking a dough which has for its main ingredients wheaten flour(TS 4500), water(TS 266), yeast(TS 3522), and salt(TS 933).

Bread without additives: Dough of bread is only prepared by flour, salt and yeast. Ascorbic acid may put into this mixture even if required.

Bread with additives: In order to increase quality of bread such as; increasing resistance and nutritional value, giving aroma and flavor, delaying stale…etc.
additives which are permitted, used.

When these ingredients are mixed in correct proportions, three processes commence:

-The protein in the flour begins to hydrate, i.e. to combine with water, to form gluten. Flour consists of discrete and separate particles, but gluten is cohesive, forming a continuous three dimensional structure which binds the flour particles together in a "dough". The gluten has peculiar extensible properties: it can be stretched like elastic, and possesses a degree of recoil or spring.

-Air bubbles are folded into the dough. During the subsequent handling of the dough these bubbles divide or coalesce. Eventually the bubbles trapped in the gluten network.

-Enzymes in the yeast start to ferment the sugars present in the flour and, later, the sugars released by diastatic action of the amylases on damaged starch in the flour, breaking them down to alcohol and carbon dioxide. The carbon dioxide gas mixes with the air in the bubbles and brings about expansion of the dough. " "Bread is fundamentally foamed gluten".

Three requirements in making bread from wheat flour are formation of a gluten network and the creation of air bubbles within it; the incorporation of carbon dioxide to turn the gluten network into a foam; and the development of the rheological properties of the gluten so that the structure of the material is stabilized. The advantage of having an aerated, finely vesiculated crumb in the baked product is that it is easily masticated.

Corresponding with these requirements, there are three stages in the manufacture of bread: mixing and dough development, dough aeration, and oven baking.

INGREDIENTS WHICH ARE USED IN BREAD PRODUCTION

FLOUR

For bread production, there are important criteria of flour;

-Protein content and quality

-Amount of starch and injured starch

-Percentage of moisture content

-Amount of aflatoxin

-Alfa-amylase level (enzyme value)

-Water absorption capacity

PROTEIN CONTENT AND QUALITY

Flour includes several proteins. Especially, water insoluble protein, gluten (gliadin and glutenin complex) is very important for quality.

Normally, the wet gluten ratio should be 27-32 in 100g flour to produce good quality bread. In bread production

TOPRAK ��LEME

9/7/2010

. G�R��
Do�al halde ve dokunulmam�� yani i�lenmemi� toprakta, ko�ullara en iyi �ekilde uyabilen bitkiler vard�r. Fakat tar�msal �retim i�in topra��n g�revi, insanlar�n �zel isteklerine g�re se�ilmi� ve dikilmi� bitkileri yeti�tirmektir. Bu da �retimin art�r�lmas� i�in di�er �nlemler yan� s�ra uygun bir �ekilde topra�� i�lemekle ba�lar. G�n�m�z modern tar�m�nda toprak i�lemenin bilerek yap�lmas�, verim art��n� etkileyen etkenlerin ba��nda gelir. Tar�m tekni�i, toprak ve bitki cinsine g�re �ok �e�itli aletlerin kullan�lmas� gerekti�ini ortaya koymu�tur. Pulluk, t�rm�k ve k�ltivat�r �ok kullan�lan aletlerin ba��nda gelir. En basit �ekliyle toprak i�lemenin amac�, mekanik etkilerle, k�lt�r bitkilerinin isteklerine uygun ko�ullar�n yarat�lmas� ve bu durumun olabildi�ince uzun s�re korunmas� �eklinde tan�mlanabilir. Bu amaca, kullan�lan alet ve makinenin tipine ba�l� olarak, topra�� par�alamak, y�rtmak, kabartmak vb. gibi etkilerle ula��l�r. Bu etkilerin baz�lar�, t�m toprak i�leme y�ntemlerinde ortaya ��kmakla beraber, k�lt�r bitkisinin �e�idine ve toprak i�lemenin amac�na g�re �o�u kez sadece bir ka� tipine rastlan�r. Bir k�lt�r �e�idine ve toprak tipine g�re yap�lacak toprak i�lemenin nas�l olmas� soru sunun yan�t� bug�ne dek tam olarak verilememi�tir. B�lgesel ko�ullar, ayn� y�redeki hatta k��k bir parseldeki toprak tipinin b�y�k de�i�iklikler g�stermesi, mekanik toprak i�lemenin ayn� k�lt�r bitkisi i�in bile farkl� yap�lmas�n� zorunlu k�lmaktad�r. Bu durum y�z y�llar boyu s�regelmi� ve toprak i�leme aletlerinin �ok farkl� yap�lar da geli�tirilmesine neden olmu�tur. Toprak i�lemenin tarihsel ba�lang�c� hakk�nda atalar�m�z�n g�zlemlerine g�re yabanc� tohumlar�n, �st y�zeyi biraz par�alanm�� ve kabart�lm�� toprakta daha iyi �imlendi�i ve dayan�kl� oldu�u anla��lm��t�r. Buradan da topra�� kabartarak tohumlar�n ekilmesi uygulamas� geli�tirilmi�tir. Toprakta olu�turulan bu �atlaklar tarla bitkileri tohumlar�n�n �imlenme ve yeti�me ko�ullar� i�in uzun zaman biricik �nlem olarak kalm��t�r. Bu durum tohumlar�n ku�lar taraf�ndan yenmesine de engel olmu�tur. Bu d��n��le topra��n i�lenmesinde kullan�lan ilk ara�lar, k�k. dal par�alar� ve boynuz par�as�d�r. Daha sonra �akmak ta�� da bu i� i�in kullan�lm��t�r. Y�zy�llar ge�tik�e kullan�lan aletlerin geli�mesine kar��n, g�n�m�zde ilkel olanlara da rastlanmaktad�r. Tarla tar�m�n�n geli�mesi ve tekni�in etkisiyle topra��n i�lenmesi ve i�leme aletlerinin geli�mesi gittik�e �nem kazanm��t�r. Tarla tar�m� tekni�i i�erisinde toprak i�lemenin �nemi, �zellikle topra��n verimlili�i kavram� i�erisinde h�zla artm��t�r. �te yandan "�slah edilmi� bitkiler" topra��n daha iyi i�lenmi� olmas�n� gerektirmi� ve toprak i�lemenin �nemini daha da art�rm��t�r Tarla tar�m�n�n geli�mi� oldu�u �lkelerde toprak i�leme sadece verime etkili etmenlerden biri olarak g�r�lmemekte, di�er teknik �nlemlerin etki derecesini art�ran, sonu�lar�n�n olumlu olmas�n� sa�layan bir i�lem olarak ele al�nmaktad�r. G�n�m�zde deneme a�amas�ndan ileri gid

HA�HA�"TA KI�LIK VE YAZLIK EK�MLER�N VER�M VE KAL�TEYE OLAN ETK�LER� �ZER�NDE �ALI�MALAR

9/7/2010

�ZET

K��l�k ve yazl�k olarak iki farkl� zamanda ekimi yap�lan ha�ha��n, bu iki farkl� ekim zaman�n�n ha�ha��n verim ve kalite �zelliklerine olan etkilerini belirlemek amac�na y�nelik olarak y�r�t�len bu �al��ma, Bornova ekolojik ko�ullar�nda 1999 k�� d�nemi ve 2000 y�l� yaz d�neminde tesad�f bloklar� deneme desenine g�re 3 tekrarlamal� olarak y�r�t�lm��t�r. Materyal olarak tescilli ha�ha� �e�idimiz olan Emiral-84 ile 3, 5, 66, 118 adl� ha�ha� hatlar� kullan�lm��t�r. Y�r�t�len bu �al��mada verim ve kaliteyi olu�turan fakt�rler olan bitki boyu, yan dal say�s�, kaps�l stigma say�s�, kaps�l en/boy oran� (indeksi), bitki ba��na kaps�l ve tohum verimi, dekara bo� kaps�l ve tohum verimi, tohumda protein ve ya� oran� gibi �zellikler incelenmi�tir.
1999-2000 y�llar�nda y�r�t�len denemelerin sonucunda k��l�k ekimden veriler elde edilebilmi� ancak yazl�k ekim denemenin y�r�t�ld�� b�lgenin iklim ko�ullar�n�n ha�ha�"a elveri�siz olmas�ndan sonu�land�r�lamam�� ve verim ile kaliteyi olu�turan fakt�r verileri elde edilememi�tir. K��l�k ekimde yap�lan istatistiksel analizler, tescilli �e�it olan Emiral-84"�n di�er hat olan ha�ha�lardan daha uygun sonu�lar verdi�ini ortaya koymu�tur.

Anahtar Kelimeler: Ha�ha�, K��l�k ve Yazl�k Ekim, Verim, Kalite.

ABSTRACT
STUDIES ON THE EFFECTS OF WINTER AND SUMMER POPPY SOWING ON THE YIELD AND QUALITY

This study was aimed to determine the effects of two distinct popy sowing times, which poppy is being sown in two separate periods, as winter and summer times, on the yield and the quality characteristics of poppy and has been carried out as a triple-repetition according to trial pattern of coincidence blocks, 1999 winter term and 2000 summer term under the Bornova ecological conditions. As a material, along with Emiral-84, which is a certified type of poppy, other poppy lines called 3, 5, 66, 118 were used.
In this study, the factors that constitute the yield and the quality, such as, height of plant, number of yandal, number of capsu

Z�RAAT - KES�RLER

9/7/2010

kesirler

ARMUT YET��T�R�C�L��

9/7/2010

ARMUT YET��T�R�C�L��

A�a� Yap�s�
Armut a�ac� genellikle dikine b�y�r ta� yap�s� bir �ok �e�itte piramit �eklindedir.
�rne�in Ak�a ve Mustafa Bey yar� dik, Ankara dik Williams yayvan b�y�me g�stermektedir. Armut a�a�lar�nda �i�ek tomurcuklar� t�ys�z ve kar��k yap�da olup i�lerinde hem �i�ek hem de yaprak taslaklar� bulunmaktad�r, Williams gibi baz� armut �e�itlerinde y�ll�k s�rg�nlerde yan

tomurcuk olarak �i�ek tomurcu�u olu�tururlar. Armut a�ac� genellikle;y�ksek meyve tutumu ve verimlilik sa�lamak i�in kar��l�kl� tozlanmaya ihtiya� duyar. Tesis edilen armut bah�elerinde as�l �e�idin yan�nda mutlaka d�lleyici bir baba �e�itde dikilmelidir.

BABA �E��TTE ARANAN �ZELL�KLER
1- Her y�l �i�ek olu�turmal�
2- �i�eklerindeki canl�l�k oran�
y�ksek olmal�
3- As�l �e�it ve baba �e�idin
�i�ek a�ma zamanlar� birbiriyle �ak��mal�d�r.
4- Yeni kurulan bah�elerde
�e�itlerin verime yatma y�llar� uymal�d�r.
5- Bah�eler kurulurken
tozlay�c�lar iyi bir �ekilde yerle�tiril
melidir, baba �e�idin as�l �e�itten 15 m
mesafeden uzak olmamas� ayr�ca �nemlidir.
�KL�M VE TOPRAK �STEKLER�
Armutlar genel olarak - 30 oC ye kadar dayan�rsa da don olay�n�n uzun s�rmesi ve a�a�lar�n nemli topraklar �zerinde bulunmas� zararlanmay� artt�r�r ve s�rg�n u�lar�n�n donmas�na neden olur. Armut �i�eklerinin ilkbahar ge� donlar�ndan etkilenmeihtimali fazlad�r.Bu nedenle de bah�elerso�uk havan�n��kt�� ukuryerlere kurulmamal�d�r. Armut �e�itlerinin dinlenme d�neminde k�� so�uklamas� olarak ( + 7.2 ) nin alt�nda 1200 - 1500 saate ge�irmesi gerekir.

Toprak iste�i
Armut, �ok farkl� toprak ko�ullar�na uyum sa�layabilen bir meyve t�r�d�r. Il�man iklim meyve t�rleri aras�nda a��r ve havalanmas� zay�f topraklara en toleransl� olan� armutlar d�r. 45 - 63 cm toprak profili olan ve altta ge�irgen bir tabaka bulunmas� armudun minimum toprak iste�idir. Armut bah�esi kurarken en sak�n�lmas� gereken topraklar
y�zlek kire�li olanlar veya alt toprak tabakas�na do�ru y�ksek oranda kire�li su bulunduran topraklard�r ki bu yerlerde ayva anac� �zerine a��l� armutlar demir noksanl��ndan b�y�k zarar g�r�rler. Armut a�ac� topraktaki organik madde miktar�n�n y�ksek olmas�n� ister bu organik madde miktar� bak�m�ndan zay�f olan topraklar iyi yanm�� iftlik g�bresi ile takviye edilmelidir.
KLONAL ANA�LAR

Armudun en �nemli klon anac� ayvad�r. Ayvan�n Quince A, B, C klonlar� d�nyaca tan�nan armut ana�lar�d�r, bunlardan da en �ok kullan�lan ana� Quince A d�r.Ayva anac�n�n kulla n�lmas�nda kar��la��lan en �nemli sorun uyu�mazl�kt�r. Willi ams ,Barlette,Bosc vb. �e�it ler ayva ile uyu�mazl�k
g�stermekte, uyu�mazl��n oldu�u bu gibi �e�itlerde soruna ara ana� olarak Beurre Hardy veya Old Home ana�lar� kullan�larak ��z�lmektedir.
Quince A n�n �zellikleri
1- �zerine a��l� �e�itleri erken mahsule yat�rmas� ve birim sahaya d��en a�a� say�s�n�n fazla olmas� nedeniyle birim sahadan al�nan verim y�kselmektedir. 3 X 1.5 m dikim s�kl�� ile bah�e tesis edilebilebilir.
2- Geli�meleri daha yeknesakt�r.

DAMLA SULAMA

9/7/2010

DAMLA SULAMA
Bilindi�i gibi tar�msal �retimi art�r�c� en �nemli girdi sulamad�r. Ancak �e�itli sulama y�ntemlerinin uygulanmas� belli �artlara ba�l�d�r. Geleneksel y�zey sulama y�ntemleri ancak tesviye edilmi� arazilerde uygulanabilir. Ayr�ca suyun bol ve kalite olarak, sulamaya elveri�li olmas� gerekmektedir.
Suyu k�t ve tuzlu olan b�lgeler sulama yapmayacak m�? Bu b�lgelerin iklimi ve arazisi ekonomik de�eri y�ksek bitkilerin yeti�tirilmesine elveri�li ise suyun sorunlu olmas� elbetteki engel de�ildir. Ekonomik de�eri y�ksek bitki, y�ksek gelir sa�layacakt�r. Bunu elde edebilmek i�in suyun sorunlar�n� ortadan kald�ran yeni bir sulama y�ntemi geli�tirilmi�tir. D�nyada ve �lkemizde giderek yayg�nla�an bu yeni y�ntemin ad� damla sulamad�r. Damla Sulama pahal� bir y�ntemdir. Ancak az i� g�c� gerektirdi�i ve otomatik sulama yapmaya imkan verdi�i i�in �zellikle ilk yat�r�m masraflar�n�n fazla oldu�u seralarda ve ekonomik de�eri y�ksek olan bitkilerin yeti�tirilmesinde uygulanmaktad�r.
Dersimizde damla sulamay� ��renece�iz.
DAMLA SULAMA NED�R
Sulama suyunun, filtre edilerek s�z�ld�kten sonra, eriyebilir g�bre ile veya g�bresiz olarak toprak y�zeyine veya i�ine damlalar halinde verilmesine damla sulama denir. Suyun damlalar halinde verilebilmesi i�in ��phesiz ki bas�nc�n�n d��k olmas� gerekir.

Resim 1. Yeniden sulamaya a��lacak alanlar�n suya kavu�mas� sulama suyu tasarrufu sa�layan teknolojiler kullan�larak ger�ekle�ir.
DAMLA SULAMA S�STEM� KISIMLARI NELERD�R
Damla sulama sisteminin kalbi Damlat�c�lard�r. Damlat�c�lar plastikten yap�l�rlar ve Lateral ad� verilen 12 ile 32 santimetre �ap�ndaki borular�n �zerine monte edilirler. Damlat�c�lar suyu saatte birka� litrelik bir Debi (miktar) ile topra�a damlat�rlar.
Bir damla sulama sistemi, damlat�c�lar�n d��nda 4 k�s�mdan meydana gelir. Bunlar;
a) Kontrol �nitesi
b) Ana Boru Hatt�
c) Yan Ana Boru Hatt�
d) Lateraller dir.
a) Kontrol �nitesi: Suyun ve g�brenin s�z�ld�� s�zge�ler, bas�nc�n kontrol edildi�i bas�n� �l�erler (manometre), vanalar ve g�breleme tank�ndan meydana gelir. Kontrol �nitesinde �� adet s�zge� vard�r. Bunlardan birincisi kaba par�alar�n kendi a��rl�klar�yla ��kt�� Kaba S�zge� (hidro-siklon), ikincisi ince par�alar�n s�z�ld�� Kum- �ak�l Filtre ve ��nc�s� ise kum-�ak�l filtreden ge�en �ok ince par�alar�n ve g�brenin erimeyen k�s�mlar�n�n s�z�ld�� Elek S�zge�tir.
b) Ana Boru Hatt�: Kontrol �nitesinden ge�en su ana boru hatt� ile yan ana borulara iletilir. Ana boru hatt� P.V.C., polietilen, galvanizli �elik veya asbestli borulardan d��enebilir.

Resim 2. Damla sulama sistemi kontrol �nitesi.
c) Yan Boru Hatt�: Ana borudan suyu al�p, laterallere ileten boru hatt�d�r. Yan ana boru hatt� baz� sistemlerde toprak y�zeyi �zerinden gider. Bu durumda yumu�ak (polietilen) boru kullan�l�r. Baz� sistemlerde ise yan boru hatt� toprak alt�ndan gider. Bu durumda da sert boru (P.V.C. veya galvaniz) kullan�l�r.
d) Lateral: �zerinde damlat�c�lar�n belli aral�klarla ba�land�� yumu�ak (polietilen veya yumu�ak P.V.C.) boru hatt�na lateral denir. Laterallerin toprak y�zeyinden gidenleri toprak alt�ndan gidenlerine g�re daha �ok kullan�lmaktad�r.
DAMLA SULAMA Y�NTEM�N�N YARARLARI NELERD�R
- Damla sulama y�nteminde su �ok rand�manl� bir �ekilde kullan�labilir. ��nk� bu y�ntemde su damlalar� ya�murlamada oldu�u gibi havada hareket etmez ve bitkinin toprak �st� k�sm� �slat�lmaz. Dolay�s�yla �slat�lan alan d��ndaki yaprak y�zeyinden buharla�ma ile su kayb� da olmayaca�� i�in sistemde su kayb� en aza inmi� olur.

Resim 3. Damla sulama sisteminin kalbi lateraller �zerine yerle�tirilen damlat�c�lard�r.
- Damla sulama y�ntemi ile sulanan bitkilerden daha y�ksek ve kaliteli �r�n elde edilir. Ayr�ca bitkinin �slanmas� ve toprak y�zeyi �slanmas� en az olmas� nedeniyle damla sulamas�yla bitki h

ORGAN�K TARIMIN ESASLARI VE UYGULANMASINA

9/7/2010

Organik Tar�m�n Esaslar� ve Uygulanmas�na
�li�kin Y�netmelik

B�R�NC� KISIM
Genel H�k�mler
B�R�NC� B�L�M
Ama�, Kapsam, Dayanak ve Tan�mlar

Ama�
Madde 1 " Bu Y�netmeli�in amac�; ekolojik dengenin korunmas�, organik tar�msal faaliyetlerin y�r�t�lmesi, organik tar�msal �retimin ve pazarlaman�n d�zenlenmesi, geli�tirilmesi, yayg�nla�t�r�lmas�na ili�kin usul ve esaslar� belirlemektir.
Kapsam
Madde 2 " Bu Y�netmelik; her t�rl� bitkisel, hayvansal ve su �r�nleri �retimi ile kullan�lacak girdilerin organik tar�m metoduna uygun olarak �retilmesi veya temini, orman ve do�al alanlardan organik tar�m ilkelerine uygun olarak �r�n toplanmas�, bu �r�nlerin i�lenmesi, ambalajlanmas�, etiketlenmesi, depolanmas�, ta��nmas�, pazarlanmas�, kontrol�, sertifikaland�r�lmas�, denetimi ile cezai h�k�mlere ili�kin teknik ve idari hususlar� kapsar.
Dayanak
Madde 3 " Bu Y�netmelik, 1/12/2004 tarihli ve 5262 say�l� Organik Tar�m Kanununa dayan�larak haz�rlanm��t�r.
Tan�mlar
Madde 4 " Bu Y�netmelikte ge�en;
Bakanl�k: Tar�m ve K�yi�leri Bakanl��n�,
�l M�d�rl��: Tar�m ve K�yi�leri Bakanl�� l M�d�rl��n�,
Komite: Organik Tar�m Komitesini,
Kanun: Organik Tar�m Kanununu,
Organik tar�m faaliyetleri: Toprak, su, bitki, hayvan ve do�al kaynaklar kullan�larak organik �r�n veya girdi �retilmesi ya da yeti�tirilmesi, do�al alan ve kaynaklardan �r�n toplanmas�, hasat, kesim, i�leme, tasnif, ambalajlama, etiketleme, muhafaza, depolama, ta��ma, pazarlama, ithalat, ihracat ile �r�n veya girdinin t�keticiye ula��ncaya kadar olan di�er i�lemlerini,
Organik tar�m metodu: Organik tar�m�n uygulanmas� esnas�ndaki faaliyetlerin t�m�n� belirten metodu,
Konvansiyonel tar�m metodu: Organik tar�m metodu d��ndaki t�m metotlar�,
Kontrol ve sertifikasyon kurulu�u: Organik �r�n�n veya girdinin, �retiminden t�keticiye ula��ncaya kadar olan t�m a�amalar�n� kontrol etmek ve sertifikaland�rmak �zere Bakanl�k taraf�ndan yetki verilmi� ger�ek veya t�zel ki�ileri,
Kontrol kurulu�u: Organik �r�n�n veya girdinin, �retiminden t�keticiye ula��ncaya kadar olan t�m a�amalar�n� kontrol etmek �zere, Bakanl�k taraf�ndan yetki verilmi� ger�ek veya t�zel ki�ileri,
Sertifikasyon kurulu�u: T�m kontrolleri tamamlanm�� organik �r�n veya girdiyi, kontrol kurulu�unun yapt�� kontrol ve bu kontrole ili�kin bilgi ve belgeler ile gerek duyulan hallerde yapt�raca�� analizlere dayanarak sertifikaland�rmak �zere Bakanl�k taraf�ndan yetki verilmi� ger�ek veya t�zel ki�ileri,
Yetkilendirilmi� kurulu�: Kontrol ve sertifikasyon kurulu�u, kontrol kurulu�u veya sertifikasyon kurulu�u olarak Bakanl�k taraf�ndan yetki verilmi� ger�ek veya t�zel ki�ileri,
Kontrol: Organik tar�m faaliyetlerinin bu Y�netmeli�e uygun olarak yap�l�p yap�lmad��n�n belirlenmesi, d�zenli kay�tlar�n tutulmas�, sonu�lar�n rapor edilmesi, gerek g�r�lmesi halinde �r�n�n organik niteli�inin laboratuvar analizleri ile test edilmesini,
Kontrol�r: Kontrol ve sertifikasyon kurulu�u ad�na veya kontrol kurulu�u ad�na, organik tar�m faaliyetlerinin her a�amas�n�n ilgili mevzuata g�re uygulanmas�n� kontrol etmek �zere, Bakanl�k taraf�ndan yetki verilmi� ger�ek ki�iyi,
Sertifiker: Kontrol ve sertifikasyon kurulu�u veya sertifikasyon kurulu�u ad�na, kontrol� tamamlanm�� r�n�n veya girdinin organik oldu�unu onaylamak �zere, Bakanl�k taraf�ndan yetki verilmi� ger�ek ki�iyi,
Denetim: Organik tar�m faaliyetlerinin, bu Y�netmeli�e uygun olarak yap�l�p yap�lmad��n� tespit etmek amac�yla, yetkilendirilmi� kurulu�lar, i�letmeler ve m�te�ebbisler ile kontrol�r ve sertifikerlerin, Bakanl�k veya Bakanl�k taraf�ndan denetim yetkisi verilen kurulu�larca yap�lan her t�rl� denetimini,
��letme: Yetkilendirilmi� kurulu�un kontrol� alt�nda, s�z konusu kurulu�larla s�zle�me yap�lmak suretiyle organik �r�n �retilen, i�lenen, depolanan ve pazarlanan yerleri,
M�te�ebbis: Organik tar�m faaliyeti yapan ger�ek veya t�zel ki�iyi,
Organik bitkisel �retim: �nsan g�das�, hayvan yemi, bitki besleme, �o�alt�m materyali elde edilmesi, hammaddesini tar�mdan alan sanayilere organik hammadde temini, t�bbi ve bilimsel ama�larla her a�amas� bu Y�netmeli�e g�re �retilen, yetkilendirilmi� kurulu� taraf�ndan kontrol edilen ve sertifikaland�r�lan �retim faaliyetini,
Organik hayvansal �retim: Dam�zl�k hayvan veya sperma kullan�larak hayvan �retilmesi, hayvansal �r�nlerden insan g�das� ile hayvan ve bitki besleme �r�nleri �retilmesi, hammaddesini tar�mdan alan sanayilere ve bilimsel �al��malara organ

B�CEKLERLE M�CADELEDE B�YOTEKN�K VE B�YOLOJ�K Y�NTEMLER�N KULLANIMI

9/7/2010

B�CEKLERLE M�CADELEDE B�YOTEKN�K VE B�YOLOJ�K Y�NTEMLER�N KULLANIMI

G�R��
Son y�llarda insan sa�l�� ve �evreye olan olumsuz etkilerinin yan�s�ra do�al dengeyi bozmas�, b�ceklere dayan�kl�l�k kazand�rmas� ve ekonomik nedenlerle kimyasal m�cadele en alt d�zeye indirmeye �al��makta ve pek �ok �lkede kal�nt� toleranslar� giderek daha d��r�lmektedir. Bu nedenle alternatif m�cadele programlar� i�erisinde yer alan biyolojik ve biyoteknik y�ntemler ayr� bir �nem kazanm��t�r.
B�ceklerle M�cadelede Biyoteknik Y�ntemlerin Kullan�m�
Zararlar�n biyoloji, fizyoloji ve davran��lar� �zerinde etkili olan baz� yapay veya do�al maddeler kullanarak normal �zelliklerini bozmak suretiyle uygulanan y�ntemlere biyoteknik y�ntemler ad� verilir. Bu amaca ula�mak i�in feroman tuzak sistemleri veya cezbediciler, yumurtlamaya mani olucular, uzakla�t�r�c�lar, beslenmeyi engelleyiciler, k�s�rla�t�r�c�lar,. Geli�meyi d�zenleyiciler (IGR), geli�meyi engelleyiciler (IDI) ve k�s�r b�cek salma y�ntemi (SIT) gibi baz� do�al veya sentetik bile�ik ve y�ntemlerden yararlan�l�r.
�nsektisit kullan�m�n� engellemek yada y�ntemi entegre m�cadele program� �er�evesinde di�er m�cadele y�ntemleriyle kombine ederek ila�lama say�s�n� en aza indirmek, kitle halinde tuzak yakalama y�nteminin amac�n� olu�turmak.
Feroman veya �e�itli cezbedicilerle yap�lan kitle halinde tuzakla yakalama y�nteminin uygulanmas�nda feroman tuzaklar�, bezi tuzaklar� ve visuel tuzaklar kullan�l�r. En yayg�n kullan�lan tuzaklar ise feroman tuzaklar�d�r.(1)
Feroman Tuzaklar�
Bir�ok b�cek neslini devam ettirmek i�in bulu�mak mecburiyetindedir. B�ceklerin bulu�malar�n� sa�layan sebeplerden en �nemlisi de b�ceklerin salg�lad�klar� feromanlard�r. B�cek taraf�ndan d�� evreye salg�lan�p hususi bir reaksiyon meydana getiren ve ayn� t�r�n fertleri taraf�ndan hissedilen maddelere FEROMAN denir. Kimyasal bile�ikler olan bu salg� maddelerine EKTOHORMON ad� da verilmektedir.(2)
G�n�m�ze kadar feromonlar �ok farkl� �ekilde s�n�fland�r�lm��t�r.
G�n�m�zde en �ok kullan�lan s�n�fland�rma �u �ekildedir.
1-�z-i�aret feromonlar�
2-Koku yoluyla etkili seks feromonlar�
3-Koku yoluyla etkili di�er feromonlar�
4-Bir yere toplanma feromonlar�
5-Aphrodisiaclar
6-Alarm feromonlar�
7-Seks�el olgunlu�un kontrol� ile ilgili feromonlar
8-Sosyal b�ceklerde krali�e yeti�tirilmesi ile ilgili feromonlar (3)
Bir feromon tuza��ndan beklenen en �nemli �zellik, �mr� s�resince feromonu en etkili miktara yak�n oranda ve s�rekli olarak d��ar� yaymas�d�r. Campion (1983)"a g�re �u anda 600"�n �zerinde b�cek t�r�n�n feromonu tan�mlanm��t�r. Ancak y�ntemin uyguland�� t�rlerin say�s� daha azd�r.

Tak�m Familya T�r Feromon
Coleoptera
Apionidae
Cylas formicarius (F.)
(Z)-3-dodecenly (E)-2 bute noate
ElateridaeMelanotus okinawensis Ohira12: Ac
ScolytidaeDendrostonus micans (Kug.)
�ps sexdentatus (B�rner)

Orthotomicus erosus (Well.)Exo-brevicomin
�pslure (menhly butenol+cis verbenol + ipsdienol)
Methyl butenol + ipsdienol
Trypodendron lineatum (Ol.)Linoprax (ethanol-pinene+ [2,6,6-trimethy] bicyclo [3.1.1.] hep+-2-ene]
Diptera
Tephritidae
Dacus oleae (Gmel.)(1.7-dioxaspiro (5.5)
undecane)
Lepidoptera
Gelechiidae Pectinophora gossypiella
Saunders Gossyplure (7,11-hexadeca dien-1-ol,acetate
HyponomeutidacPrays citri (Mill.)
Prays oleae (Bern)(Z)-7-tetradecenal
(Z)-7-tetradecenal
Lymantriidae Lymantria dispar (L.)Disparlure (cis-2-decy1-3- (5- methylhexyl) oxirane)
LyonetidaeLeucoptera scitella (Zell.)min.5,9-dimelthyloctadecane
maj.5,9-dimethylheptadecane

NoctuidaeEarias insulana (Boisd.)
Spodoptera littoralis (Boisd.)(Z)-9-tetradecenyl formate
Cis-9, trans-11-
Tetradecadienyl acetate Z-9,
E-11-14:Ac,Z9,E12-14:Ac
Sesiidae Synanthedon myopaeformis (Borkh.)
Synanthedon pictipes (G.&R.)3-13-hexadecadienyl acetate

(3E, 13Z)-3,13-
octadecadiennyl acetate
TortricidaeAdoxophyes orana F.v.R.Cis-9 ve cis-11 tetradecenyl
acetate
Argyrotaenia velutinana (Wlk.)Riblure
Cis-11-tetradecenyl acetat

TARIM �LA�LARI (PEST�S�D) KULLANIMI VE SORUNLARI

9/7/2010

TARIM �LA�LARI (PEST�S�D) KULLANIMI VE SORUNLARI
1. G�R��
D��man� yok etmek i�in ne top, ne tabanca. Bir kutu �ilek yeter.
Zararl�lar ile m�cadele ve bitki koruma amac�yla kullan�lan her t�rl� ila� ve preparatlar ve bunlar�n �retiminde kullan�lan her t�rl� maddelere pestisid diyoruz.. [1] Eski k�lt�rlerde baz� bitki hastal�klar�na kar�� k�k�rt kullan�ld�� bilinmekle beraber, as�l bitki koruma �al��malar� 19. yy. da Pasteur�n baz� bitkisel ve hayvansal hastal�klara ait mikroorganizmalar� ke�fetmesi ile bunu takiben bu organizmalar� etkileyebilecek ila�lar�n ara�t�r�lmas�yla bitki koruma alan�nda tar�m ila�lar� kullan�lmaya ba�lanm��t�r. G�n�m�zde de kullan�lmakta olan baz� kimyasal maddelerden DDTnin b�cek �ld�r�c� �zellikleri 1939 da ve 2,4 D nin ot �ld�r�c� �zellikleri 1941 y�l�nda bulunmu� ve kullan�lmaya ba�lanmas�yla beraber do�rudan do�ruya kimyasal bir devrim ba�lam��t�r. [2] �nsanlar, hayvanlar ve bitkilere �e�itli derecelerde zarar� dokunabilecek 10.000 den fazla b�cek, 600 yabanc� ot, 1500 den fazla bitki hastal�� ve 1500 t�r nematod bilinmektedir. [3] Bu nedenle do�al dengeyi bu �ekilde tehdit eden tar�m ila�lar�ndan vazge�memiz de m�mk�n de�ildir. Ancak, Baz� makalelerde "Elimizde varolan ve geli�tirebilece�imiz tekniklerle iki kat daha fazla g�da elde ederek iki kat n�fusun beslenme gereksinimini kar��layabilmemiz i�in �u anda kullanmakta oldu�umuz sunni g�bre miktar�n�n 6.5 kat� sunni g�breye, harcad��m�z enerjinin 3 kat� enerjiye ve t�ketmekte oldu�umuz tar�m ilac�n�n 6 kat� tar�m ilac�na ihtiyac�m�z vard�r." denilmektedir. D�nyadaki artan n�fusu besleyebilmek i�in �u anki kullan�mla bile do�al dengeyi bozucu nitelik ta��yan tar�m ila�lar�n�n 6 kat daha bilin�sizce kullan�m� beraberinde nice alt� katlar daha getirecek ve do�al denge d�zelmez bir �ekilde bozulacakt�r. �leriki tarihlerde Agatha Christie t�r� roman yazanlar, ilk �nce eve kutu kutu meyve getirenlerin katil olaca��ndan ��phelenecektir san�r�m.
Son y�llarda kanser oranlar�ndaki art�� normal �l�mlerde % 25 lere ��km�� durumda.
�nsan� �ld�r�c� doz, her kimyasala g�re de�i�iklik g�sterir. Kimi ila� 5 mg. ile insan� �ld�r�r, kimi ila� 10 mg. la. Yedi�imiz yiyeceklerle azar azar v�cudumuza ald��m�z ila� kal�nt�lar�, v�cudumuzda birikmeye ba�l�yorlar. Hepsini atamad�� i�in, bir g�n, son �s�rd��m�z salatal�k ile �ld�r�c� doz tamamlan�yor ve yemekten sonra sandalyede otururken dikilip gidiyoruz. Te�his kalp yetmezli�i.
Bir g�n Bozdo�an k�y�n�n eski muhtar�n�n evinin �n�ndeyiz. Muhtar evde yok. 30 ya�lar�nda olan o�lu ile konu�urken, muhtar�n torunu, konu�tu�umuz ki�inin 4-5 ya�lar�ndaki o�lu salatal�k seras�ndan kuca��nda salatal�klar, �s�ra �s�ra geliyor. Ne zaman ila�lad�n diye sordum. Etki s�resi 21 g�n olan ilac� d�n verdim diyerek cevaplad�. Bak o�lun zehirleniyor dedim. Ona bir �ey olmaz al��kt�r dedi. Peki dedim. Sen baban kadar sa�l�kl� m�s�n? Hay�r dedi. ��te dedim �ocu�un da senden daha sa�l�ks�z olacak.
Ama bu konuda duyarl� �ift�ilerimiz de var. K�z�laliler k�y�nde seras�n� kotrol etti�im bir �ift�i sohbet ederken salatal�k y�kad� getirdi yiyelim diye. K�� aylar�nda o k�rpe salatal�klar ye beni diye bize bak�yordu. En son kulland��n ila� nedir diye sordum. �ift�i merak etme 7 g�nd�r ila� vermiyorum dedi. Peki 7 g�n �nce ne verdin dedi�imde etkisi 45 g�n s�ren, sebzelerde kullan�lmamas� gereken sistemik bir zehiri kulland��n� s�yledi. �la� kutusunu getirttim. Anlatt�m. Bu ilac�n uyguland�� salatal�ktan 2 kg. yiyen bir insan�n hemen orada �lece�ini s�yledim. Etkilendi. Bir ay kadar sonra tekrar u�rad��mda ne yapt��n� sordum. Valla o g�nden sonra biz hi� salatal�k yemedik dedi. Peki salatal�klar ne oldu? diye sorunca hale g�nderdik cevab�n� verdi.

2. TARIM �LA�LARININ YARARLARI
D�nya 6,5 milyar n�fusu ta��yor. Bu n�fus da s�rekli y�kseliyor. Tar�m arazileri ise ama� d�� kullan�mlarla (yazl�klar, fabrikalar, otoyollar, yerle�imler) s�rekli azal�yor. N�fusun hepsi de yemek istiyor. Artan n�fusu, tar�m arazilerindeki azal��a kar��n beslemek i�in tar�m ilac� kullan�m�ndan vazge�memiz �ok zordur. Ya�am��n�n k�ymetini bilen baz� geli�mi� �lke insanlar� organik tar�m dedi�imiz tar�m ilac� ve kimyasallar�n kullan�lmad�� tar�m �r�nlerini y�ksek para vererek t�ketmektedir. Bu �ekildeki �retim 6,5 milyar insana yetmeyecektir. Bizim �ift�imiz de ya�am�n�n k�ymetini biliyor. O da seras�nda, bah�esinde bir k��eyi kendi t�ketimi i�in organik tar�ma ay�rm�� durumda.
Tar�m ilac� kullan�m�ndaki en b�y�k y

KARANF�L YET��T�R�C�L��

9/7/2010

KARANF�L YET��T�R�C�L��
TOPRAK HAZIRLI�I

Toprak yap��ma ba�l� olarak 20 -25 cm derinlikte 2 - 3 kez s�r�m yap�l�r. Son s�r�mden �nce topra�a 50 - 75 kg / dekar ile triple super fosfat,- 50 - 7.5 Kg K2SO4
/Dekar (veya 50 - 75 kg DAP/Dekar) verilir. Dikim �ncesi azotlu g�bre vermek sak�ncal�d�r, �abuk y�kand��ndan bitki taraf�ndan kullan�lmadan y�kanarak kaybolur. P ve K toprak tarafindan tutulur ve �ok yava� erir. O y�zden taban� g�brelemesinde bu iki elementin verilmesi uygundur.
S�r�mden sonra seralara rotivat�r �ekilerek tesviyeter� yap�l�r; bu i�lemleri takiben dikim i�in yatak yap�m�na ba�lan�r, Yataklar 1 m geni�li�inde 25 - 30 cm y�ksekli�inde yap�lmal�d�r. Yataklar vere paralel olmal� sa�� solu ��kmemeli, m�mk�n mertebe d�z olmal�d�r. Her iki yatak aras�nda 50cm ilk y�r�me ve maniplasyon yolu b�rak�lmal�d�r.
Sedde yap�m� tamamland�ktan sonra - (e�er topra�a fumigasyon yap�lmam�� ise) toprak �st� fumigant� at�l�r. Bu da genellikle PNPC grubu h�r ila� olabilir. Kullan�m
dozu 20 - 40 Kg / dekara olur. Arkas�ndan topra��n dikim tav�na gelinceye kadar sulanrnas� gerekir. Bu deriniik takriben 15 cmd�r. Bu mesafe k�k�n �al��ma derinli�idir. Sulama neticesi toprak fumiganti da bu derinli�e kadar iner ve toprak ila�lanm�� olur.
F�DE SE��M� VE D�K�M
Uygun fidenin : sa�l�kl�, yeterince k�kl�, standart boyda, k�ks�z veya k�kl� olrak so�uk depoda fazla beklememi� olmas� gerekir. Bunun d��nda, fide se�ilirken;
hastal�klara mukavemeti, so�u�a mukavemeti, flash aras� verip vermidi��, �i�ek sap�, boyu, renk uyumu (istenen renk), �i�ek kalitesi, verimlili�i pazarda aran�rl�� gibi hususlar� bilinmesi gereken vas�flardir",
Dikimde , fidenin k�k bo�az�m �rt�lmeyecek �eklide, bu b�lgeye egelen torflar g�r�lecek �eklide uygulama yap�lmal�d�r. Derin dikimden kesinlikle ka��n�lmal�d�r.
Karanfil 4 s�ra olarak 13, 13.5, 14 cm s�ra �zeri mesafeleri ile dikilir. �ift s�ra aras�, 20 cm �iftli s�ra aras� ise 30 cmdir. Bu durumda bitkiler iie �edde aras�nda 15 cm bo�luk kalm�� olur.
Dikimlerin d�z ve standart yap�lrnas� �nemlidir. Dikim sonras�nda fide kay�plar�m �nlemek i�in s�ra aralar�nca % 2 - % 3 fazla fide dikilmesi uygundur. So�uk depodan ��kar�lan fide kutu�u a��l�r, dikilecek fide 6-8 saat g�lgede ortam s�cakl��na eri�tirilir, Sabah �ok erken veya ak�am saatlerinde h�zla dikimi yap�l�r, Havan�n en serin ve radrasyonun en d��k oldu�u saatler dikim i�in en uygun saatlerdir. Dikim biter bitmez toprak yap�s�na uygun olarak en az 40 - 80 dakika ekstra sulama yap�lmal�d�r, Bu sulama fide k�klerinin toprak ile temas�n� sa�layacakt�r.
D�K�M SONRASI SULAMA
Dikimden sonra sulama anlat�ld�� gibi yap�l�r. Ertesi g�nden itibaren ise sulama �ok daha �nem kazan�r. Hava �artlama ve toprak yap��ma g�re sulama aral�� ve miktar; ayarlan�r. �zellikte �ok s�cak ve r�zgarl� g�nlerde kumlu topraklarda sulama aral�� ok azalt�l�r. 20 - 25 dakika hatta 15 - 20 dakika da bir 5 dakika sulama yap�labilir. A��r toprakl� yerlerde ise sulama aral�� 35 - 45 dakikada bir 5 - 6 dakika yap�labilir. Ancak prensip olarak her zaman fide �zerinde nem eksik olmayacak buna kar��n toprak hi�bir �ekilde a��n �amur olmayacak ��nk� a��r� �amur b�lgelerde fide k�k atamaz ve �ok �abuk �lebilir.
Ya�murlama sistemi f�rmalara g�re de�i�ir. Bu y�zden bu konu hakk�nda firma bilgisi gerekir. Sulama �ekli bu �ekilde yakla��k 10 g�n devam eder. Ve 10 g�n i�inde k�klenme ba�lar. K�klenmeyle birlikte sulama aral�� uzar ve su miktar� artt�r�l�r. ��nk� bitki art�k topraktan su almaya ba�lam��t�r, To�ra��n yeterince doyurulmas� gerekir. Dikimden yakla��k 15 - 20 g�n sonra ise k�klenme iyice tamamlanm�� ve topra�a s�k� s�k� tutunmu�tur. Bu zamanda damlamaya ge�ilir. Damlamalar iki fide aras�na gelecek �ekilde bir seddeye iki damlama �ekilir. (Damlamalarda da firma bilgisi gerekecektir.) En uygunu 30 cm aral�kl� damlama tercih edilir. Damlamayla birlikte ya�murlama sulama her ge�en g�n azalt�l�r. Sadece s�cak saatlerde serinletmek amac�yla kullan�l�r. Yakla��k A�ustos ortas�na kadar devam ettirilir. Damlama ise ba�lang�� bir g�nde 2 - 3 defa ve ak�am �zeri azar azar verilir.G�breleme tam ba�lad��nda bir defa ak�am�zeri verilir. Bu �ekil g�brelemeye y�l boyunca devam edilir. Kapal� meme olmamas�na dikkat edilir. Maksimum 15 g�nl�k oranlarla fosforik asitle ( Ut / 1.5 Lt) sulama yap�larak de�iklerin temizlenmesi sa�lan�r.
D�K�M SONRASI �LA�LAMA
Fide dikiminden sonra ilk g�r�lebilecek hastal�k rhizoctania ve k�k bo�az�nda ��r�me kabu�unun g�vdeden ayr�lmas� ve ile

SOFRALIK ZEYT�N

9/7/2010

Zeytin di�er meyve t�rlerinden olduk�a farkl�d�r. Di�er meyve t�rleri gibi hasattan hemen sonra t�ketilemez. ��nk� t�ketim i�in i�erisindeki ac�l�k maddesinin (oleuropein) giderilmesi gerekmektedir. Di�er bir ifade ile zeytin daneleri t�ketim i�in ya�a yada sofral��a uygun i�lenmek zorundad�r. Fakat t�m bilinenlerin aksine �ok �zel bir sofral�k zeytin �e�idi Hurma Zeytin vard�r ki; dal�ndan kopar�larak yenilebilir. Hurma zeytin T�rkiye"de ve di�er �retici �lkelerde �zel alanlarda (mikroklimalarda) yeti�ebilen bir �e�ittir.
��lenme �ekline g�re t�ketime ayr�lan zeytin danelerinden ya�l�k t�ketim d��ndaki zeytinler genellikle sofral�k t�ketim i�in ayr�lmakta ve bunlar Sofral�k Zeytin olarak adland�r�lmaktad�rlar.
Sofral�k Zeytin; uluslararas� standartta k�lt�re al�nm�� zeytin �e�itlerinin, i�lenebilecek olgunlukta hasat edilen meyvelerinin belirli teknik usullerle ac�l��n�n giderilip, t�ketimine izin verilen katk� maddeleri ile birlikte veya sade olarak ambalajlanm��, yeme olgunlu�u kazanan zeytin daneleri olarak tan�mlanmakta ve siyah, ye�il ve rengi d�n�k (pembe) zeytin olarak s�n�fland�r�lmaktad�r (Tunal�o�lu ve I��kl� 1993).
Her �e�it zeytin sofral�k olarak i�lenebilir. Fakat kalitede farkl�l�k olu�tu�u i�in siyah-ye�il ve rengi d�n�k olarak ayr�lan sofral�k zeytinler farkl� i�leme teknikleri kullan�larak t�ketime haz�rlan�rlar. Genellikle et oran� fazla, �ekirde�i k��k, etinden ayr�labilir, kabu�u ince ve esnek, �eker oran� y�ksek ve ya� oran� tercihen d��k �e�itler sofral�k olarak i�lenir. Sofral�k zeytin gerek siyah, gerek ye�il, gerekse de rengi d�n�k olsun i�lenmesinde iki ana y�ntem uygulan�r. Birincisi Naturel ad� verilen do�al y�ntemdir. Bu y�ntemde zeytinin ac�l��n�n giderilmesinde sadece tuz kullan�l�r. �kincisi Kostikle ��leme"dir. Bu y�ntem suya d��k oranda kar��t�r�lan sodyum hidroksit ile zeytinin i�erisindeki ac�l�� veren maddeyi ve tanedeki �ekeri k�smen yada t�m� ile gidererek fermantasyonu ba�latan k�sa s�ren bir uygulamad�r. �kinci y�ntem birinci y�nteme g�re sofral�k zeytinin daha �abuk t�ketime haz�rlanmas� a��s�ndan �zellikle d�� pazara y�nelik sat�mlarda �nem ta��maktad�r. Bu i�leme y�ntemlerini kendi i�lerinde ve �lkeler baz�nda da �e�itlendirmek m�mk�nd�r. Sofral�k zeytinler s�z konusu i�leme tekniklerinden sonra t�ketime �ekirdekli, ezme, biberli, havu�lu, badem dolgulu ve dilimli zeytin �eklinde sunulmaktad�r.
T�rkiye"de Gemlik, Domat, Memecik, Uslu, Memecik, Ayval�k (Edremit), Edincik-Su, Kan, Halhal�, Tav�an Y�re�i, �elebi ve Yamalak Sar�s�, �nemli sofral�k zeytin �reticisi �lkelerde ise; Manzanilla, Hojiblanca, Ascolana, Kalamata, Haldiki ve Chemlali �nemli zeytin �e�itleridir.
2. D�nyada Durum
D�nyada zeytin a�a� varl�� ve dane zeytin �retimine paralel olarak sofral�k zeytin �reten �nemli �lkeler �spanya, T�rkiye, �talya, Yunanistan, ABD, Fas, Suriye ve M�s�r"d�r. T�rkiye sofral�k zeytin �retiminde �spanya"dan sonra ikinci s�rada yer almaktad�r. T�rkiye d�nya sofral�k zeytin �retiminde siyah sofral�k zeytin �retimi ile ilk s�rada yer al�rken, ye�il sofral�k zeytin �retiminde �spanya ilk s�rada yer almaktad�r (Grafik 1).

SOFRALIK VE YA�LIK ZEYT�NDE �RET�M MAL�YETLER� VE KARLILIK

9/7/2010

SOFRALIK VE YA�LIK ZEYT�NDE �RET�M MAL�YETLER� VE KARLILIK

EGE ve G.MARMARAB�LGELER�"Salk�m �rneklemesi"2 Y�l(1998/99 ve 99/00)4 Y�re4 K�y4 �reticiYa�l�k 128 anketSofral�k 128 anketToplam 256 anket

TARIMSAL ARA�TIRMA ETK�NL�KLER�

9/7/2010

TARIMSAL ARA�TIRMA ETK�NL�KLER�

�ZET

H�zla artan n�fusun daha iyi ve daha yeterli beslenme ihtiyac�, tar�msal �retimin art�r�lmas�n� zorunlu k�lmaktad�r. Tar�msal �retimin art�r�lmas� ise, ancak, bilimsel y�ntemlerle geli�tirilmi� yeni teknolojilerin tar�mda kullan�lmas�yla sa�lanabilir. T�rkiye"de tar�msal teknoloji geli�tirme �al��malar�n� �e�itli kurulu�lar yapmaktad�r. Bu kurulu�lar aras�nda, Tar�m ve K�yi�leri Bakanl��"na ba�l� Tar�msal Ara�t�rmalar Genel M�d�rl�� (TAGEM) �emsiyesi alt�nda �al��an ara�t�rma enstit�leri �nemli bir yer tutmaktad�r. Ulusal ve uluslararas� kurulu�lardan sa�lad�� parasal kaynaklarla ara�t�rma �al��malar�n� destekleyen TAGEM, 1992 y�l�ndan beri de D�nya Bankas� taraf�ndan desteklenen, Tar�msal Ara�t�rma Projesi"(TAP)ni y�r�tmektedir. TAP ile tar�msal ara�t�rma yapan enstit� ve kurulu�lar�n alt yap�, insan kaynaklar� ve organizasyondan kaynaklanan s�k�nt�lar�n�n azalt�lmas� ve daha etkin ara�t�rma yapabilmelerinin sa�lanmas�na �al��lmaktad�r. Yap�lacak bu �al��malar da, b�lge ve konu baz�nda �nemli olan ara�t�rma programlar�na �ncelik verilerek tar�msal �retimin art�r�lmas�n�n sa�lanmas� hedeflenmektedir

1. G�R��

Tar�msal ara�t�rma �al��malar�; h�zla artan n�fusun beslenme ve daha iyi ya�ama isteklerinin kar��lanmas�, sa�l�kl� beslenmesi, g�da g�venli�i ve g�venilirli�inin sa�lanmas�, �evre dostu-s�rd�r�lebilir tar�m tekniklerinin geli�tirilmesi ve d��sat�m�n art�r�lmas� i�in yap�lmaktad�r. Bu �al��malar; �evresel kayg�lardan dolay� ekilebilir alanlar�n art�r�lamad�� hatta, azalt�lmas�na �al��ld�� g�n�m�zde daha da �nem kazanmaktad�r. Bu ko�ullar alt�nda �retim ancak, GAP gibi potansiyeli y�ksek b�lgelerde, yeni �retim teknolojilerinin uygulanmas�n�n yayg�nla�t�r�lmas� ile art�r�labilir.

ARGE �al��malar� sonucunda geli�tirilen yeni teknolojiler �retimde art��a, ekonomide b�y�meye ve sosyal yap�da de�i�melere yol a�ar; bu da sonu�ta, yeni toplumsal ihtiya�lar�n ortaya ��kmas�na neden olur. Bu d�ng� ara�t�rma-geli�tirme �al��malar�n�n kesintisiz yap�lmas� gerekti�ini g�sterir.

2. T�RK�YE"N�N TARIMSAL ARA�TIRMA YAPISI

Tar�msal ara�t�rma-geli�tirme �al��mallar�; ulusal d�zeyde, Tar�m ve K�yi�leri Bakanl��, k�y hizmetlerinden sorumlu Devlet Bakanl��, �teki baz� bakanl�klar, ziraat fak�lteleri ve �zel sekt�r taraf�ndan y�r�t�lmektedir. Tar�m ve K�yi�leri Bakanl�� ARGE �al��malar�n� Tar�msal Ara�t�rmalar Genel M�d�rl��ne ba�l� 7 merkez, 8 havza ve 41 konu olmak �zere toplam 56 ara�t�rma enstit�"s�nde; Devlet Bakanl��"na ba�l� K�y Hizmetleri Genel M�d�rl�� 10 k�y hizmetleri, 1 toprak g�bre ve 1 Uluslararas� Agrohidroloji ve E�itim Merkezi olmak �zere toplam 12 ara�t�rma enstit�s�nde; Orman Bakanl�� ise 9 b�lgesel, 1 konu ve 1 �slah olmak �zere 11 ara�t�rma enstit�s�nde y�r�tmektedir. 23 ziraat fak�ltesi ve 19 veteriner fak�ltesi de tar�msal ara�t�rma etkinliklerinde yo�un olarak yer almaktad�r. Ayr�ca, �teki baz� �niversiteler (ODT�; Hacettepe vb.), bakanl�klar (Sanayi ve Ticaret) ve kurulu�lar (Atom Enerjisi ve N�kleer Ara�t�rma, �AYKUR, TEKEL, GAP �daresi vb.) da tar�m i�in ARGE �al��malar� yapmaktad�rlar.
De�i�ik y�netimlere ba�l� olan bu �ok say�da kurulu� uyumlu �al��makta zorlanmakta; bu da �teki sorunlarla birlikte ARGE �al��malar�n� olumsuz etkilemektedir.

3. TARIMSAL ARA�TIRMALAR GENEL M�D�RL��

T�rkiye"de tar�msal ara�t�rma-geli�tirme �al��malar� yapan kurulu�lar aras�nda, Tar�msal Ara�t�rmalar Genel M�d�rl��"ne ba�l� 56 ara�t�rma enstit�s� �nemli bir yer tutar. Bakanlar Kurul"unun, 07.08.1991 tarih ve 441 say�l�, kanun h�km�ndeki kararnamesi ile kurulan Tar�msal Ara�t�rmalar Genel M�d�rl�� (TAGEM); bitki, hayvan, su �r�nleri, g�da-yem ve do�al kaynaklar konular�nda �lke"mize ekonomik, sosyal ve �evresel yararlar sa�layacak bilgi ve teknolojilerin geli�tirilmesi ile g�revlendirilmi�tir.
TAGEM"in amac�; ara�t�rma f�rsat alanlar� kapsam�nda T�rk �ift�i, sanayici, t�ccar ve t�keticilerinin gereksinimi olan modern tar�msal teknolojileri geli�tirecek ara�t�rma p

Z�RAAT - Z�RAAT-TARIM

9/7/2010

ziraat-tar�m

Z�RAAT - L�ONS

9/7/2010

lions

TARIMSAL �RET�M

9/7/2010

G�R��
�ktisadi kalk�nma m�cadelesi veren �lkeler a��s�ndan iki fakt�r �nemli yer tutmaktad�r. Bunlar, tar�msal �retim bak�m�ndan kendi kendine yeterli olabilmek ve sanayiin ihtiya� duydu�u hammadde kaynaklar� bak�m�ndan d��a ba��ml� olmamakt�r. Bug�n petrol, do�al gaz, k�m�r ve di�er stratejik hammadde kayna�� bak�m�ndan yokluk i�erisinde bulunan �lkeler birincil faaliyet olarak s�z konusu hammaddelerin uluslararas� ticaret yolu ile elde edilebilmesi konusunda finansman sorunu ��zme m�cadelesi vermektedirler. Bahsedilen kaynaklara s�n�rl� miktarda sahip bulunan �lkeler ise, ya son derece b�y�k maliyetlere katlanarak arama, ya da ileri teknoloji transferini ger�ekle�tirerek y�ksek maliyetle i�letebilmenin gayreti i�erisindedirler.
Sanayi kesiminde kaydedilen geli�meler tar�m kesimini de �ok yak�ndan etkilemi� ve tar�m�n geli�mesine olumlu katk�lar sa�lam��t�r. Bu durum, tar�m kesimi ile sanayi sekimi aras�nda tar�ma dayal� sanayiler diye adland�rd��m�z bir sekt�r�n do�mas�na sebep olmu� ve �lkelerin sanayi �r�n� ihracat� i�erisinde tar�ma dayal� sanayi �r�nlerinin a��rl��ndan ve �neminden bahsetmek l�zumu has�l olmu�tur. Sanayi sekt�r�n�n dolayl� olarak tar�m sekt�r�n� de geli�tirdi�i ve tar�m�n di�er sekt�rlerle �ok s�k� bir girdi-��kt� ili�kisinde bulundu�u �eklinde yorumlanmaktad�r. Yeni teknolojilerin tar�mda i�b�l�m� ve uzmanla�may� sa�lad�klar�, kalite ve d�� talebi dikkate alarak yap�lan �retimin uygun da��t�m kanallar� kullan�larak, uluslararas� rekabete m�sait hatta mukayeseli �st�nl�k sa�layacak �ekilde pazarlanabilme imkan�, tar�m kesimin ekonomiye katk�s�n� s�rekli olarak artt�rmaktad�r. Tar�m�n toplam ekonomik faaliyetler i�indeki pay�n da nisbi olarak azalma g�r�lmektedir. Ancak, bu durum tar�m�n �neminin azald�� eklinde yorumlanmamal�d�r. Zira, tar�msal �retimin bir k�sm� tar�ma dayal� sanayilerin �r�n� durumuna gelmekte ve ayr�ca tar�mda sa�lanan verimlilik art�� sayesinde daha az kaynak ve daha az emek ile daha fazla �retimden s�z etmek m�mk�n hale gelmi� bulunmaktad�r.
Tar�m sekt�r� giderek do�al kaynaklar yan�nda sanayi �r�nlerini girdi olarak kullanarak en fazla �r�n� verebilmenin �abas� i�erisindedir.
uluslararas� kar��la�t�rmalar yap�ld��nda T�rk tar�m� potansiyel olarak mukayeseli �st�nl��e sahiptir. Ancak, T�rkiye"nin tar�mda verimlilik ve teknoloji kullan�m� a��s�ndan yeterli d�zeyde geli�mi� oldu�unu s�ylemek g��t�r. Tar�msal �retim bak�m�ndan T�rkiye, kendi kendine yeterli nadir �lkelerden biri olmakla beraber, i� talep fazlas� �r�n�n d�� piyasalara arzedilip gerekli gelirin elde edilmesi a��s�ndan yetersiz durumdad�r. Kald� ki, T�rkiye"de tar�m sekt�r�n�n �retim, istihdam, piyasa ve fakt�r gibi katk�lar� dikkate al�nd��nda ekonomide �nemli bir a��rl��a sahip oldu�u da bir ger�ektir.
1. �KT�SAD� KALKINMADA TARIMIN ROL�
1.1. Tar�m ve �ktisadi Kalk�nma
�ktisadi kalk�nman�n ba�lang�� a�amas�nda tar�m sekt�r�, iktisadi kalk�nmaya �nemli katk�da bulunmaktad�r. Geli�mekte olan �lkeler geleneksel ekonomik yap�dan modern bir yap�ya kavu�abilmek i�in b�y�k gayret g�stermektedirler. Bunun da ancak sanayile�mekle m�mk�n olabilece�i bilinmektedir. Ancak bu, kolay olmamakta sanayile�me s�recine ge�i� ve iktisadi kalk�nma �abalar�, daha �nceki yap� ile ili�ki halinde bulunmaktad�r. Bu nedenle, sanayile�mek suretiyle kalk�nmak isteyen �lkeler bu s�rece girdikleri anda devrald�klar� eski ekonomik yap�n�n durumu iktisadi kalk�nman�n ba�ar�s�nda �nemli rol oynamaktad�r. Ba�ka bir ifade ile, iktisadi kalk�nmada tar�m ve sanayi sekt�rleri aras�nda s�k� bir ili�ki ve etkile�im mevcuttur. Sekt�rlerden her hangi birinde meydana gelen bir de�i�me di�er sekt�re de yans�makta ve etkisini g�stermektedir. �zellikle sanayile�menin geli�mesinden sonra teknolojik yeniliklerin tar�ma girmesi sonucu "tar�m toplumu" yap�s� yerini "sanayi toplumu" yap�s�na d�n��t�rmektedir. Bu itibarla, ba�lang��ta tar�ma dayal� ekonomilere sahip olan geli�mi� �lkeler �nce tar�m sekt�r�ne a��rl�k vererek bu sekt�r�n geli�mesini sa�lam��lar, da

N�COT�ANA TABACUM L. (SOLANACEAE) B�TK�S�N�N GENEL �ZELL�KLER� VE YET��T�R�C�L��

9/7/2010

T�T�N�N S�STEMAT��
T�T�N�N TAR�H� GEL��M�
T�T�N�N T�RK�YE"DEK� TAR�H� GEL��M�
T�T�N�N �RET�M� VE �NEM�
T�T�N�N MORFOLOJ�K VE ANATOM�K �ZELL�KLER�
K�k
Sap
Yaprak
�i�ek
Meyve
Tohum
T�t�n Yapra��n�n Kullan�lmas�
T�T�NDE KAL�TE
Yanma
Sertlik ve Yakarl�k
Tat
Aroma(Koku)
K�l
Tokluk
Yava�l�k
Nikotin
T�T�N YAPRA�ININ K�MYASAL YAPISI
Organik Maddelerin T�t�n ve Mamullerine Etkisi
a Azotlu Maddeler
b Karbonhidratlar
c Organik Asitler
d Renk Maddeleri
e Tanenler
f Re�ineler
g Eterik Ya�lar
h Nem
T�RK�YE"DE T�T�N B�LGELER� VE �E��TLER�
EGE B�LGES� T�T�NLER�
a �zmir T�t�n�
b Akhisar (Gavurk�y) T�t�n�
c Karaba�lar t�t�n�
d ��t�r Tipi T�t�n
e Mu�la T�t�n�
MARMARA B�LGES� T�T�NLER�
a Bursa-D�zce-�zmit Grubu
b Hendek-Bal�kesir-Trakya Grubu
KARADEN�Z B�LGES� T�T�NLER�
a Samsun-Bafra Grubu
b Ta�ova-Tokat Grubu
c Trabzon-Artvin Grubu
d G�m��hac�k�y Grubu
DO�U VE G�NEYDO�U ANADOLU B�L T�T�NLER�
a Ad�yaman-Malatya T�t�nleri
b �skenderun-Yaylada�� T�t�nleri
c Silvan T�t�nleri
d Bitlis T�t�nleri
YABANCI OR�J�NL� T�T�NLER
a Deli T�t�n
b T�mbeki (Nargile) T�t�n�
c Virginia, Burley ve Kentucky Gibi ABD Orijinli T�t�nler
T�T�N EKOLOJ�S�
T�T�N ADAPTASYONLARI
�klim �stekleri
Toprak �stekleri
Su �le �li�kileri
Besin Maddesi �stekleri
T�T�N TARIMI
Ekim N�beti
Toprak ��leme ve Tarla Haz�rl��
G�breleme
�e�itlik, Tohumluk ve Fide Yeti�tiricili�i
Fide Dikimi
Bak�m
�apalama
Tepe K�rma ve Koltuk Alma
Sulama
M�cadele
Hasat (K�r�m)
a K�r�m Zaman�n�n Tespiti
b T�t�n Hasad� (K�r�m)
c T�t�n�n Dizilmesi
T�T�N�N KURUTULMASI
Kurutma
Kurutma �ekilleri
a Do�al Kurutma
a G�ne�te Kurutma
a G�lgede Kurutma
b Yapay Kurutma
b Is�tarak Kurutma
b Ate�te Kurutma
KIRIMDAN FERMANTASYONA KADAR GE�EN OLAYLAR
T�T�N�N TAVLANMASI
Do�al Tavlama
a Havan�n Nispi Nemi �le Tavlama
b Toprak Kuyular ��inde Tavlama
Yapay Tavlama
a Oda ��inde Tavlama
b Su P�sk�rterek Tavlama
c Su Buhar� �le Tavlama
T�T�N�N ��LENMES�
Dizi �eklinde ��leme
D

MYCOPHYTA (MANTARLAR=FUNGUSLAR)

9/7/2010

Genel �zellikleri
�remeleri
Yay�l��lar�
Sistemati�i
M�KOR�ZANIN TANIMI
M�KOR�ZAL OLU�UMUN YAPISI
M�KOR�ZA T�RLER� VE SINIFLANDIRILMASI
Ektomikoriza(EKM)
Endomikoriza
VA Mikorizan�n Bitki Geli�imi �zerine Olan Etkisi
VAM Mantar� ve S�n�fland�r�lmas�
VA Mikorizas�n�n �nemi
K�k�n Mikorizayla Enfeksiyonu
M�KOR�ZAL OLU�UMU ETK�LEYEN FAKT�RLER
Fiziksel Fakt�rler
Topraktaki Su Miktar� ve Havalanman�n Mikorizal Olu�uma Etkisi
S�cakl�k ve I��n Mikorizal Olu�uma Etkisi
Kimyasal Fakt�rler
Toprak pHs�n�n Mikorizal Olu�uma Etkisi
Toprak Fosfor �zelli�inin Mikorizal Olu�uma Etkisi
Toprak Azot ��eri�inin Mikorizal Olu�uma Etkisi
Di�er Makro ve Mikro Besin Elementlerinin Mikoriza Olu�umuna Etkisi
Pestisidlerin Mikorizal Olu�uma Etkisi
Biyolojik Fakt�rler
Bitki Rotasyonunun Mikorizal Olu�uma Etkisi
KONUK�U B�TK�LER�N BESLENMES�NE M�KOR�ZALARIN ETK�S�
Mikorizan�n Besin Elementi Al�m�na Etkisi
Mikorizal �nfeksiyonun Azot Al�m�na Etkisi
Mikorizal �nfeksiyonun Fosfor Al�m�na Etkisi
Mikorizan�n Bitkinin Su Al�m�na Etkisi
Mikoriza-Tuzluluk �li�kisi
Mikozan�n Hastal�k Ve Zararl� Patojenlere Kar�� Etkisi
Mikorizan�n Di�er Etkileri
M�KOR�ZALARIN A�IR METAL TOLERANSINDAK�
B�TK�LER�N M�KOR�ZALARA BA�IMLILI�I
M�KOR�ZANIN B�TK�LERDEK� DA�ILIMI
M�KOR�ZALARIN PRAT�KTEK� �NEM�

�ZET

G�n�m�zde tar�m alanlar�nda yap�lan bilimsel �al��malar�n temel hedefi topra��n do�al dengesini bozmadan bitkisel verim art��n� optimum d�zeye ��karmakt�r. Son yar�m y�zy�lda k�lt�r bitkilerinin yeti�tiricili�inde kullan�lan kimyasal girdiler bir taraftan bitki sa�l��n� bozarken di�er taraftan bitkilerin artan kimyasal girdiye ba��ml�l�klar�n� artt�rm��t�r. Buna ra�men do�al �artlarda hi� bir girdi yap�lmadan geli�imlerini s�rd�ren pek �ok say�da bitki t�r�ne rastlamak m�mk�nd�r. Bu bitki t�rlerinde g�ze �arpan en �nemli �zelliklerden biri de olumsuz ko�ullar alt�nda de�i�ik adaptasyon mekanizmas� geli�tirerek en iyi �ekilde ya�amlar�n� s�rd�rmeleridir.
Do�al ko�ullarda bi

B�TK�LER�N YET��T�� EVRE

9/7/2010

Bitkilerin Yeti�ti�i �evre
Bah�elerde Yeti�en Bitkiler
Bah�e ve Tarlalarda Yeti�en Bitkiler
Ormanlarda yeti�en bitkiler
Saks�larda yeti�en bitkiler
Bah�elerde yeti�en bitkiler
Ispanak, domates,biber, havu�, fasulye, kabak vb..
Bah�e ve tarlalarda yeti�en bitkiler
�eftali, elma, armut, kiraz gibi meyve a�a�lar� bah�e ve tarlalarda yeti�ir.
Ormanlarda yeti�en bitkiler
�am, g�rgen, me�e, ladin, k�knar gibi bitkilerdir.

Z�RAAT - EGE PAMU�UNDAN VE EGE PAMU�UNA �E��TL� ORANLARDA KATILAN G�NEYDO�UANADOLU PAMU�UNDAN YAPILAN �PL�KLER�N KAL�TE Y�N�NDEN KAR�ILA�TIRILMASI

9/7/2010

ege pamu�undan ve ege pamu�una �e�itli oranlarda kat�lan g�neydo�uanadolu pamu�undan yap�lan ipliklerin kalite y�n�nden kar��la�t�r�lmas�

AVRUPA B�RL�� ORTAK TARIM POL�T�KASI VE T�RK�YE

9/7/2010

��NDEK�LER

AB ve Ortak Tar�m Politikas�
1-Ortak tar�m politikas� nedir?
2-Ortak tar�m politikas�n�n ama�lar� nelerdir?
3-�lkeleri
4-Temel �zellikleri
a-Fiyat politikas�
b-��nc� �lkelerle ticaret politikas�
I)�thalatta uygulanan Koruma Mekanizmalar�:
II)�hracat�n Te�viki:Restit�syon Uygulamas�
III)Topluluk i�i Serbest Dola��m:
V)Tar�m�n Ortak Finansman�:
VI)Ye�il Kur Uygulamas�:
5-Ortak tar�m politikas�n�n genel de�erlendirilmesi
a.Verimlilik art��
b.�retim ve Kendine Yeterlilik D�zeyinin Artt�r�lmas�
c.Tar�msal Piyasalarda �stikrar Sa�lanmas�
d.�retici Gelirinin Art��
e.Stok Art��lar� ve Depolama Maliyetleri
f.B�t�eye Getirdi�i Y�k
g.T�keticiye Getirdi�i Y�k
h.B�y�k �ift�ilerin Yarar�na ��lemesi
i.D�nya Ticaretinin K�s�tlay�c� Etkisi
j.Kaynak Tahsisi Etkinli�ini Bozmas�
6-Ortak Tar�m Politikas�nda reform
T�rkiye Tar�m�
1-T�rkiye Tar�m�
2-T�rkiye"de tar�m�n sorunlar�
3-Bug�nk� tar�msal yap�s�yla T�rkiye AB �yesi olabilir mi?
T�rkiye-AB tar�msal ili�kileri

AB"N�N ORTAK TARIM POL�T�KASI

1-ORTAK TARIM POL�T�KASI NED�R?
1950"li y�llarda alt� �yeli Avrupa Toplulu�u"nun 65 milyon hektar kullan�labilir tar�m alan� ve tar�mda �al��an 18 milyonluk bir n�fusu vard�.II. D�nya Sava��n�n yaratt�� k�tl�k d��ncesi, Avrupa"da bulunan aktif n�fusun b�y�k b�l�m�n�n tar�mla u�ra�mas� ve uluslar aras� tar�m politikalar� aras�ndaki derin farkl�l�klar nedeniyle 1962 y�l�nda Avrupa Ekonomik Toplulu�u, t�m �lkelerin uyma zorunlulu�unun oldu�u bir ortak tar�m politikas� geli�tirmi�tir.Avrupa �lkeleri bu politikay� geli�tirirken , tar�m sekt�r�nde verimlili�in artt�r�lmas�n� ve kendi kendine yetebilmeyi ama�lam��lard�r.
Avrupa toplulu�unun ilk ortak politikas� ortak tar�m politikas�d�r.1958 y�l�nda y�r�rl��e giren Roma Antla�mas�"nda 3.-38.-47. maddeleri ortak tar�m politikas�n�n genel �er�evesini, ama�lar�n� ve ge�i� d�nemi ko�ullar� belirtilmi�tir.Bu maddelerde ortak pazar�n tar�m� da kapsayaca�� ancak bunun ortak tar�m politikas� ile ger�ekle�tirilebilece�i belirtilmi�tir.B�ylece sanayi �r�nleri ve tar�m �r�nleri aras�nda ayr�m yap�lmam�� olacak ve mallar�n serbest dola��m�na imkan tan�nm�� olacakt�.

2-ORTAK TARIM POL�T�KASININ AMA�LARI

Ama�lar Roma Antla�mas�n�n 39. maddesine belirtilmi�tir.Buna g�re;
1.Teknik ilerlemeyi destekleyerek , tar�msal �retimi rasyonel hale getirmek ve �retim �zelliklerini ,�zellikle i�g�c�n� optimum �ekilde kullanarak verimlili�i artt�rmakt�r.
2.�zellikle tar�mla u�ra�an kesimin ki�isel gelirini artt�rarak tar�msal n�fusun uygun bir ya�am d�zeyine ula�mas�n� sa�lamakt�r.
3.Tar�m piyasas�n� istikrara kavu�turmak,
4.Tar�msal �r�nlerin arz�n� (tedarikini) g�vence alt�na almak,
5.�r�nlerin t�keticiye uygun fiyatla ula�mas�n� sa�lamakt�r.

3-ORTAK TARIM POL�T�KASININ �LKELER�

a-Piyasa birli�i ilkesi: (Tek Pazar �lkesi)
�lkeler aras� tar�m �r�nleri ticaretindeki her t�rl� engelin kald�r�lmas�, ortak fiyat ve rekabet kurallar�n�n ge�erli olmas�n� ifade eder.
b-Topluluk tercihi ilkesi:
�ye �lke �reticilerine, ��nc� �lke �reticileri kar��s�nda avantaj sa�lanmas�n� ifade eder.Bu y�zden yo�un d�� ticaret politikalar� izlenmektedir.Ama� , Avrupa Birli�i piyasas�n� d��k fiyatla ithalattan korumakt�r.
c-Ortak Mali Dayan��ma ilkesi:
Ortak tar�m politikas�n�n , �ye �lkeler taraf�ndan ortakla�a finanse edilmesi anlam�na gelir.Bu ama�la 1962 y�l�nda FEOGA (Tar�msal Y�nlendirme ve Garanti Fonu) olu�turulmu�tur.

4-ORTAK TARIM POL�T�KASININ TEMEL �ZELL�KLER�

a)Fiyat Politikas�:
*Hedef Fiyat: Komisyon �nerisi �zerine Konsey taraf�ndan Ekim d�neminde bir y�l �nce belirlenir ve �reticinin elde edebilece�i tavan fiyat� g�sterir.Serbest d�nya fiyatlar�n�n �ok �st�nde a��klanan bu rakam ,�reticilerin �rettikleri �r�n� en fazla ka�a satabileceklerini bilmelerini ve gelece�e y�nelik tahmin yapmalar�n� sa�lar.Tah�l, �eker ,zeytinya�� ,ya�l� tohumlar ve s�t , hedef fiyat uygulamas�n�n ge�erli oldu�u �r�nlerdir.
*M�dahale Fiyat�: Taban fiyat� olarak nitelendirilen bu fiyat, hedef fiyat�n belirli

TR�BULUS TERRESTR�S L. (DEVE��KERTEN)(ZGOPHLLACEAE) B�TK�S�NDEN ELDE ED�LEN EKSTRAKTLARIN K�MYASAL ��ER�KLER�N�N ARA�TIRILMASI

9/7/2010

Tribulus terrestris L. (Deve��kerten )(Zygophyllaceae) B�TK�S�NDEN ELDE ED�LEN EKSTRAKTLARIN K�MYASAL ��ER�KLER�N�N ARA�TIRILMASI

��NDEK�LER Sayfa No: �ZET .........................................................................................................................i ABSTRACT ...............................................................................................................ii TE�EKK�R ..............................................................................................................iii ��NDEK�LER..........................................................................................................iv TABLOLAR D�Z�N� ...............................................................................................vii �EK�LLER D�Z�N�.................................................................................................viii ��ZELGELER D�Z�N�............................................................................................ix 1.G�R�� ve AMA�.....................................................................................................1 2.TIBBi B�TK�LER�N EKSTRAKS�YONU HAKKINDA GENEL B�LG�. .....3 2.1.Kat�-S�v� Ekstraksiyonu.......................................................................................3 2.1.1.��z�c� Se�imi....................................................................................................6 2.1.2. Ekstraksiyonu Etkileyen Fakt�rler.................................................................7 2.1.3.S�cakl�k................................................................................................................8 2.1.4. Kat� / S�v� Oran�................................................................................................8 2.2. Kat� - S�v� Temas Y�ntemleri............................................................................9 2.3. T�bbi Bitki Ekstraksiyonu ��letim Y�ntemleri................................................10 3. EKSTRAKS�YONLA AYRILAN MADDE SINIFLARI.................................16 4. BAZI B�TK�LERDE YAPILAN EKSTAKS�YON �ALI�MALARI.............18 4.1. Silybum marianum(Devedikeni) Ekstraksiyonuyla �lgili �al��malar.............18 4.2. Damarotu (Plantago major) Bitkisinin Ekstrakt�n�n �nsan Lenfosit H�crelerinin Mitotik �ndeksi �zerine Etkilerinin Ara�t�r�lmas�..........20 4.3. Leontice leontopetalum L. (Berberidaceae) (K�rkba�otu) Bitkisinin de Alkoloidleri �zerinde Ara�t�rmalar........................................21 4.4. Is�rgan Tohumu (Urtica dioica L.) ve Arpa (Hordeum vulgare L.) Bitkisinden elde edilen Ekstrelerin Bitkisel T�m�rler �zerine Etkisinin Ara�t�r�lmas�......................................................................................22
v
4.5. Centaurea kotschyi (Peygamber�i�e�i) var kotschyi T�r�n�n Flavanoid Bile�ikleri..........................................................................23 4.6. Do�als��la (Liquidamber Orientalis Mill) Balsaminin Kimyasal Bile�iminin Gaz Kromatografisi-K�tle Spektrometresi Kombine Sistemiyle �ncelenmesi......................................................... ............23 4.7. Defne yapra�� Ya� Asitleri...............................................................................24 4.8.Teuerium alyssifolium Bitkisinden Yeni Bir Flavon Bile�i�i..........................26 4.9. S�klemen K�klerinden Piperidin Alkoloidine Ba�l� Yeni Bir Glikozid.........26 4.10.Euphorbia retusa (S�tle�en) dan Elde Edilen Ya� Asidleri ve Triterpenler........................................................................................................27 4.11Cyclamen Coum"dan Elde Edilen Steroller.....................................................28 4.12. Aconitim nasutum"dan Elde Edilen Yeni Bir Prodelphine T�r� Alkoloidle.r.......................................................................................................29 4.13. Salvia verticillata" nen Bile�enleri...................................................................30 4.14 Tanac

TARIM VE BESLENME SORUNU

9/7/2010

TARIM VE BESLENME SORUNU

2.D�nya Sava�� sonras� d�nemde k�resel tar�mda, baz� a��lardan b�y�k ba�ar�lar elde edildi. D�nyan�n temel ekinleri olan Bu�day, m�s�r ve pirin�te verim art�r�ld� ve d�nemin b�y�k bir b�l�m� boyunca �retim n�fus art��n�n �st�nde ger�ekle�ti. G�da �r�nlerindeki art��la birlikte, ger�ek g�da fiyatlar�nda da genel olarak d�� g�r�ld�. En �nemlisi kronik a�l�k azalt�ld�. 1969"da her �� ki�iden birisi a�l�kla kar�� kar��yayken g�n�m�zde bu oran be�te birden az. (Tar�m kaynaklar�n�n korunmas�). Bu etkileyici ilerleme genellikle �retimde patlama yaratan teknoloji ve bilimsel ilerlemelere "yeni tohumlar, g�breler, tar�m zehirleri ve geni� sulama altyap�s� ba�lan�r. Ama g�da �retimindeki bollu�un pek de g�r�n�r olmayan bir kayna�� daha var: �retimi azami seviyeye ��karmak amac�yla do�al kaynaklar�n azami derecede kullan�ld�� ve bozuldu�u bir ba�ka deyi�le s�rd�r�lebilir olmayan tar�m. ( Tar�m kaynaklar�n�n korunmas�, s.95)

Gezegenimizde do�al kaynaklar�n harcanmas� a��s�ndan en b�y�k sorumlulardan birisi tar�md�r. Tar�m uygulamalar� her y�l b�y�k de�erlerde humusu yok ediyor, k�talar�n yer alt� rezervlerini t�ketiyor ve bitkilerin genetik maddelerini yok etmektedir. G�n�m�z tar�m�nda yenilebilir kaynaklar�n yenilenme oranlar�ndan �ok daha b�y�k ir h�zla kullan�lmas� ve kaynaklar�n yenilenmesi i�in yeterince �aba g�sterilmemesi nedeniyle, tar�m�n kaynaklar� h�zla azalmaktad�r.

Kaynaklar�n elli y�ld�r a��r� derecede kullan�lmas� sonucunda pek �ok b�lgede do�al rezervler t�kenmeye ba�lad�.

G�n�m�z�n giderek h�zlanan kaynak t�ketimi �retimin 1950-1984 aras�ndaki h�zl� art��na kar��n son d�nemde �retimde gerileme oldu�u ve g�da talebinin artt�� bir d�nemde ya�amaktay�z. 30 y�l� a�k�n bir s�re boyunca n�fus art��n�n kolayca �zerine ��kan bir tah�l ��kt�s� art�k n�fus art��n�n �ok gerisinde kalm��t�r.

G�n�m�zde 5,7 milyar� bulan d�nya n�fusunun 2020 y�l�nda 8 milyara ula�mas� bekleniyor. Bu art��n neredeyse tamam� �retimi artt�rma olanaklar�n�n �zellikle d��k oldu�u geli�mekte olan �lkelerde ger�ekle�ecek. N�fus art��n�n yan�s�ra g�r�lecek olan kentle�me ve gelir art�� g�da talebinde daha b�y�k bir patlama ya�anmas�na neden olacak - uzmanlar �n�m�zdeki 25 y�l i�inde g�da talebinin t�m d�nyada yakla��k %64 ve geli�mekte olan �lkelerde neredeyse % 100 oranlar�nda artaca��n� tahmin ediyorlar.

Yani yirmibirinci y�zy�la yakla�t��m�z bu d�nemde k�resel tar�m iki m�cadele kayna��yla kar�� kar��ya: Giderek artan k�resel g�da talebini kar��lamak ve bunu kaynak bozulmas�na veya a��r� t�ketime yol a�madan yapmak ( Tar�m kaynaklar�n�n korunmas� s.94).

Bur sorunun nas�l a��laca�� hen�z ��z�lememi�tir. ��nk� 1960"l� ve 70"li y�llardaki tar�msa verimde ya�anan s��ramalar, tekrar edilemeyecektir. ��nk� g�n�m�zde eskisi kadar bol su yok, kimyasal tar�m zehiri kullan�m� hem �ift�inin zehirlenmesine hem de tar�m eko sisteminin dengesinin bozulmas�na yol a�t�.

�evre dostu tar�m y�ntemlerine duyulan ilginin giderek artmas� olumlu bir geli�me. Toprak sa�l��n� geli�tirme, tar�m zehiri kullan�m�n� azaltma, su tasarrufu yapma ve genetik biyo�e�itlili�i koruma ama�l� �nlemleri art�k yaln�zca birka� ileri g�r��l� �ift�i ya da bilimadam� de�il, ulusal h�kemetler ve uluslar aras� kurumlar da benimsemektedirler. Ama g�da �retiminin s�rd�r�lebilir bir temele dayand�r�lmas� i�in gerekli �abayla kar��la�t�r�ld��nda bu giri�imler say�ca yetersiz ve k��k �apl� olarak g�r�lmektedir. G�n�m�zde tar�m�n kendi olanaklar�yla ya�amas�n� ve ge�mi� y�llar�n kaynak borcunu geri �demeye ba�lamas�n� sa�layabilecek tek �ey s�rd�r�lebilir tar�m uygulamalar�n� ger�ekle�tirmektir. (4. Tar�m kaynaklar�n�n korunmas�):

DAHA AZ TOPRAK, DAHA �OK GIDA

Y�zy�l �nce daha fazla g�da �retmek i�in, ekili tar�m alanlar�n�n artt�r�lmas� gerekli idi. Yani toprak en �nemli tar�m kaynaklar�ndan birisiydi. Ama y�zy�l�n ortalar�ndan itibaren tar�msal girdilerin (g�bre, makinele�me, tar�m zehirleri, sulama ve geli�tirilmi� tohumlar) g�da �retiminde a��r�

ULUBORLU �L�ES�NDE YET��T�R�LEN BAZI K�RAZ �E��TLER�N�N POMOLOJ�K VE FENOLOJ�K �ZELL�KLER�

9/7/2010

ULUBORLU �L�ES�NDE YET��T�R�LEN BAZI K�RAZ �E��TLER�N�N POMOLOJ�K VE FENOLOJ�K �ZELL�KLER�

��NDEK�LER
��NDEK�LER…………………………………………………………………… i
�ZET…………………………………………………………………….............. iv
ABSTRACT……………………………………………………………………… v
TE�EKK�R……………………………………………………………………… vi
��ZELGELER L�STES�…………………………………………………………. vii
�EK�LLER L�STES�…………………………………………………………….. ix
EKLER L�STES�………………………………………………………………… x
1. G�R��………………………………………………………………………… 1
2. Uluborlu"da Tar�m ve Tar�mda Meyvecili�in Yeri …………………………. 11
3. MATERYAL ve METOT……………………………………………………. 14
3.1. Materyal……………………………………………………………………. 14
3.1.1 Ara�t�rma Yeri……………………………………………………………. 14
3.1.2. Ara�t�rma Yerinin �klim ve Co�rafik �zellikleri………………………… 14
3.1.3. Ara�t�rmada Kullan�lan Kiraz �e�itleri………………………………….. 17
3.2. Metot……………………………………………………………………….. 23
3.2.1. Fenolojik �zellikler……………………………………………………… 23
3.2.1.1. Pembe Tomurcuk D�nemi……………………………………………… 23
3.2.1.2. �i�eklenme Ba�lang�c�…………………………………………………. 24
3.2.1.3. Tam �i�eklenme……………………………………………………….. 24
3.2.1.4. �i�eklenme Sonu………………………………………………………. 24
3.2.1.5. Hasat (olgunla�ma) Tarihi……………………………………………… 24
3.2.1.6. Tam �i�eklenme ile Hasat Aras�nda Ge�en S�re(g�n)…………........... 25
3.2.1. Pomolojik �zellikler……………………………………………………… 25
3.2.2.1. A�a� Ba��na Verim…………………………………………………….. 25
3.2.2.2. Meyve A��rl��…………………………………………………………. 25
3.2.2.3. Meyve Eni……………………………………………………………… 25
3.2.2.4. Meyve Boyu……………………………………………………………. 26
3.2.2.5. Meyve Sap A��rl��…………………………………………………….. 26
3.2.2.6. Meyve Sap Uzunlu�u………………………………………………….. 26
3.2.2.7. �ekirdek A��rl��………………………………………………………. 26
ii
3.2.2.8. �ekirdek Eni……………………………………………………............ 26
3.2.2.9. �ekirdek Boyu…………………………………………………………. 27
3.2.2.10. Net meyve Eti A��rl��…………………………………………………. 27
3.2.2.11. Meyve Eti/�ekirdek + Sap A��rl�� Oran�……………………………... 27
3.2.2.12. Suda ��z�n�r Kurumadde Miktar�…………………………………….. 27
3.2.2.13. Toplam Asitlik…………………………………………………………. 28
3.2.2.14. Suda ��z�n�r Kurumadde/Asitlik Oran�………………………………. 28
3.2.2.15. Tart�l� Derecelendirme ve Puanlar�n Hesaplanmas�……………............ 28
4. SONU�LAR ve TARTI�MA……………………………………………….. 30
4.1. Fenolojik �zelliklerle �lgili Sonu�lar ve Tart��ma…………………………. 30
4.1.1. Pembe Tomurcuk D�nemi……………………………………………….. 30
4.1.2. �i�eklenme Ba�lang�c�…………………………………………………… 31
4.1.3. Tam �i�eklenme…………………………………………………………..33
4.1.4. �i�eklenme Sonu………………………………………………………….35
4.1.5. Hasat (olgunla�ma) Tarihi………………………………………………...36
4.1.6. Tam �i�eklenme ile Hasat Aras�nda Ge�en S�re(g�n)…………………...40
4.2. Pomolojik �zelliklerle �lgili Sonu�lar ve Tart��ma…………………………40
4.2.1. A�a� Ba��na Verim………………………………………………………..40
4.2.2. Meyve A��rl��…………………………………………………………….42
4.2.3. Meyve Eni…………………………………………………………………44
4.2.4. Meyve Boyu……………………………………………………………….45
4.2.5. Meyve Sap� A��rl��……………………………………………………….47
4.2.6. Meyve Sap� Uzunlu�u……………………………………………………..48
4.2.7. �ekirdek A��rl��…………………………………………………………..48
4.2.8. �ekirdek Eni……………………………………………………………….50
4.2.9. �ekirdek Boyu……………………………………………………………..50
4.2.10. Net Meyve Eti A��rl��…………………………………………………….50
4.2.11. Meyve A��rl��/�ekirdek A��rl��+ Sap A��rl�� Oran�…………………...52
4.2.12. Suda ��z�n�r Kurumadde Miktar�………………………………………...52
4.2.13. Toplam Asitlik……………………………………………………………..54
4.2.14. Suda ��z�n�r Kurumadde/Asitlik Oran�………………………………….54
iii
4.2.15. Tart�l� Derecelendirme Toplam Puanlar�………………………………….55
KAYNAKLAR……………………………………………………………………58
EKLER……………………………………………………………………………63
�ZGE�M��………………………………………………………………………83
iv
�ZET
Bu ara�t�rma, 1995-1997 y�llar�nda Uluborlu il�esinde y�r�t�lm��t�r. �l�ede yayg�n
olarak yeti�tirilen 0900 Ziraat kiraz (Prunus avium L.) �e�idi d��nda, bu ekolojide
verim ve kalite bak�m�ndan �st�n �e�itlerin fenolojik ve pomolojik �zellikleri
belirlenmi�tir. 0900 Ziraat kiraz �e�idinden daha erken ve daha ge� olgunla�an kiraz
�e�itlerinin belirlenmesi ama�lanm��t�r.
�l�ede; Uluborlu �l�e �zel �dare M�d�rl��n�n kiraz bah�esinde bulunan 14 �e�it
kiraz ara�t�rmaya al

HASSAS EK�C� S�STEMLER

9/7/2010

��NDEK�LER

Sayfa No
1. G�R�� ............................................................................................................. 1
2. HASSAS EK�C� S�STEMLER .................................................................... 1
2.1. Mekanik Hassas Ekici Sistemler .......................................................... 6
2.1.1. Delikli Kau�uk Bantl� Hassas Ekici Sistemler ............................ 6
2.1.1.1. Delikli Kau�uk Bantl� Hassas Ekici
D�zenlerin Konstr�ksiyon Esaslar� .................................. 6
2.1.2. E�ik Konumlu Ka��kc�kl� Ekici Sistemler................................... 8
2.1.3. Yatay Konumlu D��tan Kertikli Hassas Ekici Sistemler ........... 8
2.1.3.1. Yatay ve E�ik Konumlu Tohum Plakal� Hassas
Ekici D�zenlerin Konstr�ksiyon Esaslar� ......................... 9
2.1.4. D��ey Tohum Diskli MekanikHassas Ekici Sistemler .............. 10
2.1.4.1. D��ey Tohum Diskli Mekanik Hassas Ekici
Sistemlerin Konstr�ksiyon Esaslar� ................................... 11
2.2. Pn�matik Hassas Ekici Sistemler ........................................................ 16
2.2.1. Vakumlu Tip Pn�matik Hassas Ekici Sistemler ........................ 17
2.2.2. Bas�n�l� Tip Pn�matik Hassas Ekici Sistemler .......................... 18
2.2.3. Pn�matik Hassas Ekici Sistemler Konstr�ksiyon Esaslar� ....... 19
3. SONU� .......................................................................................................... 26
KAYNAKLAR .................................................................................................. 27

1.G�R��
Ekim, belirli miktardaki tohumun yeni bir bitki olu�umu i�in haz�rlanm�� tohum yata��na d�zg�n bir da��l�mla, isten

T�T�N

9/7/2010

1.G�R��
T�t�n, bir keyf bitkisi olmakla birlikte, b�t�n keyf bitkileri i�inde d�nyada en fazla kullan�lan�d�r. T�t�n bitkisi Yeni D�nya orijinlidir. T�t�n�n kolay ve �ok k�sa denile bilecek bir zamanda b�t�n d�nyaya yay�l��n�n baz� �nemli sebepleri vard�r. Bunlar a�a��daki gibidir;
a. �nsanlar�n t�t�n i�meye kolay bir �ekilde al��mas� ve k�sa zamanda tiryaki olmalar�,
b. T�t�n�n �ok fazla miktarda kullan�lmas�, t�ketilmesi ve �retici �lkelere b�y�k �l��de gelir sa�lamas�,
c. T�t�n�n �zel bir iklim ve toprak iste�i olmay�p, hemen her yerde yeti�ebilmesidir.
T�t�n bitkisi, daha do�rusu t�t�n yapra��, kullanan insanlara hi�bir �ekilde fayda sa�lamaz. B�yle olmas�na ra�men, bug�n milyonlarca insan�n t�t�n kullanmas�n� a��klayabilmek olduk�a g��t�r. T�t�n�n yani, ba�ta sigara olmak �zere t�t�n mamullerinin b�y�k kitleler taraf�ndan kullan�lmas�nda insan psikolojisi ve onun istismar� b�y�k �l��de rol oynamaktad�r. ��yle ki, insanlar, �zellikle gen� ya�larda g�steri� merak�, kendini ispat etme duygusu ve bu sebeplerin yan�nda fevkalade yo�un bir �ekilde yap�lan reklamlar�n etkisi alt�nda kalmakta ve sigara �reten dev �irketlerin propagandalar� sonucunda sigaraya al��makta, hatta tiryaki olmaktad�rlar.
T�t�n �reten ve dev sigara firmalar�na sahip olan �lkeler t�t�n i�enlerin paras�n� kazanmakta ve bu �ekilde b�y�k gelirler elde etmektedirler. T�t�n tar�m� ve sigara sanayi bizde oldu�u gibi bir �ok �lkede devletin tekelinde, pek �ok �lkede de �zel te�ebb�s�n elinde bulunmaktad�r. Her iki �ekilde devletler t�t�ne, daha do�rusu t�t�n mamullerine y�ksek oranl� t�ketim vergileri koyarak hazinelerine b�y�k gelirler sa�lamaktad�rlar. T�t�n i�enler hem sa�l�klar�ndan, hem de paralar�ndan olmaktad�rlar. Son y�llarda yap�lan ara�t�rmalar, nikotinin insan sa�l�� i�in son derece tehlikeli oldu�unu, sigara i�enlerde b�y�k �l��de AKC��ER, GIRTLAK ve DUDAK KANSERinin ortaya ��kt��n� g�stermektedir. �zellikle hamile kad�nlarda nikotinin ve katran�n etkisi ana ve bebe�i

SALATALIK

9/7/2010

ANAVATANI VE TAR�H�ES�

Salatal�k bitkisinin anavatan�; baz� g�r��lere g�re Hindistan olarak belirtilmektedir.

Zira salatal��a benzeyen ve salatal��n yabani formu olan Cucumis sativus hardwickii royle

Hindistan"da Himalaya da�lar�n�n eteklerinde bulunmu�tur. (Sevgican 1982)

Baz� g�r��lere g�re ise �in,Hindistan,�ran ve Anadolu"yu i�ine alan bir b�lgeden

d�nyaya yay�ld�� belirtilmektedir.(G�nay 1992,1993) bu g�r�� destekleyenler, baz�

botanik�ilerin;Cucumis sinensis pang, Cucumis sativus L. ve Luffa cylindirica M. roem i�in

�in"in da�l�k b�lgelerini,Cucumis sativus L. subs antasaticus gabejev (Anadolu salatal��) ve

Cucumis flexuosus L. i�in �n Asya"y� ve Cucumis sativus hardwickii royle alef i�in ise

Hindistan"� anavatan olarak g�sterdi�ini �ne s�rmektedirler.

3. S�STEMAT�� VE BAZI T�RLER�

REGNUM : Plantae

D�V�S�O : Spermatophyta

SUBD�V�S�O : Angiospermae

CLASS : Magnoliopsida (Dicotyledoneae)

SUBCLASS : Dilleniidae

ORDO: Violates

FAM�LYA: Cucurbitaceae

GENUS: Cucumis

SPEC�ES: Cucumis sativus

Salatal�k (Cucumis sativus L.) bitkisi morfolojisi ve ekolojisi bak�m�ndan, Do�u Asya

ve Bat� Asya olmak �zere iki alt t�re ayr�lmaktad�r. Do�u Asya alt t�r�nde 8, Bat�

Asya alt t�r�nde 4 varyete vard�r (Sevgican 1982).

Do�u Asya alt t�r�n�n i�erdi�i varyeteler �unlard�r:

1. Var. falcatus Gab-orakvari,

2. Var. tuverculatus Gab-kabarc�kl�,

3. Var. vulgatus Gab-adi,

4. Var. tesdudaceus Gab-kaplumba�avari,

5. Var. europaeus Gab-Avrupa,

6. Var. squammosus Gab-bal�ks�rt�,

7. Var. inde-europeus Gab-Hindu Avrupa,

8. Var. sikkimensis hooker-s�kk�m salatal��,

Bat� Asya alt t�r�n�n i�erdi�i varyeteler ise:
1. �zmir Gab-�zmir,

2. cilicicus Gab-kilik,

3. anatolicus Gab-Anadolu,

4. anglicus Gab-�ngiliz salatal��d�r.

4. EKOLOJ�K �STEKLER�

Salatal�k bitkisi ; iyi drene edilmi�, s�cak, havadar, kaba yap�l�, besin maddelerince

zengin topraklar� sever.Salatal�k topraklar� %10-20 inorganik ve organik madde, %40-50 su

ve %30-50 hava i�ermelidir.(Sevgican 1982). Salatal�k bitkisinin k�kleri s�k� ve �slak

topraklarda iyi geli�emez. Salatal�k yeti�tirilen topraklar organik maddece zengin olmal�d�r.

Salatal�k bitkisi de di�er kabakgil sebzelerinde oldu�u gibi, asitli�e kar�� duyarl� oldu�undan

topra��n�n n�tr yada hafif alkali yap�da olmas� gerekir.

4.1. SICAKLIK

Salatal�k bitkisi, Hindistan k�kenli olmas�ndan da anla��laca�� gibi s�ca�� seven bir

bitkidir.Salatal�k bitkisi 0.5-5 ° aras�nda ��r, -2° donar.��me;d��k s�cakl�klardan bir

bitkinin zarar g�rmesi anlam�n� ta��rken donma bitki �zsuyunun donmas� demektir.Salatal�k

tohumlar�n�n normal bir �imlenme g�sterebilmesi i�in toprak s�cakl��n�n 15° alt�na

d��memesi gerekir.

4.2. I�IK

Salatal�k bitkisinin ��k ihtiyac� di�er sebzelere g�re d��kt�r (G�nay 1992).Salatal�k

bitkisinin ��k gereksinimi 15000 l�ks (yakla��k 1400 fc), ��klanma s�resi 14 saattir (Sevgican

1989). Salatal�k bitkisi ��k alt�nda organik madde sentezler ve bu sentezledi�i organik

maddeler yard�m� ile bir yandan geli�ip b�y�rken bir yandan da �r�n� olu�turan meyvelerini

geli�tirir.

4.3. SU

Salatal�k bitkilerinin k�klerinin az su alma �zelli�i yan�nda, iri yaprakl�, yay�l�c� ve

sar�l�c� salatal�k bitkisi fazla miktarda su kaybeder. Toprakta fazla su bulunsa bile suyu k�kler

h�zl� bir �ekilde alamamaktad�r.K�klerin bol oksijene ihtiya�lar� vard�r.Toprakta oksijenin

azalmas� ve karbondioksitin artmas� veya fazla sudan topra��n havas�z kalmas� istenmeyen bir

husustur.Salatal�klara su azar azar, fakat k�sa zaman aral�klar� ile verilmelidir.Salatal�k

bitkisine g�nde 3-4 litre su verilir.

Su; salatal�k bitkisi i�in de, bir besin maddesi, bir eritken ve bir iletken olarak �nem

ta��maktad�r.Salatal�k meyvesinin %97"sini olu�turan suyun de�eri h�yar bitkisi i�in �ok

b�y�kt�r.

4.4. HAVA NEM�

Havan�n oransal nemi �imlenme ortam�nda %70-80, fide yeti�tirme ortam�nda %80-90

ve sera yeti�tiricili�inde ise %50-90 aras�nda olmas� gerekmektedir (Sevgican 1982). Her ne

kadar h�yar bitkisinin oransal nem iste�i %90"a kadar ��kmakta ise de, sera yeti�tiricili�inde

hastal�klarla m�cadelenin zorla�mas� nedeniyle, oransal nemin %70"i ge�mesi

istenmemektedir. B�ylece bitkilerin terleme

Z�RAAT - B�TK�LER

9/7/2010

bitkiler

Z�RAAT - A�ILI ASMA F�DANI �RET�M�

9/7/2010

a��l� asma fidan� �retimi

EK�M VE D�K�M MAK�NELER�

9/7/2010

EK�M VE D�K�M MAK�NELER�

Toprak i�leme makinalar�
Ekim dikim makinalar�
Zirai m�cadele makinalar�
G�bre da��tma makinalar�

�ay�r bi�me makinalar�
Balya Makinalar�
Trakt�rler Trak Hidroli�i
Trakt�r bak�m�

Bitki yeti�tirmek ve �retmek amac�yla tohumun topra�a g�m�lmesine ekim denir. Ekimde �o�u zaman tohumlar kullan�ld�� gibi yumrular (patates, so�an vb. gibi) ve sebze fideleri (t�t�n, domates vb. gibi) de kullan�l�r. ��te tohumlar�n ekiminde kullan�lan makinelere, ekim makineleri ad� verilir.I. EK�M MAK�NELER�

Resim 52 : Mekanik ekim makinas�
�retimin art�r�lmas� demek; birim alandan �rne�in dekardan daha �ok �r�n elde etmek demektir. Bunun i�in birim alandaki bitki say�s�n�n art�r�lmas� ve her bitkinin faydalanabilece�i Ya�ama Alan�n�n k��lt�lmesi gerekir. Ancak bir bitkinin ya�ama alan� ise istenildi�i kadar k��lt�lemez. ��nk� her bitkinin geli�ebilmesi i�in yeteri kadar ��k, hava, nem, s�cakl�k ve besin maddelerini sa�layabilecek optimum bir ya�ama alan�na ihtiyac� vard�r.
Bitkiler aras�ndaki s�ralar�n geni� olmas� halinde topra�� iyi g�lgeleyemezler. Bu da yabanc� otlar�n b�y�mesine, topra��n kurumas�na ve kaymak ba�lamas�na neden olmaktad�r. Bu �zelliklerden dolay� hububat vb. tohumlar dar s�ralar halinde ekilmelidir.
Buna kar��n geni� s�ral� ekimde topra��n havaland�r�lmas� ve yabanc� ot m�cadelesini gerektiren bak�m i�leri makine ile kolayca yap�labilmelidir. Bu nedenle �apa bitkilerinin s�ra aras� geni�, s�ra �zeri dar tutulur.
��te bu �zelliklerden dolay� bitki ya�ama alan� b�y�kl�� bitki �e�idine g�re de�i�mektedir
Ekim normu ne demektir?
Birim alana ekilecek tohum miktar�na ekim normu denir.
Ekim Normuna Etkili Fakt�rler Nelerdir?
Ekim normuna; iklim �artlar�, bitki �e�idi, tohumluk �zellikleri ve ekim metodu etki etmektedir.
Ekim metotlar�
1. Serpme Ekim
2. S�raya Ekim
1. Serpme Ekim: Tohumun elle veya g�bre serpme makineleri ile topra�a geli�i g�zel sa��lmas�na denir. Bu metot s�k ekilen yem bitkilerinin ekiminde veya makinelerin �al��mad�� dik yama�larda kullan�l�r.
Serpme ekimin baz� sak�ncalar� vard�r. Bunlar;
a) Birim alana at�lan tohum miktar� de�i�ir.
b) Tohumlar�n ya�ama alan� b�y�kl�kleri farkl� olur.
c) Tohumlar ayn� derinlikte ekilmez.
d) Tohumlar�n ��k��lar� farkl� zamanda olur.
e) Olgunla�ma zamanlar� farkl�d�r.
f) Verim d��k olur.
2. S�raya Ekim: Tohumlar�n ekim makinesiyle ekilmesidir.
S�raya Ekimin Faydalar�
a) Tohumlar�n ��k��lar� ayn� zamanda olur.
b) En uygun ya�ama alan� sa�lan�r.
c) S�raya ekildi�i i�in �apa ve m�cadele i�leri makine ile kolayca yap�labilir.
d) Tohumlar ayn� derinli�e ekilir.
e) Olgunla�ma zaman� ayn� olur.

Resim 53 : S�raya ekim makinas�
S�raya Ekim Metotlar�
a) Kesiksiz s�ra metodu
b) Bant ekim metodu
c) �erit �eklinde ekim metodu
d) Dar s�ra ekim metodu
e) �apraz ekim metodu
f) E�it aral�kl� tek dane ekim metodu
g) K�me ekim metodu
Bug�n yurdumuzda en �ok kullan�lan ekim metotlar� kesiksiz s�ra metodu ile e�it aral�kl� tek dane ekim metodudur.
Kesiksiz s�ra metodu; Tohumlar topra�a 15-20 cm aral�klar halinde ekilir. Tohumlar s�ralara kesiksiz olarak d�k�l�r. Bu metot hububatta ve yem bitkilerinde �ok uygulan�r.
E�it aral�kl� tek dane ekim metodu; Ay�i�e�i, m�s�r gibi bitkilerin s�ra aras� ve s�ra �st� mesafeleri e�it olacak �ekilde ekilmesidir.
Ekim ��inde Ba�ar�l� Olabilmek ��in
1. Tohum yata�� iyi haz�rlanmal�
2. Topraktaki nemin uygun oldu�u zaman ekim yap�lmal�
3. Tohum cinsine uygun ekim makinesi ve iyi ayarlanm��, tekni�ine uygun ekim makinesi ile ekim yap�lmal�d�r.
Ekim makinesi se�erken �u hususlara dikkat edilmelidir.
1. ��letmenin b�y�kl��
2. ��letmede yeti�tirilen bitkilerin �e�idi
3. Ekim zaman�n�n uzun veya k�sa olmas�
4. Eldeki t

MARUL YET��T�R�C�L�� VE �E��TLER�

9/7/2010

MARUL YET��T�R�C�L�� VE �E��TLER�
Jule KOLUDAR

TOPRAK �STEKLER�
* Marul pek �ok toprak tipinde yeti�ebildi�i halde, en kaliteli �r�n: organik maddesi fazla, nem tutma kapasitesi y�ksek ve drenaj� iyi, derin t�nl� topraklardan al�n�r.

G�BRELEME
* �iftlik g�bresi topra��n fiziksel yap�s�n� d�zeltmek i�in kullan�lan de�erli bir maddedir. Bu g�brenin tuz ihtiva etmemesine, yanm�� olmas�na dikkat edilmelidir. Dekara 2-5 ton kullan�labilir.
* Toprak PHs� 6,5-7,5 aras�nda olabilir. D��k PHh topraklarda kire�leme yap�lmal�d�r. Zira bu t�p topraklarda kaliteli �r�n al�namaz ve magnezyum noksanl�� g�r�l�r. Magnezyum eksikli�inin tipik belirtisi ya�l� yapraklarda sar� noktalard�r. Azot noksanl��nda ise b�y�me yava�lar, renk bozulur. A��n azot g�brelemesi yapraklarda yan�kl�klara ve hasattan sonra �r�n�n �abuk solmas�na neden olur.
* Fosfor noksanl��, demir ve kalsiyumca zengin topraklarda s�k�a g�r�l�r. Sonu�ta, ba�lar gev�ek ve k��k kal�r.
* Saf madde olarak: 8 Kg/da azot, 6 Kg/da fosfor ve 6 Kg/da potasyum tavsiyesi, toprak analizleriyle birlikte dikkate al�nmal�d�r.

TOHUM EK�M� VE D�K�M
* Tohum ekim zaman� yeti�tiricilik yap�lmak istenen zamana g�re ayarlanabilir. Ge� sonbahar ve k��
yeti�tiricili�i i�in tarlaya dikim yap�lmak istenen zamandan yakla��k 45 g�n �nce; yaz ekimlerinde ise 20 g�n �nce so�uk yast�klara tohum ekimi yap�lmal�d�r.
* Tohumlar�n en iyi �imlenme s�cakl�� 15-18° Cdir. D��k s�cakl�klarda homojen ��k�� elde edilemezken; n�tr �e�itlerin d��nda, 25-30° C gibi y�ksek s�cakl�k derecelerinde hi� �imlenme elde edilemez.
* Dikim, fideler 4 yaprakl� olunca, �e�idin b�y�kl��ne ba�l� olarak 30-40 cm s�ra aras�, 20-30 cm s�ra �zen mesafe ile yap�l�r. Dikimden sonra mutlaka can suyu verilmelidir.

SULAMA
* Marul, b�y�me periyodu boyunca ayn� miktarda toprak nemini, yeti�ti�i ortamda bulmak ister.
* Tarlaya dikimden sonra e�er ya�� mevsimi de�ilse, en ge� 12 g�n i�ersinde «ulama yap�lmal�d�r. Ba� ba�lama devresinin ba��ndan hasat sonuna kadar sulama aral�klar� 8 g�nden daha uzun olmamal�d�r.
* �ok s�cak havalarda sulama, mutlaka sabah erken saatlerde yap�lmal�d�r. Aksi halde fizyolojik hastal�klara yakalanma olas�l�� artar.

HASAT
* Marul genelde elle hasat edilir. Hasat edilecek �r�n� belirlemek tamamen deneyim i�idir. Yeti�tiricilik �r�n�n iklim isteklerine tamamen uygun �artlarda ve do�ru ekim zaman�nda yap�l�yorsa, �e�idin tipik �zelliklerini sergilemesi beklenebilir. Bunlar: en, boy, g�bek yap�p yapmad�� vs gibi �zelliklerdir.
* S�cak havalarda hasat edilen �r�n �abuk solar, kalitesi d��k olur. Bu nedenle hasad�n g�n�n erken saatlerinde yap�lmas� uygun olur.

�E��TLER
Marul, form zenginli�i en fazla olan sebzelerden biridir. Mevcut marul �e�itlerini pratik a��dan d�rt ana gruba ay�rmak olas�d�r:
1. Buz salatalar�
2. Ya�l�k salatalar
3. Romen salatalar�
4. Yaprak salatalar
Ege Tar�msal Ara�t�rma Enstit�s�nde tohum �retimi yap�lan �e�itler ve �zellikleri �unlard�r:
YED�KULE-44
* Romen salatalar� grubundand�r.
* Hasat edilecek mevsime ba�l� olarak, Ege B�lgesi �artlar�nda 15 A�ustos-15 Aral�k aras�nda tohum ekimi yap�labilir.
* Fide devresinde, olgun devreye k�yasla, so�u�a daha dayan�kl�d�r.
* Ye�il, orta sert yaprakl�, dik b�y�me �zeili�indedir.
* Ba�lanmadan g�bek yapabilir.
* Menemen ko�ullar�nda ortalama ba� a��rl�� 800 gd�r.
* S�ca�a fazla dayan�kl� de�ildir.
* Dikim sezonuna ba�l� olarak hasada gelme s�resi yakla��k olarak 100 g�nd�r.
* Hasattan sonra solma h�z� d��kt�r.

YED�K�LE-5701
* Romen salatalar� grubundand�r.
* Hasat edilecek mevsime ba�l� olarak, Ege B�lgesi �artlar�nda 15 A�ustos -15 Aral�k aras�nda tohum ekimi yap�labilir.
* Yapraklan uzun, sanmt�rak ye�il, ince, narin ve gevrektir.
* Yaprak damarlan ince, y�zeyi kabarc�kl�, kenarlan dalgal� ve hafif di�lidir.
* Menemen ko�ullar�nda ortalama ba� a��rl�� 1000 gd�r.
* Dikim sezonuna ba�l� olarak hasada gelme s�resi yakla��k olarak 100 g�nd�r.
* Hasattan sonra solma h�z� d��kt�r.

�EM�KLER
* K�v�rc�k g�bekli salatalardand�r.
* K�v�rc�k

ISPARTA"DAK� YE��L ALANLARIN SULAMA SUYU �HT�YACININ BEL�RLENMES� VE �EH�R �EBEKES�NE ET

9/7/2010

ISPARTA"DAK� YE��L ALANLARIN SULAMA SUYU �HT�YACININ BEL�RLENMES� VE �EH�R �EBEKES�NE ET

��NDEK�LER
��NDEK�LER ............................................................................................................. i
�ZET...........................................................................................................................iv
ABSTRACT................................................................................................................. v
�NS�Z VE TE�EKK�R..........................................................................................vii
S�MGELER ve KISALTMALAR D�Z�N� ...............................................................vii
�EK�LLER D�Z�N�...................................................................................................... x
��ZELGELER D�Z�N� ..............................................................................................xi�
1. G�R�� ....................................................................................................................... 1
1. 1. Sulama.................................................................................................................. 4
1.1.1. Sulaman�n Tan�m� .............................................................................................. 4
1.1.2. Sulaman�n �nemi ve Etkileri............................................................................ 6
1.1.3. Sulaman�n Tar�msal ve M�hendislik Evreleri.................................................... 9
1.1.4. D�nya"da, T�rkiye"de ve Isparta"da Su Potansiyeli ........................................ 10
1.2. Sulamada Toprak Fakt�r�................................................................................. 12
1.2.1. Topraklar�n Tuzlulu�u ..................................................................................... 21
1.3. Sulamada Su Fakt�r� ......................................................................................... 22
1.3.1. Hidrolojik D�ng� ............................................................................................. 22
1.3.2. Bitkilerin Su �htiyac�........................................................................................ 24
1.3.3. Buharla�ma - Terleme ..................................................................................... 25
1.3.4. Bitki Su T�ketiminin Saptanmas� .................................................................... 27
1.3.4.1. Penman - Monteith Y�ntemi ........................................................................ 28
1.3.5. �klim �zellikleri............................................................................................... 29
1.3.5.1. Etkili Ya�� ................................................................................................... 31
1.3.6. Kurakl�k - Nemlilik ......................................................................................... 32
1.4. Sulamada Bitki Fakt�r� ...................................................................................... 33
1.4.1. Beslenme .......................................................................................................... 33
1.4.2. �evresel Fakt�rler ............................................................................................ 34
1.4.3. Bitki Katsay�s�.................................................................................................. 39
1.4.4. Peyzaj Alanlar� Bitkileri................................................................................... 40
1.5. Sulama Suyu ....................................................................................................... 42
1.5.1. Sulama Suyu �zellikleri .................................................................................. 42
1.5.2. Sulama Suyu Kalitesi ....................................................................................... 43
ii
1.5.2.1. Art�k Sodyum Karbonat Konsantrasyonu (RSC).......................................... 46
1.5.2.2.

T�RK�YEDE SULAMA Y�NTEMLER� VE TEKN�KLER�

9/7/2010

SULAMANIN �NEM�

Sulaman�n �nemini daha iyi anlayabilmek i�in suyun bitki hayat�ndaki �nemini bilmek gerekir.

Yery�z�nde susuz bir hayat d��n�lemez. Bitki a��rl��n�n ortalama % 90"�n� su olu�turur.

Su bitkinin �imlenmesini, bitkilerin h�cre, g�vde, dal, yaprak gibi organlar�n�n canl�l��n� sa�lar. Bu canl�l�k ve bitkinin kendine �zg� �eklini kazanmas�, ayn� zamanda yapraklar�yla solunum yapabilmesi, suyun bitkinin damarlar�nda sa�lad�� i� bas�n� ile ger�ekle�ir.

Su bitkiye gerekli olan besin maddelerini eriterek, k�kler taraf�ndan emilmesini ve emilen besin maddelerinin bitki i�erisinde ta��nmas�n� da sa�lar.

Besin maddeleri, bitkinin ihtiyac� olan organlar�na veya bitkinin depo g�revi yapan b�lgelerine su ile ta��n�r.

Su, bitkiyi fazla s�cak ve so�uklardan korur. Don oldu�u d�nemlerde yap�lan sulama da, donma sonucu d��ar�ya verilen enerji toprak y�zeyini bir miktar �s�taca��ndan don �iddeti azalt�lm�� olur. S�cakta ise yaprak y�zeyinden buharla�an su bitki b�nyesindeki �s�y� d��ar� vererek bitkinin serinlemesini sa�lar.

Su; k�ke y�n vererek (k�kler daima suya y�nelmektedir), k�klerin derinli�ine ve yanlara yay�lmas�na etki ederek, k�klerin daha iyi geli�mesini sa�lar.

Bitkiler topraktan ald�klar� suyun �ok az bir k�sm�n� (% 02) fotosentez yap� malzemesi olarak kullanmakta geri kalan�n� terleme ile atmosfere vermektedir. Ancak bu l�zumsuz bir su t�ketimi kabul edilmemelidir. Zira, g�da maddelerinin topraktan al�nmas�, bu maddelerin kullan�lacak yerlere ta��nmas�, h�cre faaliyetlerinin s�rd�r�lebilmesi ve bitki organlar�nda i� tazyikin sa�lanmas� i�in, bitki k�kleriyle yapraklar� aras�nda s�rekli bir su ak�m�na ihtiya� vard�r.

Bitki i�in suyun bu derecede �nemli olmas�, sulaman�n da �nemini ortaya ��karmaktad�r. Sulama �r�n� �e�itlendirerek halk�n refah d�zeyinin y�kselmesine, sanayiye ham madde sa�lanmas�na, sanayiinin geli�mesine, ihracat�n artmas�na do�rudan do�ruya etkili oldu�u gibi, artan �r�n�n nakliyecileri, sat�� sat�c�lar� ve beslenmeye katk�lar� al�c�lar� dolayl� olarak etkilemektedir.

Bu dersimizin konusu sulaman�n �nemi.

SULAMA NED�R

Bitkilerin normal geli�mesi i�in gerekli olan fakat do�al yollarla kar��lanamayan suyun zaman�nda, bitkinin istedi�i miktarda ve uygun bi�imde topra�a verilmesine sulama denir.

Resim 2. Sulama, ya��larla sa�lanamayan bitki su ihtiyac�n�n suni olarak topra�a verilmesidir.

SULAMANIN �NEM KAZANMASINDA ETK�L� OLAN FAKT�RLER NELERD�R

Sulaman�n �nem kazanmas�na ve sulama alanlar�n�n art�r�lmas�na tesir eden fakt�rleri ��yle s�ralayabiliriz:

1 . �lkenin artan g�da ihtiyac� ve �ift�inin gelirini art�rma arzusu
2. Topra��n s�n�rl� miktarda olmas�
3. Suyun �retim art��ndaki etkisinin vazge�ilmez olmas�
4. Ticaret g�brelerinin kullan�m�n�n artmas� ve bunun suyla birlikte etkili oldu�unun anla��lmas�

Resim 3. Ge�mi�te sular�n da��t�m� �ehrin y�ksek yerlerine yap�lan maksim ad� verilen yap�lar vas�tas�yla yap�l�rd�.

5. Toprak, su, bitki, g�bre ve i�letmecilik gibi fakt�rler aras�ndaki m�nasebetlerin anla��lmas�
6. Devletler taraf�ndan �ok amaca hizmet verebilecek su yap�lar�n�n tesis edilmesi
7. Sulama alet ve ekipmanlar�n�n geli�mesi

Resim 4. Sulama a�a�land�rmay� sa�lamaktad�r.

SULAMANIN FAYDALARI NELERD�R

Sulamadan elde edilen faydalar �ok y�nl�d�r. ��yle ki:

1. Sulama ile birim alandan elde edilen �r�n miktar� artar. Bu art�� kurakl��a ba�l� olarak 4-5 kat olabilir.

2. Sulama ile bir y�lda birden fazla �r�n al�nabilmektedir. Kurak b�lgelerde nadas ile iki y�lda ancak bir �r�n al�nabildi�i halde, sulanan alanlarda, s�cakl��a ba�l� olarak ayn� y�lda birden fazla �r�n al�nabilmektedir.

3. Sulama ile geliri daha fazla olan bitki yeti�tirilebilmektedir. Sulanmayan alanlarda yaln�z birka� �r�n �e�idi ekilebildi�i halde, bu b�lgelerde sulama yap�l�nca, daha fazla gelir getiren bitkiler ekilebilmektedir ve dolay�s�yla �reticinin geliri artmaktad�r.

PANDALAR VE KELAYNAKLAR

9/7/2010

d�nyada soyu t�kenmekte olan bir ku� t�r� olan ve t�rkiye"de yaln�zca birecik"te ya�ayan kelaynaklar, �anl�urfa y�resindeki hayvan t�rlerinin en ilgincidir. �bidae soyundan olan kelaynaklar, ba� ve gerdanlar� t�ys�z oldu�undan bu adla an�lmaktad�r. birecik"ten ba�ka fas ve cezayir"de ya�ayan kelaynaklar k�� aylar�nda etiyopya ... pandalar�n en sevdikleri yiyece�in bambu oldu�unu
s�rf bambu yiyebilmek i�in ya�am alanlar� de�i�tirerek, bambunun bol oldu�u �in"de ya�amaya ba�lad�klar�n�
bambu yiyebilmek i�in yerle�tikleri ...

Z�RAAT - B�RL�KTE YA�AYAN CANLILAR

9/7/2010

birlikte ya�ayan canl�lar

TARIMSAL KRED�LER VE BAYBURT VE KONYA �LLER�NDE TARIMSAL KRED�LERDEN YARARLANMA DURUMU

9/7/2010

ATAT�RK �N�VERS�TES�
Z�RAAT FAK�LTES�
TARIM EKONOM�S� B�L�M�

TARIMSAL KRED�LER VE
BAYBURT VE KONYA �LLER�NDE TARIMSAL
KRED�LERDEN YARARLANMA DURUMU

(Mezuniyet �al��mas�)

Y�netici
Prof. Dr. Cahit KARAG�LGE

Haz�rlayanlar
Fatih KARAMAN - 970901039 Faruk G�NG�R - 970901040

ERZURUM - 2001

1.TARIMDA SERMAYE VE KRED�
1.1 Giri�
G�n�m�zde tar�m politikas�n�n �nemli ama�lar�ndan birisi de tar�msal �retimde verim ve kaliteyi artt�rmak suretiyle �reticinin ya�am d�zeyinin y�kseltilmesidir. �zellikle tar�msal verimlili�in artt�r�lmas�, yeterli ve etkin girdi kullan�m�, mekanizasyondan yararlanma olanaklar�n�n y�kseltilmesi, hastal�k ve zararl�larla m�cadele, e�itim ve yay�m hizmetleri ile �a�da� tar�m teknolojisine daha fazla yer verilmesi gibi �e�itli etmenlerle yak�dan ilgilidir. Belirtilen uygulamalar�n yerine getirilebilmesi i�in, tar�mda sermayenin artt�r�lmas�, eksik ise tamamlanmas� gerekmektedir. �lkemiz tar�m i�letmelerinin tasarruf d�zeyinin �ok s�n�rl� ve �z sermayenin yetersiz oldu�u dikkate al�nd��nda, i�letme d�� finansman kayna�� ortaya ��kmaktad�r. Bu sekt�rde k�rsal n�fusun fazlal��, yerle�im alanlar�n�n da��n�k ve altyap� yat�r�mlar�n�n yetersiz olmas�, di�er hizmetlerin g�t�r�lmesinde oldu�u gibi, tar�msal kredi uygulamalar�nda da �e�itli sorunlar� beraberinde getirmektedir(B�lb�l,M ve ark.).
Bir tar�m i�letmesinin sermaye gereksinimi, i�letmenin b�y�kl�� ve teknoloji kullan�m d�zeyi ile genel ekonomiye ba�l� olarak de�i�mektedir. Girdi kullan�m� ve gelirlerin elde edilmesi farkl� d�nemlerde ger�ekle�mektedir. Girdilerin kullan�lmas�ndan gelirin elde edilmesine kadar ge�en s�re i�inde �reticiler yo�un olarak finansman ihtiyac� ile kar��la�maktad�r.
Kar marj�n�n d��k oldu�u ve sermaye birikiminin yetersiz kald�� bu sekt�rde tar�msal krediler b�y�k �nem arzetmektedir (Anon,1997f).

2.TARIMSAL KRED� POL�T�KASI
2.1. Tar�mda Sermaye, Kredi Kavram� ve �nemi
Tar�mda sermaye, �retimde kullan�lan, tabi unsur ( arazi ve i�g�c�) haricinde kalan b�t�n mallar� ( makine ve ekipman, binalar, hayvanlar ve para)ifade eder (Aks�z,1972).
Sermaye �retim fakt�rlerinin en �nemlilerinden biridir. Yukar�daki tan�mdan da anla��laca�� zere arazi sermayeye dahil edilmemi�tir. Fakat elde edilmesi sermayeye ihtiya� g�sterir. Bu y�zden baz� ekonomistler araziyi sermaye i�inde incelemi�lerdir(Aks�z,1972).
G�n�m�zde sermaye yetersizlikleri �retimi �nemli miktarda s�n�rlamakta ve baz� kaynaklar�n verimli olarak kullan�lmas�n� engellemektedir. Bunun sonucunda bir�ok kaynak at�l durumda kalmaktad�r. Bu noktadan sonra tar�mda kredinin �nemi daha da artmaktad�r.
Kredi di�er bir ki�i veya kurumun paras�n� kararla�t�r�lan zamanda geri �demek �zere almakt�r. Mali ve hukuki sorumluluk bor� alan taraf�ndan kabul edilir. Kredi kelimesi g�ven anlam�na gelir. Ba�ar�l� bir kredi sistemi g�ven �zerine kurulur. Kredi ile ileriki gelirlerde biriktirilmesi umulan kapitalin pe�in olarak kullan�lmas� sa�lan�r (Karacan,1991).
Kredi i�in yap�lan t�m tan�mlar� inceledi�imizde baz� ortak noktalar g�ze �arpmaktad�r. Bunlar (B�lb�l ,1981):
1.Ba�kalar�na ait bir mal veya paray� kendi gereksinimi i�in kullanmak veya kiralamak
2. Belirli bir zaman sonunda, kredinin kullanma kar��l�� olarak bir faizin �denmesi ko�ulu
3. Belirli bir s�renin sonunda, para veya mal�n geri verilmesidir
2.2 Tar�msal Kredinin Ama�lar�
Tar�msal kredilerin amac� T.C. Ziraat Bankas�nca a�a��daki �ekilde a��klanmaktad�r. tar�msal �retimle ilgili kredilerde ama� (Karacan,1991):
1. Tar�msal i�letmelerin i�letme ve sermayesi ihtiyac�n� kar��lamak,
2. Tar�msal �retimin verimini artt�rmak ve �retimi iyile�tirmek,
3. Tar�msal i�letme ve tar�msal i�letmeyle ilgili her t�r yap� ve tesisleri edindirmek veya mevcut tar�msal i�letmeyi b�y�tmek,.
4. K��k �ift�ilerle tar�msal ama�l� kooperatifler ve �st kurulu�lar�na fiilen i�lemek �zere toprak edindirmektir. Pazarlama ile ilgili kredilerde ama�; tar�msal �r�nlerin i� ve d�� pazarlarda p

�K� B�TK� AKT�VAT�R�N�N PATATESTE (SOLANUM TUBEROSUM L.) BAZI TARIMSAL �ZELL�KLER �ZER�NE ETK�LER�

9/7/2010

�ZET
Patates tar�m�nda Bitki aktivat�rlerinin etkisini ara�t�rmak amac�yla 3 patates �e�idi ( Nif, Marabel, Concorde) Bozda� deneme tarlas�nda 2002 y�l� yaz d�neminde yeti�tirilerek 2 bitki aktivat�r� (Crop-Set, ISR-2000) 2 farkl� dozda uygulanm��t�r. D1 dozu kontrol olup bu parsellerde bitkilere hi� bitki aktivat�r� uygulanmam��t�r. D2 (normal) dozunda ise 60 ml/da Crop–set ve 30 ml/da ISR-2000 ; D3 (y�ksek) dozunda ise 120 ml/da Crop–Set ve 60 ml/da ISR-2000 �i�eklenme d�neminde uygulanm��t�r. �al��mada parsel verimi, bitki boyu, yaprak say�s�, yaprak eni, yaprak boyu ve yumru boyutlar� �l��lm��t�r.
�zellikler i�in en y�ksek ortalamalar� normal doz vermi�tir. Normal doz uygulamas�nda parsel verimi %26 ve y�ksek doz uygulamas�nda % 8 art�� g�stermi�tir. Ayn� �ekilde 50 mm"den b�y�k yumru veriminde normal dozda %86"l�k bir art�� g�stermi�tir. Bitki boyu
ise normal dozda %16 artm��t�r. Yaprak say�s� yine ayn� dozda % 33 artm��t�r. �ncelenen 3 patates �e�idinde de normal (60ml/da Crop-Set 30 ml/da ISR-2000) doz tavsiye edilebilir d�zeyde bulunmu�tur.
Anahtar S�zc�kler :Patates (Solanum tuberosum L.), Bitki Aktivat�r�, ISR-2000, Crop-Set, Marabel, Concorde, Nif

ABSTRACT
THE EFFECTS OF TWO PLANT ACTIVATORS ON THE CERTAIN AGRONOMICAL TRAITS IN POTATOES (Solanum tuberosum L.)
The effects of two plant activators on the certain agronomical traits in potato production were investigated. Three varieties, Nif, Marabel, Concorde were grown in a Randomized Complete Blocks with 3 replication at Bozda�, �zmir in summer growing season of 2002. Three doses of combination of two activators were used as following treatments; D1: control(without application) and D2 (normal dose): 60 ml/da crop- set and 30 ml/da ISR-2000 and D3 (higher dose): 120 ml/da Crop- set and 60 ml/da ISR-2000 were applied during flowering. The yield per plot, plant height, the number of leaf, leaf width, leaf height and tuber size were measured.
The normal dose had the highest means amongst all the tra

TOPRAK VE SU MUHAFAZASI

9/7/2010

TOPRAK VE SU MUHAFAZASININ TANIMI T�RK�YEDE TOPRAK VE SU MUHAFAZASI SORUNLARI

Tar�m �lkemizde, insanlar�m�z�n yar�ya yak�n�n�n �al��ma alan�d�r. Bu insanlar�m�z ge�imlerini topra�a ba�lam��lard�r. Ekonomimizde, b�y�k �l��de tar�ma dolay�s�yla topra�a dayal�d�r. Buda do�al kaynaklar�m�z�n en �nemlisi olan topraktan en �st d�zeyde verim al�nmas�n� ve dolay�s�yla topra��n etkin bir �ekilde korunmas�n� zorunlu k�lar. Ancak su olmazsa topraktan yararlanmak hemen hemen imkans�zla��r. O halde suyun da en iyi �ekilde korunmas� zorunludur.

Topraklar�n olu�umu y�zlerce hatta binlerce y�lda m�mk�n oldu�undan, �zerinde ya�an�lan topra��n de�erinin iyi bilinmesi gerekir. Do�al �artlarda topraklar bitki �rt�s� alt�ndad�r. Yaln�zca �ok s�cak ve kuru ��ller ��plakt�r. Bitki �rt�s� topra��n a��narak gitmesini �nler. Ya��la gelen suyun hemen t�m� topra�a ge�er. Fazlas� derinlere s�zarak yeralt� sular�n�, kaynaklar� besler. B�ylece toprak-bitki-su aras�nda do�al bir denge kurulur. Bu �artlarda �stten �ok ince bir kat her y�l a��n�r. Alttan ise kayalar�n ayr��mas�yla bir miktar toprak g�vdeye kat�l�r. B�ylece g�vde s�rekli yenilenir, tazelenir ve yeni besin maddeleri kazan�r.

Resim 1. Toprak yenilenmesi olduk�a uzun zaman isteyen �nemli do�al kayna��m�zd�r.
Fakat insano�lunun d�nyada g�r�lmesi ve arazi kullanmada, topraklar� yormada a��r�ya ka�mas� do�al dengeyi bozmu�tur. Otlaklar, ormanlar a��larak arazi tar�ma al�nm��t�r. Bir yandan da a��r� otlatmayla bitki �rt�s� zay�flat�lm��t�r. Bu durum topraklar�n h�zla a��nmas�na yol a�m��t�r. H�zl� a��n�m�n sonu, topra��n s��la�mas�, besin ve su tutma kapasitesinin azalmas�, verimsizle�mesidir.
Bir�ok �lkeler bu gidi�in tehlikesini g�rerek �nleyici, koruyucu �al��malara giri�mi�lerdir. Bunun sonucunda da Toprak su Muhafazas� bilgisi do�mu�tur.

TARIMDA AMA� NED�R ?

Tar�mda ana ama�, birim alandan al�nan verimi y�kseltmek ve devaml�l��n� sa�lamakt�r. Bunu ger�ekle�tirebilmek i�inde; modern tar�m�n gerektirdi�i alet ve makinalar� kullanarak, topra��n bilin�li bir �ekilde i�lenmesini, kaliteli tohumluk kullan�lmas�n�, uygun g�breleme yap�lmas�n�, etkin yabanc� ot ve ha�ere m�cadelesinin yap�lmas�n� ger�ekle�tirmek gerekir. Burada �ok dikkat edilmesi gereken en �nemli konu topraktan yararlanma bi�imidir. Topraktan yararlan�rken onun s�m�r�l�rcesine kullan�lmas�, mera alanlar�n�n tahrip edilmesi, tar�m arazilerinin tar�m d�� ama�larla kullan�lmas� �ok b�y�k bir felaket olan Toprak Kanseri olarak nitelendirilen Erozyon sorunu ile kar�� kar��ya kal�nmas�na neden olur.

Resim 2. �lkemizi ve gelece�imizi tehdit eden �ok b�y�k bir sorun olan Erozyonla sava�mak, en �nemli ulusal g�revlerimizden birisidir.

TOPRA�I NEDEN KORUMAK GEREK�R, AMA� VE SORUNLAR NELERD�R

Topra��n korunmas�nda temel esas; topra�� bozmadan ondan en y�ksek seviyede verim almak olmal�d�r. G�n�m�zde tar�mda modern tar�m alet ve makinalar�n�n (mekanizasyon) kullan�lmas�n�n artmas� yan�nda di�er baz� teknik, toplumsal ve ekonomik ili�kilerden kaynaklanan nedenlerle, topraklar�n korumas�z olarak kullan�lmas� erozyon olay�n� gittik�e b�y�yen bir sorun haline getirmi�tir.

Toprak ve su muhafazas�nda ama� ya�mur damlas�n� d��t�� yerde, topra�� da olu�tu�u yerde tutmakt�r. �retimin vazge�ilmez fakt�r� olan toprak Ana veya vatan dedi�imiz topraklar�m�z, d�zensiz ve a��r� kullan�m sonucu 2000 y�ldan daha uzun bir s�redir erozyon felaketiyle kar�� kar��yad�rlar ve b�y�k �l��de a��nmaktad�rlar.

Toprak, yenilenmesi �ok uzun zaman alan en �nemli do�al kayna��m�zd�r. �e�itli medeniyetlerin be�i�i, tar�m�n d�nyada ilk uyguland�� yer olan Anado

DEVEKU�U & BILDIRCIN VE KEKL�K BESLENMES�NDEK� STANDARTLAR

9/7/2010

EVEKU�U - BILDIRCIN VE KEKL�K
BESLENMES�NDEK� STANDARTLAR

HAZIRLAYAN

Mustafa YILMAZER

9811811014

DANI�MAN

YRD.DO�.DR. Sulhattin YA�AR

ISPARTA-2002

��NDEK�LER

G�R��3
1. DEVEKU�LARININ TAR�H�ES� VE TANIMI4
2.DEVEKU�LARININ BESLENMES�NDEK� STANDARTLAR5
2.1. Enerji5
2.1.1. Karbonhidratlar6
2.1.2. Ya�7
2.2. Protein8
2.3. Vitaminler10
2.3.1. Ya�da Eriyen Vitaminler10
2.3.2. Suda Eriyen Vitaminler12
2.4. Mineraller15
2.4.1. Makro Mineraller15
2.4.2. Mikro Mineraller17
2.5. Su18
2.6. Grit19
3.DEVEKU�LARININ YEMLER�19
3.1. Bitkisel ve Hayvansal K�kenli Yemler19
3.2. Yem Katk� Maddeleri20
3.2.1. Antibiyotikler20
3.2.2. Probiyotikler20
3.2.3. Antikoksidiyaller21
4. DEVEKU�U C�VC�VLER�N�N BESLENMES�21
5. B�Y�ME D�NEM�NDEK� VE ERG�N DEVEKU�LARININ BESLENMES�24
6. DAMIZLIK DEVEKU�LARININ BESLENMES�25
7. BILDIRCINLARIN TAR�H�ES� VE TANIMI30
8. BILDIRCIN BESLENMES�NDEK� STANDARTLAR31
8.1. Protein31
8.2. Mineral Madde34
8.3. Vitamin �htiyac�36
8.4. B�ld�rc�n Rasyonlar�na Antibiyotik Kat�lmas�39
9. KEKL�KLER�N TAR�H�ES� VE TANIMI42
10. KEKL�KLER�N BESLEMES�NDEK� STANDARTLAR43
10.1. Yemleme Manejman�43
10.2. Besin Maddesi �htiya�lar�43
10.3. Keklik Rasyonlar�44
11. L�TERAT�R L�STES�45

G�R��
D�nya tarihinin ilk g�n�nden bug�ne kadar insan�n en b�y�k problemi beslenmeyle ilgili olmu�tur. �nsan beslenmesinde hayvansal k�kenli besinlerin �nemli oldu�u �ok uzun s�reden beri bilinmektedir. Bu nedenle ilk zamanlar avlanarak etinden yararlan�lan bir�ok hayvan sonralar� evcille�tirilerek yeti�tirilmeye ba�lanm��t�r. Yap�lan bilimsel ara�t�rmalar sonucu elde edilen bilgilerin hayvan besleme alan�nda da prati�e aktar�lmas� i1e yeti�tiricili�i yap�lan hayvanlardan daha fazla �r�n elde edilmesi sa�lam��t�r.
Geli�mi� �lkeler ileri bilim ve teknolojileri sayesinde �imdilik hayvansal protein ihtiya�lar�n� kar��layabilmekte iseler de geli�mekte olan bir

B�R�M ALANDAN DAHA Y�KSEK VER�M VE KAL�TE ELDES�N� SA�LAYAN �RT�ALTI ET��T�R�C�L��

9/7/2010

1.PROJEN�N KONUSU
Projenin amac�, birim alandan daha y�ksek verim ve kalite eldesini sa�layan �rt�alt� yeti�tiricili�i ile en �ok t�ketilen sera sebzelerinden domates (ana �r�n), h�yar, k�v�rc�k ba� salata ve marul �retiminin cam serada yap�lmas� ve olanaklar�n�n saptanmas� hedeflenmi�tir.
2.PROJEN�N �NEM�
Domates yeti�tiricili�i ve t�ketimi D�nyada en fazla olan bir sebzedir. �lkemizde 1997 y�l� rakamlar�na g�re domates �retimi 6.600.000 ton dur. 1996 y�l�nda 785.308 ha alan �zerinde �retilen yakla��k 20.2 milyon ton sebzenin 7.8 milyon tonunu domates olu�turmu�tur (1). Isparta da 1999 y�l�nda 2660 ha alandan 91973 ton �r�n al�nm��t�r. 2000 y�l�nda ise 2645 ha alandan 84.450 ton �r�n al�nm��; 31962,2 kg/ha ortalama verim elde edilmi�tir. Ispartada 2000 y�l�nda 58476 ha alanda sebze �retimi yap�lm��t�r (2).
May�s-Haziran ay�nda s�cak iklim nedeniyle �retim sezonunu bitiren ve n�fusu yaz aylar�nda 3-4 milyona ��kan turizm �ehrimiz Antalyada Temmuz ay� sonlar�nda sera �r�nleri bitti�inde meydan gelen sebze a�� yak�n illerden kar��lanmaktad�r. Bu iller i�inde 117 km ile en yak�n ve potansiyeli en y�ksek olan il Isparta"d�r. Bu nedenle proje, sebze �retimine destek sa�lama ve milli ekonomiye katk� sa�lamas� bak�m�ndan �nem arzetmektedir.
3.PROJEN�N MAL� KAYNAKLARI
Projenin y�r�t�lmesi s�ras�nda b�t�e k�sm�nda istenilen sera tesisinde kullan�lacak malzemeler ve ihtiya� duyulan ara� gere�ler i�in, gerekli finansman kayna�� kendi �z sermayem ile kar��lan�lacakt�r.
Seran�n kurulaca�� parselide i�ine alan 5 d�n�ml�k arazi, arazi sahibi taraf�ndan yat�r�m�n kara ge�ip, kendi maliyetini kar��layaca�� zamana kadar taraf�ma hibe edilmi�tir. �leri ki y�llarda arazi sahibinin, i�letmeye ortak edilmesi d��n�lecektir.

4.PROJEN�N MAL� KAYNAKLARI
Proje s�resi, sera sistemi ile damla sulama sisteminin kurulmas�ndan sonra toplam 36 ay (3 y�l) olarak planlanm��t�r. Tesislerin kurulmas� ve alt yap�n�n olu�turulmas�ndan sonra esas �al��malara Mart 2003 de ba�lanacakt�r.
5.PROJEN�N Y�R�T�LECE�� YER
5.1. Projenin Y�r�t�lece�i Yer Co�rafi Konum ve �klim �zellikleri
5.1.1. Co�rafi Konum
Proje yeri Bat� Akdeniz B�lgesinin s�n�rlar� i�inde yer almaktad�r. S�z konusu saha Toros da�lar�n�n kuzeyinde yer al�p do�usunda Konya bat�s�nda Afyon-Burdur kuzeyinde Afyon g�neyinde Antalya ile �evrilmi� bulunan Isparta ili s�n�rlar� i�erisindedir ve il merkezinin 15 km do�usundad�r. Proje yeri Atabey s�n�rlar� i�inde yer almaktad�r ve Atabey 37052�30�� - 380 00� 00�� kuzey enlemleri, 300 30� 37�� - 300 45� 00�� do�u boylamlar� aras�nda yer alan alan� kapsamaktad�r (�ekil 1). (3)

�ekil 1: Proje yerinin co�rafi konumu
5.1.2. �klim
B�lgede Akdeniz iklimin yayla tipi h�k�m s�rer. Atabey ovas�n�n genel iklim kriterleri Isparta ili ile ayn� �zelli�e sahip olmakla birlikte hava s�cakl��n�n bir miktar fazla oldu�u g�zlenmektedir. Arazinin kuzeyinin da�lar ile kapl� olmas� sonucu so�uk kuzey esintilerinden korunmaktad�r. Isparta ilinde 25 y�ll�k ortalama metorolojik verilere g�re ya�� ortalamas� 524 mm olup, y�l i�erisinde 79.6 mm ile en az fazla ya�� Aral�k aylar�nda 6.5 mm ile en az ya�� A�ustos ay�nda d��mektedir (�izelge 1). Y�ll�k ortalama s�cakl�k 12.4 0C, y�ll�k ortalama oransal nem % 55 olarak ger�ekle�mektedir. % 35 ile en d��k oransal nem Temmuz ay�nda ve % 75 ile en y�ksek oransal nem Aral�k ay�nda ger�ekle�mi�tir.
Y�ll�k ortalama r�zgar h�z� 1.87 m/s olurken 902.00 mb olan y�ll�k ortalama bas�n� y�l i�inde �nemli de�i�iklik g�stermektedir 50 cm toprak derinli�inde y�ll�k ortalama s�cakl�k 13.82 °C, en d��k toprak s�cakl�� 3.32 0C ile �ubat ay�nda, en y�ksek toprak s�cakl�� ise 25.03 0C ile A�ustos ay�nda ger�ekle�mi�tir (�izelge 1). (3)

�izelge 1. Isparta iline ait uzun y�llar�n ortalama iklim verileri

Bu bilgilere g�re �al��ma alan� Xer�c toprak nem rejimine ve Mesic toprak s�cakl�k rejimine sahiptir (�ekil 2). (3)
�al��ma alan�n jeolojisini temel olarak Holosen ya�l� birikintilerden olu�turmaktad�r. Bu yap� jeolojik s�re� i�eri

MANTARCILIK

9/7/2010

MANTARCILIK TEMEL B�LG�S�
K�LT�R MANTARI
YET��T�R�C�L��

Mantar, toprak alt� ve toprak �st� organlar� olmak �zere iki b�l�mden olu�ur. Toprakalt� organlar� misellerdir. Toprak �st� organlar� ise sap ve �apkalard�r. �apkalar beyaz ve a��k kahverengi olup, 3-5 cm �ap�ndad�r. �apkan�n alt k�sm�nda lameller bulunur. Mantarlarda �r�me lameller aras�nda olu�an sporlar ile olup, mantar k��kken lameller a��k yada koyu pembe, tam geli�me �a��nda ise a��k yada koyu kahverengidir.
K�LT�R MANTARI
YET��T�R�C�L��

Mantar, toprak alt� ve toprak �st� organlar� olmak �zere iki b�l�mden olu�ur. Toprakalt� organlar� misellerdir. Toprak �st� organlar� ise sap ve �apkalard�r. �apkalar beyaz ve a��k kahverengi olup, 3-5 cm �ap�ndad�r. �apkan�n alt k�sm�nda lameller bulunur. Mantarlarda �r�me lameller aras�nda olu�an sporlar ile olup, mantar k��kken lameller a��k yada koyu pembe, tam geli�me �a��nda ise a��k yada koyu kahverengidir.
K�LT�R MANTARI
YET��T�R�C�L��

Mantar, toprak alt� ve toprak �st� organlar� olmak �zere iki b�l�mden olu�ur. Toprakalt� organlar� misellerdir. Toprak �st� organlar� ise sap ve �apkalard�r. �apkalar beyaz ve a��k kahverengi olup, 3-5 cm �ap�ndad�r. �apkan�n alt k�sm�nda lameller bulunur. Mantarlarda �r�me lameller aras�nda olu�an sporlar ile olup, mantar k��kken lameller a��k yada koyu pembe, tam geli�me �a��nda ise a��k yada koyu kahverengidir.
K�LT�R MANTARI
YET��T�R�C�L��

Mantar, toprak alt� ve toprak �st� organlar� olmak �zere iki b�l�mden olu�ur. Toprakalt� organlar� misellerdir. Toprak �st� organlar� ise sap ve �apkalard�r. �apkalar beyaz ve a��k kahverengi olup, 3-5 cm �ap�ndad�r. �apkan�n alt k�sm�nda lameller bulunur. Mantarlarda �r�me lameller aras�nda olu�an sporlar ile olup, mantar k��kken lameller a��k yada koyu pembe, tam geli�me �a��nda ise a��k yada koyu kahverengidir.
K�LT�R MANTARI
YET��T�R�C�L��

Mantar, toprak alt� ve toprak �st� organlar� olmak �zere iki b�l�mden olu�ur. Toprakalt� organlar� misellerdir. Toprak �st� organlar� ise sap ve �apkalard�r. �apkalar beyaz ve a��k kahverengi olup, 3-5 cm �ap�ndad�r. �apkan�n alt k�sm�nda lameller bulunur. Mantarlarda �r�me lameller aras�nda olu�an sporlar ile olup, mantar k��kken lameller a��k yada koyu pembe, tam geli�me �a��nda ise a��k yada koyu kahverengidir.
K�LT�R MANTARI
YET��T�R�C�L��

Mantar, toprak alt� ve toprak �st� organlar� olmak �zere iki b�l�mden olu�ur. Toprakalt� organlar� misellerdir. Toprak �st� organlar� ise sap ve �apkalard�r. �apkalar beyaz ve a��k kahverengi olup, 3-5 cm �ap�ndad�r. �apkan�n alt k�sm�nda lameller bulunur. Mantarlarda �r�me lameller aras�nda olu�an sporlar ile olup, mantar k��kken lameller a��k yada koyu pembe, tam geli�me �a��nda ise a��k yada koyu kahverengidir.
K�LT�R MANTARI
YET��T�R�C�L��

Mantar, toprak alt� ve toprak �st� organlar� olmak �zere iki b�l�mden olu�ur. Toprakalt� organlar� misellerdir. Toprak �st� organlar� ise sap ve �apkalard�r. �apkalar beyaz ve a��k kahver

Z�RAAT - THE URBAN REVOLUT�ON

9/7/2010

the urban revolution

K�RAZ YET��T�R�C�L��

9/7/2010

K�RAZ YET��T�R�C�L��

�lk k�lt�re al�nd�� yer Anadolu olarak bilinmektedir.Yakla��k olarak 1500 civar�nda kiraz �e�idi bulunmaktad�r ve �slah �al��malar� ile g�nden g�ne �e�it say�s� artmaktad�r. Kiraz memleketimizin her y�resinde yeti�tirilebilmektdir.Kirazda �lkemiz ko�ullar�nda a�a� ba��na al�nan verim 25 kg civar�ndad�r. �retimimizin %10 gibi d��k bir miktar� ihra� edilebilmektedir. �lkemiz kiraz tar�m�na uygun olmakla birlikte ancak uygun arazi se�imi, araziye uygun ana� se�imi �e�it se�imi,ilk y�llarda �ekil verme terbiye budama, sulama, g�breleme, toprak i�leme tozlay�c�lar�n dikimde mutlak planlanmas�,yabanc� ot kontrol�, hastal�k zararl�larla m�cadelenin uygun olarak yap�lmas� halinde ihra� vas�fl� kiraz �retimimizin artmas� m�mk�nd�r.
BAH�E TES�S�
�leriki y�llarda kar��la��labilecek bir�ok problem bah�e tesis ederken baz� hususlara dikkat edilirse �nlenebilir. Bu dikkat edilmesi gereken hususlar �unlard�r:
* �iddetli r�zgarlara (�zelliklede kuzey ruzgarlar�)a��k yerler olmamal�d�r.
* E�imli ve yama� yerler se�ilmemelidir.
* Tesis �ncesi toprak numunesi al�n�p tahlil yapt�r�lmal�d�r.
*Kiraz so�uklama ihtiyac� y�ksek bir meyve oldu�u i�in y�ksek yerlere tesis edilmelidir.
* Don taban� olu�turan yerlere kurulmal�d�r.
*Taban suyu y�ksek yerlere kurulmamal�d�r.
K��n -20 C"nin alt�na d��meyen b�lgeler se�ilmelidir. �nceki bol ya��lar o y�l�n �r�n kalitesine, hasattan sonraki ya��larda gelecek y�l�n �r�n kalitesini etkilemektedir. Kiraz, so�uklama ihtiyac� y�ksek bir meyvedir.
Ana� Se�imi :
Ku� Kiraz� (Prunus avim ) : �lkemizde yayg�n olarak kullan�lan bir ana�t�r. Dikine ve kuvvetli b�y�r, b�y�k ta� yapar. Uygun �artlarda uzun �m�rl�d�rler. Ge�irgen derin, organik maddece zengin topraklarda verimli t�nl�,daha iyi yeti�ir. Kirece mukavemeti azd�r. G�z a��s� ile uyu�mas� iyidir. Toprak ve arazi yap�s� uygun olursa 6*6, 6*5 m. aral�klarla
dikilip ilk y�llardan itibaren �ekil verilmeli ve budama yap�lmal�d�r. Terbiye ve budamaya fazla dikkat edilemeyecekse biraz daha geni� dikilebilir.
�dris ( Prunus mahalep ) : Daha az su verilebilen arazilerdeki kiraz bah�esi tesisinde uygun bir ana�t�r. Daha �ok
vi�neye ana� olarak kullan�l�r.
*Ta� k��kt�r. Ku� kiraz�n�n %75-80"i kadar.
*K�kler daha derine gider.
*S�zek ve kumlu topraklar� sever. Ku� kiraz�na g�re kirece daha dayan�kl�d�r.
* A�� uyu�mazl�� g�sterebilir.
* Y�ksek (60-65 cm.) den a��land��nda bodurla�t�r�c� etki artar, fakat pratik olmad��ndan pek uygulanmamaktad�r.
Genellikle Prunus mahalep ile kurulan kiraz bah�eleri i�in 4x5, 5x5 m. dikim mesafeleri uygundur. Vi�ne bah�eleri
i�in ise 4x4, 4x5 m. gibi aral�klar �nerilebilir.
Kiraz yeti�tiricilinde problemlerin �nemli bir b�l�m� ,hen�z bah�e kurulurken yap�lan hatalardan
kaynaklanmaktad�r. Bu hatalar:Tek �e�itle bah�e kurulmas�, ilk y�llarda a�a�lar�n terbiye edilmemesi , derin dikim g�vde yaralanmalar�n�n �nemsenmemesi �eklinde say�labilip bunlar, ileriki y�llarda a�ac�n verim ve sa�l��n� etkilemektedir. Tek �e�itle bah�e kurulmas� yetersiz d�llenmeye veya hi� d�llenmemeye sebep olmaktad�r. Ben d��meden hasada kadar olan s�rede ya�mur �atlamas� zarar�na kar�� tek �e�itle bah�ekurulmamas� gerekmektedir. Her kiraz bah�esinde en az 4-5 �e�itbulunmal�d�r. �e�itlerin se�iminde ise birbirlerini d�lleyebilir nitelikte olmas�na dikkat edilmelidir.

�E��T SE��M�
�yi bir verim i�in birbirini iyi d�lleyebilir �e�itlerin bulunmas�, ekolojik fakt�rlerden kaynaklanan riskin azalt�lmas�,
1,5 ayl�k bir s�re boyunca pazara kiraz sunulabilmesi, hasatta i��ilik v.b. gibi y�nlerden dolay� s�k��mamak i�in iyi
bir �e�it planlamas� gereklidir.
T�rkiye"nin ihracat �ans� en fazla olan ve en pop�ler �e�it 0900 Ziraattir. Fakat yinede 0900 Ziraat�n d�lleyi
cilerinin kiraz tar�m�nda planlanmas� zorunludur.D�lleyicileri genellikle Bigerreau Gau�her,Nnoble Starks Gold, Lambert
Vista ,Merton Late,J�bile"dir. 0900 Ziraat de�i�ik b�lge isimleriyle �lkemizde yayg�nd�r.Uluborlu Napolyonu,Dere�ine
Napolyonu,Ak�ehir Napolyonu,Malatya Dalbast�,Allahdiyen,Salihli ve M.Kemal Pa�a Napolyonu gibi de�i�ik adlarla an�lmaktad�r.Fakat yap�lan �al��mada t�m napolyon diye adland�r�lan bu kirazlar�m�z�n ayn� olmad�� yaln�z sinonim
oldu�u anla��lm��t�r.
D�lleyici :Kiraz bah�elerinde temel sorunlardan birisi, d�llenme problemi ve bunun bir sonucu olarak verim azl�� ve verim d�zensizli�idir.Verim azl�� ve verim d�zensizli�inin ba�ka sebepleri de olmakla birlikte en �nemlisi do�ru d�lleyic

Z�RAAT - Z�RA� �R�NLER VE DO�A MANTARLARI �THALAT-�HRACAT SANAY� T�CARET A.�.-ER�K �E��TLER�

9/7/2010

zirai �r�nler ve do�a mantarlar� ithalat-ihracat sanayi ticaret a.�.-erik �e�itleri

Z�RAAT - YABANCI OTLAR

9/7/2010

yabanc� otlar

B��ERD�VER TABLASI H�DROL�K S�STEM� HESABI

9/7/2010

B��ERD�VERLER

Bi�erd�verler bi�me(hasat) ve harman i�lemini ayn� zamanda yapan kombine tar�m makinelerdir. Bi�erd�verler ba�lang��ta geni� i�letmelerde hububat hasad� i�in imal edilmi�lerdir.Bug�n gerek b�y�kl�k ve gerekse teknik �zellikleri y�n�nden her t�rl� hububat,ot tohumlar�,baklagiller,ay�i�e�i,m�s�r,�eltik ve di�er taneli bitkilerin hasat ve harman�nda ba�ar� ile kullan�lmaktad�rlar. Bi�me geni�likleri 1-8 m aras�nda de�i�en modeller yap�larak her b�y�kl�kteki i�letmelere uygun makineler uygulamaya sokulmaktad�r.
Bi�erd�verle hasat,di�er hasat-harman y�ntemleri ile kar��la�t�r�ld��nda bir�ok �st�nl�klerinin bulundu�u g�r�l�r.Bu �st�nl�kler hasat ve harman masraflar�nda tasarruf,i��i gereksiniminde b�y�k azalma,tarlan�n erken toprak i�lemeye haz�r duruma gelmesi,gerekti�inde saplar� tarlaya yayma olana��,�r�n� daha erken pazara ��karabilme ve son olarak hasat ve harman kay�plar�n�n en az bir d�zeye indirebilmesidir.

Bi�erd�verler �e�itli y�nlerden s�n�fland�r�labilirler:

�eki kayna��na g�re:

a)Trakt�rle �ekilenler
-Kuyruk milinden hareket alan
-Kendi �zerinde motoru bulunan
b)Trakt�re bindirilen
c)Kendi y�r�r

Kullan�ld�klar� ko�ullara g�re:

a)Ova tipi
b)Bay�r tipi

Materyalin makinede ak�m�na g�re:

a)L tipi
b)T tipi
c)I tipi

Trakt�rle �ekilen bi�erd�verde hareket, trakt�r kuyruk milinden veya makine �zerindeki ayr� bir motordan al�n�r.Bu tip bi�erd�verler kendi y�r�r bi�erd�verlere oranla daha basit yap�l� ve ucuzdurlar.�zellikle trakt�r kuyruk milinden hareket alan tiplerde, hasat mevsiminde bo� duran trakt�r g�c�nden faydalanma olana�� sa�lanabilmektedir.
Kendi y�r�r bi�erd�verlerde,bi�me ve harman k�s�mlar� motor ile �al��t�r�lan ve y�r�yen bir �at� �zerine yerle�tirilmi�tir. Makinenin ilerleme h�z� ko�ullara g�re kademesiz olarak ayarlanabilmektedir.Kendi y�r�r bi�erd�verlerde manevra yetene�i �ok �st�nd�r.Tek bir s�r�c� ile b�t�n ayarlar makine �zerindeki s�r�c� yerinden etkili bir �ekilde yap�labilir.
Bay�r tipi bi�erd�verlerde e�imli arazilerde e�ime dik y�nde yap�lacak hasat i�lemleri i�in kullan�l�r. Bu makine e�ime dik y�nde hareket etmekle beraber makinenin harman,ay�rma ve temizleme d�zenlerindeki organlar�n yatay tutulabilmesi i�in tekerleklere �zel ayar d�zeni eklenmi�tir. Bu �ekilde elekler ve sarsaklar yatay �al��aca��ndan d�z yerde �al��maya oranla verimleri ayn� kal�r.Bi�me tablas� bu durumda 55 ye kadar e�imlendirilebilir.
Ova tipi bi�erd�verler,d�z arazilerde �al��abilen bi�erd�verlerdir. Tarla e�imi en �ok 5 olan tarlalarda e�im y�n�ne paralel ve 10 ye kadar e�imli ko�ullarda da e�im y�n�ne dik olarak �al��abilirler.
L tipi bi�erd�verlerde saplar 90 y�n de�i�tirerek bat�re girer. Bu bi�erd�ver �ekilir tiptedir. Bat�r hareket y�n�ne diktir. Saplar bi�me tablas�ndan sonra �zel bir besleyicide y�n de�i�tiriler.
I tipi bi�erd�verlerde bat�r bi�me tablas�n�n arkas�ndad�r.Saplar dik olarak bat�re d��erler.Bat�r uzunlu�u bi�me tablas�ndan daha az oldu�undan bi�ile

AVRUPA ORTAK TARIM POL�T�KASINA UUM

9/7/2010

G�R��

Tar�msal �retim insanl�k tarihinin en eski �retim faaliyetidir ve d�nyada ilk ve k�kl� politikalar� da yine tar�m alan�nda geli�tirilmi�tir.
Besin maddelerinin kayna�� oldu�u i�in tar�msal �retim her d�nemde stratejik �nemini de korumu�tur.
�lkeler tarih boyunca tar�m konusunda politikalar olu�turmu� ve tar�mda d��a ba��ml�l�� azaltmay� ve kendi kendine yeterlili�i sa�lamay� hedef edinmi�lerdir.
Belirlenen bu hedefler tar�m sekt�r�n�n desteklenmesini zorunlu k�lm��t�r.Bunun sonucunda d�nyada devlet m�dahalesinin en yo�un oldu�u sekt�r tar�m sekt�r�, destek ve koruma d�zeyi en y�ksek politikalar da bu sekt�re y�nelik politikalar olmu�tur.
Tar�m sekt�r� ve bu sekt�re y�nelik politikalar, Avrupa Birli�i"nin de temel ta�lar�ndan birisidir ve ilk ortak politika Ortak Tar�m Politikas� ad� alt�nda bu sekt�re y�nelik olarak belirlenmi�tir.
Ancak Ortak Tar�m Politikas�, Toplulu�un di�er ortak politikalar� gibi g�mr�k birli�ine dayal� bir ekonomik b�t�nle�me modeline dayanmamaktad�r.Ortak Tar�m Politikas� ile �ye devletlerin tar�m politikalar� ortak bir �er�evede y�netilmektedir.
Ayr�ca bu politika, Birli�in piyasalar�nda destekleyici, �ye olmayan �lkelere kar�� koruyucu bir yap�ya sahiptir.
Olu�turuldu�u ilk y�llarda Birlik b�t�esinden yakla��k %90 pay alan bu sekt�r�n g�n�m�zde de %50"yi a�an oranda paya sahip olmas� Avrupa Birli�i"nde (AB) Ortak Tar�m Politikas�n�n a��rl��n�n bir g�stergesidir.
�al��mam�z�n amac� AB"ne �yeli�i hedeflenen T�rkiye"nin tar�m sekt�r�n� nelerin bekledi�ini ortaya koyabilmektir.Bu kapsamda �al��mam�z�n birinci b�l�m�nde; Ortak Tar�m Politikas�n�n olu�umu, i�leyi�i ve son durumu incelenmi�tir.
�kinci ve son b�l�mde ise T�rkiye-AB ili�kileri tar�msal boyutta incelenmi�, T�rk Tar�m�n�n genel �er�evesi �izilerek T�rkiye ve AB"de tar�msal yap� ve politikalar aras�ndaki farklar irdelenmi� ve T�rk tar�m�n�n OTP"ye uyumunun olas� etkileri ortaya konmaya �al��lm��t�r.
Mevzuat de�erlendirmesi ve a��klamas�na fazlaca yer verdi�imiz i�in sayfalarda ayn� kaynak�a m�kerreren g�sterilmemi�tir.

B�R�NC� B�L�M
ORTAK TARIM POL�T�KASININ OLU�UMU,GEL��M� VE SON DURUM
1.ORTAK TARIM POL�T�KASININ OLU�UMU

�ye �lkeler, AB"nin kuruldu�u y�llarda tar�mda ulusal politikalar uygulamak yerine ortak politikalar olu�turmay� tercih etmi�lerdir.
Bu tercihte:
- �kinci D�nya sava�� s�ras�nda Avrupa"da ya�anan k�tl�k dolay�s�yla g�da arz�n�n devaml�l��n� sa�lama,
-Sava� sonras�nda AB"nin n�fusunun �nemli bir b�l�m�n� (aktif n�fusun %20"si) olu�turulan tar�m sekt�r�n�n gelir seviyesinin korunmas� ve Avrupa ekonomik b�t�nle�mesinin,toplumun �nemli bir kesimini ilgilendiren sorunlara yeterince e�ilmedi�i s�rece ba�ar�l� olamayaca��,
-�ye �lkelerin ulusal tar�m politikalar� aras�ndaki farkl�l�klar�n sadece koordinasyonla giderilemeyece�i,
-�ye �lkeler ars�nda di�er sekt�rlerde oldu�u gibi bir g�mr�k birli�i olu�turulmas�n�n piyasa mekanizmalar� aras�ndaki farklar�n giderilmesinde yeterli olamayaca��,
y�n�nde baz� g�r��ler etkili olmu�tur.Ayr�ca Avrupa entegrasyonunun ba� mimar� olan Almanya ve Fransa aras�nda ��kar ayr�l�klar� da bu olu�umda �nemli rol oynam��t�r.
AB kurulmadan �nce yap�lan g�r��melerde Almanya, bir g�mr�k birli�i olu�turulmas� ve sanayi mallar�n�n serbest dola��m�n�n sa�lanmas�n� savunmu�tur. ��nk� bu �lkenin sanayi sekt�r� olduk�a geli�mi� durumdayd�.
Buna kar��l�k toplam n�fusunun % 25"i tar�m sekt�r�nde �al��an Fransa sanayi mallar� i�in olu�turulacak g�mr�k birli�inin yarataca�� rekabet ortam�nda Almanya kar��s�nda dezavantajl� duruma d��ebilece�i endi�esiyle �ye �lkelerin pazarlar�n�n tar�m �r�nlerine de a��lmas� gerekti�i konusunda �srarl� davranm��t�r. Di�er bir ifadeyle her iki �lke aras�nda ��kar �at��mas� ve Fransa"n�n bu konudaki �srar�n�n da ortak bir tar�m politikas� uygulanmas�nda etkili oldu�u ifade edilebilir.
Ortak Tar�m Politikas�n�n (OTP) tercihinde etkili olan bir di�er neden ise tar�mda ulusal politikalar�n uygulanmas� durumunda tar�ma dayal� sanayi �r�nlerinin de (g�

Z�RAAT - BEGONYA (FAM: BEGON�ACEAE)

9/7/2010

begonya (fam: begoniaceae)

Z�RAAT - ATIN EVR�M�

9/7/2010

at�n evrimi

YERFISTI�I TARIMI

9/7/2010

��NDEK�LER

Giri�.......................................................................................................................1
1.Yerf�st�� Tar�m�.................................................................................................2
1)Toprak Yap�s�........................................................................................ 2
2)Ekim N�betindeki Yeri........................................................................... 3
3)Toprak Haz�rl��............................... .......................................................3
4)G�breleme...............................................................................................3
5)Ekim Zaman�............................................................................................4
6)Ekilecek Tohum Miktar�........................................................................... 5
7)Tohum �la�lanmas�.................................................................................. 5
8)Ekim �ekli .............................................................................................. 6
9)Ekim Derinli�i ve S�kl��.......................................................................... 6
2. Bak�m ��leri...................................................................................................... 7
1)�apalama ve Yabanc� Ot Kontrol�......................................................... 7
2)Sulama............................................... ................................................... 8
3)Bo�az Doldurma................................. .................................................. 8
4)Hasat..................................................................................................... 9
a)Elle Hasat........................................................................................ .9
b)Kulaks�z Pullukla Hasat.....................................................................9
c)Makine �le Hasat................................................................................9
5)Depolama..............................................................................................10
6)�r�nden Tohumluk Ay�rma.................................................................. 10
7)Alfotoksin.............................................................................................. 10
3. Yerf�st�� e�itleri, �zellikleri ve Tan�mlar�.....................................................12
4.Hastal�k ve Zararl�lar�.......................................................................................14
1)K�k Bo�az� ��r�kl�� ve M�cadelesi...................................................14
2)Yaprak Leke Hastal�� ve M�cadelesi...................................................16
3)Toprak Alt� Zararl�lar� ve M�cadelesi.....................................................18
4)K�rm�z� �r�mcekler ve M�cadelesi.......................................................19
Ara�t�rma Bulgular� Tart��ma ve Sonu�lar�.........................................................21
1)Arac�lar...................................................................................................23
T�ccarlar................................................................................................23
�ukobirlik..............................................................................................24
F�st�k ��letme Tesisleri (Fisan)..............................................................24
�ikolata �ekerleme Fabrikas�................................................................24
Kuruyemi��iler.......................................................................................24
Perakendeciler.......................................................................................24
2)Pazarlama Organlar�........................................................

PATATESTE (SOLANUM TUBEROSUM L.) �N V�TRO KO�ULLARDA M�KRO YUMRU �RET�M�NE FARKLI BES�N ORTAMLARININ ETK�S�

9/7/2010

�ZET
Bu �al��mada 4 patates genotipinin in vitro ko�ullarda mikro yumru olu�turmas� �zerine farkl� besin ortamlar�n�n etkileri ara�t�r�lm��t�r. Meristem k�lt�r� ile elde edilen bitkiciklerin nod k�lt�r� yoluyla �o�alt�mlar� yap�lm��, �o�alt�lan bu bitkicikler 3 farkl� kat� ortamda k�lt�re al�narak mikro yumru olu�turmalar� incelenmi�tir.
Hasat edilen mikro yumrularda yumru say�s�, tek yumru a��rl�� yumru verimi ile yumru eni ve boyu �l��mleri yap�lm��t�r. Her �zellik i�in en y�ksek ortalamalar Nif �e�idinde bulunmu�tur. Bunu Klon 122 ve Agria �e�itleri izlemi�tir. Resy �e�idi b�t�n �zellikler i�in en d��k ortalamalar� vermi�tir.
Bitki ba��na mikro yumru say�s� en y�ksek 3 nolu (MS+2 mg/l BAP+60 gr �eker) ortamda (ort:2,8 adet) elde edilmi�tir. Bitki ba��na en y�ksek mikro yumru verimi ise MS+500 mg/l CCC+5 mg/l BAP+80 gr �eker bulunan 2 nolu ortamda elde edilmi�tir. Bitki ba��na yumru a��rl�� bak�m�ndan 2 ve 3 nolu ortamlar birbirine yak�n de�erler vermi�tir (ort:113mg ve 110mg). Di�er y�nden her mikro yumru �zelli�i i�in en d��k ortalama 1 nolu (MS+2 mg/l IBA+0,1 mg/l GA3 +30 gr �eker) ortamda bulunmu�tur.
Anahtar S�zc�kler :Patates, (Solanum tuberosum L.), nod k�lt�r�,meristem k�lt�r� ,mikro yumru,In-vitro,doku k�lt�r�.

ABSTRACT
THE EFFECT OF VARIOUS NUTRITION MEDIA ON MICROTUBER PRODUCTION IN POTATOES (Solanum tuberosum L.) UNDER IN VITRO CONDITIONS
In this study, microtuberization of 4 different potato genotypes in various growth media was studied under in vitro conditions. Plantlets obtained by meristem culture were micropropagated by transfering into nod culture. The plantlets propagated were cultured in three different solid media. Then the microtuberization of genotypes was observed.
In the microtubers produced tuber number, single tuber weight tuber yield ;tuber width and length were measured. The highest means for the characteristics such as tuber number, single tuber weight and tuber yield were obtained in Nif cultivar. Clone 122 and Agria g

L�LE KAMA�I

9/7/2010

L�le kayma�� hemen hemen yaln�z yurdumuza has bir yiyecek olup bu madde bir yiyecek olmaktan ziyade �e�itli hamur tatl�lar�nda ve kompostolara s�s vermek amac�yla kullan�l�r ve dolay�s�yla l�ks say�lmaktad�r. Mamafih baz� �ehirlerimizde sabah kahvalt�lar�nda bal veya re�el ile beraber yenildi�inde 100 gram�n�n 615 kalori vermesi dolay�s�yla kuvvetli bir besindir.
A- L�LE KAYMA�ININ TAR�F�
L�le kayma��n�n ad� asl�nda halk�m�z taraf�ndan ve kayma��n kalitesiyle verilmi� bulunmaktad�r. G�da maddelerinin nitelikleri belirtilen t�z��e g�re, i�erisinde en az % 60 oran�nda s�t ya��, i�erisine herhangi bir yabanc� madde kat�lmadan �zel bir yiyecek yap�l�p �ekil verilen bir �e�it kremad�r ve do�rudan do�ruya de�i�iklik halinde b�y�k �ehirlerimizde past�rize edilmesi gerekir ve past�rize s�tten yap�lmas� laz�md�r.
B- L�LE KAYMA�I T�CARET�
Koyula�t�r�lm�� krema halinde olan l�le kayma��, kullan�m� ve taze oldu�u zaman t�ketilebilmesi dolay�s�yla, b�y�k �ehirlerimizin ticaret �r�n�d�r.
T�ketiminin fazla olmay�� yan�nda �eklinin �zelli�i ve al�nmas�ndaki g��l�k hatta imkans�zl�k bu madde �zerinde al�m-sat�m yap�lmas�n� engellemekte ve bundan dolay� l�le kayma��, tereya�� ve peynir veya yo�urtta oldu�unun aksine, olduk�a k��k imalathanelerde yap�lmaktad�r. Bunun yan�nda, kullan�lacak s�t�n taze, di�er bir deyimle, asitlik derecesinin d��k olmas� �artt�r. ��nk� kaymak yap�l�rken s�t y�ksek derecede iki kere ve uzun s�re �s�t�lmakta oldu�undan, asitlik derecesinin y�ksekli�i s�t�n kesilme tehlikesini do�urur, ayn� zamanda kayma��n tatl� olmas� istenildi�inden, ek�i tad� veren y�ksek asitlik derecesi kalite ve de�eri �ok d��r�r.
2. YAPILI� �EKL�
L�le kayma��n�n yap�l��nda s�t�n pi�irilmesi, pi�mi� s�te kaymak ba�latma, pi�irilmesi ve son olarak da, kayma��n kesilip l�le haline getirilmesi olmak �zere, �� safha vard�r.
A- S�T�N P��R�LMES�
S�t, Afyon"da oldu�u gibi, daha ziyade ev imalat�nda, ayn� zamanda kaymak ba�latma g�revini yapan k��k tencerelerde nispeten b�y�k�e imalat yap�lan yerlerde de b�y�k (150 litrelik) kazanlarda uzun s�re (4-5 saat) pi�irilir. Bu pi�irme s�ras�nda, s�t�n dip tutup kayma��n beyaz renginin bozulmamas� i�in kazan s�rekli olarak kar��t�r�l�r. Bu s�renin sonunda s�t, �nceden haz�rlanm�� yayvan (y�ksekli�i 6-8 cm kadar) tavalara aktar�l�r; Bu suretle s�t�n k�p�rmesi ve dolay�s�yla kayma��n daha iyi ve �i�ekli (g�z g�z) olmas� sa�lan�r. Aktarma i�i bitince tavalar, ya��n y�ze ��kmas� i�in, 10-15°C ye so�uyuncaya kadar kendi haline b�rak�l�r; bu s�re ortalama 1,5 saat kadard�r (Kayma��n �ok kal�n bir tabaka halinde meydana gelmesi arzuland�� zaman pi�irilecek s�te, di�er �e�it s�tlerden elde edilmi� kremadan da bir miktar kat�ld�� olur).
B- KAYMAK BA�LATMA ve KAYMA�IN P��R�LMES�
Tavalar, s�cakl�k 75-80°C"yi a�mayacak �ekilde �s�t�l�r. Kayma��n pi�irilmesi demek olan bu �s�tmada dikkat edilecek nokta, ate�in ne �ok y�ksek ne de �ok yava� olmamas�d�r; ��nk� harl� ate� kayma�� haddinden fazla sertle�tirir, �ok yava� ate� de gev�ek kaymak meydana gelmesine sebep olur. pi�menin yeter derecede oldu�u kaymak y�z�n�n terlemesiyle anla��l�r; bu i� 1,5-2 saat i�inde tamamlan�r.
C- KAYMA�IN KES�L�P L�LE HAL�NE GET�R�LMES�
�kinci �s�tmadan sonra tavalar�n alt�ndaki ate� al�n�r ve tavalar, ertesi sabaha kadar iyice kaymak ba�lamak �zere, kendi halinde b�rak�l�r. Kaymak ba�lama i�i tamam olunca bu tabaka, gayet keskin bir b��ak veya ustura ile ve bir �izgi tahtas� yard�m�yla, ortalama 8x8 cm �ap�nda olmak �zere, kareler halinde kesilir. Kesme i�i bittikten sonra her bir kare. Ele al�narak, alt y�z� i�e gelmek �zere, l�le haline getirilir ve sat�lmak �zere tepsilere dizilir. Bazen kareler biraz s�cak olur ve d�zg�n bir l�le haline getirilemez; b�yle zamanlarda kaymak tabakas�n�n �zerine ya buz par�alar� serpilerek veya buzlu suya bat�r�lm�� temiz t�lbentler koyarak kayma��n so�umas� sa�lan�r. Ancak, l�le kayma�� i� olarak t�ketildi�i i�in, imalat s�ras�nda temizli�e son derece dikkat etmek gerekir.
Evlerde l�le kayma�� yapmada ak�am�zeri sa��lan s�t ufak ve yayvan bir tencerede yar�m saat kadar pi�irildikten sonra ertesi sabaha kadar kendi haline b�rak�l�r ve bu suretle �zerinde ince bir kaymak tabakas� meydana gelir. Sabahleyin sa��lan s�tte ayn� kaba fakat kaymak tabakas� bozulmayacak yava�l�kta, konularak hafif bir ate�te bir saat kadar �i�irilir ve 24 saat kendi haline, so�umaya ve kaymak ba�lamaya b�rak�l�r; bu s�re sonunda elde edilen kaymak, arzulanan �ekil ve b�y�kl�kte kesilerek imalat i�i ta

T�RK �AYCILI�ININ H�KAYES�

9/7/2010

T�RK �AYCILI�ININ H�KAYES�

�ay, d�nyada sudan sonra, en fazla i�ilen ve i�me al��kanl�� gittik�e artan bir g�da ve i�ecek maddesi olarak, 5000 y�ldan beri bilinen, sevilen, efsanesi, deyimleri, �iirleri, sanat ve sanayisi ile bir �ay k�lt�r� olu�turmu�tur.
5000 y�ll�k bir ge�mi�i olan �ayla T�rkiye i�me al��kanl�� olarak 1600 y�llar�nda tan��r. �retimine Cumhuriyetin kurulu�undan sonra ba�lanan, 1963 y�l�na kadar talebin k�smen ithalatla kar��land��, g�n�m�zde ise D�nyan�n tek nat�rel �ay� olarak, hi�bir kimyasal m�cadelenin olmad��, herhangi bir pestisid ta��mad�� i�in Amerikadan Japonya ya, dev �ay �reticileri olan Hindistan, Kenya, Seylan ve Endonezya pazarlar�nda yer alan, �ay T�rkiye de bug�nlere nas�l geldi.
�lk Giri�im
T�rkiye"de �ay yeti�tirme konusunda ilk giri�imin Tanzimat devrinde 1888 y�l�nda yap�ld��, d�nemin yaz�l� belgelerinden anla��lmaktad�r. Edinilen bilgiye g�re Japonya"dan getirilen �ay tohumlar� Bursa ilinde ekilmi�, ancak ekolojik �zelliklerin �ay yeti�tiricili�i i�in uygun olmamas� nedeniyle bu giri�im ba�ar�s�zl�kla sonu�lanm��t�r.
�lk Rapor
T�rkiye"de �ay yeti�tirilmesi konusunda temel olu�turan giri�im ise 1917 y�l�nda ger�ekle�tirilmi�tir. Zaman�n "Halkal� Ziraat Mektebi Alisi" m�derrislerinden botanik�i ve eski Mardin Mebusu Ali R�za ERTEN"inde aralar�nda bulundu�u bir heyet Batum ve �evresinin T�rkiye"ye geri verilmesini izleyen g�nlerde inceleme yapmak �zere y�reye g�nderilmi�tir. Bu inceleme esnas�nda Ali R�za Bey �ay, narenciye ve bambunun Batum civar�nda yeti�tirilmekte oldu�unu g�rm��; bu bitkilerden bilhassa �ay� ilmi olarak da et�t etmi�tir. �ncelemelerini bat�ya do�ru ilerletmesi neticesinde, Rize ve havalisinin toprak ve iklim �zellikleriyle Batum ve civar� toprak ve iklim karakterlerinin birbirlerine �ok benzer oldu�unu g�ren Ali R�za ERTEN, �ay�n Anadolu"muzun bu par�as�nda da yeti�tirilebilece�i kanaatine varm��t�r.
Bu teknik gezinin neticeleri daha sonralar� "�imali �arki Anadolu ve Kafkasyada Tetkikat� Ziraiye" adl� bir kitapta yay�nlanm��t�r. ��te; memleketimizde ilk defa olarak bu kitapta, �ay�n Rize dolaylar�nda yeti�tirilmesinin m�mk�n oldu�u, sebepleri ile birlikte ifade edilmi�tir.
An�lan kitapta �ay�n T�rkiye"deki d�n� a��s�ndan o g�nk� �stanbul G�mr��ne d�� al�m yoluyla gelen �aylar� g�rebiliriz.

Y�llar19191920192119221923
Miktar (Kg)527.586433.550127.103120.430670.930
Birinci D�nya Harbinden sonra ortaya ��kan �ncelikli olaylar nedeniyle Ali R�za ERTEN"in raporu dikkate al�namad�.
407 Say�l� �ay Kanunu
Sava� �ncesi para kazanmak �zere Batum ve y�resine giden Do�u Karadenizlilerin sava�tan sonra bu olana�� bulamamalar�, sorunlar�n daha belirgin �ekilde ortaya ��kmas�na neden oldu. ��sizlik ve yoksulluk nedenleriyle b�lge insanlar�n�n yurdun de�i�ik yerlerinde �al��ma zorunda olmalar� ve ailelerinden uzakta ya�amalar� b�lgede i� alanlar�n�n yarat�lmas�n� zorunlu k�ld�. Sorunun ��z�me kavu�turulmas� ve b�lge insanlar�na gelir kayna�� yarat�lmas� i�in o g�nlerde T�rkiye B�y�k Millet Meclisi"nde �nemli g�r��meler yap�ld�. Uzun g�r��meler sonunda B�y�k Millet Meclisi"nde 6 �ubat 1924 tarihinde "Rize Vilayeti ile Bor�ka Kazas�nda F�nd�k, Portakal, Mandalina, Limon ve �ay Yeti�tirilmesi" ad�nda 407 say�l� Kanun kabul edildi.
�lk �ay Fidanl��
Kanunun y�r�rl��e girmesinden hemen sonra �ay tar�m� ile ilgili �n denemeler yapmak, b�lgede meyvecili�in geli�mesini sa�lamak amac�yla Rize"de "Bah�e K�lt�r �stasyonu" kuruldu. ��leri organize etmesi ve y�r�tmesi i�in Ziraat Umum M�fetti�i Zihni DER�N g�revlendirildi. �zleyen y�l�n ba��nda �ay ve narenciye konular�nda bilgi ve g�rg�s�n� art�rmas�, �ay tohumu sat�n almas� i�in Rize Ziraat Memuru Batum"a g�nderildi. Batum"dan sat�n al�nan bir miktar �ay tohumu ile Rize"de bug�nk� Merkez Fidanl��nda �ay fidan� �retilmeye ba�land�.
Rize Merkez fidanl��nda �retilen fidanlar bir yandan y�re halk�na da��t�l�rken bir yandan da �retim denemeleri yap�lmas� i�in pek �ok ilimize g�nderildi. Bu illerin t�m�ndeki ko�ullar

Z�RAAT - B�TK� TOHUMLARI VE ��MLEME

9/7/2010

bitki tohumlar� ve �imleme

TARIMSAL DESTEKLEME POL�T�KALARI VE PAMUK PR�M S�STEM�

9/7/2010

TARIMSAL DESTEKLEME POL�T�KALARI VE PAMUK PR�M S�STEM�

TARIMSAL POL�T�KALAR

Tar�m politikalar�, sahip olduklar� geni� etki alan� ile, �lkelerin ekonomik, sosyal ve siyasi politikalar�n�n en �nemli par�alar�ndan birisini olu�turmaktad�r. T�rkiye"de, Be� Y�ll�k Kalk�nma Planlar�nda ana hedefleri belirlenen bir �er�eve i�ersinde yer alan tar�m politikalar�; ana hedefler de�i�meksizin, kapsam�, niteli�i, etki alan� ve yo�unlu�u azalt�larak/art�r�larak Cumhuriyetin ba�lang�c�ndan bu yana s�rd�r�lm��t�r.

Ana hedefler;
-Yeterli besin d�zeyinin sa�lanmas�,
-�retimin y�nlendirilmesi ve ekonomik dengelerin korunmas�,
-�retimde do�al fakt�rlerin olumsuz etkisinin azalt�lmas�,
-Yeterlilik seviyesinin y�kseltilmesi,
-Yeterli ve d�zenli tar�msal gelir temini,
-�hracat�n art�r�lmas� ve
-K�rsal kalk�nma olarak belirlenmi�tir.

Tar�msal politikalar�n uygulanmas�nda, bilgi ak�� ve belirli katk�lar ile �retime devam edilmesini sa�lamak, yeni teknoloji veya �r�nlerin �retime kat�lmas�n� �zendirmek ve �lke tar�m�n� geli�mi� �lkeler seviyesine ��karabilmek amac�yla tedbirler uygulamaya konmaktad�r.
1.1. Tar�msal Destekleme Politikalar�

Tar�m sekt�r�n�n ekonomik ve sosyal a��dan ta��d�� nem yan�nda, kar�� kar��ya oldu�u riskler ve sahip oldu�u yap�sal �zellikler, sekt�r�n desteklenmesine ve korunmas�na neden olmakta, di�er taraftan, sekt�rde �retim s�recinin uzun, parasal geri d�n��m h�z�n�n d��k, sermaye birikiminin yetersiz ve yat�r�mlar�n az olmas� destekleme ve te�viklerin �nemini art�rmaktad�r. Bu m�dahalelerin ama� ve politika ara�lar� �lkelere g�re farkl�l�k g�stermekle birlikte, nihai hedef; �reticilere adil ve yeterli bir ya�am standard� sa�lanmas�n�n yan� s�ra, t�keticilere uygun fiyatla yeterli �r�n arz�n�n garanti edilmesidir.

�lkemizde;

-Destekleme fiyat m�dahaleleri ve destekleme al�mlar�,
-girdi destekleri (g�bre, ila�, d��k faizli krediler),
-do�al afet �demeleri,
-�r�n te�vik primi,
-genel hizmetler (ara�t�rma, e�itim, yay�m ve kontrol ),
-d�� ticaret �nlemleri (ithalatta uygulanan korumalar ve ihracat te�vikler)

gibi politika ara�lar� ile s�rd�r�len destekleme politikalar�, reform program� kapsam�nda farkl� bir boyut kazanarak alternatif politika se�enekleri uygulanmaya ba�lanm��t�r
Destekleme Fiyat� ve Destekleme Al�mlar� Yoluyla Destekleme

Uygulanan en yayg�n destekleme modelidir. Tar�msal �r�nlere taban fiyat� verilerek yap�lan uygulamaya 1932 y�l�nda bu�dayla ba�lanm��, planl� d�nemin ba��nda 11 olarak belirlenen ve s�re� i�erisinde farkl�l�klar g�steren �r�n say�s�; 1994 y�l�nda ekonomik ve sosyal a��dan �nem ta��yan ve geni� �retici kitlelerini ilgilendiren 3 �r�n grubu (hububat, �ekerpancar� t�t�n) ile s�n�rland�r�lm��t�r.

Girdi Fiyatlar�n�n D��r�lmesi (Girdi S�bvansiyonlar�)
Kimyevi G�bre Desteklemesi: 1961 y�l�nda ba�layan g�bre desteklemesi, 1986 y�l�na kadar kurumlara (T�rkiye Zirai Donat�m Kurumu-TZDK) g�rev zarar� �denerek s�rd�r�lm��, 1986 y�l�nda, TZDK"nun tedarik ve da��t�mla ilgili i�levine son verilerek, g�bre �retici firmalara kg baz�nda destekleme �denmesi yap�lm��t�r. 1994 y�l�nda fatura bedeli �zerinden �ift�ilere �denmeye ba�layan g�bre deste�i, 2002 y�l�ndan itibaren y�r�rl�kten kald�r�lm��t�r.

Tohum ve Fidan Desteklemesi: 1985 y�l�nda sertifikal� tohumlar destekleme kapsam�na al�nm��, daha sonra kapsama sertifikal� fidan dahil edilmi�tir. Uygulama, 31 Aral�k 2001 tarihi itibariyle uygulamadan kald�r�lm��t�r.

Tar�msal �la� Deste�i (Zirai M�cadele ve Veteriner �la�lar�): Uygulama 1987 y�l�nda, bitki ve hayvan hastal�klar�na kar�� kullan�lan ila�larda, fatura bedelinin %20"sinin �ift�ilere �denmesi ile ba�lat�lan uygulama, 31 Aral�k 2001 tarihi itibariyle y�r�rl�kten kald�r�lm��t�r.
Elektrik ve Sulama Deste�i: Tar�msal sulamada kullan�lan elektrik enerjisi indirimli tarife �zerinden fiyatland�r�lmaktad�r. 1997 y�l�ndan bu yana, k�lt�r bal�k��l�� ve k�mes hayvanlar� �iftliklerinde kullan�lan elektrik enerjisinde indirimli tarifeden yara

Z�RAAT - PAMUK VE V�SKONUN YAPISI

9/7/2010

pamuk ve viskonun yap�s�

FAS�LE

9/7/2010

1)FASULYEN�N ANAVATANI ve TAR�H�ES�

Fasulyenin esas�nda Hindistan k�kenli oldu�u kabul edilmi�tir. Bununla beraber baz� yazarlar, fasulyenin 16. y�zy�lda Anadolu"dan ��kt��n� ve Bat� Asya k�kenli oldu�unu savunur. Buna kan�t olarak Avrupa"da fasulyenin T�rk fasulyesi olarak isimlendirilmesini g�sterirler. Di�er baz� yazarlar ise Afrika"dan yay�ld��n� belirtmi�lerdir. Fasulye �zerinde yap�lan �al��malarda G�neybat� Amerika"da Tularosa ma�aras�nda, Orta Amerika"da Ocampo ve theuacan ma�aras�nda yap�lan kaz�larda bulunan fasulyelerin 2300 y�l �ncesine ait oldu�u belirlenmi�tir. Bu durumda fasulye Kuzey Arjantin"den Peru"ya kadar olan b�lgenin de bir �r�n�d�r.

D�L�NGEN (1956) eserinde Burkart ve Brucher"in 1953 y�l�ndaki yay�nlar�na dayanarak ilk fasulye formunun phaseolus aborigienus Burkart oldu�unu yazmaktad�r; fakat ikinci eserinde verilen bilgilerin yanl�� oldu�u, esas�nda phaseolus vulgaris k�lt�r �e�idinin olaca��n� belirtmi�tir. Meksika ve Orta Amerika"da Phaseolus vulgaris �e�itleri mevcuttur. Bunlar tek y�ll�k ve �ok y�ll�k sar�l�c� tiplerdir. Bodur formlar�n hi�bir yerde yabanisi yoktur. Bodur tipler, gen mutasyonu sonucu ve fasulyeleri k�lt�re al�nmas�ndan sonra ortaya ��km��t�r.

Fasulyenin anavatan� Amerika"d�r. Amerika"da �ok eskiden beri insanlar taraf�ndan t�ketildi�i bilinmektedir. Amerika k�tas�n�n ke�finden sonra b�t�n d�nyaya yay�lm��t�r. Fasulyenin endemik formlar� Guetamala, Kolombiya, Peru ve Meksika"n�n da�l�k kesimlerinde g�r�lmektedir. Avrupa"da fasulye"nin �retimine ait ilk kay�tlar 1542 y�l�na rastlamaktad�r.

2)FASULYEN�N SINIFLANDIRILMASI

Fasulye,baklagiller tak�m�,baz� yazarlarca Papilionaceae, ve baz�lar�nca da Leguminose familyas�ndan Phaseolus cinsinin Vulgaris i�ine girmeyen t�rlerden Hindistan, Pakistan ve Burma"da yabani olarak yeti�en tek y�ll�k , ince uzun baklal� ,her baklada 4-9 tane bulunduran Phaseolus Acon�tifolius, G�neydo�u Asya ,Afrika ve Amerika da Tropik alanlarda yay�lm�� bulunan tek y�ll�k �al� ince uzun bakla vs. say�labilir.

�lkemiz de halen yeti�tirilmekte olan fasulye �e�itleri Tombul, �al�, Horoz, Dermason, Selanik, Battal, �eker, Barbunya, Ay�e kad�n fasulyeleri bulunmaktad�r.Yaban� fasulye �e�itleri i�inde s�r�k fasulye olarak Hollanda"dan getirilenler, Remo Stringless, Largo Stringless, Alcoma, Amerika"dan getirilen, Blue Lake Burger"s white, Decatur,Kentucky,Hollanda "dan getirilen bodur tipler sprite Stringless, Caralto Stringless, Almanya dan getirilen Favorit, Metaur, Walo,Multime d�r.

Fasulye 2n=22 kromozoma sahiptir.Dilingen (1956) , Marechal (1970), Rau(1929) yapt�� ara�t�rmada Phaseolus Radiatus ve Phaseolus Mungo da 2n=24 kromozom saym��t�r. Fasulyelerde 4n=44 tetraoloidlik de tespit edilmi�tir, ancak tetraoloidlik yayg�n de�ildir.

3)TOHUM(DANE)

Fasulyede dane �� k�s�mdan olu�maktad�r.

a)Tohum kabu�u; Fasulye danesinin en d�� k�sm�nda bulunana Kotiledonlar ile Emriyoyu saran medanenin %6,6 - 9,59 unu olu�turan k�s�mlar vard�r.Dane kabu�u, danenin geli�mesi s�ras�nda tohum tasla��nda integumentlerin farkl�la�mas� ile olu�ur.Fasulye tohum tasla��nda iki integument vard�r.5 s�ra h�creden olu�an d�� integumentler farkl�la�arak tohum kabu�u tabakalar�n�n meydana gelmesini sa�lar.
b)Kotiledonlar; Fasulye danesin de ikinci �nemli k�s�m Kotiledonlard�r.Fasulye danesinde endosperm yoktur.Bunun yerine endospermin �devini �stlenen ve �e�itli besin maddelerinin depoland�� 2 Kotiledon vard�r.Endospermi olmayan bu danelere exalbuminous (albuminsiz) tohumlar denilmektedir. Kotiledonlar danenin %90"�n� olu�turur.
c)Embriyo; Fasulye dane a��rl��n�n %1 ini olu�turan ve yeni bitkiyi meydana getirecek olan embriyo k�k,g�vde ve sap��k tasla��ndan olu�ur.Fasulye danelerinin b�y�kl�� ,k�lt�r y�l� ve yerine g�re de�i�iklik g�stermektedir.Dane b�y�kl�� 100 gramdaki dane say�s� ile belirlenmektedir.Bu y�nden:
600 den fazla : �ok k��k dane
400-600 aras�nda: k��k dane
250-400 aras�nda: orta b�y�kl�kte dane
250 den az : iri dane

D�L�NGEN(1956) 100 gram tohumda bodur fasulyelerde150-600 adet ,s�r�k fasulyelerde 100-500adet tohum bulundu�unu bildirmektedir.EK�NC� (1939) yapt�� ara�t�rmada, T�rkiye"de ki fasulyeler de 1000 dane a��rl��n�n 225-1065 gram aras� de�i�ti�ini ve �eker fasulyede 416 gr,beyaz �i�ek fasulyede 225 gr. ,horoz fasulyede 311 gr. Gibi de�erler ald��n� saptam��t�r.
Tam olgunluk d�neminde dane kabu�u ya tek renkli (beyaz,a��k sar�,krem vb.) yada birden fazla renklidir.Danenin s�n�fland�r�lmas�n

ORGAN�K TARIM

9/7/2010

ORGAN�K TARIM

G�R��

�retimde kimyasal girdi kullanmadan, �retimden t�ketime kadar her a�amas� kontroll� ve sertifikal� olan, toprak verimlili�inde devaml�l�� sa�layan, ekolojik sistemde hatal� uygulamalar sonucu kaybolan do�al dengeyi yeniden korumaya y�nelik olan, hastal�k ve zararl�lar� kontrol alt�na alarak do�adaki canl�l��n s�reklili�ini olu�turan ve do�al kaynaklar�n ve enerjinin optimum kullan�m� ile optimum verimlilik al�nan tar�msal �retim bi�imidir.
Organik tar�m�n ge�mi�i 20.yy" a dayanmaktad�r. Zira �evre bilinci ve ozon tabakas�ndaki incelme ve d�nya gelece�inin tehlikeye girmesi gibi konular g�ndeme gelmi�tir. Bu nedenle, bu �retim sisteminde g�bre ve pestisid kullan�m�na b�y�k s�n�rlamalar getirilmi�tir. �r�n �e�itlemesi temel kurallardan biri olup ama� toprak, su kaynaklar� ve havay� kirletmeden �evre bitki, hayvan ve insan sa�l��n� korumakt�r.

1. NEDEN EKOLOJ�K TARIM?
Tar�m alanlar�ndan azami derecede faydalanabilmek ve verim art��n� sa�layabilmek i�in topraktan s�m�r�len bitki besi maddelerini �e�itli yollarla topra�a geri kazand�rmak gerekmektedir. Bu nedenle yapay girdilerin tar�mda kullan�m� h�zl� bir �ekilde artm��t�r. Yapay girdilerin bilin�siz ve kontrols�z olarak a��r� kullan�m� insan ve �evre sa�l��na olumsuz etkiler yapmaktad�r. Bunlar;

* �la� ve g�brelerle yer alt� ve yer alt� sular� kirlenmektedir,
* G�da maddeleri �zerindeki kal�nt�lar canl�lar i�in tehlikeli olabilmektedir,
* �r�nlerin depo �m�rleri k�salabilmektedir,
* Hayvan sa�l��n� korumas� amac�yla kullan�lan antibiyotikler insanlara ge�ebilmekte de ve antibiyotiklere kar�� direnci art�rabilmektedir. B�ylece bir�ok hastal��a kar�� antibiyotikler etkisiz kalmaktad�r.

Ekolojik tar�m, �reticilerin sentetik kimyasallara ba��ml�l�� azaltmaktad�r. B�ylece �evreye ve insan sa�l��na zararl� etkiler ortadan kalkmaktad�r. Bu nedenle;

* Gelecek nesilleri korumak,
* Kimyasallar�n insanlar, �evre ve hayvanlar �zerindeki olumsuz etkilerinden korunmak,
* Toprak verimlili�ini ekolojik ko�ullar� g�z �n�ne alarak do�al yollarla uzun d�nem i�in sa�lamak,
* Su miktar ve kalitesini korumak,
* Yenilenebilir enerji kaynaklar�n� kullanmak ve enerji tasarrufu yapmak,
* �retici ve tar�msal i�letmelerde �al��an insanlar�n sa�l��n� korumak,
* K��k �ift�ilerin g�venli�ini �retim d�ng�s� veya gelir d�zeylerini art�rarak sa�lamak,
* Ekonomiyi desteklemek,
* Sa�l�kl� ve besin kalitesi y�ksek �r�n elde etmek i�in ekolojik tar�m konvensiyonel tar�ma alternatif olarak uygulanmaktad�r.

2. EKOLOJ�K TARIM �LKELER�

Ekolojik tar�mda farkl� ve bitkisel ve hayvansal �r�nler i�in farkl� �retim y�ntemleri mevcut olup bunlar�n ortak ilkeleri �unlard�r:

1) �ncelikle, tar�msal �retimde, �retim ile ili�kili t�m fakt�rler ve olaylar bir b�t�n halinde dikkate al�nmal� ve ekolojik �retim yapan tar�m i�letmesinin kendi kendine yeterlili�i sa�lanmal�d�r. Bunun i�in toprak, bitki, hayvan ve insan aras�ndaki do�al d�

TARIMDA G�RD� KULLANIMI VE VER�ML�L��E ETK�LER�

9/7/2010

TARIMDA G�RD� KULLANIMI VE VER�ML�L��E ETK�LER�

��NDEK�LER
Sayfa No
G�R��
1. B�L�M
1. D�NYA VE T�RK�YE EKONOM�S�NDE TARIMIN YER� VE �NEM� ….. 6
1.1. Tarõm Sekt�r� Katma De�erinin GSY�H ��indeki Payõ ….........................…………….............. 6
1.2. N�fus ve �stihdam …………………………………………....….........................………............... 9
1.3. Tarõm �r�nleri �hracatõ ………………………………………........................…………................ 11
1.4. Verimlili�in Tanõmõ, Kapsamõ ve �l��lmesi ………...………….........................………............. 13
1.4.1. Tarõmda Verimlili�in Tanõmõ …………………………….......................………................. 13
1.4.2. Verimlilik �e�itleri ……………………………………………........................…….............. 15
1.4.2.1. Kõsmi Verimlilik …………………………………………........................................ 15
1.4.2.2. Toplam Verimlilik ………………………………………......................................... 15
1.4.2.3. Fiziksel ve Parasal Verimlilik …………………………......................................... 15
1.4.2.4. Ortalama ve Marjinal Verimlilik ………………………......................................... 16
1.4.2.5. Tarõmda Verimlili�in �l��lmesi ve Sa�ladõ�õ Yararlar........................................ 16
2. B�L�M
2. TARIMDA G�RD� KULLANIMI VE TARIMSAL �RET�MDE MEYDANA
��
2.1. Bitkisel �retimde Girdi Kullanõmõ ……………………………………..........…............................. 18
2.1.1. Tohumluk …………………………………………………………....................................... 19
2.1.1.1. Genel Durum ……………………………………………......................................... 19
2.1.1.2. T�rkiye"de Tohumculu�un Geli�imi ……………………........................................ 20
2.1.1.3. Tohumluk �retimi ………………………………………......................................... 22
2.1.1.4. Tohumluk Da�õtõmõ ……………………………………........................................... 24
2.1.1.5. Tohumluk �thalat ve �hracatõ ……………………………....................................... 26
2.1.1.6. Tohumluk Fiyatlarõ …………………………………..........…..................….............
2.1.1.7. Tohumlu�a Yapõlan S�bvansiyonlar ………………............................…............... 29
2.1.2. G�bre ………………………………………………………………...................................... 32
2.1.2.1. Genel Durum ………………………………………….............................….............. 32
2.1.2.2. G�bre �retim ve T�ketimi ……………………………............................…............. 33
2.1.2.3. G�bre Fiyatlarõ ……………………………………&#

Z�RAAT - ANGORA TAV�ANLARI

9/7/2010

angora tav�anlar�

Z�RAAT - TARIMSAL KRED�LER

9/7/2010

tar�msal krediler

TOPRA�IN F�Z�KSEL VE K�MYASAL �ZELL�KLER�

9/7/2010

2. TOPRA�IN F�Z�KSEL VE K�MYASAL �ZELL�KLER�
2.1. TOPRA�IN F�Z�KSEL �ZELL�KLER�
Topra��n fiziksel �zelliklerini, topra��n kat� faz�n� olu�turan maddelerin boyutlar�, bunlar�n birbirlerine ba�lanma durumlar�, agregat sistemleri, agregat veya toprak par�alar�n�n dizili� ve duru� �ekilleri te�kil etmektedir. Topra��n fiziksel �zellikleri, toprakta havalanma, suyun topra�a s�zmas� ve al�konulmas�, k�klerin n�fuzunu, toprakta bitki besin maddelerinin tutulmas�n� �nemli �l��de tayin etmektedir. Mesela kil gibi ince unsurlu maddelerden olu�an toprak k�tlesinin havalanmas� ve suyun s�zmas� g�� olmaktad�r. Buna kar��l�k taneli bir yap� g�steren topraklarda havalanma ve su dola��m� m�kemmel olarak cereyan eder.

2.1.1. Topra��n B�nyesi (Tekst�r)
Topra��n kat� faz�n� kil, mil ve kum boyutundaki malzemeler olu�turmaktad�r. Bu boyuttaki malzemelerin toprak i�indeki nispi miktarlar� ve bunlar�n birbirlerine g�re oranlar� topra��n tekst�r�n� ifade etmektedir. Topra��n tekst�r s�n�flar�na ayr�m�nda topra��n kimyasal bile�imi, renk, a��rl�k ve di�er �zellikleri g�zetilmeksizin sadece farkl� boyuttaki par�alar�n toprakta bulunan par�alar� esas al�nmaktad�r.

Topra�� olu�turan par�alar�n boyutu k��ld�k�e 1 gr. da ki par�ac�k say�s� artmakta ve par�alar�n i�gal ettikleri y�zey de geni�lemektedir. �zellikle kilin par�ac�k say�s� ve y�zey alan�n�n a��r� derecede geni� olmas� dikkat �ekicidir. Kum b�y�k ebattad�r ve e�it a��rl�ktaki kil minerallerine g�re �ok y�zey i�gal etmektedir. Bu bak�mdan kumun, topra��n kimyasal ve fiziksel aktivitesindeki oynad�� rol ihmal edilecek kadar azd�r. Kum toprak yap�s�nda �at� vazifesi g�rmekte, hava ve suyun dola��m�n� kolayla�t�rmaktad�r.

Mil, toprak ayr��mas�n� h�zland�r�r, bitkilerin b�y�mesi i�in eriyik haldeki besin maddelerinin tahliye edilmesinde kuma g�re daha elveri�li rol oynamaktad�r. Ayr�ca mil toprakta suyun yer�ekimine kar�� tutulmas�nda �ok �nemli bir yer i�gal etmektedir. Demek ki milli topraklar, bitkilerin istifadesine elveri�li olan suyu sa�lamakta ve bu da dona kar�� topraklar� korumaktad�r.

Kil, hem topra��n su tutma kapasitesini artt�r�r hem de toprak ��zeltisindeki besin maddelerinin tutulmas�n� sa�lar.Kil miktar� fazla olan topraklara a��r b�nyeli, kum miktar� fazla olan topraklara ise hafif b�nyeli denilmektedir. Topra��n tekst�rel �zelli�i, topra��n plastiklik, sertlik, ge�irgenlik, kurakl�k, verimlilik vs. gibi �zelliklerini etkiler.

Belli ba�l� tekst�r s�n�flar� ise ��yledir: Kil, killi bal��k, bal��k, kum, bal��kl� kum, kumlu bal��k, kumlu killi bal��k, kumlu kil, mil, milli bal��k, milli killi bal��k, milli kil.

2.1.2. Toprak Str�kt�r�
Topra��n str�kt�r�, toprak par�alar�n�n bir araya gelerek olu�turdu�u s�ralanma ve bunlar�n duru� �ekillerini ifade etmektedir. Bir toprak profilinde farkl� horizonlar�n str�kt�r� topra��n renk, tekst�r veya topra��n kimyasal bile�imini ortaya ��kard�� kadar topra��n ana karakterini de yans�t�r.

Topra��n str�kt�r� topra��n tekst�r�n�n etkisine ba�l� olarak de�i�ir; ayr�ca nem, havalanma durumu, mikroorganizmalar�n faaliyetleri, k�k b�y�mesi ve geli�mesi, hatta topraktaki besin maddelerinin bitkiler taraf�ndan al�nmas�n� da etkilemektedir.

Toprak str�kt�r� esas itibariyle taneli, blo�umsu, levhams� ve prizmams� olmak �zere d�rt ana tipe ayr�l�r. Toprak str�kt�r�, topraktaki bo�luklar�n �ekillenmesi a��s�ndan son derece �nemli olup, toprakta su ve havan�n dola��m�n� ve hareketini tayin etmektedir.

2.1.3. Topra��n A��rl��
Topraktaki g�zenek veya bo�luklar su ve hava ile dolmaktad�r. Bitkilerin beslenmesi i�in gerekli olan su ve havan�n dola��m� g�zeneklerin miktar�na ve ebad�na ba�l�d�r. Toprak a��rl��, topraktaki g�zenek miktar�yla alakal�d�r. Toprak a��rl�� hesap edilirken iki ayr� durumu dikkate almak gerekir. Bunlardan birincisi, sadece toprak kitlesi esas al�narak hesap edilen yo�unluktur ve topraktaki bo�luklar�n olu�turdu�u hacim dikkate al�nmaz. �kincisi ise toprak par�alar� aras�nda g�zenek veya bo�luklar hacme kat�larak elde edilen toprak a��rl��d�r. Buna vol�m veya g�r�nen a��rl�k denilmektedir.

2.1.4. Topra��n Rengi
Topra��n alm�� oldu�u renk, toprak olu�umunda ayr��ma olaylar�n�n �iddet ve seyrini yans�tmaktad�r. Toprak ilk olarak olu�maya ba�lad��nda rengi, ana materyalin rengine benzer. Ayr��man�n ilerlemesi, oksidasyonun artmas� ve organ

ORGAN�K G�BRELER

9/7/2010

4.ORGAN�K G�BRELER
Toprak iyile�tiricilerin kullan�m� organik ve geleneksel yeti�tiricilikte olduk�a farkl�l�k g�sterir. Organik tar�m �ok daha geni� bir s�n�rda ba�at olarak organik olmak �zere iyile�tiricileri kullan�r ve onlar� geleneksel tar�mdan �ok daha farkl� bir yolla y�netir.
Organik sistemde verimin daha d��k olmas� nedeniyle �r�n taraf�ndan kald�r�lan besin maddeleri miktar� geleneksel sisteme g�re daha d��k olmas�na kar��n topraktan �nemli miktarda besin elementlerinin uzakla�t�r�lmas� s�z konusudur. Ancak uzun d�nem toprak verimlili�i i�in bu elementler mutlaka yerine konmal�d�r.
Organik sistemlerde azot rotasyonda yeti�tirilen baklagiller ile kar��lan�r. Di�er elementler toprak minerallerinin ayr��mas�yla ve ya��la yenilenir. Ancak t�m bu girdilerle kaybolan besin elementlerinin t�m�n�n kar��lanmas� yeterli olamayaca��ndan toprak iyile�tiricilerinin kullan�m�na ihtiya� vard�r. Geleneksel yeti�tiricilikte yeti�tirilen �r�n�n ihtiya� duydu�u toprak besin d�zeylerine k�sa d�nemde suda eriyebilir g�bre uygulamalar�yla ula��l�r. Organik tar�m toprak verimlili�ine uzun bir zaman pesperktivinden bakt��ndan yap�lan uygulamalardaki besin elementleri yava� erir formdad�r.
�lkemiz �artlar�nda kullan�labilecek organik toprak iyile�tiriciler ah�r g�breleri, kompost, �e�itli tar�msal at�klar (kekler, ay�i�e�i sap�, m�s�r ko�an�, pirin� kavuzu, vb.) ile kesimhane at�klar� ( kantozu, kemik unu vb.) say�labilir. Baz� organik materyallerin besin maddesi i�erikleri �izelge 4"de verilmi�tir.
�izelge 4. Baz� organik materyallerin besin maddesi i�erikleri
Kaynak % N % P2O5 % K2O Yaray��l�l�k
Ah�r g�bresi 0,5-1,0 0,15-0,20 0,5-0,6 Orta
Tavuk g�bresi 2,87 2,90 2,35 Orta-h�zl�
Kompost 1.5-3.5 0.5-1.0 1.0-2.0 Yava�
At g�bresi 0.3-2.5 0.15-2.5 0.5-3.0 Orta
Kemik unu 0.7-4.0 18.0-34.0 0. Yava�-orta
Kan tozu 12.0 1.5 0.57 Orta-h�zl�
Deniz yosunu 0. 0. 4.0-13.0
Odun k�l� 0. 1.0-2.0 3.0-7.0 H�zl�
Pamuk toh.k�s. 6.0 2.0 1.0 Yava�
4.1.AHIR G�BRES�
Ah�r g�bresi, b�y�k ve k��kba� hayvanlar�n d��k�lar� ile ah�rlarda hayvanlar�n alt�na serilen yatakl�ktan olu�ur. Ah�r g�bresi, bir yandan topra��n yap�s�n� olumlu y�nde etkilerken, di�er yandan bitkiler i�in gerekli besin elementlerini sa�layarak �r�n miktar� �zerine olumlu etki yapar. Bu etkileri �u �ekilde s�ralayabiliriz:
-Topra��n su tutma kapasitesini art�r�r.
-Suyun toprak y�zeyinde ba��ms�zca akmas�na, buharla�mas�na ve tar�ma elveri�li topraklar�n ta��n�p g�t�r�lmesine engel olur.
-Topra��n kolay tava gelmesini sa�lar.
-Toprak �s�s�n� bitki geli�mesi i�in uygun duruma getirir.
-Topraklar�n pH"s� �zerinde etkili olmaktad�r.
-Ah�r g�bresi, organik yap�s� nedeniyle toprak havalanmas�na olumlu etki yapar. �te yandan ah�r g�bresinin toprakta par�alanmas� sonucu olu�an karbondioksit ve organik asitler, bitki besin elementlerini bitkiler i�in yaray��l� �ekle sokarlar.
-Ah�r g�bresiyle topra�a fazla miktarda mikroorganizma verilir. B�ylece toprakta biyolojik de�i�imlerin h�z� artar.
-De�i�ik hayvan g�brelerinin N, P, K i�erikleri �izelge 5"de verilmi�tir.
�izelge 5. De�i�ik hayvan g�brelerinin besin elementi i�erikleri (Follett ve ark. 1981)
G�bre Besin elementi, % kuru madde
N P K
S��r g�bresi At g�bresi Koyun g�bresi Domuz g�bresi Tavuk g�bresi** 2,0 (1,0)* 1,7 (1,0) 4,0 (1,0) 2,0 (1,0) 3,9 (1,0) 1,0 (0,5) 0,3 (0,2) 0,6 (0,2) 0,6 (0,3) 2,1 (0,5) 2,0 (1,0) 1,5 (0,9) 2,9 (0,7) 1,5 (0,8) 1,8 (0,5)
* Parantez i�erisindeki rakamlar N=1,0 oldu�u zaman P ve K"un oransal de�erlerini g�stermektedir.
** Kovanc� ve ark. (1989)
Ah�r g�bresi i�erdi�i mikro elementler nedeniyle de de�er ta��maktad�r. �izelge 6"te de g�r�ld�� gibi ah�r g�bresinde Mn, Zn, B ve Cu dikkate de�er d�zeyde bulunmaktad�r.
�izelge 6. Ah�r g�bresinin mikro element i�eri�i (Simpson 1991)
Mikro elementler Miktar, g ton-1
Mangan (Mn) �inko (Zn) Bor (B) Bak�r (Cu) Molibden (Mo) Kobalt (Co) 50-100 20-40 10-15 10-12 0,4-0,7 0,8-1,2
G�brelerin i�erikleri �zerine �e�itli etmenler etki yapmaktad�r. Hayvanlar�n yeti�tirilme �ekli, ya� durumu, altl�k materyalinin cinsi ve g�brenin saklanma �ekli vs. i�eri�ini �nemli derecede etkiler.
Ah�r g�bresinde bulunan bitki besin elementlerinin b�y�k bir b�l�m� suda ��z�nebilir haldedir (�izelge 7). Bitkiler i�in ah�r g�bresindeki fosfor, kimyasal g�brelerdeki fosfora g�re �ok daha yararl�d�r.
�izelge 7. De�i�ik hayvanlara ait yatakl�k i�eren g�brelerin organik madde ile bitki besin
elementlerinin suda ��z�nebilme oranlar�, % (Tisdale v

Z�RAAT - OSMANLI DEVLET�NDE TARIM SEKT�R�N�N DURUMU

9/7/2010

osmanl� devletinde tar�m sekt�r�n�n durumu

PATATES F�Z�B�L�TE ET�D�

9/7/2010

Patates Fizibilite Et�d�

I .YATIRIMCI KURULU�UN:
ADI: MON-PAT PATATES SANAY� VE T�CARET A.�.
HUKUK� �EKL�: ANON�M ��RKET�
SERMAYES�:
a.Kay�tl� sermayesi :
b.�denmi� sermayesi:
ADRES: Organize Sanayi B�lgesi ANTALYA
TELEFON:
Tel: 0 242 2370399
Fax: 0 242 2370399

BA�LI OLDU�U VERG� DA�RES� VE HESAP NUMARASI:
ORTAKLAR HAKKINDA B�LG�: �irket ortaklar� kurulmas� istenen fabrikan�n teknik aksam�, �retilecek �r�nler ve pazar pay� hakk�nda gerek alm�� olduklar� e�itim gerekse yapt�klar� ara�t�rmalar sonucunda gerekli bilgi ve beceriye sahiptirler.

F�RMA VE ORTAKLARI HAKKINDA B�LG� ALINAB�LECEK �ZEL, RESM� KURULU� VE BANKA ADRESLER� VE TELEFON NUMARALARI:
*Akdeniz �niversitesi Ziraat Fak�ltesi G�da M�hendisli�i B�l�m� ANTALYA
TEL: 0 242 227 45 60

F�RMADA PROJEDEN SORUMLU �AHISLARIN �S�MLER� ADRESLER� VE TELEFON NUMARALARI:
*Nilg�n TA�LI: Meltem mahallesi an�l sitesi C-5 no:12
TEL: 0 532 704 02 73
*Oktay KARATAY: Meltem mahallesi �a�r�-2 apartman� no:19
TEL: 0 535 567 31 19
*Mesut EKMEK��: Meltem mahallesi �a�r�-2 apartman� no:19
TEL: 0 533 653 16 31

ІІ.YATIRIM �LE �LG�L� B�LG�LER

B�L�M 1
1.GENEL B�LG�LER:
1.1YATIRIMIN C�NS� : Yap�lacak olan yat�r�m komple yeni yat�r�m olacakt�r
1.2YATIRIMIN KONUSU: Kurulmas� planlanan fabrikada gerekli teknoloji kullan�larak a�a��da ad� ge�en �r�nler �retilecektir.
*Dondurulmu� parmak patates
a-) 6x6mm parmak patates
b-) 9x9mm parmak patates
c-) 9x18 mm parmak patates
d-) Kabuklu elma dilimi
e-) T�rt�kl� kesim parmak patates
f- ) Talebe ba�l� di�er kesim t�rleri
1.3 KURULU� YER�: Afyon ili Merkez il�esi
1.4 YATIRIMA BA�LAMA TAR�H�: 01.01.2003
1.5 DENEME �RET�M�NE GE�� TAR�H�: 01.10.2003
1.6 KES�N ��LETMEYE GE�� TAR�H�: 15.10.2003
1.7 PROJEN�N EKONOM�K �MR�: 15 Y�l
1.8 ELEKTR�K G�C� (KW): 1 kg patates �retebilmek i�in t�m i�letmede kullan�lan elektrik miktar� 0,38 kw"dir.
22.275.000 x 0,38 = 8.464.500 kw �retimde kullan�lan toplam elektrik miktar�.
Ar�tma b�l�m�nde y�ll�k 429.000 kw elektrik kullan�lmaktad�r.
8.464.500 + 429.000 = 8.893.500 kw fabrikan�n toplam elektrik g�c�d�r.
1.9 �ST�HDAM: 214 Ki�i (istihdam edilmesi d��n�len personellerin g�rev da��l�mlar� ve say�lar� raporun yat�r�m tutarlar� b�l�m�nde i��ilik masraflar� ba�l�� alt�nda belirtilmi�tir.)
1.10 YARARLANILMAK �STENEN DESTEKLER: Al�nan kredi finansman giderlerinde belirtilmi�tir ve sabit yat�r�m�n yakla��k %40"n� olu�turmaktad�r. Bunun d��nda herhangi bir destekten yararlan�lmayacakt�r.

B�L�M 2
2.PROJEN�N GEREK�ES�:
2.1.PROJEN�N KISA ANLATIMI: Afyon organize sanayi b�lgesinde yap�lmas� planlanan Dondurulmu� Parmak Patates fabrikas� kullan�lan teknoloji ve �r�n kalitesi a��s�ndan �rnek te�kil edecek �ekilde tasarlanacakt�r. �retimde HACCP sistemi uygulanarak g�da g�venilirli�i sa�lanacakt�r. �r�nler daha �ok Akdeniz, Ege, �� Anadolu ve Marmara b�lgesi t�keticilerine hitap etmektedir.
Son y�llarda t�keticiler taraf�ndan giderek daha fazla tercih edilmeye ba�lanan dondurulmu� meyve- sebzelere olan talebin ; sanayile�me s�reci ve �lkemizdeki meyve ve sebzenin �e�it ve miktar y�n�nden zenginli�i dikkate al�nd��nda daha da geli�ece�i d��n�lmektedir. Yine d�nyada ve �lkemizde kad�nlar�n i� d�nyas�n�n aktif birer �yesi olmaya ba�lamalar�, yaln�z ya�ayan ki�ilerin say�s�ndaki art�� bu �r�nlere olan talebi de artt�racak di�er unsurlard�r. Bu y�zden t�ketim yap�s� giderek pratik t�ketim �r�nlerinin kullan�lmas�na ve fast food yeme al��kanl��n�n artmas�na neden olmaktad�r. T�keticilerin b�y�k �o�unlu�u taraf�ndan sevilerek t�ketilmesi fakat haz�rlanmas� uzun oldu�undan zaman ayr�lmamas� nedeniyle bu geli�im s�reci i�erisinde parmak patates �nemli yer tutmaktad�r. Pazarda gelecekte olu�acak yo�un talebe kar��l�k verebilmek i�in bu proje planlanmaktad�r. Bu e�ilimler sekt�rdeki yat�r�mlar�n artmas�na yol a�m��t�r.
K�sacas� bu projenin gerek�esi her projede oldu�u gibi kar etmektir. Bunun yan�nda �lke ekonomisine katk�da

Z�RAAT - DEL� DANA HASTALI�I

9/7/2010

deli dana hastal��

Z�RAAT - BALIK AVLAMA TEKN�KLER�

9/7/2010

bal�k avlama teknikleri

�RT�L� ALANDA ET��T�R�C�L�K

9/7/2010

KAVRAMSAL YAKLA�IM

Sosyal politika a��s�ndan �cret; i) verime g�re �cret ii) gereksinime g�re �cret �eklinde ikiye ayr�labilir. Verime g�re �cret iktisadi bir kavramd�r. ��ilerin yapt�klar� i�in ��kt�s�na ve bir �l��de de harcad�klar� zahmete g�re bedel almalar�n� ifade eder. Gereksinime g�re �cret ise, sosyal bir kavramd�r. Burada �cret bir �retim fakt�r� olarak eme�in kar��l�� de�il, insan�n ya�amas�, varl��n� s�rd�rmesi i�in gerekli asgari gelirin kayna�� eklinde ele al�nmal�d�r. (1) ne var ki, kapitalist sistemde kar en �oklamas�na y�nelik firmalar�n b�yle bir asgariyi kendiliklerinden vermeye yana�mamalar� olas�d�r. O zaman, i�g�c� piyasas�na m�dahale yoluna gidilir. Dolay�s�yla, asgari �cret belirlenmesi i�in devlet otoritesine ba�vurulmas� gerekir. Bu nedenle, asgari �cretin ya da �cretlerin tespiti, devletin piyasas�na ba�l�ca m�dahale bi�imlerinden birini olu�turur. Asgari �cret, �al��anlar� korumaya y�nelik bir taban fiyat�d�r.

�ekil1

Yukar�daki �ekilde, rekabet�i ko�ullar alt�nda, emek arz� e�risi-AA- ile emek talebi e�risinin (TT)* kesi�tikleri noktada piyasa �cretinin belirlendi�i g�r�lmektedir. Bu rekabet�i �cret d�zeyi �zerinden g�nl�k �cret �r, istihdam d�zeyi ise ON kadar olacakt�r. Ne var ki, �r, �cret d�zeyinin " sosyal bak�m�ndan uygun bir asgari ya�am d�zeyi" sa�lamayaca�� d��n�l�rse, devlet piyasaya m�dahale ederek, denge �cretinin �zerinde, diyelim �a kadar bir asgari �cret belirler ve s�z konusu �cretin alt�nda i��i �al��t�r�lmas�n� yasaklar. Asl�nda, asgari �cretin ge�erli olabilmesi i�in �a asgari �cret d�zeyi, i�g�c� talebini, K1N kadar azalt�l�rken, i�g�c� arz�n� NL1 kadar y�kseltecektir. B�ylece do�an K1L1=KL hacmindeki i�g�c� fazlas� ve i��iler aras� rekabet, ba�kaca �nlem al�nmazsa, �cret d�zeyini tekrar rekabet�i �r d�zeyine �eker. Cezai yapt�r�mlarla buna engel olundu�unda i�e, belirli varsay�mlar alt�nda, istihdam d�zeyi d��ebilecektir- �ekilde ON"dan OK1" e. Bu noktay�, Asgari �cret- istihdam ili�kileri tart��malar�na erteleyerek, ilkin �a d�zeyini belirlemenin g��l��n� ele alal�m. S�z konusu g��l�k, Asgari �cret"in tan�m�ndaki farkl�l�klardan kaynaklanmaktad�r. Asgari �cret terimindeki asgari nitelemesinin tart��malar�n oda��n� olu�turmaktad�r.

TANIMLAR

Nominatif yan�n�n a��r basmas� nedeniyle, �ok say�da asgari �cret tan�m� s�z konusudur. Tan�mlar, vurgulanan unsurlardaki farkl�la�malar nedeniyle de�i�mektedir. Vurgulamalar�n toplumdan topluma ve zaman i�inde de�i�mesi, sorunu daha da karma��kla�t�rmaktad�r. Bu nedenle, a�a��da ilkin kimi yazarlar�n tan�mlar�na yer verilmi�; daha sonra T�rk mevzuat�ndaki tan�mlar ve Uluslar aras� �al��ma �rg�t� (ILO) S�zle�me ve Tavsiyelerinde yer aman ba�l�ca s�ralanm��t�r.
Talas" a g�re " .... En az �cret her �eyden �nce uygar ve �a�da� bir toplum i�inde ya�ayan orta bir i��inin ola�an gereksinimlerini kar��layan bir �cret olarak kabul edilmektedir. Ba�ka bir deyimle, en az �cret, i��iye ailesi ile birlikte ya�ad�� toplumda kabul olunabilen bir ya�am d�zeyi sa�layan �crettir."(2)
Kutal ise, " Asgari �cret, bir yandan i��iye insan h�viyeti sebebiyle sosyal bak�mdan uygun asgari bir ya�ama seviyesi sa�lamaya elveri�li olan; �te yandan da i�verenleri daha d��k �cret �demekten men eden, mecburi karaktere sahip bir �crettir. (3)" denmektedir. Buradaki zorunluluk unsurunun devlet otoritesinden kaynakland�� ortadad�r.
Centel, asgari �cretin "...i��iye asgari bir hayat d�zeyi sa�lamaya yeterli olan ve i�verenin , bundan daha d��k miktarda bir �cret �deyemeyece�i �cret" oldu�unu ileri s�rmektedir.
T�RK-�� , asgari �cretin i��i ve ailesinin g�n�n ekonomik ve sosyal ko�ullar�na g�re insanca ya�amas�n� m�mk�n k�lacak, insanl�k onuruyla ba�da�acak bir �cret oldu�unu ileri s�rmektedir. (4)
Tan�mlarda, farkl� unsurlar�n �n plana ��kar�ld�� ortadad�r. �rne�in, Centel ve Kutal, "i��i" nin ihtiya�lar�ndan s�z ederken, Talas ve T�RK-�� , aileyi de dikkate almaya �zen g�stermektedir. Yine Centel e Kutal, "asgari bir ya�am d�zeyi"nden s�z ederken , Talas, "ola�an gereksinim" T�RK-�� ise "insanl�k onuru ile ba�da�acak" �eklindeki hayli m�phem kavramlar� g�ndeme getirmi�lerdir.
�te yandan, Kutal ve Centel"in tan�mlar�nda, asgari �cretin zorunlu bir yap�ya sahip olu�u vurgulanarak, i�verenlerin daha d��k bir �cret �deyemeyecekleri belirtilmi�tir.
Geli�mi� �lkelerin �o�unda asgari �cret toplu s�zle�melerle belirlenmektedir. Di�er �al��ma ko�ullar� yan�s�ra, �cretlerin en alt d�zeyinin de i��i

T�RK TARIM SEKT�R�NDE E-T�CARET FIRSATLARI VE POTANS�YEL SORUNLAR

9/7/2010

T�RK TARIM SEKT�R�NDE E-T�CARET FIRSATLARI VE POTANS�YEL SORUNLAR

��NDEK�LER
Sayfa no
1. G�R�� 3
2. E-T�CARET�N TANIMI, KAPSAMI VE TEMEL ARA�LARI 4-5
3. D�NYADA VE T�RK�YEDE E-T�CARET 5-8
3.1. D�nyada E-Ticaret
3.2. T�rkiyede E-Ticaret
4. E-T�RK�YE EYLEM PLANI 8-9
5. T�RK�YEDE E-TARIMSAL T�CARET POTANS�YEL� 10-14
5.1. Genel Durum ve E-Ticaret Kapasitesi
5.2. E-Ticaretin Potansiyel Faydalar�
6. E-TARIMSAL T�CARETTE KAR�ILA�ILMASI 14-16
MUHTEMEL SORUNLAR
7. OLASI ��Z�M �NER�LER� 16-17
8. DE�ERLEND�RME VE SONU� 17-19
YARARLANILAN KAYNAKLAR 20
EKLER (EK-1) 21-22
3
1. G�R��
21. Y�zy�l�n belki de en �nemli a��l�m� bilgisayar ve internet kullan�m�n�n
yayg�nla�mas�d�r. G�n�m�z d�nyas�nda internet kullan�m� ile mesafeler neredeyse
ortadan kalkm��, hem �retici, hem pazarlamac�, hem de t�ketici y�n�yle s�n�rs�z
f�rsatlar elde edilmi�tir. �nternet ve bilgi teknolojisinin yayg�nla�mas�yla d�nyadaki bir
�ok �irket girdi al�m-sat�m�, pazarlamas�, tan�t�m ve promosyonu gibi i�lemleri dijital
ortamda ger�ekle�tirmeye ba�lam��t�r. Uluslararas� piyasada �st�n konumda bulunan
�lke ve firmalar dijital teknolojiyi en yo�un olarak kullanan kesimler olarak dikkat
�ekmektedir. Bilgi ve ileti�im teknolojisini yo�un olarak kullanan ticari akt�rlerin
rekabet �st�nl��ne sahip olmalar� da do�al olarak nitelendirilmektedir.
Toplumlar�n g�nl�k ya�am�n�n her alan�nda bilgisayar ve internet kullan�m� oransal
olarak artt�k�a ve dijital ortamda bilgilerin, yaz�l� ve say�sal metinlerin i�lenmesi,
iletilmesi ve depolanmas� ile ilgili geli�meler kaydedildik�e, ekonomik kalk�nma ve
toplumsal refah�n sa�lanmas�nda elektronik ticaret stratejik bir �nem
kazanabilecektir. B�ylelikle, elektronik ticaret yoluyla; mevcut ticari potansiyel
artacak, �irketler mal ve hizmetlerini �ok daha geni� kitlelere tan�tma ve pazarlama
imkan� bulabilecek, t�keticiler ise, �ok daha geni� yelpazeli �r�n ve fiyat
se�eneklerine bir ba�ka deyi�le, sat�n almak istedikleri �r�nlere ili�kin pazar
bilgilerine daha az vakit harcayarak ve daha az i�lem masraf� yaparak
ula�abileceklerdir.
2. E-T�CARET�N TANIMI, KAPSAMI VE TEMEL ARA�LARI
E-Ticaretin Tan�m� :
�nternetin h�zla yayg�nla�mas�, elektronik ticareti, ticari i�lemlerin y�r�t�lmesinde yeni
ve �ok etkin bir ara� haline getirmi�tir. Elektronik ticaret, t�m d�nyada ticaretin
serbestle�tirilmesi e�ilimi ile birlikte, son on y�lda ya�anan ve bilgi ileti�imini
kolayla�t�ran teknolojik geli�melerin bir �r�n� olarak ortaya ��km��t�r. Elektronik
ticaret, �e�itli uluslararas� kurulu�larca �e�itli �ekillerde tan�mlanm��t�r. Genel
anlamda elektronik ticaret, "bilgisayar a�lar� arac�l�� ile �r�nlerin �retilmesi,
tan�t�m�n�n, sat��n�n, �demesinin ve da��t�m�n�n yap�lmas�" olarak
4
tan�mlanabilmektedir. Yap�lan i�lemler; say�sal bi�ime d�n��t�r�lm�� yaz�l� metin,
ses ve video g�r�nt�lerinin i�lenmesi ve iletilmesini i�ermekte, ticari sonu�lar
do�uran ya da ticari faaliyetleri destekleyen e�itim, tan�t�m-reklam, kamuoyunu
bilgilendirme gibi ama�lar i�in elektronik ortamda yap�lan i�lemler de elektronik ticaret
kapsam�nda de�erlendirilmektedir.
Elektronik al��veri� g�n�m�z ticari hayat�nda sonsuz ufuklar a�m��, ticari potansiyeli
art�rm��, ulusal ve uluslararas� d�zeyde marjinal f�rsatlar� da beraberinde getirmi�tir.
E-Ticaretin Kapsam� : E-Ticaretin geli�imini artan bir ivmeyle s�rd�rece�i d��ncesi
a��rl�k kazanmaktad�r. Ekonomik a��dan pazar yerinin de�i�ece�i, bilginin daha fazla
yay�laca��, bu olanaklarla �retici ve t�keticilerin daha fazla oranlarda kar��la�aca��
�ng�r�lmektedir. B�ylelikle e-ticaret, ekonominin i�leyi� yo�unlu�unu art�r�c� bir
etkiye sahip olmaktad�r. Bir ba�ka deyi�le, yaln�z b�y�k i�letme ve firmalar de�il,
k��k �l�ekli mal ve hizmet �retici-t�keticilerinin de b�lgesel, �lkesel ve hatta d�nya
�l�e�inde i�lem yapabilmeleri sa�lanmaktad�r.
E-Ticaretin Temel Ara�lar� : Elektronik ticaret ger�ekle�tirilirken kullan�lan ara�lar�n�;
birbirleriyle ticaret yapanlar�n ticari i�lemlerini kolayla�t�ran her t�rl� teknolojik �r�nler

TARIM �R�NLER�

9/7/2010

1. T�rkiyede �retim
Bakliyat grubunu olu�turan �r�nler ilk �a�lardan beri insanlar taraf�ndan k�lt�r� yap�larak �retilen besin gruplar�ndan birisi olup insan beslenmesinde b�y�k �nem ta��maktad�rlar. T�rkiye"de yeti�tirilen bakliyat �r�nlerinden ekonomik �neme sahip olanlar mercimek, nohut, kuru fasulye, bakla, bezelye ve b�r�lcedir.
D�nya baklagiller �retiminde �lkemiz �nemli �retici �lkeler aras�nda yer almaktad�r. �lkemizde �zellikle 1982 y�l�ndan �nce il baz�nda uygulanan k�rsal kalk�nma projelerinin , 1982 y�l�ndan sonra ise nadas -tah�l ekim sisteminin yo�unla�t�� ve y�ll�k ya��lar�n 450 mm"nin �zerine ��kt�� y�relerde uygulanan Nadas Alanlar�n�n Daralt�lmas� Ara�t�rma ve Yay�m Projesi ile ikinci �r�n projelerinin bakliyat �retiminin artmas�nda b�y�k etkisi olmu�tur. Bu projeler sayesinde T�rkiye"nin bakliyat �retimi �nemli �l��de art�� g�stermi�tir.Toplam bakliyat �retimindeki art�� esas itibariyle mercimek ve nohut �retimindeki art��tan kaynaklanm��t�r. Bu art��lar nedeniyle T�rkiye d�nya mercimek �retiminde %20"nin �zerindeki pay� ile ilk s�ray� al�rken, nohut �retiminde ise yakla��k %10"luk pay� ile Hindistan"�n ard�ndan ikinci s�rada yer almaktad�r.
1995 y�l� verilerine g�re �lkemizde tarla �r�nleri ekilen alan 18 366 bin hektar olup, bu alan�n %10.2(1 881 bin hektar )"sini baklagiller olu�turmaktad�r. �lkemizde tarla �r�nleri i�erisinde baklagiller tah�llardan sonra en �nemli yeri tutmaktad�r.
Bakliyat olarak tabir edilen alt� yemeklik tane baklagil i�erisinde 760 bin hektarla nohut ilk s�ray� almakta , nohutu 481 bin hektarla k�rm�z� mercimek, 165 bin hektarla ye�il mercimek, 163 bin hektarla kuru fasulye, 28 850 hektarla bakla, 2300 hektarla b�r�lce 1500 hektarla da bezelye takip etmektedir.
�lkemizde �retilen bakliyat i�erisinde nohut ve mercimek en �nemli yeri tutmaktad�r.1996 y�l� itibariyle �lkemiz toplam bakliyat �retimi 1 659 700 ton olup, bunun i�erisinde nohutun pay� %44.1, mercime�in pay� % 38.9, fasulyenin pay� %13.9, baklan�n pay� %2.8, bezelye ve b�r�lcenin pay� ise toplam %0.3"t�r.Bu �r�nler i�erisinde bezelye ve b�r�lce �retimde oldu�u gibi ihracat�m�zda da k��k bir pay almaktad�r. 1996 y�l� verilerine g�re toplam mercimek �retimimizin 520 bin tonunu k�rm�z� mercimek, 125 bin tonunu da ye�il mercimek olu�turmaktad�r.
T�rkiye Bakliyat �retimi ( Miktar :1000 Ton)
Y�llar
NohutMercimekFasulyeBaklaBezelyeB�r�lce
1992770600200684.02.1
1993740735200654.02.0
1994650610180524.02.0
1995730665225493.92.5
1996732645230464.02.7
Kaynak : D�E, Tar�m �statistikleri �zeti 1996

Yap�lan projeksiyonlara g�re GAP projesinin 2010 y�l�nda devreye girmesiyle bakliyat �retimimizin de �nemli �l��de art�� g�sterece�i tahmin edilmektedir. GAP"�n kapsad�� illerde halen 5 bin ton kuru fasulye, 122 bin ton nohut ve 565 bin ton mercimek �retilirken 2010 y�l�nda kuru fasulye �retiminin 64 bin tona, nohut �retiminin 601 bin tona, mercimek �retiminin ise 1014 bin tona y�kselece�i tahmin edilmektedir. 2010 y�l�nda �lke genelinde kuru fasulye �retiminin 426 bin tona, nohut �retiminin 1117 bin tona, mercimek �retiminin de 1374 bin tona y�kselece�i tahmin edilmektedir.
Bakliyat sekt�r� yerli girdi kullan�m�n�n y�ksek ve yurt i�inde yarat�lan katma de�erin orta d�zeyde oldu�u bir sekt�rd�r. Ayr�ca k��k ve orta i�letmelerden m�te�ekkil �retici kompozisyonuna sahip bir sekt�r olup, sekt�rde halen be� adet yabanc� sermayeli i�letme faaliyet g�stermektedir.

TE�V�K YASASI

9/7/2010

HAZ�NEYE, KATMA B�T�EL� KURULU�LARA, BELED�YELERE VEYA �L �ZEL �DARELER�NE A�T ARAZ� VEYA ARSALARIN GER�EK VEYA T�ZEL K��LERE BEDELS�Z DEVR�NE �L��K�N Y�NETMEL�K
Ama� ve kapsam
Madde 1- Bu Y�netmeli�in amac�, kalk�nmada �ncelikli y�reler kapsam�ndaki iller ile Devlet �statistik Enstit�s� Ba�kanl��nca 2001 y�l� i�in belirlenen fert ba��na gayri safi yurt i�i has�la tutar� 1500 ABD Dolar� veya daha az olan illerde istihdam yaratan yeni yat�r�mlara bedelsiz arazi veya arsa sa�lanmas�na ili�kin esas ve usulleri tespit etmektir.
Madde 2- Bu Y�netmelik, 5084 say�l� Yat�r�mlar�n ve �stihdam�n Te�viki ile Baz� Kanunlarda De�i�iklik Yap�lmas� Hakk�nda Kanunun 5 inci maddesine istinaden haz�rlanm��t�r.
Ta��nmaz�n devrinden bedelsiz olarak yararlanacak ki�iler
Madde 3- Kalk�nmada �ncelikli y�reler kapsam�ndaki iller ile Devlet �statistik Enstit�s� Ba�kanl��nca 2001 y�l� i�in belirlenen fert ba��na gayri safi yurt i�i has�la tutar� 1500 ABD Dolar� veya daha az olan illerde yat�r�m yapmak isteyen, fiili ve s�rekli olarak en az 10 ki�ilik istihdam� �ng�ren ger�ek veya t�zel ki�iler; Hazineye, katma b�t�eli kurulu�lara, belediyelere veya il �zel idarelerine ait ta��nmazlar�n bedelsiz devrinden yararlanabilirler.
Organize sanayi b�lgelerine ta��nmaz devri
Madde 4- �zerlerine organize sanayi b�lgesi kurulacak olan ta��nmazlar�n d�zenlenecek bir protokol (Ek-4) ile organize sanayi b�lgesine �n tahsisleri yap�labilir. Tahsisi yap�lan ta��nmazlar�n imar planlar�, parselasyon planlar� ve alt yap� uygulama projelerinin yap�lmas�nda 12/4/2000 tarihli ve 4562 say�l� Kanuna, Sanayi ve Ticaret Bakanl��nca belirlenecek esas, usul ve s�relere uyulmas� zorunludur.
Plan ve projeleri taahh�t edilen s�relerde tamamlanan s�z konusu ta��nmazlar, 5084 say�l� Kanundaki ve bu Y�netmelikteki �artlar� ta��yan yat�r�mc�lara, bedelsiz olarak devredilebilir. Ancak yat�r�mc�, devredilecek parselin imar ve altyap� uygulama projelerine ili�kin t�m giderlerini devir i�leminden �nce kar��lamak mecburiyetindedir. Bu �ekilde bedelsiz devredilen ta��nmazlar�n her biri �zerine, tapuda bu Y�netmeli�in 16 nc� maddesinde belirtilen ve (Ek-7)"de yer alan �erh konulur.
Bedelsiz devre konu edilemeyen parseller kalm�� ise, bu ta��nmazlar 5084 say�l� Kanun ve bu Y�netmelikteki �artlar� ta��mayan di�er yat�r�mc�lara bedeli kar��l��nda verilmek �zere, sat��n yap�laca�� tarihteki 492 say�l� Har�lar Kanununun 63 �nc� maddesine g�re belirlenen harca esas de�er �zerinden organize sanayi b�lgesine sat�labilir.
Devredilecek arazi veya arsalar
Madde 5- Bu Y�netmeli�in 6 nc� maddesindeki istisnalar d��nda kalan arazi veya arsalar devre konu yap�labilirler. Devletin h�k�m ve tasarrufu alt�nda olup da tescili m�mk�n olan yerler tescilden sonra devre konu edilebilir.
Yap�lacak yat�r�m�n organize sanayi veya end�stri b�lgelerinde yap�labilecek nitelikte bir yat�r�m olmas� ve talep edilen il veya il�ede organize sanayi veya end�stri b�lgesi bulunmas� halinde, bu b�lgelerde bo� parsel olmamas� durumunda devir talebi de�erlendirilir.
Bedelsiz devre konu ta��nmaz �zerinde kamuya ait bina ve m��temilat�n bulunmas� durumunda bunlar, devir tarihi itibar�yla 29/7/1970 tarihli ve 1319 say�l� Kanunun 29 uncu maddesinin birinci f�kras�n�n (b) bendi uyar�nca binalar i�in arsa pay� hari� hesaplanan vergi de�eri �zerinden devredilir.
Devredilemeyecek arazi veya arsalar
Madde 6- A�a��daki yerler devredilemez.
a) �zerinde kamuya ait bina ve m��temilat� bulunan yerler hari�, kullan�ma uygun bina veya tesis bulunan arazi veya arsalar,
b) Kamu hizmetine tahsisli yerler,
c) �mar planlar�nda konut veya kamu hizmetleri i�in ayr�lm�� olan yerler,
d) 6831 say�l� Orman Kanunu kapsam�nda kalan yerler,
e) 2863 say�l� K�lt�r ve Tabiat Varl�klar�n� Koruma Kanunu uyar�nca korunmas� gerekli k�lt�r ve tabiat varl�klar� ile bunlara ait koruma alanlar� dahilindeki yerlerden K�lt�r ve Turizm Bakanl��nca uygun g�r�lmeyenler,
f) 2565 say�l� Askeri Yasak B�lgeler ve G�venlik B�lgeleri Kanununa g�re, askeri yasak b�lgeleri ile g�venlik b�lgelerinde kalan ta��nmazlar,
g) Teferru� yoluyla edinilip de edinme tarihinden itibaren bir y�l ge�memi� olan ta��nmazlar,
h) Kamula�t�rma yoluyla edinilip de amac�na uygun kullan�lmad�� i�in bo� kalan yerlerden 2942 say�l� Kamula�t�rma Kanununun 23 �nc� maddesinde yaz�l� s�resi dolmam�� olan yerler,
i) �zerinde irtifak hakk� kurulmu� ve hak s�resi dolmam�� bulunan yerler,
j) 7269 say�l� Umumi Hayata M�essir Afetler Dolay�s�yla Al�nacak Tedbirler ile Yap�lacak Y

MODEL B�R SERANIN �KL�MLEND�R�LMES� VE OTOMASYONU

9/7/2010

MODEL B�R SERANIN �KL�MLEND�R�LMES� VE OTOMASYONU

AYDINC�O�LU, Murat
Y�ksek Lisans Tezi, Tar�m Makinalar� Anabilim Dal�
Tez Dan��man�: Do�. Dr. Tamer U�AR
Eyl�l 2004, 38 sayfa

Seralar g�n�m�z tar�msal �retiminin vazge�ilmez ��elerinden bir olmu� durumdad�r. Giderek toplam �retim i�indeki oran� da y�kselmektedir. T�m d�nyada oldu�u gibi T�rkiye"de de serac�l��a y�nelim ba�lam�� ve zaman i�erisinde �nemli mesafeler al�nm��t�r. Seralarda �retilen �r�nler daha �abuk pazar bulmakta ve kazan� sa�lamaktad�r.
Bu �al��mada seralar�n en b�y�k ihtiyac� olan iklimlendirme konusu ele al�nm��t�r. Tasarlanan cihazla sera i�erisindeki nem ile �s� miktar� �l��lmekte ve norm de�erlerde kalmas� sa�lanmaktad�r. Cihaz�n �al��malar�n� denemek maksad�yla model bir sera yap�larak bunun �zerinde monte edilen sistemin, do�rulu�u pratikte g�r�lm��t�r. Model serada s�cakl��n y�kseltilmesi i�in elektrikli �s�t�c�, nemin y�kseltilmesi i�in nem �nitesi ve hem nemin hem de s�cakl��n d��r�lmesi i�in k��k havaland�rma fanlar� kullan�lm��t�r. Yap�lan �al��malar model �zerinde ba�ar�l� bir �ekilde uygulanm��t�r.
Programlanabilir mikro chip kontrol �nitesi model sera i�in se�ilmesine ra�men ger�ek �l�ekli serada uygulanabilir bi�imdedir.

Anahtar Kelimeler : Seralar, �s� ve nem, iklim kontrol�, seralarda otomasyon, seralarda otomatik kontrol.

ABSTRACT

CLIMATIZATION AND AUTOMATION OF A MODEL GREENHOUSE

AYDINC�O�LU, Murat
MSc, Farm Machinery Department
Superviser: Assoc.Prof.Dr. Tamer U�AR
September 2004, 38 pages

Greenhouses have widely been used in todays agricultural crop production. Greenhouse production has also been increased continually as compared to the traditional crop production. As in all over the world, greenhouse techniques have been developed and more electronic control has been utilized to decrease human error in supplying optimum climate conditio

G�BRE SANAY��

9/7/2010

G�BRE SANAY��

��NDEK�LER
Y�NET�C� �ZET�
1. G�R�� ……………………………………………………………….... 1
2.
2.1.
2.1.1.
2.1.2.
2.1.3.
2.1.4.
2.1.5.
2.1.6.
2.1.7.
2.1.8.
2.1.9.
2.1.10.
2.1.11.
2.1.12
2.2.
2.3.
MEVCUT DURUM VE SORUNLAR ………………………………
Mevcut Durum ………………………………………………………..
Sekt�rdeki Kurulu�lar…………………………………………………
Mevcut Kapasite ve Kullan�m�………………………………………..
�retim ………………………………………………………………...
D�� Ticaret Durumu…………………………………………………...
Stok Durumu…………………………………………………………..
T�ketim ……………………………………………………………….
Pazarlama……………………………………………………………...
Fiyatlar ………………………………………………………………..
�stihdam………………………………………………………………..
Sekt�r�n Rekabet G�c�………………………………………….……
Di�er Sekt�rler ile �li�kiler ve Sorunlar ……………………………
Mevcut Durumun De�erlendirilmesi…………………………….……
D�nyadaki Durum ve AB, Di�er �nemli �lkeler �tibariyle Mukayese
Sekt�r�n Sorunlar�……………………………………………….……
3
3
3
8
11
29
43
44
47
49
51
53
53
55
59
60
3.
3.1.
3.1.1.
3.1.2.
3.1.3.
3.1.4.
3.1.5.
3.1.6.
3.1.7.
3.2.
ULA�ILMAK �STENEN AMA�LAR ……………………………....
VIII. Be� Y�ll�k Kalk�nma Plan� D�neminde (2000-2005)……………
Talep Projeksiyonu……………………………………………………
�retim Projeksiyonu.………………………………………………….
�thalat Projeksiyonu…………………………………………………...
Teknolojide Muhtemel Geli�meler……………………………………
Rekabet G�c�nde Geli�meler………………………………………….
�evreye Y�nelik Politikalar ..…………………………………………
Di�er Sekt�rler ile �li�kilerde Muhtemel Geli�meler………………….
Uzun D�nemde (2000-2023) Talepte, Arzda, D�� Ticarette,
Teknoloji ve Rekabet G�c�nde Muhtemel Geli�meler………………
62
62
62
75
76
79
79
80
81
81
4. PLANLANAN YATIRIMLAR ……………………………………... 83
5.
5.1.
5.2.
5.3.
5.4.
�NG�R�LEN AMA�LARA ULA�ILAB�LMES� ��N
YAPILMASI GEREKL� YASAL VE KURUMSAL
D�ZENLEMELER VE UYGULANACAK POL�T�KALAR ………
K�sa D�nemde Yap�lmas� Gereken Yasal ve Kurumsal D�zenlemeler
Orta D�nemde Yap�lmas� Gereken Yasal ve Kurumsal D�zenlemeler
Gerekli D�zenlemelerin ve Politikalar�n Uygulama Takvimi….……..
�ng�r�len D�zenlemelerin, Yat�r�mlar�n ve Uygulanacak
Politikalar�n Getirileri…………………………………………………
84
84
84
84
85
EK KAR�I G�R��LER ……………………………………………….… 86
Sekizinci Be� Y�ll�k Kalk�nma Plan� G�bre Sanayii �zel �htisas Komisyonu Raporu
http://ekutup.dpt.gov.tr/imalatsa/gubre/oik531.pdf ii
TABLOLAR
TABLO
No
ADI
SAYFA
No
1 Yayg�n olarak kullan�lan g�breler ve BBM i�erikleri………………… 1
2 G�breler ile g�bre hammadde ve ara maddeleri GT�P numaralar�…… 2
3 G�bre �retici kurulu�lar………………………………………………… 3
4 Yan �r�n olarak g�bre veya hammadde/ara madde �reten kurulu�lar… 3
5 G�bre �retici kurulu�lar�n sermaye yap�s� ve sekt�rel da��l�m� (1999)… 5
6 Kurulu hammadde/ara madde kapasitesinin �retici kurulu�lara da��l�m�
(1995-99)……………………………………………………………...
6
7 Kurulu g�bre kapasitelerinin �retici kurulu�lara da��l�m� (1995-99) ... 7
8 G�bre cinslerine g�re kurulu kapasite ve KKO (1995-99) ………….. 9
9 Ham/ara madde cinslerine g�re kurulu kapasite ve KKO (1995-99) …. 10
10 G�brelerde birim �retim girdileri ve de�eri (1998) …………………… 13
11 Ham/ara maddelerde birim �retim girdileri ve de�eri (1998) …………. 15
12 G�breler ve ham/ara maddelerle ilgili T�rk Standartlar� ……………. 16
13 G�bre �retim miktar� ve de�i�imi (1995-1999) ……………………… 18
14 G�bre �retim de�eri ve de�i�imi (Cari fiyatlarla, 1995-1999) ………… 19
15 G�bre �retim de�eri ve de�i�imi (1998 sabit fiyatlar�yla, 1995-1999 … 20
16 Kurulu�lar�n g�bre �retim paylar� (1995-1999) ………………………... 21
17 Ham/ara madde �retim miktar� ve de�i�imi (1995-1999) ……………... 22
18 Kurulu�lar�n ham/ara madde �retim paylar� (1995-1999) ……………... 23
19 De�i�ik �lkelerde do�al gaz fiyatlar� ………………………………….. 24
20 G�bre ve ham/ara madde �retim maliyetleri (1998) …………………. 26
21 G�bre ithalat miktarlar� (1995-1999) ………………………………….. 30
22 G�bre ithalat de�eri (Cari cif fiyatlarla, 1995-1999) ………………… 31
23 G�bre ithalat de�eri (1998 sabit fiyatlar�yla) ………………………… 32
24 �lkelere g�re g�bre ithalat miktarlar� (1995-1998) …………………… 33
25 �lkelere g�re ithalat de�eri (Cari cif fiyatlarla, 1995-1998) ………….. 33
26 Ham/ara madde ithalat miktarlar� (1995-1999) ………………………... 34
27 Ham/ara

YEM B�TK�LER� YET��T�R�C�L��

9/7/2010

YEM B�TK�LER� YET��T�R�C�L��

1.YEM B�TK�S� TARIMININ MEMLEKET�M�Z ��N �NEM�

Yem bitkisi, hayvan yemi olarak yeti�tirilen, ancak bunun yan�nda toprak ve suyu muhafaza etme, ekim n�beti i�erisinde kendinden sonra gelen �r�nlerin verimini art�rma �zellikleri ta��yan, do�rudan do�ruya veya sonradan yedirilmek �zere hasat edilerek kurutulan veya silaj� yap�lan bitkilerdir.

Kaba yem olarak tan�mlanan yem bitkileri en ucuz besin kayna��d�r. Hayvanlar�n mide mikrofloras� i�in l�zumlu besin maddelerini i�ermektedir. Mineral ve vitamin kayna�� olmalar� nedeniyle hayvanlar�n verim ve �reme performanslar�n� etkilerler.

Yem bitkileri, hayvan ve insanlar�n besin olarak faydalanamad�� karbondioksit, tuz ve di�er mineral maddeler gibi inorganik maddelerin hayvansal organik maddelere �evirme eko-sistemi i�erisinde yer al�rlar. ��te bu madde sirk�lasyonunda bu kaynaklar� kullanarak hammaddeden mamul madde �retebilecek yegane varl�k bitkidir. Bu nedenle tabiatta olu�an bu madde sirk�lasyonunda bitkiye mutlak surette ihtiya� vard�r. Dolay�s�yla her ye�il bitki, g�da �reten bir fabrikad�r. Karma��k bir sistem olan bu g�da �retimine fotosentez denir. Fotosentez olay�n�n ger�ekle�mesi denkleminin en �nemli �yesi bitkidir. Ba�ka bir varl�k bunun yerini alamaz.

Yem bitkileri k�lt�r�n�n ekonomik de�eri, �zellikle hayvansal �retim maddelerinde g�r�lmektedir. Y�ksek besleme de�erine sahip yemlerle beslenen hayvanlardan elde olunan �r�nler kalite bak�m�ndan y�ksek, insan hayat� ve memleket ekonomisi i�in �ok b�y�k de�erler ta��r.

Yem bitkilerinin yem olma niteli�inin yan�nda daha bir �ok faydal� y�nleri vard�r. Tar�msal �retimin esas kayna�� olan topra��n yerinde tutulmas�nda yani toprak ve su erozyonlar�n�n �nlenmesinde en etken silaht�r. �zellikle baklagiller ailesinden olan yonca, korunga ve fi� gibi yem bitkileri, k�klerinde olu�turduklar� boncuk �eklindeki yumrucuklar i�erisinde bar�nd�rd�klar� bakteriler vas�tas�yla, havan�n serbest azotunu topra�a aktararak hi�bir zararl� yan etkisi bulunmayan tabii bir g�breleme yaparlar. Ayn� zamanda topra��n derin tabakalar�nda ��z�nmez halde bulunan baz� besin elementlerini (fosfor gibi) ��z�nd�rerek topra��n �st tabakalar�na ta��yarak kendinden sonra gelecek �r�n i�in haz�r hale getirirler. Ba�ka yabanc� otlar�n geli�mesine m�saade etmezler. B�ylece girmi� olduklar� ekim n�beti sistemi (m�navebe) i�erisinde toprak verimlili�ini art�rarak kendinden sonra gelen �r�n�n hem veriminin fazla miktarda artmas�na hem de kaliteli ve lezzetli �r�nlerin �retilmesine imkan sa�larlar.

Bu�daygil ve baklagil yem bitkileri ekildikleri topraklar� yaln�z verimli hale getirmekle kalmazlar. Ayn� zamanda bol miktarda b�rakm�� olduklar� k�k ve toprak �st� art�klar� ile topra��n organik madde miktar�n� art�rarak yap�s�n� d�zeltirler. Topra��n organik madde y�n�nden zenginle�mesi ise, �zellikle ya�� az olan yerlerde �ok �nemli husus olan topra��n su tutma ve besin maddeleri kapasitesini art�r�r.

Yem bitkilerinin �nemini kavrayan geli�mi� bat� �lkelerinde yem bitkileri alan�n�n tar�m arazisi i�erisindeki pay� % 25-60"d�r. Halbuki memleketimiz topraklar�n�n �o�u engebeli ve meyilli olmas� nedeniyle i�lemeli tar�ma uygun olmay�p tamamen su ve r�zgar erozyonuna a��kt�r. Bir mm"lik bir toprak tabakas�n�n olu�mas� i�in en az 100 y�l gerekti�i ve memleketimizden her y�l K�br�s adas�n�n y�zey alan�na e�it ve 10 cm kal�nl��ndaki bir topra��n denizlere d�k�ld�� dikkate al�nd��nda, yem bitkilerinin tarla arazileri i�erisindeki % 3" l�k pay� �ok d��k kalmaktad�r.

Ayr�ca hayvan varl�� bak�m�ndan �nde gelen memleketlerden biri olan T�rkiye hayvansal �retim bak�m�ndan sonuncu s�ralarda yer almaktad�r. B�ylece insan beslenmesi i�in �ok �nemli kaynak olan hayvansal �r�n�n ki�i ba��na d��en t�ketim miktar� di�er �lkelerle k�yaslanamayacak kadar d��kt�r. Halbuki v�cut yap� maddesi ve zekan�n as�l kayna�� hayvansal �r�nlerdir. �a�da� medeniyet seviyesini yakalayacak neslin sa�lam bir v�cut yap�s�na ve kuvvetli bir zek

Z�RAAT - HASSAS EK�C� S�STEMLER

9/7/2010

hassas ekici sistemler

Z�RAAT - SERA SEBZEC�L��

9/7/2010

sera sebzecili�i

TAR�� MAJ RELANSMAN �ALI�MASI

9/7/2010

ARA�TIRMA

DURUM ANAL�Z�:

T�rkiye"nin en k�kl� kurulu�lar�ndan biri olan Tari� 1915 y�l�nda �zmir"de tar�m kooperatifi olarak kuruldu. 1999 y�l�nda �zerklik kazanan Tari�, �r�nlerini "Tari� Zeytinya��" ad� alt�nda pazarlamaya ba�lad�.

Ba�larda �ok k��k bir pazar pay�na sahipken 1-2 y�l i�erisinde oran�n� %28"e y�kselten (2002 haziran ay� verileri) Tari�"in 2002 y�l sonu ciro hedefi 130 milyon dolar olarak a��klan�yor. Uluslararas� Zeytinya�� Konseyi"ne �ye olan Tari� bug�n bir�ok uluslararas� standarda sahiptir. Yeniliklere a��k olan firma internet �zerinden zeytinya�� pazarlamas� da yapmaktad�r ve bu konuda rakiplerinin hayli �n�nde gitmektedir. Ayr�ca ihracata �ok b�y�k �nem veren Tari� kurumsal internet sayfas� arac�l��yla bir�ok Avrupa �lkesine zeytiya�� ihra� etmektedir.

Tari� Zeytinya�lar� geni� bir �r�n yelpazesine sahiptir. Standart ve �st segment ba�l�klar� alt�nda toplanan �r�nler ileri teknoloji standartlar�nda �retilmektedir. D��k asidite oran�na sahip bu �r�nler sa�l�k a��s�ndan son derece yararl�d�r. Tari� zeytinya�lar� T�rkiye pazar�nda Komili"den sonra ikinci s�rada gelmektedir. S�zma zeytinya�� s�n�f�nda ise ilk s�rada yer almaktad�r. �st s�n�f t�keticiye hitap eden Komili iyi bir marka imaj� ve arkas�ndaki g��l� Unilever deste�i sayesinde pazarda g��l� bir konuma sahiptir. �r�n fiyatlar� daha y�ksek olmas�na ra�men sa�lam imaj� sayesinde oturmu� bir t�ketici kitleye sahip ve potansiyel m��teri kitlesi Tari�"in hedef kitlesiyle uyu�maktad�r.

Di�er rakip markalar olarak Bizim Ya�"�, Luna"y� K�rlang�� ve Lio"yu sayabiliriz. Fakat pazardaki konumu nedeniyle birincil rakip olarak Komili g�r�lmektedir.

1) Mevcut Kullan�c�lar: Zeytinya�� t�ketim al��kanl�� lkemizde pek yayg�n de�ildir. Kom�umuz Yunanistan"da ki�i ba�� y�ll�k t�ketim 21 litreye kadar ��karken, bu yine bir Akdeniz �lkesi olan T�rkiye"de y�ll�k 900 g. civar�nda kalmaktad�r.

Tari�"in geleneksel bir t�ketici kitlesinden bahsedebiliriz. Ege ��k��l� bir kurum olmas�ndan dolay� bu b�lgede bilinirli�i fazlad�r. Genellikle s�permarketlerde al��veri� yapan kesim taraf�ndan tercih edilir. Bunlar genellikle ev kad�nlar�, �al��an-��renci bekar erkeklerdir. K�lt�rel ve ekonomik d�zeyi orta ve �zeri olan bu kitle internet dahil b�t�n medyalar� takip etmektedir. Ama bunlar aras�nda televizyon en pop�ler olan�d�r.

Potansiyel hedef kitlesi Komili ve di�er rakiplerin t�keticileri ve daha �nce zeytinya�� t�ketme al��kanl�� olmayan B, C1 kategorisindeki t�keticilerdir.

Zeytinya�� kullan�m al��kanl�klar� ara�t�rmas�na g�re zeytinya�� se�iminde B sosyo-ekonomik kategorisindeki t�keticiler, kalitesiyle kendisini ispatlam�� markalar aras�nda ucuzu tercih etmektedirler. C1, C2 kategorilerindeki t�keticiler ise nispeten daha ucuz Luna, BizimYa� ya da b�y�k s�permarketler ( Migros, Tansa�, Gima vs.) taraf�ndan sunulan zeytinya�lar�n� tercih etmektedirler. Bu ara�t�rmada Komili, Tari� ve K�rlang�� ( d��k pazar pay�na -%4- ra�men marka bilinirli�i fazlad�r. ) kaliteli markalar olarak g�r�lmektedir.

2) Co�rafi �zellikler:

Tari� zeytinya�lar� kullan�m�, ba�ta Ege b�lgesi olmak �zere Marmara, Akdeniz b�lgelerinde ve b�y�k �ehirlerde yo�unla�maktad�r. T�rkiye genelinde %28 Pazar pay�na sahip olan Tari�"in Ege b�lgesinde bu oran� daha da y�kselmektedir. Son birka� y�l i�erisinde b�y�k �ehirlerde bilinilirlik oran�n�n artmas�na paralel olarak t�ketimi de artm��t�r.

3) Mevsimsellik:

Zeytinya�� d��k mevsimselli�i olan bir �r�n olmakla birlikte yazlar� t�ketimde az da olsa bir y�kseli� g�r�l�r. Bunu da yemek al��kanl�klar�na ( so�uk zeytinya�l� yemekler ) ba�layabiliriz. Fakat �al��mam�zda bu y�kseli� belirleyici bir etken olmayacakt�r.

4) Sat�n Alma �evrimi:

Zeytinya�� sat�n alma �evrimi kullan�m al��kanl�klar�na ve boyutlar�na g�re de�i�mektedir.
Ancak bu konuda varsay�lan �l��t "ayda bir"dir. �al��mam�zda kampanyan�n s�resi ( de�erlendirme yap�lmayaca��ndan ) bak�m�ndan bu �l��t �zerinde fazla durulmayacakt�r.

5) Yarat�c� Gereklilikler:

B�CEKLERLE M�CADELEDE B�YOTEKN�K VE B�YOLOJ�K Y�NTEMLER�N KULLANIMI

9/7/2010

B�CEKLERLE M�CADELEDE B�YOTEKN�K VE B�YOLOJ�K Y�NTEMLER�N KULLANIMI

�ZET
Son y�llarda kimyasal m�cadele insan sa�l�� ve �evreye olan olumsuz etkilerinin anla��lmas�n�n yan�s�ra do�al dengeyi bozmas�, b�ceklere dayan�kl�l�k kazand�rmas� ve ekonomik nedenlerle en alt d�zeye indirmeye �al��makta ve pek �ok �lkede kal�nt� toleranslar� giderek daha d��r�lmektedir. Bu nedenle alternatif m�cadele programlar� i�erisinde yer alan biyolojik ve biyoteknik y�ntemler ayr� bir �nem kazanm��t�r. Bu �al��ma ile uygulamada kullan�labilecek biyotektik ve biyolojik y�ntemlerin kullan�m� ortaya konmu�tur.
G�R��
Zararlar�n biyoloji, fizyoloji ve davran��lar� �zerinde etkili olan baz� yapay veya do�al maddeler kullanarak normal �zelliklerini bozmak suretiyle uygulanan y�ntemlere biyoteknik y�ntemler ad� verilir. Bu amaca ula�mak i�in feroman tuzak sistemleri veya cezbediciler, yumurtlamaya mani olucular, uzakla�t�r�c�lar, beslenmeyi engelleyiciler, k�s�rla�t�r�c�lar, geli�meyi d�zenleyiciler (IGR), geli�meyi engelleyiciler (IDI) ve k�s�r b�cek salma y�ntemi (SIT) gibi baz� do�al veya sentetik bile�ik ve y�ntemlerden yararlan�l�r. (1)
Kitle halinde tuzak yakalama y�ntemi amac�n� olu�turmakt�r. �nsektisit kullan�m�n� engellemek yada y�ntemi entegre m�cadele program� �er�evesinde di�er m�cadele y�ntemleriyle kombine ederek ila�lama say�s�n� en aza indirmek.
Feroman veya �e�itli cezbedicilerle yap�lan kitle halinde tuzakla yakalama y�nteminin uygulanmas�nda feroman tuzaklar�, bezi tuzaklar� ve visuel tuzaklar kullan�l�r. En yayg�n kullan�lan tuzaklar ise feroman tuzaklar�d�r.(1)
Feroman Tuzaklar�
Bir�ok b�cek neslini devam ettirmek i�in �iftle�mek zorundad�r. B�ceklerin bulu�malar�n� sa�layan nedenlerden en �nemlisi de b�ceklerin salg�lad�klar� feromonlard�r. B�cek taraf�ndan d�� evreye salg�lan�p hususi bir reaksiyon meydana getiren ve ayn� t�r�n fertleri taraf�ndan hissedilen maddelere feromon denir. Kimyasal bile�ikler olan bu salg� maddelerine ektohormon ad� da verilmektedir.(2)
Feromonlar �ok farkl� �ekilde s�n�fland�r�lmaktad�r.
G�n�m�zde en �ok kullan�lan s�n�fland�rma �u �ekildedir.
1-�z-i�aret feromonlar�
2-Koku yoluyla etkili seks feromonlar�
3-Koku yoluyla etkili di�er feromonlar�
4-Bir yere toplanma feromonlar�
5-Afrodizyak (Aphrodisiaclar)
6-Alarm feromonlar�
7-Seks�el olgunlu�un kontrol� ile ilgili feromonlar
8-Sosyal b�ceklerde krali�e yeti�tirilmesi ile ilgili feromonlar (3)
Bir feromon tuza��ndan beklenen en �nemli �zellik, �mr� s�resince feromonu en etkili miktara yak�n oranda ve s�rekli olarak d��ar� yaymas�d�r. Campion (1983)"a g�re �u anda 600"�n �zerinde b�cek t�r�n�n feromonu tan�mlanm��t�r. Ancak y�ntemin uyguland�� t�rlerin say�s� daha azd�r.

Tak�m Familya T�r Feromon
Coleoptera
Apionidae
Cylas formicarius (F.)
(Z)-3-dodecenly (E)-2 bute noate
ElateridaeMelanotus okinawensis Ohira12: Ac
ScolytidaeDendrostonus micans (Kug.)
�ps sexdentatus (B�rner)

Orthotomicus erosus (Well.)Exo-brevicomin
�pslure (menhly butenol+cis verbenol + ipsdienol)
Methyl butenol + ipsdienol
Trypodendron lineatum (Ol.)Linoprax (ethanol-pinene+ [2,6,6-trimethy] bicyclo [3.1.1.] hep+-2-ene]
Diptera
Tephritidae
Dacus oleae (Gmel.)(1.7-dioxaspiro (5.5)
undecane)
Lepidoptera
Gelechiidae Pectinophora gossypiella
Saunders Gossyplure (7,11-hexadeca dien-1-ol,acetate
HyponomeutidacPrays citri (Mill.)
Prays oleae (Bern)(Z)-7-tetradecenal
(Z)-7-tetradecenal
Lymantriidae Lymantria dispar (L.)Disparlure (cis-2-decy1-3- (5- methylhexyl) oxirane)
LyonetidaeLeucoptera scitella (Zell.)min.5,9-dimelthyloctadecane
maj.5,9-dimethylheptadecane

NoctuidaeEarias insulana (Boisd.)
Spodoptera littoralis (Boisd.)(Z)-9-tetradecenyl formate
Cis-9, trans-11-
Tetradecadienyl acetate Z-9,
E-11-14:Ac,Z9,E12-14:Ac
Sesiidae Synanthedon myopaeformis (Borkh.)
Synanthedon pictipes (G.&R.)3-13-hexadecadienyl acetate

(3E, 13Z)-3,13-
octadecadiennyl acetate
TortricidaeAdoxophyes orana F.v.R.Cis-9 ve cis-11 tetradecenyl
Acetate

Z�RAAT - TARIMSAL KRED�LER VE BAYBURT VE KONYA �LLER�NDE TARIMSAL KRED�LERDEN YARARLANMA DURUMU

9/7/2010

tar�msal krediler ve bayburt ve konya illerinde tar�msal kredilerden yararlanma durumu

Z�RAAT - AZOTLU G�BRELER

9/7/2010

azotlu g�breler

G�BRELEME NE ZAMAN YAPILMALIDIR

9/7/2010

Soru : G�breleme ne zaman yap�lmal�d�r?Cevap : G�breleme zaman� genelde verilecek g�brenin �e�itine, �ekline (toz,likit vs) uygulan�� tarz�na, toprak tekst�r�ne, drenaj ko�ullar�na, iklim ve bitkinin besin maddelerine olan ihtiyac�na ba�l� olarak de�i�ir.Genelde g�breleme ilkbaharda, bitkinin h�zl� bir b�y�me periyoduna girdi�i devrede yap�l�r. G�bre �e�idine g�re; do�al g�breler genellikle ekim ve dikimden �nce verilir. Ah�r g�breleri �zellikle kompostla kar��k olanlar s�s bitkilerine ilkbaharda verilmeli ve genellikle 5-10 cm kal�nl�kta topra�a serilip hemen toprakla kar��t�r�lmal�d�r. �norganik g�breler; esas vejetasyon devresinin ba��nda, yani �zellikle k�klerin tam faaliyete ge�ti�i aylarda (mart-may�s) aras� verilmesi uygun olur. Kompoze g�brelerde ise; azot i�erenler erken ilkbaharda verilmelidir. �ki defada verilmesi halinde ilkini ilkbaharda vejetasyon d�nemi ba�lamadan evvel, ikincisini vejetasyon d�nemi ba�lad�ktan sonra ilkbahar sonlar�nda vermek uygun olur. Sadece yapraklar� i�in yeti�tirilen daimi ye�il bitkileri k�� sonundan sonbahar ba��na kadar g�breleme m�mk�nd�r. �i�ekleri i�in yeti�tirilen bitkileri tomurcuk ve �i�ek te�ekk�l� ba�larken g�brelemek yerinde olur. Yapraklar�n� d�ken bitkilerinde bir miktar yaprakland�ktan sonra g�brelenmesi en iyisidir. G�brelemenin zaman�da, i�in yap�ld�� saatte �nem ta��r. G�brelemenin g�ne�te yap�lmas� esnas�nda yapraklara d��en eriyik damlalar� yan�k tehlikesi yaratabilir, dolay�s�yla g�brelemenin ak�am�st� veya g�lgede yap�lmas� uygun olur.Soru : �at� ve teras bah�elerinde kullan�lacak t�rlere �rnekler veriniz.Cevap : �at� ve teras bah�elerinde iki �e�it uygulama yap�labilir.a-�at� y�zeyinin tamam�na veya bir k�sm�na toprak serilerek b-Bitkileri kaplarda yeti�tirme �eklinde �at� bah�eleri ve teraslarda �n k�s�mlarda cezbedici renkli ve kokulu �i�eklerden olu�an �i�ek parterleri ve g�zel �i�ekli ve meyval� s�s �al�lar� yeralmal� ve yer yer a�a� ve a�a��klar sahaya serpi�tirilmelidir. A�a�lar k��k hacimli fazla boylanmayan t�rler aras�ndan se�ilmelidir. Terasta mevcut duvar, kafes, kamelya, �ardak, kemer ve pergolalar sar�l�c� ve �i�ekli bitkiler ve sarma��klarla donat�l�r.Terasta havuz bulunuyorsa, havuzda su bitkileri kullamlabilir. B�ylece �at� veya teras bah�esinde g�zellik, rahatl�k, mahremiyet ile birlikte kuytu, g�lgeli ve g�ne�li farkl� kapal�l�kta mekanlar olu�turulur.�at� ve teras bah�esinde kullan�labilecek baz� t�rler: A�a�lar; Ak�aa�a� t�rleri (�zellikle Acer negundo), Hu�lar ve Uvezlerin b�t�n t�r ve varyeteleri, Ard��lar (Juniperus chinensis J.sabina, virginiana), Konik Ladin (Picea glauca albertiana conica), Mavi Ladin (Picea pu��gens), Mugo �am� (Pinus mugo), Maz�lar k��k boylu t�r ve varyeteleri (Thuja occ. `Little champ.) Porsuk (Taxusbaccata) �nerilebilir.A�a�c�k ve �al�lar:Geyik dikenleri (Crataegus spp), Kelebek �al�s� (Buddleria david�), K�z�lc�k (Carnus spp), ��deler (Eleag��us angustifolia) Taflanlar (Euonymus spp) Cotoneoster spp Prunus spp Leylak (Syringa vulgaris), Kartopu (Viburnum tinus) ve g�ller (Rosa spp) �nerilebilir. Sar�l�c� Bitkiler :Clematis, Lonicera, Campsis radicans �ok Y�ll�k Bitkiler:Achillea, Alyssum (Alyssum saxatile), Aster, Bergenia, Dianthus, Erica carnea, Phlox (Phlox sabulata), Potentilla, Sedum, Thymus Yer�rt�c� Bitkiler :Sedum, Mesembriantheum, Lambranthus, Alyssum, DianthusSoru : Budama ne zaman yap�lmal�d�r?Cevap : Klasik budama zaman� �stanbul ve �evresi ko�ullar�nda �ubat ve Mart ba�lar�d�r. Fakat budama i�in latent devre her ko�ulda �art de�ildir. Budamada t�rlere g�re zaman belirtecek olursak;* Ak�aa�a�, Hu�, Ceviz, Yalanc� Akasya ve K�z�la�a� t�rleri, Kavaklar yaralan kanayan (akan) a�a�lar olduklar�ndan ilkbaharda budanmamal�, yaz veya sonbaharda budanmal�d�r. * �amlar ve Ladinler s�rg�nler hen�z yumu�ak oldu�unda budanmal�d�r. * Ard��, �im�ir, Servi ve Yalanc� Serviler b�t�n mevsim boyunca b�y�meye devam ettiklerinden budama zaman� y�l boyunca olabilir. Bununla beraber bunlar da Haziran, Temmuz aylar� hatta A�ustosa kadar budanabilir. * �i�ekli �al�larda; �rne�in S�s eri�i, �i�ek elmas�, Yalanc� Akasya �i�eklenme d�nemi ge�tikten sonra genellikle May�s�n ikinci yar�s� ve Haziranda budanabilir. Bu t�rleri erken ilkbaharda budama o y�l �i�ek vermelerini engeller. * Oya A�ac� gibi t�rlerde ise budama a�a�lar s�rmeden k��n veya erken ilkbaharda yap�lmal�d�r. Aksi halde o y�l a�acak �i�eklerin tomurcuklar� da budamada al�nm�� olur ve a�a� o y�l �i�e

Z�RAAT - ASMA YET��T�R�C�L��

9/7/2010

asma yeti�tiricili�i

B�TK� KORUMA ALET VE MAK�NELER�

9/7/2010

B�TK� KORUMA ALET VE MAK�NELER�

Toprak i�leme makinalar�
Ekim dikim makinalar�
Zirai m�cadele makinalar�
G�bre da��tma makinalar�

�ay�r bi�me makinalar�
Balya Makinalar�
Trakt�rler Trak Hidroli�i
Trakt�r bak�m�

Bitki koruman�n amac�, bitkilere zarar veren b�cek, mantar ve yabanc� otlar� �ld�rerek, vir�slerin neden oldu�u hastal�klar� yok ederek bol ve kaliteli bir �r�n al�nmas�n� sa�lamakt�r. Bitki koruma makinelerinin g�revi de; mantarlar, b�cekler, di�er hayvani zararl�lar ve yabanc� otlar�n m�cadelesinde kullan�lan kimyasal m�cadele ila�lar�n� tekd�ze olarak bitkilere veya topra�a da��tmakt�r.
B�TK� KORUMA ALET VE MAK�NE �E��TLER�
Tarla ve bah�e ila�lamalar�nda kullan�lan bitki koruma aletlerini �u �ekilde s�n�fland�rmak m�mk�nd�r:
a)Tarla P�lverizat�rleri
�ekilir tip,
* Bindirmeli tip (Bir alet ta��y�c�ya, trakt�r �n�ne veya arkas�na bindirilmi�)
b)Kendi y�r�r atomizat�r veya p�lverizat�rler
c)S�rtta ta��n�r el komutal� p�lverizat�rler
d)S�rtta ta��n�r motorlu p�lverizat�r, atomizat�r ve tozlay�c�lar
e)Tohum ila�lay�c�lar
Konunun geni� olmas� nedeniyle bu b�l�mde yaln�zca tarla p�lverizat�rlerine yer verilmi�tir.
Tarla P�lverizat�rleri
P�lverizat�rlerin g�revi, s�v� ilac� devaml� ayn� konsantrasyonda ve e�it bas�n� alt�nda ileterek bitki koruma i�lemini m�mk�n k�lmakt�r.
P�lverizat�rlerin �al��ma Prensibi:
P�sk�rtme s�v�s� depo i�indeki bir kar��t�r�c� taraf�ndan kar��t�r�l�r ve kuyruk milinden hareket alan bir pompa taraf�ndan ila�lama borular�na oradan da memelere bas�n�la g�nderilerek tarlaya p�sk�rt�l�r.
* Par�alar�
Depo
Bu g�n en kullan��l� depo malzemesi plastik ve benzeri malzemelerdir. Bunlar hafif, direnci fazla uzun �m�rl� ve temizlenmeleri kolayd�r.
Kar��t�r�c� �e�itli ila�lar� su ile kar��t�rmak ve ila�laman�n devam� s�resince kar��m� istenen sabit konsantrasyonda tutabilmek i�in gereklidir.

Resim 74 : Hidrolik kar��t�r�c�lar
Filtreler
P�lverizat�rlerde meme t�kanmalar�n�n �n�ne ge�ebilmek i�in aletin de�i�ik yerlerine farkl� g�zenek �aplar�nda filtreler yerle�tirilmi�tir.
Pompa
Pompan�n g�revi, gere�i kadar p�sk�rtme s�v�s�n� yeteri miktarda bir bas�n�la ve sabit bir ak�� h�z�yla memelerden atmakt�r. Pompalar de�i�ik ila� konsantrasyonlar�na, su kalitesine ve a��nmaya kar�� dayan�kl� olmal� ayn� zamanda gerekti�i kadar suyu da emebilmelidir.
Hava Deposu (Hava T�p�)
Tarla p�lverizat�rlerinde p�lverizasyon sistemindeki ak��n ve bas�nc�n s�reklili�ini sa�layabilmek i�in p�lverizat�r pompalar� �zerine bir hava deposu yerle�tirilmi�tir.
P�lverizat�rlerle ila�lamaya ba�lamadan �nce hava deposuna mutlaka gerekli olan hava, hava doldurma supab�ndan doldurulmal�d�r.
* Hava doldurulduktan sonra bir hava kontrol saati ile kontrol edilmelidir.
* Dikkat ! �ayet memeler veya p�lverizat�r tabancas�ndan p�sk�rt�len ila�l� s�v� kesik kesik geliyorsa hava deposundaki hava miktar� bir hava kontrol saati ile kontrol edilmeli. Depodaki hava miktar� �izelgede belirtilen de�erlerin alt�na inmi�se, hava bas�lmal�d�r.
Bas�n� Ayarlama D�zeni
Memeler sabit bir bas�n� ve tekd�ze bir da��l�m� garantilemelidir.
Manometreden ilgili �al��ma bas�nc� okunur. Son zamanlarda yeniliklerden bir tanesi de bas�n� ayarlama tesisat�n�n yekpare armat�r �eklinde yap�lmas�d�r. Bunun d��nda kumanda armat�r� (s�v� ak��n� a�an ve kapatan), da��t�m armat�r� (geni� da��t�m borular�ndan p�sk�rtmeye), e�it bas�n� da��t�m armat�r� de (da��tma geni�li�indeki sabit memelere �al��ma bas�nc�n� g�nderen) sunulan yenilikler aras�ndad�r.
Manometreler

ISPARTA �L� DOMATES EK�L�� ALANLARINDAK� YABANCI OTLARIN, RASTLAMA SIKLIKLARININ VE YO�UNLUKLARININ BEL�RLENMES� VE PLAST�K TOPRAK �RT�LER�N�N YABANCI OT KONTROL� VE DOMATES VER�M�NE

9/7/2010

ISPARTA �L� DOMATES EK�L�� ALANLARINDAK� YABANCI OTLARIN, RASTLAMA SIKLIKLARININ VE YO�UNLUKLARININ BEL�RLENMES� VE PLAST�K TOPRAK �RT�LER�N�N YABANCI OT KONTROL� VE DOMATES VER�M�NE ETK�LER�

��NDEK�LER ..................................................................................................... I �ZET .................................................................................................................... V ABSTRACT ......................................................................................................... VI TE�EKK�R ......................................................................................................... VII �EK�LLER D�Z�N� .............................................................................................. VIII ��ZELGELER D�Z�N� ......................................................................................... X� 1. G�R�� ................................................................................................................ 1 2. ISPARTA �L�N�N GENEL CO�RAF�K VE JEOLOJ�K DURUMU ............. 4 2.1. Konumu ......................................................................................................... 4 2.2. Topo�rafik ve Jeolojik Yap�s� ....................................................................... 5 2.3. Do�al Bitki �rt�s� ...................................................................................... .. 5 2.4. Akarsu ve G�ller ............................................................................................ 6 2.5. �klim ............................................................................................................... 6 2.6. Arazi Durumu ................................................................................................ 7 3. L�TERAT�R �ZET� ....................................................................................... 9 3.1. Domates Ekim Alanlar�ndaki Yabanc� Otlar ................................................. 9 3.2. Domates �retiminde Toprak �rt�lerinin Kullan�m� ..................................... 15 4. DENEMEN�N YAPILDI�I YER�N �KL�M VE TOPRAK �ZELL�KLER�.. 22 4.1. �klim �zellikleri ............................................................................................ 22 4.2. Toprak �zellikleri .......................................................................................... 22 5. MATERYAL VE METOT ............................................................................... 24 5.1. Materyal ......................................................................................................... 24 5.2. Metot .............................................................................................................. 24 5.2.1. S�rvey �al��malar� ..................................................................................... 24 5.2.2. Te�his �al��malar� ...................................................................................... 25 5.2.3. Rastlama S�kl��, Yo�unluk ve Kaplama Alanlar�n�n Belirlenmesi ........... 26 5.2.4. Fitoco�rafik B�lge, Hayat Formu, Bitki �mr� ve Endemizm Durumlar�n�n Belirlenmesi ....................................................................... 27 5.2.5. Tarla Denemesi ........................................................................................... 27
II
5.2.5.1. Yabanc� Ot Say�m� .................................................................................. 30 5.2.5.2. Toplam Verimin Belirlenmesi ................................................................. 31 5.2.5.3. Meyve A��rl��n�n Belirlenmesi .............................................................. 31 5.2.5.4. Meyve Sertli�i (Delinme Direnci)"nin Belirlenmesi ............................... 31 5.2.5.5. K�k A��rl��n�n Belirlenmesi .................................................................. 31 5.2.5.6. �rneklerin Analize Haz�rlanmas� ............................................................ 31 5.2.5.7. Suda ��z�nebil

KAYISI YET��T�R�C�L��

9/7/2010

KAYISI YET��T�R�C�L��
G�R��
Kay�s� d�nya �zerinde Asyada iran, Afganistan ve T�rkistanda, Avrupada �zellikle Akdeniz k�y�lar�nda; Afrika ve Avusturalyada G�ney Amerika, Arjantin ve �ilide Amerika Birle�ik Devletlerinde ve burada da �zellikle Kaliforniyada geni� �l��de yeti�tirilmektedir.Memle ketimizin tabiat� ve klimatolojik �artlar� kay�s� a�ac�n�n yeti�tirilmesine e1veri�li oldu�undan her y�l dikim sahas�n�n art�� yan�nda verim arzu edilen seviyeye y�kselmemi�tir.

K�� aylar�nda siyahlara b�r�nm�� gibi bir manzara arz eden kay�s� a�a�lar� ilkbaharda yaprak ��karmadan beyaz �i�ek a�mas� �ok ho� bir g�r�nt� meydana getirmektedir .Ancak b�t�n �e�itler , �zellikle Malatya �e�itleri bir hafta i�erisinde �i�ek a��p savd��nda baz� seneler havalar�n �ok erken �s�nmas� sebebiyle don tahribat�na maruz kalmaktad�r .
Memleketimizde birim sahadan elde edilen ortalama miktar geli�mi� memleketlerle mukayese edilecek olursa �ok d��k seviyede oldu�u anla��l�r. Bu sebeple tekni�in icaplar�na g�re a�a�lar�n yeti�tirilmesi, bak�m�, hastal�k ve zararl�larla m�cadelesi i�in �ift�inin geni� bilgiye sahip olmas� gerekmektedir ..
TOPRAK �STEKLER�

Kay�s� .a�ac� yar� s�cak ve kurak ge�en b�lgelerde, da�lar�n bol g�ne� g�ren G�neye bakan eteklerinde derin ve su tutmayan, az meyilli ve hafif kire�li olan yama�larda �ok iyi yeti�mekte, hastal�ks�z, parlak, Iezzetli, tatl�, kokulu ve kuru maddesi fazla olan �r�n elde edilmektedir.Kay�s� a�ac�n�n g�vde ve dallar� k�� aylar�nda -35°C kadar d��en so�uklara dayanmaktad�r. Kay�s� �i�ekleri �slak olmak �art�yla -1°C kadar d��en �s� derecesine mukavemet ederler.
Baz� y�llar ilkbaharda havalar �l�k ge�ti�inde tomurcuklar patlamak �zere veya �i�ekte iken meydana gelen don olaylar�ndan �ok zarar g�r�rler .Don olaylar� �ift�inin b�t�n �mit, emek ve hayallerini bo�a ��karmakta, sefil ve peri�an etmektedir. Meyilli arazide so�uk hava alt taraflara ��kt��nden dikilen kay�s� a�a�lar� dondan fazla zarar g�r�rler. Fakat yukar�lara ��k�ld�k�a a�a�lar�n dondan zarar g�rmesi k�smen �nlenmi� olur .Kay�s� a�a�lar� meyilli arazinin tesviye e�rileri �zerinde meydana getirilen teras veya �izgiler �zerine dikilirler. Meyilli arazide bu suretle meydana getirilen �ekilde hem taban suyunun muhafazas�na yard�m etti�i gibi, yukar�dan a�a�� inen ya�mur sular�n�n ak�p gitmesini �nlemekte ve toprak erezyonunu �nlemektedir .
Kay�s� a�a�lar� ekolojik �artlardan dolay� �iddetli k�� ve ilkbahar donlar�n�n tesiriyle �i�ek tozlar�n�n zarar g�rd�� ve netice itibariyle �ok az meyve vermesine sebep oldu�u anla��lm��t�r. ilkbahar donlar�n�n �i�ek zaman�na rastlad�� y�llar havalar�n ya��l� ve �iddetli gitmesinden ba�ka bu mevsimde kurak ve �iddetli r�zgarlar gibi fakt�rler de mahsul�n miktar ve kalitesi �zerinde olumsuz tesir g�stermektedir .
Klimatolojik aksakl�klar yan�nda a�a�lar bazen de yanl�� budama, g�breleme, sulama ve ila�lamaya tabi tutulmalar� mahs�l �zerine olumsuz tesir yapmaktad�r.
Beslenme �artlar� d�zelince �i�ek tozlar� muntazam �ekilde faaliyet g�sterdi�inden aksakl�klar ortadan kalk�nca a�a�lar da bol meyve vermektedirler.
BAH�E YER�N�N SE��M�
�lkbahar�n ge� donlar�ndan etkilendi�i i�in ova ve �ukur yerlerden ziyade yama� ve s�rtlar tercih edilmelidir.
Irmak kenarlar�ndan, so�uk havalar�n topland�� veya sislerin oturdu�u �ukur yerlerden ka��n�lmal�d�r. Ayr�ca bol ��k ve g�ne� istedi�inden g�ney yama�lar tercih edilmelidir. Meyilli arazide so�uk hava alt taraflara ��kt��nden dikilen kay�s� a�a�lar� dondan fazla zarar g�r�rler .Fakat yukar�lara ��k�ld�k�a a�a�lar�n dondan zarar g�rmesi k�smen �nlenmi� olur. Kay�s� a�a�lar� meyilli arazinin tesviye e�rileri �zerinde meydana getirilen teras ve �izgiler �zerine dikilirler. Meyilli arazide bu suretle meydana getirilen �ekiller hem taban suyunun muhafazas�na yard�m etti�i gibi. yukar�dan a�a��ya inen ya�mur sular�n�n ak�p gitmesini ve toprak erezyonunu �nlemektedir .
KAYISI FiDANI YET��T�R�LMES�
Kay�s� ve Zerdali meyvelerinden ,elde edilen �ekirdekler tohum tavalar�na

GER�L�M ALTINDAK� Y�NET�C�

9/7/2010

GER�L�M ALTINDAK� Y�NET�C�

B�L�M-1
�A�DA� Y�NET�C�N�N YA�AMI ve GER�L�M
Kronikle�mi� gerilim bug�n t�m y�neticileri tehdit eden ba�l�ca sa�l�k sorunu olmu�tur. Kendi teknolojimizin kurban� oldu�umuz kesinlikle ortadad�r. Teknolojinin h�zla geli�mesiyle, modern makinelerin h�z� i� b�nyemizdeki sistemlerin de h�zlanmas�na yol a�m��, baz�lar�n�n "tela� hastal��" diye adland�rd�klar� yeni bir hastal��n ortaya ��kmas�na sebep olmu�tur.
GER�L�M ve KALP
Ya�amlar� b�y�k sorumluluklar, rekabetler ve gerginlik i�inde ge�enlerin ise, kalp krizine yakalanma ihtimalleri �ok daha y�ksektir. San Fransisko"lu kalp uzman� Dr.Meyer Friedman ile Montreal �niversitesi"nden gerilim �zerine ara�t�rma yapan Dr.Hans Selye"nin �al��malar�, gerilim ile kalp rahats�zl�� aras�nda do�rudan bir ba� oldu�unu ortaya ��karm��t�r.
GER�L�M ve Y�KSEK TANS�YON
Kalp hastal�klar�n�n en �nemli nedenlerinden olan y�ksek tansiyon ABD"de y�lda 60.000 ki�inin �l�m�ne yol a�maktad�r. Hayat sigortas� istatistiklerine g�re, tansiyonu 150/100 olan 35 ya��ndaki bir ki�inin �mr�, tansiyonu 120/80 olan yine ayn� ya�taki birine oranla 16.5 y�l daha k�sad�r. Y�ksek tansiyon �zellikle beyin ve kalp i�in zararl�d�r. Bu araz, beyne oksijen sa�layan damarlarda �atlama yapabilir ve sonu�ta beynin ihtiyac� olan oksijen sa�lanmad��ndan felce neden olur.
GER�L�M ve KANSER
Kanser her y�l 750.000 Amerikal�n�n hayat�n� tehdit etmektedir. Baz� ara�t�rmac�lar, bunun yo�un gerilimle ilgili oldu�una inanmaktad�r.
GER�L�M ve D��ER HASTALIKLAR
Dr.Selye"nin a��kl�kla belirtti�ine g�re, baz� hastal�klar�n temelinde kesin nedenler (belli bir mikrop veya zehir gibi) yatar. Di�erleri ise b�nyenin al��k olmad�� durumlara kar�� g�sterdi�i tepkiden kaynaklan�r. Dr.Selye, gerilimle ilgili hastal�klara "uyumsuzluk hastal�klar�" demi�tir. ��nk� bu a��r� tepkilere b�nyenin uyumsuzlu�u neden olur. Ruhsal ve bedensel fonksiyonlar uyum i�indeyken b�nye sa�l�kl�d�r, ama herhangi bir gerilim bu uyumu bozdu�unda hastal�k ba� g�sterir.
Gerilim ve �lser
�lser ile gerilim aras�ndaki ba�, halk�n zihninde her zaman g��l� yerini korumu�tur. Amerikan halk�n�n %5"inde �lser oldu�u tahmin edilmektedir. �� ve aile hayat�nda sorunlar� olan ki�inin, bu sorunlar� olmayanlara oranlar mide ve oniki parmak �lserine daha �ok yakaland�klar� bilinmektedir. Mide kanamalar� yo�un gerilim sonucu aniden ortaya ��kabilir.
Gerilim ve �eker Hastal��
Gizli �eker hastal��n�n a��a ��kmas�nda b�nyenin gerilime kar�� g�sterdi�i tepkinin rol oynad�� bilinmektedir. Gerilim alt�nda olan bir ki�ide do�al olarak kan �ekeri de y�kselir.
S�rt ve Ba� A�r�lar�
S�rt ve ba� a�r�lar� yo�un gerilimin iki yayg�n sonucudur. Migren a�r�s� gerilim doruk noktas�ndayken de�il de, bask� kalkt�ktan k�sa bir s�re sonra meydana gelmektedir.
Gerilim ve Alerjiler
Geli�mi� �lkelerde yayg�n bir alerji t�r� olan ast�m�n halk�n %5"ini etkiledi�i san�lmaktad�r. Bu hastal��n geli�mi� �lkelerde az geli�mi� �lkelere oranla daha �ok g�r�lmesinin nedeni, ya�anan sanayile�mi� hayat tarz�yla ili�kili olsa gerektir. �zellikle gen� ast�ml�lar aras�nda duygusal heyecanlar�n etkisini g�rmek m�mk�nd�r.
Gerilim ve Kad�nlar
Evdeki sorumluluklar�n yan� s�ra mesle�inde ilerleme �abas�nda olan bir kad�n, kendi isteklerine de zaman ay�rmak i�in mesle�iyle ki�isel i�lerini dengede tutmak zorundad�r. Kad�nlar�n �o�u kendilerini i� hayat�nda da kabul ettirmek i�in erkeklerden y�zde y�z daha iyi olmalar� gerekti�ine inan�rlar.
Kad�n, i� hayat�n�n geleneksel e� ve anne rol�n� bozmad��n� kan�tlamak i�in evde de kendini gere�inden fazla yorar. Tempo da o kadar yo�un ve anormaldir ki, sonu� bu "s�per anne" i�in felaket olur. Evdeki ve i� hayat�ndaki bu bask�lar, kad�n�n �zerinde olumsuz etki yapar. Gerilim i�indeki ki�iler di�erlerine oranla daha s�k hastalan�rlar.
GER�L�M�N Y�NET�C�LER �ZER�NDEK� ETK�S�
B�yle bir d�nyada, y�neticiler i�in iki temel sonu� ��kar�labilir. Birincisi, de�i�iklik kar��s�nda do�ru bir tutum geli�tirilmelidir. Her de�i�imi kabul etmek, bunlara kar��

GIDA KATKI MADDELER�

9/7/2010

Tan�m� :
Uygarl��a paralel olarak geli�en teknolojilerin getirdi�i de�i�ik �retim teknik-leri ve t�ketici be�enisinin giderek de�i�mesi, bilin�lenmesi ve d�nyam�z�n daralan g�da kaynaklar�n�n zorlamas�yla farkl� �retim y�ntemleri geli�mi� ve g�dalar�n �e�itli-lik kazanmas�na yol a�m��t�r. B�ylece g�dalara istenilen niteliklerin verilebilmesi i�in bunlar�n yap�lar�na baz� �zel katk�lar�n ilavesi gerekli olmu�tur. Bu �zel maddeler g�-n�m�zde g�da end�strisi ile u�ra�an �reticiler taraf�ndan ama�l� ve bilin�li olarak ya-salar�n �ng�rd�� miktarlarda ve �retimin belirli a�amalar�nda kullan�lmaktad�r. Ay-r�ca, teknolojinin ve modernizasyonun getirdi�i ko�ullara ba�l� olarak g�dalara elde olmayan nedenlerle bula�an ve sa�l�k a��s�ndan sak�nca yaratan maddeler de bulun-maktad�r.
Buna g�re, g�dalara �e�itli kaynaklardan bula�an veya bilin�li olarak kat�lan, g�dan�n do�al ��elerinden farkl� yap�lara sahip olan bu t�r maddeler a�a��da g�ste-rilen �ekilde s�n�fland�r�labilir.

A- Yard�mc� Yabanc� Maddeler (Additives)
1. G�da Katk� Maddeleri (Food Additives)
2. �ngrediyenler (Ingredients)
B- Bula�an Yabanc� Maddeler
1. �la� Kal�nt�lar� (Pesticide Residues)
2. Metalik Bula�anlar (Metalic Contaminants)
3. Temizlik ve Dezenfektan Madde Kal�nt�lar� (Detergent and Disin-fectant esidues)
4. Sentetik Madde Kal�nt�lar� (Synthetic Material Residues)
5. Radyoaktif Madde Kal�nt�lar� (Radioactive Fallout)
6. Di�erleri
C- Hile amac� ile Kat�lan Yabanc� Maddeler

Yard�mc� Yabanc� Maddeler (Additives) :
G�da katk� maddesi ad� verilen Food Additives s�zc�� i�in genellik-le, g�dalara kat�lan ve g�dalar�n i�inde kalan, yani g�dalarla birlikte t�ketilen mad-delerdir. Bunlar hem do�al kaynakl� (vitaminler, mineral maddeler, do�al aroma mad-deleri) hem de yapay olarak �retilen (konserve edici maddeler, tatl�la�t�r�c�lar, em�lgat�rler, antioksidanlar vb.) maddelerdir �eklinde tan�mlama yap�lmaktad�r.
G�da maddesine kat�lan herhangi bir maddeyi G�da Katk� Maddesi olarak d��n-memek gerekir.
MET�N ve SALDAMLI (1976)ya g�re,
G�da katk� maddesi g�dan�n yap�s�nda do�al olarak bulunmayan �retim imalat depolama, paketleme gibi i�lemler s�ras�nda g�da maddesinin tat, koku, g�r�n�m, yap� ve di�er niteliklerini d�zeltmek, arzu edil-meyen de�i�ikliklere mani olmak ve biyolojik de�erini d�zeltmek veya kalitesini uzun s�re muhafaza etmek amac�yla kullan�lan madde veya maddeler kar��m�d�r.
FURIA (1972)ya g�re,
G�dan�n temelini olu�turan ana ��elerin d��ndaki madde veya maddeler kar��m� olup �retim, imalat, depolama ve paketleme gibi i�-lemler g�rm�� son �r�nde bulunur. G�da katk� maddeleri kavram�, tesad�fen olu�an metal bula�malar�n� hi�bir zaman i�ermez.
Amerika Birle�ik Devletleri Ulusal Ara�t�rma Konseyi (U.S.A. National Research Counsil) G�da Koru-ma Komisyonunun yapm�� oldu�u tan�ma g�re g�da katk� maddesi,
G�day� olu�turan temel ��elerin d��ndaki mad-de veya maddeler kar��m� olup, g�da maddesinin �retimi, imalat�, depolanmas� ve paketlenmesi gibi i�lemler s�ras�nda konulan ve son �r�nde yer alan maddelerdir.
LEBENSMITTEL - LEXIKONda ise ; Bu maddeler, g�dalara kat�lan ve g�da-larda kalan yani g�dalarla birlikte t�ketilen maddelerdir. Do�al kaynakl� olabildikleri gibi (vitaminler, mineral maddeler, do�al aroma maddeleri) yapay olarak da elde edilmi� (koruyucu maddeler, tatl�la�t�r�c�lar, em�lgat�rler, kal�nla�t�r�c�lar, antiok-sidanlar, yapay renk maddeleri vb.) olabilirler.
Yapay olarak elde edilen g�da katk� maddeleri ayn� zamanda yabanc� madde olarak nitelendirilebilirler.
Uluslararas� bir kurulu� olan FAO/VVHO Birle�ik Kodeks Komitesinin tan�m�n-da ise Tek ba��na besin de�eri ta��mayan ancak g�da maddesine bilin�li olarak direkt veya indirekt kat�lan, onlar�n g�r�n��lerini ve yap�lar�n� d�zeltmek i�in veya muhafaza olana��n� art�rmak i�in s�n�rl� miktarda kat�lan maddelerdir denilmektedir. Buna g�re besin de�erini artt�r�c� vitaminler ve mineral maddeler ile pestisidler, �evre kirlili�inden bula�anlar ve teknolojik prosesleri

��LEK YET��T�R�C�L��

9/7/2010

��LEK YET��T�R�C�L��ilek yeti�tiricili�i bilhassa k��k ve orta b�y�kl�kteki i�letmeler i�in �nemli bir ziraat koludur. Bu meyve yat�r�mlar�n k�sa zamanda geriye d�nmesi nedeniyle k��k aile i�letmecili�ine de uygundur. Pazarda taze meyvenin az oldu�u d�nemde olgunla�mas� nedeniyle iyi bir pazar avantaj�na sahiptir. Birim alandan elde edilen gelir �teki �r�nlere g�re daha y�ksektir. Taze olarak t�ketiminin yan�nda, re�el, marmelat, dondurma, pasta ve lik�r yap�m�nda geni� �l��de kullan�l�r. Ayr�ca derin dondurularak saklan�r, konservesi yap�l�r, meyve suyu elde edilir. B�ylece her mevsim t�ketim olanaklar�na sahiptir.�ilek insan sa�l�� ve beslenmesi a��s�ndan son derece yararl� bir meyvedir. C vitamini a��s�ndan zengindir. 100 gr. meyvede 100 mg. Yakla�an oranda askorbik asit bulunur. Zengin sel�loz i�eri�inden sindirimi kolayla�t�r�r. Y�ksek oranda ellajik asit ihtiva etti�inden kanseri �nleyici �zelli�e de sahiptir. 100 gr. �ilek meyvesi 40 -45 kalori, �nemli miktarda A,B vitaminleri, kalsiyum, demir, fosfor gibi mineral maddeler, �ok az miktarda brom, silisyum, iyot ve k�k�rt i�erir. �ilek k�k�n�n kab�z yap�c�, idrar artt�r�c� ve i�tah artt�r�c� etkisi vard�r.EKOLOJ�K �STEKLER� : S�cakl�k : En y�ksek b�y�me h�z� 20 -21 C civar�ndad�r.En iyi g�nl�k s�cakl�k �ilekler i�in 23 C kabul edilmektedir. Bu derecenin alt�ndaki ve �zerindeki s�cakl�klar yaprak �retimini azaltmaktad�r. K�k b�lgesindeki s�cakl�klar 18 - 24 C aras�nda oldu�u zamanlarda toprak �st� k�s�mlar�nda maksimum b�y�me de�erleri elde edilir.G�n uzunlu�u : K�lt�r �e�itleri k�sa g�n bitkileri olup yaz sonlar� ve sonbaharda d��k s�cakl�k ve az ��klanma s�resi nedeniyle y�ksek oranda �i�ek tomurcu�u olu�maktad�r. 8 - 11 saatlik bir ��klanma s�resi �i�ek tomurcu�u olu�umunu te�vik etmekte kol olu�umunu engellemektedir. Buna kar��l�k 17 -20 saatlik bir ��klanma s�resi tam aksi etkiyi yapmaktad�r. En az 22,8 C s�cakl�k ve 15 saatlik g�n uzunlu�u en h�zl� kol �retimini sa�layan de�erlerdir.Don : �ileklerin �i�eklenme ve meyve ba�lama devreleri olduk�a uzun oldu�undan k�sa s�reli olu�an bir veya iki don hadisesi t�m �r�n�n zarar g�rmesine sebep olmaz. Meyveler �i�ek veya tomurcuklara oranla so�u�a kar�� ok daha hassast�r. �lkbaharda 0 C`nin hemen alt�ndaki s�cakl�klarda olu�an don zarar�nda �i�ek dipleri karar�r ve meyve ba�lama olmaz. Hava sirk�lasyonuna sahip bah�eler hava ak�mlar�n�n olmad�� kapal� yerlere oranla daha az dondan zarar g�r�rler.Sis ve dolu : Bitkilerin �i�eklenme zaman� g�r�len s�rekli sisler tozlanma ve d�llenmeyi g��le�tirir. Dolular ise meyve ve yapraklar� yaralayarak ��r�melerine neden olur.R�zgar : Hafif hava ak�m�n�n olmas� transprasyonu kam��lad��ndan bitkilerin topraktan su ile birlikte besin maddelerini de almas�n� sa�lamakta dolay�s�yla �ilekler daha iyi geli�ebilmektedir. R�zgarlar tozlanma ve meyve olu�umu i�in yararl�d�r. �i� ve ya�murlardan sonra kurumay� kolayla�t�r�r ve Botrytis hastal��n� azalt�r. G�nl�k hasat meyveler tam olarak kurumadan yap�lamad��ndan �evresi tamamen kapal� �ilek bah�elerinde hafif bir r�zgar esmesi arzu edilir. Kuru ve s�cak r�zgarlar su kayb�n� artt�rarak kurumaya neden olurlar.(Yaz dikimlerinde �nemli)Yer ve y�ney : Deniz kenar�ndaki b�lgelerde yeti�ti�i gibi, 1000 m ve hatta daha y�ksek rak�ml� yerlerde de yeti�tirilebilmektedir. En iyi yeti�ti�i rak�m 500 - 800 m rak�ma kadar olan yerlerdir. % 2 - 3 e�imli bir arazi hava ve su drenaj� i�in tercih edilen yerlerdir.�ok e�imli yerlerde kontur dikim yap�lmal�d�r.TOPRAK �STEKLER� �ilek sa�ak k�kl� bir bitki olup genel olarak derin, verimli, su tutma kapasitesi y�ksek, iyi drene edilmi�; kumlu killi topraklarda daha iyi yeti�mektedir. Toprak drenaj�n�n �ok iyi olmas� gerekir. ��nk� �ilek k�kleri durgun suda birka� saat dahi duramaz. Bir�ok �ilek �e�idi hafif, kumlu, �ak�ll�, yahut ta�l� topraklarda killi, a��r ve �slak topraklara nazaran daha iyi geli�ir. �ilek k�klerinin % 90 � ilk 15 cm lik toprak derinli�i

KIRMA DENEY�

9/7/2010

KIRMA DENEY�

500 gr besleme mal� belirli elek fonksiyonlar�nda ele tart besleme mal� i�in tablo �izece�iz.

1000gr numune �ene a��kl�� 1cm olacak �ekilde konileme d�rtleme y�ntemi ile 500gr-500gr ay�raca��z. Ay�rd�ktan sonra ilk 500"� �eneli k�r�c�dan ge�irip 250 gr al�p merdaneli k�r�c�ya g�t�rece�iz.

�nce numune al�n�p �eneli k�r�c�ya gidiliyor primer k�rma yap�l�yor tek �ene sabit di�eri hareket ediyor. Malzeme bitmeden devaml� olarak besleme yap�l�yor. �ene a��kl�� ayarlanabiliyor(kollarla)
K�r�lan malzemenin d�k�ld�� hazne var. Malzeme yava� yava� makinaya d�k�l�yor bitince makine kapat�l�r. Di�er cevher haz�rlama labaratuvar�na gidilir al�nan numune yakla��k 500gr besleme mal� i�in konileme d�rtleme yolu ile 4"e b�l�n�r. Malzeme koni �eklinde olu�turulup ikiye ve sonra o ikiye b�l�nenlerde ikiye b�l�n�r birisi al�n�r tart�da tart�l�r 500gr gelmesi bekleniyor gelmezse bu ayarlanmaya �al��l�r biz ald��m�zda 1600gr civar� ��kt� buda konileme d�rtleme yap�ld� ikisi al�nd� 515gr oldu
25,4 - 16 - 9,5 - 4,75 - 3,15mm elekler al�nd�. En �stte 25,4 olacak numune elek �st�ne d�k�lecek elekler �st �st�ne ge�irilmi� durumda) elenecek �stte kalanlar

Tane �rili�iA��rl�k
-30+25,439gr
-25,4+16190gr
-16+9,5149gr
-9,5+4,7580gr
-4,75+3,1518gr
-3,1539gr
Toplam515gr olacak

Elek �st� de�erler b�ylece bulundu ve numuneler topland� orada b�rak�ld�.

�lk �nceki konileme d�rtlemede kalan numune al�n�p tart�ld� bu 1kg olmal� 941 ��kt� 60 gr daha g�t�r�ld�(dikkat et fazla aral�k olmas�n) 1kg oldu. Bunu �eneli k�r�c�da k�raca��z �eneli k�r�c�y� 1cm"ye ayarl�yoruz. Yanda ayar� var makine �al��t�r�l�r sonra numune al�n�p di�er labaratuvara gidilir(s�k��anlar �ubukla itilir) malzeme metal ay�r�c�ya g�t�r�l�r(mekanik ay�r�c�) i�letmelerde bunun hareketlisi kullan�l�r. ��indeki tarak yard�m�yla bir sa�a bir sola g�t�r�l�r bunda �nemli olan makinan�n tam ortas�nda d�k�l�r bunun yar�s�n� b�rak�yoruz. Ar�ive koyuyoruz.(ar�ivi neden b�rak�yoruz? ��nk� bir aksilik oldu�unda kullan�l�r) bunu tartt�k 508 gr malzemeyi elekten ge�irece�iz.
9,5 - 4,75 - 3,15 - 2mm"lik elekler al�n�r eleme yap�l�r.

Tane aral��A��rl�k
-16+9,528
-9,5+4,75207
-4,75+3,1558
-3,15+225
-2198
Toplam508

K�r�c�ya gidip biraz �nce kalan numuneyi merdaneli k�r�c�ya g�t�r�yoruz.
MERDANEL� k�r�c� �al��ma prensibi: iki merdane birbirine paralel gidiyor burada b�y�k �apta malzeme k�ramazs�n bu 1cm"den b�y�k olmamal� numuneyi makinaya d�k�yor hazneden al�yoruz.
Bunu deminki ay�ra�la(ikili olanla) 249grama d��r�yoruz. Malzemenin birini al�p tart�yoruz. Elek boyutlar� 2 - 0,5 - 0,250 - 0,106 elekler se�ilip yerle�tirilir leme yap�l�r.

Tane Aral��A��rl�k
-3,15+235
-2+0,598
-0,5+0,25010
-0,250+0,10662
-0,10642
Toplam247

Elekten biraz ufalar�z ��nk� merdanede yap��m�� olabilir. Buna dikkat edilsede tam olarak yap�lmad��ndan tekrar edildi.

��tme yap�lman�n amac�; serbestle�me gang mineralinden ay�rmak i�in mesela k�m�rde kil serbestle�me derecelerini bulmak i�in
2. ama� k�yaslama yap�l�r merdaneli veya �eneli k�r�c� buna g�re yorumlar yap�l�r.

TABLO B�RLE�T�RME

K�rma deneyi yap�ld�
Deney f�y�nde neler gerekli besleme mal� e�riler olu�turulacak elek �st� sonu�lar�na g�re rrt elek analizi sonu�lar�na g�re histogram vs.

Elek �st� ve elek alt�

Sayfa 26"da bo� tablolar var

Tane �rili�igr%∑E�∑EANDOOT�d
-22+1911211,2611,261003,7520,53
-19+1217517,5928,8588,742,5115,57
-12+814414,4743,3271,153,62104
-8+523023,1266,4456,687,716,53
-5+325025,1291,5633,5612,5642
-3848,441008,442,811,53
toplam995

YA� ��TME

1,5kg numune al�nd� 500-500-500gr olarak �� par�aya ayr�ld� bunlardan birini de�irmenin i�ine koyduk numune boyutumuz -9.5 idi. De�irmene ayr�ca numuneyle birlikte
3 kg b�y�k boyutta bilye
5 kg orta boyutta bilye
2 kg k��k boyutta bilye konuldu.

5 dakika sabit al�n�p su miktar� de�i�ecek -0.3 ��kelecek

ilk olarak numune ve bilyeleri koydu�umuz de�irmene

ORGAN�K TARIMIN TAR�H�ES�

9/7/2010

ORGAN�K TARIMIN TAR�H�ES�

Tarih�esi 20.y�zy�la dayanmaktad�r. Zira �evre bilinci ve ozon tabakas�ndaki incelme ve d�nya gelece�inin tehlikeye girmesi gibi konular g�ndeme gelmi�tir. �nceleri �ok �e�itli y�ntemler ve teoriler geli�tirilmi�, hatta bu y�ntemlere astrolojik boyutlar kat�larak ay ve y�ld�zlar�n etkisini de �retime katan ekoller bile ortaya ��km��t�r. T�m bu ekoller incelendi�inde g�r�len temel ��e ; ekolojik dengenin korunarak , bitkisel ve hayvansal �retimin birlikte aile isletmecili�i seklinde yap�lmas� , dolay�s�yla �retimden t�ketime k�sa devrelerin kurularak kendi kendine yeterlili�ini sa�lanmas�d�r.
Buna ra�men "Ye�il Devrim" olarak adland�r�lan makinele�me, kimyasal ila� ve g�breler ile kimyasal katk� maddelerinin kullan�m�ndaki art��, 60"li y�llar�n sonunda Avrupa Toplulu�unun kurulmas� ve uygulad�� tar�msal destekleme politikalar�,1970 de pestisitlerin ve kimyasal g�brenin ke�fi vs... sonucunda sa�lanan tar�msal �retim art�� sebebi ile ekolojik tar�m b�rak�lm��t�r. Ancak bunun da d�nyadaki a�l�k sorununa bir ��z�m getirmedi�i , aksine do�al dengeyi ve insan sa�l��n� s�ratle bozdu�unun g�r�lmesi �zerine, ara�t�rmalar ba�lam�� ve bu ara�t�rmalar�n sonucunda bilim �evreleri ve sivil toplum �rg�tlerinin bask�s�yla 1979 y�l�ndan itibaren DDT grubu pestisitlerin kullan�m� A.B.D.den ba�layarak t�m d�nyada yasaklanm��t�r. Bu durumda ekolojik tar�m tekrar g�ndeme gelmi� , 1980 y�l�ndan sonrada t�keticilerin bask�s�yla aile isletmecili�i seklinden ��karak ticari bir boyut kazanm��t�r.
ABDde 0-2 yas grubu �ocuk mamalar�n�n imalinde ekolojik �r�nlerin kullan�lmas�n� zorunlu tutan yasan�n da bu ticari boyuta katk�s�n� belirtmek gerekir. �lkemizde ekolojik tar�m faaliyetleri 1986 y�l�nda Avrupadaki gelinmelerden farkl� �ekilde, ithalat�� firmalar�n istekleri do�rultusunda, ihracata y�nelik olarak ba�lam��t�r. Daha sonra 2092/ 91 Say�l� y�netmeli�in 14 Ocak 1992 tarihinde yay�mlanan 94 /92say�l� ekinde; Avrupa Toplulu�una ekolojik �r�n ihra� edece

BALYA MAK�NELER�

9/7/2010

BALYA MAK�NELER�
Ana sayfa
Toprak i�leme makinalar�
Ekim dikim makinalar�
Zirai m�cadele makinalar�
G�bre da��tma makinalar�

�ay�r bi�me makinalar�
Balya Makinalar�
Trakt�rler Trak Hidroli�i
Trakt�r bak�m�

Tarlada bi�ilmi� ve kurutulmu� otun, yoncan�n veya k��n hayvan yemi olarak kullan�labilecek di�er bitkilerin, hububat sap�n�n yada saman�n�n, depolanacak yere kadar ta��nmas� ve depolanmas� olduk�a zordur. Bunu kolayla�t�rmak i�in yukar�da bahsedilen �r�nler s�k��t�r�l�p paketlenerek ta��n�r. B�ylece d�zg�n �ekilli ot paketleri kolayca ta��narak, fazla yer kaplamadan kolayca depo edilebilirler. Ayn� zamanda ta��ma esnas�nda ve depolamada olabilecek kay�plar en aza indirilmi� olur. K�saca otun, hububat sap� ve saman�n�n paketlenip ba�lanmas� i�lemine balyalama ad�n� veriyoruz. Bu i�i yapan makinelere de balya makinesi ad�n� veriyoruz.
G�n�m�zde �ift�ilerin kulland�� iki �e�it balya makinesi vard�r.
1. K��eli balya makineleri
2. Silindirik balya makineleri

Resim 71 : K��eli ve silindirik balya makinesi
1. K��EL� BALYA MAK�NELER�
Yurdumuzda �ift�ilerimizin en �ok kulland�� makineler k��eli balya makineleridir. Bu makineler trakt�r�n arkas�na ba�lanarak �al��t�r�l�rlar ve otu b�y�k bir kibrit kutusu �ekline benzeyen paketler haline getirirler.
Makinenin �al��mas� ve K�s�mlar�
Makine bu paketleri �u �ekilde yapar.
1. Daha �nceden ot bi�ilip namlu yap�lm��t�r.
2. Namludaki otu makine, toplay�c� organ�yla tarladan toplar
3. Toplay�c� taraf�ndan toplanan otlar, s�k��t�rma kanal�na sevk edilir.
4. Piston taraf�ndan ot s�k��t�rma odas�nda s�k��t�r�l�r.
5. Balya istenilen b�y�kl�kte, otomatik ba�lama d�zeni vas�tas�yla iki yerinden ba�lan�r.
�imdi bu i�leri yapan organlar�n ayar ve bak�mlar�n� g�relim.

Resim 71a : K��eli balya makinesi ve k�s�mlar�
1. Toplay�c� k�s�m:
Namlu halindeki otu toplayan k�s�m �e�itli tiplerde olabilir. Yurdumuzda kullan�lan balya makinelerinde genellikle parmakl� tip toplay�c� vard�r. Tarla y�zeyi ile parmaklar aras�nda bir iki parmak mesafe kalacak �ekilde y�kseklikleri ayarlanmal�d�r. Bu ayar bir kolun �ekilmesi ve b�rak�lmas�yla yap�l�r. �al��rken parmaklar topra�a de�memelidir.
2. Toplanan otu piston �n�ne sevk eden organ:
3. B��aklar�n bilenmesi:
B��aklar k�rlendi�inde bilenmelidir. Bilenirken b��ak a�z�ndaki a�� bozulmamal�d�r. Ayr�ca iki b��ak aras�nda 1 mmden fazla bo�luk olmamal�d�r. Aksi halde otu kesip birbirinden ay�ramazlar.
4. Piston ayar�:
Belli bir �al��ma sonunda takozlar a��n�r �st ve yan bo�luklar olu�ur. O zaman piston d�zg�n �al��amaz. Bu durumda ya takozlar alttan beslenir yada yenisiyle de�i�tirilir.
5. Di�li ve kay�� gerginlik ayarlar�:
Ana hareket kay��, toplay�c� hareket kay�� ve zincirli hareket ileten yerlerin gerginlik ayarlar� zaman zaman kontrol edilip gergi di�li ve kasnaklar�ndan normal s�k�l�kta olacak �ekilde yap�lmal�d�r.
6. Makinenin trakt�re ba�lanmas�:
Balya makinesi trakt�re �eki demiri vas�tas�yla ba�lanmal�d�r. Destek aya�� ayarlan�p �eki oku �eki demirinin ortas�na yak�n ba�lan�p, makine yol durumunda �al��ma durumuna getirilir.
7. �aft�n ba�lanmas�:
�aft�n uzunlu�u iyi ayarlanmal�d�r. Balya makinesi �aft ve trakt�r ayn� do�rultuda olmal�d�r. �aft tak�ld�ktan sonra muhafaza �asiye ba�lanarak d�nmesi engellenir. Tarlada �al��rken d�n��lerde hareket kesilmelidir. �afttaki ge�me pay� en az 30 cm olmal�d�r.
8. �p bobinlerinin yerle�tirilmesi:
Kaliteli kopma yapmayacak ve d��mlemede ar�za yapmayacak makine imalat��s�n�n tavsiye etti�i ip kullan�lmal�d�r.
9. Ba�lama d�zeninin temizli�i:
Makine ile i�e ba�lamadan �nce ba�lama d�zeni benzinle y�kan�r. �p tutucu ve karga burnu pasa kar�� ya�lan�r. �� d�n�� de bu bak�m�n dikkatlice yap�lmas� gerekir.
2. S�L�ND�R�K BALYA MAK�NELER�

T�RK�YE TARIMINA GENEL B�R BAKI�

9/7/2010

T�RK�YE TARIMINA GENEL B�R BAKI�

�lkemiz yak�n y�llara kadar bir tar�m �lkesiydi. ��nk� aktif n�fusumuzun yar�dan fazlas� tar�mla u�ra�maktayd� ve �lkemizin gelir kaynaklar� ve halk�n ge�iminde tar�m �nemli bir yer tutmaktayd�. Fakat �lkemizde 1970"li y�llar�n sonu ve 1980"li y�llar�n ba��ndan itibaren sanayi sekt�r�nde b�y�k bir ilerleme g�r�lm��t�r. Tar�mdan sa�lanan gelir ��nc� plana d��m��t�r. Bununla beraber tar�msal �r�nler sanayinin geli�mesinde �nemli rol oynam��t�r. Bunlar�n ba��nda hammaddesi �o�unlukla pamu�a dayanan tekstil sanayi gelmektedir. �hra� �r�nlerimizin �nemli bir b�l�m�n� de tar�ma dayal� sanayi �r�nleri olu�turmaktad�r. T�rkiye"de tar�m sekt�r�nde �al��an n�fus her y�l azalmakla birlikte di�er sekt�rlerde �al��an n�fusa oranla fazlal��n� halen korumaktad�r. Nitekim yakla��k olarak aktif n�fusumuzun yar�s� tar�mla u�ra�maktad�r. �zellikle k�rsal alanlar�m�zdaki n�fusun tamam�na yak�n bir b�l�m� ge�imini tar�mdan sa�lamaktad�r. Bu nedenle tar�m faaliyetleri �lkemiz genelinde �nemli bir yer tutmaktad�r

T�RK�YE TOPRAKLARINDAN YARARLANMA ORANLARI
Topraklar�m�zdan faydalanma oranlar� daha �ok iklim ve yer�ekilleri �zelliklerine ba�l�d�r. �lkemizde y�ksek da�l�k kesimler geni� alan kapsar. Dik yama�lar �oktur. Buralarda topraktan faydalanma �ok k�s�tl�d�r. Buna g�re �lkemiz arazisinin %36"s� ekili dikili alan, %32"si �ay�r ve otlar, %26"s� orman ve %6"s� di�er alanlard�r. Tar�mdaki makinele�menin etkisiyle �ay�r ve otlaklar�n alan� daral�rken tar�m alanlar�m�z geni�lemektedir.

B�lge Y�z�l��m�n G�re Ekili Dikili Alanlar�n Oranlar�
1)Marmara B�lgesi : % 30
2)�� Anadolu B�lgesi : %27
3)Ege B�lgesi: %24
4)G�neydo�u Anadolu B�lgesi: %20
5)Akdeniz B�lgesi: %18
6)Karadeniz b�lgesi: %16
7)Do�u Anadolu B�lgesi: %10

Tar�ma uygun olan araziler genellikle k�y�lar�m�zdaki delta ovalar�nda, �� Anadolu ve G�neydo�u Anadolu"daki oval�k alanlarda ve ��kme sonucu olu�mu� oluklar�n i�ersinde bulunmaktad�r. Co�rafi b�lgelerdeki �

TARIMSAL �R�NLER�N KURUTULMASINDA S�KLON T�P� B�R KURUTUCUNUN KULLANILAB�L�RL��

9/7/2010

TARIMSAL �R�NLER�N KURUTULMASINDA S�KLON T�P� B�R KURUTUCUNUN KULLANILAB�L�RL��

Bu �al��mada, tar�msal �r�nlerin kurutulmas�nda, siklon tipi bir kurutucunun kullan�labilirli�i ara�t�r�lm��t�r. Siklon tipi kurutucuda, geleneksel kurutma sistemlerinden farkl� olarak, �rneklerin �s�t�lm�� hava ile temas�, eksenel ak�� ortam� yerine d�nel ak�� ortam�nda ger�ekle�mi�tir. D�nel ak��, havan�n kurutma odas�na alt taraftan a��sal y�nde verilerek sa�lanm��t�r. Deneylerde 12.5x12.5x25 mm ve 8x8x18 mm ebatlar�nda dikd�rtgenler prizmas� �eklinde kesilmi� patates �rnekleri kullan�lm��t�r. �rneklerin kuruma karakteristi�i, kurutma havas�n�n 60, 70 °C giri� s�cakl��nda ve 1m/s h�z �artlar�nda d�nel ak�� i�in incelenmi�tir. Deney setinde gerekli d�zenlemeler yap�larak, deneyler ayn� fiziki �artlarda eksenel ak�� i�in de tekrarlanm�� ve her iki ak�� kurutma s�resi a��s�ndan kar��la�t�r�lm��t�r.
Anahtar s�zc�kler: : Kurutma, kurutucu, tar�msal �r�nler
In this study, the utilization of a cyclone type dryer in drying of agricultural products was investigated. Different from conventional types of dryers the samples subjected to heated air in swirl flow in place of axially flow. Swirl flow was supplied by entering drying air in angular direction in to the drying chamber. Potato slices cut in the shape of rectangular prism with the dimensions of 12.5x12.5x25 mm and 8x8x18 mm and used in experiments. Under conditions of drying air inlet temperature, 60, 70 °C and drying air velocity 1m/s, the drying characteristic of samples was investigated for swirl flow. By necessary modification on the experimental set up, the experiments were repeated under the same conditions in axially flow, and the comparison drying time of both flows are given.

Keywords: Drying, dryer, agricultural products
** F�rat �niversitesi M�hendislik Fak�ltesi Makina M�hendisli�i B�l�m�
* Bu �al��ma F�rat �niversitesi Ara�t�rma Fonu taraf�ndan F�NAF-357 nolu proje olarak desteklenmi�tir.

G�R��
Tar�msal �r�nlerin uzun s�re muhafaza edilebilmesi i�in bir�ok teknikler mevcuttur. Bu teknikler aras�nda kurutma, so�utma, kimyasal maddelerle i�leme tabii tutma s�ralanabilir. Bunlar�n i�inde uygulama alan� en geni� olan kurutmad�r. Kurutma i�lemi bir �s� ve k�tle transferi olay� olup g�ne� enerjisi ile tar�m �r�nlerini kurutma, en eski g�da saklama y�ntemlerinden birisi olarak bilinmektedir (Akyurt vd., 1971). Bu t�r kurutmada g�da maddesine �o�unlukla �n i�lem uygulanmaz; kurutulan sebze ve meyvelerin �o�unlu�u, g�ne�te yere serilmekte ve kuruma i�lemi tamamlan�ncaya kadar a��k havada bekletilmektedir. G�ne�te kurutmada ya�mur, r�zgar�n neden oldu�u tozlar, pislikler, b�cek ve sinek gibi �e�itli canl�lar�n temas etmesi nedeniyle g�dan�n kalitesi ciddi olarak azalmaktad�r. Bu nedenle de, �r�n�n i� ve d�� pazarda sat��lar�nda sorunlar ya�anmaktad�r (Cemero�lu, 1986). Bu sorunlar�n a��lmas� kurutma i�leminin kapal� sistemlerde ger�ekle�tirilmesiyle m�mk�nd�r. Y�resel ko�ullara uygun olarak tasarlanacak kurutucularda elektrik, g�ne� veya jeotermal gibi yenilenebilir enerji kaynaklar� kullan�labilir.
�r�n tipi ve y�re ko�ullar�na uygun kurutucu modellerinin belirlenmesi konusunda yurt i�i ve yurt d��nda �al��malar yap�lm��t�r (T�r�s vd., 1994; Midilli, 1999; �zdemir ve Devres, 1999; Yald�z, 2000; Sars�lmaz vd., 2000; Can, 2000; Pat�l vd, 2001; Youcef-Ali vd., 2001). Bu �al��mada, siklon tipi bir kurutucuda d�nel ak�� ortam�nda patates kurutulmu� ve patatesin kuruma kineti�i, eksenel ak�� ortam�nda yap�lan kurutma ile kar��la�t�r�lm��t�r. Siklon tipi kurutucunun tar�msal �r�nlerin kurutulmas�nda kullan�labilirli�inin ara�t�r�lmas�n�n ana ama� oldu�u �al��mada, kurutulacak materyal olarak patatesin se�ilmesindeki nedenlerden biri bu �r�ne belirli bir geometrik �eklin verilmesindeki kolayl�kt�r. Di�er nedenler ise, y�renin geni� bir �retim alan�na sahip olmas�, patatesin b�t�n mevsimlerde bulunabilmesi, ucuz olmas� ve cips yap�m�nda kullan�lan patatesin i�lendikten sonra ticari de�erini

KAPAR� B�TK�S�N�N GENEL �ZELL�KLER�, TARIMI VE EKONOM�S�

9/7/2010

1.KAPAR� B�TK�S�N�N GENEL �ZELL�KLER�

Kapari, Akdeniz iklim bitkilerinden �ok y�ll�k �al� tipinde bir bitkidir. Yurdumuzda Akdeniz ikliminin hakim oldu�u Bat� Anadolu illeri ba�ta olmak �zere, Orta Anadoluda Tokat ve civar�nda, Do�u Karadeniz ve G�neydo�u illerinde do�al olarak yeti�en Kapari, �al�ms� yap�da, dik ve yat�k olarak b�y�yen dikenli bir bitkidir.

Kapari, do�al iklim yap�s� Akdeniz iklimi olmas�na kar��n bir �ok t�r�n�n kuru iklim �zelliklerini sevmesi nedeniyle d�nyan�n bir �ok b�lgesinde 650"nin �zerinde t�r� bulunmaktad�r. Kaparinin anavatan�n�n Asya"n�n bat� yada orta kesimleri oldu�u d��n�lmektedir.

Kapari bitkisinin, Milattan �nce 400 y�llar�nda tan�nd�� ve Aristo zaman�nda dalak rahats�zl�klar�nda ve a�r�l� adet g�rme durumlar�nda ila� olarak kullan�ld�� da bilinmektedir. Hipokrat taraf�ndan da kaparinin kalp-damar sistemine olan olumlu etkisi g�r�lm�� ve bir�ok hastal�kta ila� olarak kullan�lm��t�r. Akdeniz �lkelerinde ilk �a�lardan bu yana g�da ve tedavi ama�l� kullan�lan kapari bitkisinden g�n�m�zde boya ve kozmetik sanayiisinde de yararlan�lmaktad�r.

�lkemizde t�ketimi �ok yayg�n olmayan kapari Avrupa"da ve Amerika"da ac� ve keskin aromas� nedeni ile �orbalarda, et yemeklerinde, soslarda, salatalarda, pizzada ve bir �ok yiyecekte kullan�lmak �zeri yayg�n bir t�ketim potansiyeline sahiptir.

Latince Capparis spinosa L. olarak adland�r�lan kaparinin bir �ok �lkede ve �lkemizin farkl� b�lgelerinde farkl� isimleri vard�r.

�lkemizde; Kapari, �aballah, Menginik, �t H�yar�, �t Kavunu, Karga Kavunu, Y�lankaba��, Kedit�rna��, Gevil, Kepek�i�ek, Hint H�yar�, Gavur Bostan�, Yumuk Bubu, Keper, Kepre, Geber, Gebere, Bugo gibi isimler alan kaparinin d�nyan�n bir �ok �lkesinde ald�� di�er isimler ise ��yledir:

Afganistan : Kabbara, Kabawa
Almanya: Kapernbaum, Kappernstande, Kapern
Arabistan : Azuf, Kabar, Kabbar, Kabur
Estonya : Torkav Kappar
Finlandiya : Kapris
Fransa : Capres, Fabagelle, Tapana
Hollanda: Kaperboom, Gedoornda, Kapperstruik
Hindistan : Kiari, Kobra
�ngiltere : Caper plant, Caperbush
�talya : Cappero, Capperani
�spanya : Alcaparra, Caparra, Tápana; Alcaparrón (Caper Berries)
�sve� : Kapris
�ran : Kabak, Kebir, Kurak
�srail : Ezov
Kanada : Mullukattari
Macaristan : Kaporna, Kapribogyó
Malta: Caper Plant, Capparo, Cappero, Cappara
Norve� : Kapers
Portekiz : Alcaparras, Alcappara, Alcapparo
Rusya : Kapersovyi Kust
Yunanistan : Kapparis

Kaynak : (www.actahort.org)
2. KAPAR� B�TK�S�N�N BOTAN�K �ZELL�KLER�

Kapari (Capparis spp.) Caparaceae familyas�na ait bir bitkidir. Taksonomik s�n�fland�rmas� a�a��daki gibidir.

Alem: Anthophyta
�ube: Magnoliopsida
S�n�f: Dilleniidae
Tak�m: Capparidales
Familya: Capparidaceae (veya Capparaceae)
Cins: Capparis
T�r: spinosa

Kaynak : (www.mediterraneangardensociety.org)

Yakla��k olarak 650 t�r� ve 30 kadar cinsi bulunan bu bitki Cleomaceae ve Cruciferae familyalar� ile benzerlik g�stermekted

SEKT�R ANAL�Z�

9/7/2010

S�t Hayvanc�l��n�n Kar��la�t�� Sorunlar ve S�t �r�nlerinin Pazar Durumu: Trakya B�lgesi �rne�i

Yrd.Do�.Dr. M.�mer AZABA�AO�LU Yrd.Do�.Dr. Okan GAYTANCIO�LU
Yrd.Do�.Dr. Ahmet KUBA� Yrd.Do�.Dr.Yasemin ORAMAN

Trakya �niversitesi, Tekirda� Ziraat Fak�ltesi Tar�m Ekonomisi B�l�m�

�zet
Trakya b�lgesindeki s�t sekt�r�n�n incelendi�i ara�t�rmada s�t�n, �reticiden t�keticiye kadar ge�irdi�i �e�itli evreler analiz edilmi�tir. B�lge, s�t hayvanc�l�� a��s�ndan T�rkiye"nin en geli�mi� y�relerinden birisi olup, sahip oldu�u s�t ineklerinin tamam�na yak�n� k�lt�r veya k�lt�r+melez �eklindedir. B�lgenin inek ba��na s�t verimi 4 443,5 lt olarak bulunmu� olup bu rakam T�rkiye ortalamas�n�n olduk�a �zerindedir. �reticilerin en b�y�k sorunu s�t fiyatlar�n�n d��kl�� ve yem fiyatlar�n�n y�ksekli�idir. Bu y�zden b�lgede silajl�k yem bitkisi, �zellikle m�s�r �retiminde art�� g�r�lmektedir.
Sekt�r�n i�inde bulundu�u ko�ullar ve uygulanan pazarlama programlar� ile ilgili bilgiler s�t ve s�t �r�nleri i�leyen i�letmelerin y�neticileriyle yap�lan anket �al��mas�ndan elde edilmi� ve bu bulgular SWOT analizi ile de�erlendirilmi�tir. Sekt�r�n g��l� ve zay�f y�nleri ortaya konulurken gelecekteki performans� belirlenmeye �al��lm��t�r. Ayr�ca i�letmelerin performans�n� etkileyecek strateji se�imlerine baz olan �er�eve belirlenmi�tir.

Giri�
Toplumun dengeli ve sa�l�kl� beslenebilmesi i�in hayvansal besinler i�erisinde �nemli bir yeri olan s�t ve s�t �r�nlerinin t�ketimi �lke n�fusu ile kar��la�t�r�ld��nda olduk�a d��k d�zeydedir. Ayr�ca s�t ve s�t �r�nleri t�ketiminde g�da de�eri kadar �r�n�n hijyenik �artlarda �retilip t�keticiye ula�t�r�lmas� da �nemlidir.
T�rkiye"de s�t ve s�t �r�nleri sanayinin i�leyi�i i�erisinde k��k aile i�letmeleri, �zel sekt�r, kooperatifler ve birlikler yer almaktad�r. Ancak bu i�letmelerin pazara arz ettikleri s�t ve s�t �r�nlerinin kalite ve hijyen �zellikleri a��s�ndan heterojen bir yap� g�stermektedir.
Bu ara�t�rmada Trakya b�lgesindeki s�t sekt�r� incelenerek s�t�n �reticiden t�keticiye kadar ge�irdi�i �e�itli evreler ortaya konulmu�tur. B�lge s�t hayvanc�l�� a��s�ndan T�rkiye"nin en geli�mi� y�relerinden birisidir. B�lgede bulunan hayvanc�l�k i�letmelerinin sahip oldu�u s�t ineklerinin tamam�na yak�n� k�lt�r veya k�lt�r+melez �eklinde olup s�t verimi de T�rkiye ortalamas�n�n olduk�a �zerindedir.
B�lge �reticilerinin sahip oldu�u hayvan varl�� potansiyel olarak y�ksek verimli �rklardan (k�lt�r ve k�lt�r+melez) olu�mas�na ra�men yeterli bak�m ve besleme ko�ullar�n�n olmamas� b�lge hayvanc�l��n�n en �nemli sorunlar� aras�nda yer almaktad�r. Ayr�ca i�letmelerdeki hayvan say�s�n�n optimum d�zeyde bulunmamas� birim maliyetleri art�rmaktad�r.
B�lge ekonomisi a��s�ndan �nemli bir yere sahip olan s�t sekt�r� �e�itli sorunlarla kar�� kar��yad�r. Bu sorunlar�n ba��nda so�uk zincirin yetersiz olmas� nedeniyle s�t�n pH"s�n�n y�kselmesi gelmektedir. Asitli�i artan s�te �e�itli yard�mc� maddeler eklenerek �retilen �r�nler, insan sa�l�� a��s�ndan da �e�itli sak�ncalar do�urabilmektedir. Bununla birlikte; s�t i�leme tesislerinin genellikle k��k olmas� nedeniyle modern �retim y�ntemlerinden yeterince yararlan�lamamaktad�r. Bu nedenle d��k kapasite ve ilkel ko�ullarda �al��an i�letmelerin b�y�t�lmesi ve ileri teknolojilerle �al��r hale getirilmesi gerekmektedir (�nan ve ark, 1995).

Materyal ve Y�ntem
Ara�t�rma materyalinin birincil verilerini, Trakya b�lgesinde bulunan hayvanc�l�k i�letmeleriyle yap�lan anket �al��malar� olu�turmaktad�r . Ara�t�rman�n �rnek �er�evesini Edirne, Tekirda� ve K�rklareli illerinde bulunan hayvanc�l�k i�letmeleri olu�turmu�tur. Bu illere ba�l� k�ylerede toplam 252 adet �retici ile anket yap�lm��t�r. �reticilerin yem temin yerleri, yem bitkisi �retim desenleri, yem bitkisi t�ketim miktarlar�, ortalama s�t verimi ve �r�n�n� ne �ekilde pazarlad�� tespit edilmi�tir.
�reticiler yan�nda s�t ve s�t �r�nleri i�leyen firmalarla da g�r��lerek sekt�rdeki firmalar�n zay�f ve g

�PEKB�CEK��L��

9/7/2010

ASKI ,KOZA HASADI PAZARLAMA VE KURUTMA

Ask�:

Be�inci ya� sonunda ipekb�cekleri yem yemeyi keserek kendilerine koza �recekleri uygun yerler aramaya ba�larlar. Bu hale gelmi� olan ipekb�ceklerine olgun ipekb�ce�i denir. Olgun ipekb�ceklerinin v�cutlar� k�sal�r. Renkleri hafif�e sarar�r. I��a kar�� tutulup b�rak�ld�klar�nda �effafla�m�� gibidir.

�ekil 1. Olgunla�m�� ipekb�cekleri.

�pekb�cekleri olgunla�madan ask� dedi�imiz ipekb�ceklerinin �zerinde koza �rece�i materyal haz�r olmal�d�r. Yurdumuzda genellikle bitkilerden yap�lan ask�lar kullan�lmaktad�r: Bu ask�lar bazen koza �rmeye elveri�li olmayan miktarda nem ihtiva ederler. �yi bir ask�da bulunmas� gereken �zellikleri ��yle s�ralayabiliriz.

Ask� �zerinde s�k��kl��a meydan vermeyecek �ekilde geni� y�zey ihtiva etmeli.

Ask� i�inde serbest hava dola�abilmeli ve nem kolayca yok edilebilmeli.

Maliyeti d��k olmal� ve uzun s�re kullan�labilmeli

Bitkisel Ask�lar

�lkemizde ask� olarak hardal, kat�r t�rna��, p�rnar ve p�ren gibi bitkiler kullan�lmaktad�r. Bunlar�n yan�na baz� b�lgelerde me�e ve �am dallar� da ask� olarak kullan�lmaktad�r. Ancak me�e ve �am dallar� ask� olarak pek uygun olmad�� gibi ormanlar�n tahribine de neden olur.

�ekil 2. Bitkisel ask�

Ask� olarak kullan�lacak bitkiler ask�dan en az 10-15 g�n �nceden toplanarak kurutulmal�d�r. Bir kutu i�in 250-300 adet ask�ya ihtiya� vard�r. Yetersiz ask� s�k��kl��a ve �ifte koza say�s�n�n artmas�na neden olur.

�pekb�cekleri olgunla�maya ba�lay�nca ask�lar kerevetler �zerine uygun aral�klarla yerle�tirilir. Ask�lar� kolayca havaland�r�lacak ve hen�z olgunla�mam�� ipekb�ceklerine yaprak vermeye mani olmayacak �ekilde yerle�tirmek gerekir. Kerevetler �zerine yerle�tirilen ask�lara ipekb�cekleri kendileri ��karak kozalar�n� �rerler.

Plastik ask�lar:

Uzun y�llar kullan�labilen, temizlik ve dezenfeksiyonlar� kolay olan bir ask� �e�ididir. Koza kalitesini y�kseltir ve i��ilikten tasarruf sa�lar. Genellikle 60x100 cm boyutlar�nda olan bu ask�lardan bir kutuluk �retim i�in 40-45 tane gerekir. Bu tip ask�larda olgunla�an ipekb�cekleri elle toplanarak ask� �zerine konulmal�d�r.

�ekil 3. Plastik ask�

Ask� d�neminde s�cakl�k ve nem:

Ask� d�neminde s�cakl�k ve nem koza kalitesini etkileyen en �nemli unsurlard�r. �zellikle kozan�n �r�ld�� ilk 3-4 g�nl�k s�rede s�cakl��n 23-24 derece nemin de %70in alt�nda olmas�na dikkat etmek gerekir. S�cakl�k 20 derecenin alt�na d��erse koza �rme tamamen durur. Ask� d�neminde fazla nem ipekb�ceklerinin ipek ��karmas�n� yava�lat�r. Kozan�n rengini ve parlakl��n� bozar. Ask� odas�nda gerek ��kan ipe�in kurumas�, gerek ipekb�ceklerinin i�lerini bo�altmas� nedeniyle nem artar. Dolay�s�yla ask� odas�n�n kap�s� hi�bir zaman kapat�lmamal�. Ancak i�eride kuvvetli bir hava cereyan� da olmamal�d�r. Kuvvetli hava cereyan� veya ask�lar �zerine kuvvetli bir ��k gelmesi ipekb�ceklerinin kuytu yerlerde birikmelerine sebep olur. B�yle s�k��k ask�larda �ifte koza miktar� artar.

�ekil 4. Kozalar�n ask�dan s�k�lmesi (Hasat).

Kozalar ne zaman ask�dan s�k�lmeli?

Hasat

Kozalar�n hasad� i�in en uygun zaman ask� ba�lang�c�ndan itibaren 8. ve 9. ncu g�nlerdir. S�cak b�lgelerde bu s�re biraz daha k�salt�labilir. Ancak hasattan sonra pazara g�t�r�l�p sat�lmas� 10-11 g�nden geriye b�rak�l�rsa kozalar�n a��rl�k kaybedece�i unutulmamal�d�r.

Koza hasad�nda �ncelikle ask� �zerinde (varsa) koza �rmeden �lm�� olan hasta b�cekler bir k��k ma�a yard�m� ile di�er kozalar� lekelemesine f�rsat vermeden toplanmal� ondan sonra kozalar ask�dan s�k�lmelidir.

Kozalar ask�dan s�k�ld�kten sonra yap�lacak ilk i� kozalar �zerindeki koza pamu�u ad�n� verdi�imiz gev�ek �rg�l� k�sm�n tamamen al�nmas� ve hatal� kozalar�n ayr�lmas� i�lemidir.

TARIM POL�T�KALARI

9/7/2010

ANADOLU"DA TARIMIN BA�LANGICI
Anadolu"da tar�msal �retimin ba�lang�c�n�n tarihte var olmu� pek �ok medeniyetten daha eski oldu�u bilinmektedir. Yakla��k olarak bundan 8 bin y�l �nce tar�m�n ke�fedildi�i bilinmekte ve hatta baz� bilim adamlar� taraf�ndan, D�nya"da tar�m�n ilk ke�fedildi�i yerin Anadolu oldu�u iddia edilmektedir. Anadolu, tarih boyunca pek �ok medeniyete ev sahipli�i yapm�� ve hepsinin ya�am�nda tar�msal �retimin �nemli bir yeri olmu�tur.

OSMANLI"DA TOPRAK M�LK�YET�
Toprak d�zeni, bilindi�i gibi Osmanl� devlet ve toplum d�zeninin temel belirleyicilerinden biridir. Toplum bilimciler taraf�ndan "feodalizm �ncesi toplumsal a�ama" diye de nitelenen sistemde, toprak topluluk ad�na kullan�lmaktad�r, bireysel m�lkiyet yoktur.
Osmanl� �mparatorlu�u"nda;
** Devlet m�lk�
** �ah�s m�lk�
** Vak�f m�lk�
** A�iret m�lk� olmak �zere 4 farkl� toprak m�lkiyet bi�imi vard�r.
T�m topraklardan al�nan feodal rantlar 2 y�ne tahsis edilmi�tir. Bunlardan biri askeri hizmete tahsis edilen, di�eri toprak sahibine ya da onu temsil eden ki�i ve kuruma tahsis edilen rantlard�r.
Feodal rant�n bir b�l�m�n�n askeri hizmete tahsis edildi�i topraklar "t�mar" stat�s�ndedir; dolay�s�yla da devlet m�lk� topraklar "sipahi t�mar�", �ah�s m�lk� topraklar "m�lk t�mar�", vak�f m�lk� topraklar "vak�f t�mar�", s�laleye ait topraklar "yurtluk t�mar�", a�iret toplulu�unun ortakla�a m�lk� say�lan topraklar ise "ocakl�k t�mar�" ad�n� al�rlar.
M�lkiyeti devlete ait olan (miri m�lk) topraklar�n rant�, sipahilere (soylu oldu�u i�in subay stat�s�nde olan alt feodallere) tahsis edilmi�tir. T�mar sahibi olarak sipahiye �denen rant�n bir b�l�m�, sipahinin ki�isel t�ketimine, bir b�l�m� ise askeri y�k�ml�l�klerini yerine getirmesi i�in ayr�lm��t�r. Sipahi (subay), kendisine tahsis edilen t�mar�n b�y�kl��ne g�re belli say�da askeri, devletin sava� birliklerine yeti�tirmekle g�revlidir.
Topra��n, m�lkiyeti �ah�slara ait olan m�lk t�marlar�nda, t�mar sahibi feodal rant�n bir b�l�m�n� askeri hizmete tahsisle y�k�ml�d�r. T�mar sahibi sava�a kat�lmaz, ama topra��n gelirine g�re belirlenen say�da askeri sava� birli�ine iletir.
Vak�f m�lk topraklar�, bir ki�i ya da devletin ba�� taraf�ndan gelirinin tamam� ya da bir b�l�m�, dini hizmete tahsis edilerek m�lk edinilmi� topraklard�r. Bir topra��n vakfedilebilmesi i�in vakfedenin m�lk� olmas� gerekir ve m�lkiyetin hapsedilmesi ise; kamula�t�rma dahil sat��, ba��, miras vb. bi�imde m�lkiyetin el de�i�tirmemesi anlam�na gelir. Vak�f t�marlar da m�lk t�marlar gibi gelirlerine g�re sava�a belirli say�da asker g�ndermekle y�k�ml�d�r. Burada rant�n bir b�l�m�n�n vak�f hizmetlerine, bir b�l�m�n�n askeri giderlere tahsis edildi�i a��kt�r.
Yurtluk ve ocak t�marlar, G�neydo�u ve Do�u Anadolu"da m�lkiyeti s�laleye ya da a�irete ait topraklar� kapsar. Burada t�mar sahibi s�fat�yla, s�lalenin beyi ya da a�iretin reisi, topra��n gelirine g�re belirlenen say�da askerle sava�a kat�l�r. Kendileri birliklerinin komutan�, yani "subay" stat�s�ndedir. Yurtluk t�marlar�n olu�turdu�u birliklerin kendi sancak bayra�� vard�r. Rant�n bir b�l�m�n�n askeri hizmete, bir b�l�m�n�n toprak sahibi s�laleye ya da a�iret reisi ailesine tahsis edildi�i a��kt�r.
T�mar y�ntemi nedeniyle, toprakta ger�ekle�tirilen �retimle sa�lan�lan tar�msal �r�n fazlas� ve geliri, �retimi ger�ekle�tiren reayada kalmamakta, sistem kanallar�yla Devlet"e gitmektedir. Dolay�s�yla tar�msal art� �r�n bir ticari meta haline d�n��ememekte, Pazar olu�amamaktad�r. Ayn� nedenle, �retici reayan�n, bireylerin tasarruf olana�� bulunmamakta, �retim ara�lar� sahipli�i m�mk�n olmamakta, emek-sermaye ili�kileri de geli�ememektedir.

TIMAR S�STEM�N�N ��Z�LMES�
T�mar sisteminin bozulmaya y�z tutmas�, d�zenli ordunun kurulmas�na denk d��er. Devlet, t�mardan bo�alan topraklar� iltizama ��karm��, yani topra��n feodal rant�n�, belirli s�reler i�in �ah�slara pe�in olarak satm��t�r. Topra��n gelirini sat�n alan m�ltezimler, kendi adamlar� arac�l��yla rantla

BAKLA TARIMI

9/7/2010

G�R��
Organik maddece zengin, killi-kumlu, killi-t�nl�, pH s� 6,5 - 7,3 olan; derin ve ge�irgen topraklar bakla yeti�tiricili�inde idealdir. Bununla birlikte pek �ok toprak yap�s�nda da bakla yeti�tiricili�i yap�lmaktad�r. Baklan�n ortalama s�cakl�k iste�i, yeti�me d�neminde 18-27° C aras�ndad�r. �imlenme i�in en uygun s�cakl�k 25° Cdir. So�u�a dayan�kl�l��: geli�me d�nemine ve hava s�cakl��ndaki d��e ba�l� olarak de�i�mekle birlikte; gencide kar �rt�s�z -5° Cye kadar dayanabilmektedir. Bakla, yeti�me s�resi boyunca yeterli ve d�zenli su ister. Ancak fazla ya��l� ge�en y�llarda yeti�me d�neminde hastal�k ve zarar l�larda art�� g�r�lebilir.
EK�M ZAMANI
Ege B�lgesinde bakla i�in en uygun ekim zaman�, ekim - kas�m ayland�r. Ge� ekimlerde hava s�cakl��n�n d��mesiyle birlikte ��k��ta gecikme olmakta, bu da geli�meyi olumsuz olarak etkilemektedir. Ayr�ca baz� y�relerde ge� ekimle birlikte ku� (karga) zarar� da ortaya ��kmaktad�r.

TOPRAK HAZIRLI�I
Bakla yeti�tiricili�inde istenen bitki s�kl��n�n sa�lanmas� ve normal bir geli�me i�in topra��n iyi haz�rlanmas� gerekir. Bunun i�in toprak s�r�ld�kten sonra diskaro ve t�rm�k ge�irilmeli, s�rg� ile bast�nimal�d�r.

G�BRELEME
Baklan�n havan�n serbest azotundan yararlanabilme �zelli�i nedeniyle, y�ksek dozda bir azot uygulamas�na gerek yoktur. Ancak geli�meyi te�vik etmek ve nodul olu�umuna ka dar bitkinin azot ihtiyac�n� sa�lamak i�in ekimde 2-3 kg/da saf azot verilmelidir. Fosfor uygulamas�, topraktaki yaray��l� fosfor miktar�na g�re de�i�mekle birlikte; Ege B�lgesin de genellikle 4-6 kg/da saf fosfor yeterli olmaktad�r. Fosfor eksikli�i g�r�len topraklarda dekara verilecek fosfor miktar� 10 kga kadar ��kmaktad�r.
G�bre uygulamas�, 10-15 cm derinli�e diskaro veya pulluk alt�na olacak �ekilde tamam� santrif�jl� g�bre da��tma makinas�yla yap�labilir.

EK�M �EKL� VE SIKLI�I
Ege B�lgesinde bakla ekimi genellikle serpme olarak yap�lmakta olup; kullan�lan tohum luk miktar� 10-20 kg/dad�r. Taban topraklarda en uygun ekim mesafesi 30x11 cm, k�ra� topraklarda ise 45x7 cmdir. S�ra aras�n� i�leyebilen freze ve kazaya�� gibi aletleri kulla nabilmek i�in 45 cm s�ra aras� uygundur. Buna ba�l� olarak taban topraklar daki ekim mesafesi 45x9 cm olarak de�i�tirilmelidir. At�lacak tohumluk miktar�, bin tane a��rl��na g�re de�i�mektedir. Bu miktar k��k tohumlarda daha az olurken, b�y�k toh umlarda daha fazla olmaktad�r.
Bakla i�in geli�tirilmi� �zel bir mibzer hen�z mevcut de�ildir. Ancak mevcut mibzerlerin bakla ekimine ayarlanab�irli�i �zerinde durulmal�d�r. K��k alanlarda ise kazaya�� gibi aletlerle �izi a��larak ekim elle yap�labilir. Ekim derinli�i 7-10 cm aras�nda olmal�d�r.

BAKIM
Genelde elle ve �apa ile yap�lmakta ; s�raya ekimde s�ra aras� i�leyen kazaya�� veya freze gibi aletler ara i�lemede kullan�lmaktad�r. Kimyasal ot m�cadelesinde, toprak haz�rl�� s� ras�nda Trifluralin bile�imli ila�lar; ��k�� ncesinde ise Terbutrin bile�imli ila�lar uygulana bilir.Aynca bu�daygil t�r� otlar i�in ��k�� sonras� Fluazifob-butil bile�imli ila�lar da kulla n�labilmektedir.
Bakla genelde k��l�k ekildi�inden sulamaya gerek yoktur. �lkbahar�n kurak gitti�i y�llarda ise �zellikle bakla d�neminde zaman�nda ve yeterli sulama verim kayb�n� �nlemektedir.

HASAT-HARMAN
Baklada olgunla�ma s�resi ekim zaman� ve �e�itlere ba�l� olarak 180-200 g�n aras�nda de�i�mektedir. �ri taneli �e�itlerde hasat tam

Z�RAAT - OR�J�N� VE S�STEMAT�� CEV�Z�N S�STEMAT��

9/7/2010

orijini ve sistemati�i cevizin sistemati�i

ETK�L� �NSAN VE ETK�L� Y�NET�M

9/7/2010

ETK�L� �NSAN & ETK�L� Y�NET�M

Amac�n�z ba�ar�l� olmak ve �evrenizi olumlu bir �ekilde etkilemekse, etkili bir insan olmak zorundas�n�z. Etki olmadan ba�ar� gelmez. �rne�in; Bir pazarlamac�ysan�z ve �r�nlerinizden daha fazla satmak istiyorsan�z, m��terinizi etkilemek zorundas�n�z. Bir y�neticiyseniz, ba�ar�n�z �al��anlar �zerinde yapaca��n�z etkiyle �l��lecektir. Bir tak�m� �al��t�r�yorsan�z, sadece oyuncular�n�z� etkileyerek �ampiyon bir tak�m olu�turabilirisiniz. G��l� ve sa�l�kl� bir aile yeti�tirmek istiyorsan�z, �ocuklar�n�z� olumlu bir �ekilde etkilemelisiniz. Hayattaki ama�lar�n�z�n ne oldu�u veya neye ula�mak istedi�iniz �nemli de�ildir. Etkili bir insan olmay� ��renirseniz, hedeflerinize daha �abuk ula�abilir ve daha kal�c� etkiler b�rakabilirsiniz.
Etkiniz her insanda ayn�m�d�r ? Neden ?
Tan�mad��n�z insanlarla kar��la�t��n�zda, ilk ba�ta onlar �zerinde neredeyse hi�bir etkiniz yoktur. Sizi onlara, g�vendikleri biri tan�tm��sa ve referans vermi�se sizi iyice tan�yana kadar iyi bir insans�n�zd�r. Fakat sizi tan�maya ba�lad�klar� andan itibaren kendi hareketlerinizle bu etkiyi ya g��lendirir yada y�kars�n�z. Yani b�rakt��n�z etki ya olumlu yada olumsuzdur. Ba�ka insanlar �zerindeki etkinizi fark ettiyseniz, bu etkiyi nas�l kullanaca��n�z� d��nmelisiniz.

�Y� B�R �LET��MC� OLMAK ��N NELER YAPILMALI?
�leti�im; dinleme, tepki verme, co�ku, empati ve kar��l�kl� olarak d��nceleri anlamadan olu�an bir sanatt�r.
E�er ileti�imci (siz) ile ileti�im kuranlar (sizi dinleyenler) aras�nda bir yanl�� anlama varsa, hata ileti�imcinindir. �nsan �zerinde olumlu bir etki b�rakabilmek i�in iyi bir ileti�imci olmak zorundas�n�z.
�leti�im tarz�n�z� g�zden ge�irin.
Anla��l�r bi�imde ileti�im kuramaz, kendinizi ifade edemezseniz, insanlar sizin ne demek istedi�inizi ya da kafan�zdan ne ge�ti�ini bilemezler.
Siz kendi niyetlerinizi bile bilirsiniz; ancak insanlar�n g�rebilecekleri tek �ey sadece sizin davran��lar�n�zd�r. Ve bu davran��lar� kendi anlay��lar�na g�re yorumlayacaklar�n� da kavraman�z gerekir. �rne�in; Kendinizi otoriter, s�z�n� ge�iren biri olarak g�r�yorsunuz. Ba�kalar� ise sizi zorba, tahakk�m etmeyi seven biri olarak alg�l�yor.
NEDEN FARKLI D��N�R VE DAVRANIRIZ?
Toplanan bilgiler, her insan�n
1-Ki�ili�ine
2-Alg�lama kapasitesine
3-Ko�ullanmalar�na (Herkes izlenimlerine, daha �nceki deneyimlerine ve beklentilerine g�re farkl� ve kendine �zg� d��nceler �retir. Bu demektir ki, bilgilerin �nyarg�l� bi�imde toplan�p de�erlendirilmesi olas�l�� y�ksektir. Bu da ileti�imi etkileyecektir.)
4-Olaylara bak�� tarz�na
5-Duygusal konumuna (Duygular�n�z, bilgileri de�erlendiri� tarz�n�z� ve buradan d��nceler olu�turma bi�iminizi �nemli �l��de belirler.)
6-Davran�� tarz�na (Ba�kalar�n�n davran�� tarz�, sizin davran�� tarz�n�z� belirleyecektir.)
7-Cinsiyetine g�re (Kad�nlar, durumun duygusal y�nlerini �o�u daha �abuk yorumlad�klar� ve kavrad�klar� i�in, genellikle erkeklerden daha iyi ileti�imcidirler.) farkl� de�erlendirilirler.
Anla��lmak m�thi�tir
�deal y�netici bir ileti�im ustas�d�r. �leti�im hatalar� y�netici i�in y�netim hatalar�d�r. Y�netici i�in s�ylenecek en k�t� �ey ; Personelinin –"galiba beni anlamad�." s�z�d�r. �nsanlar� anlayam�yorsan�z, onlarla birlikte �al��amazs�n�z. Birlikte �al��man�n olmad�� yerde ba�ar�n�n varl��ndan s�z etmek m�mk�n de�ildir.
�nsanlar� anlama becerisi; insan�n sahip olabilece�i en b�y�k de�erlerden biridir. Bu sadece i� alan�nda de�il, hayat�n her alan�nda olumlu etki yapma potansiyeli i�erir.
Ayr�ca insanlar� anlamak onlarla konu�ma becerisini etkileyecektir. Pennsylvania �niversitesi"nde doktor ve Psikiyatri profes�r� olan David BURNS �u g�zlemde bulunmu�:
" �kna edici bir konu�ma yaparken d��ebilece�iniz en b�y�k hata, �nceli�i duygu ve d��ncelerinize vermenizdir. �nsanlar�n �o�unun iste�i, s�zlerinin dinlenmesi, sayg� g�rmeleri ve anla��lmalar�d�r. Ne zaman anla��ld�klar�n� g�r�rlerse, o zaman sizin bak�� a��n�z� anlamaya

A�IK �EK�RDEK YET��T�RME S�STEM�

9/7/2010

��indekiler

1. A��k �ekirdek Yeti�tirme Sistemi Ve Kapal�
�ekirdek Yeti�tirme Sisteminin Tan�m�...................................................1
1.1. A��k �ekirdek Yeti�tirme Sisteminin �zellikleri..............................2
1.2. A��k Yeti�tirme Sisteminin Avantajlar�..............................................4
1.3. A��k Yeti�tirme Sisteminde Temel Teori............................................5

2. S��r Ve Koyun Yeti�tiricili�inde Sistem Farkl�l�klar� ...................................11

3. A��k �ekirdek Yeti�tirme Sisteminin Genetik �lerleme
A��s�ndan Avantajlar� ............................................................................................12

4. A��k �ekirdek Yeti�tirme Sisteminin T�rkiye Hayvanc�l�� A��s�ndan Avantajlar�................................................................................................................16
Kaynaklar.................................................................................................................18

A�IK �EK�RDEK YET��T�RME S�STEM�
Koyun end�strisinde kooperatif grup yeti�tirme programlar�n�n �nderlik etti�i a��k �ekirdek yeti�tirme sistemlerine olan ilgi 1960 ve 1970lerin sonuna do�ru artm��t�r. A��k �ekirdek sistemlere daha sonraki zamanlarda, s��rlarda MOET konusunda ilgi yeniden ba�lam��t�r. ( Nicholas and Sm�th, 1983; Collcam 1986; Rome, 1988; Meuwissen, 1961 ) ve yine geli�mekte olan �lkelerde yerli �rklar�n korunmas� ve �slah�nda a��k �ekirdek sistemlere ilgi artm��t�r. ( Smith, 1988; Jasiorowski )
A��k �ekirdek yeti�tirme sistemi istenilen gen frekanslar�m artt�racak genetik de�i�imi en se�kin ebeveynlerin bulundu�u �st s�r�den alt s�r�lere erkeklerin aktar�m� arac�l��yla, taban s�r�lerden �st s�r�ye de di�ilerin aktar�m� arac�l��yla sa�layan yeti�tirme sistemidir.
Bir �ekirdek yeti�tirme program�nda seleksiyon karde� performanslar�na g�re tahminlenen dam�zl�k de�erine dayand�r�l�r. D�l kontrol� haricinde buna eri�kin �ekirdek program� ad� verilir. Gen� �ekirdek programlar�nda seleksiyon sadece ebeveynlerin performanslar�na dayand�r�larak yap�l�r. Generasyonlar aras� s�re minimize edilmi�tir. Fakat dam�zl�k de�erinin tahminlenmesindeki do�ruluk akrabal� yeti�tirme haricinde % 50 den daha az olabilecektir. Bu iki orijinal �ekirdek program, �ekirde�in d��ndaki dam�zl�k de�eri tahminlenmesi i�in ortak bilgi olmaz. ( Nicholcu 1979; N�choln and Smith, 1903)
Esas olarak �ekirdek ve taban belli bir oranda farkl�d�r. �lerleme her iki k�s�mda da ayn� orandad�r. Taban ve �ekirdek aras�ndaki fark LAG olarak isimlendirilir ve genellikle �l��lebilir. Taban s�r� ayr� s�r�ler serisi olarak g�sterilebilece�i gibi tek bir s�r� olarak da g�sterilebilir. Taban populasyonda �ekirde�in kurulmas�, hedefi en iyi belirleyen �zellikler temeli �zerinde olmal�d�r. E�er kay�tlar s�z konusu ise bunlar kullan�labilir. Fakat �o�u durumda kay�tlar olmayacakt�r. Bu durumda verimlerin �l��lmesi veya dolayl� seleksiyon kriterlerinin kullan�lmas�yla baz� de�erler elde etmek m�mk�nd�r.
Klasik yeti�tirme sistemi diyebilece�imiz kapal� �ekirdek sistemde ise istenilen genlerin frekanslar�n� artt�racak genetik de�i�im �ekirdek s�r�den tabandaki s�r�lere sadece erkek hayvan aktar�m� ile ger�ekle�tirilir. Kapal� �ekirdek yeti�tirme program�nda toplam populasyondan se�ilen hayvanlar �ekirdekte bulunurlar. Fakat �ekirdek s�r� kurulduktan sonra, �ekirdek d��nda do�an hi�bir hayvan�n �ekirde�e girmesine izin verilmez.( Atay )
Kapal� �ekirdek yeti�tirme sistemi salg�n hastal�klar�n yayg�n olarak g�r�ld�� yerlerde di�er yeti�tirme sistemlerine oranla daha �ok tercih edilir. Fakat kapal� �ekirdek yeti�tirme sisteminde bir s�re sonra akrabal� yeti�tirme zararl� etkileriyle ortaya ��kar.

A��k �ekirdek Yeti�tirme Sisteminin �zellikleri
A��k �ekirdek yeti�tirme sisteminin �zellikleri a�a��daki gibi s�ralanm��t�r:
-Islah kaynaklar�n� olu�turur ve bunlar�n rutin kay�t i�lemlerini birle�tirir. Bu fonksiyonlar�n yerine getirilmesinde bilim adamlar� ve kay�t organizasyonlar� �neri ve yard�mlar�n� dikkate almak te�vik edici bir rol oynamaktad�r.
- S�r� y�netimi i�in kararla�t�r�lan i�lemlerin uygulanmas�nda �ekirdek s�r�n�n olu�umu ve organizasyonu gereklidir. �zellikle �slah stoklar�n�n seleksiyonu ve se�ilen �slah stoklar�n�n kararla�t�r�lan �iftle

EGE B�LGES�NDE TARIM

9/7/2010

��NDEK�LER

1. G�R��1
2. Ege B�lgesi Tar�m Hakk�nda Genel Bilgiler2
2.1. Arazi Kullan�m Yetenek S�n�flar�2
2.2. Bug�nk� Arazi Kullan�m Durumu3
3. B�lgenin Tar�msal �retimi ve Bunun Ulusal Tar�msal �retim ��indeki Pay�4
4. Ege B�lgesindeki Tar�msal �r�n Deseni ve De�i�imi5
4.1. Tar�msal �r�n Deseni �zerinde Etkili Olan Fakt�rler5
4.2. Baz� Tar�m �r�nlerinin �retimde Alan, Miktar, Verimlilikte Olu�an De�i�meler6
5. Ege B�lgesinin Tar�m �r�nleri7
5.1. Tah�llar8
5.2. Sanayi Bitkileri9
5.3. Meyve �retimi13
5.3. Sebze �retimi14
6. Ege B�lgesinde Tar�ma Dayal� Sanayinin Yap�s�15
6.1. Yat�r�m Te�viklerinde B�lgenin Pay�15
6.2. Yabanc� Sermaye Yo�unlu�u16
7. Ege B�lgesinin Tar�msal Problemleri17
8. �neriler21
SONU�23
KAYNAK�A
1.G�R��
Ege B�lgesi"nde n�fusun �o�unlu�u iklim, toprak ko�ullar� ve ula��m kolayl�klar�n�n da elveri�lili�iyle, ge�imini tar�mdan sa�lar. �e�itlilik g�steren tar�mda, Ege B�l�m�"nde Akdeniz iklimine uygun baz� bitkiler (zeytin, �z�m vb.) a��r basar. Ege b�l�m�nden, �� Bat� Anadolu b�l�m�ne ge�ildik�e, tar�m�n niteli�i de�i�ir; tah�l ekimi artar ve hayvanc�l�k ge�imde daha �nemli yer tutar. Ege B�lgesi"nde ekili alanlar�n %58,5"i tah�la, %24,5"i sanayi bitkilerine, %5"i baklagillere ayr�lm��t�r.
Ege B�l�m�"n�n k�y� kesiminde turun�giller ve zeytin yeti�tirilirken, �� Bat� Anadolu"da tah�l tar�m� �n plana ge�er. Baz� �r�nler bol miktarda ve sadece Ege B�l�m�"nde yeti�tirilir. Bunlar; �ekirdeksiz �z�m, incir, uzun lifli pamuktur.
K�y� kesimindeki Ege B�l�m�"nde verimli tar�m topraklar�n�n bulunmas� ve Akdeniz ikliminin etkisi nedeniyle, ekonomik de�eri y�ksek olan ihra� �r�nleri yeti�tirilir. Bu b�l�mde tar�mda makine kullan�m� yayg�nd�r. intansif (modern) tar�m y�ntemleri uygulan�r. Tar�msal n�fus yo�unlu�u fazla olan bu b�l�mde serac�l�k da yayg�nd�r. i� Bat� Anadolu B�l�m�"nde iklimin karasalla�mas� ve sulaman�n yayg�n olmamas� tar�msal �r�n �e�i

KAHRAMANMARA�"TA PAMUK TARIMI SORUNLARI VE ��Z�M YOLLARI

9/7/2010

KAHRAMANMARA�"TA PAMUK TARIMI SORUNLARI VE ��Z�M YOLLARI

T�rkiye"nin farkl� ekolojik ko�ullar�nda genel olarak birbirine benzeyen �retim sistemleriyle yap�lan pamuk tar�m�; tekstil ve ya� end�strisiyle hayvan besleme i�in materyal sa�lanmas� nedeniyle �nemli bir konumdad�r. Gelecekte de �nemini koruyaca�� bir ger�ektir.
Pamuk tar�m� i�in uygun olan, K.Mara�, Hatay, Adana, Mersin gibi illeri i�ine alan Akdeniz b�lgesinde 1997 y�l�nda 171.882 hektar alanda pamuk ekimi yap�lm�� ve bu de�erin K.Mara�"a ait olan b�l�m� 16.000 hektar olarak ger�ekle�mi�tir. K.Mara�"ta 1997 y�l�nda 16.000 hektar alandan 44.000 ton k�tl� pamuk al�nm�� ve ortalama k�tl� verim 2750 kg/ha olmu�tur. Ayn� zamanda 16.280 ton lif �retilmi� ve lif verimi 1018 kg/ha olarak ger�ekle�mi�tir.
K.Mara� Akdeniz b�lgesiyle G�neydo�u Anadolu b�lgesi aras�nda ge�it noktas�nda olmas� nedeniyle k�sa mesafelerde dahi de�i�ik toprak yap�s� ve iklim �zellikleriyle kar��la�mak m�mk�nd�r. Ancak genel olarak Akdeniz iklimi ve Akdeniz k�rm�z� topraklar� (Terra-rossa) hakimdir.
K.Mara�"ta ekolojik �evrenin heterojenlik g�stermesi her k�y veya her kasaba i�in �zel pamuk sorunlar�n�n da ortaya ��kmas�na sebep olmaktad�r. Her k�y i�in sorunlar� ayr� ayr� incelemek m�mk�n olmad�� i�in ortak sorunlar�n ele al�nmas� en idealidir.
K.Mara� i�in pamuk ekiminin sorunlar�n�n belirlenip konuyla ilgili ��z�mlerin ara�t�r�lmas� hem y�re �ift�isinin menfaati y�n�nden hem de toplam pamuk �retimi a��s�ndan olumlu etkide bulunacakt�r. ��z�mlerin ortaya konulmas�nda sorunlarla kar�� kar��ya bulunan �ift�ilerin g�r��lerinin al�nmas� gerekir. Pamuk tar�m�n�n sorunlar�n�n ��z�me kavu�turulmas�yla pamukta esas maksat ve en �nemli konu olan �retim masraflar�n�n azalt�l�p, �retim karl�l��n�n art�r�lmas�yla, kar�n maksimizasyonu sa�lanm�� olur.
Pamuk tar�m�nda sorunlar ekim �ncesinden ba�lar ve hasattan sonraki d�nemlere kadar devam eder. Bu sorunlar�n �nemli olanlar� �unlard�r:
1- �e�it se�imi ve tohumluk:
Do�ru �e�it se�imi ve hastal�ks�z saf tohum temini pamuk tar�m�nda en �nemli konulardan birini te�kil etmektedir. Ekilecek �e�idin K.Mara�"a uygun �st�n �zellikli olmas� gerekir. Y�remizde Sayar 314, Mara� 92, Er�an 92 �e�itleri olumlu sonu� vermektedir. Ancak hala hi� bir �zelli�i olmayan hatta �e�it kar��kl�� bulunan tohumluk kullanan k��k i�letmelere de rastlan�r. Bu sorun i�in en iyi ��z�m yolu �iftimizin �st�n tohumluk temin etmesidir.
2- Toprak ��leme aletleri:
K.Mara� i�in toprak i�leme �ok dikkate al�nmas� gereken bir konudur. B�y�k i�letmelerde geli�mi� toprak i�leme aletleri bulunsa da halen k��k aile i�letmelerinde hayvan g�c�yle toprak i�lemesi yap�lmaktad�r. Bu konunun ��z�m�nde k��k i�letmelerin alet ekipman kiralamas� dahi birim �r�n maliyetini �ok fazla art�raca�� i�in k��k i�letmelerin aralar�nda anla��p kar ortakl�� eklinde pamuk tar�m� yapan b�y�k i�letmeler olu�turmalar� gerekir. Bunun sonucu olarak birim �r�n maliyeti alet kiralamas�yla az oranda y�kselecektir.
3- Toprak i�leme:
Toprak i�lemenin do�ru ve etkili bir �ekilde yap�lmas� pamu�un ��k�� garantisi olacakt�r. Uygun olmayan aletlerle, k�t� zamanlarda yap�lan toprak i�lemeleriyle pamuk veriminin d��t�� g�r�l�r. Tar�msal yay�mc�lar�n veya konuyla ilgili ki�ilerin �e�itli etkinliklerle K.Mara� �ift�isini bilin�lendirmesi gerekir.
4- Ya�� ve s�cakl�k:
Uzun zamana ait K.Mara�"�n s�cakl�k de�erleri incelenirse baz� y�llarda pamu�un �imlenmesi i�in gerekli s�ca��n olmad�� g�r�l�r. Baz� y�llarda haziran ay�nda dahi s�cakl��n 13,1C oldu�u bazen de nisan ay�nda 27,2C oldu�u g�r�lm��t�r. Ayr�ca ekim zaman�nda a��r� ya��lar sonucu ekimin gecikmesi de s�k�a kar��la��lan bir durumdur. Ya�� ve s�cakl�k de�i�tirilemez ancak tarlada s�rtlar olu�turarak topra��n �abuk tava gelmesi sa�lanabilir. S�rt olu�turmak hem toprak neminin �abuk azalmas�n� hem de �abuk �s�nmay� sa�lar.
5- Ekim zaman�n tesbiti:
Pamu�un ekim zaman� toprak s�cakl��na g�re de�i�ir. K.Mara�"ta pamu�un yanl�� zamanda ekilme

ELMANIN TAR�H�ES� VE YET��T�R�C�L��

9/7/2010

1.ELMANIN TAR�H�ES� ve YET��T�R�C�L��
Meyve �e�itleri i�erisinde elma b�y�k bir yer tutmaktad�r. Bu kadar �nemli olan elman�n tarihsel geli�imine bakarsak:
Elman�n anavatan�n�n G�ney Kafkaslar oldu�u tarihi bilgiler aras�ndad�r. K�lt�r� bu kadar eski olmas�na ra�men �e�it kavram� ve �e�itlerin adland�r�lmas� 13.yy"a dayanmaktad�r. Anadolu"ya giri�i ise ha�l� seferleriyle olmu�tur. (Kayg�s�z H. Elma Yeti�tiricili�i- Hasat Yay�nlar�) G�n�m�zde elma �retimini D�nya, T�rkiye ve Isparta ilimiz a��s�ndan incelersek:
D�nya"daki elma �e�itleri 6500 civar�ndad�r, �lkemizde ise 460 dolaylar�nda oldu�u bilinmektedir.
D�nya"da elma yeti�tiren �lkeler aras�nda �in, ABD, Fransa"dan sonra 2.500.000 ton elma �retimiyle d�rd�nc� s�rada yer alan T�rkiye D�nya"da %5 paya sahip durumdad�r.

T�rkiye"de meyve veren a�a� say�s� ve �retimi Tablo 1"dedir.
T�RK�YE
YILLARMeyve veren a�a� say�s��retim (ton)
1999131.840.0001.900.000
199231.470.0002.100.000
199331.700.0002.080.000
199431.587.0002.095.000
199532.530.0002.100.000
199632.135.0002.200.000
199732.125.0002.550.000
199831.970.0002.450.000
199932.080.0002.500.000
2000……………..…………….

T�rkiye a��s�ndan durum b�yleyken T�rkiye i�inde elma yeti�tiricili�inde k��msenmeyecek kadar �nemli bir yere sahip olan Isparta ilindeki elma �retimi ise Tablo 2"dedir.
ISPARTA
YILLARMeyve veren a�a� say�s��retim (ton)
19912.211.740234.783
19922.228.640253.018
19932.301.020257.150
19942.359.350269.253
19952.397.210260.339
19962.362.852384.228
19972.476.286558.872
19982.562.180508.819
19992.584.172514.480
20002.624.830484.616
20012.673.810520.305
Kaynak: D�E

T�rkiye ve Isparta"da �retilen elmalar�n ihracat� ise Tablo 3"dedir..
Y�llar1993199419951996199719981999Ort.
T�rkiye42.79432.55227.82456.44547.58124.68613.73936.747
Isparta517571.7251.4201.9021.6922301.096

Z�RAAT - TARIM POL�T�KALARI

9/7/2010

tar�m politikalar�

DAMITMA

9/7/2010

1. G�R��
T�rkiye floras� ya� ta��yan bitkiler bak�m�ndan �ok zengindir. Florada kay�tl� 10000e yak�n t�r�n 1/3�n� aromatik bile�ikler olu�turmaktad�r. Ancak bu aromatik bitkilerin u�ucu ya�lar� ile ilgili ara�t�rmalar son y�llarda yo�unluk kazanm��t�r. Oysa bu bitkilerin do�adan toplan�p ihrac� �ok eski tarihlere kadar uzanmaktad�r.
Frans�z kimyager Dr. Gattefosse, 1920lerin sonunda bir g�n laboratuar�nda deney yaparken kazara elini yakm��, imdad�na ise o esnada elinde bulunan �i�eden d�k�len lavanta ya�� yeti�mi�tir. Dr. Gattefosse, bitkilerden elde edilen ya�lar�n mikrop �ld�r�c�, iyile�tirici �zelliklerini saptam�� ve aromaterapi, bitkisel �z ya�lar�yla terapi, s�zc��n� t�p diline sokmu�tur. Bitkisel �z ya�lar�n sa�l�k ve g�zellikteki kullan�m� asl�nda �ok eski �a�lara dayanmaktad�r. Eski M�s�rl�lar�n, Yunanl�lar�n, �inlilerin bitki ya�lar�n�n �ifal� �zelliklerinden yararland�klar� bilinmektedir.
Bitkilerden elde edilen u�ucu ya�lar, �zellikle ila�, g�da ve kozmetik sekt�rlerinin vazge�ilmez bir par�as�d�r. A�r� kesici, yara iyile�tirici, sakinle�tirici, mikrop ve mantar �ld�r�c�, ferahlat�c�, stres at�c�, zihin a��c�, uyutucu etkileri vard�r. Ayr�ca kas�lma ve spazmlar� �nleyebilir. Sindirim ve solunum sistemlerini d�zenler, cilt hastal�klar�n� iyile�tirebilir. Bitkilerden elde edilen bu ya�lar g�zelle�tirici etki de sa�lar.
U�ucu ya�lar, �i�ekler, meyveler, yapraklar, ve baz� familyalar�n di�er k�s�mlar�nda bulunur. Baharatlar as�l olarak u�ucu ya�lar� dolay�s�yla tipik koku ve tat ihtiva ederler. Baz� baharatlardaki u�ucu ya� oranlar� y�zde olarak ��yledir; Biber 1-3, Yenibahar 3-5, Hindistan cevizi 6-12, Kakule 4-7, Tar��n 2-6, Karanfil 16-20, Zakkum 1-3, Kurkuma 3-6, Rezene 3-6, Kimyon 3-7, �erbet�i otu 0,5-1, Vanilya 0,5-1.
Dam�tma terimi, ��zeltiden tek bir bile�enin buharla�t�r�ld�� i�lemler (�rne�in; su dam�tmas�) i�in kullan�ld�� gibi; genel olarak da, homojen bir s�v� kar��m�n�n buharla�t�r�lmas� soncu olu�an ve buhar faz�nda birden fazla bile�ene sahip olan kar��m�n, bir veya daha fazla bile�enin saf halde elde edilmesi istenilen i�lemler i�in kullan�l�r.
Bu �al��mada, karanfil, sar�msak ve limon kabu�undan su dam�tmas� ile u�ucu ya� elde etmeye �al��lm��t�r.
2.KURAMSAL TEMELLER

2.1 Dam�tma
Dam�tman�n genel amac� herhangi bir s�cakl�k g�z �n�nde tutuldu�unda farkl� buhar bas�n�lar�na sahip maddelerin ayr�lmas�d�r. Gere�i gibi s�ylenirse, dam�tma s�zc�� normal kaynama noktalar� farkl� iki veya daha �ok fraksiyonu i�eren bir kar��m�n fiziksel ayr�m�ndan s�z eder. Bununla birlikte, dam�tma s�zc�� bazen, odunun ve k�m�r�n y�k�c� dam�tmas� gibi karma��k kimyasal reaksiyonlarda baz� prosesleri tan�mlamak i�in s�k s�k kullan�l�r. ��z�nm�� bir kat�dan s�v�n�n ayr�lmas� bir dam�tma prosesi olmas�na ra�men m�hendis evaporasyon teriminden s�z eder. Sonu�ta ekipman olarak evaporat�rler kullan�l�r. (Kirk - othmer, 1965)
Dam�tma terimi, bazen ��zeltiden tek bir komponentin buharla�t�r�ld�� operasyonlar (�rne�in su d

Z�RAAT CEV�Z YET��T�R�C�L��

9/7/2010

CEV�Z YET��T�R�C�L��
G�R��
Ceviz a�ac� , meyvesi ve kerestesi y�n�yle olduk�a �nemlidir.Ayr�ca ye�il kabu�undan ve k�kleriden boya elde edilmektedir.Ceviz meyvesinde en fazla A vitamini bulunur (30 I-U ). Ya� oran� ise % 60 " �n �zerin-dedir.Cevizin kuru ve taze t�ketime uygun �e�itleri vard�r.
Ceviz ; 800-1800 saat so�uklama ihtiyac� g�sterir.
Ceviz a�ac� ; -25 oC , + 38 oC "ye kadar dayan�kl�l�k g�sterir.
TES�S� VE BAKIMI :
Ceviz a�a�lar� ; toprak bak�m�ndan se�ici olmamakla beraber taban suyu seviyesi k��n 2,5-3m."den yukar� ��kmayan , fazla su tutmayan gev�ek, s�zek, �ak�ll�,al�vyial topraklardan ho�lan�r.
Cevizin kirece dayan�kl�l�� fazlad�r.Y�ksek taban suyu ceviz a�ac�n�n geli�mesinin aksamas�na, yapraklar�n damar aralar�n�n a��k ye�il, damarlar�n�n kahverengi renk almas�na , s�rg�n u�lr�n�n kurumas�na , bir ka� y�l i�ersindede a�ac�n kurumas�na yol a�ar.
Ceviz bahcesi a��l� fidanlarla tesis edilir.Sulama imkan� olmayan
yerlerde ��rler ,arazideki yerlerinde yerle�tirilip sonra a��lan�rlar.
Dikim aral�klar� zay�f topraklarda ve yama� arazilerde 10X10 m.;kuvetli , taban yerlerde ise dikim aral�� 12-14 m olarak ayarlanmal�d�r.
Fidanlar 60cm.�ap ve 60cm .derinlikte a��lacak �ukura dikileceklerdir.
�ukurun dibine 100-150"�er gram s�per fosfat ve potasyum s�lfat g�breleri konulduktan sonra �ukurdan ��kan topra�a yanm�� hayvan g�bresi kar��t�r�larak , fidanlar a�� noktas� d��arda kalacak �ekilde
dikilmeli, yan�na dikilecek here�e ba�lanmal�d�r.A��l� fidanlar 4-5 ya��ndan itibaren verime ba�lar.Dikim aral�klar�n� ise 10-12 ya��ndan sonra doldururlar.Bu zaman zarf�nda ara ziraat� yap�labilir.( vi�ne,uygun yerlere f�nd�k,taban yerlerde tek y�ll�k bitki.)Ceviz a�ac�n�n en iyi anla�aca�� k�lt�r bitkisi asmad�r. Fidanlar�n ilk dikim y�l�nda ve imkan bulunan yerlerde y�lda en az bir defa sulama yap�l�r. Sonbaharda bir defa derin ,ilkbaharda torak zemininin uygun oldu�u d�nemde y�zlek s�r�m yap�l�r.
Fidanlar dikimde 4-5 g�z �zerinden budan�rlar .�lk y�l�n k�� budamas�nda doruk dal 180cm"den kesilr. Doruk dal�n tepe k�sm�na yak�n boyunlu g�zler kopar�l�r. Se�ilen ilk ana dal�n alt�ndaki kuvvetli s�rg�nlerde u� alma yap�l�r. Ancak HARTLEY gibi terminal tomurcuklar� verimli olan �e�itlerde u� alma yap�lmaz.
�R�N BUDAMASI :
Ceviz a�a�lar�nda verimi art�rmak �zere ta� i�erisini s�kla�t�ran fazla kal�nla�mam�� dallar dipten, ta� y�zeyini olu�turan dallar da 2-3 y�ll�k dal seviyelerinden budanarak seyreltimelidir. �r�n budamas�nda daima ��kar�lan dal�n kal�nl��n�n b�rak�lan daldan ince olmas�na �zen g�sterilmelidir.
Ceviz a�ac� 100-150 sene gibi �mre sahiptir.
Tekni�ine uygun tesis edilmi� bah�elerde a�a� ba��na verim 120-150kg olmaktad�r.
STANDART CEV�Z �E��TLER�NDE ARANAN �ZELL�KLER:
*A�ac�n erken meyveye yatmas�,
*Periyodisite g�stermemesi
*A�ac�n verimli olmas�
*So�uklar ve g�ne� yan�kl��na kar�� dayan�kl� olmas�,
*A�ac�n sa�l�kl� bir geli�me g�stermesi,hastal�k ve zararl�lara kar�� dayan�kl� olmas�,
*Meyve irili�i, t�ketimi taze olarak yap�lacak ceviz tipleri i�in �ok iri (�ap ortalamas�38.1mm."den b�y�k) kurutmal�k cevizler i�in iri-orta (�ap ortalamas� 29.1mm."den b�y�k) meyve �ekli d�zg�n oval; irili�i m�tecanis, kabuklu tane a��rl�� 10g" dan fazla olmas� gereklidir.
*Meyve kabu�u a��k ve parlak renkli,d�zg�n iki par�an�n birbirine s�k�ca yap��m�� olmas�, ince olup kolayca k�r�lmas� gereklidir.
*�� kabuktan kolayl�kla b�t�n olarak ��kmal� , i� rand�man� %50"den , i� a��rl�� 5 g"dan fazla,i� rengi �ok a��k olmal�d�r.��, kabuk bo�lu�unu tamamen doldurmal� , b�z�lme yapmamal�d�r.Ceviz i�inde bulunan total ya� miktar� kuru maddenin %70"inden �ok olmamal�d�r.
Cevizlerde tohum anac� olarak halen BALABAN �e�idi kullan�lmaktad�r.

��FT�� RG�TLENMELER�

9/7/2010

��FT�� RG�TLENMELER�
�ift�ilere hizmet veren ve �ift�ilerin �rg�tlendikleri kooperatif ve birlikler;

Ziraat Odalar�,

Tar�msal Kalk�nma Kooperatifleri,

Tar�m Kredi Kooperatifleri,

Panko Birlik,

Fisko Birlik,

Ya�l� Tohumlar Kooperatifi,

Sulama Birlikleri,

Besiciler Odas�,

Koza Tar�m Sat�� Kooperatifi,

�i�ek �retim ve Pazarlama Kooperatifi

Adapazar� �ift�ilerine Hizmet G�t�rme Birli�i

Dam�zl�k S�t S��r� Yeti�tiricileri Birli�i"dir.

ADAPAZARI ��FT��LER�NE H�ZMET G�T�RME B�RL��
DAMIZLIK S�T SI�IRI YET��T�R�C�LER� B�RL��

Sakarya Dam�zl�k S�t S��r� Yeti�tiricileri Birli�i
Tar�m ve K�y i�leri Bakanl�� ile Almanya Tar�m Bakanl�� aras�nda S��r Yeti�tiricileri Enformasyon Sistemi Projesi Protokol� imzalanm��, bu ama�la 904 say�l� Islah-� Hayvanat Kanununda yap�lan de�i�iklikle �lkemizde 1995 y�l�nda Birliklerin kurulmas�na ba�lanm��t�r. �limizde ise Birlik 1995 y�l�nda 25 kurucu �ye ile kurulmu�tur. Tar�m ve K�yi�leri Bakanl��m�z ile Birlik ortakla�a iki proje y�r�tmektedir.
Islah ve Soy K�t�� Projesi
2003 y�l sonu itibariyle aktif �al��an i�letme say�s� 149 dur. Bu i�letmelerde toplam 3 bin 641 ba� s��r kay�tl�d�r. Birli�e �ye i�letmelerde s�t verimleri laktasyon ortalamas� 5 bin 296 litredir. Soy K�t�� i�letmelerine farkl� uygulanan s�t te�vik priminden dolay� 2003 y�l�nda �ye i�letmelere toplam 95 milyar 167 milyon TL. s�t te�vik primi da��t�lm��t�r. Birli�e �ye olan i�letmelerdeki toplam 599 ba� di�i s��ra suni tohumlama yap�lm��t�r. May�s 2003 ay�nda ba�lanan buza�� te�vik �demesi kapsam�nda 2 milyar 973 milyon TL. destekleme �demesi yap�lm��t�r. Birlikte s�zle�meli olarak �al��an iki Ziraat M�hendisi, bir Veteriner Hekim ve bir b�ro eleman� g�rev yapmaktad�r. B�nyesinde 5 ba� holstein s�t s��r� olan i�letmeler birli�e �ye olabilmektedir.

�n Soy K�t�� Projesi
Islah ve Soy K�t��ne alt yap� olu�turmak ve �limizde yap�lan Suni Tohumlamalar� kontrol etmek amac�yla uygulanan bu proje kapsam�nda 3 bin 9 �ye ve toplam 9 bin 894 s��r kay�t alt�na al�nm��t�r. K�peleme �al��malar�m�z devam etmektedir.
Adapazar� �ift�ilerine Hizmet G�t�rme Birli�i
�lk etapta s�t �reticilerinden ba�lat�lan ve bilahare yeti�tiricinin sahip ��kmas�yla kapsam� geni�leyerek s�rmekte olan, �retici i�in girdi temininde ucuzlu�u, pazarlamada da �reticinin hak etti�i �r�n fiyat�n� yakalama amac�na y�nelik olarak, Merkez �l�eden ba�lay�p di�er il�elerimize de geni�leyerek devam eden �ift�ilere hizmet g�t�rme birliklerine i�lerlik kazand�r�lm��t�r.
1993 y�l�nda Merkez il�ede 87 k�y t�zel ki�ili�i, 4500 �retici �ift�inin kat�l�m� ile kurulan Adapazar� �ift�ilerine Hizmet G�t�rme Birli�i; 2003 y�l�nda toplam 13 bin 562 ton s�t�n toplan�p pazarlanmas�n�, ilde tahakkuk eden s�t te�vik primlerinin 204 milyar 289 milyon liral�k k�sm�n�n �yelerine intikalini, 4 bin 632 ton yemin �yelerine piyasa fiyatlar�n�n alt�nda teminini ve �ye i�letmelerdeki 872 hasta hayvana m�dahale edilmesini sa�lam��t�r.
Aile i�letmesi olarak faaliyet g�steren �reticilerimizin daha d�zenli bir muhasebatla kay�tl� ekonomiye ge�mesi, ekonomik bilgi al��veri�inde kolayl�k sa�lanmas�nda �nemli bir rol oynayan birlik, 2003 y�l�nda cari fiyatlarla 7 trilyon 453 milyar TL. i�lem ger�ekle�tirilerek KDV ve di�er vergiler olarak toplam 661 milyar 807 milyon TL. vergi tahakkuku sa�lam��t�r.

TARIMIN �L�M�Z EKONOM�S�NDEK� YER�
�lke genelinde tar�m sekt�r� GSMH i�inde %14,5"lik payla sanayi ve ticaret sekt�rlerinden sonra ��nc� s�rada yer almakta iken, di�er sekt�rler kar��s�nda sanayinin tart��lmaz �st�nl�� g�r�len Marmara b�lgesinin bir ili olan Sakarya"da sanayi sekt�r�n�n az bir farkla arkas�ndan gelen ve sanayiye kaynak aktaran itici bir g�� konumundad�r. �limiz ekonomisi i�erisinde tar�m sekt�r� �nemli bir paya sahiptir.
�ktisadi Faaliyet Kollar�T�rkiyeMarmaraSakarya
Tar�m14.55.220.5
Sanayi25.333.825.6
�n�aat6.05.66.5
Ticaret20.823.720.4
Ula�t�rma ve haberle�me13.913.211.1
Di�erleri19.518.515.9

Kaynak : D�E, 1997
�limiz GSH"s�n�n %20,5"lik pay�na sahip 59 bin civar�ndaki �ift�i ailesinde ki�i ba��na gelir T�rkiye ortalamas�n�n �zerindedir.
Tar�msal GSH"n�n Alt Sekt�rlere G�re Da��l�m�
�retim�retim De�eri
(Bin TL) 2002% Oran��retim De�eri
(Bin TL) 2003% Oran�
Tarla Bitkileri �ret.152.188.580.00018,43171.446.478.00018,41
Sebze �retimi86.003.305.70010,4299.485.844.80010,6

Z�RAAT - ORMAN BAKANLI�I YEN�DEN YAPILANMA VE NORM KADRO ARA�TIRMA PROJES�

9/7/2010

orman bakanl�� yeniden yap�lanma ve norm kadro ara�t�rma projesi

ISPARTA Y�RES�NDE �RET�LEN B�MSBLOKLARIN TARIMSAL YAPILARDA BLOK ELEMANI OLARAK KULLANILMA OLANAKLARININ ARA�TIRILMASI

9/7/2010

��NDEK�LER D�Z�N�

�ZET..........................................................................................................................
ABSTRACT ...............................................................................................................
�NS�Z ve TE�EKK�R ...........................................................................................
�EK�LLER D�Z�N� ..................................................................................................
��ZELGELER D�Z�N� ..............................................................................................
1. G�R�� .....................................................................................................................
1.1. Kuramsal Temeller ..............................................................................................
2. KAYNAK B�LG�S� ..............................................................................................
3. MATERYAL VE Y�NTEM ................................................................................
3.1. Materyal ..............................................................................................................
3.1.1. Beton Briket .....................................................................................................
3.1.2. Gaz Beton ........................................................................................................
3.1.3. Tu�la ................................................................................................................
3.1.4. Bimsblok .........................................................................................................
3.1.5. �al��mada Kullan�lan Alet ve Ekipmanlar ......................................................
3.2. Y�ntem ...............................................................................................................
3.2.1. �rneklerin Al�nmas� ve S�n�fland�r�lmas� .......................................................
3.2.2. Birim Hacim A��rl�klar� ..................................................................................
3.2.3. �zg�l A��rl�k ve Su Emme .............................................................................
3.2.4. Komposite .......................................................................................................
3.2.5. Porozite ............................................................................................................
3.2.6. Nem Oran� ........................................................................................................
3.2.7. Bas�n� Dayan�m� ..............................................................................................
3.2.8. Birim Alan Maliyetlerinin Hesaplanmas� .........................................................
3.2.9. Kalite Dayan�m Fakt�r� ...................................................................................
4. ARA�TIRMA BULGULARI VE TARTI�MA ....................................................
4.1. Birim Hacim A��rl�klara �li�kin Sonu�lar ..........................................................
4.2. �zg�l A��rl�k ve Su Emmeye �li�kin Sonu�lar..................................................
4.3. Kompasiteye �li�kin Sonu�lar ..............................................................................
4.4. Poroziteye �li�kin Sonu�lar ..................................................................................
4.5. Nem Oran�na �li�kin Sonu�lar .............................................................................
4.6. Bas�n� Dayan�m�na �li�kin Sonu�lar ...................................................................
4.7. Birim Maliyete �li�kin Sonu�lar..........................................................................
4.8. Kalite Dayan�m Fakt�r�ne �li�kin Sonu�lar .......................................................
5. SONU� VE �NER�LER ...........................................................................

YAPAY G�BRE

9/7/2010

YAPAY G�BRE

G�R��
Bitkisel �retimin ve �ift�ilerin gelirlerinin art�r�labilmesinin verimlili�in art�r�lmas�na ba�l� oldu�u, verimlili�in geli�tirilmesinde ise en etkin yollardan birisinin do�ru g�bre kullan�m� oldu�u bilinen bir ger�ektir. G�brelerin verimlilik art��ndaki pay� ko�ullara g�re de�i�se de, genel olarak % 50civar�nda oldu�u ifade edilmektedir (Aydeniz, 1992). Yurtsever ve �lgen (1992), T�rkiye ko�ullar�nda yapt�klar� bir hesaplamayla 1990 y�l� fiyatlar� dikkate al�nd��nda g�breleme i�in yap�lan masraf�n ayn� y�l�n sonunda yakla��k 10.5 kat olarak geri d�nd��n� bildirmi�lerdir. Bu hesaplamalar g�breleme yoluyla yap�lan yat�r�m�n �ok karl� ve alternatifsiz oldu�u ger�e�ini a��k�a ortaya koymaktad�r. Bu ekonomik kazan� yan�nda, g�da �retimi bak�m�ndan �lkemizin kendi kendine yeterlili�inin sa�layaca�� stratejik ve sosyal yararlar� rakamlarla ifade etmek m�mk�n de�ildir. Bu �l��lerde �nemli olan g�bre kullan�m� devlet�e de desteklenmi� ve bunun sonucu olarak da g�bre t�ketim d�zeyimiz h�zla artarak bu g�nk� seviyelere ula�m��t�r. Ancak bu �nemli girdi ile ilgili sekt�r�n pek �ok sorunu s�z konusudur. Toplumsal hayat� dolayl� ama etkin bi�imde etkileyen bu sekt�r�n, yeterli dinamizmden yoksun oldu�u g�r��ndeyiz. Pek �ok sorunu olan g�bre sekt�r�n�n her f�rsatta durumunun g�zden ge�irilmesi, sorunlar�n�n tart��lmas� ve ��z�mler �retilmesi ekonomik a��dan �nemli oldu�u kadar sosyal ve stratejik bir de�ere de sahiptir.
�ZET
Bitkisel �retimde verimlili�in art�r�labilmesindeki en etkin ara�lardan birisi kimyasal g�brelerdir. Bu �zelli�i nedeniyle devlet�e �nemli bir kaynak ayr�larak bu girdi desteklenmektedir. G�bre kullan�m�n�n verim �zerine a��k etkisinin g�r�lmesi ve desteklemenin te�viki gibi nedenlerle �lkemiz g�bre t�ketimi h�zla artm��t�r. Ancak son y�llarda t�ketim art�� h�z�nda bir yava�lama e�ilimi belirmi�tir.G�bre sekt�r�; �retimi, ta��nmas�, depolan-mas�, uygulanmas�, bitkisel verim ve kaliteye etkisi gibi y�nleriyle �ok y�nl�,dinam

SU ALMA YAPISI VE ANA KANAL HESAPLARI

9/7/2010

1-) SU ALMA YAPISI VE ANA KANAL HESAPLARI :

1.1-) ANA KANAL HESAPLARI :

b"

KB

e
1h1 1
1.51.5

b

A = h1 b =
� = b+2h1

Q = A R2/3 J1/2

A= h1(5,0+1,5* h1) �=5,0+

12,60 = *

9,89= .

h1 = 1,41 m b = 5,0 al�nd�
.

A = h1 ( b + zh1 ) = 1,41*(5,0+1,5*1,41) = 10,03 m2

Q = A * V12,6= 10,03 * V V = 1,26 m / sn

H�z , 0.3~1,3 m / sn aras�nda oldu�u i�in
Uygundur.....

REJ�M�; =

=0,34 1 oldu�undan neh�r rejimidir.

P1=65 P2=36

Ana analda su y�z� kotu :( belde )

KBS = KB - P1 =1055,19 - 0,65 = 1054,54m.

Ana analda su y�z� kotu :( Priz )

KS1 = KBS + J*L = 1054,54+ 0,0003*19600  1060,42 m

1.2- ) SU ALMA YAPISI HESAPLARI :

1.2.1 -) ��keltim Havuzu B Geni�li�inin ve L Boyunun Hesaplanmas� :

- ��keltim havuzundaki max.yatay ak�m h�z� ;

VA = a  0,1 mm. a = 51
0,1    1 mm. a = 44 = 0,19a = 44
 1 mm. a = 36

VA = 44 = 19,18 cm / sn
 = 0,19 0,06 mm old. T�rbilansl� ak�md�r. CD = 0,47 se�ildi.

��keltim havuzundaki ��kelme h�z� ;

V� = V� = = 0,0862 m / sn
= 8,62 cm / sn.

VA = 19,18 cm / sn
V� = 8,62 cm / sn

Vg = 0,8 m / sn kabul edelim. ( Vg 0,6 ~ 1,0 m / sn aras�ndad�r.)d = 1,2 ~ 1,4 d = 1,35

Q =Vg * Bnet * d 12,6 = 0,8*Bnet*1,35Bnet = 11,67m.

B = Bnet + 3*0,50 = 13,17m.

2,94m

2,91m.
0,5m
Bnet = 11,67 m.B = 13,17m.
2,91m

2,91 m.

L = 5,54 m.

Dalg�� perde

d = 1,35 m.

= 0,1918 * 13,17 * h� h� = 2,49 m.

= = = 28,88 sn.L = 5,54 m.

1.2.2-) Su Alma Yap�s� Y�k Kay�plar� Hesab� :

A-) Parshall Sava�� Y�k Kayb� :

DEB� Q
(m3 / sn )5,6639,91116,99028,317
BO�AZ
GEN��L�� ( w ) 3,053,664,576,10

Q = 12,6 m3 / sn7,079 0,91 m.
2,689x = 0,44
w = 4,0 m.
w = 4,0 m.

Emin = 1,5*hchc = = hc = 1,00 m.

Emin = 1,5*1,00 = 1,50 m.Hp =

Vc= = = 3,07 m / sn

Q = 2,413 = h2 h2 = 2,29 m.

V2 = = V2 = 1,34 m / sn

Hp = 0,2*1,50+0,4* Hp = 0,46 m.

KS2 = KS1 + Hp = 1055,19 + 0,46 KS2 = 1055,65 m.

B-) Rakortman Y�k Kayb� :

HR = 0,3 Rakortman ba�lang�c� ve bitimi aras�nda bernouelli denklemini yazal�m :
KS3 = KS2 + HR 3,71 B" 11,04 m
Ks2=h ,v2=ba�taki v
B" = 8,00 m. alal�m..

V3 = 1,11 m / sn h3 = = 1,42 m.

KS3 = KS2 + HRKS3 =1055,65 + 0,3
KS3 = 1055,6554 m

C-) Dalg�� Perde Y�k Kayb� :

HD = = h3 - 0,2 m = 1,42 - 0,2 = 1,22 m.

HD =  0,082 m.KS4 = KS3 + HD
KS4 = 1055,6554 v+ 0,082

h4 = h3 + HDKS4 = 1055,7376 m.
h4 = 1,22 + 0,082 = 1,302 m.

V4 = = m / sn.

D-) Kurp Y�k Kayb� :

HK = 0,2 KS5 = KS4 - h5 + h4 h5 = =1,37 m.
-5 ile 4 noktalar� aras� bernoulli uygulan�rsa;

V5 = 0,70 m / sn

KS5 = KS4 + HK = 1059,3225+ 0,2

KS5 = 1059,3262 m.

E-) ��keltim Havuzu E�ik Y�k Kayb� :

0,334 = HE = 0,0173 m.
KS6 = KS5 + HE
KS6 = 1059,3262 + 0,0173 KS6 = 1059,3435 m.

F-) ��keltim Havuzu Y�k Kayb� :

H� = = * 5,16 H� = 0,0000057  0

KS7 = KS6 + H�KS7 = 1059,3435 m.

G-) Giri� E�i�i Y�k Kayb� :

HGE = ( 0,01~0,02 ) m = 0,015 m. KS8 = KS7 + HGE

KS8 = 1059,3435+ 0,015 KS8 = 1059,3585m.

H-) Priz Giri� Y�k Kayb� :

Hg = = Hg = 0,077 m.

KS9 = KS8 + HG = 1059,3585+ 0,077

GAP B�LGES�NDE �K�NC� �R�N OLARAK YET��T�R�LEN FARKLI MISIR �E��TLER�N�N HASIL VE TANE VER�MLER� �ZER�NDE ARA�TIRMALAR

9/7/2010

Materyal
Ara�t�rma Yeri
�klim �zellikleri
Toprak �zellikleri
Bitki Materyali
Y�ntem
Deneme Fakt�rleri
Deneme Deseni
K�lt�rel ��lemler
Ara�t�rma Yerinin Haz�rlanmas� ve Ekim
Bak�m
Hasat
Ara�t�rmada �ncelenen �zellikler
Tane Verim Denemesi
Has�l Verim Denemesi
Verilerin De�erlendirilmesi
ARA�TIRMA BULGULARI VE TARTI�MA
Tane Verim Denemesi
Tepe P�sk�l� ��karma G�n Say�s�
Olgunla�ma G�n Say�s� (Hasat)
Bitki Boyu
Sap �ap�
Yaprak Says�
Yaprak Ayas� Eni
Yaprak Ayas� Boyu
Ko�an Say�s�
Ko�an Boyu
Ko�an �ap�
Ko�anda S�ra Say�s�
Tane Verimi
Hektolitre A��rl��
Bin Tane A��rl��
Has�l Verim Denemesi
Bitki Boyu
Yaprak Oran�
Sap Oran�
Ko�an Oran�
Sap Kuru Madde Oran�
Sap Kuru Madde Verimi
Ko�an Kuru Madde Oran�
Ko�an Kuru Madde Verimi
Yaprak Kuru Madde Oran�
Yaprak Kuru Madde Verimi
Toplam Ye�il Ot (Has�l)Verimi
Toplam Kuru Madde Verimi
GENEL SONU�LAR
Tane Verim Denemesi
Has�l Verim Denemesi
�NER�LER

�ZET
Bu ara�t�rma; GAP B�lgesinde 1999 y�l�nda Gaziantep"in Araban il�esinde Ziraat M�hendisi Ali �ZKAN"�n kendi arazisinde y�r�t�lm��t�r. Ara�t�rmada ikinci �r�n olarak yeti�tirilen farkl� m�s�r �e�itlerinin (LG 55, P 3167, Asgrow RX 788) has�l ve tane verimi �zelliklerinin incelenmesi ama�lanm��t�r. Bu ama�la; Olgunla�ma g�n say�s�, ye�il ot verimi, kuru madde verimi, tane verimi vb. �zellikler ele al�nm��t�r. Elde edilen bulgular, tane verimi i�in her �� e�idinde yeti�tirilmesi; has�l verimi i�in ise RX 788 �e�idinin yeti�tirilmesinin uygun olaca��n� g�stermi�tir.

Anahtar s�zc�kler: M�s�r �e�itleri, tane verimi, has�l verimi

ABSTRACT
INVESTIGATIONS ON THE HERBAGE AND SEED YIELDS OF DIFFERENT MAIZE CULTIVARS GROWN AS SECOND CROP IN GAP REGION

This thesis has reserched by Ali �ZKAN who is agricalture engineer in his own area which located in Araban that is belong to Gaziantep City, in GAP region at 1999. The aim of thesis is to reserch the characteristics of green matter and grain yield of different maizes (LG 55, P 3167

Z�RAAT - DNA F�NGERPR�NT�NG Y�NTEMLER�NDE KAL�TEY� ETK�LEYEN ETMENLER

9/7/2010

dna fingerprinting y�ntemlerinde kaliteyi etkileyen etmenler

Z�RAAT - ATIN EVR�M�

9/7/2010

at�n evrimi

Z�RAAT - 21. Y�ZYILDA T�RK�YE"DE Z�RA� ��LETMEC�L��"N�N KONUMU VE GEL��MES� ��N YAPILMASI GEREKENLER

9/7/2010

21. y�zy�lda t�rkiye"de zirai i�letmecili�i"nin konumu ve geli�mesi i�in yap�lmas� gerekenler

MEYVE ��LEME SANAY��NDE BA�LICA MAMULLER�N �RET�M TEKNOLOJ�LER�

9/7/2010

MEYVE ��LEME SANAY��NDE BA�LICA MAMULLER�N �RET�M TEKNOLOJ�LER�

Sekt�r�n Tan�m� ve S�n�rlanmas�
Meyve suyu ve meyve suyu konsantresi sanayii , ana hammadde girdisi olarak ve az miktarda da sebze i�leyen ara �r�n olarak meyve suyu konsantresi ve meyve p�resi elde eden ve bu �r�nlerden meyve suyu , meyve nektar� ve meyveli i�ecekleri �reten bir g�da sanayii koludur.
Meyve suyu ; taze , olgun , sa�lam ve meyve suyu �retimine elveri�li meyvelerin tekni�ine uygun olarak i�lenmesiyle elde edilen meyve suyu veya p�renin(pulpun) , su , �eker ve izin verilen asit ilaveleri yap�larak veya yap�lmadan ambalajlanmas� veya �s�l i�lem uygulanarak dayan�kl� hale getirilmesi ile �retilen bir i�ecek olarak tan�mlamaktad�r. �te yandan meyve suyu bilimsel olarak �u �ekilde de tan�mlanabilmektedir: "Sa�lam , taze ve olgun meyvelerden mekanik yollarla elde edilen fermente olmam�� , fakat fermente olabilir nitelikte ve fiziksel y�ntemlerle dayanma �zelli�i kazand�r�lm�� i�eceklere meyve suyu ad� verilir"(/MPM).
Meyve sular� �e�itli �ekillerde s�n�fland�r�lmaktad�r. S�n�fland�r�lmada meyve suyunun berrakl�� , meyve eti i�ermesi , katk� yap�lmas� �l�� olarak al�nmaktad�r. Buna g�re meyve sular� ; berrak meyve sular� , meyve nektarlar� ve meyveli i�ecekler olmak �zere s�n�fland�r�ld�� gibi ; berrak meyve sular� , meyve nektarlar� ve turun�gil sular� olmak �zere de s�n�fland�r�labilmektedir. Berrak meyve sular�nda meyve oran� genellikle %100 , meyve nektarlar�nda %25-50 , meyveli i�eceklerde ise en az %10 olmaktad�r.
Meyve suyu ve konsantresi sanayii , ana hammadde olarak meyve ve sebze i�leyen , ara �r�n olarak meyve suyu konsantresi ve meyve p�resi �reten ve bu ara �r�nden meyve suyu , meyve nektar� ve meyve �erbeti (drink) v.b i�ecek tiplerini �reten g�da sanayiinin bir koludur. Bu sanayiinin �retmi� oldu�u �r�nler 20.09 ve 20.07.99 g�mr�k tarife numaras� alt�nda toplanmaktad�r. Domates suyu bir sebze suyu olmas�na ra�men 20.09.50 g�mr�k tarife istatistik pozisyon numaras� ile bu grupta yer almaktad�r(*ZYMB)
G�n�m�zde meyve sular� �o�unlukla meyve suyu konsantrelerinden , meyve nektarlar� meyve pulpundan , meyveli i�ecekler ise meyve suyu veya p�resinden haz�rlanmaktad�r.
Meyve suyu konsantreleri , meyve sular�n�n �o�unlukla evaporat�rlerde 680 Briks"e kadar koyula�t�r�lmas� ile haz�rlanmaktad�r b�ylece ba�lang��taki hacimleri yakla��k 4-6 misli azalt�ld��ndan bile�iminde �nemli bir de�i�iklik olmad�� halde depolama ve nakliye kolayla�makta , maliyet ucuzlamaktad�r. Ayr�ca mikrobiyolojik bozulmalara kar�� da olduk�a dayan�kl� bir �r�n elde edilmi� olmaktad�r.
Meyve suyu konsantreleri ve meyve p�releri aseptik ko�ullar alt�nda aseptik tanklarda depolanmaktad�r. Berrak meyve suyu ve meyve nektar� haz�rlanaca�� zaman bunlara y�netmelik ve kodekslerde izin verildi�i �l��lerde gerekli katk� maddeleri kat�lmaktad�r. Katk� olarak kullan�lan suyun mineral madde i�ermemesi , asit ve �ekerin g�da maddesi olarak kullan�labilir �zellikte olmas� gerekmektedir.
�lkemizde meyve suyu olarak sat��a sunulan i�ecekler daha �ok meyve nektarlar� niteli�inde olup vi�ne , kay�s� , �eftali en �ok t�ketilenler aras�nda yer almaktad�r.
2.SEKT�RDEK� KURULU�LAR
D�nya �lkelerinde meyve suyu �retimi 1930"lu y�llara kadar k��k ve orta �l�ekli i�letmelerde yap�lm��t�r. II. D�nya Sava�� y�llar�nda ve daha sonraki y�llarda Avrupa �lkeleri ve ABD"de h�zl� bir end�strile�me olmu�tur. 1960 y�l�ndan sonra III. D�nya �lkelerinde de yerle�meye ba�layan meyve suyu end�strisi bug�n d�nya ekonomisinde �nemli bir yere sahiptir.
T�rkiye"de end�striyel �l�ekte meyve suyu �retimi 1969 y�l�nda ba�lam�� olup 1983"ten sonra geli�me g�stermi�tir. Meyve suyu sekt�r�nde �retim yapan kurulu�lar�n baz�lar� sadece meyveden konsantre ve p�re i�leyip ayn� zamanda dolum yaparken , baz�lar� da di�er firmalar�n pazarlad�klar� konsantre ve p�reden meyve suyu ve meyve nektar� haz�rlay�p ambalajlara dolum yap�lmaktad�r.
�lkemizde meyve suyu �retim hatt�na sahip 33 firma bulunmaktad�r. Bu fir

BALIK�ILIK

9/7/2010

bal�k��l��n yurt ekonomisindeki yeri ve �nemi

su �r�nleri

deniz bal�k��l��

tatl� su bal�k��l��

bal�k yetistiricili�inde kullan�lan basl�ca y�ntemler

T�RK TARIM POL�T�KASI

9/7/2010

T�rk Tar�m Politikas�

G�R��

�nsanya�am�n�n temel ihtiyac� olan g�da ile do�rudan ili�kisi, tar�m sekt�r�n� �lke ekonomileri ac�s�ndan son derece �nemli k�lmaktad�r.Beslenme al��kanl��n�n co�rafi ko�ullar ve k�lt�rel fakt�rler nedeniyle �nemli farkl�l�klar g�stermesi, �lkeleri besin ihtiya�lar�n� d��ar�ya ba��ml� olmaks�z�n kendi kendilerine kar��lamak ve sekt�rde verimlili�i art�rmak amac�yla devletin deste�i ve korumas� alt�nda kapsaml� tar�m politikalar� olu�turmaya y�neltmi�tir.Tar�m sekt�r�n�n d�nya �lkeleri taraf�ndan genellikle siyasi ve sosyal y�n� ile ele al�narak korumac� politikalar temelinde belirlenmesi, sekt�r�n uzun y�llar uluslararas� ticari d�zenlemeler d��nda kalmas�na neden olmu�tur.Nitekim sanayi sekt�r�nde 1950"li y�llardan itibaren uluslararas� ticaret kurallar�n�n olu�mas�na ra�men tar�m sekt�r�nde ancak 1990li y�llarda d�nya Ticaret �rg�t� Tar�m Anla�mas� ile benzer geli�meler ba�lam��t�r. Avrupa Birli�i �ye �lkelerinin tar�m politikalar�n� siyasi ve ekonomik anlamda b�t�nle�tiren ABnin Ortak Tar�m politikas� ise belirlenen ortak fiyatlar�n korunmas� amac�yla olu�turulmu� �e�itli kurallar �er�evesinde isleyen geni� kapsaml� bir mekanizmad�r Halen birli�in b�t�esinin yar�s�, ekonomisinin %5"ine kar��l�k gelen tar�m sekt�r�ne aktar�lmaktad�r. Ortak Tar�m Politikas� kurulusundan bu yana s�rekli reformlara konu olmakla birlikte isleyi� mekanizmalar� a��s�ndan istikrarl� bir yap� sergilemektedir.Buna kar��l�k 1999y�l� itibariyle GSYiHnin yakla��k %16si toplam istihdam�n ise %47sini olu�turan T�rk tar�m sekt�r�nde ise destek politikalar�,gerek kurumsal yap� gerek mali mekanizmalar ac�s�ndan da��n�k ve siyaside�i�imlerdenetkilenen bir yap�ya sahiptir. G�mr�k Birli�i kapsam�nda yer almayantar�msekt�r� Avrupa Birli�i tam �yeli�ine aday olan T�rkiye ac�s�ndan art�k daha farkl� yakla��lmas� ve tam �yelik surecinde Avrupa Birli�i"nin Ortak Tar�m Politikas�na yak�nla�t�r�lmas� gereken bir sekt�r durumuna gelmi�tir. Tar�m sekt�r�n�n T�rk ekonomisi ve istihdam�nda kaplad�� yer d��n�ld��nde ise ilgili uyum�al��malar�n�n s�ratle ve ciddi yap�sal reformlarla birlikte ger�ekle�tirilmesi gere�i a��k�a ortaya ��kmaktad�r.

II)ROMA ANTLA�MASI VE ORTAK TARIM POL�T�KASI

Avrupa Birli�i �yesi �lkelerin tar�m politikalar�n�n gerek ekonomik gerek siyasi anlamda ortak bir �er�evede y�netilmesi esas�na dayanan Ortak Tar�m Politikas� (OTP), ABnin ilk ortak politikas�d�r. Halen Birlik b�t�esinin yar�s�n� olu�turan OTPnin Avrupa Birli�i"nin en �nemli politikalar�ndan biri oldu�unu s�ylemek m�mk�nd�r. �kinci D�nya Savas� s�ras�nda ya�anan k�tl��n yaratt�� endi�enin yan� s�ra, sava� sonras�nda AB aktif n�fusunun �ok �nemli bir b�l�m�n� olu�turan tar�m sekt�r� �al��anlar�n�n gelir d�zeyinin korunmas� ve �ye �lkelerin ulusal tar�m politikalar� aras�ndaki derin farkl�l�klar�n giderilmesi gereklili�i Birli�i bir ortak tar�m politikas� olu�turmaya y�neltmi�tir.T�m bu etkenlerinin bir araya gelmesi ile �ye �lkeler Taraf�ndan gereklili�ine karar verilen ve Roma Antla�mas�n�n 38-47. maddeleriyle (Amsterdam Antla�mas�yla yeni 32-38. maddeler) yasal �er�evesi belirlenen OTP 1962 y�l�nda ilk ortak piyasa d�zeninin olu�turulmas� ile resmen hayata ge�irilmi�tir.

2.1. Ortak Tar�m Politikas�"n�n ama�lar�
33. maddede,
1)Teknik ilerlemenin �zendirilmesi, tar�msal �retimin rasyonelle�tirilmesi ve �retim fakt�rlerinin, �zellikle i�g�c�n�n optimal kullan�m�n�n ve verimlili�in art�r�lmas�

2) Tar�msal n�fusun ya�am d�zeyinin, �zellikle tar�mda �al��anlar�n gelirinin art�r�lmas� yoluyla y�kseltilmesi,

3) Piyasalarda istikrar sa�lanmas�,

4) D�zenli bir �r�n arz�n�n garanti alt�na al�nmas� ve

5)Tar�m �r�nlerinin t�keticilere uygun fiyatlarla ula�t�r�lmas�n�n sa�lanmas� olarak s�ralanm��t�r .

OTP �� temel ilke �zerine yap�lanm��t�r

Tek Pazar ilkesi

�ye �lkelerde tar�m �r�nlerinin serbest dola��m�n� engelleyen t�m k�s�tlamalar�n�n kald�r�larak bir Tek Pazar olu�turulmas�n� �ng�rmekte, bunun i�in ortak fiyat v

Z�RAAT - ATAT�RK"�N TARIM ALANINDA GET�RD�� YEN�L�KLER VE BUNLARIN �NEM�

9/7/2010

atat�rk"�n tar�m alan�nda getirdi�i yenilikler ve bunlar�n �nemi

Z�RAAT - MEYVEC�L�KTE KULLANILAN ANA�LAR

9/7/2010

meyvecilikte kullan�lan ana�lar

EROZYON

9/7/2010

EROZYON

Yer y�z�ndeki engebe ve y�kseklikleri deniz seviyesine indirmeye �al��an a��nd�rma olay�d�r jeolojik a��nd�rma ,en geni� anlam� ile,karma��k tabiat olaylar�d�r.Bunlar par�a kopar�p s�r�kleyerek litosfer y�zeyini durmadan a��nd�r�r. Y�zeyler �zellikle da�l�k b�lgeler ve ��ller gibi bitki �rt�s�n�n bulunmad�� yerlerde �ok karakteristik ve belirgin bi�imler al�rlar .Erozyon un y�k�c� etkisi,vadiler,kanyonlar,dik yarlar yal� yarlar,sirkler,dev kazanlar,ma�aralar,g�vercin delikleri ve tabii k�pr�ler meydana gelmesine sebep olur.

Milyonlarca y�l s�ren Erozyon sonunda en y�ksek da�lar bile d�zl�kler haline gelebilir. B�yle bir a��nma devri iki basama�a ayr�la bilir"Gen�" Arazi hen�z y�kselmi� yer kabu�u k�sm�d�r.A��nma yapan tesirleri h�cumuna u�rar.Akarsuyun tesiri ise en b�y�k olur."Olgun"Arazide akar sular�n a��nd�rma tesiri yava�lar."Ya�l� " Arazide a��nma ve d�zle�me sonucu peneplen ad� verilen bir ova meydana ��km��t�r .Bu devir,b�lgede yeniden bir y�kselme olunca bozulur. Gen�le�me ile a��nma devri yeniden ve canl� olarak
ba�lar.Bunun sonucu olarak eski ve yeni a��nma ile karma��k bir arazi ortaya ��kar.

Bir kaya� yada toprak k�tlesinin sarp bir yama�tan yada da�dan a�a�� kaymas�na Erozyon denir. Dik yama�lar�n eteklerinde ,�o�u kez erozyon sonucunda yukar�lardan inmi� kaya� ve toprak y��nlar�na ve bunlar�n kayma yolunun �zerinde olu�turduklar� s�yr�klara rastlana bilir. Erozyon zaman zaman karayolu ve demiryolu ula��m�n�n kesilmesine de neden olabilir.B�y�k �l�ekli erozyon da�l�k b�lgelerde olur. Buna �iddetli ya�murlar�n yada eriyen karlar�n killi kaya�lardan olu�an yataklar�n �slat�p kaygan hale getirmesi yol a�abilir yada deprem heyelan� ba�layabilir.

Erozyon sonucunda d��en topra��n bir �rma��n �n�n� kapatarak orada bir g�l olu�umuna yol a�mas� b�y�k bir tehlike yarat�r. Topra��n olu�turdu�u set g��l� de�ildir ve ard�ndan toplanan suyun a��rl�� ile kolayca da��l�r.E�er b�yle bir �ey olursa,b�y�k bir sel vadiyi silip s�p�r�r ve zaman�nda uyar�da bulunulmazsa b�y�k can ve mal kayb�na yol a�ar.Gene erozyon sonucunda b�y�k g�llere d��en iri kaya� k�tleleri bazen gemilerin karaya oturmas�na ve k�y� �eridi boyunca b�y�k bir y�k�ma neden olan y�ksek da�lar�n olu�mas�na da yol a�a bilir
.
Erozyon eriyen karlar�n gev�etti�i y�zey kaya�lar�n dan yada yaln�zca eriyen kar yada buzlardan olu�ursa buna da �� denir
.
D�rt Milyar kadar y�l �nce olu�an yer kabu�unun su,hava ,yer �ekimi gibi etkenler a��nd�r maktad�r. Yer kabu�unun b�yle s�rekli olarak a��nd�rmas� s�recine erozyon denir.Yer y�z�n�n okyanus yataklar� ve k�talar gibi temel yap�s� yer kabu�unun hareketleriyle,bu yap�n�n ayr�nt�lar� ise erozyon ile olu�mu�tur.

�nsan�n do�a ile ili�kileri de baz� b�lgelerde erozyon s�recini �abukla�t�rm��t�r yanl�� tar�m y�ntemleri,ormanlar�n yok edilmesi,topra��n hayvan otlatmakta gere�inden fazla kullan�lmas� verimli �st tabakan�n kaybolmas�na yol a�maktad�r.Erozyon nedeni ile bozulan topraklar�n oran� son y�llarda iki kat�na ��km��t�r.verimli topraklar�n tamamen yok olmas� korkusundan �ok kaybedilen topra��n niteli�i �nemlidir.

D�nyan�n her yerinde �ift�iler erozyonu �nlemek amac� ile,setler ve r�zgar siperleri yapmak,�ok ekilmi� topraklar� dinlendirmek gibi y�ntemler denemektedirler.
Erozyonun etkilerini g�rmek �ok kolay d�r. Topra��n y�zeyi yer yer a��lm��,toprak su g�c�yle,da�lara,derelere,geni� ovalara ve nehir a��zlar�na ta��nm��t�r.K�y�lar denizin hareketinden dolay� s�rekli olarak erozyon alt�ndad�r.

Da� ve tepelerin yama�lar�n� ise dere ve nehirler a��nd�r�r. �evremizde g�rd��m�z da�,tepe ,nehir gibi yap�lar�n hi� de�i�medi�ini san�r�z ;��nk� bu de�i�iklikler g�zle g�remeyece�imiz kadar uzun s�rede olur.Amerika"daki Grand Ganyon vadisi gibi bir yerin olu�mas� milyonlarca y�l s�rer.Ancak,denizin,yan�nda bulunan bir kara par�as�n� oyarak metrelerce i�eri girmesi veya �iddetl

Z�RAAT - BAL ARILARININ TAKSONOM�S�,V�CUT YAPILARI VE GEL��ME D�NEMLER�

9/7/2010

bal ar�lar�n�n taksonomisi,v�cut yap�lar� ve geli�me d�nemleri

END�STRIEL PEKMEZ �RETIMI(INGILIZCE)

9/7/2010

Original Article
Detection of raisin concentrate (Pekmez) adulteration by
regression analysis method
Atilla -Sim-seka, Nevzat Art�kb,*, Ensar Baspinarc
a Department of Food Engineering, Ordu Agriculture Faculty, Black Sea Technical University, Ordu, Turkey
b Department of Food Engineering, Agriculture Faculty, Ankara University, 06100 D�-skap�, Ankara, Turkey
cDepartment of Animal Husbandry, Agriculture Faculty, Ankara University, 06100 D�-skap�, Ankara, Turkey
Received 8 November 2002; received in revised form 19 May 2003; accepted 23 June 2003
Abstract
Glucose and fructose as sugar sources were added to raisin concentrate called Pekmez in Turkey at the
ratio of 10-25% and 50% w/w, to simulate adulteration in order to develop a statistical regression model.
Sugar composition was analyzed with standard enzymatic methods and mineral matters were determined
with atomic absorption spectrophotometry. According to the results of analysis for prepared raisin
concentrate with different ratios, adulterants could be determined in the limits of variation for each
composition component. The minimum variations for these values were fixed and regression models were
developed. These statistical models were used in authentication. Regression analysis method could be
applied in quality control of raisin concentrate or in monitoring adulteration or contamination.
r 2003 Elsevier Ltd. All rights reserved.
Keywords: Raisin concentrate; Adulteration; Regression analysis; Enzymatic analysis; Sugars
1. Introduction
Fruit juice concentrate (Pekmez) is a traditional Turkish food widely produced from grape or
raisin, mulberry, fig and carob bean. Raisin concentrate is mostly manufactured in industrial
conditions although traditionally and still today, farmers produce small amounts of raisin
concentrate in order to supply their own requirements and the market. Production of raisin
concentrate is illustrated in Fig. 1.
Pekmez may be used instead of sugar in halvah or mixed with tahini. In fact, the production of
Pekmez has been continuously and rapidly increasing because of its composition. Raisin
ARTICLE IN PRESS
*Corresponding author. Tel.: +90-3123170550; fax: +90-3123178711.
E-mail address: artik@agri.ankara.edu.tr (N. Art�k).
0889-1575/$ - see front matter r 2003 Elsevier Ltd. All rights reserved.
doi:10.1016/S0889-1575(03)00105-4
concentrate contains great amount of sugar and useful amounts of mineral elements such as K,
Ca, Fe, P and Mg (Velio&glu & Art�k, 1993).
Adulteration of raisin concentrates is increasingly being recognized as a problem in Turkey,
especially in recent years, following investigations of adulterants use in the food industry. Two
kinds of raisin concentrates are produced, solid and liquid. In order to provide consistency in
raisin concentrate called Zile (solid Pekmez), starch, egg white, powdered sugar, honey, milk
powder and ripe raisin concentrate are added, which is not considered adulteration. But adding
solid Pekmez to liquid Pekmez is illegal according to Turkish Standard Institute (TS-3792). Liquid
Pekmez should be produced only from fruit extract and should not contain additive material
(TSE, 1989). In order to reduce cost, it is however easily and usually adulterated with cheaper
carbohydrates such as sucrose, high-fructose corn syrup and glucose syrup (Ek-si, 1979), which
may be regarded as rather harmless. Furthermore, raisin concentrate is sometimes illegally mixed
with second grade fruit juice concentrates such as mulberry, fig and carob bean and often treated
with citric acid as preservative and caramel as coloring matter (Art�k, 1997; -Sim-sek and Art�k,
2002).
Glucose syrup ratio in jam and marmalade can be determined by Juckenack-Pasternack and
Grossfeld-Hollatz methods. However both methods are not sensitive when jam and marmalade
contain a small amount of glucose syrup (Erba-s, 1998). Characteristic elements and other
parameters such as the amount of ash and especially electrical conductivity can be used to identify
the adulteration of honey (Martin et al., 1998). Mineral analysis is also useful in the detection of

�EKER PANCARI (BETA VULGAR�S) YET��T�R�LMES�

9/7/2010

�eker Pancar� ( Beta Vulgaris) Yeti�tirilmesi

�eker pancar�n�n z�raat"a al�nmas� yenidir. Eskiden yabani pancar�n k�k ve yapraklar� ila� olarak kullan�l�rd� ve bu suretle de bah�e ziraatine al�nm��t�. Pancar�n k�klerinde �ekerli maddenin bulundu�u ilk defa Olivir isminde bir Frans�z buldu. Almanya da Mark Garf"da bunun �zerinde �ok �al��t�. Fakat pancardan ilk defa �eker elde eden Achart oldu ve elde etti�i �ekeri Prusya kral�na takdim etti. Bundan sonra Almanya da Silezyz da ilk fabrika kurularak �al��t�rmaya ba�land�. Bu tarihe kadar d��ar�dan gelen kam�� ekerinin harpler dolay�s�yla gelmemesi Avrupa"y� pancardan �eker elde etmesini mecbur etti. 1855 y�l�ndan sonra Avrupa"n�n bir �ok yerinde �eker fabrikalar� kurulmaya ba�land� ve pancar bir end�stri nebat� olarak tarla ziraati i�erisinde yeti�tirilmeye al�nd�.
�u tarih bize g�steriyor ki pancardan �eker eldesi veya pancar�n tarla ziraati halinde yeti�tirilmesi 1855 den sonra olmu�tur.

1.1. �eker pancar�n�n bitki �zellikleri:

�eker pancar� �spanakgillerden iki y�ll�k bir nebatt�r. �lk y�l� mihver �eklinde uzunca ve etli bir k�k verir. Bunun �ekli �ok kere koniye benzer. Rengi de beyaz veya pembemsidir. Terkibinde %20 hatta daha fazla �eker oldu�undan �eker eldesine yarar.

1.2. �eker pancar�n iklimi:

�eker pancar� i�in en uygun iklim orta derecede ya��l� ve �l�k iklimi karakterini g�steren par�alard�r. Bu sebeptendir ki Avrupa"da 47-54 paralel daireleri aras�nda gayet g�zel yeti�mektedir. �eker pancar� ilk b�y�me devresinde orta derecede ya�l�k b�y�mesinin kuvvetlendi�i yaz aylar� i�erisinde bol ya�l�k ve b�y�mesinin sonuna do�ru da yeter derecede s�cakl�k ve g�ne� ister.

1.3. �eker pancar�n topra��:

�eker pancar� derin ve humusca zengin topraklar� sever. Al�viyon topraklardan �ok ho�lan�r. Kireci olan t�nl� killi ve t�nl� topraklarda yeti�mesi uygundur.

1.4. Pancar�n beslenmesi:

Pancar koyu ziraat yapan i�letmelerin mal�d�r. Yeti�mesi i�in topra��n kuvvetli olmas�n� ister ve topr

ERKENC� �Z�M ET��T�R�C�L��NDE DE��M

9/7/2010

�r�n Hakk�nda Genel Bilgi

Asma (Vitis vinifera), Vitaceae familyas�n�n Vioidae alt familyas�na mensup bir bitkidir. Bu alt familyan�n 10 cinsi ve 475 t�r� bulunmaktad�r. Ancak ba�c�l�kta bunlardan sadece Vitis cinsi ile bunun 28 t�r�n�n ekonomik de�eri vard�r.
Kabul g�ren son ara�t�rmalara g�re yabani asma Hindiku� da��ndan Portekiz"e, K�r�m ve Ren"den Fas ve Tunus"a kadar olan t�m �lkelerde sipontan olarak yeti�en bir bitkidir. Ba�c�l�k Kuzey yar�m k�resinde Fas, Cezayir ve Tunus"ta 34o paralel dairesinden ba�lay�p, Almanya"da 51o paralel dairesine kadar y�kselir. Ekvatorun g�neyinde ise St. Helena adas�nda 32o paralel dairesinden ba�lay�p �ili"de 40o paralel dairesinde son bulmaktad�r.

Yayg�n �e�itleri

T�rkiye"de standart olarak kabul edilen 78 �z�m �e�idinin bulundu�u kabul edilmektedir. Bu �e�itlerin 41"i sofral�k (24 beyaz, 2 pembe, 4 k�rm�z�-mor, 11 siyah), 34"� ��ral�k ve �arapl�k (15 beyaz, 19 siyah) ve 3"� (2 �ekirdeksiz, 1 �ekirdekli) kurutmal�kt�r. Bunlardan ba�l�calar� a�a��da verilmi�tir.
Sofral�k �e�itler: �avu�, Haf�zali,�s.Misketi, �talia, M.R. Vignes, M��k�le, Perlette,Razaki, Tahannebi, Tarsus Beyaz�, A. Lavallee, Cardinal, H.Misketi, H�n�s�, Pembe Gemre, Siyah Gemre.
�arapl�k ve ��ral�k �e�itler: D�k�lgen, Hasandede, Kabarc�k, Narince, Chardonay, Riesling, Semillon, Bo�azkere, �k�zg�z�, Papazkaras�, Sergikaras�.
Kurutmal�k �e�itler: Besni, Sultani �ekirdeksiz, Yuvarlak �ekirdeksiz.

Ekolojik �stekleri

Toprak �stekleri
Asma toprak bak�m�ndan �ok se�ici bir bitki olmamakla birlikte, iyi bir yeti�tiricilik i�in topra��n en az 60-70 cm derinlikte, iyi havalanan, s�zek ve kolay �s�nan t�nl� ve kumlu-t�nl� olmas� arzu edilir. �zellikle Amerikan asma ana�lar� kullan�lan y�relerde bu �zelliklere sahip topraklar tercih edilmelidir. Bu nedenle ba�c�l�k yap�lacak yerlerde toprak analizleri yap�larak, topra��n kire� i�eri�i, b�nyesi, yap�s�, derinli�i, taban suyu y�ksekli�i, tuzlulu�u, reaksiyonu ve yorgunlu�u incelenmeli ve buna g�re uygun ana� ve �e�it se�imi yap�lmal�d�r.

�klim �stekleri
Asman�n geli�mesini etkileyen en �nemli iklim fakt�r� s�cakl�kt�r. G�nl�k ortalama s�cakl�k 10 oC"ya ula�t��nda asmada aktif b�y�me ba�lar, bunun alt�ndaki s�cakl�k derecelerinde bitki dinlenmye girer. Ekonomik anlamda ba�c�l�k yapabilmek i�in 10 oC"nin �zerindeki g�nl�k s�cakl�k toplam� en az 1600 g�n-derece olmal�d�r. S�cakl�k toplam� iste�i ge��i �e�itlerde 3000 g�n-derecenin �zerine ��kmaktad�r. Ayr�ca iyi bir s�rg�n geli�mesi ve meyve olgunlu�u i�in temmuz s�cakl�k ortalamas� 18 oCden d��k olmamal�d�r. A��r� d��k s�cakl�klar ba�c�l�� k�s�tlayan bir fakt�rt�r. Genellikle - 15 oC nin alt�nda uzun s�reli so�uklar�n g�r�ld�� b�lgeler ba�c�l�k i�in uygun kabul edilmezler. Ayr�ca ilkbahar donlar� s�rg�n ve salk�mlarda zarara neden olmaktad�r.
Asman�n y�ll�k g�ne�lenme ihtiyac� ise en az 1300 saattir.

Yeti�tirme Tekni�i

Toprak Haz�rl��
Ba� tesis edilecek arazide �ncelikle varsa k�k kal�nt�lar�, b�y�k ta� ve kayalar temizlenerek, birka� y�l tarla bitkileri yeti�tirilmelidir. Ayr�ca e�er gerekiyorsa arazi tesviye edilmeli, e�imi fazla olan yerlerde ise teraslama yap�lmal�d�r.
Toprak i�lemede ilk olarak topra��n 80-100 cm aral�klarla iki y�nl� olarak dipkazanla patlat�lmas� gereklidir. Dikimden �nce toprak en az 40-60 cm. Derinlikte i�lenerek kabart�lmal� ve ters �evrilmelidir. Bu i�lem esnas�nda topra��n tuzlu, kire�lii ve verimsiz alt tabakalar�n�n y�zeye ��kmamas�na dikkat edilmelidir.
Sonbahar ba�lang�c�nda yap�lacak olan bu derin toprak i�lemesiyle birlikte topra�a fosforlu ve potasl� g�breler verilmeli ve ya��lardan sonra olu�an kesekler par�alanmal�d�r.
Fidan dikiminden �nce toprak kabart�larak fidan yerleri uygun aral�k ve mesafelerle i�aretlenir. Dikim aral�� belirlenirken �e�it, terbiye �ekli, iklim ve toprak durumu ile i�g�c� ve makina varl�� dikkate al�nmal�d�r. Dikim �ukurlar� en az 20-25 cm geni�lik ve 40-50 cm derinlikde olmal� ve tabana birka� k�rek yanm�� iftlik g

KOLZA YET��T�R�C�L��

9/7/2010

KOLZA YET��T�R�C�L��

�RET�M TEKNOLOJ�S� VE S�STEMLER�
K��l�k olarak yeti�tirilecek kolzan�n �retimi hububat �retiminden �ok farkl� de�ildir. Sonbaharda iyi haz�rlanm�� tavl� bir tohum yata�� haz�rlayarak m�mk�n oldu�unca erken ekim yapmak ve iyi bir yabanc�ot m�cadelesi ile kolza �retimini ger�ekle�tirmek m�mk�nd�r. Yaln�z yazl�k olarak �retilecek kolza da sulama ve gerekti�inde yabanc�ot m�cadelesini tekrarlamak gerekecektir. Ancak �lkemiz �artlar�nda yazl�k olarak kolza yeti�tirmek �ok marjinal alanlar d��nda pek ekonomik olmayacakt�r. Dolay�s� ile burada bahsedilen �retim tekni�i k��l�k kolza i�indir.
�klim ve Toprak �stekleri:
Kolza, verimli ve iyi drenajl� topraklara ihtiya� g�stermektedir. G�ne�li g�nler ve so�uk geceler kolza yeti�mesi i�in olduk�a uygundur; hasat zaman�nda havan�n kuru olmas� gerekmektedir. Kolzan�n 300 ile 2800 mm y�ll�k ya��a, 5 ile 27 oC aras�nda y�ll�k ortalama s�cakl��a, ve 4.2 ile 8.2 aras�na pHa toleransl� oldu�u bildirilmektedir.
�e�it Se�imi:
�e�it se�imi genellikle yeti�me (vejetasyon) peryodunun uzunlu�u ile belirlenmektedir. Vernelizasyon ihtiyac� de�i�iklik g�steren ve olgunla�mas� uzun s�ren k��l�k �e�itlerin tersine, yazl�k �e�itler vernelizasyon ihtiyac� g�stermeyen k�sa olgunla�ma peryoduna sahiptir. �klim ve �ift�ilik sistemlerindeki b�y�k farkl�l�klardan dolay� �e�itler genellikle �zel olarak �slah edildikleri b�lgelerde en iyi adaptasyon g�stermektedirler.
Toprak i�leme ve Tohum Yata�� Haz�rl��:
Kolza, geleneksel hububat tar�m�nda kullan�lan toprak i�leme aletlerinin d��nda �zel bir alete ihtiya� g�stermez. Tohum yata�� haz�rlanmas� ba�ar�l� bir Kolza �retimi i�in olduk�a �nemlidir. Geni� yaprakl� yabanc� otlara kar�� en iyi savunma h�zl� �imlenme, ��k�� ve b�y�meyle elde edilmektedir. Homojen y�zeysel bir ekim �imlenmeyi h�zland�rmakta ve �r�n�n yabanc� otlarla m�cadele yetene�ini artt�rmaktad�r. Maksimum s�r�m derinli�i genellikle 10 ila 13 cm (4-5 in�) aras�nda de�i�mektedir. Killi veya killi kumlu gibi ince tekst�rl� topraklar� a�mak, karlar�n erimesine veya ya�mur sular�n�n s�z�lmesine izin vermek amac�yla derin ��leme yap�labilir. 15 ila 18 cm den daha derin i�lemenin b�y�k bir de�eri yoktur ve sadece dikkate de�er bir �ekilde daha fazla masrafa sebep olmaktad�r.
Ekim:
Kolza tohumu k��k oldu�undan sonbahar toprak s�r�m� ve s�k� bir tohum yata��n�n haz�rlanmas� arzu edilmektedir. Ekimden �nce topra��n bast�r�lmas� s�k� ve d�zg�n bir tohum yata�� haz�rl��na yard�m eder. Tohumlar �ok k��k oldu�undan kolza tohumunun yay�labilmesi i�in tohumun yar� yar�ya k�r�k tohumla kar��t�r�lmas� �nerilir; hektara 10 kg tohum i�in mibzerin hektara 20 kg kar��k tohum olacak �ekilde kalibrasyonu yap�lmal�d�r. Tohumun ekim derinli�i 2.5 cm ve daha az olmal�d�r, fakat toprak kaymak tabakas� ba�lamazsa fideler 5 cm ve daha derinden ��k�� yapabilmektedir. Ekim derinli�i ��kan fidelerin say�s�n� ve geli�mesini b�y�k �l��de etkilemektedir. Kolza tohumu �imlenme i�in yeterli neme ula�mak i�in gere�inden daha derin ekilmemelidir. 12 ile 25 mm derinlikte, s�k�, nemli, ve �l�k tohum yata��na ekilen Kolza tohumlar� y�ksek bir ��k�� y�zdesiyle birlikte h�zl� bir �imlenme g�stermektedirler. Kolza ekimi i�in optimum toprak s�cakl��n�n 10 0C oldu�u yap�lan �al��malarla belirlenmi�tir. 10 derecenin �zerindeki toprak s�cakl�� y�ksek �imlenme oran�, h�zl� ��k�� ve h�zl� bir yaprak geli�mesi sa�lamaktad�r. S�k� bir �ekilde bast�r�lm�� tohum yata�� tohum i�in m�kemmel bir nem ve oksijen sa�lamaktad�r. Bu y�zden ekimden sonra tohum yata�� kadar kadar bast�r�lmal�d�r.
Birim Alandaki Bitki S�kl�� (Tohum Miktar�):
Kolza verime �ok az etkisi olan, nispeten de�i�ik oranlarda de�i�en ekim yo�unlu�una veya bitki populasyonuna olduk�a esnek bir �r�nd�r. Yap�lan ara�t�rmalar m2 ye 60 ile 200 bitki sa�layan ekim yo�unlu�unun hem Kolza hem de Brassica rapa da verim bak�m�ndan benzer sonu�lar verdi�ini g�stermi�tir. m2 de 200 den fazla bitki say�s�n�n verimi az miktarda azaltt�� bulunmu�tur. m2 deki bitki

T�RK �ARAPLARI

9/7/2010

Orta Anadolu
SELECTION Beyaz
Selection Beyaz, en se�kin Narince ve Semillon �z�mlerinden �retilen en se�kin beyaz �araplardan olu�turulur. Uzun s�re kuv"de dinlendirildikten sonra �i�elenir ve dinlendirme i�lemine �i�ede devam edilir. Se�ilen �z�m t�rleri ve kullan�lan �retme metodu bu �araba, eskitilmeye yat�r�lmas� i�in gerekli karakteri ve g�c� verilmektedir. "Bouquet"si �i�ede eskitilirken geli�ir. �r�n, piyasaya ��kt�ktan sonra 3-5 sene daha bekletilebilir. Narenciye, ayva, han�meli, akasya kokular�na sahip olan bu �arap kuvvetli, yap�l�, zengin ve kal�c�d�r. A��zda hindistan cevizi, taze ayva tatlar� b�rak�r.
�deal i�im derecesi 8-10 C dir. Soslu tavuk ve bal�k yemekleri ile, ayr�ca y�llanm�� olmas� dolay�s� ile, keskin tatlara sahip olan peynirlerle de iyi bir uyum sa�lar.
NAR�NCE
Kavakl�dere �araplar�"n�n �retti�i "monocépage" (tek �z�m kullan�larak �retilmi� �arap) �r�nlerden biri olarak piyasaya ��kar�lan bu �arap, �z�mlerin bir sene tahta f��da daha sonra bir sene de �i�ede bekletilmesi ile elde edilen, �st�n �zellikli bir �arapt�r. Piyasaya ��kt�� andan itibaren, t�ketilmeye haz�r olan bu �r�n�n Narince"nin bouquet"si 3. Veya 4. senede tam olarak olu�tu�undan 2-4 sene daha bekletilmesi �nerilir. Mat sar�, ye�il tonlar�nda ve narenciye, limon, papatya aromalar�na sahip olan Narince, a��zda zarif me�e f�� tad� b�rak�r.
�zellikle ba�lang�� yemekleri, soslu ve �zenle haz�rlanm�� deniz �r�nleri ve k�mes hayvanlar� ile, 8-10 C de i�ilmesi tavsiye edilir.
KALEC�K KARASI
Uzun y�llar s�ren ihmal sonucu, kaybolmaya y�z tutan bu orta anadolu �z�m�, Kavakl�dere �araplar� A.�. ile A.�. Ziraat Fak�ltesi"nin T�rk ve Frans�z uzmanlar�n�n uzun s�ren �abalar� neticesinde, bir Kavakl�dere �r�n� olarak, �arap��l�kta hak etti�i yeri alm��t�r. Yakut ta�� renginde, zengin ve iyi dengelenmi� bir yap�ya sahip olan bu prestijli ve �zel �arap, kal�c� ve etkileyici k�rm�z� meyve, vanilya, kakao aromalar� i�erir. A��zda hafif, taze ve zariftir. �arab�n yap�s�, �i�ede 6 y�l boyunca iyi bir geli�im g�stermesini sa�lar.
16-18 C s�cakl�kta servis yap�lmal�d�r. Her t�rl� k�rm�z� et, y�llanm�� peynirler ve �zellikle �atobiryan ile iyi bir uyum sa�lar.
�ZEL Beyaz
�zel Beyaz, Selection Beyaz gibi y�lland�r�labilen bir �r�nd�r. Fakat Emir ve Sultaniye �z�mleri daha hafif, aromatik oldu�undan ikinci senede �ok zarif bir aromaya sahip olur. �i�edeki tarih, ba�bozumunu g�sterir. �zel Beyaz"�n, bir sene bekletilmesi nedeniyle piyasaya verilmek �zere �i�elendi�i anda bouquet"si olu�ur. ��imi kolay, zarif bir �arapt�r. �retim tarihinden itibaren, 2-4 sene ideal i�im seneleridir. Ye�ile �alan a��k sar� renkte olup, papatya, kavun, kay�s�, ananas ve hindistan cevizi aromalar� i�erir.
6-8 C ideal i�im derecesidir. F�r�nda bal�k, beyaz etler ve beyaz soslu yemeklerle iyi bir uyum sa�lar.
TATLI SERT Beyaz - K�rm�z�
Son birka� y�l�n ba�bozumu �araplar�na �z�m alkol� ilave edilerek me�e f��da dinlendirilmesi ile elde edilen Tatl� Sert K�rm�z�, lik�r bir �arapt�r. �z�m ��ras�n� �araba d�n��t�ren fermantasyon s�ras�nda, �z�mden yap�lm�� alkol ilave edilir ve fermantasyon durdurulur. B�ylece bu lik�r �arab�n alkol� y�ksektir (%16,5) ve kalan �eker (80 gr/lt) do�ald�r. Farkl� ��ra, �arap, alkol ve tahta f�� aromalar� nedeniyle zengin bir �r�nd�r. Yo�un koyu k�rm�z� renktedir ve tahta f��, k�rm�z� meyve, hindistan cevizi, re�el kokular� i�erir. A��zda g��l�, yo�un ve yuvarlakt�r. k�rm�z� meyve ve kestane tad� b�rak�r. Y�ksek alkol oran� sayesinde a��ld�ktan sonra hava temas� ile bozulmaz. Viski ve konyak gibi uzun s�rede t�ketilebilir.
So�utularak i�ilebilecek olan Tatl� Sert K�rm�z�"n�n, yemek sonras�, kahve, puro ve �ikolatal� tatl�larla i�ilmesini tavsiye ederiz.
TATLI SERT BEYAZ:
Son birka� y�l�n ba�bozumu �araplar�na �z�m alkol� ilave edilerek me�e f��da dinlendirilmesi ile elde edilen Tatl� Sert Beyaz, lik�r bir �arapt�r. �z�m ��ras�n� �araba d�n��t�ren fermantasyon s�ras�nda, �z�mden yap�lm�� alkol ilave edilir ve fermantasyon durdurulur. B�ylece bu lik�

EROZYON NED�R

9/7/2010

EROZYON NED�R?

Erozyon (toprak a��n�m�), topra��n a��nmas�n� �nleyen bitki �rt�s�n�n yokedilmesi sonucu koruyucu �rt�den yoksun kalan topra��n su ve r�zgar�n etkisiyle a��nmas� ve ta��nmas� olay�d�r. Erozyonun ba�l�ca nedeni, topra�� koruyan bitki �rt�s�n�n yokolmas�d�r. Arazi e�imi, toprak yap�s�, y�ll�k ya�� miktar�, iklim fakt�rleri, bitki �rt�s�, toprak ve bitkiye yap�lan �e�itli m�dahaleler, erozyonun �iddetini belirleyen ��elerdir.
TEMAn�n erozyonla m�cadeleye bu kadar �nem vermesinin alt�nda, erozyonun �lkemizin ya�am ko�ullar�n� olumsuz etkileyecek kadar b�y�k bir tehlike olmas� yatmaktad�r. Erozyon, T�rkiyenin g�da a��s�ndan kendine yeterli bir �lke olmas�n� tehlikeye d��rmektedir. �lkemizin topraklar�n�n % 73� �iddetli erozyon tehlikesine maruzdur. R�zgar ve ya�mur, verimli topraklar� s�r�kleyerek, baraj g�llerine, akarsu yataklar�na ve denizlere ta��maktad�r. �lke y�zeyinden bir y�lda kaybedilen toprak miktar� yakla��k 1.4 milyar tondur. Sadece tar�m alanlar�ndan kaybedilen verimli toprak miktar� ise yakla��k 500 milyon ton/y�ld�r. Bu topraklarla birlikte mineral ve organik madde de kaybedilmektedir. T�rkiyenin kimyevi g�brelere ay�rd�� y�ll�k kayna��n 4.5 trilyon lira oldu�u d��n�l�rse, ekonomik kayb�n b�y�kl�� daha net anla��labilir. Erozyonla kaybedilen bir ba�ka de�er ise sudur. Kaybolan toprak y�z�nden her y�l yakla��k 50 milyar m3 ya�� depolanamamaktad�r.

Erozyon toplumsal sorunlar�n artmas�na da yol a�maktad�r. Yanl�� arazi kullan�m�, tar�m alanlar�n�n verimini azaltmaktad�r. Do�du�u ve b�y�d�� yerde ge�im �ans� ortadan kalkan insanlar�n, kentlere g��mekten ba�ka se�ene�i kalmamaktad�r. K�yden kente g�� ise, alt yap�n�n yetersiz oldu�u kentlerdeki ekonomik ve toplumsal sorunlar� daha da a��rla�t�rmaktad�r.
Barajlar ve yeralt� sular� da, erozyonun etkilerinden nasibini almaktad�r. Yerinden kopup giden topraklar, baraj g�llerini doldurarak su depolama hacimlerini azaltmakta ve barajlar�n �mr�n�n k�salmas�na neden olmaktad�r. Erozyon sonucunda topra��n alt�ndaki cans�z tabaka (ana kaya) ortaya ��kmaktad�r. Faydal� toprak katmanlar�n� kaybeden arazilerde ��lle�me ba�lamaktad�r. NASAn�n yapt�� bir ara�t�rmaya g�re, erozyonun �iddetlenerek devam etmesi halinde T�rkiyenin b�y�k bir b�l�m� 55 y�l sonra ��l olacakt�r. Topraklar� ��lle�en bir �lkenin temel sorunlar�, a�l�k, sussuzluk, i�sizlik ve i� g�� olacakt�r.

Dogu ve G�neydogu Anadoluda Erozyon
-Firat Nehri tek basina; Gediz, Buyukmenderes, Kucukmenderes, Sakarya, Yesilirmak ve Seyhan nehirlerinin tasidigi ince materyali (Topragi) tasimaktadir.-
Bir ulkeyi vatan yapan, ne o ulkenin cografik konumu ve genisligi ne de denizleri, golleri, akarsulari ve daglaridir. Onu yurt yapan dogal kaynaklari ve onun basinda da uretiome elverisli topraklaridir.
Bitkisel ve hayvansal uretim ile su, enerji ve endustri uretimi herseyden once toprak varligina ve topraklarin kulturune baglidir.
Politik bagimsizligin temelinde ekonomik bagimsizlik,ekonomik bagimsizligin temelinde de yetistirilen urunler ve ulke halkinin ulastigi refah yatar.
Savaslar, genelde toprak kazanma amacini tasir. Eger bu topraklar nehir, ova, maden, petrol, orman gibi dogal kaynaklari da iceriyorsa bir anlam tasir. Nitekim, bu topraklarda savaslarla kan dokerek alinmis ve yine kan dokerek savunulmustur. Ulkeler baska ulkelere karsi her turlu ozveriye katlanarak topraklarini savunmaktadirlar. Oysa, erozyon canavari bu topraklari sessiz sedasiz alip goturebilmektedir.
Erozyon doganin yanlis kullanilmasi sonucu ortaya cikan bir olgudur. Yanlis kullanim sonucu dogal denge bozulmakta, boyle olunca da dogal dengenin vazgecilmez ogelerinden olan su ve ruzgar, arazi egimini ve dereleri kullanarak yikici bir guc konumuna gelmektedir. Bu kez savas, varligina her zaman gereksinme duyulan dogal olaylara karsi verilmektedir.
Erozyonla karsilasmayan onu tanimayan ulke yoktur. Ancak erozyonla savasarak sorunu cozmus ulkelerin yaninda, cozmeye calismis ulkeler de vardir. Bir de erozyon sorununu cozmeye calis

Z�RAAT - YALANCI AKASYA"NIN GENEL �ZELL�KLER�

9/7/2010

yalanc� akasya"n�n genel �zellikleri

Z�RAAT - DEKAR KAPALI SERA ALANI ��ER�S�NDE HIYAR YET��T�R�C�L�� PROJES�

9/7/2010

dekar kapal� sera alan� i�erisinde h�yar yeti�tiricili�i projesi

AY��E�� TARIMI

9/7/2010

1. TANIMI VE �NEM�
Ay�i�e�i memleketimizde son zamanlarda Eetimi son zamanlarda artm�� tek y�ll�k bir yaEbitkisidir. Bitkisel yaEEetimimizin %46s� ay�i�e�inden kar��lanmaktad�r. YaE s�v� olarak kullan�ld�E gibi, margarinlerin yap�lmas�nda da kullan�lmaktad�r. KEpesi hayvan yemi, sap ve tablalar� ise yakacak olarak kullan�ld�E gibi selEoz endEtrisinde de kullan�lmaktad�r. KEE%36 potasyum ihtiva eder ve gEre olarak kullan�l�r. Tanesi �erez olarak kullan�l�r.
2. �KL�M VE TOPRAK �STEKLER�
2.1 �klim �ste�i
Ay�i�e�i, kara iklim ku�aEnda ve �l�man iklimin yaE�l� b�lgelerinde de yeti�tirilebilmektedir. K�smen kurakl��a dayan�kl� bir bitkidir. 4-6 yaprakl� oluncaya kadar, ilkbahar�n geEdonlar�na dayan�r. Kurak b�lgelerde sulanmal�d�r.
2.2 Toprak �ste�i
Derin, rutubetli, organik maddelerce zengin topraklarda iyi yeti�ir. Nehir k�y�lar� gibi alEiyal ve potasyumca zengin topraklarda verimi artar. Asitli topraklar ay�i�e�i i�in elveri�sizdir.
3. YET��ME TEKN��
3.1 Ekim N�beti
Ay�i�e�i, oraban� zarar� topraktan fazla potasyum (K) kald�r�ld�E i�in ayn� tarlaya Et Ete ekilmesi iyi de�ildir.
En �ok uygulanan ekim n�beti ��yledir. Sulanmayan b�lgelerde bu�daygil (bu�day, arpa, �avdar, m�s�r vs.)nin arkas�ndan ay�i�e�i ekilir veya ay�i�e�i ekilen tarlaya bu�daygil ekilir.
3.2 �e�itler
GAP BK�Bca 1987-1992 y�llar� aras�nda �anl�urfa Koruklu Ara�t�rma �stasyonunda yapt�r�lm�� olan denemeler sonucunda da Romson-59 (192.42 kg/da), Fundulea-206 (187.31kg/da), Sorem-80 (163.46 kg/da), Sunbred-254 (127.45 kg/da) gibi �e�itler �nerilmektedir. Ayr�ca b�lgede bulunan �anl�urfa Ara�t�rma EnstitEE , sulu �artlarda TEk-Ay-1 ve G-3312 kurda ise V.8931 �e�itlerini �nermektedir.
3.3 Toprak Haz�rl�E
Ay�i�e�i ekilecek tarla, sonbaharda 20-25 cm derinli�inde sEEmelidir.

�lkbaharda ise tarla otlu ise kazayaE veya diskaro ile 8-10 cmlik bir sEEden sonra t�rm�k veya sEgEile yElek i�lenerek tohum yataE haz�rlan�r.

3.4 Ekim
Ekim y�remizde I. EEde mart sonu ve nisan ay� ba��nda II. EE de haziran sonu temmuz ortas�na kadar yap�l�r. Ekim s�raya ve s�ra aras� 70 cm, s�ra Eeri 35 cm olacak �ekilde yap�lmal�d�r. Dekara at�lacak tohum pinomatik mibzer kullan�ld�Enda 500-600 gr, normal mibzer kullan�ld�Enda 1.5-2 kg d�r. Ekim derinli�i 4-6 cm olmaktad�r.
3.5 GEreleme
Uygulanacak gEre miktar�, 10 kg/da N, 8-10 kg/da P2O5. Azotlu gErenin yar�s� v fosforlu gErenin tamam� ekimle beraber, azotlu gErenin di�er yar�s� ise bitki 25-30 cm oldu�unda uygulanmal�d�r.
3.6 Sulama
Sulama kar�k metodu ile bitkinin ihtiyaE duydu�u zamanlarda yap�lmal�d�r. Bitki tabla te�ekkElE �i�eklenme ve sE olumu devresinde suya olduk�a duyarl�d�r. Bu devrelerde dikkat edilerek bitki 15-20 cm olduktan sonra 8 gEde bir sulanmal�d�r.
3.7 Bak�m
�apa, bitki 5-6 yaprakl� (10-15 cm boyland�Enda) fazla derine inmeden uygulan�r ve ayn� anda tekleme yap�l�r.
�apa, bitki 25-30 cm oldu�unda uygulan�r. Bu d�nemde azotlu gErenin ikinci yar�s� uygulanarak bo�az doldurulmas� yap�l�r.

�apa, ise �i�eklenmeden �nce yap�l�r.
3.8 Hastal�klar�, Zararl�lar� ve MEadelesi
3.8.1 Hastal�klar� ve MEadelesi

Mildiyo (Plasmopara Halsedii): S�cak ve rutubetli havalarda g�rEE. Bitkinin yapraklar�na ar�z olur. Verim ve kaliteyi dEEE. S�ra Eerinde s�k bitki bulundurmamak gerekir.
Gri KE: �i�eklenme devresinde zarar veren mantari bir hastal�kt�r. Tablalarda gri ve siyah kE �eklinde lekeler meydana getirir. Olgunla�m�� tohumlar� ��rEE. KElE tablalar kesip yak�lmal�, hasat ve harman� yaE�l� mevsime b�rakmamak gerekir.
3.8.2 Zararl�lar� ve MEadelesi
Oraban�: K�klerin geli�ti�i s�rada �imlenir. K�kler Eerine tutunarak beslenir. Demet halinde mor �i�ekleri vard�r. Oraban�a dayan�kl� �e�itler kullan�lmal�d�r.
Ku�lar (S�Erc�klar, Ser�eler, Kargalar): Ekilmi� tohumlar ile yeni Ekm�� filizlere zarar verirler. Ser�eler sE olgunlu�undaki daneleri yerler.
Hasat, Harman ve Saklanmas�
Hasat elle (b��ak, orak vs.) veya bi�erd�verle yap�l�r. En uygun hasat zaman�; tabla Ee

Z�RAAT - HA�HA�"TA KA�AK EK�M SAYILMA HALLER�

9/7/2010

ha�ha�"ta ka�ak ekim say�lma halleri

S�LAJLIK MISIR �RET�M�N� GEL��T�RME PROJES�

9/7/2010

S�LAJLIK MISIR �RET�M�N� GEL��T�RME PROJES�

1.PROJE HAKKINDA �ZET B�LG�LER
1.1.PROJEN�N ADI
Silajl�k M�s�r �retimini Geli�tirme Projesi.

1.2.PROJEN�N UYGULAYICISI
Denizli �linin Ac�payam ve Serinhisar il�elerinde proje kapsam�nda ki 34 k�y ve belde �ift�ileri projenin uygulay�c�s� olacakt�r.
1.3.PROJEN�N UYGULANACA�I YER
Denizli �li, Ac�payam (Merkez, Akalan, Alaattin, Apa, Ak�ar, Bademli, Bedirbey, Corum, �ak�r, �iftlik, Dar�veren, Dedeba��, Dodurgalar, G�m��, G�ney, G�lc�k, Karah�y�k, Kelek�i, K�rca, Kurtlar, Kumav�ar�, Olukba��, O�uz, P�naryaz�, U�ar�, Yaz�r, Yenik�y, Yumruta�, Ye�ildere, Yass�h�y�k ), ve Serinhisar ( Merkez, Kocap�nar, Yata�an, Y�re�il ) �l�elerine ba�l� 34 k�yde uygulanacakt�r.
.
1.5.PROJEN�N KAPSAMI
2 il�ede, 34 k�yde, 6300 �ift�i ailesinde 30.300 Da alanda 2003 ile 2007 y�llar� aras�nda 5 y�ll�k s�rede Silajl�k M�s�r �retimi m�navebeli olarak yapt�r�lacakt�r.
1.6.PROJEN�N F�NANSMANI
Projenin finansman� uygulama a�amas�nda �zel �dare, Tar�m ve K�yi�leri Bakanl�� l M�d�rl�� SYDF Vakf� v.b. kurulu�larca devlet katk�s� ve �ift�i katk�s� ile ger�ekle�tirilecektir.
Projenin maliyeti 3.779.622.000.000-TL. dir. Toplam maliyetin 3.643.272.000.000-TL. si �ift�i katk�s�,136.350 .000.000-TL.si devlet katk�s�d�r.(tohum bedellerinin yar�s�)
Devlet Katk�s� : 136.350.000.000-TL
�ift�i Katk�s� : 3.643.272.000.000-TL
MAL�YET : 3.779.622.000.000-TL

1.7.PROJEN�N BA�LANGI� TAR�H� VE S�RES�
Proje uygulamas� 01.01.2003 tarihinden itibaren ba�layacak, 31.12.2007 tarihinde sona erecek olup 5 y�l devam edecektir.

1.8.PROJEDE KULLANILACAK MATERYALLER�N TEM�N�
Projede kullan�lacak materyaller �zel ve T�zel Kurumlardan temin edilecektir.Proje kapsam�nda kullan�lacak tohumluklar tar�m il ve il�e m�d�rl�klerinden alet , makine ve di�er ekipmanlar �zel kurumlardan temin edilecek �l ve il�e tar�m m�d�rl�klerimizce de takviye edilecektir.
2.GENEL B�LG�LER

2.1.PROJE SAH�B�

2.2.PROJE �NCES� DURUM
Proje havzas� kapsam�nda bulunan Ac�payam il�esinde 5.000 da, Serinhisar il�esinde 200 da olmak �zere toplam 5.200 dekar arazide silajl�k m�s�r ekili�i vard�r.

2.3.PROJEN�N AMA� VE GEREK�ES�
Proje havzas� kapsam�ndaki B�y�kba� dam�zl�k s��r yeti�tiricilerinin kaliteli kaba yem ihtiya�lar�n� kar��lamak ve meralar �zerindeki a��r� hayvan bask�s�n� azaltmak, Silajl�k M�s�r �retmek suretiyle de b�lgede 2. �r�n yeti�tiricili�ini te�vik etmek ama�lanmaktad�r
3.PROJEN�N TEKN�K KABULLER�

3.1.�RET�M TEKN��
Kompozit ve Hibrit M�s�r tohum �e�itleri kullanarak 1. �r�n Nisan ay� ortalar�nda toprak s�cakl��n�n 10 dereceye ula�t�� zamanlarda ekimi yap�l�r ve tarlada nem oldu�u s�rece devam edilir. 2. �r�n olarak Arpa ve Bu�day hasad�ndan sonra10-15 g�n i�ersinde sulanan alanlarda ekim yap�lmal�d�r. Dekara mibzerle ortalama 3 Kg. tohum kullan�lmal�d�r. Ekimde s�ra aras� 65- 70 cm. S�ra �zeri

FARKLI �N B�TK� VE UYGULAMALARIN ARPA (HORDEUM VULGARE)" NIN VER�M VE VER�M UNSURLARINA ETK�S�

9/7/2010

FARKLI �N B�TK� VE UYGULAMALARIN
ARPA (Hordeum vulgare)" NIN VER�M VE VER�M UNSURLARINA ETK�S�

DANI�MAN
Do�. Dr. �lknur AKG�N

HAZIRLAYAN
Elif CO�KUN
9911813044

ISPARTA 2003
��NDEK�LER
�NS�Z3
TE�EKK�R5
1.G�R��6
1.1. Toprak Yorgunlu�unun belli Ba�l� Nedenleri7
2.MATERYAL ve Y�NTEM11
2.1. Ara�t�rmada �ncelenen �zellikler12
2.2.BULGULAR13
3. SONU�21

�NS�Z
Tar�msal �retim en b�y�k etken toprakt�r. Ayn� zamanda ya�ayan her �ey i�in vazge�ilmez hayat kayna��d�r. Yani o olmadan ya�am�n olmayaca�� bilinmekte; ancak bu durum kimsenin akl�na bile gelmemektedir. Ayr�ca h�zla artan d�nya n�fusu bitkisel �retimi sorunlu k�lmaktad�r. Bu art�� da birim alanda sa�lanan verimin art�r�lmas�, bir di�er deyim ile mevcut tar�m alanlar�ndan en �st d�zeyde yararlanmak gerekir.
Bu tezde, b�lgenin iklim ve toprak �zellikleri dikkate al�narak en y�ksek ve en kaliteli �retimi sa�lamak amac�yla de�i�ik k�lt�r bitkilerinin birbirlerini kar��l�kl� olarak destekleyebilecek �ekilde ard� ard�na yeti�tirilmesinde verim ve verim unsurlar� �zerindeki art��lar incelenmi�tir.

Isparta 2003Elif CO�KUN

TE�EKK�R

Bu �al��man�n konusunu �neren, ara�t�rman�n her safhas�nda yard�mc� olan ve yol g�steren, �al��malar�n esnas�nda en m�kemmel ortam� olu�turan de�erli hocam Say�n Do�. Dr. �lknur AKG�N" e sayg�lar�m� sunar�m. Ara�t�rmalar�m ve �al��malar�m esnas�nda bana destek ��kan ve yard�mc� olan Yrd. Do�. Dr. Muharrem KAYA" a ve Nuket ALTINDAL" a te�ekk�rlerimi bor� bilirim. Ayr�ca aileme de desteklerinden dolay� te�ekk�r ederim.

1.G�R��
D�nyada ve �lkemizde tar�msal �retim amac�yla kullan�labilecek alanlar son s�n�r�na gelmi�tir. �lkeler, yeni tar�m alanlar� a�amayaca�� i�in mevcut tar�m alanlar�ndan en �st d�zeyden yararlanmak, birim alandan elde edilen �r�n miktar�n� do�al ko�ullar� iyi �ekilde kullanarak artt�rmak zorundad�rlar.
H�zla artan d�nya n�fusu bitkisel �retimdeki art�� zorunlu k�lmaktad�r.Bu art�� ya mevcut �retim alanlar�n� geni�letilmesi yada birim alandan elde verimi artt�rarak sa�lanabilir. Yeni tar�m alanlar� olu�turulamayaca�� i�in mevcut tar�m alanlar�ndan en �st d�zeyde yaralanmak gerekir.T�rkiye de toplam 23,3 milyon hektar tarla bitkileri tar�m� yap�lmaktad�r.Tarla bitkileri tar�m�n�n yap�ld�� alanlarda tah�llar 1. s�rada yer almaktad�r.Arpa tah�l ekim alanlar�nda d�nyada 4., �lkemizde ise 2. s�rada yer almaktad�r.1999 y�l� verilerine g�re ; d�nyada arpa ekim alan� 54,3 milyon hektar , �retimi 141 milyon ton ve verimi 260 kg/da"d�r.�lkemizde ise arpa ekim alan� 3 650 000 ha, �retimi 7 700 000 ton ve verimi 210,1 kg/da"d�r.
�lkemiz yakla��k 27 milyon hektar tar�m arazisine sahiptir. Ancak bu alanlar�n b�y�k bir b�l�m�nde sulama olanaklar� bulunmad��ndan tar�msal �retim iklim fakt�rlerine ba�l�d�r. Sulanabilen alanlarda da monok�lt�r tar�m uygulamalar� sonucu verim d��kl��, tuzlula�ma, �orakla�ma ve ha

EGE VE SAMSUN B�LGES� T�T�NLER�NDE ��LEME D�NEMLER�NE G�RE F�Z�KSEL KAL�TE KR�TERLER�N�N BEL�RLENMES� �ZER�NE B�R ARA�TIRMA

9/7/2010

�ZET
�ki farkl� i�leme zaman�nda �retilen 2 t�t�n �e�idinin, farkl� kalite derecelerine ili�kin fiziksel kalite �zelliklerini belirlemek amac�na y�nelik bu �al��ma, 2 y�l s�reyle tesad�f bloklar� deneme desenine g�re 5 tekrarlamal� olarak y�r�t�lm��t�r. Materyal olarak Ege ve Samsun b�lgesi t�t�nleri kullan�lm��t�r. Fiziksel kalite �zellikleri olarak nem, k�r�k, komatya, PSD (Par�a B�y�kl�k Da��l�m�) ve kum miktar� �l��lm��t�r.
Yap�lan istatistiksel analizler, �r�n y�l� ve kalite derecesinin �l��len fiziksel �zelliklerinin t�m�n� �nemli d�zeyde etkiledi�ini ortaya koymu�tur. ��leme zaman�, i�leme yerinin nem ve s�cakl�k derecesi belirli d�zeylerde tutuldu�u durumlarda fiziksel �zellikleri etkilememi�tir.
Anahtar kelimeler : T�t�n, kalite, fiziksel �zellikler, Ege ve Samsun t�t�nleri.

ABSTRACT
A STUDY ON DETERMINING THE PHYSICAL QUALITY CRITERIONS BASED ON PROCESSING PERIODS OF THE TOBACCO GENOTYPES GROWN IN SAMSUN AND EGE REGION
The objective of this study was to determine some physical quality traits of two tobacco genotypes at different grades in two proccessing times. This study was carried out by using the Randomised Complete Block Desing with five replications over two crop seasons. Tobacco genotypes originated from Ege and Samsun regions were used as genetic material. Physical quality traits such as moisture content, scrap, pad, PSD (Particle Size Distribution) and sand amount were measured.
Statistical analyses performed indicated that crop season and grades of tobacco were statisticaly found to be significant on all the traits measured. When the moisture content and tempereture of the processing place were kept at certain levels, processing time didn"t affect the physical quality traits at all.
Key Words : Tobacco, quality, physical quality traits, Ege and Samsun tobacco genotypes.

G�R��
�nsan organizmas� �zerinde olu�turdu�u kendisine �zg� fiziksel, ruhsal ve sinirsel izlenimler kompleksinin keyif verici etkisinden �t�r�, insanlar t�t�n i�mekt

KI�LIK �K�NC� �R�N OLARAK TAHIL + BAKLAG�L KARI�IMLARINDAN YARARLANMA OLANAKLARI �ZER�NDE B�R ARA�TIRMA

9/7/2010

�ZET
Ege �niversitesi Ziraat Fak�ltesi Tarla Bitkileri B�l�m�n�n Akdeniz iklim ko�ullar� alt�ndaki Bornova deneme tarlalar�nda 2001- 2003 y�llar�nda iki farkl� deneme (has�l ve silaj) y�r�t�lm��t�r. Her iki denemede farkl� ekim oranlar� (has�l denemesi; %60 baklagil + %40 tah�l, silaj denemesi, %60 tah�l + %40 baklagil) kullan�lm��t�r. �al��mada, ekim tekniklerinin (ayn� s�ra ve farkl� s�ra) alt� de�i�ik baklagil yembitkisinin (Koca fi�, Sak�z bakla, Yembezelyesi, Adi Fi�, M�rd�m�k) tritikale ile olu�turdu�u kar��mlardaki verim ve verim ile ilgili baz� �zellikler (botanik kompozisyon, has�l verimi, kuru madde oran� ve verimi, ham protein ve k�l oran� verimi, silaj ph"s�, silaj kuru madde i�erikleri ve flieg puan�) �zerindeki etkilerinin incelenmesi ama�lanm��t�r.
Ara�t�rmam�z�n y�r�t�ld�� ekolojik ko�ullarda farkl� s�ralara ekilecek Adi fi� + tritikale ile sak�z bakla + tritikale kar��mlar�n�n has�l �retimi amac�yla �nerilmesi gerekti�i sonucuna var�lm��t�r. Silajl�k mateyal �retimi ama�land��nda; kar��m �r�n�nde daha az baklagil i�eren Yem Bezelyesi + tritikale kar��m�n�n veya yap�lar�nda di�er baklagilleren daha �ok karbonhidrat i�eren Sak�z Bakla ve koca fi�in tritikale ile yapt�� kar��mlar�n�n �nerilebilece�i kanaat�na var�lm��t�r.
Anahtar Kelimeler: baklagil ve tah�l kar��mlar�, ekim teknikleri
ABSTRACT
AN INVESTIGATION ON BENEFIT POSSIBILITIES FROM LEGUME-CEREAL MIXTURES AS WINTER SECOND CROP

Two different field studies (herbage and silage) were conducted at Bornova experimental fields of Department of Field Crops, Faculty of Agriculture, Ege University under Mediterranean climatic conditions between 2001-2003. Different rate of mixtures (herbage; legume 60 % + cereal 40 % and silage; legume 40 % + cereal 60 %) were imposed in both experiments. Aim of the study was to determine the effects of sowing techniques (seeding in to the same or different rows) and six different legumes (Vicia narbonensis, Vicia faba var. major, Pisum arvense, Vicia sa

veribaz.com - Ziraat - T�rkiye'nin veri bankas�

TOPRA�I MEYDANA GET�REN KAYA VE M�NERALLER

BAZI BU�DAYG�L DANE YEMLER�N�N EKSTRAKT V�SKOZ�TELER� �LE PH DE�ERLER�N�N SAPTANMASI

KANGAL

BAKTER�YOS�NLER

MEYVE VE SEBZELERDE PEKT�N

TRICHOGRAMMA EVANESCENS �LE YAPILAN DENEMELER

TARIM

T�RK�YE TARIMI VE DE���ME E��L�MLER�

Z�RAAT - ERKEN �LKBAHAR YET��T�R�C�L���NDE Y�KSEK PLAST�K T�NELLERDE FARKLI RENKLERDEK� SU T�PLER�N�N PATLICAN VE B�BERDE VER�M,ERKENC�L�K VE KAL�TEYE ETK�LER� �ZER�NE B�R ARA�TIRMA

T�T�N KULLANIMIN TAR�H�ES�

MUHABBET ���E��N�N (RESEDA LUTEOLA L.) BORNOVA EKOLOJ�K KO�ULLARINA ADAPTASYONU VE B�TK� SIKLI�ININ VER�M VE KAL�TEYE ETK�S�

Z�RAAT - MADDE VEYA HUMUS NED�R?

T�RK�YEDE T�T�N YET��T�R�C�L���

ARPA

TOPRAK ��LEME ALETLER�N�N TAR�H�ES�

TOPRAK SU VE HAVA K�RL�L���

Z�RAAT - ��M SAHALAR

SEBZEC�L�K

T�RK�YE"DE DONDURULMU� MEYVE-SEBZE ��LEME SANAY� VE AVRUPA B�RL��� KAR�ISINDAK� DURUMU

Z�RAAT - �� ANADOLU B�LGES�N�N TARIM VE HAYVANCILI�I

Z�RAAT - SERA PROJES�

TARIM ALET VE MAK�NALARI SANAY��

Z�RAAT ODALARININ MAH�YET�

SERA SEBZEC�L���

B�TK�LER HANG� HASTALIKLARA �ARE

A�A� T�RLER�

TOPRAK ORGAN�K MADDES�

T�RK�YE"DE TAHIL �RET�M�

MEYVELERDE G�BRELEME

BU�DAYIN TANIMI

Z�RAAT - GIDA-GIDALARIN BOZULMA NEDENLER�

T�RK�YEDE T�T�N POL�T�KALARI

BREAD PRODUCTION PLANT

TOPRAK ��LEME

HA�HA�"TA KI�LIK VE YAZLIK EK�MLER�N VER�M VE KAL�TEYE OLAN ETK�LER� �ZER�NDE �ALI�MALAR

Z�RAAT - KES�RLER

ARMUT YET��T�R�C�L���

DAMLA SULAMA

ORGAN�K TARIMIN ESASLARI VE UYGULANMASINA

B�CEKLERLE M�CADELEDE B�YOTEKN�K VE B�YOLOJ�K Y�NTEMLER�N KULLANIMI

TARIM �LA�LARI (PEST�S�D) KULLANIMI VE SORUNLARI

KARANF�L YET��T�R�C�L���

SOFRALIK ZEYT�N

SOFRALIK VE YA�LIK ZEYT�NDE �RET�M MAL�YETLER� VE KARLILIK

TARIMSAL ARA�TIRMA ETK�NL�KLER�

Z�RAAT - Z�RAAT-TARIM

Z�RAAT - L�ONS

TARIMSAL �RET�M

N�COT�ANA TABACUM L. (SOLANACEAE) B�TK�S�N�N GENEL �ZELL�KLER� VE YET��T�R�C�L���

MYCOPHYTA (MANTARLAR=FUNGUSLAR)

B�TK�LER�N YET��T��� �EVRE

Z�RAAT - EGE PAMU�UNDAN VE EGE PAMU�UNA �E��TL� ORANLARDA KATILAN G�NEYDO�UANADOLU PAMU�UNDAN YAPILAN �PL�KLER�N KAL�TE Y�N�NDEN KAR�ILA�TIRILMASI

AVRUPA B�RL��� ORTAK TARIM POL�T�KASI VE T�RK�YE

TR�BULUS TERRESTR�S L. (DEVE��KERTEN)(ZGOPHLLACEAE) B�TK�S�NDEN ELDE ED�LEN EKSTRAKTLARIN K�MYASAL ��ER�KLER�N�N ARA�TIRILMASI

TARIM VE BESLENME SORUNU

ULUBORLU �L�ES�NDE YET��T�R�LEN BAZI K�RAZ �E��TLER�N�N POMOLOJ�K VE FENOLOJ�K �ZELL�KLER�

HASSAS EK�C� S�STEMLER

T�T�N

SALATALIK

Z�RAAT - B�TK�LER

Z�RAAT - A�ILI ASMA F�DANI �RET�M�

EK�M VE D�K�M MAK�NELER�

MARUL YET��T�R�C�L��� VE �E��TLER�

ISPARTA"DAK� YE��L ALANLARIN SULAMA SUYU �HT�YACININ BEL�RLENMES� VE �EH�R �EBEKES�NE ET

T�RK�YEDE SULAMA Y�NTEMLER� VE TEKN�KLER�

PANDALAR VE KELAYNAKLAR

Z�RAAT - B�RL�KTE YA�AYAN CANLILAR

TARIMSAL KRED�LER VE BAYBURT VE KONYA �LLER�NDE TARIMSAL KRED�LERDEN YARARLANMA DURUMU

�K� B�TK� AKT�VAT�R�N�N PATATESTE (SOLANUM TUBEROSUM L.) BAZI TARIMSAL �ZELL�KLER �ZER�NE ETK�LER�

TOPRAK VE SU MUHAFAZASI

DEVEKU�U & BILDIRCIN VE KEKL�K BESLENMES�NDEK� STANDARTLAR

B�R�M ALANDAN DAHA Y�KSEK VER�M VE KAL�TE ELDES�N� SA�LAYAN �RT�ALTI ET��T�R�C�L���

MANTARCILIK

Z�RAAT - THE URBAN REVOLUT�ON

K�RAZ YET��T�R�C�L���

Z�RAAT - Z�RA� �R�NLER VE DO�A MANTARLARI �THALAT-�HRACAT SANAY� T�CARET A.�.-ER�K �E��TLER�

Z�RAAT - YABANCI OTLAR

B��ERD�VER TABLASI H�DROL�K S�STEM� HESABI

AVRUPA ORTAK TARIM POL�T�KASINA UUM

T�RK�YE TARIMI VE DE��ME E��L�MLER�

Z�RAAT - ERKEN �LKBAHAR YET��T�R�C�L��NDE Y�KSEK PLAST�K T�NELLERDE FARKLI RENKLERDEK� SU T�PLER�N�N PATLICAN VE B�BERDE VER�M,ERKENC�L�K VE KAL�TEYE ETK�LER� �ZER�NE B�R ARA�TIRMA

MUHABBET ��E��N�N (RESEDA LUTEOLA L.) BORNOVA EKOLOJ�K KO�ULLARINA ADAPTASYONU VE B�TK� SIKLI�ININ VER�M VE KAL�TEYE ETK�S�

T�RK�YEDE T�T�N YET��T�R�C�L��

TOPRAK SU VE HAVA K�RL�L��

T�RK�YE"DE DONDURULMU� MEYVE-SEBZE ��LEME SANAY� VE AVRUPA B�RL�� KAR�ISINDAK� DURUMU

SERA SEBZEC�L��

ARMUT YET��T�R�C�L��

KARANF�L YET��T�R�C�L��

N�COT�ANA TABACUM L. (SOLANACEAE) B�TK�S�N�N GENEL �ZELL�KLER� VE YET��T�R�C�L��

B�TK�LER�N YET��T�� EVRE

AVRUPA B�RL�� ORTAK TARIM POL�T�KASI VE T�RK�YE

MARUL YET��T�R�C�L�� VE �E��TLER�

B�R�M ALANDAN DAHA Y�KSEK VER�M VE KAL�TE ELDES�N� SA�LAYAN �RT�ALTI ET��T�R�C�L��

K�RAZ YET��T�R�C�L��

YEM B�TK�LER� YET��T�R�C�L��

Z�RAAT - SERA SEBZEC�L��

TAR�� MAJ RELANSMAN �ALI�MASI

Z�RAAT - ASMA YET��T�R�C�L��

KAYISI YET��T�R�C�L��

��LEK YET��T�R�C�L��

TARIMSAL �R�NLER�N KURUTULMASINDA S�KLON T�P� B�R KURUTUCUNUN KULLANILAB�L�RL��

�PEKB�CEK��L��

Z�RAAT - OR�J�N� VE S�STEMAT�� CEV�Z�N S�STEMAT��

ELMANIN TAR�H�ES� VE YET��T�R�C�L��

Z�RAAT CEV�Z YET��T�R�C�L��

��FT�� RG�TLENMELER�

Z�RAAT - 21. Y�ZYILDA T�RK�YE"DE Z�RA� ��LETMEC�L��"N�N KONUMU VE GEL��MES� ��N YAPILMASI GEREKENLER