veribaz.com - Di� Hekimli�i - T�rkiye'nin veri bankas�

K�K ��R�KLER�

9/7/2010

K�K ��R�KLER�N�N TE�H�S VE TEDAV� Y�NTEMLER�

Elimizdeki bulgular, k�k ��r�klerinin �ok uzun y�llardan beri toplumlar i�in �nemli bir dental problem oldu�unu g�stermektedir. Bilim adamlar�n�n yapt�klar� istatistiksel tahminler k�k ��r�klerinin �n�m�zdeki y�zy�lda hastalar�n en �nemli dental problemlerinden biri olaca��n� g�stermektedir. Oral hijyen ve sa�l��n �neminin anla��lmas�na ba�l� olarak pek �ok hasta do�al di�lerini ileri ya�lara kadar a��zda korumaya �al��maktad�r. Amerika Birle�ik devletlerinde 55-64 ya� aras� n�fusun yakla��k % 80 i di�li bireylerden olu�maktad�r ve bu bireylerin a��zlar�ndaki mevcut ortalama di� say�s� 19,3 olarak belirlenmi�tir. 75 ya� ve �st� n�fusun ise ortalama % 56.8 i di�lidir ve bu bireylerin ortalama di� say�s� da 16,1 olarak belirlenmi�tir.

Ya� ile birlikte meydana gelen di� eti �ekilmesine ba�l� olarak di�lerin k�k y�zeyleri oral kaviteye a��l�r. Bu a��lma di�lerde servikal yap�n�n kayb�na, bunun sonucunda da servikal hassasiyete ve k�k ��r�klerine neden olur. Yine Amerika Birle�ik Devletlerinde hastalar�n periodontal olarak de�erlendirildi�i bir �al��mada, 1mm veya daha fazla di� eti �ekilmesi oran� 18-24 ya� aras� bireylerde % 11,5, 35-44 ya� aras�nda % 46,3, 55-64 ya� aras�nda % 78,3, 65 ya� ve �zerinde ise % 86,5 olarak bulunmu�tur. Bu nedenle ileri ya�lardaki di�li hastalarda k�k ��r�kleri �nemi her ge�en g�n artan ciddi bir dental problemdir.

K�K ��R�KLER�N�N KL�N�K G�R�N�M� VE LOKASYONU

Dental literat�rler k�k ��r��n�; hafif, d�zensiz bi�imlenmi� ya k�k y�zeyinde meydana gelen ya da mine-sement bile�imindeki zay�f mine tabakas�n� da i�eren, fakat lezyonun k�k y�zeyinde ba�lad�� kabul edilen lezyonlar olarak tan�mlamaktad�r. Unutulmamas� gereken �nemli bir kriter k�k ��r��n�n sadece k�k y�zeyinin oral kavite ile ili�kili oldu�u vakalarda meydana geldi�idir.

K�k ��r�kleri k�k y�zeyinde genellikle kom�u mine tabakas�n� i�ermeyen yumu�ak alanlar veya kavitasyonlar �eklinde g�zlenir. Lezyonlar genellikle serbest di� eti margininde veya hemen �zerinde ba�larlar. Fakat gingival sulcusa ya da koronal mine tabakas�n�n alt�na do�ru ��r�k geli�imine ba�l� olarak uzanabilirler. Lezyonlar ayr�ca servikal b�lgeleri k�k y�zeyine uzanan ��r�klerin marginlerinde de ba�layabilir. Mj�r yapt�� iki �al��mada sekonder ��r�klerin servikal marginlerde daha y�ksek oranda g�zlendi�ini, ��nk� pek �ok restorasyonun giri�in ve izolasyonun olduk�a zor oldu�u k�k y�zeylerinde sonland��n� rapor etmi�tir. Aktif k�k ��r�kleri tedavi edilmediklerinde s�kl�kla lateral b�lgelere yay�l�rlar ve di�i �epe�evre sarabilirler.

Erken lezyonlar�n te�hisi, ��r�k ilerlememi� oldu�undan ve s�kl�kla renk de�i�imi g�zlenemeyece�i i�in olduk�a zordur. Ba�lang�� lezyonlar� k��k, sar�-kahverengi alanlar olarak g�zlenir. Aktif lezyon i�eren dentin, kom�u etkilenmemi� semente oranla sondlama da daha yumu�akt�r. ��r�k ilerledik�e y�zey keskin bir ekskavat�r ile kolayl�kla uzakla�t�r�labilecek bir hale d�n��r. �lerlemi� lezyonlar koyu kahverengi-siyah lezyonlar olarak g�zlenirler ve normal k�k y�zeyi sertli�inde veya daha sert olabilirler.

Ara�t�rmac�lar renk ve y�zey yap�s�na g�re lezyonlar� s�n�fland�rmak i�in �e�itli �al��malar yapm��lard�r. Renk, y�zey yap�s� ve bask�n mikroorganizmalar aras�nda baz� ili�kiler g�sterilmekle birlikte bu t�r veriler s�n�rl�d�r ve tam olarak de�erlendirilmeye imkan tan�mamaktad�r.

��r�k lezyonlar� ekspoze k�k�n herhangi bir b�lgesinde meydana gelebilir. Fakat s�kl�kla fasial ve proksimal alanlarda g�zlenirler. Baz� �al��malar k�k ��r�� lezyonlar�n�n % 50 ila % 75 inin proksimal alanlarda ba�lad��n� g�stermektedir. Tan�mlanm�� olan lezyonlar aras�nda lingual/palatinal alanlarda lokalize olanlar�n oran� olduk�a d��kt�r. Mandibulada molarlar k�k ��r�klerine en yatk�n di�lerdir. Bunlar� premolarlar, kesiciler ve kaninler takip eder. Bunun la birlikte maksilla da s�ralama bunun tam tersidir. Pek �ok bu t�r lezyon plak, yiyecek art�klar� ve kalkulus ile �rt�lm��t�r. Bu nedenle tam ve do�ru tan� ancak debris tabakas� tam olarak uzakla�t�r�ld�ktan sonra yap�labilir.

H�STOK�MYASAL YAPISI, H�STOPATOLOJ�S� VE M�KROB�YOLOJ�S�

K�k y�zeylerinde meydana gelen ��r�kler koronal ��r�kler ile olduk�a benzer �zellikler g�sterir. Plak bakterilerinin diyet karbonhidratlar�n� pH da d��meye neden olan asite metabolize etme kapasitesi, di� yap�lar�nda demineralizasyonu ba�latan primer etkendir. K�k y�zeyi kimyasal ��z�nmeye kar�� mine y�zeyine oranla �ok daha dayan�ks�zd�r

PEDODONT�

9/7/2010

PEDODONT�

Latince bir kelime olan pedodonti (pedo: �ocuk, donti: di�) �ocuk di�leri anlam�na gelmektedir. �ocu�un ilk di�lenmesinden daimi di�lerin ��k��na kadar olan s�reyi kapsar.
S�t di�leri, �ocu�un geli�im ve b�y�mesinde �nemli rol oynar. Alvoler kret �zerinde yerlerini alm�� bulunan s�t di�lerinin, s�rekli di�lerin s�rece�i zamana kadar daimi di�ler i�in bir yer tutma, hacim haz�rlama gibi g�revleri vard�r. �n grup s�t di�lerinin s�rmesi olay� tamamland�ktan sonra �ocukta konu�ma ba�lar ve telaffuzun geli�mesinde �nemli rol oynar. F.V.S.Z.T harfleriyle ba�layan kelimelerin seslendirilmesi �n di�lerini kaybetmi� �ocukta zordur. Daimi di�lerin ��k��ndan sonrada S.Z.T harfleriyle ba�layan kelimelerin telaffuz g��l�� eski bir al��kanl�k olarak devam eder.
S�t di�lerinin fonksiyonunun k�saca s�ralarsak :
1.Yiyeceklerin mide hazm�na haz�rlanmas� i�in ��t�l�p par�alanmas�
2.Alttan gelen daimi di�ler i�in yer tutucu fonksiyonu
3.�ene geli�imi i�in l�zumlu stim�lasyon
4.Konu�man�n geli�mesi
5.Estetik fonksiyon
Pedodontinin di�er di� hekimli�i dallar�yla ili�kisi:
1.Ortodonti ile (�r, yer tutucu yap�lmas�, fena al��kanl�klar�n tedavisini pedodontist yapabilir).
2.Konservatif di� tedavisi ile ilgilidir (�r, s�t di�lerine kavite a��lmas�, doldurulmas�).
3.Endodonti mixt dentisyon d�neminde yararl�d�r.
4.Protezle (�r, willet tipi inleyler, stainless-steel crownlar, parsiyel - total protezler...)
5.Bunlar�n yan� s�ra pedodonti analgezi ve anestezi ile ilgili hususlar� da kapsar. Klini�e gelen �ocu�u telkin veya sedatifler ile teskin etmek gerekir.
6.Cerrahi periodontoloji (�r, s�t di�lerinin �ekimi, �ocukta k�sa olan lingual frenulumun ortadan kald�r�lmas� vs) ile ili�kilidir.

halde di�lerin er�psiyonu ile ilgili fakt�rlerin neler oldu�u tam olarak anla��lamam��t�r. Di�lerin er�psiyonu ile ilgili olarak geli�me s�re�leri ve fakt�rleri; k�k�n uzamas�, k�k�n etraf�nda ve alt�nda yer alan vask�ler dokular�n olu�turdu�u kuvvetler, alveoler kemi�in geli�mesi, dentinin b�y�mesi, pulpal konstr�ksiyon, periodontal membran�n geli�mesi ve �ekmesi, kas aktivitesinin bas�nc� ve alveoler kretin rezorbsiyonunu hormonal etkileri i�ermektedir. Kron tamamlanmas� ve er�psiyonun ba�lamas� aras�ndaki zaman di�in tam bir okl�zyonda olmas�na kadar kalmaktad�r ki bu da takriben daimi di�ler i�in 5 y�ld�r.
Di�in g�r�nmesi, �ocu�un kronolojik veya iskeletsel ya��ndan �ok k�k�n olu�um zaman� ile yak�ndan ilgili oldu�u savunulmaktad�r. Kliniksel g�r�nme zaman�nda takriben k�k formasyonunun 3/4 � olu�mu�tur. Di�ler okl�zyona k�k geli�mesi tamamlanmadan �nce varmaktad�r.
S�rme Teorileri : Klasik �nemi olan teoriler �unlard�r. Bu teorilerden hi�biri tek ba��na s�rme olay�n� a��klayamamaktad�r.
K�k Teorisi : Uzamakta olan k�k�n ucu alveol taban�na dayanarak kronu a��z bo�lu�una do�ru iter denilmi�tir. Fakat k�k formasyonunu tamamlad�� halde a��z bo�lu�una itilmeyip kalan g�m�k di�ler veya g�m�k kalm�� ve k�k formasyonunun tamamlam�� di�lerin g�n�n birinde s�rmeleri ve bir di�in s�rmek �zere katetti�i yolun, k�k�n geli�en boyundan daha uzun olmas� bu teoriye kar�� olup s�rmeyi izaha yetmemektedir.
Pulpan�n Geli�mesi Teorisi : Di�in pulpas� geli�tik�e, apeks a��k oldu�undan alveol taban�na bask� yapar ve bu kuvvetin tesiriyle di� a��z bo�lu�una do�ru itilir denmektedir. Bu teoriyi do�rulamak �zere de, alveol taban�ndaki spongioz kemik lamellerinin kemik y�zeyine dikey olarak dizildikleri ve bundan dolay� da bas�n� alt�nda bulunduklar� g�sterilmektedir. Ger�ekten kemik y�zeyine paralel veya de�i�ik do�rultularda bulunmay�p dik bulunmas�; pulpan�n geli�irken alveol taban�na bask� yapt��n� do�rular. Ancak, pulpas� geli�mi�, k�kleri kapanm�� ve y�llarca s�rememi�, g�m�k kalm�� baz� di�ler g�n�n birinde alveol kavislerinde yer bulabildikleri zaman s�rebilmeleri bu teorinin de tek ba��na di� s�rmesi olay�n� a��klayamayaca��n� g�stermektedir.
Granulasyon Dokusu Teorisi : Bu teoride alveol taban�ndaki kemik ili�inden f��k�ran gran�lasyon dokusunun bas�nc

FLOUROT�K VE NONFLOUROT�K DA�M� D��LER�N MEZYO-D�STAL BOYUTLARININ KAR�ILA�TIRILMASI

9/7/2010

FLOUROT�K VE NONFLOUROT�K DA�M� D��LER�N MEZYO-D�STAL BOYUTLARININ KAR�ILA�TIRILMASI

�ZET
Bu ara�t�rma, fluorotik ve nonfluorotik di�lerde daimi di�lerin mezio-distal kron boyutlarinin kar�ila�tirilmasi i�in yapildi. �ali�mada, her iki gruptan olan �ocuklarin 25 �ift �ali�ma modelleri degerlendirildi. Fluorotik ve nonfluorotik �rneklerin ortalama ya�i sirasiyla 13.86 1.57 y�l ve 13.921.41 y�l aras�nda idi. �al��ma modellerinin �l��m analizleri, sa� ve sol tarafta istatiksel olarak bir farkl�l��n olmad�� bulundu(p 0.05). Sonu�lara g�re, nonfluorotik di�lerin mezio- distal kron boyutlar�, fluorotik daimi di�lerin mezio-distal kron boyutlar�ndan daha geni� oldu�u saptand�. Mandibular premolarlar hari�, iki gruptada mezio- distal kron boyutlar�nda istatiksel olarak anlaml� bir fark yoktu.

G�R��
Di� boyutlari �zerindeki ilk �ali�malar 1902 yilinda Black ve 1949 yilinda Nef tarafindan yapilmi�tir(1-2). Bu �ali�malari Boltonun klasik �ali�masi takip etmi�tir. Bolton �ali�masinda maxilla ve mandibula di� boyutlari arasindaki bagintiyi siniflandirmi� ve kabul edilebilir verileri ispat etmi�tir. Bolton 55 durum ile birlikte ideal okluzyonlar se�mi� ve maxillanin ve mandibulanin birinci molar di�ler arasi di�lerin meziodistal di� geni�liklerinin toplamini kar�ila�tirmi�tir(3)
Eduardo ve Garcia-Goday" 101 Amerikan �ocu�unun kal�c� di�lerinin mezyodistal geni�likleri �zerinde �al��m��lard�r. Fakat �al��mada g�venilir di� boyut oranlar�n� elde etmemi�lerdir(4). Bu konudaki h�zl� geli�meler i�in bilgi ihtiyac� olmas�na ra�men az say�da uygun veri bulunmaktad�r.
"1996"da Freeman ve Colleagues di� boyut dagilimlarin sikligi �zerinde 157 ortodontik hasta �zerinde �ali�mi� ve bunlarin %13.4"�n genel oraninin Boltonun ortalamasindan 2 standart sapma di�inda oldugunu, ve anterior farklilik oraninin %30.6"sinin ortalamadan iki standart sapma di�inda oldugunu ortaya koymu�tur (5).
Ortodontide s�kl�kla di�lerin do�ru interk�spitasyonda stabil bir okl�zyona itimat edildi�inden dolay�, malokl�zyonlar�n te�his ve tedavisi di� boyutlar�n�n tam bir verisini gerktirir(6)
Bunlardan ba�ka, farkli kar�ila�tirma gruplari arasinda ve kendi i�inde �e�itli di� boyutlari bildirmi�tir(7-8-9)
Bununlabirlikte, fluorotik ve nonfluorotik di�lerin kron boyutlarinin sonu�lari hakkinda herhangi bir ara�tirma bulunmamaktadir.
Bu ara�tirmanin amaci, , fluorotik ve nonfluorotik di�leride daimi di�lerin mezio-distal kron boyutlarinin kar�ila�tirilmasidir.
Fluorozis Hakk�nda Genel Bilgiler:
Bunlar : Di�lerin geli�imi sirasinda a�iri fluor alimi, bir t�r mine ve dentin hipomineralizasyonu olan fluorozise neden olmaktad�r(10).
Fluorozisin klinik g�r�n�m� di� y�zeyi boyunca uzanan beyaz opak �izgilerden, minenin t�m b�l�mlerinde tebe�irimsi beyaz g�r�n�me kadar degi�ebilmektedir. �leri safhalarda ise mine p�r�z (hipomineralize) hal alir, di� mine posteruptif olarak kirilir ve a�iga �ikan, y�zeyin altindaki p�r�z mine lekelenip, renklenir.Dental fluorozisin daha �iddetli formlarinda erupsiyonu takiben di� minenin b�y�k kismi hizli bir �ekilde a�inmaktadir.Bu durum, alttaki �abuk renklenen p�r�z mineyi a�iga �ikarir.S�rme sonrasi hasar, S�rme anindaki �iddetin derecesine bagli olarak zamanla artabilir.Hasar yillarla beraber ilerler ve b�ylece daha ileri ya�larda �iddetli mine degi�iklikleriyle sonu�lanir.Bu durum dental fluorozisin �iddetinin pop�lasyonlar arasindaki kar�ila�tirilmasinin yalnizca ayni ya� grubundaki bireyler arasinda yapilabilecegini g�stermektedir( 11).
Fluorozisin hafif formundaki ince beyaz �izgiler iyi g�zlem �artlarinda, ancak deneyimli bir g�zlemci tarafindan g�r�lebilir.Fluorozis, daha belirgin formunda, di� y�zeyinde beyaz nokta �eklinde sahalardan, geni� opak alanlara kadar farkli �ekillerde g�zlenir.Minede kahverengi �ukurcuklar da olu�abilir.En �iddetli formunda minenin kirilarak d�k�lmesi s�z konusudur(

D�� GEL��M� BOZUKLUKLARI

9/7/2010

D�� GEL��M� BOZUKLUKLARI

Di�ler geli�imlerinden �nce,geli�imleri s�ras�nda ya da geli�imlerinden sonra �e�itli fakt�rlerin etkisi alt�nda kalabilirler. Bu fakt�rlerin olu� zaman� ve s�relerine ba�l� olarak �e�itli patolojik durumlar ortaya ��kabilir. E�er patolojik fakt�r di�lerin geli�imlerinden �nce ya da geli�imleri s�ras�nda etkisini g�sterirse "Geli�im Bozukluklar�" , di�lerin geli�iminden donra etkili olurlarsa "Edinsel Bozukluklar" ortaya ��kar .

Geli�im Bozukluklar�n�n S�n�fland�r�lmas�:

*Durum anomalileri (Distopiler)
*B�y�kl�k anomalileri
*Say� anomalileri
*Doku anomalileri (Displaziler ve Distrofiler)

1.Durum Anomalileri :
Di�lerin yer ve do�rultu de�i�tirmesiyle ortaya ��kan kimi zaman ger�ek kimi zamanda zahiri olan rahats�zl��a durum anomalileri denir. Di� germiinin kendi normal yerinde ve normal durumunda olamamaktad�r ; yani olay di� geli�iminden �nce olu�mu�tur. �ene geli�imindeki bir bozuklu�undan da meydana gelebilir.
*Transpozisyon (Yer De�i�tirme): Kom�u iki di�in yer de�i�tirmesi �eklinde olan bu anomaliye daha �ok s�rekli di�lerde rastlan�r.

*Ektopi : Bu anomalide di� , �eneler �zerinde olmakla birlikte di� kavislerinden uzaktad�r :k��k az� ve s�rn�merer di�ler de ektopi g�sterebilirler. Ektopik di�ler g�m�k kalabilirler : ya da normal di�ler gibi s�rebilirler .
*Heterotopi: Bir di�in �enelerden ba�ka bir organ i�erinde de geli�mesidir .
*Deplasman: Di�in �ene kavsi �zerinde fakat normal yerinde olmamas�d�r .
*Enversiyon: Bir di�in normal s�rme do�rultusundan b�t�n�yle ters bir do�rultu olmas�d�r.

2. B�y�kl�k Anomalileri

Di�ler normal olmas� gereken boylar�ndan �ok daha b�y�k yada k��k olabilirler. K��kl�k �eklinde olana "Mikrodonti" b�y�kl�k �eklinde olana ise "Makrodonti" denir.
3.Say� Anomalileri

Say� anomalisi di�lerde eksiklik yada fazlal�k �eklinde olabilmektedir.

4.Doku Anomalileri : Doku anomalileri �ekillerde adland�r�lm��t�r �rne�in "di� erezyonu" terimini o

MAND�BULA REKONSTR�KS�YONU

9/7/2010

MAND�BULA REKONSTR�KS�YONU

Mandibulan�n bir�ok �nemli g�revi bulunmaktad�r; havayolunu korumakta, dil ve kom�u kaslara destek sa�lamakta, alt di�lere zemin olu�turmakta ve y�z�n 1/3 alt g�r�n�m�nde �nemli yer almaktad�r.Devaml�l��n�n bozulmas� kozmetik ve fonksiyonel deformitelere sebep olmaktad�r.Travma veya oral malignensilerde uygulanan cerrahi sonucunda olu�an k�smi kay�plarda mandibula rekonstruksiyonu ger�ekle�tirilmektedir.
Sadece kemik devaml�l��n� sa�lamak rekonstruksiyonun ba�ar�l� olmas�nda yeterli de�ildir. �i�neme, yutkunma, konu�ma ve oral kompetans�n korunmas� rekonstruksiyonun ba�ar�s�nda yer alan di�er fakt�rlerdir. Ula��lmak istenilen hedef; hastan�n hastal�k �ncesi konumunu sa�lamakt�r.
�lk defa 1889da Martin taraf�ndan rezeke edilen mandibula k�sm�na protez uygulanm��t�r. Komplikasyonlar� ve v�cuttan at�l�mlar� nedeni ile tedavi se�ene�i otojen kemik greftlerine y�nlendirilmi�tir. �nc� �al��malar Alman literat�r�nde yer almaktad�r. Kosta veya tibiadan geciktirilmi� tarzda transfer edilen kemik greftleri 1892de Bardenhauer ve 1900de Sykoff taraf�ndan ger�ekle�tirilmi�tir.Birinci D�nya Sava��nda alt �ene eksikliklerinde kemik greftlerin kullan�lmas� yo�unla�m��t�r. �kinci D�nya Sava�� s�ras�nda Converse (1945), ate� yaralanmas� nedeni ile t�m mandibula g�vdesini rekonstrukte etmek i�in kemik spek�lleri ile birlikte g�zenekli metal tabla kullanm��t�r. �lk allojenik kemi�i ortopedistler kullanm��t�r( Inclan 1942, Bush 1947, Wilson 1948).
Mandibula rekonstruksiyonunda bir�ok de�i�ik teknik kullan�lmaktad�r. Bunlar aras�nda;
1.Alloplastik implantlar
2.Serbest kemik greftleri
a.Otojen
Kortikal
Spongioz
Kortikospongioz spek�ller
b.Allojenik
Spongioz
Kortikospongioz
Biolojik yataklar (kosta, ilium, mandibula)
c.Kombine (partik�ler otojen kemik ile doldurulmu� allojenik yataklar)
3.Vask�lerize kemik flepleri
a.Pedik�ll�
Kosta/pektoralis maj�r
Kosta/latissimus dorsi
Skapula/trapezius
Klavikula/sternokleidomastoid
Kalvarium/temporalis
b.Serbest flepler
�lium
Skapula
Fibula
Kosta
Radius
Ulna
Humerus
Metatarsus
Spesifik rekonstruksiyon teni�inin se�iminde kay�p olan k�sm�n anatomisi ile yumu�ak doku yata��n�n kalite ve kantitesi �nemli yer tutmaktad�r.
Pre-operatif De�erlendirme
Rekonstruksiyonun planlanmas�nda kemik ve yumu�ak doku komponentlerinin de�erlendirilmesi �n plandad�r.
Kemik kayb�:
Mandibulada devams�zl��a neden olan kayb�n topografisi rekonstruksiyonun planlanmas�nda �nemlidir.Mandibula g�vdesindeki lateral kay�p �o�unlukla minimal kozmetik ve fonksiyonel deformitelere sebebiyet vermekte, mandibulan�n etkilenen taraf�na kaymas� malokl�zyona sebep olmakta. Baz� hastalar bunu iyi kompanse edebilmekte ve rekonstruksiyon gerekmeyebilmektedir. Kemik kayb�, ramus veya mandibula simfizisi i�erecek �ekilde b�y�k oldu�unda ciddi fonksiyonel ve kozmetik bozukluklar ortaya ��kmakta ve rekonstruksiyon gerektirmektedir.Kemik kay�plar�nda de�erlendirilmesi gereken en �nemli noktalardan biri proksimal k�sm�n, fonksiyonel temporamandibular eklemin ve greftin yerle�tirilece�i kondiler boynun bulunup bulunmamas�d�r.
Yumu�ak doku kayb�:
Ba�ar�l� oromandibular rekonstruksiyonunda yumu�ak doku yata��n�n kalite ve kantitesi en �nemli fakt�r� olu�turmaktad�r. �deal olan� yeterince hacimli olmal�, vask�leritesi iyi olmal� ve nonvask�lerize kemik segmenti kullan�ld��nda kemik greftin iyile�mesinde destek sa�layacak fibroblast h�creleri i�ermelidir.Doku kay�plar�, cerrahi yaralar ve radyasyon hasar� yumu�ak doku kalitesini �nemli derecede etkilemektedir.
Yumu�ak dokuya ihtiya� duyan hastalar pedik�ll� fleplerden yararlanmaktad�r. Al�c� yata��n kalitatif iyile�mesi hiperbarik O2 tedavisi veya radyasyon almam�� dokunun eklenmesi ile sa�lanmaktad�r.
Radyasyon, kemik rekonstruksiyonuna zarar verecek �ekilde al�c� yatakta yumu�ak d

HZ. AL�N�N HAYATI

9/7/2010

��NDEK�LER
��NDEK�LER I
�NS�ZIII
I. B�L�M
HZ. AL�"N�N HAYATI
A. M�sl�man Olu�u1
B. �slam"a Katk�lar� ve ��tirak Etti�i Harbler2
1. Hz. Ali"ni Musahiblikteki Yeri 2
2- ��tirak Etti�i Harbler 4
2.1. Hudeybiye Anla�mas�5
2.2. Hayber Harbi6
2.3. Huneyn Muharebesi ve Di�erleri7
C. Hilafeti ve �ahsiyeti7
D. �lmi �ahsiyeti11
II. B�L�M
HZ. AL� HAKKINDA R�VAYET ED�LEN HAD�SLER,
HZ.AL�"DEN G�ZEL S�ZLER, ��TLER VE DEVLET ADAMLARINA NAS�HATLARI
A.Hz. Ali Hakk�nda Rivayet Edilen Hadisler12
B.Hz. Ali"den G�zel S�zler ve ��tler16
1.G�zel S�zler 17
2.Hz. Aliden ��tler 17
2.1.�nternetten Se�meler24
2.1.1.��tleriHz. Ali"ni Son ��tleri24
2.1.2.Vacizeleri25
C. Hz. Ali"den Devlet Adamlar�na ��tler28

III. B�L�M
HZ. AL� HAKKINDA R�VAYETLER-HURAFELER
1-Hz. Ali"nin Mezar� Nerede? Mezar-� �erif"te mi?30
2-Nevruz ve Hz. Ali32
3-Cende Bala ve Hz. Ali33
4-Beyaz G�vercinler34
5-Kilitleri A�arsa… 34
6-T�rbenin Alt�na Giden Yol34
7-�e�me-i �ifa ve Hz. Ali35
8-Bug�n Kafir Diye Bir �ey Kalmayacakm��35
9-�adyan Da�� Neden Ye�illenmiyor?36
10-Zend��tiler Tap�na�� (Ate�kede-i Zend��t)36
11-Kediyi Yukardan Att��n Zaman 37
12- Hz. Ali"de Ba�ka Bir Keramet37
SONU�40
EKLER 42
KAYNAKLAR57

�NS�Z
Hz. Ali �slam"�n d�rd�nc� halifesiydi. �slam"�n yay�lmas�nda b�y�k katk�lar� olmu� ve hi� bir fedakarl�ktan ka��nmam��t�r. Bu y�zden ba�ta Allah"�n Resul� Hz. Muhammed (s.a.v) olmak �zere b�t�n �slam Aleminin g�nl�nde taht kurmu� bir �ahsiyetti.
Hz. Ali �l�m�nden sonra da M�sl�manlar�n g�n�l d�nyalar�nda ya�amaya devam etmi�tir. Hatta g�n�m�zde onun t�rbesine bile sahip ��kmak isteyenler olmu�, onun hakk�nda akla mant��a uymayan bir tak�m rivayetler uydurarak bu iddialar�n� sa�lamla�t�rma gayreti i�ine girmi� bulunmaktad�rlar. Ne kadar hakl� olduklar�n� bilemiyoruz. Fakat ortaya att�klar� menk�beler hi� de i� a��c� g�r�lmemektedir.
��te bu maksatla Hz. Ali"nin mezar�n�n Mezar-� �erif"te (Afganistan"�n kuzeyinde bulunan ve eskiden Belh olarak bilinen bir il) oldu�unu iddia ederek onun hakk�nda bir tak�m menk�bevi rivayetler ileri s�ren Afganistan halk�n�n Hz. Ali ile ilgili hurafelerini ele almaya �al��t�k. Ancak bu �al��man�n yeterli oldu�u d��ncesinde de�iliz. Bununla beraber S.D.�. �lahiyat Fak�ltesi"nde ��renim g�rmekte olan Afganistanl� arkada�lar�m. Ferid Ahmed KAR�ZADE, M. �ahid FARUKÎ, �efikullah ERK�N, Ahmedullah ENSARÎ, Cevad SIDDÎKÎ VE �stanbul"da bulunan g��men akrabalar�m�z�n da katk�lar�yla haz�rlad��m�z bu �al��man�n ilgilenmek isteyenlere faydal� olaca�� kanaatindeyim.
Hz. Ali gibi �slam aleminin bir b�y��n� incelememizde bizi y�nlendiren ve �al��mam�z boyunca bizden hi�bir yard�m�n� esirgemeyen de�erli hocam�z Do�. Dr. M. Saffet SARIKAYA ve yukar�da ad�ndan s�z etti�im arkada�lar�m ve burslusu oldu�umuz kuruma (T�rkiye Diyanet Vakf�na) te�ekk�r� bir bor� biliriz.
Beni bug�nlere getiren aileme de ayr�ca te�ekk�r etmek istiyorum.

M. Yunus MURAD�
Isparta 2002

I. B�L�M

HZ. AL�"N�N (R.A) (598-661) HAYATI
Hz. Ali (r.a) d�rt b�y�k halifenin sonuncusu ve Hz. Muhammed (s.a.v.)"in amca o�lu ve damad�d�r. El-Murteza, Emir�"l-m�"minin ve �mam�l-m�ttekin vas�flar�yla bilinen Hz. Ali Ebu s�bteyn ve Ebu Turab k�nyeleriyle an�l�r. Do�um tarihi kesin olarak bilinmemekle beraber kaynaklarda 598 miladi y�l�nda Mekke"de do�du�u belirtilir. Hz. Peygamber"in (s.a.v) n�b�vvetini kabul eden ilk �ocuktur.
Babas� Ebu Talib b. Abd�"l-M�ttalib idi anas�n�n ad� Fat�ma bin Esed b. Ha�im idi. Hz. Ali"ye Ebu Turab lakab� Hz. Peygamber (s.a.v) taraf�ndan verilmi�tir. Hz. Fat�ma"yla evlenmi�,Hasan, H�seyin ve �mm� K�ls�m ad�nda �ocuklar� olmu�tur. Kaynaklarda Hz. Fat�ma"dan sonra birka� defa evlendi�i ve bu evliliklerden otuz iki evlad�n�n oldu�u ve k�zlar�ndan birini Hz. �mer"le evlendirdi�i ge�mektedir.
Peygamberimiz"in (s.a.v) amcazadesi olmas� hasebiyle k��k ya�lar�ndan (5 ya��ndan) itibaren Hz. Muhammed"in himaye ve terbiyesinde b�y�m�� ve amcazadesinden feyz alarak �slam"a unutulmaz hak

ERGENL�K D�NEM�NDEK� GEN�LER ��N G��LEND�R�C� ESTET�K D��L�K

9/7/2010

ERGENL�K D�NEM�NDEK� GEN�LER ��N G��LEND�R�C� ESTET�K D��L�K
Jonh W. Rainbardt ve Marcos A. Vargas

B�l�m Altba�l�klar�

MALZEME SE��M�N�N TEMELLER�
KL�N�K TEKN�KLER�N�N TEMELLER�
D�� RENG� VE YAPISININ TEMELLER�
KIRILMI� �N D��LER�N RESTORASYONU (DOLDURULMASI)
Klinik teknik
D�ASTEMAS IN RESTORASYONU
Hipoplastik kaplama tedavisi
Di�lerin beyazlat�lmas�
BA�LANMI� K�PR�LER VE KAPLAMALAR

�nsanlar�n ho�una giden g�zel bir g�r�n�m toplumdaki �o�u gencin hayalidir. Fiziksel g�r�n�m�n daha iyi olmas� i�in diyet, kozmetik �r�nlerin kullan�m� ve makyaj gibi bir�ok faaliyetlere b�y�k masraflar yap�lmaktad�r. �deal bir fiziksel g�r�n�m�n �nemli bir maddeside �ekil ve renk a��s�ndan �ekici bir g�r�n�me sahip olan ve konu�ma veya g�lme s�ras�nda bireyin ba�kalar�n�n g�rmesinden rahats�z olmayaca�� g�zel g�r�n�ml� di�lerdir.

Gen�lerin m�mk�n oldu�u kadar g�zel g�r�n�m� elde etmesine yard�mc� olacak di��ilik tekniklerinin ve malzemelerinin kullan�lmas� bilgiye, ayr�nt�lara dikkat edilmesine ve beceriye en �st seviyede ihtiya� duyulan klinik �al��malar�d�r. Yap�lan �al��malar sonucunda di��iler yeti�kinli�e ge�i� d�neminde gen�lerin olgunla�malar�na pozitif etki sa�layan sa�l�kl� bir kendi �z g�venlerinin olu�mas�nda katk�da bulunduklar� i�in mutlu olacaklard�r.

Asitle �ekillendirme (acid-etch) tekni�iyle yeni geli�tirilmi� kar��k re�ine, klasik tedavi y�ntemleriyle estetik bozukluklar�n giderilmesine imkan sa�lam��t�r. G�r�lebilen ��kla tedavi sa�layan kar��k re�inelerin kullan�m� i�i olduk�a kolayla�t�rmaktad�r. �ok say�da kar��k re�ineler mevcuttur ve ak��kanl�k, matl�k, saydaml�k, ve y�zey p�r�zs�zl�� gibi �zelliklerin istenildi�i gibi se�ilebilmesi m�mk�nd�r.

MALZEME SE��M�N�N TEMELLER�

Malzemenin se�imi di�lerin estetik yap�s� i�in d��n�lmesi gerekli �nemli bir maddedir. Bile�ik restorasyonlar�n klinik ba�ar�s� dentin ve mine aras�nda dayan�kl� bir ba� olu�turabilen, restorasyon (dolgu) un bo�luklar�n� g�zel bir �ekilde kapatabilen di�in s�zlamas�n�n �nlenmesi ve dolgu malzemesinin i�ersine s�zmalar�n �nlenmesine ba�l�d�r.

Bunun ba�ar�labilmesi i�in, ak�m-�reterek yap��t�rma sistemi kullan�lmal�d�r (�ekil 39-1). Bu sistemlerin �o�u asit kullan�larak (genellikler %37 lik fosforik asit) dentin-mine y�zeyinin minerallerinin ��kar�lmas�yla �al��maktad�r. �ekil 39-2 de g�sterildi�i gibi, asitle di� �zerinde y�zeyin oyulmas�ndan sonra re�ine/di� aras�nda melez bir tabakan�n olu�turulmas� i�in oyulmu� dentin ve mine i�ersine yap��kan re�inenin sokulmas�n� sa�lamak i�in primer re�ine kullan�l�r (Nakabayashi, 1982 ; Van Meerbeek, 1992). �reticiler tek bir �i�ede primer/yap��t�r�c� sistemlerini tan�tm��lard�r. Bu firmalar primer re�ine ve yap��kan re�ineyi tek bir �i�ede birle�tirmi�lerdir ve buda dolgu i�lemini kolayla�t�rmaktad�r.

�ekil 39-1. Baz� dentin-mine yap��t�r�c� �r�nler
Estetik restorasyon i�in kar��k re�inenin se�imi olduk�a zor bir i� olabilir ��nk� fiziksel �zellikleri birbirinden �ok az farkl� �r�nler mevcuttur. Temel olarak, kullan�labilecek iki t�rl� kar��k re�ine vard�r; bunlar ortalama 0.04 µm �ap�nda doldurma par�ac�klar�na sahip olan microfilled re�ine; ve 0.04 µm lik k��k par�ac�klardan ve 1-4 µm lik par�ac�klar�n kar��m�ndan olu�an hibrit (melez) re�inedir. Microfilled re�ine ve hibrit kar��m� re�inelerinin i�erdikleri par�ac�klar�n b�y�kl�k farklar� mikroskop alt�nda b�y�t�ld��nde �ok net bir �ekilde g�z�kmektedir (�ekil 39-3)

�ekil39-2. Re�ine ve dentin aras�ndaki ba��n scanning elektron mikroskobu ile g�r�n�m�. Kar��k re�ine (C), yap��t�r�c� (adhesive) (A), hibrit tabakas� (H), ve dentin (D).

Hibrit kar��m� re�inenin mekanik ve fiziksel �zellikleri microfilled re�inenin �zelliklerinden daha �st�nd�r ��nk� bunlar daha fazla doldurucu par�ac�k oran� i�ermektedir. Bununla birlikte par�ac�k b�y�kl�klerinden dolay� microfilled re�ine mineye benzer �ekilde parlat�labilme �zelli�ine sahiptir. 5. S�n�f ve direk re�ine kaplama gibi estet

D��

9/7/2010

D��

�ocuklarda genellikle ilk daimi di� 6 ya��nda s�ren birinci b�y�k az� di�idir.6 ya� �ocuklar�n hen�z a��z hijyenini �ok iyi sa�layamad�klar� bir ya�t�r,buna ra�men �ocuklar�n a�z�nda �m�r boyu kullanacaklar� ilk daimi di�leri a��zdad�r.
Peki bu durumda ne yapmal� ki �ocuk birinci b�y�k az� di�ini ��r�tmesin?
Bunun cevab� �ocuklara daha �nce de belirtti�imiz gibi di� f�r�alama al��kanl��n�n kazand�r�lmas�,��r�k olu�turucu besinlerden uzak durmas� �nerilir.Bunun yan�nda di� hekimi taraf�ndan koruyucu tedaviler uygulanarak �ocuklar�n daimi di�lerinin ��r�mesi �nlenir.D�zenli olarak 6 ayda bir �ocuk di� hekimine getirilirse,klini�imizde de uygulamakta oldu�umuz TOP�KAL FLUOR uygulamas� ve F�SS�R SEALANT uygulamas� yap�labilir.Topikal fluor uygulamas� �ocu�un daimi di�lerini g��lendirir,daimi di�lerin ��r��e kar�� daha diren�li olmas�n� sa�lar.Fiss�r sealantlar ise b�y�k ve k��k az� di�lerin �zerinde bulunan girinti ve ��k�nt�lar�n �rt�lmesiyle �eker,�ikolata vs.gibi ��r�k olu�turucu maddelerin di�in y�zeye tutunmas�n� ve o girintilerden girerek di�i ��r�tmesini �nler,ayr�ca i�ersinde bulunan fluorid sayesinde di�in di�er b�lgelerinin de ��r�memesine katk�da bulunur.
�ocuklarda S�t Di�lerinin �nemi
S�t di�leri ge�ici oldu�u i�in ebeveynler taraf�ndan genellikle nas�l olsa bu di�ler de�i�ecek denerek pek �nemsenmez.Dolay�s�yla bu tarz bir d��nce s�t di�lerinin temizli�inin ihmaline ve ��r�mesine sebep olur.Unutlmamal�d�r ki s�t di�lerindeki ��r�kler hem �ocu�un di�lerinin a�r�mas�na sebep olur,hem de daimi di�lerine zarar verir.
S�t di�leri ihmal edilip dolgu ile kurtar�lamad�� zaman �ekilmesi gerekir,erken s�t di�i kayb� �ocuklar�n daimi di�lerinin �apra��k olmas�n�n en �nemli etkenlerinden birisidir.Erken s�t di�i kayb� sonucunda a��zda bulunan di�ler bo�lu�a do�ru kayar ve daimi di�lerin s�rece�i yer kalmaz sonu� �apra��kl�kt�r.Dolay�s�yla s�t di�lerinin sa�l�� ok �nemlidir.�ocuklarda a��z hijyeni �ocu�un ilk di�leri s�rd�� andan itibaren ba�lamal�d�r.Hen�z bebek iken yap�lmas� gereken �ey temiz bir bez par�as�yla bebe�in di�lerinin �zeri her emzirme veya mama yedilten sonra yap�lmal�d�r.�ocu�un ya�� biraz daha b�y�nce(2ya�) di� f�r�as� kullan�lmaya ba�lanmal�d�r.

Bebeklerde Di� ��r�� (Biberon ��r��)
Bebe�imin di�leri s�rer s�rmez ��r�d�. Nedeni ne olabilir?
Bebeklerde bazen di�lerin �zerinde s�rer s�rmez kahverengi lekeler olu�tu�u ya da bu di�lerin k�r�l�p d�k�ld�� g�zlenir. Asl�nda bu lekeler di� ��r�kleridir ve di�ler de ��r�k nedeniyle k�r�l�r. Bu kadar erken bir d�nemde ��r�k olu�mas�n�n nedeni de biberon ��r�� ad� verilen ��r�klerdir. Bebek beslenmesinde en �nemli besin olan anne s�t� ya da inek s�t� do�al olarak �eker i�erir. Gece yatmadan �nce yada uyku s�ras�nda bebek anne s�t� ya da biberon emerse s�t a��zda birikerek mikroplar�n di�leri ��r�tmesi i�in elveri�li bir ortam olu�turur. Bu nedenle �zellikle gece beslenmesi sonras� di�lerin temizli�ine �zen g�sterilmelidir.
Biberon ��r��nden korunmak i�in ne yapmak gerekir?
Bebeklerde meydana gelen ��r�klerin tedavisi �ok g�� oldu�undan, koruyucu �nlemlerin erken d�nemde al�nmas� gerekir.
Bunlar nelerdir?
*Bebe�inizin gece a�z�nda biberonla uyuma al��kanl��n� �nleyin. Beslendikten sonra uyutmaya �al��n.
*Biberondaki s�te �eker, bal pekmez gibi tatland�r�c�lar ilave etmeyin.
*Bebek beslendikten sonra mutlaka su i�irin.
*�lk di�lerin s�rmeye ba�lamas�yla gece ve sabah beslenmeleri sonras� temiz, �slak bir t�lbent ile di�lerini silerek temizleyin.
Biberon ��r��n�n �nemi nedir?
Biberon ��r�� g�r�len di�ler tedavi edilmezse a�r� yapar ve iltihaplan�r. �ltihapl� ya da a�r�yan di�ler bebe�in huzursuzlanmas�na ve beslenme d�zeninin bozulmas�na neden olur. �ltihap alttan gelecek kal�c� di�ler de etkileyip �ekillerinin bozuk olmas�na yol a�ar. Bu di�ler �ekilmek zorunda kal�rsa �ocukta konu�ma problemleri ortaya ��kabilir.
Biberon emmedi�i halde bebe�imin di�leri ��r�d� neden olabilir?
Biberonun yan� s�ra emziklerin a�layan bebekleri susturmak amac�yla bal, pekmez, re�el gibi tatland�r�c�lara bat�r�larak verilmesi de biberon ��r�klerinin ba�ka bir nedenidir. Bunun yan� s�ra, di�ler s�rd�kten sonra oyalanmak amac�yla bebe�in eline verilen karbohidratl�-�ekerli g�dalar da di� ��r�klerine neden olur. �ocu�u bu t�r g�dalar�n yerine elma, havu� gibi besin de�eri y�ksek; di� temizli�ine yard�mc� g�dalara y�nlendirmek gerekir.
Fluorid Uygulamalar�:

RES�N-�YONOMER RESTORAT�F MATERYALLER

9/7/2010

Resin-�yonomer Restoratif Materyaller

�ZET

Kompozit rezin ve geleneksel cam iyonomer componentlerini kapsayan hibrid restoratif materyaller son y�llarda geni� �apta tan�t�lmas�yla Di� Hekimli�inde kabul edildi. Bunlar resin modifiye cam iyonomer simanlar� ve poliasit modifiye kompozit veya kompomerlerini i�ermektedir. Bunlar geleneksel restorasyonlar�n nem hassasiyeti ve a��nma direncinin ve dayan�kl�l��n yetersiz olmas� problemlerini ��zmek i�in geli�tirildi. Ayn� zamanda sertle�menin kontrol edilmesi, di� yap�lar�na adezyon okluzal tablaya uygun kuvvet, flor�r sal�n�m� ve estetik gibi klinik avantajlar s�rd�r�lm��t�r. �imdi bu yeni materyallerin �zelliklerine ve geli�imlerine g�z ataca��z. Klinik performanslar� umut verici ve amalgama ve di�er geleneksel restorasyonlara iyi bir alternatif olarak g�r�lmektedirler.
TANITIM
Uzun amalgam restoratif materyal olarak tercih edildi. Buna ra�men son zamanlanlarda, insan sa�l��n� ve�evreyi etkileyen toksik civa, amalgam�n g�venirlili�ini etkilemi�tir. Di� Hekimli�indeki bu gibi endi�eler alternatif restoratif materyallerin geli�mesini sa�lam��t�r. Rezin kompozit ve cam-iyonomer restorasyonlar uygulanabilir alternatifler olarak g�r�nmektedir. Rezin kompozitler k�sa d�nemde amalgam kadar kal�c�d�r. Fakat uzun d�nemde renk de�i�imi, retansiyon kay�plar�, sekonder ��r�klere ba�l� olarak ba�ar�s�zl�k oran� artar. Ayr�ca y�ksek kalitede kompozit restorasyonlar i�in cocuklarda zor olan nem kontrol�n� �ok iyi sa�lamak gerekir.
Cam-iyonomer simanlar ilk kez 1972"de Wilson veKent taraf�ndan Di� Hekimli�ine tan�t�lm��t�r.
�NEML� �ZELL�KLER�
-mine ve dentine kimyasal ba�lanma yetene�i
-periyodontal dokularla ve pulpayla biyolojik uyumluluk
-flor�r sal�n�m�yla sa�lad�� karyostatik ve antimikrobiyel aktivite
-sertle�me b�z�lme hacminin d��kl��
-di� dokusuyla benzer �s�sal genle�me katsat�s�
Bu avantajlar onlar� yap��t�r�c� simanlar ve kaide materyalleri kadar ba�ar�l� yapm��t�r. Buna ra�men d��

STRES ANAL�Z�

9/7/2010

STRES VE STRESLE BA�A �IKMA

Stres insan�n ortaya ��kt�� ilk zamandan beri var olmas�na ra�men �zellikle son otuz y�l i�erisinde evrensel bir ilgi oda�� haline gelmi�tir. Bu ilginin nedenleri stresin insan sa�l�� ve i� ya�am�ndaki performans�n� olumsuz y�nde etkilemesinden kaynaklanmaktad�r.

Bug�n �al��ma hayat�ndaki bireyler, ba�ar�l� olman�n yaratt�� bir bask� ve gerilimin alt�ndad�r ve bu bask� ve gerilimler en �st d�zey �al��andan en alt d�zey �al��ana kadar herkes i�in ge�erlidir. �yleyse stres bir zorlanma, bir y�klenmedir. Ancak stres ayn� zamanda ya�am�n ayr�lmaz bir par�as�d�r. Baz� ara�t�r�c�lara g�re stresten kurtulmak ancak �l�mle m�mk�n olmaktad�r. Buradan ��kar�lacak sonu� ise, stresin her zaman var oldu�u ve ancak bizler onun fark�nda olup y�netebildi�imiz zaman bizim i�in yararl� oldu�udur.

Bir ba�ka �zellik ise, stresin bireye �zg� bir olay olmas�d�r. ��yle ki ayn� stres yarat�c�s�na iki ki�inin verdikleri cevaplar farkl� olacakt�r, zira aralar�nda bireysel farkl�l�klar bulunmaktad�r. Hal b�yle olunca ki�ilerden biri strese girerken di�eri girmeyebilecektir. Dolay�s�yla stres bireylerin onu alg�lama durumlar�yla s�k� s�k�ya ba�l�d�r. Peki o zaman hangi fakt�rler bizlerde strese neden olur diye soracak olursak, hemen hemen her f�kt�r bunun cevab�d�r diyebiliriz. ��yle ki:

1. F�Z�KSEL STRES KAYNAKLARI

*S�cak
*So�uk
*G�r�lt�
*K�t� �al��ma �artlar� ve donan�m
*Yang�n
*Trafik
*�iddet
*Ki�inin hasta veya rahats�z olmas�

2. SOSYAL STRES KAYNAKLARI

A)Sosyal, ekonomik ve politik ko�ullar

*��sizlik
*Enflasyon
*Kira sorunu
*Vergiler
*Y�ksek su� oran�
*�evre kirlili�i
*Teknolojik de�i�iklikler

B)Aile ortam�

*�� y�k�n�n payla��lmas�
*K�skan�l�k
*Cinsiyet rolleri
*Farkl� de�erler
*Ailede �l�m veya hastal�k
*Farkl� ya�am tarzlar�
*Maddi sorunlar

C)�� ve kariyer

*Yeti�tirilmesi gereken i�ler
*Yanl�� anla��lmalar
*�� seyahatleri
*��in b�l�nmesi
*Rekabet
*Kendini kabul ettirme �abas�
*E�itim

D)Ki�ileraras� ve �evresel ili�kiler

*Farkl� de�er yarg�lar�
*Zorunluluklar
*Bekleme ile ge�en zaman
*K�t� servis
*Sigara i�en ve i�meyenler
*K�t� araba kullanma al��kanl�klar�
*Sosyal beklentiler

G�r�ld�� zere yukar�da da belirtti�imiz gibi �evremizdeki hemen hemen her �ey bizlerde stres yarat�c� bir fakt�r olarak kar��m�za ��kmaktad�r. Peki bir stres uyar�c�yla kar��la�t��m�z zaman nas�l bir tepki vermekteyiz? sorusunu soracak olursak cevab�m�z �u olacakt�r:

�ncelikle strese maruz kalma iki farkl� a��dan ele al�nmal�d�r. Bunlardan birincisi anl�k stresle kar�� kar��ya kalma ikincisi ise devaml� stresle kar�� kar��ya kalmad�r. Burada �unu da a��klamakta fayda vard�r. Anl�k strese maruz kalman�n etkileri devaml� maruz kalman�n etkilerinden �ok daha hafiftir. Streste �nemli olan stres uyar�c�lar�na ne s�rede maruz kald��m�zd�r. En uzun s�re en fazla zarar� en k�sa s�rede en az zarar� ifade eder. Tabi bu noktada bireysel farl�l�klar� hi�bir zaman unutmamam�z gerekir. ��yle ki bir birey strese uzun bir zaman maruz kal�r ancak az etkilenirken, di�er birey az bir zaman maruz kal�r ama �ok etkilenebilir. Tabi olarak da b�yle durumlarda stresin insan v�cudundaki etkileri de farkl�la�maktad�r.

Anl�k stres uyar�c�s�yla kar��la�t��m�z zaman v�cudumuzda ortaya ��kan tepkiler �unlard�r:

*Soluma, h�zl� nefes alma
*Daha fazla adrenalin �retme
*Daha h�zl� kalp at��
*Kan bas�nc�ndaki art��
*El ve ayaklardaki kan�n �ekilmesi
*V�cut metabolizmas�nda h�zlanma
*Daha h�zl� kan p�ht�la�mas�
*Mide ve kar�n b�lgesine giden kanda azalma
*Kaslara giden kan ak��nda artma
*Kas gerginli�i
*T�m duyular�n hassasla�mas�
*Mide ve a��rsak fonksiyonunda azalma
*Beynin daha h�zl� �al��mas�
*K�sa s�rede yarg�lama
*Daha h�zl� karar verme
*Geli�mi� bellek g�c�
*Daha keskin bir dikkat

Bu s�ralamadan da g�r�lece�i �zere bireyin anl�k stres uyar�c�s�yla kar��la�mas� durumunda v�cudun kar�n, mide, ba��rsak b�lgelerindeki kan �ekilerek kaslara g�nderilmektedir. Bunun nedeni ise uyarana kar�� tepki verebilme yetene�imizin artt�r�lmas� daha do�rusu Sava� veya ka� cevab�n� verilebilmesidir.

Anl�k streste beyin fonksiyonlar�n�n h�zlanmas�n�n alt�nda yatan fakt�r ise, daha h�zl� yarg�lama ve karar verme s�reciyle birlikte anl�k stres tehlikesine kar��n en k�sa s�rede nas�l yan�t verilece�inin bulunmaya �al��lmas�d�r ki yine burada sava� veya ka� cevaplar�ndan en uygun olarak hangisinin verilebilece�i �nemlidir.

Bizler ister anl�k isterse uzun s�reli olsun stres uyar�c�lar�yla kar��la�t��

A�IZ VE D��LER HAKKINDA GENEL B�LG�

9/7/2010

A��z ve Di�ler Hakk�nda Genel Bilgi
Di�lerin yap� maddesi nedir?
di� mine, dentin, sement ve pulpadan (di� �z�) olu�ur.

Mine:
*V�cuttaki en sert maddedir.
*Di�i en d��tan koruyucu bir katman olarak �evreler. ��inde sinir h�creleri olmad�� i�in duyarl� de�ildir.
*% 97"si kalsiyum tuzlar�ndan olu�ur.
*Minenin yap�s�na giren kalsiyum tuzlar�, organik di� maketi �zerinde yava� yava� ��kelerek birikir ve kristalle�ir. Bu birikme, ana rahminde iken ba�lar.
*Anne, gebelik s�resince baz� ila�lar al�rsa veya �ocuk mine te�ekk�l� s�ras�nda bir hastal�k ge�irirse mine birikimi aksakl��a u�rayabilir. 0 zaman di�ler sar�, gri veya kahverengi olur. Bazen de eksik (hipoplazik) te�ekk�l eder.

Dentin (Fildi�i):
*Minenin alt�ndaki tabakad�r.
*Yeti�kin bir insan di�inin %75ini olu�turur.
*Kemikle ayn� yo�unlu�a sahip olmas�na ra�men �s�ya ve dokunmaya duyarl�d�r. Gerekti�inde i�erdi�i tamir h�creleri ile yeniden dentin dokusu olu�turabilirler.
*Dentin canl� bir yap�d�r ve �ok say�da kanalc�k i�erir.
*Di�, dolgu veya kaplama yap�lmak i�in oyulur veya k��lt�l�rse bu kanalc�klar a��a ��kar ve o zaman so�uk, s�cak, tatl� ve ek�iden a�r� duyulur.

Pulpa (di� �z�):
*Di�in orta k�sm�na ve burada bulunan yumu�ak dokuya verilen add�r.K�k�n ucuna kadar devam eder.
*Bu k�s�mda kan damarlar� yer al�r ve bu damarlar sayesinde di� enfeksiyondan korunur ve daima aktif halde kal�r.
*Di� �z�n�n d�� evresi dentin yap�c� h�crelerle (odontoblast) ku�at�lm��t�r.
*Bu h�creler, ��r�k ve di�er zararl� etkenlere kar��, di�i koruyan kale muhaf�zlar�na benzer. Her hangi bir nedenle olu�an ��r��e kar�� dentin yap�c� h�creler �st�n gelirlerse bu h�creler di� �z� kalesini dentinle s�varlar; yenik d��erlerse di� �z� a��l�r ve iltihaplan�r. Bu etkinlik gen� insanlar�n di� �z�nde daha yo�undur.

sement:
*K�k�n etraf�n� kaplayan kemiksi bir tabakad�r, �ok incedir. di� k�k�n�n �ene kemi�ine tutunmas�n� sa�lar.
*%65"i inorganik maddedir.
*Bazen k�k etraf�nda ve k�k ucunda a��r� sement birikebilir. Buna "Hipersemontoz" denir.
Di�ler ne i�e yarar?
*Di�ler sindirim sisteminin ba��nda besinlerin ufalan�p par�alanmas�na, kopar�lmas�na yard�m eder.
*Kendini �evreleyen destek dokular� korur ve geli�melerini sa�lar.
*Konu�may� ve seslerin do�ru bir �ekilde ��kmas�n� sa�larlar.
*Estetik olarak y�zle bir b�t�nl�k i�indedir.

D�� R�KLER�

Di� ��r�kleri daha �ok koyu renklenmelerle birlikte g�r�len oyuklar olarak alg�lanmaktad�r. �nlenebilir bir hastal�k olmas�na kar��n d�nyada di� ��r�� deneyimi ya�amayan �ok az insan vard�r.

Di�ler neden ��r�r?
A��zda bulunan bakterilerden olu�an bakteri pla��, �ekerli ve unlu yiyeceklerin a��zda kalan art�klar�ndan asit olu�turabilmektedir. Bu asitler, di�lerin mineral dokusunu ��zerek di�in minesinin bozulmas�na ve sonu�ta da di� ��r��n�n ba�lamas�na ve di� hekimlerinin kavite dedikleri oyuklara neden olmaktad�rlar.
Uzun y�llar, nedeni bilinmeyen bir hastal�k g�z�yle bak�lan di� ��r��n�n g�n�m�zde "�ok sebebe ba�l� bir hastal�k" oldu�u anla��lm��t�r.
Di� ��r��n�n ba�l�ca 3 etkeni vard�r:
*Bakteri pla�� (Di� pla�� ad� da verilir),
*Karbonhidratl� g�dalar (�eker, un... gibi),
*B�nyesel etkenler (Di�in yap�s�. t�kr��n bile�imi... gibi)
Di� sa�l�� dengeli olan bir kimsede bu etkenlerden birisi de�i�ikli�e u�rarsa, ��r�k ortaya ��kar.
��r�k belirtileri nelerdir?
��r�k ve oyulmu� bir di�, koyu renkli bo�lu�uyla kolayca tan�n�r. Fakat bazen ��r�k �ukurcu�u gizli kal�r ve di� hekimi ancak yard�mc� tan� ara�lar�yla (mesela di� r�ntgeni gibi) te�his koyabilir.
�o�u zaman ��r�k, di� t�berk�llerinin yani t�msekciklerin birbiriyle kesi�ti�i yerde veya di�in boyun k�sm�nda g�r�l�r. �ki di� aras�nda kalan gizli ��r�kler uzun s�re fark edilmez.
Di� ��r��nde di� hekimine ba�vurmay� gerektiren en �nemli belirti a�r�d�r. A�r�, so�uk, s�cak, tatl� veya ek�iden olur
��r�kten korunmak bir ki�isel irade konusudur ve hepimizin sa�lam di�ler ve sa�l�kl� a�z�n getirece�i rahatl��n bil

A�IZ VE D��LER HAKKINDA GENEL B�LG�

9/7/2010

A�IZ VE D��LER HAKKINDA GENEL B�LG�

di�lerin yap� maddesi nedir?
di� mine, dentin, sement ve pulpadan (di� �z�) olu�ur.

mine: v�cuttaki en sert maddedir. di�i en d��tan koruyucu bir katman olarak �evreler. i�inde sinir h�creleri olmad�� i�in duyarl� de�ildir. % 97"si kalsiyum tuzlar�ndan olu�ur. Di� minesi alt�gen "apatit" kristalleri �eklinde d�zenlenmi�tir. Minenin yap�s�na giren kalsiyum tuzlar�, organik di� maketi �zerinde yava� yava� ��kelerek birikir ve kristalle�ir. Bu birikme, ana rahminde iken ba�lar. Anne, gebelik s�resince baz� ila�lar al�rsa veya �ocuk mine te�ekk�l� s�ras�nda bir hastal�k ge�irirse mine birikimi aksakl��a u�rayabilir. 0 zaman di�ler sar�, gri veya kahverengi olur. Bazen de eksik (hipoplazik) te�ekk�l eder.

dentin: minenin alt�ndaki tabakad�r. yeti�kin bir insan di�inin %75ini olu�turur. kemikle ayn� yo�unlu�a sahip olmas�na ra�men �s�ya ve dokunmaya duyarl�d�r. gerekti�inde i�erdi�i tamir h�creleri ile yeniden dentin dokusu olu�turabilirler. Di�in as�l kitlesini dentin (fildi�i) tabakas� olu�turur. Dentin, ta� k�sm�nda mine; k�k k�sm�nda da sement ile �rt�l�d�r. Dentin canl� bir yap�d�r ve % 70"i mineral tuzlar�; % 20si organik madde ve % 10"u da sudan olu�ur. Dentinde �ok say�da kanalc�k i�erir. Bu kanalc�klar�n i�i di� �z� s�n�r�ndaki dentin yap�c� h�crelerin uzant�lar� olan iplik�iklerle doludur. Dentin yapan h�crelere "Odontoblast" denir. Dentin kanalc�klar�n�n milimetre karede say�lar� 10.000"e. yakla��r. Di�, dolgu veya kaplama yap�lmak i�in oyulur veya k��lt�l�rse bu kanalc�klar a��a ��kar ve o zaman so�uk, s�cak, tatl� ve ek�iden a�r� duyulur.

pulpa (di� �z�): di�in orta k�sm�na ve burada bulunan yumu�ak dokuya verilen add�r. k�k�n ucuna kadar devam eder. bu k�s�mda kan damarlar� yer al�r ve bu damarlar sayesinde di� enfeksiyondan korunur ve daima aktif halde kal�r. ayn� zamanda pulpada a��r� duyarl� sinir h�creleri bulunur ve bu h�creler sayesinde s�cak, so�uk ve bas�n� gibi duyular hissedilir. "Pulpa" ad� da verilen di� �z�, dentin taraf�ndan olu�turulan bir odac�k i�inde yerle�en k�lcal atar ve toplar damarlar; duyu sinirleri ve b�t�n bu yap�lar� koruyan bir destek dokusundan olu�ur. Di� �z�n�n d�� evresi dentin yap�c� h�crelerle (odontoblast) ku�at�lm��t�r. Bu h�creler, ��r�k ve di�er zararl� etkenlere kar��, di�i koruyan kale muhaf�zlar�na benzer. Her hangi bir nedenle olu�an ��r��e kar�� dentin yap�c� h�creler �st�n gelirlerse bu h�creler di� �z� kalesini dentinle s�varlar; yenik d��erlerse di� �z� a��l�r ve iltihaplan�r. Bu etkinlik gen� insanlar�n di� �z�nde daha yo�undur.

sement: k�k�n etraf�n� kaplayan kemiksi bir tabakad�r, �ok incedir. di� k�k�n�n �ene kemi�ine tutunmas�n� sa�lar. %65"i inorganik maddedir. Bazen k�k etraf�nda ve k�k ucunda a��r� sement birikebilir. Buna "Hipersemontoz" denir.
yukar�
di�ler ne i�e yarar?
Di�ler sindirim sisteminin ba��nda besinlerin ufalan�p par�alanmas�na, kopar�lmas�na yard�m eder. kendini �evreleyen destek dokular� korur ve geli�melerini sa�lar. konu�may� ve seslerin do�ru bir �ekilde ��kmas�n� sa�larlar. estetik olarak y�zle bir b�t�nl�k i�indedir.
Di�lerin G�revlerine G�re Farkl� Yap�lar� Vard�r;
1- Kesici Di�ler
Alt ve �st �enedeki �n di�ler "Kesici Di�" olarak adland�r�l�r. �st �enede geni�li�i 9-10 mm. olanlar orta kesici; 6-7 mm. olanlar ise �st yan kesicilerdir. Alt orta ve yan kesicilerin geni�likleri ise 6-7 mm. aras�ndad�r.
2- Kaninler (K�pek Di�leri)
"K�pek di�i" ve "g�z di�i" ad� da verilen kaninler kesici di�lerden sonra gelir, alt ve �st �enede sa�l�-sollu birerden d�rt (4)tanedir. U�lar� sivri olup koparmaya yararlar.
3- Az� Di�leri
Kaninlerin arkas�nda, az� di�leri yer al�r. Yap� olarak birbirinden farkl� olan az� di�leri, her bir yar�m �enede, iki k��k az�, �� de b�y�k az� olmak �zere be�er tane ve bir �enede toplam on (10) tanedir.
B�t�n k��k az�lar�n �i�neme ve kenetlenmeye yarayan iki�er t�msek�ikleri vard�r. �st �enedeki b�y�k az�lar�n d�rder t�msek�i�i; alt �enedeki b�y�k az�lar�n

AMALGAM VE KOROZON

9/7/2010

AMALGAM VE KOROZYON

G�R��
Di�hekimli�inde a��z i�i restorasyonlar�n yap�m�nda yayg�n olarak �ok �e�itli metaller ve metal ala��mlar� kullan�lmaktad�r. Yine di�hekimli�inin ilgi alan�na giren a��z ortam�, adeta korozyon olmas� i�in yarat�lm��t�r. Korozyon, �evrenin (atmosfer,su i�i, toprak alt� yan�nda a��z s�v�lar�) etkisiyle bir maddenin y�zeyinden ba�layarak geli�en bozunmas� olarak tarif edilebilir 55. �nsan t�k�r�� inorganik ve organik kaynakl� karma��k ve de�i�ken bir kar��mdan olu�ur 71. Cl- gibi agresif aniyonlar, ortamdaki oksijen, pHdaki de�i�kenlikler ve s�cakl�k de�i�imleri korozyon i�in uygun bir ortam haz�rlar. Metalik restorasyonlar�n a��z ortam�nda yeterli korozyon direnci olmas�, kullan�mlar�nda �nemli bir tercih nedenidir. Yeterli korozyon direnci olmamas� durumunda, kabul edilemeyecek renklenmeler, y�zey p�r�zlenmesi ve maddenin �zelliklerinin olumsuz etkilenmesi gibi olaylar ortaya ��kar. Bunun d��nda, korozyon �r�nleri biyolojik sistemi olumsuz etkileyebilir 8, 174. Korozyon ayn� zamanda glikoprotein gibi organik komponentlerden de etkilenir 26, 47, 64, 153. �nhibisyon bu t�k�r�k komponentlerinin metal y�zeye adsorbsiyonu ile meydana gelir. Di�hekimli�inde kullan�lan ala��mlar�n korozyonunun biyolojik, fonksiyonel ve estetik etkileri olur. Korozyon direnci, bir materyalin biyokompatibilitesinde anahtar rol oynar. Kron-k�pr� protezlerinde k�ymetsiz metal ala��mlar�n�n kullan�lmas� �zellikle biyolojik a��dan tart��ma konusu olagelmi�tir. Protetik restorasyonun tak�lmas� sonras� ��z�nen metalik yap�ta�lar� hastan�n sa�l��n� do�rudan etkileyebilir. Bunlardan en �nemlileri nikel ve berilyum"dur. Nikel halen yayg�n olarak kullan�lmaktad�r78. Di�hekimli�inde kullan�lan baz� ala��mlar�n allerji olaylar� ile ilgili oldu�undan ��phe edilir 48, 91. Bu ala��mlardan do�al veya sentetik t�k�r�k i�inde, in vitro veya in vivo ko�ullarda, belli elementlerin sal�nmas� ile ilgili bilgiler s�n�rl�d�r. Buna kar��l�k elektrokimyasal y�ntemler kullan�larak, �ok say�da korozyon testi �al��mas� yap�lm��t�r 123. Di�hekimli�inde ala��m halinde CrCo, CrNi, NiTi gibi, ala��m veya saf halde alt�n, titanyum gibi veya amalgam gibi bir�ok �e�it metal kullan�lmaktad�r. A��z i�i restorasyonlarda kullan�lan bu metal ala��mlar� ve amalgam, �u ana kadar yap�lm�� al��malarda belirlendi�i gibi, t�k�r��n de etkisi ile, korozyona u�ramaktad�rlar 6, 19, 23, 58, 75, 107, 121, 130, 147, 170. Yap�lan �al��malarda t�k�r��n, serum fizyolojik (0,9 % NaCl) veya sentetik t�k�r��n �e�itli metallerin korozyonu �zerine etkisi incelenmi�tir, ancak hangi t�k�r�k bile�eninin, �zellikle de organik komponentlerin, daha �ok veya daha az etkisi oldu�u hakk�nda kar��la�t�rmal� bir ara�t�rma yap�lmam��t�r. Sadece organik yap� ta�lar�ndan m�sin"in �e�itli ala��mlar�n korozyonu �zerine etkisini inceleyen bir �al��ma yap�lm��t�r 106. Ba�ka bir �al��mada serum fizyolojik, 10%"luk fetal dana serumu ve dana alb�mini ��zeltileri protein ��z

A�IZ VE D�� SA�LI�I

9/7/2010

A�IZ VE D�� SA�LI�I

A��z ve Di� Sa�l��n�n �nemi

A��z ,sindirim sisteminin ba�lang�c�d�r.B�t�n besinler a��z yoluyla al�n�r.Al�nan besinler a��zda bulunan di�ler yard�m�yla sindirime haz�rlan�r.Bu nedenle d�� ortamla ili�kili olan a��z ve di�lerimizin sa�l�kl� olmas� olduk�a �nemlidir.A��z ve di�lerin sa�l�� i�in �ncelikle bu b�lgelerin temizli�ine �nem vermeliyiz.A�z�m�z�n sa�l�� i�in a��r� s�cak g�dalara dikkat ederek a��z i�i dokular�n yanmas�n� �nlemeliyiz.Yine yemeklerden sonra a��z i�i suyla y�kanarak buralardaki koku�maya neden olan besin art�klar� temizlenmelidir.A��z i�inde yaralar olu�tu�u zaman hekime g�sterilerek,tedavi ettirilmelidir.Ayn� �ekilde di�lerin sa�l�� i�in d�zenli olarak di�ler,f�r�alanarak temizlenmelidir.Besin art�klar�n� di� aralar�nda kalarak ��r�meye neden olmas� �nemlidir.A��z kokular�n�n ve bir �ok rahats�zl��n di� ��r�klerinden kaynakland�� unutulmayarak,temizli�e �nem verilmelidir.A��z ve di�lerin sa�l�kl� olmas� ho� bir g�r�n�m vererek ki�inin konu�ma,g�lme gibi durumlarda rahat hareket etmesine yard�mc� olur.Di� ��r��nden dolay� a�z� kokan ki�inin �evresini rahats�z etmesi s�k�nt�l� durum olu�turur.K�saca a��z sa�l��,di� sa�l�� ile yak�ndan ilgilidir.

Di� ��r�mesi

Yap�lan ara�t�rmalar sonucunda �ocuklar�n �o�unda di� ��r��ne rastlanm��t�r.Di� ��r�mesine a��zdaki bakteriler neden olur.Bakterilerin yan�nda di� ��r�mesine neden olan di�er ��eler,di� aralar�nda kalan besin art�klar� ile duyarl� bir di� y�zeyidir.Di�lerin ��r�mesine neden olan besinler �zellikle karbonhidratl� di�er bir ifadeyle �ekerli yiyeceklerdir.
Di� ��r�mesinin �nemli nedenlerinden birisi de sudaki fl�or eksikli�idir.Fl�or di� minesinin direncini artt�rarak,��r�meyi �nler.Bu nedenle sularda fl�or eksikli�i varsa sa�l�k kurulu�lar�ndan gerekli yard�m al�nmal�d�r.Fl�or fazlal�� ise di�lerde sararmaya neden olur.
Di�lerimizin d�zenli olarak f�r�alan�p temizlenmemesi durumunda di� aralar�nda kalan besin art�klar� bakteriler taraf�ndan par�alan�r.Par�alanan besinler,bakteriler ve salg�lardan di� pla�� denilen birikintiler olu�ur.Besin maddelerini bakteriler taraf�ndan par�alanmas�yla olu�an asitler di�in minesini ve kemi�ini oyar.Di�te olu�an bu oyu�a KAV�TE denir.Di�te olu�an bu oyuklar zamanla giderek b�y�r ve derinle�ir.B�ylece zamanla di�in sert k�sm� olan mine tabakas� delindikten sonra daha kolay oyulan yumu�ak dokuya ula��l�r.Di�teki oyulma devam ederek,di� �z�ne ula��r.Di�teki ��r�menin di� �z�ne ula�mas�yla di� a�r�lar� olu�maya ba�lar.Di� a�r�s�n�n olmad�� durumlar di� sa�l��n�n yerinde oldu�unu g�stermez.Bakterilerin di� �z�ne ula�mas�ndan sonra burada iltihaplanma meydana gelir.Buna APSE denir.��r�k di� �z�ne ula�t�ktan ve �zellikle de apse olu�tuktan sonra di�in tedavi edilme �ans� art�k kalamam��t�r.
Di�lerin ��r�mesi hem s�t di�lerinde hem de kal�c� di�lerde meydana gelebilir.Di�lerin ��r�me nedenlerini k�saca a�a��daki gibi s�ralayabiliriz;
-B�y�me ve geli�me d�nemlerinde kalsiyum,fosfor ve fl�or bak�m�ndan yetersiz besinlerin al�nmas�,
-�ekerli besinlerin a��r� t�ketilmesi,
-Di�lerin f�r�alanmamas�
-Yumu�ak besinlerle beslenilmesi
-S�k s�k gebe kal�nmas�
-Erken bebeklik d�nemlerine y�ksek ate� olu�mas�
-Yanl�� ve hatal� ila� kullan�lmas� di� ��r�mesine neden olan etmenlerdir.A��z a��k durumda uyumak da di�ler i�i zararl� olabilir.

Di� ��r�klerinde erken tan� ve tedavi hem sa�l�k hem de sosyal ve ekonomik y�nden b�y�k �nem ta��r.Di� ��r�kleri daha ilk a�amada tespit edilip,tedavisi yap�l�rsa di� kurtar�l�r.�lk a�amada tedavi i�in yap�lan harcamalar daha azd�r.Ayr�ca sa�l�k personelinin zaman kayb� da en azd�r. ��r��n ilerleyen a�amas�nda yap�lan harcama ve emek artar.Di� tedavisinde kullan�lan ara� ve malzemelerin d�viz �denerek ithal edildi�i d��n�l�rse �lkemiz ekonomisi a��s�ndan ne derece �nemli oldu�u daha iyi anla��l�r.K�saca belirtecek olursak ��r��n erken te�his edilmesi di�in kurtar�lmas�n�n yan�nda ekonomik y�nden de b�y�k yararlar

A�IZ VE D�� SA�LI�I

9/7/2010

A�IZ VE D�� SA�LI�IMIZI NASIL KORUYAB�L�R�Z
?
-Plak Nedir?
-Di�eti Hastal��n�n Belirtileri
-Di�eti Hastal��n�n �nlenmesi
o1 - D�� FIR�ASI
o2 - BOYAMA TABLET�
o3 - D�� MACUNU
o4 - D�� P�
o5 - K�RDAN
o6 - TEK DEMETL� FIR�A
o7 - ARA Y�Z FIR�ALARI
o8 - ELEKTR�KL� D�� FIR�ALARI
o9 - A�IZ GARGARALARI
o10 - A�IZ DU�U (WATER-PIK)

Medyadan, di� macunu reklamlar�ndan veya Di�hekiminizden; di�lerinizin �zerinde biriken pla�� her g�n f�r�alayarak temizlemenin gereklili�ini mutlaka duymu�sunuzdur. Peki, �zerinde bu kadar �srarla durulan plak nedir ve neden di�lerin �zerinde birikmesini istemiyoruz?
Plak Nedir ?
Di�ler �zerinde s�rekli olarak olu�an, i�inde bakteriler de bulunan, g�zle g�r�nmeyen, renksiz, yap��kan, ince bir tabakad�r. Hacminin % 30"u genel olarak t�kr�kten, yiyecek art�klar�ndan ve a��zi�i doku d�k�nt�lerinden, % 70"i ise a��zdaki bakterilerden, bakteri art�klar�ndan ve toksinlerden olu�mu� k�vaml� bir yap�ya sahiptir. Bu bakterilerin ise yakla��k % 30"u canl�, aktiftir.
Plak; zararl� etkisini hem di�ler, hem de di�etleri �zerinde g�sterir. Plaktaki bakteriler, yakla��k 24 saat i�inde �o�al�p organize bir yap� olu�tururlar ve ald��m�z g�dalardaki �ekeri kullanarak asit ve di�er baz� zararl� �r�nler �retirler, di� ve di�etlerine zarar vermeye ba�larlar. S�rekli ve do�ru yap�lan a��z bak�m�; a��z ortam�nda ��r��e sebep olabilecek g�dalar ve bakteriler bulunmas�na ra�men, plak birikimine engel oldu�u i�in di� ��r��n� ve di�i destekleyen dokular�n zarar g�rmesini �nler.
��te bu nedenle her g�n d�zenli bi�imde di�lerimizi f�r�alayarak, bu bakteri pla��n� hen�z zararl� hale gelmeden temizlememiz gerekmektedir. Plak yaln�zca di�lerinizin g�r�nen y�zeylerinde de�il, ayn� zamanda di�lerin birbirine bakan y�zeyleri ile di� ile di�etleri aras�nda da birikir. Bu b�lgelerde biriken pla�� temizlemek daha zordur ve temizlenmedi�i takdirde, t�kr�kte erimi� halde bulunan iyon ve tuzlar�n plak �zerine ��kmesi sonucunda bu b�lgelerdeki plak, di�ta��na d�n��r. G�zenekli bir yap�ya sahip olan di�ta�lar� daha fazla miktarda pla��n di�ler �zerinde daha s�k� bir �ekilde tutunmas�na ve daha kolayl�kla �o�alarak �evre dokular�n daha fazla zarar g�rmesine neden olur. Plak �o�ald�k�a doku kayb� fazlala��r, buna ba�l� olarak di�eti ceplerinin derinli�i de artar ve bu k�s�r d�ng�, sonu�ta di�in deste�ini kaybedip �nce sallanmas�na, sonra yer de�i�tirmesine ve nihayet di�in kayb�na neden olur. Yap��kan karakterdeki plak, bu zararl� �r�nleri b�nyesine alarak di�ler �zerinde uzun s�re kalmalar�n� sa�lar.
E�er plak temizlenmezse, bu maddeler di� ve di�etlerine zarar verecek kadar uzun bir s�re di�ler �zerinde kal�rlar ve sonu�ta asitler di�leri ��r�tmeye ba�larken , di�er zararl� maddeler ise di�etlerinde iltihaba neden olurlar; di�etleri k�zar�r, �i�er ve kolayca kanar. Bu safhada hastal��a Gingivitis (di�eti iltihab�) ad� verilir.
Plak yine de temizlenmezse, bu durumda ��r�kler ilerleyerek di�in �z�ne girer ve �iddetli a�r�lara neden olur. Di�er taraftan, di�eti iltihab� da ilerler ve dokularda geriye d�n�� olmayan bir y�k�m ba�lar. Di�etleri gev�er, di�lerden ayr�l�r ve plak di�in k�k�ne do�ru ilerleyerek di�i kemik i�inde tutan dokular�n a��lmas�na ve �evredeki kemi�in erimesine neden olur.
Bu safhada hastal��a, gingivitisin ilerlemi� �ekli olan Periodontitis (di�i tutan - destekleyen dokular�n iltihab�) ad� verilir. Sonu�ta, - Di�eti Cebi ad�n� verdi�imiz - di� ile di�etinin birle�me noktas� aras�nda sa�l�kl� a��zda mevcut olan girinti derinle�erek yar�klar meydana gelir. Derinle�en Di�eti Cebi, g�da art�klar�n�n birikimini kolayla�t�rarak mevcut pla��n daha fazla �o�almas�n� sa�lar. Plak �o�ald�k�a doku kayb� fazlala��r, buna ba�l� olarak ceple

BES�NLER� ��NEME

9/7/2010

��NEME

�i�neme, stomagnatik sistemin en �nemli fonksiyonlar�ndan biridir. Mandibulan�n �i�neme s�ras�nda ne �ekilde hareket etti�inin bilinmesinin klinik di� hekimli�i i�lemleri �zerinde fazlaca etkisi olmu�tur. Ge�mi�te mandibulan�n hareketlerinin anla��lmas� hareketli protezler bak�m�ndan �nemli kabul edilmi� ve bu �ekilde protezlerin hastalar�n �ene hareketleriyle uyumlu olarak yap�labilecekleri d��n�lm��t�r. Yak�n ge�mi�te �ene hareketleri ile ilgili bilgiler bir araya getirilerek artik�lat�rlerin, protezlerin ve suni di�lerin dizayn�nda ve yap�m�nda kullan�lm��t�r. G�n�m�zde ise �ene hareketlerinin �nemi sabit protezlerde, periodontolojide, ortodontide ve �i�neme sisteminin a�r�l� disfonksiyonlar�n�n tan� ve tedavisinde tam olarak ortaya ��km��t�r.

MAND�BULA HAREKETLER�

Mandibula olduk�a karma��k hareketlere sahiptir ve bunlar�n anla��lmas� g��t�r. Mandibulan�n uzaydaki �� d�zlemde (frontal, sagittal ve horizontal) hareketlerinin tam olarak a��klana bilmesi i�in alt� serbestlik derecesine gereksinim vard�r. �i�neme ile ilgili �l��mler genelde g�� i�lemler olarak bilinir. �i�nemenin anla��labilmesi ve �zerinde �al��ma yap�labilmesi i�in baz� teknikler kullan�lmaktad�r. Bunlar sinematografi, elektromiyografi, fotoelektrik teknikler ve ind�kleme cihazlar�d�r. Do�al di�lerin a��nan fasetleri �zerinde yap�lan �al��malarla da yararl� bilgiler toplanmaktad�r. Ara�t�rmac�lar antropolojik kafa taslar�nda a��nm�� di� fasetleri �zerinde dahi bu konuda �al��malar s�rd�rm��lerdir.

�i�neme s�ras�ndaki temel �i�neme hareketleri sadece yukar� a�a�� y�ndeki bir ritmik harekat de�ildir. Protrusiv ve retrusiv hareketler ile horizontal d�zlemde rotasyon hareketi ve mandibulan�n yana kayma hareketleri de birlikte g�r�lmektedir. Sagittal d�zlemdeki �i�neme darbelerinin izledi�i yollar g�zlemlendi�inde a��lma ve kapanma hareketleri terminal mente�e eksenine g�re anterior konumda yer al�rlar. Bu hareket yollar�na g�re �i�neme s�ras�nda salt rotasyon hareketlerinin nadir olarak meydana geldi�i ortaya ��kmaktad�r. Daha �ok e� zamanl� olarak hinge ekseni etraf�nda rotasyon kayma ve kondillerde rotasyon hareketleri meydana gelmektedir.

Kayma hareketi yapan kondil ayn� taraftaki di� y�zeylerinde e�risel a��nd�rma paternleri olu�turur. �rne�in sa� taraf kondili kayma yap�yor ise sa� taraftaki di�lerde a��nma olur. A��na di� y�zeyleri incelendi�inde g�zlemlenen �ey, �i�nemede intercuspal temaslardan daha �ok linguale ve bukkale kayma ile olu�an temaslar�n yer almas�d�r. Bu yan hareketler s�ras� ile �enenin a��lma, kapanma ve sentrik okluzyonu ile uyumludur. Di�lerdeki a��nma paternleri ki�iye �zg�d�r ve di� �ekimi veya okluzyonu etkileyen bir restorasyonla de�i�tirilebilir. Bu durum �i�neme paternin bir dereceye kadar okluzyona ba�l� oldu�unu g�stermektedir.

Frontal d�zlemde yeti�kinlere ait tipik bir �i�neme paterni g�z damlas� �eklindedir ve a��lma faz� medial, kapanma faz� ise lateral konumdad�r. Normal bir �i�nemede lateral ve vertical hareketlerin maksimum genli�i yakla��k olarak lateral ve vertical hareket miktar�n�n yar�s� kadard�r. �i�neme paterni ki�iye �zg� olmakla birlikte �i�nenen besinin t�r�ne, besin kitlesinin b�y�kl��ne, okluzyona ve di� say�s�na ba�l� olarak de�i�im g�sterebilir. �i�neme s�ras�ndaki kapanma hareketi intercuspal pozisyona yakla�t�k�a alt �ene s�n�r hareketi ile �ak��r. Bundan dolay� �i�neme s�ras�nda di�lerin birbirine temas ederek birbirleri �zerinde kayd�� ve b�ylece intercuspal pozisyona gelirken s�kl�kla kayma s�ras�nda temaslar olu�ur. Bu temaslar lateral hareket miktar� artt�k�a �o�al�r. Bu durum �zellikle sert besin kitleleri �i�nendi�inde g�zlenir. Frontal eksendeki �i�neme siklusunda �enenin a��lma vekapanma hareketi s�ras�nda �izilen �izgiler aras�ndaki a�� (intercuspal pozisyondaki vertex) t�berk�l e�imlerinin olu�turdu�u a��da her zaman daha dar veya ona e�ittir.

A��lma faz� s�ras�nda di�lerin birbirine te

K�K ��R�KLER�N�N TE�H�S VE TEDAV� Y�NTEMLER�

9/7/2010

FLORUR

9/7/2010

��NDEK�LER
1. FLOR�R
1.1. Tarih�esi
1.2. Flor�r�n Kimyasal �zellikleri
1.3. Flor�r�n Do�a"da Bulunu�u ve Kaynaklar�
1.4. Flor�r �yonunun �nsan V�cudunda Bulunu�u
1.5. Flor�r �yonunun Metabolizmas�
2. FLOR�R ALIMI
2.1. Sistemik Flor�r Uygulanmas�
2.1.1. ��me suyunun floridasyonu
2.1.2. Okul su floridasyonu
2.1.3. Sofra tuzunun floridasyonu
2.1.4. S�t�n florlanmas� (floridasyonu)
2.1.5. Diyetle al�nan florid �r�nleri
2.2. Topikal flor�r uygulanmas�
2.2.1. Florid ajanlar�
2.2.1.1. N�tral sodyum florid
2.2.1.2. Stannaous florid (SnF2)
2.2.1.3. Asidulo fosfat florid (APF)
2.2.1.4. Amin Florid
2.2.2. Florid Uygulama Ara�lar�
2.2.2.1. S�v� Sol�syonlar
2.2.2.2. Florid jelleri
2.2.2.3. Florirli di� macunlar�
2.2.2.4. Florid i�eren profilaksi pastalar�
2.2.2.5. Florid vernikleri
2.2.2.6. Florid tabletleri
2.2.2.6.1. Florid verim prensipleri
2.2.3. Uygulama metodlar�
2.2.3.1. Paint-on tekni�i
2.2.3.2. Ka��k tekni�i
2.2.3.3. Profilaksi a�amas�na ihtiya� duyulmas�
2.2.4. Farkl� klinik durumlarda topikal florid uygulanmas�n�n etkileri

2.2.4.1. S�t di�lerindeki etki
2.2.4.1.1. Prenatal flor�r ilavesi
2.2.4.1.2. Bebeklerde ve �ocuklarda flor�r ilavesi
2.2.4.2. Yeti�kinlerdeki etki
2.2.4.2.1. K�k y�zeyi ��r�k lezyonlar�
2.2.4.2.2. K�k y�zeyi hipersensitivitesi
2.2.5. Kombine topikal flor�r preparasyonlar�n�n etkileri
2.2.6. Flor�r i�eren dental materyaller ve macunlar
2.2.6.1. Restoratif materyaller, sement ve vernikler
2.2.6.2. Dental �r�nler
2.2.6.2.1. Flor�rl� di� ipleri
3. FLOR�R"�N ETK�LER�
3.1. Flor�r"�n Yararl� Etkileri
3.1.1. Flor�r�n mine yap�s�na etkisi
3.1.2. Flor�r�n bakteri pla��na etkisi
3.1.3. Flor�r�n ��r�k ba�lang�c� lezyona etkisi
3.1.4. Flor�r�n ��r�k dentin ve dentin dokusu �zerine etkisi
3.2. Flor�r�n Zararl� Etkileri (toksik etki

KEMOTERAP� ALAN HASTALARDA A�IZ SA�LI�I VE BAKIMI

9/7/2010

�ZET
Kanser g�n�m�zde �nemli bir sa�l�k sorunudur. Kemoterapi kanser tedavisinde yayg�n olarak kullan�lmaktad�r. Kemoterapik maddeler DNA"n�n sentezini engelleyerek yada i�levini bozarak etkisini g�sterir bu nedenle h�cresel proliferasyonun h�zl� oldu�u sindirim sistemi h�creleri kanser tedavisinden olumsuz etkilenir. Sindirim sisteminin ba�lang�� k�sm�nda a��z bo�lu�u yer al�r. A��z h�creleri yedi g�nde bir yenilendi�i i�in m�k�z mebrandaki de�i�imler kemoterapinin be� ve yedinci g�nlerinde meydana gelmektedir. A�z�nda meydana gelen de�i�imler de hastalar�n a�r�dan yak�nmalar�n� art�r�r, rahat�n� etkiler, ileti�imini ve beslenmesini bozar.A��zda komplikasyon geli�memesi i�in hem�irelerin hastan�n a��z b�t�nl��n� koruyan �nlemleri almas�, uygulamalar�n s�rd�r�lmesini sa�lamas� ve komplikasyonlar� �nceden tan�mas� kanserli hastalarda �nem ta��maktad�r.
A��z komplikasyonlar�n�n �nlenmesinde �zellikle evde a��z bak�m�n�n s�rd�r�lmesi �nemli rol oynamaktad�r. Kemoterapi �e�itli fakt�rlere ba�l� olarak bir hafta, on be� g�n, yirmi bir g�n veya yirmi sekiz g�n aral�klarla yap�lmakta ve tedavi aralar�nda hasta eve g�nderilmektedir. Tedavilerinin uygulanmas�ndan sonraki s�reci hastalar�n evde ge�irdikleri ve a��zdaki sorunlar�n daha �ok evde kald�klar� s�rede ortaya ��kt�� d��n�l�rse, birinci basamak hizmetlerinde �al��an hem�irelerin kanser hastalar�n�n a��z sa�l��n�n s�rd�r�lmesinde rol almas� ka��n�lmaz g�r�lmektedir.
Bu makalenin amac�: kanser hastalar�n�n a��z sa�l��n�n korunmas�na y�nelik birinci basamak hizmetlerinde �al��an hem�irelerin sorumluluklar�n�n belirlenmesine yard�mc� olmakt�r.
Anahtar kelimeler: Kanserde Tedavi, A��z Komplikasyonlar�, Stomatit
The Role Of Nursery In Preventing Mouth Complications In Patients Under Chemotherapy
SUMMARY
Cancer is an important health problem in our time.. Chemotherapic substances effects DNA, which causes cells growing and increasing, and impairs DNA"s synthesis, �ts function. Digestive system cells that have fast proliferation negative affects from cancer treatment. Mouth exist begining of the digestive system. The changes in mouth mucous membrane occur in the fifth and seventh day of chemotherapy, because mouth cells are renewed every seven days. The changes in the patients" mouths increase complaints like aching, effects comfort, disrupts communication and nourishment. To prevent complications in the mouth, it is important that nurses take measures to prevent the patient"s mouth integrity, monitor the continuation of the practices and recognize the complications beforehand.
Especially, mouth care in home have great effect to prevent mouth complications Chemotherapy treatment applied with time intervals such as a week, fifteen days, twenty one days or twenty eight days according to various factors and the patient is sent to home between these intervals. After the threatment, the patients stay at hom, and during this time the mouth problems occur., So, nurses role who work in first level make unavoidable in protecting mouth health patient who receiving cancer treatment.
This paper is to examine the responsibilities of the nurses who work in first level services in protecting cancer patients for mouth health.
Key words: Cancer Treatment, Mouth Complications, Stomatitis

G�R��
Neoplastik h�crelerin ila�larla ortadan kald�r�ld�� sistemik bir tedavi y�ntemi olan kemoterapi, kanser tedavisinde kullan�lan temel y�ntemlerden biridir. Kemoterapik ila�lar genellikle b�t�n h�crelerin genetik yap�s�n� olu�turan DNA"n�n sentezini engelleyerek yada i�levini bozarak etkisini g�stermektedirler. H�crenin b�y�mesini, �o�almas�n� sa�layan DNA" n�n sentezi ve i�levi bozuldu�u i�in h�cresel proliferasyonun h�zl� oldu�u sindirim sistemi h�creleri kanser tedavisinden olumsuz etkilenmektedir (2,7,9).
Sindirim sisteminin ba�lang�� b�l�m�nde yer alan a��z bo�lu�unu kaplayan �ok katl� epitel h�creler, normalde yakla��k yedi g�nde bir a��nma nedeni ile d�k�lmekte ve d�k�len h�cr

PEDIATRIC PNEUMONIA

9/7/2010

Pediatric Pneumonia

Pneumonia
A potentially serious respiratory infection

Diagnosis requires both clinical presentation and diagnostic studies
Epidemiology
More than 4 million deaths annually in children less than 5 years primarily in developing countries
Major cause of morbidity and one of the most common causes of medical intervention and hospitalization
Incidence
Highest among persons at extremes of age
In children 5 years 40:1000 children/year
Children 12-15 years 7:1000 children/year
In the U.S. 20% of children will be affected before age 5 years
Overall attack rate for all cases is 4-6 cases per hundred children per year
Objectives
Discuss diagnostic studies for pediatric patients
Recognize clinical presentation
Know etiologic agents and appropriate antibiotics
Recognize possible complications

Etiology
Nonbacterial:
Viral (majority of pediatric pneumonias)
Mycoplasma, Chlamydia
Bacterial
dependent on age

Common Pathogens in Infants 3 months
Group B streptococcus
Chlamydia
Staph aureus
Gram negative organisms
Common Pathogens in Children3 months to 5 years of age
S. pneumoniae
H. influenzae

Less Common
M. catarrhalis
S. aureus
Group A streptococcus
Common Pathogens in Children 5 years
M. pneumoniae
C. pneumoniae

In patients with other underlying conditions, organisms such as S. aureus, P. carinii, gram negative organisms, Candida,
Pneumonia in the immunocompromised host
Differs with nature of underlying disease
Pneumocystis in HIV infection, leukemia
Gram negative organisms in neutropenia
S. aureus in patients with indwelling central line
Also consider infection with Candida, CMV, Aspergillus
Diagnosis of Pneumonia
History
Clinical Presentation
Diagnostic studies
Pertinent History
History with detailed symptoms, onset and any changes and any therapy
Any sick contacts?
Past Medical history including hospitalizations
Medication history
Family history of sickle cell disease, asthma, cystic fibrosis, immunodeficiency states
Clinical Presentationvaries with age and infecting agent
Fever
Cough
Chest pain (pleuritic)
Purulent expectoration
History of breathlessness
Retractions, grunting
Tachypnea
Chest auscultatory findings such as rales, rhonchi, consolidation

PEDIATRIC RESPIRATOR EMERGENCIES

9/7/2010

Pediatric Respiratory Emergencies

Emergency readiness of pediatric offices (American academy of pediatrics survey #27(1999)
74% see acute severe asthma
60% see respiratory distress
50% see severe dehydration
45% other emergencies
Only one third have their office staff to deal with emergencies
Protocols for emergencies used in 37% only : 27% has pediatric CPR certificated staff :16% only has emergency equipment
Access to pediatric emergency careAmerican Academy of Pediatricians Pediatrics, vol105, no3, March2000, pp647-649
Lack of definition of emergency
Lack of reasonable access in rural areas
Lack of universal access to basic 911 service
Variability in training programs
Lack of pediatric emergency training to paramedics
Pediatric life support
Neonatal resuscitation : remember Apgar score at 1 minute of
5 indicates intrapartum asphyxia
5 to 7 mild asphyxia and
8 normal .
Reassess every 5 minutes until 7.
Pediatric advanced life support A. Breathing (remember positioning, suctioning & airway)
1. Pediatric cardiac arrest is almost always secondary to respiratory insult
2. Treat any signs of respiratory distress such as tachypnea, retractions or stridor
3. Provide immediately humidified oxygen in highest possible concentration
4. In epiglottitis do not move the patient as any agitation can cause airway obstruction
5. Bag-valve mask with 100%o2 usually adequate in epiglottitis
Pediatric advanced life support B. Cardiac assessment
1. Tachycardia usual response to stress.
2. Bradycardia is evidence of impending cardiac arrest.
3. BP may remain normal until cardiopulmonary arrest imminent.
4. Observe level of consciousness, urine output, capillary refill, color, as gauge of end organ perfusion.
5. For fluid resuscitation:20ml/kg of NS or RL. May repeat twice or even more if needed.
6.efficacy of high dose epinephrine(0.1mg/kg) has still its uses.
ET TUBE SIZES FOR CHILDREN
Premature : 2.5 ,3.0 uncuffed
Newborn : 3.0, 3.5 uncuffed
6 months : 3.5 uncuffed
12 to 18 months: 4.0, 4.5 uncuffed
2 years : 4.5, 5.0 uncuffed
4 years : 5.0, 5.5 uncuffed
6years : 5.5 uncuffed , 8years : 6.0 cuffed or uncuffed.10 years : 6.5 cuffed,12 years: 7.0 cuffed
TO CALCULATE APPROXIMATE SIZE = (age/4)+4.
Pediatric life support
Defibrillation : energy dose = 2 j / kg.If not effective use 4j / kg x 2.
Dilutions for dopamine & dobutamin :6 x body weight(kg)=# of mg in 100 ml D5W and then 1ml/hr =1.0μg/kg/min.

Acute upper airway obstruction
Croup (acute laryngotracheobronchitis): viral origin (parainfluenzae) occurs predominantly in infants (1-3 years), relatively benign course characterized by subglottic inflammation & narrowing which produces radiographic "steeple" appearance. Lungs are often hyper inflated with patchy atelectasis. Treatment with nebulized epinehrine 5ml of 1:1000, 95%oxygen, dexamethasone 0.6 mg.kg/dose IM , in severe cases intubation
ACUTE AIRWAY OBSTRUCTION
Tonsillitis / Retropharyngeal cellulitis/abscess
Epiglottitis: infection (H. influenzae type B, staph & strep) of the epiglottitis, aryepiglottic folds and surrounding soft tissues, may occur in children 2 to 7 years, child usually in sitting position high fever, respiratory distress, severe dysphagia. Thumb sign on x-ray. Treatment : do not move, upset the child, use mask with O2, ET tube, emergency cricothyrotomy, cefataxime 50 to 200 mg/kg/24 hr 7 to10 days.
Acute airway obstruction
Foreign body aspiration: Clinical presentation: Majority 3 months to 6 years, triphasic history of
1. initial cough, choking, gagging, stridor, wheeze
2. FB then passes to smaller airways & has a silent phase.
3. Recurrent pneumonia, wheezing, abscess, bronchiactasis. Radiograph showing air trapping on exhalation but ¼ have normal x-ray ,without respiratory distress: bronchoscopy.
Foreign Bodies

When in distress:
In infants, 4 intrascapular back blows with child"s head lower than the chest alternating with 4 chest compressions.
In older children Heimlich maneuve

FLOUROT�K VE NONFLOUROT�K DA�M� D��LER�N MEZYO-D�STAL BOYUTLARININ KAR�ILA�TIRILMASI

9/7/2010

D��HEK�ML�G� TAR�H�NE G�R��

9/7/2010

D��HEK�ML�G� TAR�H�NE G�R��

Di�hekimli�i nas�l do�mu� ve geli�mi�tir? Ne yaz�k ki bu sorunun cevab� ancak son birka� y�z y�l i�in do�ru olarak verilebilmekte ve bundan �ncek� bil�ilerimizin �o�u yaln�zca varsay�mlara dayanmaktad�r.

Di�hekimli�inin �a�lar boyunca hekimlikle i�i�e oldu�u bilindi�ine g�re hekimlik nas�l do�mu�tur? Buna k�saca deginmek yerinde olur.Tarih �ncesi yaz�l� belge olmamas� bu konudaki, bilgilerimizi s�n�rland�rmakd�r ve ele ge�en, belgeler sadece prehistorik duvar resimlerinden ibarettir. Bunlardan en ilginci �spanya"da Pirene Da�lar�nda "�� Karde�ler Ma�ras�" duvar�na resmedilen bir sihirbaz hekime aittir. Bu resim g�n�m�z Afrikas�ndaki b�y�c� hekime �ok benzer. 15.000 y�ll�k olan bu eser, 500.000 y�l s�ren ta� devrine g�re �ok yeni bir bulgudur.
T�p tarih�ileri, tarih �ncesi hekimli�inin b�y�k �l��de i�g�d�lerden yararland��n�, sonra da b�y�sel bir nitelek ta��d��n� kabul etmekted�rler. Ger�ekten de b�r yeri kesilen insan�n kanayan yaras�n� eliyle veya sert bir�eyle bast�rmas� �rne�inden anla��laca��gibi,i� g�d�sel t�bb�n ge�mi�i �ok eskilere dayanmaktad�r.

�te yandan ilkel toplumlarda kabile reisi, hem sihirbaz b�y�c�, hem de hekim niteli�ine sahiptir. Tarihin derinlerine gidildikce, mabetlerde rahiplerin de hekimlik yapt�klar� ve bu yolla da �nemli bir t�bbi bilgi birikimi olu�tu�u kabul edilmektedir. Prehistorik insan�n kullanmas� muhtemel t�p aletleri ise genellikle �akmak ta��ndan yap�lm�� basit avadanl�klardan ibarettir.

Tarih �ncesi insan�nda di� ��r�� azd�. ��nk� o devirde ancak sa�lam b�nyelireni ya�ama �ans� vard�, bu ki�iler de ��r�k insidans�n�n d��k oldu�u bir ger�ektir. Brothwell"in Skhull Neandertal iskeletlerinde di� ��r��ne rastlanmam��t�r (1).

Fakat arkeolojik bulgular bunun tam do�ru olmad��n�, tarih �ncesi insan�nda da di� ��r�� bulundu�unu ortaya koymu�tur.

Prehistorik iskeletler �zerinde romatoid artritis, vertebra t�berk�lozu, eksostoz gibi paleopatolojik bulgular da g�r�lebilmekt

D�� R�KLER�

9/7/2010

FLOR�R�N D�� SA�LI�I A�ISINDAN �NEM�
Di� ��r�kleri daha �ok koyu renklenmelerle birlikte g�r�len oyuklar olarak alg�lanmaktad�r. �nlenebilir bir hastal�k olmas�na kar��n d�nyada di� ��r�� deneyimi ya�amayan �ok az insan vard�r.
A��zda bulunan bakterilerden olu�an bakteri pla��, �ekerli ve unlu yiyeceklerin a��zda kalan art�klar�ndan asit olu�turabilmektedir. Bu asitler, di�lerin mineral dokusunu ��zerek di�in minesinin bozulmas�na ve sonu�ta da di� ��r��n�n ba�lamas�na ve di�hekimlerinin kavite dedikleri oyuklara neden olmaktad�rlar.
Flor�r�n di� sa�l�� ile olan ilgisinin tarihine bak�nca kilometre ta�� olarak 1886 y�l�n� g�r�yoruz. Neden 1886? Bu sene, Dr. John S. Pemberton"un Coca Cola"y� ilk defa pazarlad�� y�ld�r. Bu zamana kadar Amerikal�ar yemeklerinde bu kadar �eker i�eren maddeler kullanm�yorlard�. Yemekleri genellikle ya� a��rl�kl�yd�. Bu nedenle a��r� bir di� ��r�mesi g�zlenmiyordu. Ancak olduk�a ucuz ve ula��labilir olan kola i�ece�i ile al��kanl�klar de�i�ti ve y�ksek miktarda di� ��r�kleri insanlar� herzamankinden fazla rahats�z etmeye ba�lad�. Bu nedenle flor�r elementi su sistemlerinde kullan�lmaya ba�land�. Suda gelen flor�r di�lerin geli�imine fayda sa�l�yor ve ��r�k olu�umunu azalt�yordu. Suda dezenfeksiyon i�in klor�r m� yoksa flor�r m� �eklinde tart��malar da bunun bir par�as�yd�. Ancak g�n�m�zde Amerikal�lar�n %65"i sular�nda flor�r takviyesi almaktad�rlar. Bununla birlikte bu takviyeye ra�men �ekerin a��r� kullan�m� nedeniyle eskilere oranla d��k de olsa ��r�k vakalar� s�regelmektedir...

Flor�r Nas�l �al��r?
Di�lerimiz �ok serttir. Bu sertli�i veren madde bir kalsiyum minerali olan hidroksiapetit bile�i�idir. Form�l� Ca10(PO4)6 (OH)2 bu bile�ik ayn� zamanda kemiklere sertli�ini veren de maddedir. Ancak kemikler s�rekli kanla beslenip mineral takviyesi yap�labildi�i i�in tamiri kolayd�r. Bu durum di�lerde ge�erli de�ildir. Di�lerde mineral tamiri i�in d��ar�dan takviye gereklidir.

Hidroksiapetit, aside kar�� son derece duyarl�d�r. Yedi�imiz �eker bakteriler taraf�ndan metabolik prosesler sonucu a�z�m�zda seyreltilmi� bir asidik ortam olu�turur. Asidik ortam hidroksiapetiti par�alayarak bozundurur. Bu di� ��r�mesi denilen olayd�r. Hidroksiapetit, aside oldu�u kadar flor�r (F-) iyonlar�na kar�� da duyarl�d�r. Ancak burada tam tersi bir durum s�zkonusu olur. Asidik ortamda bozunan hidroksiapetit, flor�r iyonlar�na maruz kald�� zaman floroapetit denilen ba�ke bir minerale d�n��r ki bu mineral sertlik bak�m�ndan di�i olu�turan hidroksiapetitle ayn� �zellikleri g�sterdi�i halde asit sald�r�lar�na kar�� neredeyse tamamen duyars�zd�r. Bu y�zden di�lerimizi di� macunu ile f�r�alamak veya flor�r ihtiva eden s�v�larla �alkalamak, di� �zerinde koruyucu bir film tabaka meydana getirir ve di� ��r�mesi durur.

Flor�r�n Faydalar� Nelerdir?
* Di�lerde olu�an oyuklar� iyile�tirir.
* Di�lerin asit demineralizasyonuna kar�� dayan�kl�l�� art�r�r.
* Bozundurucu bakterilerin metabolik y�k�m�n� engelleyici i�levi vard�r.
* ��r�meye ba�layan di�lerin tamiri i�in gereklidir.
* �ocuklara verilen flor�r, di�lerin kendi�ilinden �ekillenmesini etkiler.

Ancak flor�r�n a��r� t�ketimi sonucunda(s�zgelimi �ocuklar�n di�macunu yemesi vs.) florosis olur ki bu durum di� minelerinde d�zensiz bir geli�im anlam�na gelmektedir. Di�lerde beyaz lekeler olu�ur ve son derece tehlikelidir; ayr�ca geri d�n��ml� de de�ildir. Bu y�zden di� macunlar� kullan�l�rken a��r� t�ketim olmamas�na �zen g�sterilmelidir.
�ekerli ve unlu yiyeceklerle bakterilerin bulu�mas� sonucunda ��r�kler olu�tu�una g�re herkes i�in bir tehlike var demektir. Ancak beslenmelerinde karbonhidratl� ve �ekerli yiyeceklerin oran� �ok y�ksek olanlar bir de sular�nda flor�r oran� �ok d��kse �ok daha fazla ��r�k tehlikesi alt�ndad�rlar. Bakteri pla�� taraf�ndan olu�turulan asite kar�� t�k�r�k do�al bir savunma mekanizmas� olu�tursa da tek ba��na ��r�� nleyemez.T�k�r�k ak��n� ve miktar�n� azaltan hastal�klar ya da ila�lar da ��r�k olu�umunu h�zland�rmaktad�rlar. Bu nedenle de di�hekimleri t�k�r�k ak��n� artt�rd�� i�in �ekersiz sak�zlar� s�kl�kla �nerirler.
Flor�r uygulamalar� yar�m as�rd�r koruyucu di�hekimli�i programlar�nda ba�ar�yla uygulanan y�ntemlerdir (8-10). Bu uygulamalar sistematik ya da topikal olmak �zere iki yo

A�IZ VE D��LER

9/7/2010

G�R��
Bir �lkenin kalk�nm��l�k d�zeyinin belirlenmesinde o �lkedeki sa�l�kl� insan g�c�n�n �nemli rol� vard�r. Sa�l�kl� insan g�c� ise �ocukluktan ba�layarak sa�l��-n�n bilincinde olan, sa�l��n� koruyan ve sa�l�� bozuldu�unda fark eden bireylerin yeti�tirilmesiyle olanakl�d�r. �lkemiz n�fusunun �nemli bir oran� (%40) olu�turan okul �a�� ocuklar�n�n toplumun sa�l�k d�zeyinin y�kseltilmesinde �nemli bir rol� olaca�� d��n�lmektedir. ��nk� okul �a�� ocuklar� s�rekli bir b�y�me ve geli�me, h�zl� bir ��renme, bilgi ve beceri kazanma ve etkilenme d�nemindedir. Bu �zellikleri olan �ocu�un aile ortam�nda kazanmaya ba�lad�� sa�l�kla ilgili yanl�� ya da eksik davran��lar� okulda verilecek e�itimle d�zeltilebilir. Okul �a��nda sa�l�k e�itimi ile �nlenebilecek sa�l�k sorunlar� aras�nda di� ��r�klerinin �nemli bir yeri vard�r. Okul �ocu�unun sa�l�� a��s�ndan bu sorunun �zerinde �nemle durulmal�d�r (30).
A��z-Di� hastal�klar� d�nyan�n t�m toplumlar�n� etkileyen en �nemli sa�l�k sorunlar�ndan biri olarak yer almaktad�r.
Bu sorunlar ya�am� tehdit edici olarak g�r�lmediklerinden genellikle �nem-senmezler. �lkemizde de a��z hijyeninin uygulamalar�n�n yetersiz oldu�u ve di� sa�-l�� d�zeyinin her ya�taki bireylerde olduk�a d��k oldu�u ve di� hekimine ancak bir �ikayet oldu�unda ba�vuruldu�u bilinmektedir (16,17).
T�rkiye"de okul �a�� ocuklar�nda yap�lan taramalar sonucunda en fazla kar-��la��lan sorunlar�n di� ��r�kleri, bo�az hastal�klar�, parazitozlar, alerji ve deri hasta-l�klar�, kulak hastal�klar� ve g�rme bozukluklar� oldu�u belirtilmektedir. �lkemizde 6 ya� grubunda s�t di�lerinde %83 oran�nda ��r�k vard�r. 12-13 ya�lar�nda ise her 100 �ocuktan 83"�n�n a�z�nda ��r�k vard�r. Di�eti hastal�klar� ise 12 ya� grubunun %50"sinde g�r�lmektedir (5).
T�rkiye"de yap�lan di�er bir ara�t�rma sonucunda 7 ya� grubundaki �ocukla-r�n %36,01"nin di�leri ��r�k, bu �ocuklar�n ise di�lerinin %74"� ��r�k olarak tespit edilmi�tir (12).
A��z ve di� sa�l��nda hem�ire, di�lerin geli�imine etki eden fakt�rleri, �o-cuklarda di� ��r�� ve profilaksisi beslenme ve oral sa�l��, di� �ekimi ve komplikasyonlar�, ��r�k tedavi y�ntemleri hakk�nda ve di� sorunu olan �ocu�un ba-k�m�na ve di� hastal�klar�nda korunmaya ili�kin teorik bilgi ve beceri kazand�r�r (29).

.GENEL B�LG�LER
A��z ve Di�ler
1.A��z
Sindirim kanal�n�n giri�idir. A��zdaki olumsuzluklar di� sa�l��n�n bozulma-s�na sindirimin olumsuz etkilenmesine yol a�ar. A��zla ald��m�z yiyecekler �i�neyip t�k�r�kle kar��t�r�larak yutulmaya sindirime haz�r hale getirilirler. Ayn� zamanda konu�maya yard�m eder. Tat alma organ� olan dilin �i�neme, yutma, konu�ma gibi �ok �nemli yan g�revleri de bulunmaktad�r (3).
2.Di�ler
Di�ler sindirim sisteminin ba��nda besinlerin ufalan�p, par�alanmas�na, kopa-r�lmas�na yard�m eder. Kendini �evreleyen destek dokular� korur ve geli�melerini sa�lar. Konu�may� ve seslerin do�ru bir �ekilde ��kmas�n� sa�lar. Estetik olarak bir b�t�nl�k i�erisindedir (5).
a.Kesici Di�ler: Alt ve �st �enedeki �n di�ler "kesici di�" olarak adland�-r�l�r. �st �enede geni�li�i 9-10 mm olanlar orta kesici; 6-7 mm olanlar ise �st yan kesicilerdir. Alt, orta ve yan kesicilerin geni�likleri ise 6-7 mm aras�ndad�r.
b.Kaninler (K�pek Di�leri): "K�pek di�i" ve "g�z di�i" ad� da verilen kaninler kesici di�lerden sonra gelir, alt ve �st �enede sa�l�-sollu birer-den d�rt tanedir. U�lar� sivri olup koparmaya yararlar.
c.Az� Di�leri: Kaninlerin arkas�nda, az� di�leri yer al�r. Yap� olarak birbi-rinden farkl� olan az� di�leri her bir yar�m �enede, iki k��k az�, �� tane de b�y�k az� olmak �zere be� tane ve bir �enede toplam on tanedir.
d.Ak�l Di�leri-��nc� B�y�k Az�lar=Yirmi Yan Di�leri: Di�er di�ler-den farkl� �ekilleri ve k�k say�lar� vard�r (5).

e.S�t Di

NAMAZ

9/7/2010

NAMAZ

Namaz nedir?
Namaz; M�sl�manlar taraf�ndan belirli �artlar� ve �ekilleri yerine getirilerek beden ile yap�lan bir ibadettir.

Namaz ni�in k�l�n�r?
Y�ce yarat�c�m�z olan Allah"a yak�nla�mak ve Ona olan sevgimizi somutla�t�rmak i�in k�lar�z
Allah"�m�z�n bize verdi�i hayat, sa�l�k, mutluluk, sevgi gibi say�s�z nimetlerine te�ekk�r etmek i�in k�lar�z
G�nl�k ya�ant�m�zda iyi ve g�zel al��kanl�k ve davran��lar� tercih etmemize yard�m etti�i i�in
Namazla ilgili ba�ka neler bilmeliyiz?
Kur"an�kerim"de namaz i�in salat kelimesi kullan�l�r.
Salat ise dua, yak�nla�ma, yakar�� anlamlar�na gelmektedir.
�slamiyetin ilk y�llar�nda yerine getirilmesi istenen ilk ibadettir.
Namaz, �slamiyet �ncesinde de de�i�ik �ekillerde yerine getirilen ve bilinen bir ibadet �eklidir.
Namaz ibadetinde ama�lanan nedir?
B�t�n ibadetlerde oldu�u gibi namaz da biz insanlar�
bireysel ve toplumsal a��dan e�itmek
i�in bildirilmi�tir.
Namaz insana neler kazand�r�r?
Namaz insan�n duygu d�nyas�n� zenginle�tirir
Namaz insan�n davran��lar�nda bilin�li olmas�n� sa�lar
Namaz birlikte ya�ama ve dayan��ma bilincini geli�tirir
Namaz temizli�e al��t�r�r
Namaz zaman� iyi kullanmay� ��retir
�nsan�n duygu d�nyas� nedir?
Duygu d�nyam�z
Namaz insan�n duygu d�nyas�n� nas�l zenginle�tirir?
Namaz ibadeti bizim olumlu duygulara sahip olmam�z� kolayla�t�r�r.
Namaz� sadece Allah"�m�z i�in k�lar�z. Bu da O"na ve yaratt�� varl�klara kar�� da sevgi ve sayg� duymam�za neden olur.
Namazla ba�ta Allah"a olmak �zere bize yard�m ve iyilik eden herkese kar�� te�ekk�r etmeyi ��reniriz.
Namaz, Allah"la ve d��m�zdaki insanlarla dostluk duygumuzun geli�mesine de katk�da bulunur.
Namaz insan�n davran��lar�nda bilin�li olmas�n� nas�l sa�lar?
�nsan olu�umuzun anlamlar�ndan biri de davran��lar�m�za �zg�rce y�n verebilmemizdir.
Davran��lar�m�z�n bilin�li olmas�na katk� sa�layan ibadetlerden biri de namazd�r. ��nk� namaz k�labilmenin �artlar�ndan biri ak�l�m�z� do�ru kullanabilen kimseler olmam�zd�r.
G�nl�k ya�ant�m�zda k�ld��m�z namazlar�, bizi k�t� al��kanl�k ve davran��lardan uzakla�t�racak bilin�lilikte k�lmal�y�z.
Namaz birlikte ya�ama ve dayan��ma bilincini geli�tirmemize nas�l katk�da bulunur?
�slamiyet"te namaz ibadetini topluluk halinde de k�labiliriz. Bu �zelli�i ile namaz bireysel davran��lardan ka��n�p, di�er insanlarla birlikte hareket etme al��kanl��n� kazanmam�za katk�da bulunur.
Topluca k�ld��m�z namazlar di�er insanlar�n s�k�nt�lar�n� g�r�p yard�m etmemize, �z�nt�lerini g�r�p payla�mam�za neden olur.
Camilerde k�ld��m�z namazlar bize yeni dostluklar kurma f�rsat�n� sa�lar.
Bayram namazlar�nda sevin�lerimizi; cenaze namazlar�nda ise �z�nt�lerimizi payla��r�z.
Namaz sonras� cami ��k��lar�nda deprem, sel gibi felaketlere u�rayanlara ve fakirlere yard�m ederiz.

Toplulukla k�ld��m�z namazlar hangileridir?
Cuma namaz�
Bayram namaz�
Cenaze namaz�
Teravi namaz�
�slamiyette temizlik ka�a ayr�l�r?
TEM�ZL�K
Namaz temizlik al��kanl�� kazanmam�za nas�l katk�da bulunur?
Namaz i�in ald��m�z abdest d��sal temizli�e; g�nahlardan uzakla�mam�z ise i�sel temizli�e y�neliktir.
Namaz k�labilmek i�in temiz su ile abdest almam�z gerekir. Abdest ise bizi bedensel olarak kirlerden uzakla�t�r�r; kalbimizi iyilik yapmaya y�neltir.
Namaz k�labilmemizin bir �art� da temiz bir yerde ve temiz elbise ile namaz k�lmakt�r.
�slam k�lt�r�nde cami avlular�na yap�lan �e�me ve tuvaletler bize temizlik al��kanl��n� kazand�rmam�za yard�m eder.

ENDODONT�K ALETLER

9/7/2010

ENDODONT�K ALETLER;

Genel di�hekimli�inde kulland��m�z aletlerin �o�unu endodontik tedaviler i�in de kullansak da, endodonti alan�nda kulland��m�z as�l enstr�manlar sadece bu ama� i�in dizayn edilmi�tir. Kanal tedavisi aletleri;
1.Yap�m�nda kullan�lan ala��ma,
2.Taper"a ( apikalden koronere a��l�m oran�)
3.Kesitine
4.G�vde �ekline g�re s�n�fland�r�l�rlar.

Ala��mlar;
�lk d�nemlerde kanal aletleri karbon-�elik ala��mlardan imal edilmi�tir. Bu grup aletler i�in en b�y�k sorun korozyon olmu�tur. Gerek kanalda kullan�lan koroziv ajanlar (iyodin, klorin), gerek se buharla sterilizasyon nedeniyle kolayl�kla koroze olmu�lard�r. Bu problem paslanmaz �eli�in kullan�m�na dek s�rm��t�r. Paslanmaz �eli�in kullan�m�yla aletlerin kalitesi artm��t�r. Daha sonralar� da alet kalitesini y�kseltmek amac�yla yeni metallerin kullan�m� aray��lar� s�rm�� ve bu ama�la nikel-titanyum (NiTi) kullan�lm��t�r. G�n�m�zde kullan�lan kanal aletleri ya paslanmaz �elik yada Ni-Ti esasl�d�r. En yeni �retilen kanal aletlerinin yap�s�na ise; krom–nikel ve V-4 �elik kat�lm��t�r. Bu sayede kanal aletlerinin daha fleksibl olmas� ve daha d�zg�n bir kanal �ekillendirmesi sa�lanm��t�r.
G�n�m�zde pop�ler olan Ni-Ti kanal aletlerinin genel �zellikleri ��yle s�ralanabilir;
1.Super elastik ve fleksibl
2.Metal yorgunlu�una kar�� diren�li
3.Biyouyumlu
4.Korozyona diren�li
Ni-Ti aletlerin endodontiye giri�i k�k kanal geni�letmesinde bir devrim olu�turmu�tur. Ni-Ti ala��m�nda a��rl�k�a yakla��k olarak %55 nikel, %45 titanyum yer almaktad�r. D��k elastiklik mod�l� NiTi ala��m� aletlere m�kemmel bir elastikiyet kazand�rm��t�r. Ancak NiTi ala��m�n haz�rlanmas� ve �retiminin g�� olmas� nedeniyle en �nemli dezavantaj� pahall� olmas�d�r. Bu ala��m b�nyesinde ta��d�� st�n �zellikleri nedeniyle "Shape memory alloys" olarak adland�r�lmaktad�r. ��nk� uzun bir s�re e�ilmi� halde tutulsalar da, tekrar eski �ekillerine kolayl�kla d�nerler. Paslanmaz �elik aletlere oranla e�me ve b�kmeye kar�� 3 kat daha fazla dayan�kl�d�r. Sahip oldu�u bu fiziksel �st�nl�kler Ni-Ti aletlerin �ok e�ri kanallarda dahi deforme olmaks�z�n kullan�labilmelerine olanak sa�lamaktad�r. Ni-Ti aletlerin en b�y�k �zelli�i; taper�n artmas�na kar��l�k fleksibilitesini koruyor olmas�d�r. Ki bu sayede ISO standartlar�n�n 6 kat� kadar taper artt�r�labilmi�tir. (Ni-Ti aletlerde 02, 04, 06, 08, 12 taper mevcuttur) Ancak bas�nca kar�� diren�leri �ok d��k oldu�undan elle kullan�ld�klar�nda kanallar� �ok yava� geni�letirler. Bu nedenle de elle kullan�lanlar�n�n yan�s�ra, 150-350 rpm d�ner aletlerle kullan�lan tipleri de �retilmi�tir.
NiTi e�elerin genel kullan�m kurallar�;
1.�ok az bas�n� uygulanmal�d�r. Bu kuvvet sivri u�lu bir kur�un kalemle, ucunu k�rmadan yaz� yazabilmek i�in uygulanan kuvvete e�de�er olmal�d�r.
2.Apikale do�ru asla zorlanmamal�d�r
3.Kanal i�ersinde her e�e ile 3-5 sn"den fazla �al��lmamal�d�r.
4.E�e kanal i�ersine d�nme hareketi yaparken girmeli ve ��kmal�d�r.
5.Kanal i�ersinde sn.de 1mm den fazla ilerlenmeye �al��lmamal�d�r.
6.Her kanal aleti gibi her kullan�m �ncesi distorsiyon a��s�ndan kontrol edilmelidir.
Bir �retici firma; kanal aletlerinin yap�m�nda Titanyum-alimunyum ala��m� kullanm��t�r. Ala��m a��rl�k�a yakla��k olarak %90 titanyum, %5 aliminyum i�ermektedir. Bu ala��m s�perelastik de�ilse de paslanmaz �eli�e oranla �ok daha fleksibldir. Ancak dentini kesme etkinli�inde bir art�� yaratmam��t�r.

U� �ekli;
1980 y�llar�nda kanal aletinin u� �eklinin kesme etkisinde rol oynad�� saptanm��t�r. Dar kanallarda ��gen kesitli u�lar�n, kare kesitlilere oranla daha iyi olduklar� g�r�lm��t�r. �te yandan piramit �ekli de konik �ekle oranla daha iyidir. Ancak bir ba�ka bak�� a��s�ndan kanal aletinin u� b�l�m�nde yap�lan bu t�r bir bi�imlendirme, kanal�n apikal �ekillendirilmesine zarar verebilir. Bu nedenlede g�n�m�zde u� b�l�m� inaktif kanal aletleri �retilmi�tir. Pek �ok ara�t�rmac� fleksibl ve inaktif u�lu kanal aletleriyle en iyi sonucun al�nabilece�ini savunmaktad�r.

G�vde �ekli;
Endodontik aletlerin �retiminde belli bir standart s�z konusudur. Ve bu standart aletlerin boylar� ve �aplar� i�in ayr� ayr�d�r. Kanal aletleri 21, 25 ve 31 mmlik standart uzunluklarda imal edilmi�lerdir. Apikal 16 mm"lik k�s�mlar�nda aktif yani kesici �zellik ta��rlar. Endodontik kanal aletlerinde; kesici a��z�n aletin ucunda ba�lad�� yer D1 olarak adland�r�l�r ve 16 mm gerisi D2 noktas� olarak kabul edilir. G�vdeni

D��ET� B�Y�MELER�

9/7/2010

D��ET� B�Y�MELER�
1.ENFLAMATUAR D��ET� B�Y�MES�
a.Akut
b.Kronik
2.�LACA BA�LI D��ET� B�Y�MES�
a.Antikonv�lsanlar
b.immunsupresifler
c.kalsiyum kanal blok�rleri
d.idiopatik
3.S�STEM�K HASTALIKLARLA �LG�L� VE DURUMA BA�LI
*DURUMA BA�LI D��ET� B�Y�MES�
a.Hamilelik
b.puberte
c.C vitamini eksikli�i
d.plazma h�creli gingivitis
e.nonspesifik (pyojenik granulom)
*S�STEM�K HASTALIKLARLA �LG�L�
a.L�semi
b.wegener"s sendromu, Sarkoidoz gibi granulomatoz hastsl�klar
4.NEOPLAST�K(D��ET� T�M�RLER�)
a.Benign
b.Malign
5.YALANCI D��ET� B�Y�MES�
D��ET� B�Y�MELER�
1.Enflamatuar Di�eti b�y�mesi
a.Kronik enflamatuar di�eti b�y�mesi
b.Akut enflamatuar di�eti b�y�mesi
2.Fibrotik Di�eti B�y�mesi
a.�laca ba�l� di�eti b�y�mesi
b.Herediter di�eti b�y�mesi
3.Kombine Di�eti B�y�mesi
4.Sistemik Hastal�k ve Duruma Ba�l� Di�eti B�y�mesi
5.Neoplastik Di�eti B�y�mesi
a.Benign t�m�rler
b.Malign t�m�rler
ENFLAMATUAR D��ET� B�Y�MES�
Kronik enflamatuar di�eti b�y�mesi
Akut enflamatuar di�eti b�y�mesi
Kronik Enflamatuar Di�eti B�y�mesi
Lokalize veya yayg�n olabilir
�nterdental di�etinden ba�lar
B�y�me yava� ilerler
Akut enfeksiyon veya travma olmad�� s�rece a�r�s�zd�r.
Nadiren t�m�re benzer
NEDENLER�
Uzun s�reli kronik irritasyon
K�t� a��z hijyeni
Kom�u ve antagonist di�le anormal ili�ki
Di�in fonksiyon d�� olmas�
Uyumu bozuk restorasyonlar
G�da s�k��mas�
A��z solunumu
H�STOPATOLOJ�K OLARAK;
Eksudatif ve proliferatif bulgular g�zlenir.
KL�N�K OLARAK;
Koyu k�rm�z� veya mavimsi k�rm�z�
Yumu�ak parlak y�zeyli
Yo�un enflamatuar h�cre infiltrasyonu
�ok say�da yeni olu�mu� damarsal yap� izlenir.
AKUT ENFLAMATUAR D��ET� B�Y�MES�
Di�etinde akut enflamatuar gingival veye periodontal abse sonucu geli�ir.
Akut p�r�lan bir enfeksiyon olarak izlenir.
F�BROT�K D��ET� B�Y�MES�
�LACA BA�LI D��ET� B�Y�MES�
Antikonv�lsanlar
�mm�nsuprasifler
Kalsiyum kanal blok�rleri
HERED�TER D��ET� B�Y�MES�
Herediter gingival fibromatosis
�LACA BA�LI D��ET� B�Y�MES�
ANT�KONV�LSANLAR
Phenytoin:
Epilepsi tedavisinde kullan�l�r
Di�eti b�y�mesi ilac�n yan etkisidir
B�y�me di�eti papilinde ba�lar,kenar di�etinde de geli�ebilir.
Herediter di�eti b�y�mesinden farkl�d�r.
B�y�me a��zda heryerde g�r�l�r.
Plak birikimi sonucu sekonder enfeksiyonlar g�r�l�r.
�lac�n dozu b�y�menin �iddetiyle ili�kilidir.

TEDAV�S�:
Hastan�n hekimi ile kons�ltasyon yap�lmal�
Alternatif ila�lara ge�ilmeli
K�t� a��z hijyeni d�zeltilmeli
Gingivektomi
�mm�nsuprasif ila�lar
Cyclosporine-A
Transplantasyon hastalar�nda,rheumatoid artritte,sedef hastal��nda,tip-2 diabette,multiple sklerosis gibi hastal�klarda kullan�l�r.
Di�eti b�y�mesi ilac�n yan etkisidir.
�lac�n gingival fibroblastlar�n proliferasyonunu ve matriks sentezini do�rudan etkilemedi�i saptanm��t�r.

Di�eti b�y�mesi papilden ba�lar.
Di�eti normal rengini genelde kaybetmez.
Hastada enflamasyon geli�mez.
Epitelde akantoz,rete-peglerde uzama,di�etinin t�m elemanlar�yla b�y�mesi ve ba� dokusunda enflamatuar h�cre infiltrasyonu izlenir.
TEDAV�S�:
A��z hijyeni d�zeltilmelidir.
Antibiyotik verilmelidir.
Kortikosteroit kullananlarda stres �nemlidir.
Gingivektomi
Kalsiyum Kanal Blok�rleri
Anjina pektoris ve hipertansiyomda kullan�l�r.
Nifedipine,Diltiazem,Verapamil,Felodipine ve Nitrendipine"nin di�eti b�y�mesine neden oldu�u saptanm��t�r.
�lac�n dozu ve serum konsantrasyonu di�eti b�y�mesinde �nemlidir.
Kenar di�etinde plak birikimine ba�l� olarak sekonder enfeksiyon g�r�lebilir
B�y�me �zellikle anterior b�lgede ve vestib�lde daha s�kt�r
TEDAV�S�
Hastan�n hekimi ile kons�ltasyon sonucu gingivektomi yap�labilir.
HERED�TER D��ET� B�Y�MES�
HERED�TER G�NG�VAL F�BROMATOS�S
X"e ba�l� dominant ge�i�li kal�tsal bir hastal�kt�r.
Hastalarda mental retardasyon,di�etinde b�y�meye ba�l� olarak �i�neme g��l�� ve beslenme bozuklu�u sonucu geli�me gerili�i izlenebilir.
Klinik olarak t�m di�etinde b�y�me izlenir.
S�t di�lerinin s�rmesiyle b�y�me ba�lar.
Di�etinde renk de�i�ikli�i olmaz.
B�y�me t�m b�gelerde izlenebilir.
�iddetli vakalarda �ene kemiklerinde distorsiyon g�r�lebilir
Di� kay�plar� olabilir
Enflamasyon bulgular� genelde yoktur ancak sekonder enfeksiyon g�r�lebilir.
Histopatolojik olarak;
Ba� dokusunun kal�nla�t��
Di�e

PULPA NEKROZU

9/7/2010

PULPA NEKROZU
Pulpa dokusunun �l�m� veya nekrozu, pulpan�n akut veya kronik iltihab� veya travmatik yaralanma ile dola��m�n aniden kesilmesi sonucu meydana gelir. Nekroz pulpa dokusunda yay�lma miktar�na g�re parsiyel veya total olabilir.
Histopatolojisi ve Klinik Semptomlar� :
Pulpa nekrozunun iki tipi g�r�lebilir :
Giri� kavitesinden p� ak��n�n oldu�u, iyi bir kanlanma ve iltihabi eks�da ile ba�lant�l� olan likefaksiyon nekrozu. (proteolitik enzimler dokular� yumu�atm�� ve suland�rm��t�r.)
B�lgede kan ak�m�n�n azald�� veya kesildi�i koag�lasyon nekrozu. ( iskemi. ) Doku yumu�ak bir kitle genellikle peynir k�vam�nda bir g�r�nt�de olabilir ve protein, ya�lar ve su birle�iminden olu�ur. Nekroz �r�nleri periapikal dokular i�in toksiktir ve miroorganizmalar olmaks�z�n, iltihab� cevab� ba�latabilir ve sonu� olarak apse olu�turabilir.
Proteinlerin anaerobik bakteriler ile dekompozisyonu putrefaksiyon olarak adland�r�l�r.
Bu dekompoze ve enfekte proteinde a�a��daki gibi baz� zehirli ara ve son �r�nler bulunmu�tur :
1.Fena koku olu�turan ara proteolitik �r�nler
a)Triptofan�n deaminasyonu sonucu olu�an indrol ve skatol (aminoasitten amin molek�llerinin ayr�lmas� )
b)Triptofan�n dekarboksilasyonu (aminoasitten karboksil molek�llerinin ayr�lmas�) sonucu olu�an putresin ve kadaverin (ptomain olarak da adland�r�l�r.)
c)Indol (potasyum indoksil s�lfat)"dan derive edilen indikan.
2.Hidrojen s�lfit, amonyak, su, CO2, ya� asitleri gibi son �r�nler.
3.Bakterilerin sekresyonu olan ekzotoksinler
4.Mikroorganizmalar par�aland��nda ��kan endotoksinler
5.Yabanc� baktari proteinleri.
Te�his :
Total nekrozlu bir di�te a�r� yoktur. B�yle bir di�le ilgili herhangi bir a�r� periapikal dokulardan kaynaklan�r. Periapikal iltihap e�lik etmedi�i s�rece �i�lik ve mobilite yoktur. Apikal periodontitis veya pulpoperiapikal osteosklerosis olmad�� s�rece radyografik bulgular normaldir. Vitalite testlerine cevap yoktur. Bazen likefaksiyon nekrozunun periapeksde elektrolitik iletken rol oynamas� veya rezid�el pulpa sinir lifleri mevcudiyeti pozitif elektrik cevab�n al�nmas�na neden olur. Renk de�i�ikli�i k�rm�z� kan h�crelerinin hemolizi veya pulpa dokusunun dekompozisyonu nedeniyle olabilir. Hikayede eski bir travma veya ge�mi� bir a�r� olabilir.
Tedavi :
K�k kanal tedavisinin temel prensipleri uygulan�r.

AN� TRAVMA SONUCU PULPANIN DURUMU
Travmaya pulpan�n cevab� tamir, kalsifikasyon, rezorbsiyon ve nekroz olarak kategorize edilebilir. Cevap travman�n tipine, s�resine, ciddiyetine ve pulpan�n yaralanma kar��s�ndaki hassasiyetine ba�l�d�r. Sonu�; adaptasyon, reversibl yaralanma veya �l�m olabilir.
Belirli bir travmada bir di�te pulpal kalsifikasyon geli�irken kom�u di�te enflamatuar rezorbsiyon cevab� olu�mas�n�n nas�l oldu�u halen anla��lamamaktad�r. Her bir pro�es travma ile geli�ebilir.
Ani �arpma ile di�te olu�an travma WHO taraf�ndan yap�lan yaralanma s�n�flamas�ndan bir kombinasyon geli�tirebilir. Bunlar pulpa hipoksisi ile birlikte l�ksasyon, av�lsiyon ve di� soketini i�eren alveol k�r�klar�d�r. Baz� ara�t�rmac�lar pulpa nekrozuyla bu yaralanmalar�n ili�kili oldu�unu g�stermi�tir.
Pulpa hipoksisi apikal k�k kanal sistemine giren damarlar�n hasarlanmas�yla olu�ur. Hasar, bask� ve k�r�lma �eklinde g�r�lebilir ki apikal foramina"ya giren damarlar�n ayr�lmas�na sebep olur.
Azalan kan ak�m� iskemiye neden olur, pulpan�n infarct"�na �nc�l�k eder. Infarct, dokunun hipoksi nedeniyle �lmesi olarak tan�mlan�r. Pulpa dokusu uzun zaman periodlar�nda oksijensiz ya�am�n� s�rd�rebilme yetene�indedir. Bu da muhtemelen Adenozintrifosfat ile ili�kilidir. ATP t�ketildi�inde h�cre fonksiyonu tahminen durur ve h�re �l�m� g�zlenir. H�crenin reversibl ve irreversibl yaralanmas� aras�nda ay�rt edilebilir kesin bir �izgi yoktur. Buna ra�men h�cre �l�m�yle birlikte �� olay fark edilir: ATP"nin t�ketimi, h�cre membran�n�n hasar�, kalsiyumun h�cre i�ine giri�i ile fonksiyon kayb�. Bu �� olaydan herhangi biri veya hepsinde fakt�rler birbirine kar��m�� olabilir. H�cre �l�m� (ve pulpa dokusunun �l��m�) nekrotik de�i�iklikler yer almaya ba�lad�ktan sonra histolojik olarak fark edilebilir. Biopsiden ve nekroz geli�meden �nce dokular kimyasal olarak fikse edilip, mikroskop alt�nda incelendi�inde tahminen canl� iken h�cre yollar� g�r�l�r. B�ylece, �rnek nekrotik dokudan de�ilse doku b�l�mleri �l�d�r fakat nekrotik de�ildir.
Infarkte pulpan�n nekrozu doku �l�m� meydana geld

A�IZ D�� ENE HASTALIKLARI VE CERRAH�S� DERS NOTLARI

9/7/2010

A�IZ D�� ENE HASTALIKLARI VE CERRAH�S�
3. SINIF 2003-2004
HASTANIN DE�ERLEND�R�LMES� VE TE�H�S
Muayene:
Cerrahi m�dahale �ncesinde, s�ras�nda veya sonras�nda ortaya ��kabilen ani belirti ve komplikasyonlar� te�his edip tedavisini yapmakt�r.
Hastal�k:
Ya�ayan canl� organizma ile onun i� yap�s� aras�ndaki dengesizlik ve uyumsuzluktur. Bu durum g�nl�k ya�amda baz� belirtilerle ortaya ��kar. Bu bulgulara semptom denir. Ba�ka bir deyi�le semptom, hastal�k nedeniyle ortaya ��kan, organizman�n normal i�leyi�inin bozulmas�yla ortaya ��kan olay ve belirtilerdir. 2 grup alt�nda toplan�r:
1.Objektif semptom
2.Subjektif semptom
Objektif semptom: Yaln�zca hasta taraf�ndan de�il, di�er ki�iler taraf�ndan da g�r�lebilen, alg�lanabilen bulgulard�r. Bunlar �i�me, iltihap, ate�, k�zar�kl�k vb. bulgulard�r.
Subjektif semptom: Di�er ki�iler taraf�ndan alg�lanamayan yaln�zca o birey taraf�ndan alg�lanan bulgulard�r. A�r� vs.
Bir hastal��n belirti ve bulgular�n�n form�le edilerek sonu�ta konulacak ada veya olguya te�his denir. Te�his genellikle g�zlem ve klinik muayene ile elde edilen semptomlara dayan�r. Te�histe yap�labilecek herhangi bir hata tedaviyi do�rudan etkiler.
Muayene 3 a�amadan olu�ur:
1-Anamnez
2-Hastan�n klinik ve klinik d�� de�i�imleri
3-Te�his
Anamnez; te�hise varabilmek amac�yla hastan�n daha �nce ge�irdi�i hastal�klar�n, ebeveyninin ge�irdi�i hastal�klar�n ve klini�imize ba�vurdu�u �ikayetlerinin, bulgular�n�n kaydedildi�i d�k�manlard�r. Anamnez al�nmas�nda 3 y�ntem uygulan�r:
1-Hastayla ki�isel olarak kar��l�kl� konu�ma y�ntemi
2-�nceden haz�rlanan soru formlar�n�n hasta taraf�ndan doldurulma y�ntemi
3-Her ikisinin birlikte uyguland�� y�ntem
Anamnez �u bulgular� i�ermelidir:
1-Hastan�n ki�isel bilgileri (Hastan�n ad�, soyad�, ya��, adresi, telefon numaras�, biyografisi…)
2-Esas �ikayeti
3-Esas �ikayetinin hikayesi (A�r�n�n s�resi, s�cak ve so�u�un etkisi...)
4-T�bbi hikaye (Medikal a��dan �nemlidir. Diabeti olan hastan�n, sar�l�� olan hastan�n anamnezi)
5-Sosyal ve aile anamnezi: Baz� hastal�klar ailesel olabilir. (Ailede t�berk�loz, diabet olup olmad��, �l�m varsa hangi hastal��n sebep oldu�u...) Ayr�ca ailenin parasal durumu da �nemlidir.
6-Sistemlerin sorgulanmas�: �zellikle S.S.S.nin, dola��m sisteminin ve di�er sistemlerin sorgulan�p de�erlendirilmesi
7-Fizik muayene: Klinik ve klinik d�� de�erlendirmeler �ok �nemlidir. Klinik muayenede hastan�n �e�itli y�ntemlerle do�rudan do�ruya tetkik edilmesi gerekir. Klinik d�� de�erlendirmelerde ise hastan�n laboratuar ve radyolojik y�ntemlerle de�erlendirilmesi gerekir.
8-Laboratuar ve radyografik de�erlendirmeler
Temel Sa�l�k Hikayesi Kay�tlar�
1-Daha �nce ge�irdi�i operasyonlar, travmatik yaralanmalar, ciddi rahats�zl�klar ve hastanede yat�p yatmad�� vb.
2-Yak�nda meydana gelen k��k rahats�zl�klar ve semptomlar,
3-�u anda veya yak�n zamana kadar kulland�� ila�lar ve alerjileri,
4-Alkol, t�t�n, yasal olmayan ila�lar�n kullan�m� gibi sa�l�kla ili�kili al��kanl�klar�n ve g�nl�k egzersizlerin miktar ve tipinin belirlenmesi,
5-Son t�bbi kontrol�n sonu�lar�, tarihi ve lenf muayenesi.
Klinik Muayene Y�ntemleri
1-�nspeksiyon: G�zle yap�lan muayene demektir. Hasta klini�e girdi�i andan itibaren hareket ve tav�rlar�n�n g�zlenmesiyle ba�lar. Hastan�n f�t�ye oturtulup iyi bir ��k alt�nda gerek ekstraoral, gerekse intraoral olarak incelenmesiyle son bulur. Ekstraoral olarak dikkat edilmesi gereken noktalar, hastan�n y�z�nde herhangi bir asimetrinin olup olmad��, yara izinin bulunup bulunmad��, �nceden ge�irdi�i bir hastal�ktan dolay� bir izin kal�p kalmad�� incelenip, de�erlendirilmesidir. �ntraoral olarak ise dental ark �zerindeki di�lerin konumlar�, eksik di� olup olmad��, a��zda dolgu ve protezlerin olup olmad�� de�erlendirilir. Yanak ve dudaklar�n i� k�sm�nda herhangi bir patolojinin bulunup bulunmad��, dilde, sert ve yumu�ak damak ve farinks b�lgesinde herhangi bir patolojinin olup olmad�� incelenir, varsa tedavisi yap�l�r.
2-Diasko

ODONTOJEN�K VE NONODONTOJEN�K K�STLER VE CERRAH� TEDAV�LER�

9/7/2010

ODONTOJEN�K ve NONODONTOJEN�K K�STLER ve CERRAH� TEDAV�LER�

Ger�ek kistler, etraf� epitel d��eli ba� dokusu kaps�l�yle �evrili i�inde s�v� ya
da yar� s�v� materyal bulunan patolojik yap�lard�r. Kistler e�er di�lerle ilgili olurlarsa,
di�e ait yap�lar�n epitelinden orijin al�rlarsa "odontojenik kistler" ad�n� al�rlar. E�er di�
yap�lar�yla ilgileri yoksa nonodontojenik kistler denir. Kistler �enelerdeki �i�melerin en
s�k rastlanan sebeplerindendir. V�cutta kist en �ok �enelerde g�r�l�r. Sebebi
�enelerde epitel art�klar�n�n v�cudun di�er b�lgelerine g�re daha fazla olmas�d�r.
�enelerde g�r�len kistlerin i�inde odontojenik olanlar �o�unluktad�r.
Kistlerin meydana geli�iyle ilgili pek �ok teori ortaya at�lm��t�r. Kistin meydana
geli�inde genel olarak 3 ana kriter etkilidir:
1. Epitel ve ba� dokusu kaps�l� proliferasyonu
2. Kistin i�inde s�v� birikmesi
3. Rezorbsiyon fakt�r� (sert doku i�indeki kistler i�in)
Kistin �evresinde ba� doku kaps�l�, i�inde epitel yap� vard�r. Ger�ek anlamda
bir kistten bahsedebilmemiz i�in epitelde bir de�i�im olmas� gerekir. Di� germinde,
mine epitelinde, dental lamina art�klar�nda malassez epitel art�klar�nda bir irritasyon
sonucu kist olu�umu i�in bir e�ilim ortaya ��kar. Epitel prolifere olur. Ba� dokusu
kaps�l� ile bir torba olu�ur. Bu torbada s�v� ya da s�v�-kat� materyal birikimi olur.
Kistin duvar� yar� ge�irgen olup �evre dokulardan i�eri s�v� giri�i olur.
Hidrostatik bas�n� epitele bask� yapar ve kist kendi bas�nc�yla kendini b�y�t�r. Kistin
balon �eklinde b�y�me e�iliminde olmas� i�indeki bas�nc�n b�y�mede etkili oldu�una
i�arettir. Artan bas�n� epitel h�creleri �evreye do�ru iter ve sonu�ta ba� dokusu
kaps�l�n�n i�i y�z� �ok katl� epitel ile d��enmi� olur. �evre kemik doku bu arada
rezorbe olur ve kistin b�y�mesi i�in yer a��l�r.
Son �al��malar bunun tersine kist s�v�s�n�n daha �ok iltihabi eks�da oldu�unu
ve molek�ler a��rl�� fazla olan protein i�erdi�ini g�stermi�tir. Kist s�v�s�n�n i�inde
bulunan di�er maddeler kolesterol, eritrosit y�k�nt�lar�, iltihap h�creleri, epitel h�creleri
ve fibrindir. Bu g�r��e g�re, ozmotik gerilim ile elde edilen bas�n�, kist duvar�n�n yar�
ge�irgen �zelli�i sonucu d��ar�dan i�eriye s�v� transferi olup birikmesi ile de�il, kistin
i�eri�inden kaynaklanmaktad�r.
Keratokistlerin (primordial kistlerin) b�y�mesi biraz farkl�d�r. Baz�lar�nda
keratin yap�m� o kadar aktiftir ki bu yar� kat� materyal kist kavitesini doldurur ve kistin
2 Odontojenik ve Nonodontojenik Kistler A��z, Di�, �ene, Hast. ve Cerrahisi
b�y�me sebebi osmotik gerilim de�ildir. Primordial kistler di�er kistlerin g�sterdi�i tipik
balon �eklinde b�y�meyi de�il, parmak �eklinde uzant�larla b�y�me g�sterirler.
Kistlerin Ortak �zellikleri
Hi� bulgu vermeden �ok yava� b�y�rler. Klinik bulgu vermeden �ok b�y�k
hacimlere ula�abilirler. Bulunduklar� b�lgede zaman i�erisinde b�y�y�p geli�erek
asimetriler, deformiteler ortaya ��karabilirler. B�y�me genellikle alveoler kretin
vestib�ler taraf�na olur. Bu nokta da t�m�rlerle farkl�l�k g�sterirler. T�m�ral yap� kretin
her iki yan�na do�ru kendini b�y�t�r. �i�lik palpe edilince farkl� sertliklerde elimize gelir
Kemikte rezorbsiyon tamamlanmam��sa etraf�nda kemik oldu�undan palpasyonda
kemik hissi al�n�r. Kemik yer yer inceldiyse krepitasyon alabiliriz. Kist yumu�ak
dokularla temasa ge�tiyse fluktuasyon hissi al�r�z. Kist genellikle a�r�s�zd�r. A�r�
enfeksiyonun bulgusudur. Kist enfekte ise a�r� bulgusu vard�r. Bazen sinir �zerinde
bask� yapar ve alt dudakta hissizlik olu�ur. Buna vensan bulgusu ad� verilir. Kist bir
b�lgeden kendi kendine perfore olup drene olduysa veya bunu biz yapt�ysak kistin
b�y�mesi yava�lar. Sert dokudaki kistler tipik radyolojik g�r�nt� verirler. Bulunduklar�
b�lgedeki di�lerde yer de�i�ikliklerine �apra��kl�klara sebep olabilirler. Bu bulgularla
klini�e gelen hastalarda baz� noktalara dikkat etmek gerekir. Bunun i�in di� say�s�na ve
konumuna bakar�z. Say� eksik ancak di� �ekilmemi�se g�m�l� di� ve kist olabilece�ini
d��n�r�z. Rengi de�i�

DI� HEKIMLI�I TEZI

9/7/2010

CareDent
Patented Method
for Dental Care

Neocare Ltd.
Tooth-harming factors
reduced amounts of saliva
lack of necessary minerals
fluoride
phosphates
calcium
acid attacks after snacks and meals
poor dental hygiene
bacteria
cavities
inadequate brushing
Tooth-harming factors
plaque
acidic diet
vomiting and acidic burps
medications
What happens on tooth surfaces?
Plaque or acidic diet
Renewal of enamel in the mouth (remineralisation)

The importance of preventive
dental care will increase

The importance of preventive
dental care will increase

The importance of preventive
dental care will increase

Because it is:

Because it is especially suitable for:

Because it inhibits:

In addition to good oral hygiene Tooth-strengthening factors
adequate amount of saliva
all necessary minerals (fluoride, phosphates and calcium) in the mouth and saliva in ample amounts
neutralisation of acid attacks
good buffer effect (pH remains above 7 for a long time)
use of xylitol as sweetener reduces acid attacks and prevents formation of plaque

prevents dissolving of enamel
enables renewal of enamel
Advantages of CareDent
significant reduction in formation of cavities
improved renewal of enamel
increased salivary flow
reduction of root surface lesions
instant inhibitory effect on acid attacks

buffer effect up to 100 times more effective than that achieved by xylitol alone
compounds of the preparation are safe foodstuffs
preparations are suitable for all persons, and especially suitable for those suffering from a dry mouth
Buffer effect of CareDent in the mouth
CareDent features
99.9 % of fluoride is used as a building
material of tooth enamel.
There is no excess of free fluoride.

Overdosing of fluoride is avoided.
CareDent features
CareDent products contain all those compounds which are necessary for enhanced remineralisation and decreased demineralisation.
CareDent features
CareDent features
CareDent features
When CareDent product is brought into contact with aqueous liquid, the pH will immediately increase to alkaline.

At the same time calcium, phosphate and fluoride are released.

Released ions diffuse into the dentin tubules where calcium, phosphate and fluoride precipitate and form apatite closing the dentin tubules.
CareDent features
CareDent features
CareDent products
For professional use:
CareDent products
For consumer use:
CareDent products
Coming soon
CareDent products
For professional use:

FLOR�R�N D�� SA�LI�I A�ISINDAN �NEM�

9/7/2010

Di� ��r�kleri daha �ok koyu renklenmelerle birlikte g�r�len oyuklar olarak alg�lanmaktad�r. �nlenebilir bir hastal�k olmas�na kar��n d�nyada di� ��r�� deneyimi ya�amayan �ok az insan vard�r.
A��zda bulunan bakterilerden olu�an bakteri pla��, �ekerli ve unlu yiyeceklerin a��zda kalan art�klar�ndan asit olu�turabilmektedir. Bu asitler, di�lerin mineral dokusunu ��zerek di�in minesinin bozulmas�na ve sonu�ta da di� ��r��n�n ba�lamas�na ve di�hekimlerinin kavite dedikleri oyuklara neden olmaktad�rlar.
Flor�r�n di� sa�l�� ile olan ilgisinin tarihine bak�nca kilometre ta�� olarak 1886 y�l�n� g�r�yoruz. Neden 1886? Bu sene, Dr. John S. Pemberton"un Coca Cola"y� ilk defa pazarlad�� y�ld�r. Bu zamana kadar Amerikal�ar yemeklerinde bu kadar �eker i�eren maddeler kullanm�yorlard�. Yemekleri genellikle ya� a��rl�kl�yd�. Bu nedenle a��r� bir di� ��r�mesi g�zlenmiyordu. Ancak olduk�a ucuz ve ula��labilir olan kola i�ece�i ile al��kanl�klar de�i�ti ve y�ksek miktarda di� ��r�kleri insanlar� herzamankinden fazla rahats�z etmeye ba�lad�. Bu nedenle flor�r elementi su sistemlerinde kullan�lmaya ba�land�. Suda gelen flor�r di�lerin geli�imine fayda sa�l�yor ve ��r�k olu�umunu azalt�yordu. Suda dezenfeksiyon i�in klor�r m� yoksa flor�r m� �eklinde tart��malar da bunun bir par�as�yd�. Ancak g�n�m�zde Amerikal�lar�n %65"i sular�nda flor�r takviyesi almaktad�rlar. Bununla birlikte bu takviyeye ra�men �ekerin a��r� kullan�m� nedeniyle eskilere oranla d��k de olsa ��r�k vakalar� s�regelmektedir...

Flor�r Nas�l �al��r?
Di�lerimiz �ok serttir. Bu sertli�i veren madde bir kalsiyum minerali olan hidroksiapetit bile�i�idir. Form�l� Ca10(PO4)6 (OH)2 bu bile�ik ayn� zamanda kemiklere sertli�ini veren de maddedir. Ancak kemikler s�rekli kanla beslenip mineral takviyesi yap�labildi�i i�in tamiri kolayd�r. Bu durum di�lerde ge�erli de�ildir. Di�lerde mineral tamiri i�in d��ar�dan takviye gereklidir.

Hidroksiapetit, aside kar�� son derece duyarl�d�r. Yedi�imiz �eker bakteriler taraf�ndan metabolik prosesler sonucu a�z�m�zda seyreltilmi� bir asidik ortam olu�turur. Asidik ortam hidroksiapetiti par�alayarak bozundurur. Bu di� ��r�mesi denilen olayd�r. Hidroksiapetit, aside oldu�u kadar flor�r (F-) iyonlar�na kar�� da duyarl�d�r. Ancak burada tam tersi bir durum s�zkonusu olur. Asidik ortamda bozunan hidroksiapetit, flor�r iyonlar�na maruz kald�� zaman floroapetit denilen ba�ke bir minerale d�n��r ki bu mineral sertlik bak�m�ndan di�i olu�turan hidroksiapetitle ayn� �zellikleri g�sterdi�i halde asit sald�r�lar�na kar�� neredeyse tamamen duyars�zd�r. Bu y�zden di�lerimizi di� macunu ile f�r�alamak veya flor�r ihtiva eden s�v�larla �alkalamak, di� �zerinde koruyucu bir film tabaka meydana getirir ve di� ��r�mesi durur.

Flor�r�n Faydalar� Nelerdir?
* Di�lerde olu�an oyuklar� iyile�tirir.
* Di�lerin asit demineralizasyonuna kar�� dayan�kl�l�� art�r�r.
* Bozundurucu bakterilerin metabolik y�k�m�n� engelleyici i�levi vard�r.
* ��r�meye ba�layan di�lerin tamiri i�in gereklidir.
* �ocuklara verilen flor�r, di�lerin kendi�ilinden �ekillenmesini etkiler.

Ancak flor�r�n a��r� t�ketimi sonucunda(s�zgelimi �ocuklar�n di�macunu yemesi vs.) florosis olur ki bu durum di� minelerinde d�zensiz bir geli�im anlam�na gelmektedir. Di�lerde beyaz lekeler olu�ur ve son derece tehlikelidir; ayr�ca geri d�n��ml� de de�ildir. Bu y�zden di� macunlar� kullan�l�rken a��r� t�ketim olmamas�na �zen g�sterilmelidir.
�ekerli ve unlu yiyeceklerle bakterilerin bulu�mas� sonucunda ��r�kler olu�tu�una g�re herkes i�in bir tehlike var demektir. Ancak beslenmelerinde karbonhidratl� ve �ekerli yiyeceklerin oran� �ok y�ksek olanlar bir de sular�nda flor�r oran� �ok d��kse �ok daha fazla ��r�k tehlikesi alt�ndad�rlar. Bakteri pla�� taraf�ndan olu�turulan asite kar�� t�k�r�k do�al bir savunma mekanizmas� olu�tursa da tek ba��na ��r�� nleyemez.T�k�r�k ak��n� ve miktar�n� azaltan hastal�klar ya da ila�lar da ��r�k olu�umunu h�zland�rmaktad�rlar.

AMELOGENEZ�S �MPERFEKTA (AI)

9/7/2010

AMELOGENEZ�S �MPERFEKTA (AI)
Di� geli�im d�neminde histodiferansiasyon, apozisyon ve mineralizasyon safhalar� s�ras�ndaki kesintilere ba�l� olarak di� yap� anomalileri geli�ir. Mine defektleri hipoplazi veya hipokalsifikasyon olarak bildirilmi�tir. Jorgenson ve Yost"a g�re (1982) �rsi ve �evresel etmenlere ba�l� defektler olarak s�n�fland�r�labilir.
Tan�m�
Amelogenezis imperfekta �rsi mine defektlerinin klasik bir �rne�idir. Generalize veya sistemik bir rahats�zl�k olmaks�z�n �e�itli gen mutasyonlar�n�n neden oldu�u defektli mine olu�umu ile karakterize heterojen�z bir kat�l�msal bozukluktur.
Etiyolojisi ve Epidemilyolojisi
�al��an topluma g�re prevalans� 1/718 ile 1/14.000 aras�nda de�i�mektedir. (Bu defektin g�r�lme s�kl�� Witkop"a g�re (1959) 1/14.000, Chasack ve arkada�lar�na g�re (1979) 1/8.000 ve Sundel ve arkada�lar�na g�re 1/ 4.000"dir.)
Amelogenezis imperfekta mine olu�umu ve mutarasyonunu kapsayan genlerdeki de�i�im ile ilgili kal�t�msal bir bozukluktur. Otozomat dominat otozomal resesif ve x"e ba�l� olmak �zere �e�itli kal�t�msal �zellik g�sterir. Amelogenezis imperfektada en fazla g�r�len tip otozomal dominant olan�d�r. Otozomal dominanttan sorumlu olan genlerin AI, rapor edilen olgular�n % 5"inden de az�n� olu�turmaktad�r. X"e ba�l� AI"ya neden olan insan mine proteininin de lokalize mutasyon g�sterilebilmi�tir. Amelogenin hidrolizinin kontrol� mine formasyonu i�in kritiktir. Basit bir aminoasit matriks metalloproteinaz 20 (MMP - 20)"nin verimlili�i mutasyona u�ram�� proteinin hidrolizi i�in olduk�a azd�r ve bu durumda mine formasyonunda derin etkileri olur.

S�n�fland�r�lmas�
AI"n�n tipleri, de�i�ik ara�t�rmac�larla ortaya konmu� ve neye g�re hangi kriter se�ilerek s�n�fland�rma yapacaklar�na karar vermi�ler. Bunlar; Weinmann, Darling, Hals ve Witkop"un benimsedikleri klinik, histolojik ve genetik kriterleri g�z �n�ne al�narak s�n�fland�rma yap�lm��t�r.
T�P IH�POPLAST�K T�P
I AHipoplastik, noktac�kl�, otozomal dominant
I BHipoplastik, lokal, otozomal dominant
I CHipoplastik, lokal, otozomal ressesif
I DHipoplastik, d�z, otozomal dominant
I EHipoplastik, d�z, X"e ba�l� dominant
I FHipoplastik, sert, otozomal dominant
I GMinenin bulunmamas�, otozomal ressesif

T�P IIH�POMAT�RE T�P
II AHipomat�rasyon, renklenmi�, otozomal ressesif
II BHipomat�rasyon, X"e ba�l� ressesif
II CKar ya�m�� di�ler, otozomal dominant

T�P IIIH�POKALS�F�YE T�P
III AOtozomal dominant
III BOtozomal ressesif

T�P IVTORODONT�ZMLE B�RL�KTE H�POPLAST�K / H�POMAT�RE T�P
IV AOtozomal dominant hipomat�re - hipoplastik tip
IV BOtozomal dominant hipoplastik - hipomat�re tip

KL�N�K �ZELL�KLER�
H�POPLAST�K T�P A.�.
Bu tip, minenin geli�imi boyunca k�smen veya tamam�yla minenin normal kal�nl��na eri�ememesi ile karakterizedir. Genel olarak mine �yle incedir ki di�ler mesiodistai olarak konta�a gelmezler. Fitler, horizantal veya vertikal fiss�rler mevcuttur. Otozomal dominant ve pitli hipoplastik tipin

A�IZ VE D�� SA�LI�I

9/7/2010

A�IZ VE D�� SA�LI�I

A��z-di� sa�l�� denilince akl�m�za, di� ve di� etlerinin sa�l�� gelir. Ne yaz�k ki di� ��r�� ve di� eti hastal�klar� en �ok yayg�n olan hastal�klardan biridir.
Bug�n di� ��r�kleri ve di� eti hastal�klar�n�n nedeni bilinmektedir. Az ve yanl�� yap�lan di� ve a��z temizli�inin yan�s�ra yanl�� beslenme sonucu di� y�zeyinde ve di� etlerinin etraf�nda plak dedi�imiz mikrop birikintileri ( Kir Tabakas� ) olu�maktad�r. Bu tabakan�n bir santimetre k�p�nde 170 milyar bakteri (mikrop) �reyebilmektedir. E�er temizlik yap�lmazsa �ekerli yiyecek ve i�ecekler bol miktarda al�n�rsa �ekerin bir k�sm� plak i�indeki mikroplar taraf�ndan aside �evrilir ki bu asit di� minesini ��r�t�r. Ayn� zamanda bu mikroplar toksin (zehir) meydana getirir ki bu toksinlerde di�eti iltihaplanmas�na yol a�ar.

A��z ve Di� Sa�l��n� Koruman�n �� Temel Kural� Vard�r :

A.M�kemmel Bir A��z Temizli�i :
G�n�m�zde a��z ve di� temizli�i i�in kullan�lan malzemelerin artmas� insanlar�n di� ve iyi bir a��z temizli�ine verdi�i �nemi g�sterir. Di�lerin ve di� etlerinin tam ve iyi bir �ekilde temizlenmesi ��renilmi�se eksiksiz bir a��z temizli�i yap�labilir. Ama a��z temizli�i sorunlar� bug�n tam anlam�yla ��z�lm�� de�ildir. ��nk� di� dizisinin �ekli ve yap�s� �ok kar��kt�r. Biz sadece kesici ve az� di�lerinin d�� y�zeyini ayna yard�m�yla g�rebiliriz. Bundan dolay� di�lerin ger�ekten temizlenmesi �ok g��t�r. Nas�l ne zaman ve hangi yard�mc� malzemelerle bu amaca eri�ebilece�imizi birka� c�mle ile ifade etmek �ok zordur. Onun ��in bu konuda di� hekimlerinin yard�m�n� almak gerekir.

B.Di�lere Uygun Bilin�li Beslenme :
D�nya Sa�l�k �rg�t�nce haz�rlanan raporlara g�re yanl�� beslenme sonucu ortaya ��kan di� ��r�kleri ba�l�ca hastal�klardan biridir. S�rekli yenen �ekerli yiyecekler di� ��r�klerine yol a�arlar.
Di� ��r�kleri yemek aralar�nda yenen ve i�ilen �eker, �ikolata, pasta, dondurma, limonata gibi �ekerli yiyeceklerden kaynaklanmaktad�r. Taze sebze, meyve ve maden suyu z

PER�ODONTAL HASTALIKLAR

9/7/2010

Periodontal Hastal�klar

Periodontal hastal�klar�n en yayg�n tipi olan periodontitis, di�etinde ba�layan enflamatuar olay�n, di�in destekleyici yap�lar�na yay�lmas�ndan kaynaklan�r. Periodontal hastal�klar enfeksiy�z yap�dad�r ve hastal��n pek �ok �ekli subgingival alana kolonize olan spesifik patojenik bakterilerle ili�kilidir. Periodontitisin karakteristik bulgular�, plak birikiminden kaynaklanan di�etinin enflamasyonu ve cep olu�umuna neden olan periodontal ata�man ve alveoler kemik kayb�d�r (Carranza 1996).
2.1.1. Etyolojisi
Mikrobiyal plakta, gingival sulkusta veya periodontal cepte bulunan mikroorganizmalar�n ve �r�nlerinin enflamatuar periodontal hastal�klar�n etyolojisinde primer ve belki de tek etken oldu�unu g�steren olduk�a fazla delil vard�r (Genco 1992). Ancak hastal��n ba�lamas�nda ve ilerlemesinde bakterilerle birlikte konak savunma sistemi ve baz� lokal ve sistemik �evresel fakt�rlerin de etkili oldu�u saptanm��t�r. Bununla birlikte, lokal �evresel fakt�rler modifiye edici rol oynayabilirler ve bu yan fakt�rler, mikroorganizmalar�n kolonizasyonunu ve �o�almas�n� kolayla�t�rabilir, bireyin plak kontrol�n� engelleyebilir veya periodontal dokular� pla��n y�k�c� etkisine yatk�n hale getirebilir. Konak sisteminde fonksiyon bozuklu�unun g�r�ld�� sistemik fakt�rlerin de periodontal dokular� mikroorganizmalar�n sald�r�lar�na daha yatk�n hale getirdi�i d��n�lmektedir (Genco 1996).
2.1.2. Risk fakt�rleri
Periodontal hastal��n ba�lamas� ve ilerlemesini etkileyen yatk�nl�k fakt�rlerinin tan�nmas�yla, spesifik risk fakt�rleri �zerinde �e�itli �al��malar yap�lm��t�r (Beck ve ark 1990, Beck 1994, Grossi ve ark 1994, Grossi ve ark 1995). "Risk fakt�r�" s�kl�kla modifiye edilebilen bir durumu g�stermesine kar��n, zor modifiye edilebilen veya modifiye edilemeyen fakt�rler ise "determinant" veya "altta yatan fakt�rler" olarak adland�r�l�r. Vaka-kontrol veya cross-sectional �al��malarda tan�mlanan "Risk indikat�r�", hastal�kla ili�kili olas� bir fakt�r� tan�mlamak i�in kullan�l�r. Uzun s�reli �al��malarla saptanan "Ger�ek risk fakt�rleri" ise hastal�kla olan ili�kileri g�sterir. Bununla birlikte genellikle gelecekte hastal��n olu�ma olas�l�� ile ili�kili olan "Risk mark�r"� �nceden belirlenebilir risk fakt�r�n� tan�mlamaktad�r (Beck 1994).
Periodontal enfeksiyonlar�n ba�lamas� ve ilerlemesi de, risk fakt�rleri olarak adland�r�lan lokal ve sistemik �artlarla modifiye olabilmektedir. Lokal fakt�rler; anatomik ve okluzyona ait bozukluklardan ba�ka, derin periodontal cepler ve defektif restorasyonlar gibi plak retansiyon alanlar�n� i�ermektedir. Sistemik risk fakt�rleri ise son zamanlarda multifakt�riyel istatistiksel analizler kullan�larak geni� epidemiyolojik �al��malarla tan�mlanm��t�r. Sistemik durumlar ve d�zensizlikler ile periodontal hastal��n birlikte ara�t�r�lmas�, periodontal hastal�k i�in risk fakt�rlerinin belirlenmesinde olduk�a �nemlidir (Genco ve L�e 1993). G�n�m�zde bilinen sistemik risk fakt�rlerinden olan azalm�� n�trofil say�s� ve fonksiyonu ile ili�kili sistemik durumlar �ocuklar, gen�ler ve gen� eri�kinlerde daha �iddetli periodontal hastal��a yol a�maktad�r. Bunlar aras�nda Down"s sendromu, Chediak-Higashi sendromu, Papillon-Lefevre sendromu ve primer n�trofil anormalli�inin oldu�u Agran�lositosis, Siklik N�tropeni ve L�kosit Adezyon Yetmezli�i say�labilir (Page ve Schroeder 1981). Bir di�er sistemik risk fakt�r� ise �zellikle metabolik kontrol�n zay�f oldu�u bireylerdeki diabetes mellitus "tur (Genco ve L�e 1993).
Son zamanlarda yap�lan �al��malar, potansiyel olarak �nemli �e�itli risk indikat�rlerine de dikkat �ekmektedir. Bunlar stres, �z�nt� ve strese yol a�an davran��lar ve �strojen yetmezli�i ile ili�kili osteopenidir. Periodontal hastal�kla ili�kili altta yatan determinantlar da cinsiyet (erkeklerde daha fazla hastal�k g�r�lmekte), ya� (ya�l�larda daha fazla hastal�k g�r�lmekte) ve herediter fakt�rlerdir. Bir di�er fakt�r olan �rk, birtak�m intrinsik etkilerinden daha �ok sosyo-ekonomik durum, e�it

KARD�YO-VASK�LER S�STEM� HASTALIKLARININ D�� HEK�ML�� Y�N�NDEN �NEM�

9/7/2010

KARD�YO-VASK�LER S�STEM� HASTALIKLARININ D�� HEK�ML�� Y�N�NDEN �NEM�
Anamnez ile ��renilir. 45 ya��n �st�nde s�k rastlan�r. Kazan�lm�� ve kongenital olabilir. Tasikardi, solunum g��l��, efor dispnesi, �dem, yorgunluk, g��s kafesinde a�r�, �ks�r�k, siyanoz, aritmi gibi semptomlar verir.
1) Kongenital Kalp Hastal�klar� aras�nda; VSD (Ventrik�ler septal defekt) ASD (Artik�ler Septal Defekt) PDA (Ductus arteriosus a��kl��), Obst�r�btif lezyonlar (aort stenozu pulmoner stenoz) Follot tetralojisi (aortun dextra pozisyonu)
2) Kazan�lm�� Kalp Hastal�klar�nda: Konjektif kalp yetmezli�i, aritmiler, valvular hastal�klar Angina Pectoris, Enforkt�s.
Kalp Hastal�klar�nda:
- Genel Anesteziden ka��n�lmal�d�r.
- �zlenmeyen hastalarda mutlaka kons�ltasyon al�nmal�d�r.
- Akut myocard Enforkt�s� ge�irmi� olan hastalarda t�m giri�imler 6 ay ertelenmeli ve kons�ltasyon istenmelidir.
- Profilaktikantibiotik verilmelidir.
- Hasta antikoujulan kullan�yor ise postoperatif kanama g�z �n�ne al�narak, protombin oran� bilinmelidir. (Normali 16-20 sn dir)
- Barb�t�rat ve tranklizonlarla premedike edilmelidir.
- Hasta rahat pozisyonda olmal�d�r.
- Atravmatik ve k�sa s�re �al��lmal�d�r.
- V.c s�z anestezik kullan�lmal�d�r. Lido ve prilocain tercih edilir.
- Oksijen t�p� bulundurulmal�d�r.
Hypertansif Hastalarda:
- Mutlaka kontrol edilip, kons�ltasyon istenmelidir.
- Bu tip hastalarda stres ve heyecana ba�l� olarak tansiyon daha da y�kselir; myosard Enfokt�s� olu�ur.
- Ani tansiyon de�i�ikli�i yapaca�� i�in pozisyon de�i�tirilmelidir.
- V.c. s�z anestezi kullan�lmal�d�r.
- Sedasyon sa�lanmal�d�r.
- Kan bas�nc�nda de�i�iklik yapan sedatiflerden ka��n�lmal�d�r. (Dolantin"in hypotansif �z-vard�r.)
�zellikle ya�l�larda ani tansiyon d��t��nde senkop benzeri tablo olu�ur.
ANG�NA PECTOR�S
Myocard"�n ge�ici iskemesi, coroner dola��m�n ge�ici ve d�zelebilir yetersizli�idir. Myocard"�n bir k�sm�n�n kanla beslenmemesinden olu�ur. Birka� �e�idi vard�r:
I- Efor Anginas� (D�zenli): Normal eforun �st�nde hareket edince, merdiven ��k�nca, s�caktan so�u�a veya so�uktan s�ca�a ge�erken g�r�lebilir. 5-10 dk kadar s�rebilir.
II- Voriont Anginas� (D�zensiz): Hasta gece yata��nda yatarken ani g��s a�r�s�yla uyan�r.
M�dahaleden �nce veya sonra a�r� krizi g�r�l�rse.
- Hasta derhal istirahat ettirilmeli
- Kroner dilat�rlerden birisi derhal verilmelidir. Bunlar:
a) Nitrogliserin draje: Sublingual olarak verilir, geamezce 5 dakika sonra bir tane daha verilir.
b) Nitrite d"amyle ampul: K�r�larak koklat�lacak.
Anginapectoristen yak�nan hastalara rutir dental uygulamalar yap�labilir. Ancak di� hekimine gitmek anksiyete ve di�er baz� semptomlara yol a�abilece�inden baz� tedbirlerin al�nmas� gerekir. E�er hasta giri�im s�ras�nda g��s a�r�s�ndan yak�n�yorsa hemen dinlendirilmelidir. Unutulmamas� gereken husus Anginapektorisli hastalar�n n�bet s�ras�nda �iddetli �ene a�r�s� duyduklar�d�r. Giri�im s�ras�nda b�yle bir yak�n�� s�z konusu ise hakim bu durumun �al��lan b�lgeden kaynakland�� konusunda �srar etmemeli giri�imlerin sona erdirilmelidir.
B�yle bir durumda yap�lacak i�lemler:
- Hasta rahat etti�i durumda yat�r�lmal�
- Oksijen inhale ettirilmeli
- Papaverine 0.02 gr �.v. yap�lmal�.
- Hasta �okta ise, Coromine 5 cc �.v. veya Cordiozo, Cafeine �.m. yap�lmal�.
- Morfin 0.014 ve ¼ mgr Antropin deri alt� yap�lmal�.
- Antikoagulan (Heparin, Dicumarol, Tromexan) verilmelidir.
KALP YETMEZL��
Kalbin dokulara yeteri kadar kan� pompalamamas� halidir. Kalp kas�n�n kas�lma g�c� d��m��t�r. Heterozitler kalbin kas�lma g�c�n� yeniden kazanmas�n� sa�larlar. Bu durum kendini sa� ve sol ventrik�l yetmezli�iyle g�sterir. �ncelikle sol ventr yetmezli�i ortaya ��kar. Bu yetmezli�in belirtileri:
- Kalp debisi d��er.
- Pulmoner ven�z bas�n� artm��t�r.
- Akci�erde konjestiyon mevcuttur.
- Akci�erde �dem vard�r; doku higoksisi olu�ur.
Nedenler:
- Hypertansiyon
- Aort kapak��n�n daralmas�.
- Karoner yetmezlikle olu�an iskemi.
- Akut myocart enforkt�s�
- Kronik Akci�er h

A�IZ VE D�� SA�LI�I

9/7/2010

A�IZ VE D�� SA�LI�I

A��z ve Di� Sa�l��n�n �nemi

A��z ,sindirim sisteminin ba�lang�c�d�r.B�t�n besinler a��z yoluyla al�n�r.Al�nan besinler a��zda bulunan di�ler yard�m�yla sindirime haz�rlan�r.Bu nedenle d�� ortamla ili�kili olan a��z ve di�lerimizin sa�l�kl� olmas� olduk�a �nemlidir.A��z ve di�lerin sa�l�� i�in �ncelikle bu b�lgelerin temizli�ine �nem vermeliyiz.A�z�m�z�n sa�l�� i�in a��r� s�cak g�dalara dikkat ederek a��z i�i dokular�n yanmas�n� �nlemeliyiz.Yine yemeklerden sonra a��z i�i suyla y�kanarak buralardaki koku�maya neden olan besin art�klar� temizlenmelidir.A��z i�inde yaralar olu�tu�u zaman hekime g�sterilerek,tedavi ettirilmelidir.Ayn� �ekilde di�lerin sa�l�� i�in d�zenli olarak di�ler,f�r�alanarak temizlenmelidir.Besin art�klar�n� di� aralar�nda kalarak ��r�meye neden olmas� �nemlidir.A��z kokular�n�n ve bir �ok rahats�zl��n di� ��r�klerinden kaynakland�� unutulmayarak,temizli�e �nem verilmelidir.A��z ve di�lerin sa�l�kl� olmas� ho� bir g�r�n�m vererek ki�inin konu�ma,g�lme gibi durumlarda rahat hareket etmesine yard�mc� olur.Di� ��r��nden dolay� a�z� kokan ki�inin �evresini rahats�z etmesi s�k�nt�l� durum olu�turur.K�saca a��z sa�l��,di� sa�l�� ile yak�ndan ilgilidir.

Di� ��r�mesi

Yap�lan ara�t�rmalar sonucunda �ocuklar�n �o�unda di� ��r��ne rastlanm��t�r.Di� ��r�mesine a��zdaki bakteriler neden olur.Bakterilerin yan�nda di� ��r�mesine neden olan di�er ��eler,di� aralar�nda kalan besin art�klar� ile duyarl� bir di� y�zeyidir.Di�lerin ��r�mesine neden olan besinler �zellikle karbonhidratl� di�er bir ifadeyle �ekerli yiyeceklerdir.
Di� ��r�mesinin �nemli nedenlerinden birisi de sudaki fl�or eksikli�idir.Fl�or di� minesinin direncini artt�rarak,��r�meyi �nler.Bu nedenle sularda fl�or eksikli�i varsa sa�l�k kurulu�lar�ndan gerekli yard�m al�nmal�d�r.Fl�or fazlal�� ise di�lerde sararmaya neden olur.
Di�lerimizin d�zenli olarak f�r�alan�p temizlenmemesi durumunda di� aralar�nda kalan besin art�klar� bakteriler taraf�ndan par�alan�r.Par�alanan besinler,bakteriler ve salg�lardan di� pla�� denilen birikintiler olu�ur.Besin maddelerini bakteriler taraf�ndan par�alanmas�yla olu�an asitler di�in minesini ve kemi�ini oyar.Di�te olu�an bu oyu�a KAV�TE denir.Di�te olu�an bu oyuklar zamanla giderek b�y�r ve derinle�ir.B�ylece zamanla di�in sert k�sm� olan mine tabakas� delindikten sonra daha kolay oyulan yumu�ak dokuya ula��l�r.Di�teki oyulma devam ederek,di� �z�ne ula��r.Di�teki ��r�menin di� �z�ne ula�mas�yla di� a�r�lar� olu�maya ba�lar.Di� a�r�s�n�n olmad�� durumlar di� sa�l��n�n yerinde oldu�unu g�stermez.Bakterilerin di� �z�ne ula�mas�ndan sonra burada iltihaplanma meydana gelir.Buna APSE denir.��r�k di� �z�ne ula�t�ktan ve �zellikle de apse olu�tuktan sonra di�in tedavi edilme �ans� art�k kalamam��t�r.
Di�lerin ��r�mesi hem s�t di�lerinde hem de kal�c� di�lerde meydana gelebilir.Di�lerin ��r�me nedenlerini k�saca a�a��daki gibi s�ralayabiliriz;
*B�y�me ve geli�me d�nemlerinde kalsiyum,fosfor ve fl�or bak�m�ndan yetersiz besinlerin al�nmas�,
*�ekerli besinlerin a��r� t�ketilmesi,
*Di�lerin f�r�alanmamas�
*Yumu�ak besinlerle beslenilmesi
*S�k s�k gebe kal�nmas�
*Erken bebeklik d�nemlerine y�ksek ate� olu�mas�
*Yanl�� ve hatal� ila� kullan�lmas� di� ��r�mesine neden olan etmenlerdir.A��z a��k durumda uyumak da di�ler i�i zararl� olabilir.

Di� ��r�klerinde erken tan� ve tedavi hem sa�l�k hem de sosyal ve ekonomik y�nden b�y�k �nem ta��r.Di� ��r�kleri daha ilk a�amada tespit edilip,tedavisi yap�l�rsa di� kurtar�l�r.�lk a�amada tedavi i�in yap�lan harcamalar daha azd�r.Ayr�ca sa�l�k personelinin zaman kayb� da en azd�r. ��r��n ilerleyen a�amas�nda yap�lan harcama ve emek artar.Di� tedavisinde kullan�lan ara� ve malzemelerin d�viz �denerek ithal edildi�i d��n�l�rse �lkemiz ekonomisi a��s�ndan ne derece �nemli oldu�u daha iyi anla��l�r.K�saca belirtecek olursak ��r��n erken te�his edilmesi di�in kurtar�lmas�n�n yan�nda ekonomik y�nden de b�y�k yararlar

�MPLANTLARDA OKLUZYON

9/7/2010

�MPLANTLARDA OKLUZYON
Di�lerin kayb�, k�smi veya tam di�siz hastalarda protetik restorasyonlar ile telafi edilebilir. Rutin klinik i�lemler yetersiz oldu�unda, tedavi etkinli�inin art�r�lmas�nda bir �ok y�ntem vard�r. K�smi di�siz hastalar�n sabit protezlerle daha iyi fonksiyon g�rd�� d��n�l�r. ��nk�; hastalar�n b�y�k bir k�sm� b�l�ml� protezlere her �artta uyumsuzluk g�sterirler. Do�al di�lerle kar��la�t�r�ld��nda hareketli protez kullananlar, fonksiyonel testlerde d��k performans g�sterirler. En iyi �ekilde yap�lm�� protezlerde bile, bir�ok oral fonksiyon bozuktur.17 Bu gerek�eler prostodonti bilim dal�nda farkl� aray��lara gidilmesine ihtiya� g�stermi�tir. G�n�m�zde, eksik veya �ekilmi� di�lerin yerlerine kolayl�kla �retilebilen ve implante edilebilen implant alt yap�lar� alternatif olarak kullan�lmaktad�r.
�mplantlar genel olarak 4 s�n�fa ayr�l�r:
1- Endodontik implantlar
2- Subdermal implantlar
3- Subperiostal implantlar
4- Endosteal implantlar. Vidal� (screw), blade (b��ak a�z�) ve silindirik �ekilleri vard�r (�ekil 1)3.
Kliniksel y�nden etkili bir dental implant uygulamas�, biyomateryal ve biyomekanik fakt�rlerin yan�s�ra oral cerrahi, protez ve periodontoloji uzmanl��nda �zel itina gerektiren �ok y�nl� ve karma��k bir olayd�r. Ba�ar�l� bir osseointegre implant�n biyomekanik fonksiyonunda etkili fakt�rlerden en �nemlisi; �i�neme kuvvetlerine olabildi�ince uzun s�re dayanabilmesidir.17
�mplant destekli protezlerde kuvvet da��l�m�n�n biyomekani�i, destek olarak hizmet eden do�al di�lerden farkl�l�k g�sterir. Esas farkl�l�k; osseointegre implantlar �evresinde, di�lerde, mikro hareketlere izin veren periodontal ligamentin olmay��d�r.27 Kemik ile integre olan implantlar�n periodontal ligament i�erisinde as�l� kalan do�al di�ler aras�ndaki, hareket miktar�ndaki farkl�l�k dikkate de�erdir. Bu hareket farkl�l��, implant�n do�al di�lere ba�lanmas� gereken durumlarda, stres k�r�c� kullan�m�n�n gereklili�ini ortaya koyar. �mplant hareket edebilir, bu hareket kemi�in elastisitesine ba�l�d�r.
Sonu� olarak kemik elastisitesi maksimum 25 mikron"luk harekete izin verir ki bu, maksiller veya mandibuler kemi�e, hastan�n ya��na, kuvvetin y�n�ne ve implant�n uzunlu�una ba�l�d�r. Do�al bir di�te ise, periodontal membran ger�ek bir yast�k gibi g�rev g�r�r ve bu, di�in vertikal ve horizontal hareketine izin verir.2,19 Parfitt"e g�re, bir do�al di� vertikal y�k ile apikal y�nde 28µm. hareket edebilir. Benzer y�k alt�nda bir implant yakla��k 5µm hareket eder. Sa�l�kl� do�al di� lateral y�nde 56-108µm hareket eder. �mplant ise 10-50µm. hareket eder. 9,22,27
Kuvvet iletiminde en �nemli konulardan biri olan osseointegrasyon kavram�na bir a��kl�k getirilecek olunursa osseointegrasyon kemik dokusu ile implant y�zeyi aras�nda bir fibr�z ba� doku olmaks�z�n ��k mikroskobu d�zeyinde direk ve devaml� ba�lant�y� ifade eder. Dr. Zarb ve arkada�lar�, fibroosseoz ve osseointegrasyon kavramlar�n� ele al�p, implantolojide istenilen iyile�me �eklinin osseointegrasyon olmas� gerekti�ini ortaya koymu�lard�r. Direk kemik ba�lant�s�; implant�n a��zda retansiyon ve stabilitesini art�rarak uzun s�reli ve sa�lam bir �ekilde fonksiyon g�rmesini sa�larken, do�al di�te periodontal membran sayesinde var olan �ok absorbsiyon sistemini olu�turamamaktad�r.7
�mplantlarda osseointegrasyon sa�land��nda, uygulanan kuvvetler kemi�e herhangibir azalmaya u�ramadan iletilirler. B�ylece devaml� bir remodeling kapasitesine sahip y�ksek derecede dinamik bir doku olan kemikte, implant �evresinde kompak kemik olu�umu stimule edilir. A��r� y�klenmeler bu s�re�te dengesizlik yarat�r ve fizyolojik olmayan kemik rezorbsiyonu ile sonu�lan�r.17 �mplantlar �zerindeki proteze gelen a��r� y�klerin, kemik mikrofrakt�rlerine de neden olabilece�i bildirilmektedir. IMZ implant sistemi; implantlarda (IME) intramobil elementin kullan�ld�� sistemdir. Bu dizaynda; do�al di�lerin hareketleri kompanze edilirken, intramobil element implant kemik ara y�zeyinde meydana gelen kuvvetleri azaltan �ok absorbe edici olarak davranabilir. Periodontal ligamentteki propriosept�rlerin olmay��; okluzal kuvvetlerin, �i�neme kaslar�n�n n�rom�sk�ler mekanizmalar� ile kontrol edildi�ini g�stermi�tir. 8,20 Gelen kuvvetler, vertikal ve horizontal kuvvetler olmak �zere ayr�labilir. �mplantlara gelen kuvvetler, destek kemi�e daima direk olarak transfer edilir. Kemik rezorbsiyonuna neden olan kuvvetler �zellikle horizontal kuvvetlerdir. Vertikal kuvvetler, do�al di�lerde oldu�u gibi zarar a��

PED�ATR�DE GLUTAM�N GELECEKTE NEREDE

9/7/2010

Pediatride GLUTAM�N Gelecekte Nerede?

Giri�

Pediatri ve neonatalojide
glutamin s�plemantasyonu klinik uygulam*
etkilerinin de�erlendirildi�i �al��malar�n
literat�rlerden incelenerek haz�rlanm�� oldu�u
"review"*

T�m literat�rler tarand��nda bir�ok alanda glutamin �zerinde durulan �al��malar dikkat**

�zellikle preterm do�an infantlar odanlanarak se�ilen yenido�an �al��malar�
hayvan �al��malar�(s�tten kesilmi� d�nemde)
�zerinde duruldu.

Ayr�ca, yeti�kin t�p"dan, spesifik hastal�klar� i�eren
A) A��r travma
B) �nflamatuar barsak hastal��
C) K�sa barsak sendromu
D) Duchenne muskular atrofi
E) Falsiparum malarya"s�
F) Menenjit
hastalar�ndan se�ilmi� gruplar� i�eren �al��malar*

Method
Literat�r taramas�
a-Medline
b-Embase
c-Current Contents
d-"�nternational Pharmaceutical Abstracts"

Hayvan ve insan �al��malar�nda
izonitrojen ve izokalorik kontrol y�ntemleri kullan�larak
uygun glutamin dozlar�n�n tetkik edildi�i
�al��malar�n, sonu�lar� ve tavsiyeleri de�erlendirilmi�.

T�m maj�r bulgular� i�eren sonu�lar �zetlenmi�.

Yenido�an(YD) ve Glutamin
Replikasyon sistemi i�in �nemli olan n�kleotid ve
barsak mukozas� koruyan amino-�eker meta*
�nemli enerji ve nitrojen kayna��d�r.

Hayvan �al��malar� g�stermi�tir ki
ek olarak, intestinal sistemde
elektrolit absorbsiyonu ve imm�n sistemi geli�*
intestinal atrofiyi �nlemektedir(Hanker et al.).

Agostoni et al:
Yenido�anlarla �al��mas�nda term bebeklerin sa�l�kl� annelerin s�t�ndeki
serbest Amino Asit(SAA) �al��ld�.
SAA n�n en fazla buludu�u d�nem olan laktasyon d�neminde 20 kat fazla glutamin ve glutamik asit i�ermekteydi.
Laktasyonun devam eden 3 ay� i�ersinde 2.5 kez artmaktayd�.

Taurin ve di�er t�m serbest aa ler stabil olarak devam ederken glutamin de masif bir art�� saptand�.
Bunu sayesinde annes�t�yle beslenen infantlar laktasyon d�neminde artm�� miktarda gln ve glu al�rlar.

Bu y�zden gln ve glu suni form�la s�tlerde az miktarda bulun*
Fakat zenginle�tirmenin potensiyel faydalar� i�in ara�t�rmalar ge*

�nfantlar premat�r olarak do�duklar�nda
anneden ald�klar� gln kesilmi� olur.

Bu y�zden, b�y�menin �ok fazla oldu�u d�* y�ksek d�zeyde enerjiye ihtiya� duyan endojen sentez yoluna ba��ml� kal�n�r.

Glutamin ve GIS
Glutamin yoksunlu�u olan farelerde
parazitik enf. ge�irdi�inde
elektron mikroskopu ve ��k mikroskopuyla
�nemli d�zeyde mukoza hasar� g�sterilmesi
diyetle al�nan gln"nin geli�mekte olan infantl*
proinflamatuar cevaba ba�l� mukoza hasar�n� �*

Smith et al: Yenido�an ve s�tten-kesilmi� hayvan*
�ntestinal mukazalar�nda al�nan doku biyopsilerinde*

1)YD mukaza bariyerinin elektrofizyolojik karakteri emsalsiz bir farkl�l�k ta��maktad�r.
2)YD ve s�tten kesilmi� hayvanlarda
gln kullan�m�yla metobolik aktivitede art�� saptand�.
3)YD transmukozal bakteri pasaj� i�in
mukozal bariyerde bir art�� ortaya ��karmaktad�r.

Vejchapipat et al

Neonatal fareler �zerinde endotoksemide gln metabolizmas�nda de�i�iklikleri �al��m��lar.

Y�ksek doz IV gln s�plimantasyonu (11-25 g/kg/g�n) uygulanan yenido�an domuzlar* intestinal vill�s atrofi �nlenmemi� fakat vill�s morfolojisinde geli�me olmu�tur.

NEK preterm ve d��k do�um a��rl�kl� bebeklerde nedeni tam bilinmiyen orijinlerden kaynaklanan ciddi bir hastal�kt�r.

Becker et al:
T�m infantlarda plazma aa d�zeyini �al��t�*
Kriterlere uyan 45 hastan�n 13"�nde NEK geli�ti.
Aa ve �re d�zeyleri hayat�n 3., 7., 14., 21. g�nlerinde �l�*
�nfantlarda NEK 11. ve 14.g�nlerde geli�mesine ra�men
Plazma gln ve arjinin d�zeyleri 7. g�nde �nemli d�zeyde d��kt�.

Ara�t�rmac�lar buna dayanarak
NEK ge�iren infantlarda gln ve arjinin gibi aa"lerde yetersizli�inin hastal��n geli�iminde predispozan bir fakt�r olabilece�ini y�n�nde karar*

�n Vivo Glutamin Konsantrasyonun Moniterizasyonu

K�K KANALLARININ D�NER ALETLERLE �EK�LLEND�R�LMES�

9/7/2010

K�K KANALLARININ D�NER ALETLERLE
�EK�LLEND�R�LMES�
G�R��
K�k kanal� �ekillendirilmesinde kar��la��lan orijinal kanal formundan sapma, apikalde istenmeyen �ekil de�i�iklikleri ve uzun �al��ma s�resi, ara�t�rmac�lar� farkl� �ekillendirme y�ntemleri ile farkl� materyallerden yap�lm�� k�k kanal� aletlerinin geli�tirilmesine y�neltmi�tir.
Bu �al��malar sonucunda, Walia taraf�ndan nikel-titanyum (Ni-ti) esasl�, flexible k�k kanal� aletleri kullan�ma sunulmu�tur. Bu aletlerin kullan�m�yla e�ri k�k kanallar�nda ya�anan sorunlar giderilmi�, fakat aletlerin dentini kesme kapasitelerinin yetersizli�i nedeniyle eskiden beri varolan uzun �al��ma s�resi k�salt�lamam��t�r.
Daha sonra, �al��ma s�resini k�saltmak i�in, d�ner Ni-ti esasl� kanal aletlerinin geli�tirilmesi g�ndeme gelmi�tir. �zel red�ksiyonlu ang�ldruvas�na tak�larak, sabit bir devirde kullan�lan bu aletlerle, el aletleriyle kullan�lan y�ntemlere k�yasla k�k kanallar�nda �ok daha k�sa s�rede ve istenilmeyen �ekil de�i�ikliklerine yol a�madan �ekillendirmenin yap�labilece�i iler s�r�lm��t�r.
D�ner aletlerle k�k kanallar�n�n �ekillendirilmesinde kullan�lan aletlerin ilki "lightspeed"dir. Bundan sonra, d�ner aletlerin kullan�ld�� bir�ok k�k kanal� �ekillendirme y�ntemi geli�tirilmi�tir. Bunlar�n i�inde en �ok kullan�lanlar� ise: "Profile sistem" ve "Hero 642 sistem" olmu�tur.
L�GHTSPEED
Lightspeed seti, 150 b�y�kl�kleri #20 - #100 aras�nda de�i�en 22 kanal aleti i�ermektedir. Aletin u� k�sm� iki k�s�mdan olu�maktad�r; kesmeyen pilot u� ve �al��an k�s�m. Kesici k�sm�n b�y�kl��, geleneksel kanal aletlerine oranla 0.25 mm ile 1.75 mm daha b�y�kt�r. Aletin b�y�kl�� artt�k�a, ba� k�sm�n uzunlu�u da artmakta ve pilot u� b�lgesindeki a�� daralmaktad�r. Lightspeed aletlerin 21, 25 ve 31 mm uzunlu�unda olanlar� mevcuttur. Bu aletlerle 750-2000 devir aras�nda �al��ma �nerilmektedir.

Lightspeed Y�ntemi:
Lightspeed ile �ekillendirme i�lemi iki ana k�s�mdan olu�maktad�r.
1. Apikal stop"un olu�turulmas�
2. Step-back preparasyonu
- �ekillendirmeye ge�ilmeden �nce, endodentik giri� kaviteleri �ok �zenli a��lmal�, kanal giri�leri okluzalden rahat�a g�r�lebilmelidir. Lightspeed kanal aletleri d�z bir �ekilde kanallara uygulanabilmelidir.
- �ekillendirme ilk �nce Gates-Glidden frezlerle koronal b�lgede �ekillendirme yap�l�r (Kanal uzunlu�una g�re 2-4 mm"lik k�s�m �nerilmektedir).
- Daha sonra, k�k kanal�nda �al��ma uzunlu�u saptan�r ve bu uzunluk lightspeed aletleri �zerine i�aretlenir.
- �al��ma uzunlu�unda kanal duvarlar�na temas eden ve hafif bas�n�la istenilen �al��ma uzunlu�una getirilebilen ilk lightspeed kanal aleti IAR (Initial Apical Rotary) olarak adland�r�l�r.
- Apikalde kullan�lan son �ekillendirme aleti MAR (Master Apical Rotary) olarak adland�r�l�r. MAR"dan sonra kullan�lan her alet step-back y�nteminde oldu�u gibi, 1 mm k�sa olarak kullan�larak apikalden koronale do�ru �ekillendirme ger�ekle�tirilir.
PROF�LE S�STEM
Bu sistemde kesitleri U �eklinde olan, k�t u�lu Ni-ti kanal

KALS�YUM VE METABOL�K KEM�K HASTALIKLARI KALS�YUM METABOL�ZMASI

9/7/2010

S�LEYMAN DEM�REL �N�VERS�TES�
D�� HEK�ML�� FAK�LTES�

A�IZ, D��, �ENE HASTALIKLARI ve CERRAH�S�
SEM�NER �DEV�

ELVAN BOZOK
9712101014

KALS�YUM VE METABOL�K KEM�K HASTALIKLARI
KALS�YUM METABOL�ZMASI

Da��l��

V�cut kalsiyumun %99"u iskeletseldir. Plasma kalsiyumu bir�ok durumda bulunur; yay�lmayan, protein ve albumin ba�l� k�s�m (%40), iyonize veya serbest kalsiyum elementi (yakla��k %50) ve kalan %10"u bikarbonat ve fosfat gibi anyonlarla bile�ik olu�turur. Protein ba�l� k�s�m fizyolojik olarak �nemlidir. T�m plasma kalsiyum tahlilleri, plasma albumin konsantrasyonundaki varyasyon ve anormalliklerin nedenini do�rular. Otomatik biokimya analizleri genelde t�m plasma kalsiyumunu �l�er. Normal de�er 2.20 "den 2.70 mmol"e kadard�r.
EmilimKalsiyum, aktif vitamin D taraf�ndan d�zenlenen ATP ba�l� yolla aktif olarak duodenumdan emilir, pasif olarak jejunumdan emilir. %97 ile 98"i b�bre�in proximal t�b�l�nde reabsorve edilir.
Vitamin D32 kaynak vard�r, diyet ve k�tanoz metabolizmas�. Vitamin D, Ultraviyole ��nlar�yla aktive olan veya diyet olarak al�nan vitamin D2"den olu�an bir steroiddir. Karaci�erde 25 hidroksi - D3"e ve b�brekte 1,25 dihidroksi - D3"e hydroxylate edilir. Kemikten kalsiyum mobilizasyonunu sa�lar, kalsiyum tutan proteinlerin ind�klenmesiyle ba��rsak kalsiyumunu ve fosfat absorbsiyonunu artt�r�r, b�brekten fosfat ve kalsiyum absorbsiyonunu artt�r�r. 24, 25 hidroksiformu inaktif k�s�md�r.
Paratiroid
hormon
(PTH)Bu, cevapta serum kalsiyumunu artt�rmak i�in paratiroid bezlerde ba�l�ca h�crelerce salg�lanan bir 84 -amino - asit peptididir. Serum kalsiyumunu, kemikten kalsiyum ve fosfat mobilizasyonuyla artt�r�r, kalsiyum b�brek t�b�ler rezorpsiyonunu artt�r�r, t�b�ler reabsorbsiyonu azalt�r, fosfat sekresyonunu artt�r�r ve fosfat �riye y�kseltir. Vitamin D3"�n hydroxylationunu stim�le eder ve ondan dolay� ba��rsaktan kalsiyum absorbsiyonunu artt�r�r. PTH osteoklastik kemik rezorpsiyonunu stimule eder.

KalsitoninTiroidde parafolik�ler C h�crelerinde olu�turulan bir 32 - amino - asit peptididir. Hiperkalsemiye cevap olarak azal�r. Osteoklastik rezorpsiyonu azaltarak plasma calsiyumunu azalt�r. B�breklerde kalsiyum rezorpsiyonunu, ba��rsaktan absorbsiyonu azalt�r. �nsan fizyolojisindeki tam rol� tart��mal�d�r.

METABOL�K KEM�K HASTALIKLARI
HiperkalsemiTan�m. Basit bir plasma tahlili, y�kselmi� plasma kalsiyumunun do�ru ve devaml� bir hiperkalsemiyi g�stermeyebilece�ini kan�tlam��t�r. Hakiki olmayan hiperkalsemi hiperlipidemili, myelomlu veya makroglobulinemili hastalarda yetersiz benzer teknikle te�his edilebilir. B�t�n bu durumlar, plasman�n s�v� ihtiva etmeyen k�sm�nda izafi expansiyonu yans�tan kalsiyum tahlil sonu�lar�n� verir.
Nedenler. Hiperkalsiyumun en fazla ortak nedenini malignensi (%55) ve primer hiperparatiroidizm i�erir. Di�er nedenler b�brek diyalizi ve transportasyonu, sarkoidosis (etiyolojisi bilinmeyen kronik gran�lomat�z bir hastal�kt�r), vitamin D"nin fazlal�� ve k�t�ye kullan�m�, milk alkali sendromu, immobilize Paget hastal�� ve William"s sendromu. Endokrin nedenler tirotoksikos, addison hastal��, akromegali, phaeochro-mocytoma VIPoma ve multiple endokrin neoplazmlar. Thiazide di�retikleri, lityum gibi ila�lar ve ailesel hipokalsi�rik hiperkalsemi belgelenmi� etiyolojisi belli olmayan fakt�rlerdir.
Klinik belirtiler. Hiperkalsiyumlu hastalar�n yakla��k %50"si tamamen asemptomatiktir. Di�erleri poly�ri, susuzluk, g��s�zl�k ve halsizli�i de kapsayan belirsiz ve non-spesifik semptomlara sahiptir. Kab�zl�k, i�tahs�zl�k, bulant� ve kusma gastroinfestinal semptomlard�r. Akut pankreatit veya peptit �lser olu�abilir. Depresyon, hiperkalseminin ortak bir psikiatrik belirtisidir fakat �a�k�nl�k, halis�nasyonlar veya koma bile olu�abilir.
Muskuloskeletal a�r� ve g��s�zl��n n�romuscular transmisyon rahats�zl��ndan dolay� oldu�u d��n�l�r ve bazen a��r� reflex meydana gelir. Primer hiperparatroidizmli hastalar�n %10"nunda kistik kemik hastal�� ve Brown t�m�rler bulunur.

PER�ODONTAL HASTALIKLARIN STATUSU VE YA�LI �NSANLAR ��N GEREKL� TEDAV�LER

9/7/2010

PER�ODONTAL HASTALIKLARIN STATUSU VE YA�LI �NSANLAR ��N GEREKL� TEDAV�LER

End�stri geli�imini tamamlam�� lkelerde ya�l� di� hekimlerinin say�lar� h�zla artmaktad�r. Ve bu ki�ilerin oral sa�l�klar� ile ilgili epidemiyolojik bilgiler �srarla verilmelidir. Bu �al��mam�z Helsinki Ageing Study (HAS) in bir par�as�d�r. Bu �al��mam�zda Helsinki"de ya�ayan 1989 y�l� itibariyle 1904, 1909ve 1914 do�umlu ya�l� insanlar�n (n=175) periodontal sa�l�k durumlar� ve d�� periodontal tedaviye ihtiyac� olanlar incelenecektir.
Bu �al��mam�z Helsinkideki Di� Hekimli�i Fak�ltesinde 1990-1991 y�llar�ndan beri yap�lmaktad�r. Hastalar�n periodontal sa�l�k durumlar� (PITN community periodontal Index of teatment needs) metodu taraf�ndan de�erlendirilmi�tir. �al��mada bulunan hastalarda erkeklerde 15,1 boylar�nda 14,0 ortalama di� bulunmaktad�r. Sa�l�kl� periodontal dokular incelendi�inde �al��maya kat�lan hastalardan sadece %7" inde bulunmu�tur. Hst"lar�n %6"�nda
Di�etlerinde kanama, %41" inde di� ta�� veya restorasyonlar�n �zerlerinde art�k madde bulunmu�tur ki bu bulgu en k�t� olan�d�r. Ayr�ca %46"�nda derin periodontal cep vard�r, %35"inde en az cep derinli�i 4-5 cm"dir. %11"inde ve cep derinli�i 6 cm"den fazlad�r. Ayr�ca hastalar�n %93"�nde oral hijyen konusu iken %87"sinde scaling ve kisk planlamas� varken %11"inde de komplex periodontal tedaviler uygulanm��t�r. Erkeklere daha fazla periodontal tedavi uygulamak gerekti�i saptanm��t�r. Beklenildi�inden daha fazla komplex periodontal tedavi gerektiren hastalara rastlanmaktad�r. Bunu da �u �ekilde a��klayabiliriz. Bir �ok say�da kay�p di� vard�r ayr�ca molarlar�n kay�p olmas� g�sterilebilir.
YA�LI �NSANLARDAK� PER�ODONTAL HASTALIKLARIN PROGNOZUNU ETK�LEYEN R�SKL� FAKT�RLER
Bu �al��mam�zdaki amac�m�z ya�l� bireylerde ki periodontal hastal�klar�n prognozunu etkileyen riskli fakt�rleri tan�mlamakt�r. Bu �al��maya 4542 adet 70 ya��n� a�m�� azm�� Nigata �ehrinde ikamet eden, herhangi bir genel sa�l�k problemi olmayan ve kendi g�nl�k aktivitelerini edi��tirmeyen insanlar kat�lm��t�r. Hastalar�n g�nl�k sigara i�imi, alkol kullanma durumlar� sorulan sorularla kaydedilir. Ayr�ca o ta�man seviyeleri ve hastal�k marker"lar�n serumdaki seviyeleri de kaydedilir. Periodontal hastal��n prognozunu de�erlendirilmesinde iki y�l s�resince tek veya �ift �ift tarafl� ata�man kayb� 3 mm"den fazla olan hastalar dikkate al�nm��t�r. 394 hasta bunlardan 208 erkek, 186"� bayand�r ve bunlar�n hepsinin ata�man seviyeleri incelenmi�tir.
Bu hastalar�n yakla��k %75"inde 2 y�l s�resince ilave ata�man kayb� tespit edilmi�tir. Yap�lan ara�t�rmalar sonucunda ilave ata�man kayb� ile sigara t�ketimi aras�nda bir ili�ki bulunmu�tur. Bunun sonucunda anla��lm��t�r ki ya�l� ve sigara i�en hastalarda 6mm"lik ata�man kayb� olanlarda sigara t�ketimi ilave ata�man kay�plar�na neden olmaktad�r.
Ya�l� insanlarda mosticatory (�i�neme) fonksiyonun korumas� ile ilerlemesi hastan�n sosyal ya�am� ve iyi bir fizi�e ba�l�d�r. �u �ok iyi bilinmelidir ki bir �ok �lkede ya�l� insanlarda y�ksek oranlarda di�sizlik s�z konusudur. Ve di� hekimleri de ya�l� hastalarda �ok az say�da di�in fonx. G�rd��n� bildirmi�lerdir.Periodontal hastal�klar�n pragnozunun de�erlendirilmesinde; hastalar�n hangi di�lerinin s�rayla kaybedildi�ini ��renilmesi ve kaydedilmesi gerekir.

Ya�l� insanlarda periodontal y�k�m s�k s�k tekrarlar bunun ana nedeni bat� toplumunda ya�ayanlarda ilk 5 di�ten kom�u bir tanesinin kayb�d�r. Ayr�ca di� �ekimlerinin %40"�da neden olmaktad�r. National Pothfinder Swrvey"e g�re 1999 y�l�nda yap�lan �al��maya g�re aponyada ya�ayan ya�l� insanlar�n %70"i periodontal hastal�klar�n prognozu hakk�nda tecr�be kazanm��t�r. Hastal�klar�n ilerlemesinde risk fakt�rlerinin karakteristik �zellikleri s�z konusudur. Periodontal hastal�klar�n prognozunun iyi de�erlendirilmesi i�in risk fakt�rlerinin uzun s�reli �al��malar yapmak gerekir. Bu �al��malar sonucunda periodontal hastal�klar�n prognozunnu etkileyen riskli etkenler; ya�, sigarat�ketimi ve periodont

ANT�SEPT�K DEZENFEKTANLAR

9/7/2010

Antiseptik Dezenfektanlar

Antiseptik dezenfektanlar modern di� hekimli�i prati�inde �nemli rol oynar. Di� hekiminin ellerinin temizlenmesi, kulland�� aletlerin sterilize edilmesi a��s�ndan �nem ta��maktad�r.
Her ne kadar steril eldivenler kullan�lmakta ise de eldivenler asla el y�kamak yerine kullan�lmamaktad�r Eldiven giymeden �nce ve sonra eller mutla¬ka y�kanmal�d�r.

El Y�kama mikroorganizmalar�n ve kirin meka¬nik olarak ortadan kald�r�lmas�d�r. Hasta Bak�m s�resince sa�l�k personeli, hem�ire kontamine olmu� pek �ok objeye dokunur. E�er ellerini y�kamaz ise hastal��n yay�lmas�nda rol oynam�� olur. El y�kamada sabun, deterjan, su kullan�l�r. Tatl� su ile kullan�lan sabun �ok de�erli bir temizleme maddesi¬dir. deterjanlar her t�rl� su ve �s�da kolayl�kla k�p�r�rler. Ellerin bir�ok halde y�kanmas� gerekir. Ellerin y�kanmas�nda s�re �nemlidir (en az 2.5 dakika). Ellerin k�p�rt�l�p ovularak su, sabunla y�kan¬mas� ge�ici bakterilerin �o�unun giderilmesi i�in yeterlidir.. E�itimde ayr�ca el y�kama teknik ve �ekileri �zerinde durulmal�d�r.
Dezenfektan
Hastal�k jermlerini (hastal�k etkeni mikro¬organizma) canl� organizma d��nda �ld�ren kimyasal maddelere verilen isimdir.
Cerr;�hi malzeme, hastan�n �evresi, kulland�� e�yalar veya v�cuttan at�lan cans�z maddeler, fe�es, idrar, balgam, ak�nt�lara uyg��lanarak kullan�lan antimikrobik ila�lard�r. Antiseptik dezenfektanlara, bakterisid olsun olmas�n jermisid ad� verilir (Tablo 19-2).
Antiseptik
Mikroorganizmalar� canl� organizmada �ld�rerek veya �remelerini durdurarak zarars�z hale koyan maddelerdir (Tablo 59-1,3)
Bakterisit ve jermisid
Bakteri �ld�ren maddelerdir.
Virusid
Vir�s enfeksiyonlar�na kar�� kullan�lan madde¬lerdir.
Antiseptik ila�lar�n belli ba�l� kullan�l�� yerleri;
(i) cilt enfeksiyonlar�n�n tedavisi,
(ii) yara, kesik, s�yr�klarda enfeksiyonun �nlenmesi, hu lezyonlarda, enfeksiyon geli�mi�se bunun tedavisi,
(iii) v�cut y�zeyine yak�n mukozal� bo�luklarda (a��z, burun, vajina) geli�en enfeksiyonla¬r�n profilaksi ve tedavisi,
(iv) cerrahi giri�im yap�lan alanda cildin mik¬roplardan temizlenmesi.
Bakterisid ve bakteriostatik maddelerin tesir mekanizmalar�
Tesirin ba�lamas� ani veya progresif olur. Sonucu bak�m�ndan da reversibl veya irrever-sibl etkilidir.
De�i�ik yollardan etkilidirler. Dezenfektanlar bakteri y�zeyine adsorbe olurlar, Burada tutulurlar veya h�cre membran�ndan diff�ze olarak H�cresi toplazmas�na girerler. Burada enzim sistemleriyle reaksiyona girerler. Mikroorganizma �nce kendini m�dafaya kalk��r fakat sonra dezenfektan�n yo�unlu�u artt�k�a, h�crenin �o�alma yetene�i durur (hakteri¬ostatik). Normal metabolizman�n inhibisyonu ile litik (erime) reaksiyonlar ba�lar, sonu�ta normal me¬tabolizma art�k geri gelemez {bakterisiti etki).
Dezenfektanlar�n de�i�ik tesir mekanizmalar�na �rnekler
(i) Fenoller, protoplazmaya koag�le eder, bu ne
denden enzimler bozulur.
(ii) Baz� a��r metaller enzimlerin s�lfidril gruplar�n� ba�lar (civa).
(iii) Baz� dezenfektanlar h�crenin �o�almas� i�in gerekli olan metabolitlerin sentezini bozar.
(iv) Baz�lar� ise, h�cre membran�n�n permeabilitesini bozarlar (kuaterner amonyum bikle�ikleri).
(v) Akridin boyalar�n�n etkileri iyonizasyon derecelerine ba�l�d�r. Bunlar�n katyonlar� solunum enzimlerim bozar.

Etkide Rol Oynayan Di�er Fakt�rler
1. Konsantrasyon
Antisepti�in tesir etti�i konsantrasyon
�nemlidir. Y�ksek konsantrasyonda tesirli
olan dezenfektanlar�n organizmaya zararl�
etkileri vard�r.
Bu nedenle d��k konsantrasyonda (tesir edenler, y�ksek konsantrasyonda etki edenlerden daha �st�nd�r. �rne�in fenol�n %1 sol�syonu bakterilerin bir�o�unu birka� dakikada �ld�r�r. % 0.2den a�a�� sol�syonlar� ise hemen hemen tesirsizdir.
S�blime ise binde bir konsantrasyonda tesirlidir, dil�syon art�r�l�nca dezenfeksyon h�z� azal�r. Fakat 1:100 000 de bile tesirlidir. Bu nedenle s�blime fenol bile�iklerine g�re daha etkili antiseptiktir, aktivite a��s�ndan daha �st�nd�r.
*
2. Tesir h�z�
Bakteriyi �ld�rme h�z�d�r
C�va tuzlar� y�ksek konsantras

ENDODONT�K FLORANIN PATOJEN�TES�

9/7/2010

ENDODONT�K FLORANIN PATOJEN�TES�
A��z mikrofloras�nda bulunan mikroorganizmalar�n pek �o�u k�k kanallar�nda da vard�r ve bunlar periapikal iltihab� ba�latacak kapasitedirler. Bu nedenle patojen olarak d��n�l�rler. Maymunlar�n di�lerine mikroorganizmalar tek tek veya kar��k olarak a��land�klar�nda periapikal ihtihap yaparlar. Ayr� ayr� t�rler kanallara kondu�unda nispeten hafif periapikal reaksiyon ve k��k lezyon olu�ur; halbuki kar��k bakteriler kondu�unda daha ciddi periapikal reaksiyonlar olur. �rnek olarak "Prevotella Oralis" kanala kondu�unda tek ba��na canl� kalamaz; halbuki di�er bakterilerle birlikte kanala a��lan�rsa, canl� kal�r.
Fak�ltatif anaerob streptokok olan "Enterococus faecalis" ve "Streptococcus milleri" saf k�lt�r olarak kanallara a��land�klar�nda canl� kalabilirler. Fakat zay�f bir periapikal reaksiyona neden olurlar. Bunlar, k�k kanal� floras�n�n patojenitesi i�in minerjizmin �nemli oldu�unu g�sterir.
Kanal ekolojisinde oksijen ve oksijen mahsulleri �nemli bir rol oynar. Zamanla, oksijen sa�lanmas� olanaklar� azald�� i�in fak�ltatif bakterilerin say�s� azal�rken anaerob bakterilerin say�s� artar.
K�k kanallar�nda bulunan mikroflora kar��kt�r ve anaeroblar hakimdir. K�k kanal�na gelinceye kadar kat ettikleri yola g�re flora de�i�ir. Derin dentin ��r�klerinin alt�ndaki endodontik mirkoflora ��r�klerdekine benzer. Streptodcoccus, Actinomyces, lactobocillus, Propionibacterium, Eubacterium, Veillonella ve peptostreptococcus, en �ok bulun bakterilerdir.
Travma etkisiyle pulpas� nekroz olmu� fakat pulpa odas� a��lmam�� di�lerde Gram nefatif bakteriler �st�n say�da bulunur.
Pulpa odas� a��k olan di�lerle kapal� olan di�lerin mikrofloras� aras�nda bir fark olaca�� d��n�l�r. Kapal� bir kanalda mikrofloraya anaeroblar hakimdir. Kanala zamanla d��ar�dan oksijen geldik�e, mikroflora yava� yava� de�i�ir.
Endodontik mikrofloran�n de�i�mesinde di�er bir fakt�r klinik belirtilerin var olup olmamas�d�r. Klinik belirtiler, kanaldaki mikrofloraya ba�l�d�r. Semptomlu di�lerde kanallarda Streptokok, Laktobasil ve Aktinomices"ler en �ok bulunur. A�r� gibi klinik semptom varsa, "Peptostreptococcus" ve �zellikle baz� Gram-negatif siyah-pigmentli bakteri (Prevotella ve Porphromonas) pulpa ve periapikal iltihabi lezyonlarda �nemli bir rol oynar.
Gram-negatif bakterilerde "endotoxin" vard�r; endotoksin h�cre d�� zar�n�n yap�s�ndaki bir maddedir ve bir "lipopolysaccharide" kompleksidir. Endotoksin ya geli�mekte olan organizmalar�n "visicles"lerinin i�inde salg�lan�r veya bu organizmalar �ld�kten sonra a��a ��kar. Endotoksin bir�ok biyolojik aktiviteye neden olur; ate�, Schwartzman reaksiyonu, stitoksisite, kan�n p�ht�la�mas� ve "fibrinolysis".
Anaerob Streptokok ve bakteroides t�rleri gran�lomlara k�yasla nekroze pulpal� ve cerahatli di�lerden daha fazla oranda bulunmu�tur. Az veya fazla olmas� �nemli de�il, �nemli olan nekroze pulpal� periapikal lezyonlu ve cerahatli di�lerden elde edilenlerle gran�lomlardan elde edilenlerin kalite olarak ayn� bulunmalar�d�r. Bu sonu�, nekroze pulpalardaki canl� bakterilerin periapikal dokulara yay�larak koloniler olu�turduklar� ve b�ylece kronik bir iltihabi reaksiyona neden olduklar�n� g�sterir.
"The black-pigmented Bacteroides" siyah pigmentl ibakteroidesler endodontik infeksiyonlarda en �ok bulunan mikroorganizmalard�r. Bakteroidesler bug�n sekiz ayr� gruba b�l�nm��lerdir.
B.Asaccharolyticus, B.Corporis, B.Denticola, B.Endodontalis, B.Gingivalis, B.Intermedius, B.Melanoninogenicus ve B.Loeschei. bu organizmalar �iddetli ve �abuk yay�lan apse has�l ederler. B.Intermedius ve B.Endodontalis lokalize apse yaparlar. Daha sonra bunlar Porphyromonas (gingivalis ve endodontalis) ve Prevotella (melaninogenica ve intermedia) olarak s�n�fland�r�lm��t�r.
Apikal b�lgede olan cerahatli inflamasyonk�k kanal�n�n i�indeki bakterilerin spesifik kar��mlar�yla olu�ur; b�yle kar��mlarda mutlaka "Prevotella intermedia" veya "Prevotella endodontalis" bulunur. Bunlar�n da tam patojen etki yapabilmeleri i�in

KIRIK D��LER�N YEN�DEN YAPI�TIRILMASI (OLGU B�LD�R�M�)

9/7/2010

�ZET

Bu �al��mada, reata�man tekni�i ile tedavisi yap�lan iki adet kron k�r�� olgusu sunulmu�tur. Birinci olguda, 56 ya��ndaki bir erkek hasta, sa� �st santral di�inin 1/3 insizal k�sm�ndaki k�r�k �ikayeti ile klini�imize ba�vurdu. Klinik muayenede di�in vital oldu�u tespit edildi. Radyografik muayenede k�kte ve ilgili alveol kemi�inde herhangi bir patolojiye rastlanmad�. Ayn� seansta, aeret�r ile �al��an elmas frezle k�r�k mine par�alar�na bizotaj yap�ld�. K�r�k kron par�as�ndaki dentin, a��zda kalan di� par�as�ndaki dentine cam iyonomer simanla yap��t�r�ld�. Daha sonra mine bo�lu�u ak�c� kompozit ile dolduruldu. Birinci y�l�n sonunda, klinik ve radyografik olarak, di� sert dokular�n ve periodonsiyumun estetik ve fonksiyonel a��dan kabul edilebilir s�n�rlarda oldu�u tespit edildi. �kinci vakada 21 ya��ndaki bir erkek hasta �st sa� santral di�inde olu�an k�r�k nedeni ile klini�imize ba�vurdu. Hastan�n intraoral muayenesinde k�r�k hatt�n�n yakla��k mine-sement seviyesinde oldu�u ve pulpa bo�lu�unu i�ine ald�� g�r�ld�. A��zda kalan di� par�as�n�n nonvital oldu�u ve mobilite g�stermedi�i tespit edildi. K�k kanal tedavisi g�ta perka ve diaket ile yap�ld�. Bir hafta sonra bir titanyum post k�k kanal�na cam iyonomer siman ile yap��t�r�ld�. Daha sonra bizote edilen ve asit uygulanan k�r�k di� ve kron par�as�, bonding materyal ve kompozit rezin kullan�larak yap��t�r�ld�. Radyografi al�narak yap��t�r�lan k�r�k kron par�as�n�n kalan di� par�as� ile uyumu kontrol edildi.

Anahtar kelimeler: Reata�man, K�r�k di� par�alar�, Cam iyonomer siman, Kompozit rezin, Post

ABSTRACT
In this study, two crown fracture cases are presented which was treated with the reattachment technique. In the first case, a 56-year-old man, whose maxillary right incisor was fractured incisal 1/3, urgently attended to our clinic. Examination showed that the tooth was vital and radiograph revealed no fractures of the root or alveolar process. At the same visit, a bevel was placed around

PER�ODONT�T�S TEDAV�S�NDE SUBG�NG�VAL K�RETAJ VE FLAP OPERASYONUNUN POST-OPERAT�F ETK�NL�KLER�N�N KAR�ILA�TIRMASI

9/7/2010

PER�ODONT�T�S TEDAV�S�NDE SUBG�NG�VAL K�RETAJ VE FLAP OPERASYONUNUN POST-OPERAT�F ETK�NL�KLER�N�N KAR�ILA�TIRMASI
PER�ODONT�T�S TEDAV�S�NDE SUBG�NG�VAL K�RETAJ VE FLEP OPERASYONUNUN ETK�NL��N�N KAR�ILA�TIRILMASI

Periodontitis , geli�iminde mikrobiyal dental pla��n rol oynad�� , di�etinde ba�layan de�i�ikliklerin derin periodontal dokulara yans�d�� bir hastal�kt�r. Periodontitis �ncesinde gingivitis de geli�ir. Ancak her gingivitis olgusu periodontitise d�n��mez. D�n��m�nde baz� fakt�rlerin etkili oldu�u bilinmektedir.
Birincisi plak floras�ndaki de�i�ikliklerdir. Koklar�n ve d�z �ubuklar�n yerini spiroketler ve haraketli mikroorganizmalar al�r. Ayn� zamanda ba� dokusundaki iltihabi komponentle de de�i�ir. Gingivitiste lenfositler bask�nken iltihap ilerledik�e plazma ve mast h�creleri bask�n hale gelir. �kinci olarak ta imm�n sistemdeki de�i�iklikler etkilidir. �mm�n sistemde varolan ya da sonradan kazan�lan bir tak�m d�i�iklikler konak cevab�n� de�i�tirerek doku y�k�m�na neden olur. Gingivitiste T lenfositler bask�nken periodontitiste B lenfositler bask�nd�r.
Genelde yava� ilerleyen kronik bir hastal�k olarak kabul edilmektedir. �lerleme h�z� g�nlerle ifade edilmez. Ancak hastal��n de�i�ik formlar� vard�r ve ilerleme h�zlar� farkl�l�k g�sterir. Hastal�k devam� oldu�u gingivitisin klinik �zelliklerini ta��maktad�r. Di�etinde hiperemi , kanama , �ekil bozuklu�u , gingival sulkus derinli�inde art�� , di�etinde �dem mevcuttur. Hatta �iddetleri bir miktar artm�� olabilir. Gingivitisteki klinik bulgulardan en b�y�k farkl�l�k di�etinin di�e daha apikalde tutunmas�d�r. Cep derinli�i artm��t�r. Ayr�ca di�etinde zaman zaman fibrozis g�zlenebilir. Ba� dokusundaki fibr�z eleman art��na ba�l� olarak di�eti normal veya sa�l�kl�ya yak�n bir renk kazanabilir. Di�etindeki form de�i�ikli�i belirgindir ve b��ak s�rt� formunu kaybeder. Hastal�k derin dokulara yay�ld�� i�in alveolar kemikte rezorbsiyon vard�r. Kemikteki rezorbsiyon cep derinli�indek

FERR�C S�LFAT S�T D��LER�NDE PULPATOM� AJANI OLARAK KULLANMA

9/7/2010

FERR�C S�LFAT S�T D��LER�NDE PULPATOM� AJANI OLARAK KULLANMA
20 AYLIK KL�N�K G�ZLEM
70 tane 3 - 6 ya� aras� �ocuklar�n s�t az�lar� ��r�kle expoze olmu�, semptom vermiyorlar ve k�k rezorbsiyonlar� yok, bu �ocuklar�n s�t az�lar� konvansiyonel pulpatomi pros�d�rleriyle) tedavi ediliyorlar. Ferric s�lfat�n % 15,5 lik solusyonu (35 di�e 15 saniye uygulan�yor) ve formokrezol solusyonu (Buckley formul� Prosedur�ne g�re di�er 35 di�e 5 dk uygulan�r). Her iki gruptada kanal a��zlar� ZOE"le kapat�l�yor. Daimi restorasyonlar� paslanmaz �elik kuron"dan yap�l�yor. Her 3 ayda klinik ve radyografik olarak kontrol ediliyor. (20 ay boyunca) Bu periyod i�in klinik ba�ar� oran� % 100 olarak belirlenmi�. Radyografik ba�ar� oran� ise her iki gruptada % 97,2, % 2.8 inde ise k�klerinde internal rezorbsiyon g�r�lm��. Bu sonu�lara dayanarak ferric s�lfat� formokre zol"�n yerine pulpatomi ajan� olarak kullanalabiliriz.

6 ya� alt� �ocuklarda s�t az�lar�nda en s�k kullan�lan y�ntem, pulpatomi tedavisidir. Pulpatomi tedavisi; Kalan k�k pulpas� �zerine bir ila� s�rerek pulpa dokusunun iyile�mesini desteklemek ve di�in normal fizyolojisine devam etmesini sa�lamakt�r.

Ranly e g�re s�t az�lar� �zerindeki pulpatomi tedavisi 3 �izgi �zerinde ilerler. Devitalize etme formokrozol ile ve elektrokotorizasyon ile, konservasyon (koruma) Gluteraldehite yada ferric s�lfat ile, Yenileme Kalsiyum hidroksitle. S�t di�lerinde kaplama materyal� olarak kalsiyum hidroksit d��k klinik ba�ar� oran�ndan dolay� pek kullan�lmaz.

�deal pulpa kaplama materyali hen�z bulunamam�� 1904"te sunumundan beri �zerinde en �ok �al��lan materyal formokrezol"dur. Buna ilave olarak bu materyalin di� hekimli�inde kullan�lmas�n�n kar��s�nda olanlar da vard�r. Son zamanlarda ara�t�r�c�lar �ayet ferric s�lfat� geli�tirelebilirse di� hekimli�inde kullan�labilecek �nemli bir materyal olaca��na dikkat �ekmi�lerdir. Hala en �ok kullan�lan pulpatomi ajan� pediatri hekimleri i�inde ve standartlar dahilinde kar��la�t�r�lmakta ve bu ajanda formokrezoldur. Hen�z pediatri hekim otorlerini ikna etmeye yeterli bir alternatif ila� bulunamad�� i�in. Ferric s�lfat, pulpa kanallar� �zerinde metal-protein ��kelimi ger�ekle�tirerek daha derinlere irritan ajanlar�n ilerlemesini engelleyerek bir bariyer g�revi yapt�� ve non-toxic oldu�u i�in pulpatomi ajan� olarak �neriliyor.

�lk �al��malar %15,5"lik ferric s�lfat ile furmokrezol�n (standart 5dk) insan s�t di�lerinde pulpatomi tedevisinde 20 ayl�k klinik ve radyografik olarak kar��la�t�r�lmas� y�n�nde oldu.

MATERYALLER VE METODLAR
3-6 ya� aras�, 24 erkek ve 46 di�i 70 �ocuk 2 e�it gruba ayr�l�r. Bu �ocuklar geni� ��r�k lezyonlar�na sahiptirler. Di�lerin se�imindeki kriterler fuks"un �nerisine g�re
1- B�y�k ��r�k lezyonlar�an sahip ancak restore edilebilir di�ler
2- Spantan a�r� olmamal�
3- K�klerin 2/3"� hala duruyor.
4- K�klerde internal rezorbsiyon ya da di�er rezorbsiyon �e�itleri g�r�lmeyecek
5- Amputasyonlu sahalarda kanama kontrol� kolay olmal�

�OCUKLANRIN �N D��LER�NDE MEYDANA GELEN ZEDELENMELER�N TEDAV�S�

9/7/2010

�OCUKLANRIN �N D��LER�NDE MEYDANA GELEN ZEDELENMELER�N TEDAV�S�
�n di�lerin �e�itli kazalar sonucu direkt veya indirekt travmalardan dolay� k�r�lmas�, gerek �ocuk gerekse ebeveyn �zerinde k�t� psikolojik tesir meydana getirir. �n di�lerdeki k�r�klar �zellikle miks dentisyondaki �ocuklarda, �zel bir tedaviyi gerektiren durumlard�r. Travma sonucu en �ok k�r�lan di�ler, �st kesicilerin ileri itimde bulundu�u �ocuklard�r. Bu nedenle koruyucu olarak iki yol izlenebilir:
1-�st ileri itimi olan �ocuklarda spor yaparken ya da oyun aras�nda "mouth guard" ad� verilen plastik ya da akrilik a��z koruyucular�n�n kullan�lmas�,
2-Ortodontik tedaviye olabilecek en erken zamanda ba�layarak �st ileri itimin d�zeltilmesidir.
�ocuklarda s�t �n di� yaralanmalar�na en �ok rastlanan ya�lar 1-3 ya� aras�nda de�i�mektedir (Schreiber ve Lavna g�re 1,5-2,5 ya� aras�), k�zlarda ise 18-36 aylar aras�nda bulunmu�tur.
Mikst dentisyon d�neminde ise erkeklerde 9-10, k�zlarda 7 ya�da artt�� belirtilmi�tir.
�st di�ler, alt di�lere g�re daha s�k yaralanmaktad�r. K�r�lan veya disloke olan di�lerde zaman �nemli bir fakt�rd�r ve acil tedavi gerekir.
I-Anamnez ve linik Muayene
I-Anamnezde g�z �n�nde bulundurulacak hususlar:
a.Hastan�n ad�, soyad�, adresi, ebeveynleri
b.Hastan�n Ya��
c.Kazan�n nas�l, ne zaman ve nerede oldu�u
d.Varsa daha �nce zedelenmi� di�leri
e.�ocu�un ge�mi� medikal anamnezi
f.Subjektif �ikayetleri: 1- Is�rmada hassasiyet
2- S�cak-so�u�a hassasiyet
3- Temasta hassasiyet
II-Klinik Muayene
1-Yumu�ak dokunun de�erlendirilmesi
a.Genel
b.Lokalize (yanak ve dudaklar�n vestibuler mukozas�, gingival dokunun zedelenmesi ve benzeri).
Yumu�ak dokularda lacerasyon, hemoraji veya �i�lik olup olmad��. Ekstraoral muayenede: dudak ve y�zde herhangi bir ezik, kesik, �i�, ekimoz ve kanama olup olmad�� saptan�r. �ntraoral muayenede gingiva ve di�ler iyice muayene edilirler.
2-Sert dokunun de�erlendirilmesi
Koronal k�r��n tipi ve b�y�kl��, di�in tamamen veya k�smen disloke olup olmad��. Pulpada bir ekspozisyon olup olmad��. Alveoler k�r�k, renk de�i�tirme, okluzal problemler.
3-R�ntgen tetkiki
1-K�k k�r�� olup olmad�� i�in
2-Koronal k�r��n pulpaya yak�nl�� i�in
3-Apeksin kapan�p kapanmad��n� kontrol i�in
4-Muhtemel bir kemik i�i patoloji i�in
5-Yabanc� cisim mevcudiyeti
6-�ene frakt�r�
7-�leride elde olunacak r�ntgenler i�in mukayese i�in
4-Mobilite testi
5-Vitalite veya s�cak so�uk testi
Travmay� hemen takiben yap�lan vitalite testlerinde menfi cevap al�nabilir. Bu pulpan�n �okta bulunmas� nedeni ile olabilir. Birka� hafta sonra yap�lan vitalite testlerinde vitaliteler k�smen kazan�lm�� veya k�smi nekroz olu�mu� olabilir. De�erlendirmelerde travmaya u�ramam�� e� de�er di�in vitalite testine verdi�i cevap da �ok �nemlidir.
Di� �zerine gelen direkt bir travma di�in alveol kemi�inin kar��t gelen k�sm�nda s�k��mas�na neticede periodontitis hali meydana getirmesine yol a�ar. Bu gibi durumlarda r�ntgende bilhassa a��r� tazyik alan alveol k�sm�nda bir kal�nla�ma olur. Periodontitis nedeniyle di� �i�neme veya temasa hassast�r, hasta di�in uzamas� �eklinde bir his duyabilir. Travmay� takiben apikal sahadaki kan duvarlar�n�n zedelenmesine ba�l� olarak eripikal bir hematom g�r�lebilir. Bu hemotom r�ntgende yar�m ay �eklinde radiol�sens bir g�r�n�m verir. Periodonsium ve pulpa zamanla normal durumlar�na d�nebilirler. E�er travma a��r� olmu�sa, eripikal k�s�mda pulpay� besleyen damarlar t�kanabilir, pulpitis ve nekroz olu�ur. Travma ayn� zamanda pulpa i�i hem atom ve �deme yol a��labilir, bu durumda yava� yava� nekroz olu�ur. Travma sonucu renk de�i�tirmi� her di� vitalitesini kaybetmi� demek de�ildir. Pulpa i�i kanamalarda da renklenmeleri olabilir.
�n di�lerde meydana gelen zedelenmeleri �e�itli yazarlar s�n�flara ay�rm��lard�r. Bunlardan Ellis"e g�re ��yledir:
1-Kronun basit frakt�r� (Mine)
2-Kronun a��r� k�r�lmas� (Mine ve Dentin)
3-Kronun a��r� k�r�lmas� (Mine, dentin, pulpa expoze)

veribaz.com - Di� Hekimli�i - T�rkiye'nin veri bankas�

K�K ��R�KLER�

PEDODONT�

FLOUROT�K VE NONFLOUROT�K DA�M� D��LER�N MEZYO-D�STAL BOYUTLARININ KAR�ILA�TIRILMASI

D�� GEL���M� BOZUKLUKLARI

MAND�BULA REKONSTR�KS�YONU

HZ. AL�N�N HAYATI

ERGENL�K D�NEM�NDEK� GEN�LER ���N G��LEND�R�C� ESTET�K D����L�K

D��

RES�N-�YONOMER RESTORAT�F MATERYALLER

STRES ANAL�Z�

A�IZ VE D��LER HAKKINDA GENEL B�LG�

A�IZ VE D��LER HAKKINDA GENEL B�LG�

AMALGAM VE KOROZON

A�IZ VE D�� SA�LI�I

A�IZ VE D�� SA�LI�I

BES�NLER� ���NEME

K�K ��R�KLER�N�N TE�H�S VE TEDAV� Y�NTEMLER�

FLORUR

KEMOTERAP� ALAN HASTALARDA A�IZ SA�LI�I VE BAKIMI

PEDIATRIC PNEUMONIA

PEDIATRIC RESPIRATOR EMERGENCIES

FLOUROT�K VE NONFLOUROT�K DA�M� D��LER�N MEZYO-D�STAL BOYUTLARININ KAR�ILA�TIRILMASI

D��HEK�ML�G� TAR�H�NE G�R��

D�� ��R�KLER�

A�IZ VE D��LER

NAMAZ

ENDODONT�K ALETLER

D��ET� B�Y�MELER�

PULPA NEKROZU

A�IZ D�� �ENE HASTALIKLARI VE CERRAH�S� DERS NOTLARI

ODONTOJEN�K VE NONODONTOJEN�K K�STLER VE CERRAH� TEDAV�LER�

DI� HEKIMLI�I TEZI

FLOR�R�N D�� SA�LI�I A�ISINDAN �NEM�

AMELOGENEZ�S �MPERFEKTA (AI)

A�IZ VE D�� SA�LI�I

PER�ODONTAL HASTALIKLAR

KARD�YO-VASK�LER S�STEM� HASTALIKLARININ D�� HEK�ML��� Y�N�NDEN �NEM�

A�IZ VE D�� SA�LI�I

�MPLANTLARDA OKLUZYON

PED�ATR�DE GLUTAM�N GELECEKTE NEREDE

K�K KANALLARININ D�NER ALETLERLE �EK�LLEND�R�LMES�

KALS�YUM VE METABOL�K KEM�K HASTALIKLARI KALS�YUM METABOL�ZMASI

PER�ODONTAL HASTALIKLARIN STATUSU VE YA�LI �NSANLAR ���N GEREKL� TEDAV�LER

ANT�SEPT�K DEZENFEKTANLAR

ENDODONT�K FLORANIN PATOJEN�TES�

KIRIK D��LER�N YEN�DEN YAPI�TIRILMASI (OLGU B�LD�R�M�)

PER�ODONT�T�S TEDAV�S�NDE SUBG�NG�VAL K�RETAJ VE FLAP OPERASYONUNUN POST-OPERAT�F ETK�NL�KLER�N�N KAR�ILA�TIRMASI

FERR�C S�LFAT S�T D��LER�NDE PULPATOM� AJANI OLARAK KULLANMA

�OCUKLANRIN �N D��LER�NDE MEYDANA GELEN ZEDELENMELER�N TEDAV�S�

D�� GEL��M� BOZUKLUKLARI

ERGENL�K D�NEM�NDEK� GEN�LER ��N G��LEND�R�C� ESTET�K D��L�K

BES�NLER� ��NEME

D�� R�KLER�

A�IZ D�� ENE HASTALIKLARI VE CERRAH�S� DERS NOTLARI

KARD�YO-VASK�LER S�STEM� HASTALIKLARININ D�� HEK�ML�� Y�N�NDEN �NEM�

PER�ODONTAL HASTALIKLARIN STATUSU VE YA�LI �NSANLAR ��N GEREKL� TEDAV�LER