veribaz.com - Deri Teknolojisi / K�rk Teknolojisi - T�rkiye'nin veri bankas�

T�RK�YEDE DER� SEKT�R� VE T�CARET�

9/7/2010

T�rkiyede �retim
T�rk deri sanayi gerek �retim de�eri, gerekse ihracat potansiyeli a��s�ndan �lkemizin s�r�kleyici sekt�rlerinden biridir. Sahip oldu�u deneyim, rekabet g�c� ve y�ksek �retim kapasitesi ile sekt�r d�nya devleri ile yar��maktad�r. Di�er taraftan T�rk deri sekt�r� teknolojik a��dan da geli�mi�, teknik bilgi ve donan�m da ihra� edebilecek d�zeye eri�mi�tir.
T�rkiye"de deri ve deri mamulleri sanayi son 15 y�lda h�zla geli�mesini s�rd�rm�� ve yurti�i geni� hamderi kaynaklar�n�n yan�s�ra �nemli �l��de ithal hammadde kaynaklar�n� da kullanarak �nemli tutarda deri �r�nleri ihracat� ger�ekle�tirmek suretiyle uluslararas� pazarlarla b�t�nle�meyi b�y�k oranda ba�arm��t�r. 1990"l� y�llarda ihracat�n geli�mesindeki en b�y�k etken, Rusya Federasyonu ve Do�u Avrupa �lkelerine ger�ekle�tirilen ihracattaki art�� ve bu �lkelerden gelen turistlere y�nelik sat��lard�r. Talepteki y�ksek oranl� art��lar sebebiyle de deri sekt�r�nde b�y�k yat�r�mlar ger�ekle�tirilmi� ve �retim kapasitesi �nemli oranda artm��t�r.
Avrupa"da yay�lan �evre bask�s� nedeniyle Fransa, �talya ve �spanya gibi �lkeler tabakhane i�lentisinden ka�arken, T�rkiye bir yandan bu bo�lu�u doldurmu�, bir yandan da yo�un bir �evre bask�s� ile kar��la�m��t�r. Bu nedenle hem �evreye uygun ar�tmal� d�nyada �rnek olarak g�sterilen deri sanayi b�lgeleri olu�turulmu� (Tuzla, Menemen, �orlu Deri Sanayi B�lgeleri) hem de teknoloji yenilenerek talebe cevap verilmeye �al��lm��t�r.
T�rk Deri Sanayi, d�nya deri i�leme kapasitesindeki % 22"lik pay� ile bu alanda d�nyan�n 2. �lkesi konumundad�r. Deri ve deri mamulleri sekt�r� imalat sanayindeki %3.3, toplam sanayi istihdam�ndaki % 1,52"lik paylar� ile T�rkiye"nin 10. b�y�k sanayi koludur. T�rkiye, Avrupa"n�n yan�s�ra Rusya Federasyonu, BDT �lkeleri ve Eski Do�u Bloku �lkelerinden gelen deri �r�nleri talebini de kar��lamaktad�r.
Deri ve deri mamulleri �retimi ile ilgili verileri inceledi�imizde, k��kba� mamul deri �retiminin 1998 y�l� itibariyle 3.81 milyar dm2 oldu�u g�r�lmektedir. B�y�kba� mamul deride ise y�zl�k deri �retimi 1.66 milyar dm2, k�sele �retimi 7.8 bin ton olarak ger�ekle�mi�tir..
Deri giyim e�yas� �retimi ise, 1998 y�l�nda %55.1"lik bir d�� ya�am�� ve 4.3 milyon adet olarak ger�ekle�mi�tir. Bunda 1998 y�l� ortalar�nda Rusya Federasyonu"nde ya�anan ekonomik kriz sonucu bu �lkelere y�nelik ihracat�n ve bavul ticaretinin azalmas�n�n b�y�k etkisi olmu�tur.
Ayakkab� �retimi 1998 y�l� itibariyle 96 milyon �ift olarak ger�ekle�mi�tir.1998 y�l�nda deri ayakkab�"da %36,2"lik, plastik ayakkab�"da %85"lik, tekstil ayakkab�"da ise %6.25"lik bir azalma oldu�u g�r�lmektedir.
�lkemizde ayakkab�c�l�k sekt�r�n�n en �nemli �zelli�i ise �o�unlukla i�g�c�ne dayal� k��k i�letmelerden olu�mas�d�r. I�letmelerde, kalite ve optimum kapasite a��s�ndan olumlu geli�meler ya�an�rken, k��k i�letme tarz� �retimin egemen olmas� �e�itli olumsuzluklara neden a�maktad�r.
Genelde, T�rk Deri Sanayi alt yap�, teknoloji ve ihracata y�nelik performans� dikkate al�nd��nda belirli bir rekabet g�c�ne sahiptir. Ancak deri sekt�r�n�n temel girdisi olan ham derinin �lke i�i �retiminin yeterli olmamas� nedeniyle, ham ve yar� i�lenmi� deri talebi ithalat yoluyla kar��lanmaktad�r. Ham deri ve yar� i�lenmi� deri ithalat�n�n �nemli b�l�m� AB �lkelerinden ger�ekle�tirilmektedir. Bunun yan�s�ra �zellikle organize deri sanayi b�lgelerinde yeni tesislerin devreye girmesi ile ham deri i�leme kapasitesinde �nemli art�� olmu�tur.
T�rkiyede Deri ve Deri Mamulleri Sanayi �retimi
1995 1996 1997 1998 1999*
K��kba� Mamul Deri (min.dm2)37254627388638112840
Y�zl�k (min.dm2)12741482147116641389
K�sele (bin ton)88726878078686885
Deri Giyim E�yas�(bin adet)836610835968343412938
Ayakkab� (min.�ift)**10514816696102
Deri Ayakkab�5050583740
Plastik Ayakkab�17243457
Tekstil Ayakkab�1415161516
Terlik4952583939

KAU�UK �R�NLER� (KARBON S�YAHI VE SENTET�K KAU�UK)

9/7/2010

KAU�UK �R�NLER� (KARBON S�YAHI VE SENTET�K KAU�UK)

�ZEL �HT�SAS KOM�SYONU RAPORU
KARBON S�YAHI VE SENTET�K KAU�UK
ALT KOM�SYONU RAPORU
ANKARA 2001
SEK�Z�NC� BEª YILLIK
KALKINMA PLANI
Sekizinci Be* Yýllýk Kalkýnma Planý Kau�uk �r�nleri ��K Raporu Karbon Siyahý ve Sentetik Kau�uk Alt Komisyonu Raporu
http://ekutup.dpt.gov.tr/imalatsa/kaucuk/oik612.pdf
ISBN 975 - 19 - 2809 - 5 (basýlý n�sha)
Bu �alý*ma Devlet Planlama Te*kilatýnýn g�r�*lerini yansýtmaz. Sorumlulu�u yazarýna aittir.
Yayýn ve referans olarak kullanýlmasý Devlet Planlama Te*kilatýnýn iznini gerektirmez; �nternet
adresi belirtilerek yayýn ve referans olarak kullanýlabilir. Bu e-kitap, http://ekutup.dpt.gov.tr/
adresindedir.
Bu yayýn 600 adet basýlmý*týr. Elektronik olarak, 1 adet pdf dosyasý �retilmi*tir
� N S � Z
Devlet Planlama Te*kilatý"nýn Kurulu* ve G�revleri Hakkýnda 540 Sayýlý Kanun
H�km�nde Kararname, "�ktisadi ve sosyal sekt�rlerde uzmanlýk alanlarý ile ilgili konularda
bilgi toplamak, ara*týrma yapmak, tedbirler geli*tirmek ve �nerilerde bulunmak amacýyla
Devlet Planlama Te*kilatý"na, Kalkýnma Planý �alý*malarýnda yardýmcý olmak, Plan
hazýrlýklarýna daha geni* kesimlerin katkýsýný sa�lamak ve �lkemizin b�t�n imkan ve
kaynaklarýný de�erlendirmek" �zere s�rekli ve ge�ici �zel �htisas Komisyonlarýnýn kurulaca�ý
h�km�n� getirmektedir.
Ba*bakanlý�ýn 14 A�ustos 1999 tarih ve 1999/7 sayýlý Genelgesi uyarýnca kurulan �zel
�htisas Komisyonlarýnýn hazýrladý�ý raporlar, 8. Be* Yýllýk Kalkýnma Planý hazýrlýk
�alý*malarýna ý*ýk tutacak ve toplumun �e*itli kesimlerinin g�r�*lerini Plan"a yansýtacaktýr.
�zel �htisas Komisyonlarý �alý*malarýný, 1999/7 sayýlý Ba*bakanlýk Genelgesi, 29.9.1961 tarih
ve 5/1722 sayýlý Bakanlar Kurulu Kararý ile y�r�rl��e konulmu* olan t�z�k ve
M�ste*arlý�ýmýzca belirlenen Sekizinci Be* Yýllýk Kalkýnma Planý �zel �htisas Komisyonu
Raporu genel �er�eveleri dikkate alýnarak tamamlamý*lardýr.
Sekizinci Be* Yýllýk Kalkýnma Planý ile istikrar i�inde b�y�menin sa�lanmasý,
sanayile*menin ba*arýlmasý, uluslararasý ticaretteki payýmýzýn y�kseltilmesi, piyasa
ekonomisinin geli*tirilmesi, ekonomide toplam verimlili�in arttýrýlmasý, sanayi ve hizmetler
a�ýrlýklý bir istihdam yapýsýna ula*ýlmasý, i*sizli�in azaltýlmasý, sa�lýk hizmetlerinde kalitenin
y�kseltilmesi, sosyal g�venli�in yaygýnla*týrýlmasý, sonu� olarak refah d�zeyinin y�kseltilmesi
ve yaygýnla*týrýlmasý hedeflenmekte, �lkemizin hedefleri ile uyumlu olarak yeni bin yýlda
Avrupa Toplulu�u ve d�nya ile b�t�nle*me ama�lanmaktadýr.
8. Be* Yýllýk Kalkýnma Planý �alý*malarýna toplumun t�m kesimlerinin katkýsý, her
sekt�rde toplam 98 �zel �htisas Komisyonu kurularak sa�lanmaya �alý*ýlmý*týr. Planlarýn
demokratik katýlýmcý niteli�ini g��lendiren �zel �htisas Komisyonlarý �alý*malarýnýn d�nya ile
b�t�nle*en bir T�rkiye hedefini ger�ekle*tirece�ine olan inancýmýzla, konularýnda �lkemizin
en yeti*kin ki*ileri olan Komisyon Ba*kan ve �yelerine, �alý*malara yaptýklarý katkýlarý
nedeniyle te*ekk�r eder, Sekizinci Be* Yýllýk Kalkýnma Planý"nýn �lkemize hayýrlý olmasýný
dilerim.
Sekizinci Be* Yýllýk Kalkýnma Planý Kau�uk �r�nleri ��K Raporu Karbon Siyahý ve Sentetik Kau�uk Alt Komis

DER� ��LEME TES�S� SANAY� PROF�L�

9/7/2010

DER� ��LEME TES�S� SANAY� PROF�Li

Haz�rlayan
O�uz K��KYAVUZ
Kimya M�hendisi

�UBAT-1997

1.B�L�M
1.EKONOM�K DE�ERLEND�RME

1.1.Yat�r�m�n konusu:
Piyasadan ya�, salamura veya tuzlu kuru olarak toplanan derilerinin i�lenmesi ve her t�rl� deri konfeksiyon mam�llerinin yap�m�nda kullan�lmaya haz�r hale getirilmesi amac�yla bir tesis kurulmas�.

1.2.Pazar Durumu:
T�rk Deri Sanayi A:B" ne girmekle en az zarar g�recek sekt�rlerden biridir. ��nk�,�retilen mal genelde ihracata y�neliktir ve baz� kriterler yakalam��t�r. Bunlar kalite ,�retimde yenilik,ara�t�rma ,geli�tirme ,profesyonel y�netim,m��teriye ilgi, servis,verimlilik,temiz �evre konular�n� halletme yoluna giren T�rk Deri Sanayi A.B."ne
haz�r sekt�rlerden biridir.

Deri i�leme sanayi ,makine ve te�hizat�n %90 oran�nda T�rkiye"de �retilebilmektedir. Son 5-6 y�ldan beri T�rk Deri Makinas� yap�mc�lar� �nemli �l��de ihracat yapma g�c�ne ula�m��lard�r.

T�rkiye"de bir yandan deri i�leme sekt�r�nde fazlaca bir art�� bulunurken bir yandan da ithalat�nda bir art�� g�r�lmektedir. Bu durum ,globalle�menin do�al bir sonucudur. T�rkiye,konumu itibariyle bir yandan mamul deri ithal ederken ,bir yandan da mamul deri ihra� edebilmektedir. Ancak mamul deri ihracat�, konusunda �zendirici tedbirler al�nmal�d�r. Yurt i�i talepte de her y�l bir art�� g�zlenmektedir. A�a��daki �izelgenin incelenmesinde de bu durum �ok a��k g�r�lmektedir.

�izelge 1:Yurt i�i Talep Prejeksiyonu ((Milyon ayaklar�)

Mam�l Cinsi199419951996199719981999
K��kba�. Mam.Deri
Koyun.cin.mam.deri207, 6220, 1233, 3247,3262.1277, 9
Kuzu.cin.mam.deri 61, 2 64, 9 68, 8 72,9 77,3 81, 9
Ke�i.cin.mam.deri 39, 2 41, 6 41, 1 46,1 49, 5 52, 5
O�lak.cin.mam.deri 5, 8 6, 2 6, 6 7,0 7, 4 7, 8

B�y�kba� Mam�l Deriler;
1994 1995 1996 1997 1998 1999
Vidala98,9104,8111,0117,8124,8132,3
Yarma14,7 15,6 16,5 17,5 18,6 19,7
K�sele (bin ton) 7,1 7,5 8,0 8,5 9,0 9,5

�izelge 3: ��lenmi� Deri �malat�

B�y�kba�199019911992199319941995
Yar� Mamul ( Ton) 573 206 3631.253
Mamul Deri ( Bin m�) 9691.3642.6172.693
K�sele (Ton)3.7062.8003.3533.729

K��kba�
Koyun Kuzu Yar� Mam.
(Ton)
2.419
2.607
2.754
4.136
Koyun –Kuzu Mam.Deri
( Bin m�)
3.3
3.548
Ke�i-O�lak Yar�. Deri
( Ton )
228
127
605
1.190
Ke�i-O�lak Mam.Deri
( Bin m�)
97
115
167
194

Di�er Hayvanlar
Yar� Mamul (Ton) 34111 50 79
Mamul ( Bin m�)5703567201.071
Toplam Olarak ( Ton)(1994 Y�l� Ve 1995 Y�l� ��in) 9901.539

Tablo 4: ��lenmi� Deri �hracat�

B�y�kba�1990199119921993
Yar� Mamul ( Ton) 51 13 44 141
Mamu

DER� VE K�SELE END�STR�S�

9/7/2010

DER� VE K�SELE END�STR�S�
DER� VE K�SELE

Tarih�e. deri ve k�sele,g�n�m�z d�nya pazarlar�n�n en eski mallar�ndan biridir.Yararl� maddelerin en tarihsel olan� diye adland�r�l�r. Ufak ve b�y�k ba� hayvanlar derilerinden deri ve k�sele �retim sanat�, kimya konusunda bilimsel hi�bir �eyin var olmad��, y�zy�llar �ncesine dayan�r. Eski m�s�rl�lara ait deri �rnekleri, en az�ndan 6000 ya��ndad�r. Bu derilerin renk ve dayan�kl�klar�, son derece m�kemmeldir. �ok iyi korunmu� bu deri �r�nlerinden g�r�ld�� gibi, tekni�in kayna�� g�n�m�zden y�zy�llar �ncesine uzanmaktad�r. Derilerin korunmalar� konusunda ba�vurulan orijinal ve basit y�ntemler, derinin havada ve g�ne�te basit bir �ekilde kurutulmas� �eklindedir. Sonralar� �e�itli ya�lar�n koruyucu etkisi dikkati �ekmi�tir. Daha sonralar� ise, bir k�s�m a�a�lar�n, su ile �slat�lm�� yaprak,ince dal ve kabuklar�n�n da ba�lama etkisi g�zlenmi�tir.
Ekonomisi ve Kulland�� Alanlar. K�sele �reticileri sat�� fiyatlar�n�n %50"sini, b�y�k ba� hayvan derisi ve %40"n� da, de ba�at maddeleri ve i��ilik olu�turur. Bu nedenle deri ve k�sele end�strisi s�rekli bir �ekilde, daha d��k bir fiyatla daha iyi bir deri �retmek i�in, yeni kimyasal maddeler ara�t�rmaktad�r. Deri ve k�sele end�strisinde belki de en b�y�k ve tek ilerleme, daha 1893"de ortaya at�lan krom prosesi ile tabaklaman�n, pratik alanda uygulanmas� olmu�tur. Bu prosesin bir sonucu olarak, bug�n d�nya k�sele �retiminin %90"�ndan fazlas� kromla tabaklanmaktad�r. Bu proses tabaklama i�lemini b�y�k oranda h�zland�rmakta ve k�seleye, artan bir dayan�kl�l�k vermektedir. Bitkisel tabaklama 2-4 ayl�k bir zaman al�rken, krom ile tabaklama bu s�reyi 1-3 haftaya indirmektedir. G�n�m�zde bitkisel tabaklaman�n ba�l�ca kullan�ld�� alan, ayakkab� taban�nda ve kasnak kay�� yap�m�nda kullan�lan k�selelerdir; bunun bir sonucu olarak, bu tarihsel proses bug�n de yayg�n bir �ekilde yap�lmaktad�r.ayr�ca bug�n ayakkab�lar�n b�y�k �o�unlu�u, ikinci bir defa bir miktar bitkisel tabaklanm�� deri ve k�selerden yap�lmaktad�r.
Sentetik deri ve k�sele. Sun"i deri ve �zeri kaplanm�� dokumalar, al��lm�� deri v e k�sele pazar�nda �nemli bir yer alm��lard�r. �rne�in, neolite ayakkab� tabanlar� (sentetik lastik, �zel bir stiren- butadien re�inesi), geni� bir kullan�m alan�na sahiptir ve fiyatlar� da daha ucuzdur.parlak derinin (rugan)yerini, giderek artan bir �ekilde, �st�n �zellikleri olan vinil plastikleri almaktad�r. ��nk� plastikleri, hem kesme kayb�na ortadan kald�racak ve hem de otomasyona ayak uyduracak �ekilde, uzun ve geni� levhalar halinde �retmek m�mk�nd�r. �ok say�da plastik kar��m, deri ile rekabete devam etmektedir. Fakat, i� ayakkab�lar� ve �izmeler gibi zor �artlar alt�nda kullan�lanlar d��nda, rekabet ba�ar�l� olmamaktad�r.

HAYVAN DER�LER�

Deri ve k�sele fabrikalar�nca sat�n al�nan deriler, �� tabakaya ayr�l�r:epidermis, derma, veya korium ve et. Epidermis, t�m derinin yakla��k%1"ini olu�turur,d��taki tabakad�r ve ba�l�ca, keratin proteininden ibarettir k�l,hem derma ve hem de epidermisden ��kar ve bu da, daha �ok keratinden olu�mu�tur. Bu tabaka yo�un ve kimyasal y�nden diren�lidir ve bu nedenle epidermis, kimyasal yollarla kolayca uzakla�t�r�labilir. Fakat s�cak su, kollagenin jelatin �retmek �zere hidrolizlenmesi yoluyla, yava� bir �ekilde ��z�n�rle�mesine neden olur. Elastin bu i�lemden etkilenmez. Et, daha �ok ya� dokular�ndan olu�an istek d�� bir tabakad�r; tabaklama maddesinin, korium tabakas�n�n her iki y�z�n� etkileyebilmesi i�in, uzakla�t�r�lmal�d�r.

�RET�M

Ham deriler a��l�r, inceler,fazlal�klar kesilip d�zeltilir ve derecelendirilir. Deri,3 ila 24 saat s�reyle suda �slat�l�r(kurutulmu� derilerde bu s�re daha uzun olabilir) ve etler ,spiral b��akl� bir silindir yard�m�yla, bir makine taraf�ndan uzakla�t�r�l�r.�slatma i�leminde,1/5 ila 2/5 oran�nda % 1"lik sodyum tetras�lf�r ��zeltisi kat�lmas�, derinin su almas�n� h�zland�r�r ve daha d�zg�n bir su alma (hidrasyon) olu�turur.
Bundan sonra deriler, doymu� bir kire� ��zeltisi ve sodyum s�lf�r veya sulfhidrat ve dimetilamin gibi bir k�s�m h�zland�r�c�lar ile, 3 ila 7 g�nl�k bir s�re i�in, i�leme sokulur. �nce ve ufak derilerde kire�leme s�resi 24 saate indirilebilir.
Geride kalm�� k�llar, makine veya el yolmas� ile uzakla�t�r�l�r.
Temiz, k�llardan kurtar�lm�� deriler, deriyi yumu�atmak ve kireci uzakla�t�rmak i�in, saatlerce belirli baz� enzimatik preperatlarla (haz�rlanm�� kimyasal maddeler), i�lem g�r�r.
Y�kama i�leminden sonra deri, tabaklanmay

KI� KE�� DER�LER�NDE BOYAMA SORUNLARININ G�DER�LMES�

9/7/2010

KI� KE�� DER�LER�NDE BOYAMA SORUNLARININ G�DER�LMES�

��NDEK�LER
��NDEK�LER ........................................................................................................... ��
�ZET ......................................................................................................................... ��
ABSTRACT...............................................................................................................�V
TE�EKK�R................................................................................................................ V
�EK�LLER D�Z�N�....................................................................................................V�
��ZELGELER D�Z�N� .............................................................................................V��
1.G�R�� ........................................................................................................................ 1
1.1.Ham Derinin Tan�m� Ve ��levi............................................................................... 1
2.KAYNAK B�LG�S� .................................................................................................. 2
2.1.D�nya Hayvan Varl�� ve Ham Deri �retimi ........................................................ 2
2.2.T�rkiye"nin Hayvan Varl�� Ve Ham Deri �retimi............................................... 5
2.3.Ham Derinin Histolojik Yap�s� .............................................................................. 7
2.4.Hayvan Ham Derilerinin Kimyasal Yap�s� .......................................................... 13
2.5.Deriye Ba�l� Olu�umlar ....................................................................................... 16
2.6.Ham Deri Kalitesini Etkileyen Fakt�rler ............................................................. 18
2.6.1.Hayvan�n Do�as�na Ba�l� Etkenler................................................................... 18
2.6.2.Do�aya Ba�l� Olan Etkenler ............................................................................. 19
2.6.3.Deri Hastal�k ve Zararl�lar�n�n Etkileri ............................................................. 20
2.7.Ke�i Derilerinin Yap�sal �zellikleri .................................................................... 20
3.MATERYAL VE METOT ..................................................................................... 24
3.1.Birinci Parti Deneme ��lentileri. .......................................................................... 24
3.2.�kinci Parti Deneme ��lentileri ............................................................................. 26
3.3.��nc� Parti ��lentileri ........................................................................................ 27
3.4.Yaz Derilerinin ��lenmesi: ................................................................................... 29
4.DENEYSEL BULGULAR VE SONU� ................................................................ 31
4.1.Birinci Parti Derilerin G�zlem Sonu�lar�............................................................. 31
4.2.�kinci Parti Derilerin G�zlem Sonu�lar� .............................................................. 31
4.3.��nc� Parti Derilerin G�zlem Sonu�lar� ........................................................... 31
4.4.Yaz derilerinin g�zlem sonu�lar� ......................................................................... 31
EKLER....................................................................................................................... 44
EK.1............................................................................................................................ 44
EK.2............................................................................................................................ 45
KAYNAKLAR .......................................................................................................... 35
iii
�ZET
Bu tezde deri sanayinde �retilen ke�i derilerinin �zellikle k��n elde edilenlerde
boyama sorunlar� o

JELAT�N ��EREN APA DER� �ALI�MALARI

9/7/2010

JELAT�N ��EREN YAPAY DER� �ALI�MALARI: JELAT�N-ALG�NAT S�NGERYAPISININ KARAKTER�ST�� VE HAZIRLANI�I

1) ��ER�K:
Jelatin deri, kemik, ve ba� dokular�nda temel olarak bulunan eriyebilir bir protein olan fibr�z�n kontroll� hidrolizi ile elde edilir. Jelatin, tek s�ra aminoasit dizisinden olu�ur(protein gibi). Jelatinin karakteristik �zelli�i, glisin, prolin ve hidroksiprolin a.a lar� yap�s�nda �ok bulundurmas�d�r. Yap�s� genel olarak tekrarlayan glisin-X-Y triplet yap�s�n� i�erir ve genel olarak X prolin Y ise hidroksiprolindir. Bu yap� jelatini �� boyutlu heliks yap�s�n�n olu�mas�ndan sorumludur.
Denat�re tip kolojen ve jelatin t�pta plazma artt�r�c�, yara iyile�tirici ve cerrahi par�alar�n v�cutta tutulmas�n� sa�lamak i�in kullan�l�r. Kolojenin biyomedikal uygulamalarda antijenik oldu�u bilinir fakat jelatin antijenik de�ildir. Son zamanlarda jelatinin makrofaj aktivasyonu sergiledi�i ve y�ksek homostatik etki g�sterdi�i g�sterilmi�tir. Sonu�ta jelatinin kolojene oranla pratikte daha kullan��l� oldu�una karar verilmi�tir. ��nk� kolojen solusyonunun do�al kolojenden haz�rlanmas� �ok zordur ve jelatin kolojenden daha ekonomiktir.
Alginat kahverengi deniz alglerinden t�retilir. Alginat t�retilirken, 1,4-linked -D mannuronates art�� ve 1,4-linked -L-gulunorates oranlar� de�i�tirilerek aniyonik lineer polisakkaritler meydana getirilir. Alginat hidrofilik, biyouygunluk ve ekonomik y�n� bulundu�u s�rece tercih edilir. Alginat yara kapama, hepotoksit k�lt�r iskeleti olu�turma ve cerrahi m�dahale gibi t�bbi uygulamalarda kullan�l�r. Ayr�ca alginatlar basit glikoz art�� ile bozulabilir ve tamamen absorblanabilir.
Biyomateryaller, doku m�hendisli�inde yara kapama ve yap� iskeleti olu�turmada g�zenekli yap�lar�ndan dolay� kullan�l�r fakat doku yenilenmesinden sonra v�cuttan at�lmas�, kaybolmas� istenir. Biyolojik polimer s�n�f�na jelatin gibi yap�ya sahip olan poliglikolid, poliaktid ve kopolimerleri, kolojen, chitin ve hiyaluronat girer.
Jelatin e�er biyomateryal olarak kullan�lmak isteniyorsa �apraz ba�l� olmak zorundad�r. Son zamanlarda jelatin filminin �apraz ba�lar� fiziksel olarak termal �s� ve ultraviole ��nlar yard�m�yla olu�turulmaktad�r. Jelatinin �apraz ba�lar� kimyasal olarak ise formaldehit, gluteraldehit, suda ��z�nen karbodrimid, diepoksi bile�enleri, diizosinatlar gibi �apraz ba�lay�c� ajanlar kullan�larak elde edilir. Fakat bu ajanlar�n toksisitesi biyomateryal geli�tirilmesi s�ras�nda g�z ard� edilmemelidir. En iyi �apraz ba�lay�c� ajan olarak bilinen gluteraldehit 3 ppm konsantrasyondan sonra toksik etki g�stermektedir. Suda ��z�lebilir olan 1-etil-3-karbodrimid (3-dimetil aminopropil) (EDC) toksik de�ildir ve biyouygunluk g�sterir, ��nk� �apraz ba� s�ngerimsi yap�s�na ba�lanmad�� i�in kolayca suda ��z�nebilen �reye d�n��t�r�lebilir. �renin sitotoksitesi olduk�a d��k oldu�u i�in g�z ard� edilmektedir.
�imdiye kadar �apraz ba�l� Alginat-jelatin s�ngerimsi yap�s�n�n haz�rlanmas� hakk�nda hi�bir bilgi verilmemi�tir. Doku m�hendisli�i i�in, s�ngerimsi yap� olu�turmadaki optimum ko�ullar�n bulunmas� en �nemli ara�t�rmad�r. Biyomedikal gereksinimlerde s�nger yap�s�n�n uygulanabilirli�i i�in s�nger yap�s�n�n morfolojisi �zerine yap�lan �al��malar ve ila�lar�n biyolojik uygunluklar� hakk�ndaki ara�t�rmalar yol g�stericidir. Farkl� boyuttaki g�zenekli yap�lar�n makrofaj aktivasyonunun sinerjistik etkilerini g�stermesi, h�crelerin �abuk �o�alabilmesi ve ekonomik y�nden uygulanabilir olmas� beklenmektedir.

2)MATERYAL VE METODLAR
2-1)MATERYALLER
Jelatin Kyung-gi Jelatin Co. dan sat�n al�nabilir. Bu jel alkali proses jelatinidir ve izoelektrik noktas� pH 4,6 d�r teorik molek�ler a��rl�� 100.000 dir. Bu jelatin %27 glisin, %25 prolin ve hidroksiprolin, %10 glutamik asit, %9 alanin, %8 arginin, %6 aspartik asit ve %15 di�er aminoasitlerden meydana gelir. Sodyum Alginat Aldrich Co. dan al�nabilir. EDC ve TNBS (trinitro benzenes�lfonik asit)"te Sigma Co. dan al�nabilir. Gentamisin s�lfat (GS) ve g�m�� s

DER� VE YAPISI

9/7/2010

Deri ve Yap�s�
Simge Demiral
�smet Yorganc�lar �lk��retim Okulu

DER�

Dokunma duyusu organ� olan deri v�cudun �st�n� kaplar. Do�al deliklerin i�i, sindirim ve solunum organlar�n�n i� ve d�� y�zeyleri de mukoza denilen yal�nkat bir deriyle kapl�d�r Derinin �st�nde k�llar ve g�zenek ad� verilen �ok k��k delikler bulunur.

Derinin Yap�s�

Deri �stderi ve altderi diye iki k�sma ayr�l�r. Altderinin alt�nda da derialt� dokusu denilen ya�l� bir tabaka yer al�r. Bu tabaka derinin kaslar ve kemikler �st�nde kalmas�n� sa�lar. Bundan yararlan�larak hayvanlar�n derisi kolayca y�z�lebilir.

�stderi"nin kal�nl�� bir milimetrenin onda biri kadard�r. �st k�sm� cans�z (boynuzsu tabaka), alt k�sm� canl�d�r. �stteki �l� h�creler a��n�p d�k�ld�k�e alttan yeri doldurulur. Malpigi tabakas� da denen canl� k�s�mda deriye rengini veren boya maddeleri bulunur.

Altderi esnek ve diren�lidir. K�lcal kan damarlar�, sinir u�lar�, k�l k�kleri, ter ve ya� bezleri bu k�s�mda bulunur. K�l"�n g�vdesi cans�z, fakat k�k� canl�d�r. K�l g�nde ortalama 0,2 mm kadar uzar. Kan dola��m� artt�k�a k�l�n b�y�mesi de h�zlan�r. K�t� beslenme ve k�t� kan dola��m� k�llar�n d�k�lmesine yol a�ar. Baz� hastal�klar da k�llar�n d�k�lmesine sebep olur (kellik, sa�k�ran v.b.). K�llar�n beyazla�mas� ise k�l so�an�ndaki boya maddelerini akyuvarlar�n yok etmesinden ve mikroskopik hava kabarc�klar�n�n k�la yerle�mesinden ileri gelir. Her k�l�n dibinde bir irkilme kas� vard�r. So�uk ve korku gibi etkiler bu kas�n kas�lmas�na ve k�l�n dikle�mesine sebep olur. K�llar�n dibinde bulunan salk�m bi�imindeki bir ya� bezi durmadan ya�l� bir s�v� salg�lar. Bu ya� deriyi ve k�llar� ya�layarak sudan korur.

Derinin Duyarl��

Deri dokunma organ�d�r. Dokunma, bas�n�, s�cak, so�uk ve ac�y� alg�lar. Altderide bulunan sinir u�lar�na ba�l� duyu cisimciklerinin kimi dokunmay�, kimi bas�nc�, kimi s�ca��, kimi so�u�u, kimi ac�y� al�r. Geni� y�zeyi ve b�y�k duyarl��yla deri v�cudumuzun d�� etkilerden korunmas�n� sa�lar. Bu n

GEREDE - BOLU DEPREM�

9/7/2010

Gerede - Bolu Depremi

l �ubat 1944 sabah� saat 6:21 de vukua gelen yer sars�nt�s� �erke�, Mengen, Gerede ve
Boluda b�y�k ve m�cavir Ankara, Zonguldak vilayetlerinde de dikkate de�er hasarlara sebep
olmu�tur. Bu sahalarda tesbit edilen �l� say�s� yedi bine yak�n, y�k�lan ve harab olan evler de
yirmi �� binden fazla olmu�tur.
Memleketimiz tarihin kaydetti�i �a�danberi zaman zaman yer sars�nt�lar�na sahne olmu�tur.
Bununla beraber 1938 deki Yerk�y depremine kadar bir �ok seneler s�kunla ge�mi� ve son
seneler zarf�nda oldu�u kadar s�k ve tahripkar zelzeleler olmam��t�. Filhakika 1938 mart�ndan
beri ge�en alt� sene zarf�nda sekiz defa afet halini alan depremler b�y�k can ve mal zararlar�na
sebep olmu�tur. Yerk�y (1938), Dikili (1939), Erzincan (1939), �orum (1942), Erbaa (1942),
Tosya (1943), Gerede (1944) hep ayr� ayr� ��mull� tahribat icra etmi�lerdir. Bunlardan alt�s�
Erzincan — izmit k�r�kl�� zerinde olmas� bu hat �zerindeki �ehir ve k�ylerimizdeki in�aattan
deprem d��ncesinin ba�ta gelmesini amirdir.
Gerede — Bolu depremi ismini verdi�imiz bu son sars�nt�n�n tahribat� do�uda �erke�, �imalde
Devrek, cenupta Beypazar�, bat�da D�zce ile �evrelenen sahada hissedilmi�, en b�y�k
zarar� i�aret edilen fay hatt� �zerinde olmu�tur.
Deprem sabahleyin daha ortal�k karanl�k iken yaz saatile 6:21 (hakikatte 5:21) de olmu�tur.
Uyan�k olan m��ahitler korkun� bir u�ultu ile beraber evvela �arktan garbe, ve gaipten
�arka �iddetli bir sars�lmay� m�teakip a�a��dan yukar� itilme ve d�nme (rotation) duyduklar�n�
bildirmektedirler. Baz�lar� bu esnada bir ��k g�rd�klerini de iddia etmi�lerdir. Bu m��ahede
Geredede oldu�u gibi Boluda ve D�zcede de m�stakil olarak teyit edildi�ine g�re kayde
de�er g�r�lm��t�r. Tayyare, g�k g�rlemesi, top seslerini and�ran u�ultunun sars�nt�ya tekadd�m
etti�i anla��lmaktad�r. Bu g�r�l� Geredede yer alt�ndan ve �imalden, Boluda gene yer alt�ndan
ve cenuptan, D�zcede yeralt�ndan geldi�i hissedilmi�tir. Geredede fay hatt�n�n �ehir i�inden
ve �imalde Mengenden, Boluda cenupta Il�ca yolundan ge�ti�ine g�re fay hatti ile bu g�rlemeler
aras�nda bir m�nasebet d��nmek yerinde olur. l �ubat sars�nt�s�ndan sonra Boluda 2
�ubat sabah� �iddetli ikinci bir sars�nt� oldu�u gibi bunu takip eden g�nlerde de, bazan g�nde
bir ka� defa deprem hissedilmi�tir. 23 Marttan l Nisana kadar bu m�ntakada bulundu�um esnada,
yani b�y�k depremden yedi sekiz hafta sonra hafif yer sars�nt�lar� devam etmekte idi.
G�k g�r�lt�s� gibi ��kan sesler bilhassa gece s�kunetinde iyice i�itilmektedir. Halk bu g�r�lt�y�
i�ittikten sonra yer sars�nt�s�n� beklediklerini ifade etmi�lerdir. Bu vak�ay� bariz surette
bir Adapazarl�n�n m��ahedesi tekit etmektedir. 20 Haziran 1943 g�n� ba�da otururken ailece
ya bir tayyare filosu veyahut bir kamyon kafilesi ge�iyor zehabile d��ar� ��k�p bakm��lar. G�r�lt�
kendilerine do�ru yakla��nca yer de sallanma�a ba�lam��t�r.
�erke�ten Geredeye — Boluya uzanan fay hatt� Abant G�l�nden de ge�mi�tir, l �ubat
sabah� g�l donmu� bulunuyordu. Depremle beraber bir �at�rd� ile buzlar�n k�r�ld��n� ve baz�
par�alar�n havaya f�rlad��n� revir bek�isi ifade etmi�tir.
Geredede deprem �zerindeki baz� binalar iki metre kadar �ark-garp istikametinde s�r�klendi�i
gibi, b�y�k �atla��n �imal taraf�na isabet edenler 30—40 santimetreden l metreye kadar
a�a�� kaym��t�r. �ongarl� o�lu �eref ve �brahim Urganc� evleri zikredilebilecek misaller aras�ndad�r.
Burada kayman�n garbden �arka oldu�u binalar�n yolu kaparcas�na sokak i�ine kaymalar�ndan
anla��l�r. Baz� evler yaln�z �ark-garp istikametinde kaymakla kalmam��, bir mihver
134
etraf�nda da d�nm��lerdir. Bu suretle birbirleriyle �at��m�� m�teaddit evler g�r�lm��t�r.
Boluda b�y�k fay Bolu — Il�ca yolu �zerinde Il�cadan l kilometre �imalde �imal 75, �ark
istikametinde olarak �oseyi kesmi� ve yolun cenup k�sm�n� �� metre bat�ya itmi�tir. Burada da
Geredede oldu�u gibi fay�n �imal taraf� bir metre kadar ��km��t�r. Yer sars�nt�s� tahribat� Geredede
% 73 kadar oldu�u halde Boluda % 27 kadar olmas� fay�n G

ANKARA"DA DER� MAMULLER� �MALATININ GEL��T�R�LMES� ��N MODEL �NER�S�

9/7/2010

ANKARA"DA DER� MAMULLER� �MALATININ GEL��T�R�LMES� ��N MODEL �NER�S�

GENEL YAKLA�IM
Ankarada deri mamulleri imalat�nda alt sekt�rlerin t�m�n� i�ine alacak �ekilde �nerilecek optimal bir geli�me modeli, bu sekt�rlerin sorunlar�na ve ihtiya�lar�na genelde cevap verecek bir model olmal�d�r.
Yap�lan ara�t�rma sonu�lar�na g�re Ankaradaki ayakkab� imalat��s� m�te�ebbislerin ve firmalar�n genel hatlar�yla anket sonu�lar�na g�re sorun ve beklentilerini a�a��daki ba�l�klarda toplayabiliriz.
E�itim seviyesi d��kt�r,
Sermaye t�r� �irketle�me �ok alt seviyededir,
�retimi sa�layacak meslek eleman� ihtiyac� b�y�kt�r,
Mevcut �al��anlarda mesleki e�itimsizlik y�ksektir,
Hammadde finansman s�k�nt�s� nedeniyle ikinci, ��nc� elden al�nmaktad�r,
Hammaddenin toplu �retim i�in kalite ve standart sorunu vard�r,
�retimde kullan�lan makina park�n�n modeli eskidir,
Yan sanayi potansiyeli ve hizmetleri yetersizdir,
Ankarada bu i� kolunun geli�mesine g�ven azalm��t�r,
Finans ihtiyac� �ok, kredi pahal� gelmektedir,
�retimi art�rmak i�in ��z�m olarak ihracat d��n�l�rken d�� fuarlara kat�l�m ve marka alma al��kanl�� yoktur,
Pazar s�k�nt�s�ndan bahsedilirken, pazarlamac� fakt�r� akla getirilmemektedir,
Sa�l�kl� bir �retim i�in i�yerleri yetersizdir,
�retimde kalite kontrol beklentisi vard�r,
Yeni bir yat�r�m i�in siyasi istikrars�zl�k g�ven k�rmaktad�r,
�r�nlerin ve hammaddenin sat�� ve al�mlar�ndaki sekiz aya
varan vade durumu firmalar�n finansman ve talep darbo�az�n� g�stermektedir,
i�letmelerin �retim kapasitesinin ekseriyeti % 50nin alt�ndad�r,
�al��anlar�n sorumluluklar�n�n azl��, i�e kendini vermeme ve i�ten s�k ayr�lmalar ciddi darbo�az olu�turmaktad�r,
Meslek odalar�ndan �ikayet ve beklenti fazlad�r,
Meslek Odalar�ndan sekt�rel �zel �al��ma yap�lmas� beklenmektedir,
Ayakkab� imalat��lar� sorunlar�n�n ��z�m�n� �ok ortakl� bir
�irketle�mede g�renler �o�unluktad�r,
Yeni organizasyonlar i�in insanlar�n bir araya gelmesinin �nemini ifade etmelerine ra�men, finansman g��leri ve birbirlerine g�venleri yeterli de�ildir.

Kuvvetler (K)
1.Ayakkab� insanlar�n vazge�emeyece�i �r�n olmas�,
2.Emek ve sermaye birle�tirmesi sonucu krizlere dayan�kl� bir i�letme
kurma arzusu,
3.Etkili �retim s�reci ile patent ve marka avantaj�yla lisans anla�malar�
yap�lmas�,
4.KOSGEB ayakkab�c�l�k enstit�s�n�n Ankarada kurulmas� ile moda,
model ve s�rekli yenilenmenin sa�lanmas�,
5.Tecr�beli be�eri kaynaklar�n kuvvetlerini birle�tirmesi sonucu �retim
i�in avantaj yakalanmas�.

Zay�fl�k (Z)
1.Toplu �retimde kaliteli ucuz hammadde temini zorlu�u,
2.Mesleki e�itimli eleman yetersizli�i,
3.Yeterince fabrikasyona ve makinal� �retime ge�ilememesi,
4.Finansman yetersizli�i ve kredi pahal�l��,
5.Sekt�rde AR-GE"nin �ok az yap�lmas�

F�rsatlar (F)
1.T�rkiyede ve geli�mi� �lkelerde ki�i ba��na ayakkab� kullan�m
oran�n�n y�kselmesi,
2.K��k i�letmelerin �evik ve esnek �retim sistemine kavu�turulmas�,
3.Birlikte g��l� �retimle marka ve imaj olu�turulmas�,
4.Toplu hammadde temini ile mamul maliyetinin d��r�lmesi, �retim
miktar�n�n art�r�lmas� ve ihracat potansiyelinin yakalanmas�,
5.Yeni pazarlar kazanma ve ihracat yap�lmas� i�in AR-GEye daha �ok
kaynak ayr�lma imkan�n�n do�mas�.

Tehditler (T)
1.Asya ve Uzakdo�u �lkelerinde ucuz maliyetle �retim yap�lmas�,
2.Avrupa Birli�i g�mr�k standartlar�n� art�rmas�,
3.Baz� �lkelerde ithalat i�in kota uygulanmas�,
4.Grup �al��ma ve toplu �retim yapma al��kanl��n�n yetersizli�i,
5.D�� d�nyadaki rakip pazarlar�n �retim ve ticari geli�melerin yeterince
takip edilememesi.

SD�lerden ama�; Devletin sa�lad�� te�viklerden faydalanmak,
firmalar�n ihracat aray��lar�n� ayr� ayr� yapmak yerine bir organizat�r firma �at�s� art�nda y�r�tmek, d�nya pazarlar�na a��lmak ve d�� ticarette uzmanla�makt�r.

ULUBEY MESLEK Y�KSEKOKULU TANITIMI

9/7/2010

Genel Tan�t�m
Ulubey Meslek Y�ksekokulu 1995-1996 akademik y�l�nda a��lm��t�r.
2 bin 800 m2 kapal� alana sahip y�ksekokulu binas�nda derslikler �izim ve dikim at�lyesi tam donan�ml� bilgisayar laboratuar, k�rk ki�ilik k�t�phane, kafeterya, konferans salonu, tenis kortu, masa tenisi salonu mevcuttur.
Ulubey Meslek Y�ksekokulu, i�letme, deri konfeksiyon b�l�mlerinde e�itim ara�t�rma, ��renme, k�lt�rel, entelekt�el faaliyetleri planlamakta ve bu planlar� ger�ekle�tirmektedir
Y�netimi
Temel y�netim ilkemiz olan "kat�l�mc�l�k"a ba�l� olarak gen�, idealist akademik kadromuzun dinamizmini yenilik�i bilgi teknolojisine entegredir.
��rencilerin yani bizlerin hiperaktif davran��m�z�n verimlili�inden, demokrasisinden, i� birli�inden yararlanmay� planlamaktad�r.
Bizlerin her t�rl� taleplerini acil vurgumuzla kar��lamay� tasarlamaktad�r.
B�L�MLER
��letme
Deri
Konfeksiyon
��letme B�l�m�n�n Amac�
M�kemmel aray�� benimseyen i�letme b�l�m� ��rencilerini T�rkiye ve uluslararas� piyasadaki zorlu ko�ullarla kar��la�maya haz�rlar.
Deri Konfeksiyonun Amac�
Deri konfeksiyonda v�cut �l��lerine g�re model �izme, kal�p haz�rlama ve dikim uzmanl�� kazand�r�lmas� ama�lanm��t�r.
Konferans Salonumuz
Konferans salonumuz 200 ki�ilik oturma kapasitesine sahiptir.
Salonda bilimsel ve k�lt�rel toplant�lar�n yan� s�ra konser gibi m�zik etkinlikleri, �iir dinletileri, m�zik dinletileri de d�zenlemektedir.
Ses d�zenimiz mevcuttur.
Okulda 10 adet pc bulunan bir temel bilgisayar laboratuar� ayr�ca bilgisayar ortam�nda �e�itli programlara y�nelik e�itim verilmektedir.
K�resel rekabetin artmas�, gelece�in y�netici ve i�letmecilerinin profesyonelce bilgilenmi� ve donat�lm��, giri�imci ki�iler olmas�n� gerektirmektedir.
Bu nedenle �a�da� bir i�letme e�itim program� ulusal ve uluslararas� piyasadaki de�i�en ko�ullar� dikkate alarak haz�rlanmaktad�r.
�niversitemiz sportif faaliyetler konusunda geli�imini h�zla s�rd�rmektedir.
Ger�ekle�tirilen k�lt�rel ve sanatsal faaliyetler ge�ti�imi

DER� ��LENT�S�NDE BAZI ESANS�YEL YA�LARIN FUNG�S�D OLARAK KULLANIM �ZELL�KLER�N�N ARA�TIRILMASI

9/7/2010

�ZET

Bu �al��mada, Origanum minutiflorum (kekik), Laurus nobilis (defne), Foeniculum vulgare (rezene) ve Schinus molle (yalanc� karabiber) u�ucu ya�lar�n�n deri i�lentileri s�ras�nda geli�en funguslara kar�� fungisid olarak kullan�labilirlikleri incelenmi�tir. �al��mada kontrol maksad�yla deri a��rl�� zerinden %0.04 2-Thiocyanomethylthiobenzotiazole (TCMTB) ve % 0.02 N-octyl-isothiazolinone (NOITZ) i�erikli ticari fungisidler de kullan�lm��t�r. Mikrobiyolojik testler s�ras�nda deri end�strisinde problem te�kil eden k�f t�rlerinden Aspergillus niger, Alternaria alternata, Penicillium rubrum ve Trichoderma viride"nin bu u�ucu ya�lar ve fungisidler kar��s�ndaki geli�imleri incelenmi�tir. Yap�lan �al��malar sonucunda kekik u�ucu ya��n�n di�er u�ucu ya�lara nazaran daha kuvvetli bir antifungal etkiye sahip oldu�u ve bu etkinin konsantrasyon artt�k�a daha da fazlala�t�� g�zlenmi�tir. Yap�lan t�m �al��malar kar��la�t�r�l�nca, %2 oran�nda kekik u�ucu ya�� ile muamele g�ren derilerin baz� deney funguslar�na kar�� ticari fungisid i�eren deri numunelerinden bile daha fazla dayan�m kazand�klar� tespit edilmi�tir.

Anahtar s�zc�kler: Wet Blue, Pikle, U�ucu ya�, Funguslar, Fungisid, Origano.

ABSTRACT
STUDIES ON SOME ESSENTIAL OILS USING AS FUNGICIDES DURING LEATHER PRODUCTION

In this study the applicability of Origanum minutiflorum (origano), Laurus nobilis (laurel leaf), Foeniculum vulgare (fennel) and Schinus molle essential oils as fungicide versus fungus which grows on leather during pickling and tanning processes are studied. In order to control the study, 0.04% 2-Thiocyano-methylthiobenzotiazole (TCMTB) and 0.02% N-octyl-isothiazolinone (N-OITZ) containing commercial fungicides are also used on pelt and shaved weight of leather. During the microbiologic tests the growth of mold species that cause problems in leather industry like Aspergillus niger, Alternaria alternata, Penicillium rubrum and Trichoderma viride are investigated over against these essential oi

DER�C�L�K TER�MLER�

9/7/2010

DER�C�L�K TER�MLER�

-A-
Abraj: (Abre"ger-Fr.K�saltmak) Boyanm�� zig derinin ayn� rengi tutmas� durumudur.
Antik: (Antique-Fr. Eski) Boyand�� zaman alaca olan giysilik deri.
Apre: (Apre-Fr. Sert) Finisajda ciltte kullan�lan boya ve dolgu katlar�n�n en d��na denir.
Ardiye (Ar-depo) Ham derilerin sat�lmak �zere getirildi�i depo.
Ar�tma: (Ar�-Tr./t-Tr/ma-Tr.)Derinin i�lenmesi s�ras�nda ve �zerine uygulanan b�t�n i�lemlerin sonunda ortaya ��kan at�k, i�e yaramayan maddelerin �evreye zarar vermeden kanal yoluyla uzakla�t�r�lmas�d�r.
Asort�u: (Assorti-Fr.-Uygun d��mek/�u-Tr.) Derileri kalitesine, cinsine, b�y�kl��ne g�re ay�r�p kontrol�n� yapan ki�ilere denir.
Asortlama: (Assorti-Fr./la-Tr./ma-Tr.) Derileri kalitesine, cinsine, b�y�kl��ne g�re ayr�lmas�na denir.
Astar;(Far) Zig derinin boyanmaya haz�r haline denir.
Astragan: (Fr.kuzu k�rk�) Y�zeysel, a��k bukleli K�rg�z kuzusunun i�lenmi�, boyanm�� k�rk�ne denir.
Ayak: (Tr.)Derilerin b�y�kl��n� belirten 10 desimetre karelik �l�� birimi.
Ayak Verme: (Ayak-Tr./ver-Tr./me-Tr.)Ham derinin i�lendikten sonra tahmin edilenden fazla �l�� vermesidir.
-B-
Badana: (badigeon-Fr)Dam derinin �zerindeki k�llar�, t�yleri ��karmak i�in yap�lan uygulamad�r.
Biye: (Bilet-Fr.-K�sa)Konfeksiyon veya ayakkab� imalat�nda kullan�lan par�a derilerdir.
B�ve: Derinin ya��n� alan makinedir.
Budama: (Buda-Tr/ma-Tr)Derinin i�lenmeye ba�lamas� i�in derinin kullan�lmayan par�alar�n� keserek ay�klamakt�r.
-C-
Cilt Verme: (Cilt-Ar/ver-Tr./me-Tr.)��lenmi� derinin istenilen �zelliklere sahip olmas� durumudur.
Corium: Deri tabakas� da denir. V�cudu �arpma, vurma, yaralamaya kar�� koruyan v�cut �s�s�n� dengeleyen tabakad�r.
-�-
�akma: (�ak-Tr./ma-Tr.)Sanayi dilinde �akma olarak kullan�lan gergi, i�lenmi� derilerin k�r��kl�klar�n� d�zeltmeye yarayan makinedir.
�i�ek: (Tr.)Ham derinin �zerine bakteriler taraf�ndan yap�lan, nokta nokta olu�an deri hastal��d�r.
-D-
Damarl�l�k: (Damar-Tr./l�-Tr./l�k-Tr.) ��lenmi�, bitmi� deride kan damarlar�n�n g�r�n�r hale gelmesi, belli olmas� durumudur. Bu durum derinin kalitesini �nemli �l��de olumsuz etkiler.
Desi: (Décimétre-Fr.-Metrenin onda biri) Derinin boyutlar�n� �l�meye yarayan makine.
Dif�zyon: (Diffision-Fr.-yayma da��tma) Tabaklama maddelerinin deriye ba�lanma yerlerine i�lenmesidir.
Dolap��: (Dolap-Ar. /��-Tr.)Deri dolab�na derileri atan, kimyasal madde veren, durumuna bakan ki�idir.
D��:(Tr) Ham deride hayvan�n g��s k�sm�na denir.
Dermis: (Dermiqke-Fr.-Deri ile ilgili) Derilerin kal�nl��n�n %98"ini te�kil eden ham derinin as�l tabakas�d�r.
-E-
Etek:(Tr) Hayvan�n kar�n b�lgesinde bulunan ve boylamas�na kesilen sa� ve sol taraf�ndaki ince k�sm�d�r.
Etleme: (Et-Tr./le-Tr/me-Tr.) Ham derinin et y�zeyinde kalm�� olan ya� par�alar�n�n kavaleta denilen makine ile al�nmas�d�r.
-F-
Fikse: (Fixer-Fr. Tespit etmek) Tabaklama maddelerinin molek�llerini b�y�terek suda ��z�n�rl��n� azaltmak i�in yap�lan i�lemdir.
Finisaj: (Finissage-Fr.-Son olarak g�zden ge�irme.) Deri i�lemenin son a�amas�d�r. Derinin parlakl��n�n, cildinin, esnekli�inin, y�rt�lma direncinin ve kalitesinin belirlenmesinde �nemli pay� olan son r�tujdur.

-G-
Glase (�evra):(Glace-Fr-Yumu�ak deri) Ke�i ve o�laktan elde edilen y�zl�k (ayakkab�l�k) deridir.
-H-
Hipodermis: (Hipo?/dermis-Fr)Deri hayvan�n�n s�rt� y�z�l�rken y�z�c� taraf�ndan deride b�rak�lan et ve ya� art�klar�ndan olu�ur.
-I-
Is�n�k: Deri cildinin tuzlama hatas�ndan dolay� k�smen kalmamas� durumudur.
Iskarta: (Scarto-�ta.-De�erini yitirmi� mal) ��e yaramayan, ayr�l�p at�lacak olan deri.
-�-
�spire: .Derinin y�z�lmesi s�ras�nda sivri ve keskin aletlerin kullan�lmas�yla olu�an ciltteki kesiklere verilen add�r.
�stifleme: (Stiva-�ta.-Stok/le-Tr./me-Tr.) Ham derinin bozulmadan �st �ste konarak depolanmas�d�r.
-K-
Kenar Alma: Bitmi� zig derinin i�e yaramayan yerlerinin kesilip ay�klanmas� i�idir.
Krek: Cildi al�narak yap�lan deri.
Krast: Yar� mam�l deri i�in kullan�lan terim.
Kromlu Deri: (chrome-Fr/lu-Tr/deri-Tr)Yar� mam�l kromlanm�� deri.

MOD�F�YE ED�LM�� VE ED�LMEM�� KOLLAGEN H�DROL�ZATLARININ YA� B�T�M ��LEMLER�NDE KULLANILAB�L�RL�� ZER�NE ARA�TIRMALAR

9/7/2010

MATERYAL
Kromlu T�ra� At��
Kimyasal Maddeler
Alkali Proteaz Enzimi
Deri Materyali
Ekipmanlar
Y�NTEM
Kollagen Hidrolizatlar�n Eldesi
Kollagen Hidrolizatlar�n Modifikasyonu
Deri Materyallerinin ��lenmesi
�n Tabaklamada Kullan�lan Derilerin ��lenmesi
Mamul Derilerden �rnek Alma ve �rneklerin
Testlere Haz�rlanmas�
Fiziksel Testler
Kal�nl�k Tayini
B�z�lme S�cakl�� Tayini
Yumu�akl�k Tayini
Renk �l��m�
Kopma Dayan�m� ve Uzama Tayini
Y�rt�lma Dayan�m� Tayini
Diki� Y�rt�lma Dayan�m� Tayini
S�r�a Dayan�m� ve Gerilebilirlik Tayini
Kimyasal Analizler
pH Tayini
Giysilik Derilerde Rutubet Tayini
Deride Kromoksit Tayini
Kullan�lm�� Krom ��zeltisinde Kromoksit
Deri Maddesi Tayini
Toplam S�lfat K�l� Tayini
Giysilik Derilerde Diklormetanda ��z�nen
Maddeler Miktar�
�statistiksel Y�ntemler
BULGULAR
KROMLU TIRA� ATIKLARI �LE �LGILI BULGULAR
Kromlu T�ra� At�klar�na Ait Kimyasal Analizler �le �lgili Bulgular
pH
Rutubet
Kromoksit
Deri Maddesi
Toplam S�lfat K�l�
Diklormetanda ��z�nen Maddeler
KROM KEK� �LE �LG�L� BULGULAR
Krom Kekine Ait Kimyasal Analizler �le �lgili Bulgular
pH
Rutubet
Kromoksit
Deri Maddesi
Toplam S�lfat K�l�
Diklormetanda ��z�nen Maddeler
KOLLAGEN H�DROL�ZATI �LE �LG�L� BULGULAR
Kollagen Hidrolizat�na Ait Kimyasal Analizler
�le �lgili Bulgular
pH
Rutubet
Krom
Deri Maddesi
Aminoasit Kompozisyonu
Toplam S�lfat K�l�
Diklormetanda ��z�nen Maddeler
KOLLAGEN HIDROLIZATLARININ �N TABAKLAMA MADDESI OLARAK KULLANIMI �LE �LGILI BULGULAR
Kollagen Hidrolizatlar�n�n �n Tabaklama Maddesi Olarak Kullan�m�na Ait Kimyasal Analizler �le �lgili Bulgular
Rutubet
Kromoksit
Kullan�lm�� Krom ��zeltisinde Kromoksit
Deri Maddesi
Toplam S�lfat K�l�
Kollagen Hidrolizatlar�n�n �n Tabaklama Maddesi Olarak Kullan�m�na Ait Fiziksel Testler �le �lgili Bulgular
B�z�lme S�cakl��
Yumu�akl�k
Renk
Kopma Dayan�m� ve Uzama
Kopma Dayan�m�
Kopma An�ndaki Uzama
Y�rt�lma Dayan�m�
Diki� Y�rt�lma Dayan�m�
S�r�a Dayan�m� ve Gerilebilirlik

B�YOMATERYAL AMA�LI KOLLAGEN VE POL�MER F�LMLER�N ELDE ED�LMES� �ZER�NDE B�R ARA�TIRMA

9/7/2010

B�YOMATERYAL AMA�LI KOLLAGEN VE POL�MER F�LMLER�N ELDE ED�LMES� �ZER�NDE B�R ARA�TIRMA
B�y�k ve k��kba� derilerin histolojik yap�s�nda yer alan en �nemli protein grubu
Ba� dokunun ana bile�eni
V�cuttaki da��l�m�nda, %74 ile DER� en y�ksek orana sahiptir.
Deri yap�s�nda yer alan proteinler aras�ndaki oran� ise % 98

DER� END�STR�S�NDE BAT

9/7/2010

B�L�M XI

ARITMA ALTERNAT�FLER�

Deri i�leme ed�strisi at�ksular�n�n giderimi i�in 7 tane ar�tma d�zeyi belirlenmi�tir.

1.D�zey: Tesis i�i kirlenme denetimi
2.D�zey: Ayr�lm�� at�ksu ak�mlar�nda haz�rl�k ar�t�m�
3.D�zey: Dengeleme ve Birle�ik at�ksu ak�m�n�n p�ht�la�t�rma-yumakla�t�rma ile birincil ar�t�m�
4.D�zey: Bile�ik at�ksu ak�m�n�n ikincil (biyolojik) ar�t�m�
5.D�zey: Biyolojik ar�tma veriminin aktif karbon kullan�larak artt�r�lmas�
6.D�zey: �ok ortaml� filtrasyon
7.D�zey: Gran�ler aktif karbon kolonlar�

Burada bahsi ge�en 1. ve 2. d�zeyler �n ar�tmaya tekab�l etmekte olup 5. ve daha y�ksek d�zeyler ise organik madde, a��r metal ve ask�da maddelerin kal�nt�lar�n�n azalt�larak, �ok az kirletici i�eren ve saydam ��k�� sular�n�n eldesine olanak sa�layan ileri ar�tma d�zeyleridir.

11.1. ARITMA D�ZEYLER�

11.1.1 Haz�rl�k Ar�t�m�

Haz�rl�k ar�t�m� �u maksatlarla yap�l�r.
1.ar�tma tesisinden yeterince ar�t�lmadan ge�ebilen ve biyolojik ar�tmaya zarar verebilecek toksik kirleticilerin giderilmesi
2.ar�tma sisteminde t�kanmalara, mekanik ar�zalara ve di�er zaralara neden olabilecek kirleticilerin giderilmesi
3.sonraki ar�tma birimlerinin y�k�n�n hafifletilmesi

Haz�rl�k ar�tmas� a�a��daki i�lem ve proseslerin bir veya birka��ndan olu�abilmektedir

1.�zgara ve eleklerden ge�irme
2.s�lf�r oksidasyonu
3.kire�leme-k�l s�kme at�ksuyunun karbonasyonu

Izgara Ve Elekler

Izgara ve eleklerin ba�l�ca i�levi, tesisteki donan�ma zarar verebilecek ve pompalarla kanallar�n t�kanmas�na yol a�abilecek k�l, yapa��, le�, deri k�rp�nt�s� ve di�er tanecikli maddelerin giderilmesidir. Elekler sabit olabilece�i gibi otomatik temizleme mekanizmal� ve d�ner tipte de olabilirler.

Kire�leme At�ksular�n�n Karbonasyonu

Bu proseste kire�leme at�ksular� i�ine bir kazandan gelen baca gaz�n�n �flenmesi suretiyle kire�, kalsiyum karbonat halinde ��kt�r�l�r. Bu yolla sa�lanan alkalinite giderimi sayesinde aktif �amur havaland�rma sisteminde kar��t�rma ihtiyac� da azalt�lm�� olur ve �amurda su giderme kolayla��r. Karbonasyon i�in, herhangi yak�t�n yak�lmas� sonucu elde edilen ve %8-12 karbondioksit i�eren baca gazlar� kullan�labilir. Karbonasyon sonucu elde edilen kirletici giderimleri ortalama olarak BO�5 i�in %60, KO� i�in %60, ya� ve gres i�in %70, TKA i�in de %65 tir.

S�lf�r Oksidasyonu

Kire�leme at�ksular�ndaki s�lf�rler asidik at�ksularla kar��la�t�rld�klar�nda toksik hidrojen s�lf�r gaz� ��k�� meydana gelir. Bu gaz, kanallarda ve ar�tma sistemlerinde �al��anlar i�in hayati tehlike olu�turmakla kalmay�p s�lf�rik aside hidroliz olarak kanallarda, ar�tma sistemi donan�m�nda �iddetli korozyon sorunlar� do�urabilir. Bu tehlike ve zararlardan ka��nmak amac�yla s�lf�r, ay�r�lm�� kire�leme at�ksuyunun kimyasal oksidasyonu yoluyla giderilir. Ayr�lm�� kire� suyundaki s�lf�r ;

1.Hava ile oksidasyon
2.do�rudan kimyasal oksidasyon
3.hava ile katalitik oksidasyon

y�ntemlerinden birisi kullanarak giderilebilmektedir.

Dif�z�rler kullanarak hava ile s�lf�r oksidasyonu bir miktar giderim sa�lamakla birlikte, �ok uzun havaland�rma s�releri gerektirir. Do�rudan kimyasal oksidasyonda yeterli oksidasyon verimi sa�lamak i�in ozon kullanmak gerekmekte ancak ozon �retiminin ve at�ksuuyun ozonla yeterli temas�n� sa�layacak donan�mlar�n maliyetlerinin y�ksek olmas� sebebiyle do�rudan kimyasal oksidasyon �ekici bir alternatif olmaktan ��kmaktad�r.

S�lf�r gidermede en doyurucu sonu�lar katalitik hava oksidasyonu ile al�nmaktad�r. Bu metot, at�ksuya s�lf�r�n havan�n oksijeni ile reaksiyona girmesini kolayla�t�racak bir kataliz�r�n eklenmesi ve at�ksuyun havaland�r�lmas�ndan ibarettir. Demir (III) s�lfat, demir (III) klor�r, aktif karbon, karbon karas�, amonyum peroksidis�lfat ve hidrokinon gibi maddelerin de sonu� vermesinin yan�nda en �ok kullan�lan kataliz�rler mangan (II) s�lfat ve potasyum permanganatt�r. Katalitik hava oksidasyonu ile s�lf�r �l��lemeyecek seviyelere d��r�l�r.

11.1.2. Dengeleme ve Birincil Ar�tma

Dengeleme

Deri i�leme proses ve i�lemlerinin kesikli karekterde olmas� nedeniyle at�ksu debisinde ve kirletici i�eri�inde herhangi bir ar�tma tesisinin �al��mas�n� imkans�z hale getirebilcek kadar b�y�k dalgalanmalar meydana gelir. Bu nedenle dengeleme prosesi deri at�ksular�n�n ar�t�lmas�nda ka��n�lmaz bir prosestir.

�n ��kt�rme

�n ��kt�rme prosesini basit ��kelme ve kimyasal ��keltme olarak iki a�amada ele alabiliriz.

a.Basit ��keltme :

Basit ��keltme ile at�

DER� �RET�M SANAY�NDE B�R�M MAL�YETLER�N HESAPLAMASI �ZER�NE B�R ARA�TIRMA

9/7/2010

�ZET
Bu ara�t�rmada; �retim maliyetlerinin ortaya konmas� ve birim maliyetin saptanmas� amac�yla Menemen Organize Deri Sanayi B�lgesinde faaliyet g�steren ve k��kba� giysilik deri �reten bir firman�n y�ll�k fiili �retim rakamlar� takip edilmi�tir. �ncelikle, firmadan elde edilen fiili rakamlarla gider da��t�m tablosu olu�turulmu�tur. Ard�ndan, sipari� ve safha maliyet sistemleri kullan�larak birim maliyetler tespit edilmi�tir. Sipari� maliyet sistemine g�re; 1 adet giysilik koyun derisinin �retim maliyeti 9,5 $, 1 ayakkare derinin maliyeti 1,39 $, safha maliyet sistemine g�re; 1 adet giysilik koyun derisinin �retim maliyeti 9,38 $, 1 ayakkare derinin maliyeti 1,38 $ olarak saptanm��t�r.

Anahtar s�zc�kler: Giysilik Deri, Sipari� Maliyet Sistemi, Safha Maliyet Sistemi

ABSTRACT
A RESEARCH ON CALCULATION OF UNIT COSTS IN LEATHER PRODUCTION INDUSTRY
In this research, actual annual production numbers of a firm, which is producing sheep leather and activating in Menemen Leather Industry Area, have been followed in order to define production costs and determine the unit costs. Firstly, expense distribution chart that is based on actual numbers, has been constituted. Next, unit costs have been set by using order and phase cost systems. According to order cost system, 1 per sheep clothing leather production cost is $ 9.5, 1 ft leather"s cost is $ 1.39-on the other hand- according to the phase cost system, 1 per sheep cloth leather production cost is $ 9.38, 1 ft2 leather"s cost is $ 1.38

Keywords: Clothing Leather, Order Cost System, Phase Cost System.

G�R�� VE L�TERAT�R �ZET�
T�rk Deri Sanayi gerek istihdam kapasitesi gerekse �lkemiz ihracat�ndaki pay�yla her zaman g�ndemde kalan en �nemli sekt�rlerden biri olmu�tur. Hammadde olarak et �retim sanayinin yan �r�n� olan ham deriyi kullanan bu sanayi kolu, sulu ortamda ham deriyi bir tak�m kimyasal ve mekanik i�lemlerle modifiye ederek mamul hale d�n��t�rmektedir. Bu d�n��m�n ger�ekle�tirilmesi s�ras�nda; �sl

DER� KONFEKS�YON �RET�M� SANAY� PROF�L�

9/7/2010

DER� KONFEKS�YON �RET�M� SANAY� PROF�L�

Haz�rlayan
Salim �ks�zo�lu
End�stri M�hendisi

ANKARA
1998

1.B�L�M
EKONOM�K DE�ERLEND�RME
l.l. Yat�r�m Konusu
Yat�r�m, iktisadi faaliyetlerin uluslararas� standart sanayi s�n�flamas�na g�re imalat sanayi sekt�r�n�n Dokuma, Giyim E�yas� ve Deri Sanayi B�l�m�nde yer almaktad�r.
I.2. Hammadde ve �zellikleri:
B�y�kba� ve k��kba� hayvanlardan elde edilen ham deriler �e�itli kimyasal maddeler kullan�larak belirli i�lemlerden ge�irilmekte ve bu i�lemler sonucu mam�l deri haline gelmektedir. Bu deri tesiste hammadde olarak kullan�lacakt�r. Hammadde ile ilgili standartlar TS 214-234 aras�nda yer almaktad�r.

Yard�mc� Maddeler
Tesiste �retim esnas�nda Astar, Ekstrafor, Yap��t�r�c� bant, diki� ipli�i, omuz vatkas�, kordonet, d��me, ��t-��t, fermuar, toka, kemer kaps�l�, kanca ve klips, ile yap��t�r�c� yard�mc� madde olarak kullan�lmaktad�r.
1.3. Mam�l Maddeler
Tesiste ceket, mont, truvakar, uzun ceket, etek, pantolon, palto, manto, pardes� gibi giyim e�yalar� deriden imal edilecektir.
1.4. Pazar Durumu
Deri konfeksiyonla ilgili olarak yurt i�i �retim bilgileri y�llar itibariyle ��yledir.
AdetAdetAdetAdetAdet
199319941995*19961997*
Deri Ceket, Mont, Truvakar, Uzun Ceket1.094.8351.231.9761.132.7591.413.4961.101.306
Deri Etek29.83440.78456.67635�69145.982
Deri Pantolon74.77460.98255.82234.72268.901
Deri Palto, Manto, Pardes�60.608120.46075.749176.7791.366.569
�e�itli Deri Giyim E�yas�154.316188.590137.306155.431171.648
* 1995 ve 1997 bilgileri dokuz ayl�kt�r.
Kaynak : D�E, D�nemler itibariyle �malat Sanayi, �sdihdam, �demeler, �retim, E�ilim Ge�ici Sonu�lar�, 1993-1997 Kitaplar�, D�E Matbaas�.

Tablo incelendi�inde g�r�lece�i �zere deri konfeksiyon mam�lleri �retimi giderek art�� g�stermektedir. 1997 rakamlar�n�n 9 ayl�k oldu�u d��n�ld��nde yakla��k % 33 oran�nda art�r�larak k�yaslama yap�ld��nda 1993 y�l�na g�re % 40-50 oran�nda art�� oldu�u g�r�lmektedir.
1.5. �stihdam Durumu
Tesis i�letmeye a��ld�� zaman tam kapasitede idari, vas�fl� ve d�z i��i olmak �zere 75 ki�i istihdam edecektir.

1.4.Te�vik Tedbirleri

1.4.1. Hazine M�ste�arl��"nca Yat�r�mlara Uygulanan Genel Te�vik Tedbirleri
Ba�bakanl�k Hazine M�ste�arl��"n�n 23 Haziran 1999 tarih ve 23734 say�l� Resmi Gazete"de yay�mlanan "Yat�r�mlarda Devlet Yard�mlar� ve Yat�r�mlar� Te�vik Fonu Esaslar� Hakk�nda Bakanlar Kurulu Kararlar�n�n Uygulanmas�na ili�kin tebli�de (98/1) De�i�iklik Yap�lmas�na �li�kin 99/1 Say�l� Tebli�ine"ine g�re; yat�r�m�n, te�vikbelgesine ba�lanabilmesi i�in asgari sabit yat�r�m tutar�n�n; kalk�nmada �nceli,kli y�relerde 50 milyar TL, di�er y�relerde 100 Milyar TL T�rk Liras� olmas� gerekmektedir. Finansal Kiralama �irketleri arac�l��yla yap�lacak yat�r�mlarda aranacak asgari sabit yar�r�m tutar�, bu miktarlar�n %25"i kadard�r.

Bu projeler i�in �z kaynak oranlar� a�a��da belirtilmi�tir.

- Kalk�nmada �ncelikli Y�relerde yap�lacak yat�r�mlarda : % 20
- Normal ve Geli�mi� y�relerde yap�lacak yat�r�mlarda : % 40
- Ro-Ro ta��mac�l��, havayolu kargo ta��mac�l�� yat�r�mlar� : % 25
-Tersane, Gemi in�a, yat in�a, gemi ithali ve u�ak ithali yat�r�mlar : % 15
- Finansal kiralama �irketlerinin yapaca�� kiralama yat�r�mlar� : % 10

Yat�r�m projelerine uygulanan destek unsurlar� ise a�a��da verilmi�tir:

1-G�mr�k vergisi ve toplu konut fonu istisnas�
2-Yat�r�m indirimi
3-Katma de�er vergisi istisnas�
4-Vergi, resim ve har� istisnas�
5-Enerji deste�i
6-Arsa deste�i
7-Fondan kredi tahsisi

Ayr�ca, 23 Ocak 1998 tarih ve 23239 say�l� Resmi Gazete"de yay�mlanan "Ola�an�st� Hal B�lgesinde ve Kalk�nmada �ncelikli Y�relerde �stihdam Yarat�lmas� ve Yat�r�mlar�n Te�vik Edilmesi" ile "193 Say�l� Gelir Vergisi Kanunda De�i�iklik Yap�lmas� Hakk�nda 4325 Say�l� Kanun" gere�ince a�a��da belirtilen te�vik tedbirleri uygulanacakt�r:

*Kalk�nmada �ncelikli Y�relerde; organize sanayi b�lgelerine �ncelik verilmek �zere, en az 10 ki�ilik istihdam �ng�ren te�vik belgeli yat�r�mlar i�in, ger�ek ve t�zel ki�ilere, m�lkiyeti Hazineye ait arazi ve arsalar�n bedelsiz olarak devredilmesi,
*Ola�an�st� Hal B�lgesi kapsam�ndaki illerde yeni i�e ba�layan gelir ve kurumlar vergisi m�ke

DER� VE DER� �R�NLER� SANAY��

9/7/2010

DER� VE DER� �R�NLER� SANAY��

I- GENEL B�LG�LER

Emek yo�un bran�lar�n en �nemlilerinden biri olan deri sekt�r� gerek �retim de�eri gerekse ihracat potansiyeli a��s�ndan �lkemizin s�r�kleyici sekt�rlerinden biridir. Sekt�rde; deri tabaklama ve sepileme, �anta, bavul, saraciye �r�nleri, terlik, ayakkab� �reten firmalar yer almaktad�r. Deri sanayii son senelerde ger�ekle�tirdi�i ihracat ve yurti�inde yap�lan d�vizli sat��larda b�y�k bir potansiyel g�r�n�m�ndedir. Sekt�r�n �nc�lerinden olan geli�mi� �lkelerin, yaratt�� evre kirlili�i ve i�g�c� maliyetlerinin y�ksek olmas� gibi olumsuzluklar nedeniyle yat�r�mlar�n� teknoloji yo�un sekt�rlere kayd�rarak bu alandan �ekilmeleri geli�mekte olan baz� �lkelerin bu sekt�rde d�nyada �nemli bir yer edinmelerinin yolunu a�m��t�r.
�lkemiz sahip oldu�u deneyim, rekabet g�c� ve y�ksek �retim kapasitesi ile d�nya devleri ile yar��maktad�r. T�rkiye deri �retiminde belli ba�l� ilk on �lke i�inde say�lmaktad�r.
T�rk deri sekt�r� teknolojik a��dan da geli�mi� olup, teknik bilgi ve donan�m� da ihra� edebilecek d�zeye eri�mi�tir. G�n�m�zde T�rkiye kom�u �lkelere ve bilhassa T�rk Cumhuriyetleri"ne deri i�leme konusunda teknoloji ve uzmanl�k hizmeti ihra� eder hale gelmi�tir.
Sekt�r �nemli �l��de ihracata ve yurti�indeki turistlere y�nelik faaliyet g�sterdi�i i�in bu kesimlerin talebindeki de�i�meler sekt�r�n �retiminde b�y�k rol oynamaktad�r. 1996 y�l�nda ihracatta art�� ve Do�u Avrupa �lkelerinden gelen turistlere yap�lan sat��larda ola�an�st� art�� nedeniyle sekt�r �retimi y�zde 19 oran�nda artm��t�r. 1997 y�l�nda ihracatta y�ksek oranl� art��a ra�men bu turistlerin ba�ka �lkelere y�nelmesi sonucu bavul ticaretindeki ve yurt i�i talepte g�r�len azalmaya ba�l� olarak deri giyim ve deri i�leme sekt�rlerinde �retimin azalmas�, sekt�r �retiminin y�zde 3 oran�nda azalmas�na neden olmu�tur.
Deri sekt�r� b�y�k bir at�l�m i�erisine girerek d�� ticaretimizde �nemli bir pay elde etmi� ve net d�viz girdisi getiren sekt�rler aras�nda tekstil sekt�r�nden sonra ikinci s�raya yerle�mi�tir. Ayn� zamanda �lkemiz ithalat�� bir �lkedir. Deri ithalat� sekt�r�n ana �retim girdisi durumundaki ham deri ve postlarda yo�unla�maktad�r. Ham deri ithalat�n�n y�ksekli�i �lkemizde deri arz�nda ya�anan miktar ve kalite yetersizli�i problemlerinden kaynaklanmaktad�r. �lkemizde son 20 y�l i�inde hayvan varl��nda bir azal�� trendi g�ze �arpmaktad�r. Ham derinin istenildi�i zaman yeterli d�zeyde, kalite ve fiyat olarak uygun ko�ullarda temin edilmesi deri sekt�r� a��s�ndan hayatiyet te�kil edecek d�zeyde �nem arz etmektedir.
Avrupa Birli�i (AB) ile 1996 y�l�nda ger�ekle�tirilen G�mr�k Birli�i, �lkemizden AB"ne yap�lan deri ihracat�nda do�rudan etki yaratacak bir de�i�iklik i�ermedi�i halde, T�rk deri sanayiini hem AB kaynakl� hem de ��nc� �lkeler kaynakl� ithalata daha fazla a��k hale getirmi�tir.
Son y�llarda deri giyim e�yas� ihracat�m�zda, en �nemli pazar�m�z olan AB �lkelerinde pazar�n doyuma ula�m�� olmas� ve rakip �lkelerin yo�un
rekabetinden dolay� g��l�klerle kar��la��lmaktad�r. Rusya Federasyonu ise son y�llarda deri giyim e�yas� ihra� etti�imiz �nemli pazarlardan biri olmu�tur.
Sekt�r�n d�� ticaret verileri Tablo I.1"de g�sterilmi�tir.

TABLO I.1
DI� T�CARET
(ISIC, Rev.3)
Milyon ABD dolar� Y�zde De�i�me
19951996199719961997
�hracat180.4220.8299.222.335.5
�thalat250.1348.3358.739.33.0
Kaynak: D�E

Deri �r�nleri ihracat�, 1995 y�l�nda d�� piyasalarda yava�lama e�iliminin ba�lamas� ve bavul ticaretindeki y�ksek oranl� art��a ba�l� olarak i� talepteki canlanman�n etkisiyle y�zde 16 oran�nda azalm��t�r. 1996 y�l�nda, yurtd�� t�ketici fiyatlar� ve yurti�i toptan e�ya fiyatlar� kullan�larak hesaplanan ihracat reel kuru y�kselirken, ihracat yeniden canlanm�� ve y�zde 22 oran�nda artm��t�r. Bu y�lda, yurtd�� toptan e�ya fiyatlar� ve yurti�i t�ketici fiyatlar� kullan�larak hesaplanan ithalat reel kuru yakla��k olarak 1995 seviyesini korurken, sekt�r �retiminin y�ksek d�zeyde artmas�

DER� END�STR�S�

9/7/2010

DER� END�STR�S�
Derinin T�rkiye ve D�nyadaki Tarihi ve Geli�imi
Deri insano�lunun giyinme ihtiyac�n� kar��lamak i�in kulland�� ilk malzemelerdendir. Giyinme ama�l� kullan�lmas�na ilave olarak, �ad�rlarda bar�nma ve avc�l�kta oklar� koyacak sadaklar�n yap�m�nda ve su ta��mak i�in kullan�lm��t�r. T�rklerin dericili�e ba�lamalar�n�n 2000 y�l �ncesine dayanmaktad�r. Osmanl� Devletinde deri i�lemede ula��lan y�ksek seviye, Avrupal�lar�n ilgisini �ekmi�tir. �rne�in, "sahtiyan" ad�yla an�lan k�rm�z� ke�i derisi imalinin T�rklere ait bir bulu� oldu�u kabul edilmektedir.
T�rkiye Cumhuriyetinin ilk y�llar�nda mevcut olan deri sekt�r�ndeki i�ine kapan�kl�k, S�merbank�n kurulmas� ile a��lmaya ba�lanm��t�r. S�merbank b�nyesinde tabaklama �al��malar� ve ayakkab� �retimi yap�lmaya ba�lanm��t�r. Tekstil ve deri sekt�rlerinin okulu olan S�merbank�n sayesinde 1950 den itibaren �zel sekt�rdede deri sekt�r� �nemli �l��de kalk�nmaya ba�lam��t�r. Deri sanayinin d�� ticarette yer almas� ise 1980 li y�llardan sonra olmu� ve �lkemiz d�nya pazarlar�nda tekstilden sonra ikinci bir sekt�rde de s�z sahibi olmaya ba�lam��t�r.
�retimde �evre kirleticili�inin de olu�mas� �nemli bir y�n� olmas� nedeniyle deri �retimi, 1980 lerden sonra g�zalt�na al�nm�� ve yeni kurulan organize deri b�lgelerinde geli�erek �retime devam edilmi�tir. �stanbulda Kazl��e�meden Tuzla Organize Deri Sanayi B�lgesine 1992 de ta��n�lm��t�r. Bunu, �zmir (Menemen) ve Tekirda� (�orlu) gibi �ehirlerdeki organize deri sanayi b�lgeleri izlemi�tir. Bunlar� takip eden organize sanayi b�lgesi in�aa etmi� ve etmekte olan �ehirler ise, Bal�kesir (G�nen), Bolu (Gerede), Bursa, Denizli, Isparta, Ni�de (Bor) ve U�ak olmu�tur.
Geli�mi� �lkeler, 1970 li y�llardan itibaren y�ksek �evre kirlili�i potansiyeli, y�ksek su t�ketimi ihtiyac� ve i��ilik maliyetleri gibi nedenlerle deri �retimini terk etmeye ba�lam��lar ve bu �retim alan� geli�mekte ve geli�memi� �lkelere kaymaya ba�lam��t�r. �zellikle AB �yesi olan ve d�nya deri i�leme sekt�r�nde en �nde yer alan �talya, �spanya ve Fransa da �evre endi�eleri nedeniyle ham derilerin i�lenmesi azalmaya ba�lam��t�r.
�lkemiz deri i�leme sekt�r�n�n geli�mesinde �zellikle 1990 l� y�llardan itibaren so�uk iklime sahip Rusya ile bavul ticareti olarak an�lan aky�t d�� bi�imde y�r�t�len ticaretin �ok b�y�k etkisi olmu�tur. Hali haz�rda �lkemiz kurulu firmalar�n�n y�lda toplam 400.000 ton ham deri i�leme kapasitesine sahip oldu�u bilinmektedir. Deri i�leme sekt�r� �lkemizde onuncu b�y�k sanayi kolu konumundad�r. 2002 y�l�nda �lke genel ihracat�n�n % 2.1 ini deri �r�nleri olu�turmu�tur. 2002 y�l� ihracat�nda deri �r�nlerinin da��l�m� giyim % 69, ayakkab� % 18 ve di�er % 5 �eklinde ger�ekle�mi�tir. Deri i�leme sekt�r� �lke genel istihdam� a��s�ndan da yine onuncu s�rada yer almaktad�r. �lkemiz deri sekt�r�, �evre ile uygun �retimi �nemli oranda ba�arm�� durumdad�r.
DER� ��LEME END�STR�S� ��LEMLER�
Deri i�leme sekt�r�n�n yapt�� i�, kolay bozulmaya yatk�n olan ham deriyi i�leye

DER� F�N�SAJ RE�ETELER�N�N B�LG�SAYAR VE SPEKTROFOTOMETR�K Y�NTEMLER YARDIMI �LE HAZIRLANMASI VE OPT�M�ZASYONU �ZER�NE ARA�TIRMALAR

9/7/2010

STUDIES ON OPTIMISATION AND PREPARATION OF LEATHER FINISHING RECEPIES WITH THE HELP OF SPECTROPHOTOMETRIC METHODS AND COMPUTERS

METOD
Ara�t�rma materyaline finisaj�n uygulanma tekni�i
Bilgisayar ile renk tutturma i�leminin temel ilkeleri
Bilgisayar ile renk tutturma i�leminde kullan�lacak verilerin
olu�turulmas�
Refleksiyon de�erlerinin geli�tirilen bilgisayar yaz�l�m�
ile �l��lmesi
Refleksiyon de�erlerinin CIE de�erlerine d�n��t�r�lmesi
Refleksiyon verilerinden K/S de�erlerinin hesaplanmas�
Veritaban�nda kullan�lan pigmentlerin K/S grafiklerinin
haz�rlanmas� ve kontrol�
Bilgisayar ile renk tutturma yaz�l�m�n�n teorisi
Bilgisayar yard�m� ile renk tutturma i�lemi i�in geli�tirilen
bilgisayar yaz�l�m�
Finisaj re�etelerinin bilgisayar ile haz�rlanmas� ve kontrol�
SONU� VE �NER�LER

�ZET
Bu tezde; mam�l deriye kullan�m amac�na uygun g�r�n�m, renk ve �e�itli hasl�klar kazand�rmak amac�yla �nceden tasarlanan deri rengi i�in uygulanacak finisaj re�etesinin spektrofotometre ve bilgisayar yard�m� haz�rlanmas�, �l��lmesi ve de�erlendirilmesi hedeflenmi�tir. Renk tutturma ve finisaj re�etesinin haz�rlanmas� pratikte deneme yan�lma y�ntemiyle ger�ekle�tirilmekte ve finisaj re�etesi ile deride olu�an rengin de�erlendirilmesi genellikle subjektif olarak yap�lmaktad�r. Mam�l deriye nihai rengin kazand�r�ld�� finisaj i�leminin az say�da deneme ile ba�ar�s� ise tamamen finisaj� yapan ki�inin yetene�i ve tecr�besine ba��ml� kalmaktad�r. �al��mada, Kubelka Munk teorisinden yararlan�lm��t�r. Bu teorinin aditif �zelli�ine g�re bir maddenin renginin K/S de�eri, substrat ve kullan�lan boyalar�n K/S de�erlerinin toplam�d�r. Substrat�n ve ana renk olarak kullan�lacak pigmentlerin farkl� konsantrasyonlardaki K/S de�erleri hesaplanm�� ve bir veri taban� olu�turulmu�tur. Bu veri taban�na dayal� olu�turulan ve geli�tirilen bir bilgisayar program� yard�m�yla kar��m renklerin hangi renklerden meydana geldi�i tahmin edilmeye ve renk tutturma i�lemi optimize edilmeye �al��

DEPREM

9/7/2010

Deprem; yerkabu�unun derin katmanlar�n�n k�r�l�p yer de�i�tirmesi yada yanar da�lar�n p�sk�rmesi s�ras�nda olan sars�nt�, yersars�nt�s�na denir. Di�er bir ad� da zelzeledir. Depremin oldu�u yerde yer titre�im yapar ve sallan�r. Deprem bir do�a olay�d�r ve yapay olarak olu�turulan sars�nt�lara deprem denmez. Yapay olarak olu�turulan sars�nt�lara "yerin sal�n��" ad� verilir. Deprem titre�imleri, yer sal�n�mlar�ndan genel olarak; do�al nedenlerinden olu�malar�; ani ba�lamalar� ve bitmeleri, titre�im s�resince baz� faylar�n bulunmas�yla ay�rt edilirler. Depremler yer kabu�unun yeni k�vr�lm�� veya k�r�lm�� yerinde, a)�ok engebeli b�lgelerde, b)Gen� k�vr�mlarla, vadilerin birle�ti�i, c) Da� yama�lar�n�n denizin derinliklerine kadar indi�i alanlarda meydana gelir.
Depremlerin nedenlerinden birisi volkanik b�lgelerde yerkabu�unun alt�ndaki erimi� kaya�lar�n hareket etmesidir. Ancak bu t�r depremler yerkabu�undaki k�r�kl�klar�n olu�turdu�u k�r�k ku�aklar� boyunca g�r�l�rler. B�y�k k�tleler halindeki yerkabu�u katmanlar�n�n birbirinden farkl� hareketleri k�r�k ku�a�� boyunca b�y�k bir gerilim olu�turur: k�r�k ku�a��n�n her iki yan�ndaki kaya�lar bir yay gibi gerilir. Sonra birdenbire kaya�lar�n direnci k�r�l�r ve b�y�k k�tleler halindeki yerkabu�u katmanlar� harekete ge�er; gergin kayalar serbest b�rak�lm�� bir yay gibi titre�ir. Asl�nda yerkabu�unun k�r�k ku�a�� boyunca hareketi en �iddetli depremlerde bile yaln�zca birka� metredir. Ama bu hareket bir dakika kadar bir s�reyle yerkabu�unu ileri-geri, a�a��-yukar� �iddetle sarsar. Yer alt�nda i� merkez /ocak/odak/hiposantr denen depremin ba�lang�� noktas�nda meydana gelen sars�nt� dalgalar halinde yay�larak yer y�z�nde �st merkez/episantr denen bir noktada deprem �oku olarak ortaya ��kar Buras� depremin merkezidir ve buradan uzakla�t�k�a �iddet azal�r.
Deprem merkezinden �evreye do�ru muntazaman dalgalar halinde yay�l�r. Bunlara deprem dalgalar� denir. Ba�l�ca �� dalga �e�idi vard�r:
1)Boylamas�na Dalgalar:P dalgalar� da denir Sismograflar�n ilk kaydettikleri dalgalard�r. Bu dalgalar kat�, s�v� ve gaz halindeki b�t�n maddeler i�inde yay�l�r. Bu dalgalar�n h�z� saniyede 8 km kadard�r. �nsan�n kula��na ula�t��nda bo�uk bir g�rleme halindedir.
2)Enlemesine Dalgalar:S dalgalar� da denir. H�z� 4,8 km kadard�r. Kat� maddeler i�inde yay�lan bu tip dalgalar daha yava� hareket ederler. Yay�lma y�n�ne dik titre�imler meydana getirirler.
3)Uzun Dalgalar:L dalgalar� da denilen bu tip dalgalar sismograflar�n en son kaydettikleri dalgalard�r. Y�k�c� sars�nt�lar� meydana getirirler. Bu dalgalar�n yay�lma �ekli, suya at�lan bir ta��n meydana getirdi�i dalgalar�n yay�lma �ekli gibidir.

Depremler �e�itli derecede olur;�zel g�zlemevlerindeki sismograflarla tespit edilebilecek zay�f depremler bulundu�u gibi, yerin yar�lmas�na ve kalabal�k b�lgelerde b�y�k felaketlere yol a�abilecek derecede �iddetli depremler g�r�l�r. Ayn� �iddetteki depremler her yerde ayn� etkiyi g�stermez. Depremlerin yapt�klar� hasarlar�n derecesi o yerin co�rafi �zelli�ine ve topra��n yap�s�na ba�l�d�r. K�r�k b�lgelerde, al�vyonlu ovalarda ve kum, �ak�l gibi gev�ek toprakl� yerlerde meydana gelen depremler daha �ok zarar verir. Kayal�k alanlarda ve eski k�tlelerin bulundu�u sahalarda meydana gelen sars�nt�lar ise daha az hasar meydana getirir. Bu durumda, depremin meydana getirdi�i zararlar� asgari seviyeye indirmek m�mk�nd�r. Sert kayal�k alanlar �zerine depreme dayan�kl� evler yapmak bu tedbirlerin ba�l�cas�d�r. Depremin zararlar�n� en aza indirmek i�in al�nacak di�er tedbirler:
�lk 2-3 saniye i�inde depremin �iddetlenip �iddetlenmemesine g�re tedbir almal�y�z. E�er �oklar hafif ise deprem uzaktad�r ve as�l �ok gelmeden tehlikeli yerden uzakla�mal�y�z.
Ka�arken yanan ocak gibi �eyleri b�rakmamaya dikkat etmeliyiz. Deprem sonras� su ve elektrik sistemlerini kontrol edip, tedbir almal�y�z.
�ki, �� katl� evlerin �st katlar� daha emniyetlidir. Merdivenler en tehlikeli yerleri te�kil e

DER� VE DER� MAMULLER� SANAY��

9/7/2010

DER� VE DER� MAMULLER� SANAY��

��NDEK�LER
�ZEL �HT�SAS KOM�SYONU �YELER� ............................................................................xõ
ALT KOM�SYONLAR VE �YELER� ..................................................................................xõv
HAM DER� VE K�RK
1. G�R�� ................................................................................................................................... 1
2. MEVCUT DURUM VE SORUNLAR ............................................................................…. 3
2.1. Mevcut Durum: ........................................................................................................….
2.1.1. Ham Deri �retimi: ...........................................................................................……... 6
2.1.2. Sekt�rdeki Kurulu�lar: ....................................................................................…. 8
2.1.3. �retim:
a) �retim Y�ntemi-Teknoloji: .........................................................................… 9
b)�r�n Standartlarõ: ........................................................................................... 10
c) �retim Miktarõ ve De�eri: ............................................................................. 10
d) Maliyetler: ..................................................................................................... 12
2.1.4. Dõ� Ticaret Durumu: ......................................................................................... 12
a)�thalat: ............................................................................................................. 13
b) �hracat: ........................................................................................................... 15
2.1.5. Fiyatlar: ..............................................................................................................15
2.1.6. �stihdam: ............................................................................................................ 18
2.1.7. Sekt�r�n Rekabet G�c�: ....................................................................................19
2.1.8. Di�er Sekt�rler ve Yan Sanayi ile �li�kiler: ...................................................... 19
2.1.9. Mevcut Durumun De�erlendirilmesi: ................................................................19
2.2. D�nyadaki Durum ve AB, Di�er �nemli �lkeler �tibariyle Mukayese: .....................19
2.3. Sekt�r�n Sorunlarõ .......................................................................................................20
3. YAPILMASI GEREKL� YASAL VE KURUMSAL D�ZENLEMELER VE
UYGULANACAK POL�T�KALAR .................................................................................. 24
3.1. Kõsa D�nemde Yapõlmasõ Gereken Yasal ve Kurumsal D�zenlemeler: ...................... 24
3.2. Uzun D�nemde Yapõlmasõ Gereken Yasal ve Kurumsal D�zenlemeler: ..................... 24
3.3. Kõsa ve Uzun D�nemde �zlenmesi Gereken Politikalar: .............................................. 25
3.4. �ng�r�len D�zenlemelerin, Yatõrõmlarõn ve Uygulanacak Politikalarõn Ekonomik ve
Sosyal Getirileri: .......................................................................................................... 26
KAYNAKLAR ........................................................................................................................ 27
DER� VE K�RK ��LEME
1. G�R�� ................................................................................................................................. 31
2.YAKIN GE�M��TEK� GEL��MELER VE MEVCUT DURUM ......................................31
2.1. Sekt�rdeki Kurulu�lar: .................................................................................................32
2.1.1. Mevcut Kapasite ve Kullanõmõ: .........................................................................33
2.1.2. �retim: .....................................................................................................

DER�C�L�K

9/7/2010

G�R��03
1. DER�C�L��N TAR�HSEL GEL��M�03
1.1. Dericili�in D�nyadaki Durumu 03
1.2. Dericili�in T�rkiye"deki Durumu04
1.3. Derecili�in T�rkiye"deki Bug�nk� Durumu 07
2. Dericili�in Ham Derileri ve bunlar�n
T�rkiye"deki Durumu 08
2.1 Ham derilerin T�rkiye"deki Durumu 09
2.1.1 Ufak Ba� Ham Deriler10
2.1.2 B�y�k Ba� Deriler15
2.1.3 K�rkl�k Deriler20
3. Dericili�in Ziraatla Olan �li�kisi 23
4. D�nya Pazarlar�nda Muamele G�ren Ham Deriler23
4.1. S��r Ham Derileri23
4.2. Manda Ham Derileri29
4.3. Dana Ham Derileri29
4.4. At Ham Derileri30
4.5. Koyun ve Kuzu Ham Derileri31
4.6. Ke�i ve O�lak Ham Derileri33
4.7. Di�er Hayvanlardan Elde Edilen Ham Deriler35
5. Dericilikte Kullan�lan Su 35
5.1. Teknikte Kullan�lan Sular ve �zellikleri35
5.1.1. Ya�mur Sular�35
5.1.2. Yeralt� Sular�36

G � R � �

1. Dericili�in Tarihsel Geli�imi
1.1. Dericili�in D�nyadaki Durumu

Hi� ��phe yoktur ki ilk insanlar ya�amak i�in evvela besin madde-lerine v fakat ayn� zamanda v�cutlar�n� d�� tesirlerden,so�uk ve s�caklardan ko-ruyabilmek i�in etini ye dikleri veya avlad�klar� bu hayvanlar�n post ve derilerine ihtiya� duymu�lard�r.
B�ylece insanlar�n muhta� olduklar� maddelerin ba ��nda deri ve postlar�n gelmesi sebebiyledir ki; dericilik sanat� da en eski sanatlardan biri ol-mu�tur.
�lk insanlar,�ncelikle ham deri ve postlara �e�it li maksatlarla kul-lan�lmaya elveri�li �zellik verebilmek i�in uygun metotlar aram��lard�r. Bu se-beple ham derileri yi ne �evrelerinde elde ettikleri hayvansal ya�larla yo�urarak netice itibar�yla ham deri ile ya�lar�n birle�mesini sa�layarak istedikleri �zellikte deri yapmas�n� ba�arm��lard�r. Ya�la sepileme metodunun uygulanmas�n� Mi-lat �nce si 8000 y�l�na kadar g�t�rmek kabildir. Bu metodu daha sonralar� du-manlama, �aplama ve baz� bitkilerin a�a�, kabuk ve yaprak gibi k�s�mlar� ile pa-tolojik organlardan ibaret bulunan maz�lardan faydalanmak sureti ile bitkisel sepileme metotlar� takip etmi�tir.
Nihayet 19. Y�zy�l�n ikinci yar�s�nda Krom sepilemesi geni� �l-��de b�t�n d�nyada yay�lm��t�r. Birinci D�nya Sava��nda sentetik sepi maddelerinin uygulanmas� ile teknikte b�y�k kolayl�klar sa�lanm��t�r. Yirminci y�zy�lda deri end�strisi bilimsel ara�t�rmalar sonucu olarak �e�itli kimyasal maddeler ve makinelerden faydalanmak sayesinde ola�an�st� bir geli�me g�stermi� bulunmaktad�r.
Derinin ve deriden yap�lma e�yan�n bug�n eskiden oldu�undan daha �e�itli yerlerde ve geni� �l��de kullan�ld��n� g�r�yoruz; mesela, Ameri-ka"da son yap�lan ara�t�rmalara g�re, derinin sadece askeri maksatlarla olma-mak �zere 700 t�rl� i�te kullan�ld�� meydana konmu�tur.
Ger�ekten t�rl� ihtiya�lar�m�z�n kar��lanmas�nda deri ve deriden e�yan�n ne b�y�k bir rol oynad�� zerinde fazla durmaya l�zum g�rm�yorum. Ba�ta kundura ve �izme gelmek �zere �e�itli giyim e�yas�n�n, �anta ve bavulla-r�n ve di�er bir�ok �nemli ihtiya� maddelerimizin hep deriden yap�ld�� malum-dur. Ki�isel ihtiya�lar�m�z�n kar��lanmas�nda oldu�undan daha �nemli olarak t�rl� sariciye i�lerinde, ko�um, e�er ve semer tak�mlar�n�n imalinde ve end�st-ride kullan�lan bir�ok vas�talar�n yap�lmas�nda deriye ihtiya� vard�r.
Bu m�nasebetle bir milletin ya�ay�� ve refah seviyesi o millet fert-lerinin giydikleri ayakkab�lar�yla ve kulland�klar� deri e�ya ile �l��lebilir. Her-hangi bir yabanc� memlekete gidildi�inde bu �l�� g�z �n�nde tutularak o mille tin medeni ve teknik seviyesi hakk�nda hataya d��meden bir h�k�m vermek kabildir. Bir memlekette �st�n kaliteli,bol ve �e�itli deri imalat�n�n m�mk�n ola-bilmesi, ancak orada evvela geli�mi�,verimli bir ziraat sisteminin tatbik edilmesi ne ve sonra deri imali i�in mutlaka l�zumlu di�er bir�ok ziraat mahsullerinin is-tenilen kalite ve miktarda istihsal olunmalar�na ve nihayet ileri ve organize bir insan toplulu�unun mevcudiyetine ba�l�d�r.
1.2 Dericili�in T�rkiye"deki Durumu
Buraya kadar a��klad��

KAYSER�"DE SAHT�YAN �RET�M�

9/7/2010

G�R��
Kayseri"de dericilik ve deri ticareti konusu esasen m�stakil bir �al��may�
gerektirmektedir. A�a��daki ara�t�rmada bu konu bir makale �er�evesi
ve belirli bir tarih s�reci i�ersinde incelenmeye �al��lm��t�r.
Derinin tabaklanarak g�nl�k hayatta kullan�lmas� ilk insanla ba�lam��t�r
denebilir. Ancak olduk�a eski bir zanaat olan dericilik farkl� zamanlarda
farkl� de�er yarg�lar�na muhatap olmu�tur. �rne�in derinin tabaklanmas�
i�i ile u�ra�anlar, yani debba�lar, Yahudi �eriat kitab� Talmut"ta toplumun
en a�a�� seviyesinde bulunan kimseler olarak g�r�lm��, tabakhanelerin
pis kokusu dolay�s�yla eski Yunan ve Roma"da oldu�u gibi ancak yerle�im
merkezlerinin d��nda kurulmalar�na izin verilmi�; debba�lar�n daha
y�ksek resmi g�revlere getirilmesine m�saade edilmemi�; kad�na, e�er kocas�
bu i�le u�ra��yorsa ondan bo�anma hakk� tan�nm�� ve yine Talmut"a
g�re debba�l�k ac�nacak bir zanaat olarak kabul edilmi�tir1.
��lenmi� derinin T�rk tarih ve sosyal hayat�ndaki yeri ise olduk�a eskilere
uzanmaktad�r. Hemen hemen b�t�n T�rk toplumlar�nda diba�at i�i
geli�mi� bir sanayi dal� olmu�tur. Dericili�in T�rk toplumlar�nda geli�mesinde:
T�rklerin sahip oldu�u g��ebe hayat�n�n; hayvanc�l�kla u�ra�m�� bulunmalar�n�n
ve �slam"�n kitaba atfetti�i �nem dolay�s�yla cilt�ili�in �nem
kazanmas�n�n b�y�k rol� olmu� g�z�kmektedir.
Yap�lan ara�t�rmalar debba�l�k ve deri i��ili�inin Anadolu"da ilk geli�en
meslek oldu�unu ve bu mesle�i ba�latan ki�inin de Ahi te�kilat�n� kurucusu
Ahi Evran oldu�unu ortaya koymu�tur. Sel�uklular zaman�nda Diyarbak�r
ve Kastamonu, Anadolu"daki deri sanayiinin merkezi durumunda olmu�tur.
Beylikler d�neminde �nemini korudu�unu g�rd��m�z dericilik
mesle�i Osmanl� d�neminde de canl�l��n� muhafaza etmi�tir. XV. ve XVI.
as�rlarda kasabalara kadar yay�larak di�er meslekler aras�nda �nemli bir yer
tutan dericilik �zellikle �stanbul, Edirne, Kayseri, Ankara, Bursa, Manisa,
Tokat ve Konya, Diyarbak�r, Urfa gibi �ehirlerin ticari hayat�nda etkili olmu�tur.
XVI. as�rdan itibaren T�rk derilerinin Avrupa pazarlar�nda itibar
g�rmesi debba�l�k sanat�n�n yeniden �nem kazanmas�n� sa�lam��t�r.
Osmanl� d�neminde deri sava� malzemesi olarak kabul edilmi� oldu�undan
devletin izni olmadan ihra� edilmesi yasaklanm��t�r. Bu nedenle
debba�lar taraf�ndan i�lenen derilerin �ncelikle tersane, cebehane, tophane
ve mehterhane gibi askeri kurumlar�n ihtiyac�n�n kar��lanmas�nda kullan�lm��t�r.
Bu ve benzeri askeri kurumlar�n ihtiyac�n� kar��lamak �zere
debba�lar�n her y�l i�lemi� olduklar� muayyen miktardaki deriyi piyasa
�artlar�na g�re daha d��k bir fiyat ile devlete satmalar� zorunlulu�u getiSosyal
Bilimler Enstit�s� Dergisi Say� : 13 Y�l : 2002 (1-18 s.)
3
rilmi�tir. Dolay�s�yla debba�lar ellerindeki derileri i�ledikten sonra resmi
esnaf�na2 satm��lar, ancak devlete kar�� vermeyi taahh�t ettiklerinin d��nda
kalan derileri piyasaya s�rebilmi�lerdir3.
�ehir pazarlar�ndaki ham ve yar� ham mamul derinin al�m sat�m� "ehl-i
hibre" denilen bir komisyon taraf�ndan belirlenen narh �zerinden yap�lm��t�r.
Bu sebeple deri fiyatlar�nda genel olarak bir sabitlikten s�z etmek m�mk�nse
de y�llara g�re mevsimlerin de�i�mesi; ula��m zorluklar�; muhtekirlerin
t�remesi ve benzeri nedenlerle zaman zaman bu durum muhafaza edilememi�tir.
Debba�lar�n devletin koymu� oldu�u esaslar dahilinde hareket etmemesi
veya hile yoluna ka�malar� durumunda esnaf y�neticileri ile devlet
temsilcileri bir araya gelerek ilgili �ah�slar� ikaz, tekdir veya tedip
4etmi�lerdir. Su�un i�lenmesinde tekrar ve �srar edilmesi halinde ise su�lu
kimse M�sl�man ise hapsedilmi�, gayri M�slim ise k�rek cezas�na �arpt�r�lm��
ve meslekten el �ektirilme yoluna gidilmi�tir. Debba�lar XVIII. asr�n
ikinci yar�s�nda gerek sanatlar�n� icra a��s�ndan ve gerekse zenginlik bak�m�ndan
belirgin bir hale gelmi�lerdir. Ancak Tanzimat"tan sonra debba�l�k
sisteminde yap�lan de�i�iklikler, Avrupa"da geli�en sanayi ve derinin ihrac�
gibi nedenlerden dolay� Osmanl� dericili�inde ayn� parlakl�� g�rmek m�mk�n
olmam��t�r5

veribaz.com - Deri Teknolojisi / K�rk Teknolojisi - T�rkiye'nin veri bankas�

T�RK�YEDE DER� SEKT�R� VE T�CARET�

KAU�UK �R�NLER� (KARBON S�YAHI VE SENTET�K KAU�UK)

DER� ��LEME TES�S� SANAY� PROF�L�

DER� VE K�SELE END�STR�S�

KI� KE�� DER�LER�NDE BOYAMA SORUNLARININ G�DER�LMES�

JELAT�N ��EREN APA DER� �ALI�MALARI

DER� VE YAPISI

GEREDE - BOLU DEPREM�

ANKARA"DA DER� MAMULLER� �MALATININ GEL��T�R�LMES� ���N MODEL �NER�S�

ULUBEY MESLEK Y�KSEKOKULU TANITIMI

DER� ��LENT�S�NDE BAZI ESANS�YEL YA�LARIN FUNG�S�D OLARAK KULLANIM �ZELL�KLER�N�N ARA�TIRILMASI

DER�C�L�K TER�MLER�

MOD�F�YE ED�LM�� VE ED�LMEM�� KOLLAGEN H�DROL�ZATLARININ YA� B�T�M ��LEMLER�NDE KULLANILAB�L�RL��� �ZER�NE ARA�TIRMALAR

B�YOMATERYAL AMA�LI KOLLAGEN VE POL�MER F�LMLER�N ELDE ED�LMES� �ZER�NDE B�R ARA�TIRMA

DER� END�STR�S�NDE BAT

DER� �RET�M SANAY�NDE B�R�M MAL�YETLER�N HESAPLAMASI �ZER�NE B�R ARA�TIRMA

DER� KONFEKS�YON �RET�M� SANAY� PROF�L�

DER� VE DER� �R�NLER� SANAY��

DER� END�STR�S�

DER� F�N�SAJ RE�ETELER�N�N B�LG�SAYAR VE SPEKTROFOTOMETR�K Y�NTEMLER YARDIMI �LE HAZIRLANMASI VE OPT�M�ZASYONU �ZER�NE ARA�TIRMALAR

DEPREM

DER� VE DER� MAMULLER� SANAY��

DER�C�L�K

KAYSER�"DE SAHT�YAN �RET�M�

ANKARA"DA DER� MAMULLER� �MALATININ GEL��T�R�LMES� ��N MODEL �NER�S�

MOD�F�YE ED�LM�� VE ED�LMEM�� KOLLAGEN H�DROL�ZATLARININ YA� B�T�M ��LEMLER�NDE KULLANILAB�L�RL�� ZER�NE ARA�TIRMALAR