veribaz.com - Demografi - T�rkiye'nin veri bankas�

BOLU �L GEL��ME PLANI GEL�R DA�ILIMI VE �ST�HDAM

9/7/2010

BOLU �L GEL��ME PLANI GEL�R DA�ILIMI VE �ST�HDAM

��NDEK�LER

TABLOLAR��
�EK�LLERV
1.GEL�R DA�ILIMININ TANIMI VE �NEM�1
2.BOLU �L� ��N GEL�R DA�ILIMININ TESP�T�2
2.1.Giri�2
2.2.Verilerin Elde Edilmesi3
2.3.Gelir Da��l�m� ile �lgili Bulgular5
2.3.1.Fert Say�s� �tibariyle Hane Gruplar�n�n Ortalama ve Ki�i Ba��na D��en Gelirleri5
2.3.2.Toplam, Ortalama ve Ki�i Ba��na D��en Gelir7
2.3.3.Gelir Getiren Fertler9
2.3.4.Ki�isel Gelir Da��l�m�11
2.3.5.Fonksiyonel Gelir Da��l�m�14
2.3.6.��teki Duruma G�re Gelir Da��l�m�16
2.4.Gelir Da��l�m� ve Yerle�im Yeri16
2.5.Gelir Da��l�m� ve E�itim18
2.6.Gelir Da��l�m� ve Ya�21
2.7.Gelir Da��l�m� ve Cinsiyet22
2.8.Kamu ve �zel Sekt�rde Gelir Da��l�m�23
3.�ST�HDAM25
3.1.��g�c�n�n Durumu25
3.1.1.Genel Olarak ve Cinsiyet �tibariyle �stihdam Durumu25
3.1.2.Yerle�im Yerine ve Cinsiyete G�re �stihdam Durumu26
3.2.��g�c�ne Dahil Olmayanlar26
3.3.Ayn� ��te �al��mama Nedenleri28
4.TASARRUF ARA�LARI30
4.1.Tasarruf Yapma Oranlar�30
4.2.Tasarruflar�n De�erlendirilmesi30
5.YOKSULLUK32
5.1.Tan�m32
5.2.Hane �tibariyle Yoksulluk32
5.3.Fert �tibariyle Yoksulluk34
5.4.Yerle�im Yeri �tibariyle Yoksulluk35
5.5.��teki Durum �tibariyle Yoksulluk36
5.6.E�itim Durumu �tibariyle Yoksulluk37
5.7.Medeni Hal �tibariyle Yoksulluk38
5.8.Ya� Aral�klar� �tibariyle Yoksulluk39
6.BOLU �L�NDE GEL�R DA�ILIMINI ve YOKSULLU�U BEL�RLEYEN FAKT�RLER................................................................................................................................................41
7.BOLU �L�NDE GEL�R DA�ILIMINI �Y�LE�T�RMEYE Y�NEL�K �NER�LER42
7.1.Hedef ve Politikalar42
7.2.Verilerin Toplanmas� ile �lgili �neriler44
8.F�YAT VE F�YAT HAREKETLER�46
8.1.Verinin Kayna�� ve Elde Edili� Y�ntemi46
8.2.Enflasyon Oranlar�46
9.B�Y�ME HEDEFLER�50
EK1: GEL�R E��TS�ZL�� TEOR�LER�54
Yetenek Teorisi54
Stokastik Teorisi54
Bireysel Tercih Teorisi55
Be�eri Sermaye Teorisi55
E�itim E�itsizli�i Teorisi55
Miras Teorisi56
�m�r D�n��m Teorisi56
EK2: GEL�R DA�ILIMI E��TS�ZL��N�N TESP�T�NDE KULLANILAN �NDEKS ve Y�NTEMLER57
Gini Katsay�s�57
Y�zde Paylar Analizi57
Quantile Oran�57
Varyasyon Katsay�s�58
Ayr��t�rma58
Di�er58
EK3: TABLOLAR59
KAYNAK�A65

TABLOLAR

Tablo 01. Fert Say�s� �tibariyle Gruplanm�� Hanelerin Y�ll�k Ortalama Geliri(Milyon TL)6
Tablo 02. Fert Say�s�na G�re Gruplanm�� Hanelerde Ki�i Ba��na D��en Y�ll�k Ortalama Gelir (T�m fertler, Milyon TL)7
Tablo 03. Hanelerdeki Ortalama Ki�i Say�s� ve Ki�i Ba��na D��en Ortalama Gelir (Milyon TL)8
Tablo 04. Hanelerdeki Ortalama Ki�i Say�s� ve Ki�i Ba��na D��en Ortalama Gelir (Milyon TL)8
Tablo 05. Gelir Getiren Fertlerin Da��l�m� ve Ortalama Gelirleri (12+ Ya�)9
Tablo 06. Bolu Hanehalklar�n�n y�zde 20"lik Gelir Dilimlerine G�re Gelir Da��l�m�11
Tablo 07. Hanehalklar�n�n y�zde 20"lik Gelir Dilimlerine G�re Gelir Da��l�m� (Kent)12
Tablo 08. Hanehalklar�n�n y�zde 20"lik Gelir Dilimlerine G�re Gelir Da��l�m� (K�r)13
Tablo 09. Fakt�rel Gelir Da��l�m� (%)14
Tablo 10. Fakt�rel Gelir Da��l�m� (%)15
Tablo 11. �cretli, Maa�l� ve Yevmiyeli ��g�c�n�n Toplam �stihdam ve Gelirdeki Paylar�15
Tablo 12. Hanehalklar�n�n ��teki Durumlar�na G�re Gelir Da��l�m�16
Tablo 13. Yerle�im Yerlerinde Hanehalklar�n�n ��teki Durumlar�na G�re Gelir Da��l�m�17
Tablo 14. Yerle�im Yerlerine G�re Hanehalklar�n�n Ortalama Geliri ve Gini Katsay�lar�17
Tablo 15. Fertlerin ��renim Durumlar� (15+ ya�)18
Tablo 16. ��renim Durumlar�na G�re Gelir Getiren Fertler (12+ ya�)19
Tablo 17. ��renim Durumlar�na G�re Gelir Getiren Fertlerin Toplam Gelirden Ald�klar� Pay (12+ ya�)20
Tablo 18. ��renim Durumlar�na G�re 12 Ay Boyunca Gelir Getiren Fertlerin Ortalama Gelirleri (Milyon TL)21
Tablo 19. Ya� Aral�klar�na G�re Y�ll�k Ortalama Gelir ve Genel Ortalama Gelirden Sapma (Milyon TL)22
Tablo 20. Cinsiyete G�re Fert Say�s� ve Gelir Da��l�mlar�22
Tablo 21. 12 Ay Boyunca �al��an �cretli, Maa�l� ve Yevmiyeli Fertlerin Da��l�m

DEMOGRAF�

9/7/2010

Son n�fus say�m�na g�re;

Kad�n n�fusu: 34 021 921
Erkek n�fusu: 33 796 735
Toplam n�fus : 67 818 656

Genel cinsiyet oran� = (Toplam erkek n�fusu / Toplam kad�n n�fusu) * 1000
Genel cinsiyet oran� = (33 796 735 / 34 021 921) * 1000
Genel cinsiyet oran� = 993,38

Do�umdaki kad�n n�fusu : 603915
Do�umdaki erkek n�fusu : 640760

Do�umdaki cinsiyet oran� =
(Do�umdaki toplam erkek n�fusu / Do�umdaki toplam kad�n n�fusu) *1000

Do�umdaki cinsiyet oran� = (640760 / 603915 )

Do�umdaki cinsiyet oran� =1061

T�rkiyede son n�fus say�m�na g�re kad�n n�fusun daha fazla oldu�unu 1000 kad�na 993 erkek kar��l�k geliyor ayn� �ekilde do�umda da 1000 erke�e 1061 kad�n kar��l�k geliyor. Bu farkl�l�k gelecektede devam ederse sava� , a��r i� y�k� gibi konularda T�rkiyedeki erkek n�fusu yetersiz kalabilir.

2. Son n�fus say�m�nda T�rkiye i�in ;

15-19 ya� grubu �zel cinsiyet oran� = (tNe / tNk) * 1000
=(3691218 / 3518257) * 1000
= 1049

20-29 ya� grubu �zel cinsiyet oran� = (tNe / tNk) * 1000
=(6403144 / 6182257) * 1000
= 1035

30-39 ya� grubu �zel cinsiyet oran� = (tNe / tNk) * 1000
=(5005949 /4858093) * 1000
= 1030

40-49 ya� grubu �zel cinsiyet oran� = (tNe / tNk) * 1000
=(3794288 /3643237) * 1000
= 1041

�nceledi�imiz b�t�n grublarda kad�n say�s�n�n erkek say�s�na oranla daha fazla oldu�unu g�r�yoruz.
T�rkiyenin genel n�fus yap�s�nda kad�n n�fusu say�ca erkeklerden fazla ve do�um cinsiyet oranlar�na bakarak bunun devam edebilece�ini s�yleyebiliriz.

3. N�fus piramidi ;

N�fus piramidinde ya� grublar�na g�re kad�n erkek n�fusunun oranlar�n� inceleme olana��m�z vard�r. Piramitten 60 ya��n �zerindeki grubta kad�n n�fusunun daha fazla oldu�u buna kar��n gen� n�fusta (0-25 ya� grubu) erkek n�fusun kad�n n�fusundan fazla oldu�u g�r�lmektedir. Bu bize a��r i� g�c� gerektiren sekt�rlerde T�rkiyenin �n�ndeki d�nemde s�k�nt� �ekmiyece�inin g�stergesidir. Ancak gen� n�fustaki yo�unlu�un di�er ya� grublar�na g�re fazla olmas�ndan dolay� yeni istihdam alanlar�n�n olu�turulmas� gerekti�i a��kt�r. Ayn� zamanda yeni do�an bebeklerin n�fusundaki b�y�kl�k di�er grublardan fazla olmas� n�fusun 5 y�ll�k d�nem i�in art�� e�ilimde oldu�u fikrini vermektedir.

4. T�rkiye i�in Ortalama ya�am beklentisi, 2000 y�l� i�in kad�nda 71.5 y�l, erkekte 66.9 y�ld�r. 2005 y�l� i�in
kad�nda 72.7 y�l, erkekte 68.0 y�l; 2010 y�l� i�in ise kad�nda 73.8 y�l erkekte 69.0 y�ld�r.

5. T�rkiye gen� ve dinamik bir n�fus yap�s�na sahiptir. N�fus art�� h�z� y�llar
itibariyle azalmaktad�r. Ancak 2000 y�l� n�fus say�m�n� g�z �n�nde bulundurursak do�um oranlar�ndaki art�� sebebi ile artan n�fus tipi g�r�lmektedir. �lkenin y�ll�k n�fus art�� h�z� %1.83 olarak g�r�lmektedir. Bu oran, geli�mi� ve geli�mekte olan �lkelerin n�fus art�� h�zlar�na g�re y�ksektir.

6. 65-70 ya� aral��ndaki n�fus say�m sonu�lar�na g�re ya�ayan ki�i say�s� yakla��k 1 645 000 ki�i olarak al�rsak Mortalite tablosu i�in;

dx : Hayat tablosunda 65-70 ya� aral��nda �lenler

x=65
dx = 4203
x=66
dx = 5035
x=67
dx = 4552
x=68
dx = 4185
x=69
dx = 4557
x=70
dx = 4905

lx : Hayat tablosunda 65-70 ya� aral��nda ya�ayanlar

x=65
lx = 95744
x=66
lx = 91541
x=67
lx = 86506
x=68
lx = 81954
x=69
lx = 77769
x=70
lx = 73212

qx : 65-70 ya� aral��ndakilerin �l�m olas�l��

qx = dx / lx

x=65
qx = 4203 / 95744 = 0.04
x=66
qx = 5035 / 91541 = 0.05
x=67
qx = 4552 / 86506 = 0.05
x=68
qx = 4185 / 81954 = 0.05
x=69
qx = 4557 / 77769 = 0.05
x=70
qx = 4905 / 73212 = 0.06

px : 65-70 ya� aral��ndakilerin hayatta kalma olas�l��

px = 1 - qx

x=65
px = 1 - 0.04 = 0.06
x=66
px = 1 - 0.05 = 0.05
x=67
px = 1 - 0.05 = 0.05
x=68
px = 1 - 0.05 = 0.05
x=69
px = 1 - 0.05 = 0.05
x=70
px = 1 - 0.06 = 0.04

Tx : Hayat tablosunda 65-70 ya� aral��ndakilerden itibaren b�t�n ya�larda ya�ayan ki�i-y�l say�s�n�n toplam�

x=65
Tx = 1191182
x=66
Tx = 1095438
x=67
Tx = 1008932
x=68
Tx = 926978
x=69
Tx = 849209
x=70
Tx = 775997

ex : Hayat tablosunda 65-70 ya� aral��ndaki fertlerin ortalama daha ka� sene ya�ayabilceklerini g�steren de�er

ex = Tx / lx

x=65
ex = 1191182 / 95744 = 12.44
x=66
ex = 1095438 / 91541 = 11.97
x=67
ex = 1008932 / 86506 = 11.66
x=68
ex = 926978 / 81954 = 11.31
x=69
ex = 849209 / 77769 = 10.91
x=70
ex = 775997 / 73212 = 10.59

7. 65 - 70 ya� aral��ndaki bireylerin ort

A�LE MONOGRAF�LER�N�N KAR�ILA�TIRILMASI

9/7/2010

A�LE MONOGRAF�LER�N�N KAR�ILA�TIRILMASI
1.Geleneksel Geni� Aile
2.�ekirdek Aile
Birinci ailenin �zelliklerin �u �ekilde tan�mlayabiliriz:
1.Ekonomik olarak bir b�t�n olan bu ailede gelir tek elde toplanm��t�r ve masraf� tek elden yap�lmaktad�r.
2.�yeler toplumdaki stat�lerini ailelerden al�rlar.
3.Ailenin �yelerinin her t�rl� e�itimden (mesleki, dini vb.) aile reisi sorumludur.
4.Aile, �yelerini korumaktad�r. Bu koruma maddi yada manevi �ekillerde olabilir.
5.Aile, �yelerinin dinlenme ve e�lenmelerinin en iyi �ekilde sa�lad�� yerdir.
�kinci ailenin �zelliklerini ise �u �ekilde tan�mlayabiliriz:
1.Aile, yard�m i�in akrabalar�na g�venmez. Akrabalar da aileden yard�m beklemez.
2.Aile ve akrabalar�n birbirleri �zerindeki de�er ve ahlak denetimi olduk�a azd�r.
3.Akrabalar ailenin konut ve yerle�me yerini se�mezler.
4.E�ler, birbirlerini, akrabalar�n haklar�na yada ��karlar�na ba�l� olmadan sadece kendi kararlar�yla se�erler.
5.�ekirdek aide evlenme ya�� da geleneksel aileden farkl�d�r. Evlenen �iftler genelde ekonomik �zg�rl�klerini sa�lam�� ve kendilerine bakabilecek ya�a gelmi�lerdir.
6.Do�urganl�k oran� e�lerin ihtiya�lar�na g�re kendi kararlar�yla tespit edilir.
7.D�nyaya getirilen �ocuk say�s� bir yada iki tanedir. Bu bak�mdan aile i�i n�fus say�s� olduk�a azd�r.
Sonu� olarak; geleneksel aile tipinde, aile kalabal�kt�r. Oturulan konut genelde 2 katl� m�stakil bir evdir. Ve bu evin her kat�nda aile �yeleri ya�amaktad�r. Aile, ekonomisini �ift�ilikten sa�lamaktad�r. Evlilik bi�iminde �ekirdek aileye benzer �ekilde tek e�lidir. Aile i�i ileti�im, ailenin en ya�l� �yesi veya aile reisi taraf�ndan sa�lanmaktad�r. Ailenin ya�ad�� e�itli problemler ise hukuk kurallar� yerine �rf ve adetlere g�re ��z�lmektedir. Bu aile �ekirdek aileye g�re sa�l�k problemlerinde geleneksel yollarla da ��z�mlenmektedir.
�ekirdek aile tipinde ise, ailenin b�y�kl�� k��lmektedir. Oturulan konut bi�imi ise apartman dairesidir ve mutfak ve tuvalet eve dahildi

D�SCUSS THE RESULTS OF THE "DEMOGRAPH�C AND CULTURAL CHANGES" �N TURKEY.

9/7/2010

SUBJECT: Discuss the results of the "demographic and cultural changes" in Turkey.

What are the changes the firms are facing as a result of these changes?

DEMOGRAPHIC AND CULTURAL CHANGES

Any society can not keep its stability. There are always some demographic changes that cause cultural changes. Like some other countries Turkey has faced that kind of changes, too. Therefore, like the social life in that country; its economy and lots of firms are influenced from these essential changes. The result of the demographic and cultural changes in Turkey and the changes that are the firms are facing will be discussed in this paper.
Firstly, there is a general truth that the population has increased very rapidly in Turkey especially in the big cities and the eastern regions where the contraception is not enough. In addition to this there is a continuous migration from eastern parts of Turkey, where are undeveloped and are not been invested, to more developed modern regions that have lots of job opportunities. Therefore, this immigration causes not only demographic and cultural changes but also unbalance between the poles; East and West.
THE CAUSE OF MIGRATION TO THE CITIES
The time of staying in the cities (year)Economical causesEducational causesMedical causesAppointmentOthers Total
1-9 64.35 14.85 6.43 4.46 9.91100.0
10-19 73.08 7.69 9.61 5.77 3.85100.0
Above 20 74.28 10.00 8.57 4.28 2.86100.0
Total average 67.90 12.65 7.41 4.63 7.41100.0
As it is given above the causes of migration to the big cities is economical, educational, medical, appointment and others. However, the most important one is economical cause (total average: 67.90). Therefore it can be said that especially the economical institutions, firms are facing the results of these changes. For example, while th

KAYSER�"DE, GEL�R D�ZEYLER� �OK D��K OLAN GECEKONDU MAHALLELER�NDE YA�AYANLAR �LE GEL�R D�ZEYLER� �OK Y�KSEK OLAN KES�MLER�N TOPLUMSAL NORMLARA BAKI�ININ �NCELENMES�

9/7/2010

Kayseri"de, Gelir D�zeyleri �ok D��k Olan Gecekondu Mahallelerinde Ya�ayanlar ile Gelir D�zeyleri �ok Y�ksek Olan Kesimlerin Toplumsal Normlara Bak��n�n �ncelenmesi

�ZET

Bu �al��man�n konusu, Kayseri"de, gelir d�zeyleri �ok d��k olan gecekondu mahallelerinde ya�ayanlar ile gelir d�zeyleri �ok y�ksek olan kesimlerin toplumsal normlara bak��n�n incelenmesidir. Bu ama�la 16 sorudan olu�an ��l� Likert �l�e�ini kullanan, Ek-A"da verilen anket haz�rlanm��t�r.

Bu anket, iki kesimde de 100"er ki�iye yapt�r�lm��t�r. Bu iki kesim de kendi i�inde bayan ve erkek olmak �zere iki grupta incelenmi�tir.

�rnek b�y�kl�� daha �nceden her iki kesim i�in de sabittir ve 100 olarak belirlenmi�tir. Tesad�fi olmayan �rnekleme yap�lm��t�r. Bayan veya erkek ayr�m� yapmadan, her iki kesimde de ayr� ayr� anketler yap�lm��t�r. Z�mrelere g�re anak�tleler bayan ve erkek olarak iki gruba b�l�nd�kten sonra tesad�fi olarak 50 �er bayan ve erkek kat�l�mc�n�n anketi se�ilmi�tir ve bu ara�t�rmada de�erlendirilmi�tir.

Bu �al��ma sonucunda, y�ksek gelire sahip bayanlar�n, erkeklerin veya d��k gelire sahip bayanlar�n, erkeklerin, baz� sorulara birbirinden farkl� cevaplar verdi�i g�r�lmektedir. Bayanlarla ilgili sorularda ise, iki gelir seviyeli kesim i�in de, bayanlar�n verdikleri cevaplar birbirlerine paraleldir.

Veri analizinden sonra elde edilen baz� bulgular ��yledir:

*Y�ksek gelire sahip ve d��k gelire sahip kat�l�mc�lar�n �o�unlu�u s�ras�yla %48"i ve %76"s� bayramlarda tatile gidilmemelidir sorusuna kat�lmamaktad�rlar.

*Y�ksek gelirli kesimin %78"i, d��k gelirli kesimin %35"i her ya�ta do�um g�nleri kutlanmal�d�r diye d��nmektedirler.

*Y�ksek gelirli kat�l�mc�lar�n ve d��k gelire sahip kat�l�mc�lar�n �o�unlu�u, evlilik y�ld�n�m�n�n anlaml� bir g�n oldu�unu d��nmektedirler. Y�ksek gelirli kat�l�mc�lar�n %4"� ve d��k gelirli kat�l�mc�lar�n %23"� bu g�n� anlams�z bulmaktad�rlar.

*Y�ksek gelire sahip bayan ve erkek kat�l�mc�lar ile d��k gelire sahi

K�L�S �L�N�N SOSYO EKONOM�K YAPISI

9/7/2010

1.K�L�S �L�N�N SOSYAL VE EKONOM�K G�STERGELER�
1.1.Sosyal G�stergeler
Kilis �linin, merkez il�e dahil, 4 il�esi, 137 k�y� ve 4 beldesi bulunmaktad�r.
1990 y�l� genel n�fus say�m�na g�re 130.198 olan il n�fusunun y�ll�k art�� h�z� binde 35,7"dir.
1995 y�l�nda il olan (6 Haziran 1995 tarih ve 550 Say�l� Kanun H�km�nde Kararname ile) Kilis"in 1990 y�l� Genel N�fus say�m�na g�re n�fus yap�s� incelendi�inde, �ehir n�fusunun 87.219, k�y n�fusunun ise 42.979 oldu�u ve toplam �l n�fusunun da 130.198 d�zeyine ula�t�� dikkati �ekmektedir. Bu n�fus durumuna g�re Kilis n�fusunun y�zde 67"sinin �ehir merkezinde, y�zde 33"�n�n de bucak ve k�ylerde ya�ad�� ortaya ��kmaktad�r.
Tablo 1.�l N�fusunun Yerle�im Merkezlerine G�re Da��l�m� ve N�fus Yo�unlu�u
�L�E ADI�EH�R N�FUSUK�Y N�FUSUTOPLAM N�FUSY�Z�L��M� (KM�)(*)N�FUS YO�UNLU�U (K��/KM�)
MERKEZ84077
17729101806596171
ELBEYL�20016445844627231
MUSABEYL�668136961436439836
POLATEL�4735109558225422
TOPLAM8721942979130198152086
Kaynak : D�E
�l genelinde kilometrekareye 86 ki�i d��mektedir. N�fusun en yo�un oldu�u il�e ise, kilometrekareye 171 ki�i d��en merkez il�edir.
1.2.�stihdam
Kilis �linde, �al��ma �a�� olan 12-64 ya� grubunda 47.852 ki�i bulunmaktad�r. �ktisaden faal n�fus il n�fusunun y�zde 36,7"sini olu�turmaktad�r.
�l"de 47.852 olan iktisaden faal n�fusun i� kollar�na g�re da��l�m�na bak�ld��nda, tar�m ve hayvanc�l�k i�lerinde �al��an n�fusun pay�n�n y�zde 66,7 d�zeyinde oldu�u g�r�lmektedir. Bu durum tar�m ve hayvanc�l��n y�redeki en �nemli ekonomik faaliyet kollar�n� olu�turdu�unu g�stermektedir. (Ek Tablo : 6)
�ktisaden faal n�fusun y�zde 68"ini (32.605) erkek, y�zde 32"sini (15.247) kad�n n�fus olu�turmaktad�r.
1.3.E�itim
1990 Genel N�fus Say�m� sonu�lar�na g�re 6 ya� ve �zeri n�fus i�inde okuma-yazma bilenlerin say�s� 75.833 olup, �a� n�fusu i�indeki oran� y�zde 72,3"d�r.
�l"de okuma yazma bilenlerin y�zde 58"i ilkokul, y�zde 9"u ortaokul ve dengi meslek okulu, y�zde 7"si lise ve dengi meslek okulu, y�zde 2"si ise y�ksek okul mezunudur.
Gaziantep �niversitesi"ne ba�l� bir y�ksekokul 1987- 88 ��retim y�l�nda �l"de faaliyete ge�mi� bulunmaktad�r. Y�ksek okul in�aat, makine, elektrik, muhasebe ve g�mr�k i�letmecili�i konular�nda be� dalda e�itim ve ��retim vermektedir. 1995 - 96 ��retim y�l�nda il"de Kredi ve Yurtlar Kurumu Genel M�d�rl��"ne ba�l� 240 yatak kapasiteli ��renci yurdu bulunmaktad�r. 175 ��rencisi bulunan y�ksek okulun ��retim eleman� ihtiyac� Gaziantep �niversitesi"nden kar��lanmaktad�r.
1.4.Sa�l�k
Kilis ilinde 155 yatakl� devlet hastanesi, �� merkezde olmak �zere il�e ve k�ylerde toplam dokuz sa�l�k oca��, bir verem sava� dispanseri ve bir ana �ocuk sa�l�� ve aile planlamas� merkezi bulunmaktad�r. Bu sa�l�k birimlerinde, 1994 y�l� verilerine g�re 7 uzman hekim, 30 pratisyen hekim, 2 di� hekimi, 25 hem�ire, 24 ebe, 14 sa�l�k memuru g�rev yapmaktad�r. �l"deki Eczane say�s� 26"d�r.
Kilis"te 1993 y�l� verilerine g�re hekim ba��na 3364 ki�i d��mekte olup, T�rkiye ortalamas�n�n (1.148 ki�i) alt�ndad�r.
Tablo 2.Hasta Yatak ��gal Oran� ve Hekim Ba��na D��en N�fus (1990)
1990 N�FUSUYATAK ��GAL ORANI (%)HEK�M SAYISIHEK�M BA�INA D��EN N�FUS
K�L�S13619849,1393364
T�RK�YE5647303556,9492041148
Kaynak : �l Sa�l�k M�d�rl��
1.5.Ula�t�rma ve Teknik Altyap�
1.5.1Ula�t�rma
�l"de Karayollar� Genel M�d�rl��"n�n hizmet a��na dahil olan toplam 147 km asfalt yol bulunmaktad�r. Buna kar��l�k 816 kilometreye ula�an k�y yollar�n�n 5 km.si asfalt, 702 km.si stabilize, 14 km.si tesviye ve 67 km.si de ham yoldur.
1.5.2Enerji
Kilis ili elektrik enerjisi ihtiyac�n� Gaziantep"e 60 km."lik mesafede bulunan 30 kv."l�k trafo merkezinden kar��lamaktad�r.
Elektiriksiz k�y bulunmamaktad�r.
1.5.3Telefon
Kilis"in b�t�n yerle�im birimleri, �ehirleraras� ve milletleraras� tam otomatik telefon g�r��melerine a��k bulunmaktad�r. Kilis ilinde b�t�n k�ylerin telefon �ebekesi tamamlanm��t�r.
1.6.Ekonomik G�stergeler
1.6.1Tar�m, H

T�RK�YE �EH�R VE K�Y N�FUSUNUN YA� VE C�NS�YET YAPISI (1980-1985)

9/7/2010

��NDEK�LER
SAYFA NO
Tablolar
K�saltmalar
Giri�
I. T�rkiye N�fusunun Cinsiyet ve �� Ana Ya� Grubu Yap�s� 1
II. B�lgelere G�re N�fusun Cinsiyet ve �� Ana Ya� Grubu Yap�s� 7
2.1. Marmara B�lgesi 7
2.2. Ege B�lgesi 10
2.3. �� Anadolu B�lgesi 14
2.4. Do�u Anadolu B�lgesi 17
2.5. G�neydo�u Anadolu B�lgesi 21
2.4. Karadeniz B�lgesi 26
2.5. Akdeniz B�lgesi 29
III. Genel De�erlendirme ve Sonu� 32
IV. Ekler 43
GÎRl� :
Bu ara�t�rman�n amac�; esas itibariyle, 1980 ve 1985 y�l� n�fus say�m�
sonu�lar�na g�re, T�rkiye k�y n�fusunun say�sal de�i�iminin ya� ve cinsiyet
yap�s�n�n ortaya konulmas�d�r. K�yden kente g�� olgusunun yo�un olarak
ya�and�� lkemizde, bu �al��man�n �lkemizin sosyal ve ekonomik yap�s�na y�n
vermek isteyen ara�t�rmac�lar ile konuyla ilgili kamu ve �zel kesim birimlerine yararl�
bir yol g�sterici olaca��na inanmaktay�z.
Ara�t�rmada; DiE taraf�ndan yay�nlanan, 1980 ve 1985 y�l� n�fus say�mlar�na
ait illerin Genel N�fus Say�m Sonu�lar� esas al�nm��t�r.
illere ait genel n�fus say�m� sonu�lar�nda bucak + k�y n�fuslar� ya� gruplar�
ve cinsiyete g�re yer almakla birlikte sadece k�y n�fusuna ait ya� ve cinsiyet
da��l�m� yer almamaktad�r. Oysa bu �al��mada sadece k�y n�fuslar�n�n ya� ve
cinsiyet yap�s�n�n bulunmas� ama�land��ndan, bucak + k�y n�fusundan bucak
n�fusunun d��lmesi gerekmi�tir. Bu ama�la illerin tek tek bucak merkezleri ve
bunlar�n n�fuslar� toplanm�� ve ile ait bucak n�fusu toplam�na ula��lm��t�r. Fakat �u
halde de bucak n�fuslar� ya� gruplar�na g�re tasnifli olmad��ndan k�y n�fuslar�n�n
ya� gruplar�n�n bulunmas�nda tahmin y�ntemi kullan�lm��t�r. ��yle ki; bucak + k�y
toplam n�fusundan bucak toplam n�fusu d��lm�� ve k�y toplam n�fusuna
ula��lm��t�r. Bucak + k�y toplam n�fusundaki bu azal��n bucak + k�y n�fusunun ya�
gruplar�nda da ayr� oranda oldu�u varsay�lm��t�r. B�ylece k�y n�fusu ya� ve cinsiyet
a��s�ndan gruplanm��t�r.
�etik T�rkiye �ehir ve K�y N�fusunun Ya� ve Cinsiyet Yap�s� (1980 - 1985)
http://ekutup

DEMOKR�TOS

9/7/2010

DEMOKR�TOS

G�R��
Demokritos"un dogdugu yer Ionia"da Teos ( Urla"nin g�neyinde) olmali. Kendisine "Abderali filozof" deniyorsa da, belki de sonradan buraya gelip yerlesmistir.Uzun yolculuklara �ikmis, b�t�n Yunanistan"dan baska, Misir"i, Anadolu"yu, Iran"i dolasmis. Yurdunda siyaset islerine hi� karismamis, k�sesine �ekilmis bir bilgin hayati yasamis. "Bir taniti bulmayi, Pers krali olmaktan �st�n tutarim" dermis. Ilk�agin en b�y�k doga arastiricisi sayilir. "Varolan" ona g�re de, meydana gelmemistir, yok olmayacaktir, degismezdir, hep kendi kendisiyle ayni kalir. Ama "varolan"in disinda bir de "varolmayan", yani "bosluk" da, uzay da vardir.

��NDEK�LER

Demokritosun do�umu ...........................1
Demokritosa g�re atom ..........................2
Demokritos matemati�i ve bilimselli�i ...........................3,4
Ak�l ve evren ...............................5

DEMOKR�TOS
Demokritos �onia"da Teos"ta do�mu�. Mekanizm anlay��na en kesin bi�imini kazand�rm��t�r.Demokritos i�in kaynaklar kesin bir bulgu olmamakla beraber, M.� (460-370)y�llar� aras�nda ya�ad��n� belirtmektedirler.�ok gezmi�tir, Babile ve matematik ��renmek �zere M�s�ra gitmi� ve orada 5 y�l kalm��t�r. Hatta bu seyahatleri s�ras�nda Hindistana kadar uzanm�� oldu�u san�lmaktad�r. Ancak Demokritos bir gezgin de�il, bir bilgi aray�c�s�d�r.

Demokritosa g�re evren, doluluk ve bo�luktan olu�mu�tur. Dolu k�s�m, b�l�nemez k��k par�ac�klar, yani atomlar taraf�ndan doldurulmu�tur; bunlar �l�ms�z ve yal�nd�rlar. Nitelikleri ayn� ama bi�imleri ayr�d�r. Varl�klar, bu atomlar�n bir araya gelmelerinden olu�mu�lard�r ve bir arada bulunduklar� s�rece vard�rlar; �ayet bunlar� olu�turan atomlar bir nedenle da��l�rsa yok olur giderler.

Evrende g�zlemlenen de�i�im, atomlar�n birle�mesi ve da��lmas�ndan ibarettir. Atomcu kuram, �z�nde mekanist ve deterministtir, ama bu d�nemde atomlar�n nas�l hareket ettiklerine ili�kin g��l� bir yakla��m�n eksikli�i duyulmaktad�r.

Demokritos, ruhu maddeden ay�rmaz; ruhu olu�turan atomlar daha ince, daha hafif ve daha hareketlidir; hepsi o kadar. Bu t�r ince atomlar�n birle�imine ruh dedi�i gibi ak�l da der. Bunlar, evrenin her yerine da��lm��t�r; �yleyse evren canl� ve ak�ll�d�r. Ancak Tanr� yoktur; Anaksagoras�n belirtti�i anlamda bir nous da bulunmaz demi�tir ve Anaksagorasa kar�� gelmi�tir
Hindistanda da atomcu g�r��lerle kar��la��lmaktad�r; ancak tarihini saptamak olanaks�zd�r. E�er daha �nce ise, Yunanl�lar�n bundan haberdar olup olmad�klar� d��n�lebilir. Haberdar olmalar� olanaks�z de�ildir; ��nk� Demokritos �randa bulundu�u s�ralarda do�rudan veya dolayl� olarak bu g�r��leri ��renmi� olabilir.

Gerek Yunanda ve gerekse Hintte birbirlerinden ba��ms�z olarak d��n�lm�� olmas� da m�mk�nd�r; ancak atomcu g�r��n Do�u k�kenli oldu�una ili�kin ba�ka bulgular da vard�r. Mesela Poseidonius (M.�. 1. y�zy�l) bu kuram�, bir Fenikeli olan Sidonlu Mochosa, yine Byblioslu Filon ise Beyrutlu Sanchuniatona atfetmektedir. Filon, bu adam�n kitaplar�n� Yunancaya �evirmi�tir.

Onun i�in mutluluk, ruhun dinginligidir. Demokritos ruhun bu durumuna euthymia (ruhun iyi durumda olmasi) diyor. Euthymia"yi insan eylemlerinin son eregi yaptigi i�in, Demokritos, bundan sonra Yunan ethiginde baslica bir anlayis olacak olan eudaiminizm"in ( mut�ulugun) kurucusu sayilabilir.
Demokritos"un eudaimonizmi �ok temiz ve soylu. Mutluluga erismek isteyen, yararina olanla olmayani ayirt etmeyi bilmelidir. Bunun �l��s�n� de insan, haz ve aci duygularinda bulabilir, yalniz, g�reli olarak iyi olanla, mutlak olarak iyi olani ayirmayi da bilmelidir. G�receli olarak iyi olanla, mutlak olarak iyi olani ayirmayi da bilmelidir. G�reli olarak iyi olanlar: maddi-duyusal sevin�ler, g�zellik, seref ve zenginlik gibi seylerdir. Mutlak iyi ise, ruhun iyi bir durumda bulunmasidir (euthymia).

Ruh b�yle bir durumda olunca, insan yalniz iyi olandan sevin� duyar, k�t�y� yapmak s�yle dursun, istemez bile. Insanin ahlak�a degerinin �l��s�, d�s�n�s�d�r. Insan disaridan bagimsiz olarak, sevin�lerini kendisinden devsirebilecek durumda olmalidir. Mutlu olmak i�in yapilacak sey, ruh dinginligine erismek, bunun i�in de her t�rl� sarsici tutkulardan, duygulanimlardan ka�inmaktir. D

GEN� ��S�ZL�� SORUNU

9/7/2010

Birinci B�l�m

Gen� ��sizli�i Sorunu

I- GEN�LER VE �ALI�MA HAYATI

Gen� ve gen�lik kavramlar� �zerinde evrensel olarak kabul edilen bir tan�m hen�z yap�lmam��t�r. Bunda, gen�lik �a��n�n g�� tan�mlanabilir, soyut bir kavram olmas�n�n b�y�k rol� bulunmaktad�r. Gen�li�in sosyolojik, psikolojik ve demografik a��dan farkl� tan�mlar� yap�labilir. Baz� yazarlar, gen�li�i bir ya� de�il, bir hal olarak tan�mlam��lard�r: "Gen�lik, bir ak�l, alg� durumu, irade derecesi, bir hayal g�c� yetene�i, heyecanlar�n, kuvvetin, din�li�in, cesaretin; korkakl��a, macera iste�inin; rahat ve sakin ya�ama sevdas�na �st�nl��d�r.hi� kimse yaln�z birka� y�l ya�amakla ihtiyarlamaz. �nsanlar� ya�land�ran ideallerinin g�m�lmesidir.
Aristo bundan 2300 y�l �nce gen�li�in �zelliklerini ��yle s�ralar: "Gen�lerin istekleri pek �oktur ve bunlar� hemen eyleme d�n��t�rmek isterler. Tutkulu, huysuz ve �fkelidirler. Tutkular�n�n k�lesi olurlar. �steklerinin �n�ne dikilen en k��k engele bile katlanamazlar. Onura ve ba�ar�ya paradan �ok de�er verirler. ��nk� paraya gereksinimleri olmam��t�r. Eli a��k ve iyilikseverdirler. ��nk� k�t�l�kleri tan�mam��lard�r. �abuk g�venir, �abuk ba�lan�rlar. ��nk� aldat�lmam��lard�r. Y�ksek ama�lar� ve idealleri vard�r. ��nk� daha ya�am�n sillesini yememi�ler, ko�ullar�n s�n�rlay�c� etkisini ��renmemi�tirler.
Uygulamada gen�li�in demografik tan�m� k�lt�rel, geleneksel ve siyasal fakt�rlere ba�l� olarak �lkeden �lkeye farkl�l�klar g�stermektedir. Sanayile�mi� �lkelerde bu �a��n �st s�n�r� s�k�a de�i�mesine ra�men, alt s�n�r genellikle zorunlu e�itim �a��n�n sona erdi�i ya�a isabet etmektedir. Ba�ta Birle�mi� Milletler ve Avrupa �lkelerinin �o�unda gen�lik �a��, 15-24 ya� grubu olarak tan�mlan�rken, Amerika Birle�ik Devletleri ve �ngiltere"deki resmi istatistiklerde 16-24 olarak kabul edilmektedir. Biz de bu �al��mam�zda, demografik tan�mdan hareketle, gen�li�i bir ya� grubu olarak ele alaca��z ve 15-24 ya� grubunu gen� n�fus olarak tan�mlayaca��z.
Birle�mi� Milletler verilerine g�re, 6 milyara ula�an d�nya n�fusunun yakla��k olarak 1.1 milyar�n� 15-24 ya� grubunda bulunan gen�ler olu�turmaktad�r. D�nyadaki gen� n�fusun %60"a yak�n� yaln�zca geli�mekte olan Asya �lkelerinde ya�arken, %23"� Afrika ve Latin Amerika"da ve sadece %16"s� geli�mi� �lkelerde ya�amaktad�r. 1980-1995 d�neminde 15-24 ya� grubunda bulunan gen�lerin toplam d�nya n�fusu i�indeki pay�, k��k bir d��le %19"dan %18"e gerilemi�tir. Bu d��, toplam n�fus i�inde gen�lerin say�s�n�n s�rekli olarak artt�� Afrika d��nda kalan b�t�n b�lgelerde ger�ekle�mi�tir.

Tablo1- Ekonomik Olarak Aktif N�fusun ��inde Gen�lerin Pay�(%)

1970198519902000
D�nya32.131.127.527.3
Geli�mi� �lkeler26.324.022.320.0
Geli�mekte Olan �lkeler34.135.134.129.5
Azgeli�mi� �lkeler34.737.037.136.3
Afrika36.736.537.036.4
Amerika
Latin Amerika35.135.233.730.4
Kuzey Amerika28.925.021,820.1
Asya1
Do�u Asya33.131.621.622.6
G�ney Asya 33.435.034,232.1

AVRUPA23,822,413
Okyanusya28.127.223.922.8
Ge�i� Ekonomileri24.522.524.022.7

Gen�lerin i�g�c�ne kat�lma oran�na bak�ld��nda, genel olarak bir d��n oldu�u g�r�lmektedir. Bu d�� zellikle, 15-19 ya� grubunda bulunan gen�ler aras�nda daha y�ksek oranda ger�ekle�irken, 20-24 ya� grubunda yer alan gen� kad�nlar�n i�g�c�ne kat�lma oranlar�nda ise, bir �ok �lkede g�reli bir art�� g�zlenmektedir.

Gen�lerin i�g�c�ne kat�lma oranlar�ndaki bu d��n en temel nedenlerinden birisi, e�itime devam etme oranlar�n�n y�kselmesidir. D�nyada 12-17 ya� gurubunun orta ��renime devam etme oran�, 1970"de %76 iken, bu oran 1990 y�l�nda %88.3"e y�kselmi�tir. Ayn� �ekilde y�ksek��renime devam etme oranlar� da d�nyan�n b�t�n b�lgelerinde h�zla artm�� ve bu art�� kad�nlarda erkeklere g�re daha b�y�k oranda ger�ekle�mi�tir.

Gen�lerin i� g�c�ne kat�lma oranlar�nda, y�llar itibar�yla ya�anan d��n nedenlerinden biriside yasal d�zenlemelerdir. �o�u Avrupa �lkesinde, gen�leri korumaya y�ne

G�NES S�STEM�

9/7/2010

G�nes Sistemi

G�nes Sistemi, G�nes adini vermis oldugumuz bir yildiz , bu yildizin �evresindeki belirli y�r�ngelerde bulunan 9 gezegen ve �ok sayida k��k g�kcisminden olusmaktadir. G�nes Sisteminde yer alan gezegenlerin isimleri sirasi ile Merk�r, Ven�s, D�nya, Mars, J�piter, Sat�rn, Uran�s, Nept�n ve Pl�ton dur. Evrende sayisiz yildiz oldugu tahmin edilmektedir. Bu yildizlar belli galaksilerde yer alir. G�nes Sistemi de Samanyolu Galaksisinin bir elemanidir. Samanyolu Galaksisi i�inde %90ninin b�y�kl�g� g�nes kadar olan 100 milyar yildiz oldugu tahmin edilmektedir. Bu yildizlardan her birinin �evresinde 9 gezegen oldugunu d�s�n�rsek (bazi yildiz sistemlerinde �ok daha fazla gezegen vardir.) sadece Samanyolu Galaksisinde 1 trilyona yakin gezegen oldugu sonucuna ulasiriz. T�m evreni ele alirsak sayilarla ifade edemeyecegimiz bir sonu� ortaya �ikar. Evrende kesif bekleyen sayisiz gezegen olmasina ragmen insan oglunun hen�z G�nes Sisteminde ki gezegenler hakkindaki bilgileri bile �ok yetersizdir. Insan oglunun evren ve gezegenler hakkindaki arastirmalari �ok eskilere dayansa da ancak g�n�m�zde bu arastirmalar bilimsel boyut kazana bilmistir. Son yillarda uzaya yollanan uzay ara�lari ve sondalar sayesinde �ok degerli bilgiler edinilmisse de bu g�ne kadar uzay bilimi konusunda yapilabilen en b�y�k gelisme Aya ayak basmak olmustur.

G�nes

Evrendeki sayisiz yildizdan sadece biri olan G�nes, Samanyolu Galaksisinde yer almaktadir. G�nes, �zerinde yasadigimiz gezegenin de i�inde bulundugu G�nes Sisteminin merkezini olusturur. 4,65 milyar yasimda oldugu tahmin edilen bu dev enerji kaynaginin yari �api 7x105 km yani d�nya yari�apinin 100 katidir. Ekliptik d�zlem normaliyle 75° 15 a�i yapan G�nes, ekseni etrafindaki d�n�s�n� yaklasik 27 g�nde tamamlar. G�nesin merkez sicakligi 10 milyon derece, dis sicakligi ise 5700 K° dir. Baslangi�ta 2x1030 kglik k�tlesinin %73 l�k kisminin hidrojenden, geri kalan kismini ise helyumdan olustugu tahmin edilmektedir.

MERK�R

Merk�r g�nes sistemindeki en k��k ikinci gezegendir ve g�nese en yakin olan gezegen olma unvanini tasir. G�nese olan ortalama uzakligi 57.9 milyon kilometredir. �api �ok k��k olmasina ragmen(4878 kilometre), �apina g�re b�y�k bir �ekirdegi vardir. Bu �ekirdegin %65i demirden olusmustur. Fakat �ekim g�c� �ok y�ksek degildir, olusturdugu manyetik alan yaklasik olarak d�nyadakinin 100/1i kadardir. G�nese en yakin gezegen olmasindan dolayi g�nd�z sicakligi 427 C° ye kadar ulasir.

VEN�S

Ven�s, Merk�rden sonra g�nese en yakin 2. gezegendir. K�tlece d�nyaya yakin bir b�y�kl�ktedir. Ve kendisine ait bir atmosfere sahiptir. G�n dogumunda ve g�n batiminda g�nese yakin olarak, d�nyadan �iplak g�zle rahatlikla g�r�lebilir (Halk tarafindan �oban Yildizi olarak ta bilinir). G�nes ve aydan sonraki en parlak g�k cismidir. Ven�s�n diger gezegenlerden farkli ve ilgin� yanlari vardir, bunlardan en ilginci 1 yilinin 1 g�n�nden daha uzun olmasidir. Yani g�nes etrafindaki d�nme hizi kendi ekseni etrafindaki d�nme hizindan daha fazladir. G�nes etrafindaki d�nme s�resi 224 g�n, kendi ekseni etrafinda d�nme s�resi ise 243 g�nd�r. Ayrica Ven�s diger gezegenlerin tam tersi y�nde d�nmektedir. Diger gezegenlerin hepsi saat y�n�nde d�nerken Ven�s saatin tersi y�n�nde ve �ok yavas bir sekilde d�nmektedir. Bu farkliliklarin nedeni hala anlasilabilmis degildir.

D�NYA

�zerinde yasadigimiz gezen, d�nyanin yari�api 6400 km ve yogunlugu 5,52 kg/m3d�r. G�nese yakinlik bakimindan ��nc� sirada yer alan d�nya ile g�nes arasindaki uzaklik 1.5 x 10 8 kmdir. Ve bu uzaklik 1 AB. (Astronomik Birim) olarak kabul edilmistir. G�nes sistemindeki diger g�k cisimleri arasindaki mesafeler de genellikle bu birim kullanilarak belirtilir. Yapay uydularin kullanilmaya baslamasi ile d�nyanin tam sekli belirlenmis ve bu sekle Geoit adi verilmistir. D�nyanin konumu, atmosferi ve i� yapisi �zerinde yasam barindirabilmesi i�in en uygun sekildedir. G�nes sisteminde ve bilinen t�m gezeg

POPULATION

9/7/2010

Populat�on

We all a group or organisms of the same species living together in given region a population. People in Antalya, trees in Bolu may be given as examples of different populations. In a population, in spite of there are individuals relating to only one species, individuals which are relating to one species, can make up populations more than one at different living spaces. Population is a biologic unit that has continuity. Because individuals of population are born, grow, make up new individuals and die. All the populations of different organisms within a given area make up a community. There are lots of species in a community. For example all frogs, fish, plants in around a see make up a pond community.

Factors Affecting Population Growth
In each community, the populations normally consist of producers, consumers and decomposers. The organisms in a community interact with one another as they compete for food and living space.
Populations can change in many ways. Catastrophic events, such as fire, floods, and drought can change population sizes dramatically. Many other events might cause the increase or decrease of the areas that populations occupy. Still other factors can vary population densities, distributions and male/female rations.
Population density is the number of individuals of a population living in a unit volume, or in unit area. The number of trees in a 1000 km� area is the tree population density the number of carps in 1m³ of water shows the density of polulation of the carps. The density of a population depends on many conditions such as the danger of predators, the availability of food, water, light, heat, and nesting places.
While population density tells us how many individuals live in an area, distribution tells us how those individuals are arranged in that area. Individuals of a population can be distributed in a random, uniform or clumped fashion.
Under ideal conditions, the size of a population of organisms would continue to increase. Ideal conditions are those in which nothing limits the growth of population. There is plenty of food, space, and other needed things for all organisms. The highest rate of reproduction of a population under ideal conditions is called the biotic potential.
A population that reaches its biotic potential can have devastating effects on itself, other members of the community, and perhaps the entire biosphere. For example, some bacteria divide about every 20 minutes. At this rate, the biotic potential is 72 generations every day. If this biotic potential were reached the bacteria would cover the entire surface of the earth to a depth of 20 cm in just one day.
To reach its biotic potential a population must have all food, water, and space to survive. It must also have an ideal climate and be free of predators, competitors, and disease. Of course no population finds such ideal conditions and therefore, a population never grows enough to reach its biotic potential. The biotic and abiotic factors that hold the biotic potential in check are called environmental resistance or limiting factors.
The size of a population is determined by birth rate and death rate. If the birth rate, the rate at which new organisms are born is greater than the death rate, the population will increase. If the death rate is greater than the birth rate, the population will decrease. If the rates of birth and death are equal, the population remains fairly stable. The age of a population is important for the ratio of birth to death in the population. In young populations generally the birth rate is high, but in old populations the death rate exceeds the birth rate.
Migration in population also affects its size. Immigration increases the size of population, but emigration decreases its size. For example, the migration of people from rural regions to the urban regions, increases the population size of humans in urban areas.
Thus the size of a population is determined by two factors: the
birt

DEMOKRAS� VE �NSAN HAKLARINA KISA B�R BAKI�

9/7/2010

DEMOKRAS� ve �NSAN HAKLARINA KISA B�R BAKI�
A. D�NYADA
Organize su�lar ve ter�rizmin demokrasiye etkileri ile demokratik d�zen ve hukuk devleti i�eri�inde ter�rizm ve organize su�larla m�cadele konusu �al��mam�z�n oda��n� olu�turaca�� i�in, demokrasinin tarihi s�recinden k�saca bahsetmek yerinde olacakt�r. Demokrasi teriminin kullan�lmas�, bilindi�i gibi Eski Yunandaki �ehir devletlerinden ba�lamaktad�r.
Demokrasi, "Demos-Halk" ve "Kratos-Y�netim" kelimelerinin birle�mesinden olu�maktad�r. Demokrasinin be�i�i, Anadolu ve Yunanistan yar�madalar�d�r. Atina ve Isparta �ehir devletlerinde k�le olmayan b�t�n erkekler, sitenin y�netimine kat�labiliyordu.(1)
Farkl� sosyo-ekonomik s�re�lerde geli�mi� olsalar da, site demokrasilerinde bug�nk� demokrasi anlay��m�z�n baz� izlerine rastlamak m�mk�nd�r.(2)
Eski Yunandan �a�da� demokrasi anlay��na ula��lmas� s�recinde Orta�a�da, s�n�rl� da olsa, baz� geli�meler g�zlendi.
Orta�a��n feodal sosyal ve ekonomik yap�s�, sanayi devrimini haz�rlad�� gibi; d��nsel ortam� da, R�nesans ve Reform hareketleri �ncesinde d��nsel alt-yap�s�n�n geli�mesine katk�da bulundu. Feodal d�zene kar�� halk tabakalar�n�n y�kselen sesi ise, demokratik s�recin toplumsal taban�n� olu�turdu. Ticaretin geli�mesiyle birlikte y�kselen orta s�n�flar, y�netimde s�z sahibi olma taleplerini ortaya koymaya ba�lad�lar. "Kararlar�n al�nmas�na kat�lma hakk� verilmeyenler, bu kararlara uymak zorunda de�ildir" g�r�� g�� kazanmaya ve tepkide bulunma, do�al bir hak olarak g�r�lmeye ba�land�. Bu nedenle modern demokrasinin k�klerinin Orta�a�a kadar uzand�� belirtilmektedir. (3)
Orta�a�daki demokrasi s�reci a��s�ndan ilk �nemli tarihsel ad�m, 13. Y�zy�lda (1215) "Magna Carta Libertatum" ile at�ld�. Bu belge, birey hak ve �zg�rl�kleri ile adalet anlay��n�n geli�mesinde �nemli bir rol oynad�. R�nesans ve Reform hareketleriyle ba�layan Yeni�a�da mutlak monar�i anlay�� gittik�e zemin kaybederken, demokrasinin n�vesi niteli�indeki fikirler toplumsal tabaka

N�FUS VE KALKINMA

9/7/2010

G�R��

N�fusun b�y�kl�� ve yap�s�, kalk�nma planlar�n�n �zerine bina edildi�i temel yap�y� te�kil etmektedir. N�fus, gelir ile birlikte bir ekonomide mal ve hizmetlere olan talebin kompozisyonunu ve miktar�n� belirler. N�fusun b�y�kl��, yap�s�, bilgi ve beceri d�zeyi, �retim sisteminin temel girdisini olu�turur.
Geli�en bir ekonomide n�fus ve n�fusun �zellikleri, kaynaklar�n sosyal ve ekonomik sekt�rler aras�ndaki da��l�m�n� b�y�k �l��de etkiler; kaynaklar�n bu �ekilde da��l�m� da ekonominin b�y�me h�z�n�, istihdam d�zeyim, sekt�rsel �retim art�� oranlar� ile ihracat ve ithalat oranlar�n� etkiler.
N�fusu ekzojen bir fakt�r olarak alma e�ilimi, �zellikle 1950 ve 1960"larda g�ndeme gelen kalk�nma stratejilerindeki yakla��mda g�r�lmeye ba�lanm��t�r. Bu yakla��mlar, �o�unlukla kalk�nman�n h�zlanmas� ��in sanayi ye daha �ok yat�r�m yap�lmas�n� ve sadece ki�i ba��na toplam gelir art��n� hedeflemekte, gelirin b�lgeler ve ki�iler aras�ndaki da��l�m �zellikleri g�z ard� etmektedirler. Ku�kusuz bu yakla��mlarda uluslararas� kurulu�lar�n o d�nemdeki geli�mekte olan �lkelerde g�zlenen h�zl� n�fus art��ndan �rkmelerinin ve ne pahas�na olursa olsun bu h�zlar� a�a�� ekme gayreti ��ine girmelerinin pay� da vard�r. Bu durum, n�fusla kalk�nma aras�ndaki kar��l�kl� ili�kinin anla��lmas�n� geciktirmi� ve konunun yaln�zca aile planlamas� olarak ele al�nmas�na yol a�m��t�r.
Bu konudaki kavramlar ve yakla��mlar 1974"te B�kre�"te toplanan D�nya N�fus Konferans�ndan sonra de�i�mi�tir. H�k�metler d�zeyindeki bu ilk �nemli toplant�daki tart��malarda ve kabul edilen D�nya N�fus Hareket Plan�"nda �ok a��k olarak n�fus dinamikleri ile kalk�nma fakt�rleri aras�ndaki kar��l�kl� ili�kilere ve etkile�imlere dikkat �ekilmi�tir. B�kre� Konferans�, n�fus politikalar�n�n, �zellikle do�urganl�� azalt�c� ve n�fus art�� h�z�n� yava�lat�c� politikalar�n, ancak yo�un kalk�nma �abalan ile birlikte uygulanabilirse ba�ar�l� olabilece�ini ortaya koymu�tur ve bu durum 1984 Meksika D�nya N�fus Konferans�"nda art�k tart��lmadan kabul edilen bir ger�ek haline gelmi�tir.
N�fus politika ve programlar�n�n kalk�nma stratejileri ile b�t�nle�mesi ancak n�fusun planlama s�reci ��inde herhangi di�er bir ekonomik sekt�r gibi, ayr� bir sekt�r olarak ele al�nmas� ile m�mk�n olacakt�r. Ba�ka bir ifade ile n�fus, kalk�nma planlar�n�n endojen bir sekt�r� olabildi�i �l��de kalk�nma stratejisi ile tutarl�l�� sa�lanm�� olur. Baz� �lkelerde d��k do�urganl�k bir problem olabilirken, baz�lar�nda y�ksek do�urganl�k mevcut kaynaklar� zorlayabilmektedir. Baz� �lkelerde ise ki�i ba��na milli gelir ne �l��de y�ksek olursa olsun, bu gelirin hakkaniyetle da��lmad�� s�k olarak g�r�lmektedir.
Ancak, kalk�nma stratejilerinin, �nceden oldu�u gibi sadece ki�i ba��na gelir art��n� hedeflemek yerine, n�fusun genel refah d�zeyini art�rma hedefine d�n��t�r�lmesinin ka��n�lmaz gere�i art�k kabul edilmektedir.
T�rkiye, kalk�nma ile ili�kili uluslar aras� etkinliklere kat�lm�� ve uluslararas� eylem planlar�n� imzalam��t�r. Bunlar aras�nda:
Birle�mi� Milletler Kad�n 10 Y�l�: E�itlik, Kalk�nma ve Bar�� ba�l�kl� projenin g�zden ge�irilmesi ve Ba�ar�lar�n De�erlendirilmesi D�nya Konferans�, Nairobi 1985;
D�nya �ocuk Zirvesi, New York 1990;
Birle�mi� Milletler �evre ve Kalk�nma Konferans�, Rio de Janiero 1992;
Uluslararas� Beslenme Konferans�, Roma 1992;
Uluslararas� N�fus ve Kalk�nma Konferans�, Kahire 1994;
D�rd�nc� D�nya Kad�n Konferans�: E�itlik, Kalk�nma ve Bar�� in Eylem, Beijing 1995;
Birle�mi� Milletler �kinci �nsan Yerle�imleri (Habitat II) Konferans�, �stanbul 1998.
T�m bu etkinlikler kalk�nman�n temelinde insan oldu�unu ve insana daha fazla yat�r�m yap�lmas� ve ki�ilerin kendi toplumlar�n�n sosyal, ekonomik ve politik ya�am�na her d�zeyde tam kat�l�mlar�n�n sa�layacak �ekilde g��lendirilmesi gere�ini ortaya koymaktad�r.
�zellikle 1994 Kahire N�fus ve Kalk�nma Konferans� n�fusa ili�kin ama� ve politikalar�, temel hedefi b�t�n insanlar�n ya�am kalitesini art�rmak olan k�lt�rel, ekonomik ve sosyal k

S�RD�R�LEB�L�R KENTSEL GEL��ME

9/7/2010

G�R��..........................................................................................................................................1
1. N�fus Hareketleri....................................................................................................................2
2. Kent ve Kentle�me..................................................................................................................3
3. �evre, Ekoloji ve S�rd�r�lebilirlik.........................................................................................5
3.1. �evre...............................................................................................................................5
- Nitelik A��s�ndan �evre......................................................................................................6
a. Fiziksel �evre.................................................................................................................... 6
a.1. Do�al �evre.....................................................................................................................7
a.2. Yapay �evre....................................................................................................................7
b. Toplumsal �evre................................................................................................................7
- Mekan A��s�ndan �evre......................................................................................................7
3.2. Ekoloji.............................................................................................................................8
3.3. S�rd�r�lebilirlik............................................................................................................10
S�RD�R�LEB�L�R KENTSEL GEL��ME...........................................................................11
1. S�rd�r�lebilirlik Kavram�na Yakla��m.................................................................................11
1.1. S�rd�r�lebilir Kalk�nma...............................................................................................11
1.2. S�rd�r�lebilir Sanayi....................................................................................................13
1.3. S�rd�r�lebilir Enerji.....................................................................................................14
2. S�rd�r�lebilir Kentsel Geli�me.............................................................................................17
Ulusal Kent Stratejileri.............................................................................................................19
2.2. Yerel Y�netimleri G��lendirmek..................................................................................20
2.3. Kendi Kendine Yeterli Olma ve Vatanda� Kat�l�m�.....................................................20
2.4. Yoksullar ��in Konut ve Hizmetler...............................................................................20
2.5. Kaynaklar�n Daha �o�undan Yararlanmak..................................................................21
SONU�.....................................................................................................................................23
KAYNAK�A............................................................................................................................24

G�R��

Son y�llarda �evre olgusu uluslararas� kamuoyunu en �ok me�gul eden olaylar�n bas�nda yer almaktad�r. A��r� n�fus art��, a�l�k, n�kleer felaketler, kentlerin kontrols�z b�y�mesi, ya�mur ormanlar�n�n giderek yok olmas�, asit ya�murlar�, sera etkisi, ozon tabakas�n�n delinmesi, �urup giden sava�lar gibi konular t�m insanl��n ortak kayg�lar� haline gelmi�tir.

Uluslararas� �l�ekte ya�anan bu sorunlardan, �lkemizi soyutlamak olanaks�zd�r. Bug�n �evre sorunlar�, hi�bir s�n�r tan�maks�z�n yay�lmaktad�r. �rne�in, �ernobilde ya�anan n�kleer kaza sonucu t�m Rusya ve kom�u �lkeler giderek d�nya �lkeleri tehlike alt�na girmi�tir. �lkemiz de bu kazadan etkilenmi�tir. Yine, Karadenize b�rak�lan zehir y�kl� varilleri, �stanbul Bo�az�nda ya�anan tanker kazalar�n�n, sadece bir b�lgenin de�il, gezegenimizin ortak sorunlar� olarak g�rmek gerekir.

Bu �al��ma yukar�da s�ralanan sorunlardan;n�fus art��, kentle�me ve �evre sorunlar�na fiziki planlama a��s�ndan nas�l bak�labilece�ini ortaya koymaya �al��

YOZGAT �L� DEMOGRAF�K, CO�RAF�K, EKONOM�K DURUMLARI

9/7/2010

�ZET

G�ncel ve g�venilir veri ihtiya�lar�n�n giderek att�� g�n�m�zde, �lkelerin ve i�inde bulundu�umuz �evrenin toplum, ekonomi ve k�lt�r yap�s�na uygun istatistiki bilgilere gereksinim giderek artmaktad�r.

Sa�l�kl�, g�venilir, g�ncel veri de�erleme ve sunman�n bilincinde olarak, talebe y�nelik arz yaratan bilgiler ara�t�r�lm��t�r. Bu hedefler do�rultusunda, �� Anadolu B�lgesinde bulunan Yozgat ilimizin demografik, co�rafik, ekonomik durumlar� ara�t�r�larak, ortaya konulmu�tur.

Tar�ma dayal� ekonomik yap�, k�yden kente g�� nedeniyle, kimlik de�i�tirilerek sanayi, �retim ve hizmet sekt�r� alan�nda odaklanm��t�r. Topraklar�n miras hukuku nedeniyle par�alanarak k��lmesi, h�zla geli�en n�fusa ba�l� olarak konut ihtiyac�n�n artmas�, tar�m alanlar�n�n yerle�im yerleri olarak kullan�l�yor olmas� ile birlikte, tar�ma dayal� end�strinin geli�imi ve �retim kalitesi �zerinde olumsuz etki meydana getirmi�tir. Modernize edilmi� tar�m�n, teknolojik �st�nl�klerinden yeterince yararlan�lmas�, birim alan�ndan, d�nya standard�nda verim al�nmas�n� engellemektedir. B�lgede, k�yden �ehre ve �ehirden metropollere g�� oldu�u g�r�lmektedir. G�� alma ve g�� vermenin, en b�y�k zararlar�ndan bir tanesi, k�yden g�� eden insanlar�n, b�y�k k�sm�n�n �ehir merkezlerinin etraf�nda yerle�erek, varo�lar dedi�imiz b�y�k k�yleri olu�turmalar�d�r. Bu durum, plans�z yap�la�man�n yan�nda, sa�l�k, e�itim, altyap� vs. gibi sosyal sorunlar� ortaya ��karmaktad�r

G�R��

��inde bulundu�umuz b�lge ve �evreyi tan�mak, ara�t�rmak, insan i�in vazge�ilmez bir olgudur. Bulundu�umuz �evrenin, co�rafik, demografik ve ekonomik durumu bilmemiz gelecekteki konumumuzu g�sterir.

Yery�z�n�n kar�� kar��ya bulundu�u �evre sorunlar�, insanl��n en b�y�k ortak endi�esidir. ��te bu endi�eyi, daha iyi bir b�lgede ya�ama �midini hareket noktas� yaparak, ya�ad��m�z ve payla�t��m�z �evreyi, daha fazla tahrip etmemenin, daha iyi bir hayat�n, d�zenli ve sa�l�kl� bir ya�ama ortam�n�n, ger�ekle�ebilece�i konusunda ne

1990 CENSUS OF POPULATION AND HOUSING

9/7/2010

1990 Census of Population and Housing Page 1
Alabama

Total population....................................... 4,040,587
SEX
Male...................................................... 1,936,162
Female.................................................... 2,104,425
AGE
Under 5 years............................................. 283,295
5 to 17 years............................................. 775,493
18 to 20 years............................................ 205,557
21 to 24 years............................................ 237,778
25 to 44 years............................................ 1,232,067
45 to 54 years............................................ 419,421
55 to 59 years............................................ 183,677
60 to 64 years............................................ 180,310
65 to 74 years............................................ 301,218
75 to 84 years............................................ 173,264
85 years and over......................................... 48,507
Median age................................................ 33.0
Under 18 years............................................... 1,058,788
Percent of total population............................... 26.2
65 years and over............................................ 522,989
Percent of total population............................... 12.9
HOUSEHOLDS BY TYPE
Total households............................................. 1,506,790
Family households (families).............................. 1,103,835
Married-couple families................................ 858,327
Percent of total households......................... 57.0
Other family, male householder......................... 44,288
Other family, female householder....................... 201,220
Nonfamily households...................................... 402,955
Percent of total households......................... 26.7
Householder living alone............................... 358,078
Householder 65 years and over....................... 154,191
Persons living in households.............................. 3,948,185
Persons per household..................................... 2.62
GROUP QUARTERS
Persons living in group quarters.......................... 92,402
Institutionalized persons.............................. 51,583
Other persons in group quarters........................ 40,819
RACE AND HISPANIC ORIGIN
White..................................................... 2,975,797
Black..................................................... 1,020,705
Percent of total population............................ 25.3
American Indian, Eskimo, or Aleut......................... 16,506
Percent of total population............................ 0.4
Asian or Pacific Islander................................. 21,797
Percent of total population............................ 0.5
Other race................................................ 5,782
Hispanic origin (of any race)............................. 24,629
Percent of total population............................ 0.6

1990 Census of Population and Housing Page 2
Alabama

Total housing units.................................... 1,670,379
OCCUPANCY AND TENURE
Occupied housing units.................................... 1,506,790
Owner occupied......................................... 1,061,897
Percent owner occupied.............................. 70.5
Renter occupied........................................ 444,893
Vacant housing units...................................... 163,589
For seasonal, recreational, or occasional use.......... 35,609
Homeowner vacancy rat

T�RK D�L B�LG�S�

9/7/2010

MEBHAS�"L - KEL�MAT�"T -T�RK�YYE

Ez- m�ntahabat
Mehmet Hilmi

Ma"arif-i umumiyye nezaret celilesinin 119 numaral� ve 30 nisan sene 317 tarihli ruhsatnamesiyle tab" olunmu�tur.

�stanbul

/As�r/ Matbaas�- Bab-� Ali Caddesinde Numara 4

1901
sene

MUKADD�M

Musk�t re"sim �stanbul olup tarih-i veladetim (1276) sene-i hicriyyesi receb-i �erifenin on ikisinde m�sadif oldu�u halde (1291) senesinde dahi der- saadette �enberlita� civar�nda kain (Cennetmekan Bezmi Alem Valide sultan tab-� S�raha hazretlerinin) c�mle-i m�berrat hayriyyelerinden te"sis ve bina – gerdeleri olan " Valide Mektebi" nam� di�er "Dar-�l maarif " r��diyesinden ba – �ahadet- name ne�"et eyledikden sonra dahi tahsile olan hevesim m�labesiyle �u risalede muharrir bulunan (Edevat-� T�rkiyye) de ayr�ca ve hususi olarak bir muallimden g�rd��m ders �zerine ol tarihde ma"lum mezkurun takrir ve ifadesinden iktibasen s�rat m�mkine ile tahriren ahz � zabt eyledi�im c�mlelerden olub binaen aleyh bunlar�n c�mlesini bu kere bir araya getirecek bir risale �eklini ald�rd�m. Mamafih i� bu risale zeki bulunan bir �akird i�in muallime bile ihtiya� olmaks�z�n okuyup derhal anlayabilece�i derecede a��k ibareler ile yaz�lm�� oldu�undan m�btediyane bir rehber tahsil olmakla bitevfikihi taali saye-i maarif- vaye-i hazret-i padi�ah�da tab" ve ne�rine ibtidar kal�nm��t�r.
Heman cenab Haliku"l Levhu"l-kalem veliyy-�l- nimet mekarm��m Padi�ah�m�z el- Gazi Sultan (Abdulhamid) Han Sani Efendimiz hazretlerini d�nyalar durduk�a ferman fermay� akvam ve �mmin ve memalik-i mahrusa-i �ahanelerini dar – �l – ilm-i alem eylesin amin bih�rmete seyy�d-�l m�rselin

Mehmet Hilmi Bin Osman

�stanbul

B�SM�LLAH�RRAHMAN�RRAH�M

MEBHAS�"L – KEL�MAT�"T - T�RK�YYE

"Be�ikten mezara kadar ilim tahsil ediniz."
" �lim bitmeyen bir hazinedir."

Ma"lum oldu�u �zere lisandan sad�r olan her

DEMOKRAS� NED�R NE DE��LD�R

9/7/2010

DEMOKRAS� NED�R? NE DE��LD�R?
Demokrasi genellikle eksik ve eksik oldu�u i�in de yanl�� olarak "�o�unluk y�netimi" olarak tan�mlan�r. Demokrasi, mevcut y�netimle, �lke ��z�mleri hakk�nda ayn� d��ncede olmayanlar�n, bu d��ncelerini a��klama ve yayma haklar�n�n bulundu�u bir �o�unluk y�netimidir. Bu anlay��n alt�nda ise, bireyin temel hak ve �zg�rl�kleri yatmaktad�r.
Demokrasi her �eyden �nce, �o�unlu�un bask�s� de�ildir. az�nl�kta kalan d��ncelerin bask�s�, hi� de�ildir. �iddet �gesinin, demokrasiler i�inde kesinlikle yeri yoktur. demokrasi, rejimler aras�nda k�t�lerin en iyisidir, demokrasi erdemdir. T�rkiye"deki duruma bakt��m�zda demokrasi ile iki t�r yanl�� yap�labilir: Birinci yanl��, iktidara gelen g��ten ba�ka d��nlere sahip olanlar�n varl�klar�n� yok saymakt�r. �kinci yanl�� ise, demokratik mekanizmalar� yok edici ��z�mlere kar�� kendini koruyamamas�d�r. �zellikle 1960-1980 aras� demokrasi kendini korumas�n� bilemedi.
H�TLER"�N K�LT�R VE SANAT ALANINDA ��RETT�KLER�
Diktat�rler; bilimi, yarg�y�, k�lt�r ve sanat� sevmezler. Politikay� severler. ��nk� bunlar� kolay denetleyemezler. Politikay� denetlerler. Hitler de bir diktat�rd�r. Onlar da bilime, sanata d��mand�. Edebiyat diktat�rlerin kabusudur. Hitler iktidara geli�inde �� ay ge�er ge�mez, kitaplar� yakmaya ba�lad�. Hitler"in bize verdi�i dersler, ne yaz�k ki sanat, edebiyat ve k�lt�r alan�yla s�n�rl� de�il. Hitler"in bize ��retti�i en �nemli ger�ek, insanlar� �ld�rerek bir toplumun kurtar�lamayaca��.
K�lt�r Yozla�mas� A��s�ndan G�rsel - ��itsel Ara�lar
�leti�im, insano�lunun en temel gereksinmelerinden biridir. T�rkiye"deki "yaz�l�" k�lt�r ara�lar�n�n yani kitap, dergi, gazete gibi �r�nlerinin geli�mi� �lkelere g�re zararl� durumu ortadad�r. Bunun sebebi ise d��k okuma - yazma oran�nda yatan teknolojik de�i�ime ve geli�melere kar�� durulamaz. Tehlike burada de�ildir. tehlike �urada yatar: bug�n televizyon, yar�n video ve ba�ka geli�meler, bu ara� ve ger�ekten kitlelerin kullan�m�na sunacak, fakat, kitleler taraf�ndan denetleneceklerine tersine onlar� denetimlerine alacaklard�r. Hedef teknolojik geli�melere s�rt �evirmek de�il, bu ara� ve gere�leri bilin�li bir bi�imde insanl�k ve toplum yarar�na kullanmakt�r.
Ceza ve �nfaz Kurumlar�nda K�lt�r ve E�itim
Su� i�leyen insan�n "cezaland�r�lmas�ndan" �ok "e�itilmesi" gerekti�i, �ok eskiden beri savunulan g�r��lerden biridir. T�rkiye"deki cezaevlerinin ve �slahevlerinin durumu hi� i� a��c� de�ildir. �zellikle �slahevleri bak�m�ndan, resmi ve �rg�n e�itime ko�ut e�itim olanaklar�n�n, bu kurumlarda sa�lanmas� �ok gereklidir. t�m �slah ve ceza evleri ciddi kitapl�klara kavu�turulmal�. Pek �ok gencin cezalar�n� �ektikten sonra topluma "yararl�" bir vatanda� olarak d�nmeleri sa�lanmal�d�r. Sinema g�sterileri, �iir matineleri, tiyatro oyunu seyretmeleri ve bizzat sahnelemeleri her ceza ve �slahevinin normal g�nl�k programlar� aras�nda d��n�lmelidir. Bu t�r programlar uygulamaya konulursa topluma yeni ve yararl� ki�iler kazand�racakt�r. Cezas�n� �ekmi� olan ki�i, topluma borcu �demi� olarak yepyeni, tertemiz bir ba�lang�� yapabilmelidir.
�d�llerin Toplumsal ��levi �zerine
Bireye toplumun de�erlerini, inan�lar�n� ve kurallar�n� aktar�rken, pek �ok ara� kullan�l�r. Toplumsalla�ma yolunda kullan�lan en �nemli ara�lardan biri "cezaland�rma"d�r. Bir di�eri de "�d�llendirme"dir. Bu ��phesiz cezaland�rmadan �ok daha sa�l�k ve etkili bir yoldur. Ki�ilerin "toplumsalla�t�r�lma" s�re�lerinden �ok etkin olan "�d�llendirme", ��phesiz sanat ve edebiyat alan�nda da �nemli bir i�leve sahiptir. Ba�ta bas�n�m�z olmak �zere, g�n�ll� �abalarla desteklenen bu �d�llendirme e�ilimleri, devlet�e de benimsenirse, bunda kimseye zarar gelmez. �lkemizin k�lt�r� b�y�k yarar sa�lar.
Dil ve Toplumsal Yap�
Dil, bir toplumun eri�ti�i uygarl�k d�zeyinin tam bir aynas�d�r. Uygarl�k ne denli g��l� ve eski ise, dil de o denli zengin ve g��l�d�r. Bir de T�rkiye"ye �zg� niteli�i var dil sorununun: toplumbilimsel bir nitelik bu. Dilin ulusall�k boyutu, tarihsel olarak dil tart��malar�n�n temelinde yat�yor. T�rkiye �a��m�z�n en h�zl� de�i�en ve geli�en toplumlar�ndan biridir. Bu de�i�me ve geli�me, h�zl� oldu�u oranda, sars�nt�l� ve ac�l� oluyor. "herkes benim d��nd��m gibi d��nmelidir" anlay�� nas�l demokrasiyi yok ederse "herkes benim kulland��m s�zc�kleri kullanmal�d�r" anlay�� da dilde s�k�rla�maya yol a�ar.
1982"de K�lt�r ve Sanat�m�z� Bekleyen Sorunlar
K�lele�me ve D�zeysizle�me
D�nya kabuk de�i�tiriyor. D�nyadaki kabuk de�i�t

GELECEKTEK� N�FUS HESABI

9/7/2010

G�NE� S�STEM�

9/7/2010

G�ne� Sistemi
G�ne� Sistemi, G�ne� ad�n� vermi� oldu�umuz bir y�ld�z , bu y�ld�z�n �evresindeki belirli y�r�ngelerde bulunan 9 gezegen ve �ok say�da k��k g�kcisminden olu�maktad�r. G�ne� Sisteminde yer alan gezegenlerin isimleri s�ras� ile Merk�r, Ven�s, D�nya, Mars, J�piter, Sat�rn, Uran�s, Nept�n ve Pl�ton dur. Evrende say�s�z y�ld�z oldu�u tahmin edilmektedir. Bu y�ld�zlar belli galaksilerde yer al�r. G�ne� Sistemi de Samanyolu Galaksisinin bir eleman�d�r. Samanyolu Galaksisi i�inde %90n�n�n b�y�kl�� g�ne� kadar olan 100 milyar y�ld�z oldu�u tahmin edilmektedir. Bu y�ld�zlardan her birinin �evresinde 9 gezegen oldu�unu d��n�rsek (baz� y�ld�z sistemlerinde �ok daha fazla gezegen vard�r.) sadece Samanyolu Galaksisinde 1 trilyona yak�n gezegen oldu�u sonucuna ula��r�z. T�m evreni ele al�rsak say�larla ifade edemeyece�imiz bir sonu� ortaya ��kar. Evrende ke�if bekleyen say�s�z gezegen olmas�na ra�men insan o�lunun hen�z G�ne� Sisteminde ki gezegenler hakk�ndaki bilgileri bile �ok yetersizdir. �nsan o�lunun evren ve gezegenler hakk�ndaki ara�t�rmalar� �ok eskilere dayansa da ancak g�n�m�zde bu ara�t�rmalar bilimsel boyut kazana bilmi�tir. Son y�llarda uzaya yollanan uzay ara�lar� ve sondalar sayesinde �ok de�erli bilgiler edinilmi�se de bu g�ne kadar uzay bilimi konusunda yap�labilen en b�y�k geli�me Aya ayak basmak olmu�tur.

G�ne� sisteminde, di�er t�m galaksi ve sistemlerde de oldu�u gibi belli bir d�zen vard�r. Her gezegen kendisine ait y�r�ngesinde hi� bir sapma yapmadan d�nmektedir. Ayn� zamanda y�r�ngesi yada ekseni etraf�ndaki d�nme s�resi hi� de�i�meden sabit kalmaktad�r. Bu y�r�ngeler ve periyotlar�n hepsi matematiksel bir d�zen i�erisindedir. Bu d�zeni ilk olarak ke�fedin ki�i Keplerdir. Kepler �al��malar� sonucunda G�ne� Sistemindeki t�m gezegenlerin periyotlar�n�n bir form�le ba�l� oldu�unu bulmu�tur. Bu form�l deki orant� BodeYasas� olarak bilinir.
Bilim adamlar� evrenin yarad�l��n�, evrenin yoktan var edildi�ini kabul eden Big Bang teorisi ile a��klamaktad�rlar. Bu teoriye g�re; Evren, yakla��k 15 milyon y�l �nce s�f�r hacim ve sonsuz yo�unlu�a sahip olan bir yoklu�un �iddetle patlamas� sonucunda olu�mu�tur. Big Bang teorisi evrenin yarad�l�� ile ilgili teoriler ars�nda en �ok kan�t� bulunan ve en �ok kabul edilenidir. G�ne� Sisteminin olu�umu hakk�nda ise hi� biri tam olarak kabul g�rememi� bir �ok teori bulunmaktad�r. G�ne� Sisteminin olu�umuyla ilgili bilinen ilk teori Decartese aittir. En �ok destek toplayan teoriye ise, Samanyolu Galaksisinde yer alan b�y�k bir gaz toz bulutunun bir k�sm� zamanla yo�unla�arak G�ne�i ve di�er gezegenleri olu�tu�unu iddia etmektedir. Bu teori en mant�kl� teori olarak kabul edilse de cevaplayamad�� bir �ok soru vard�r.
G�n�m�zde uzay ara�t�rmalar�n�n devam etti�ini s�ylemi�tik. �imdilik bu ara�t�rma ve �al��malar yetersizmi� gibi g�r�nse de muhakkak insan o�lunun i�inde var olan ara�t�rma ve bilinmeyeni ��renme iste�i, bu �al��malar�n artarak devam etmesini sa�layacakt�r. Kim bilir belki bir g�n evren hakk�ndaki t�m sorulara cevap buluna bilinir.

G�ne�
Evrendeki say�s�z y�ld�zdan sadece biri olan G�ne�, Samanyolu Galaksisinde yer almaktad�r. G�ne�, �zerinde ya�ad��m�z gezegenin de i�inde bulundu�u G�ne� Sisteminin merkezini olu�turur. 4,65 milyar ya��mda oldu�u tahmin edilen bu dev enerji kayna��n�n yar� �ap� 7x105 km yani d�nya yar��ap�n�n 100 kat�d�r. Ekliptik d�zlem normaliyle 75° 15 a�� yapan G�ne�, ekseni etraf�ndaki d�n��n� yakla��k 27 g�nde tamamlar. G�ne�in merkez s�cakl�� 10 milyon derece, d�� s�cakl�� ise 5700 K° dir. Ba�lang��ta 2x1030 kgl�k k�tlesinin %73 l�k k�sm�n�n hidrojenden, geri kalan k�sm�n� ise helyumdan olu�tu�u tahmin edilmektedir.
G�ne�in bu bitmez t�kenmez �s�y� nas�l �retti�i sorusu, ilk zamanlar insanlar�n kafas�n� en �ok me�gul eden soru olmu�tur. Fakat g�n�m�zde g�ne�in bu �s� enerjisini i�indeki hidrojeni �ekirdek f�zyonu ile helyuma �evirerek elde etti�i anla��lm��t�r. Ve G�ne� �ekirdek f�zyonu

YERLE��M MERKEZ�N�N GE�M�� YILLARA G�RE N�FUS SAYIMLARI

9/7/2010

-YERLE��M MERKEZ�N�N GE�M�� YILLARA G�RE N�FUS SAYIMLARI-
YILN�FUS
19459770
195011045
195512875
196013900
196515460
197017290
197518885
198020405
198521800
199022760
199524125

HAYVAN SAYISI
K��kba� hayvan say�s�: NKB = 2400 adet
B�y�kba� hayvan say�s�: NBB = 26400 adet

SANAY� �HT�YACI
�nsan su ihtiyac�n�n %10"u olarak al�nacakt�r.

2. GELECEK HER 5 YILDAK� N�FUSLAR VE SU �HT�YACI
2.1. X �LLER BANKASI METODU
2.1.1. �O�ALMA KATSAYILARININ HESABI

Ny
�:[a  -1]* 100  an = Nyn - 1945
Ne
11045
Ny1 = 1950�= ( 5  -1) * 100 = 2,484
q1 = 5 = 9770

12875
Ny2 = 1955 = �= (10  -1) *100 =2,798
q2 = 10 9770
13900
Ny3 =1960= �= (15  -1) *100 = 2,378
q3 = 15 9770
15460
Ny4 = 15460= �= (20  -1) *100 = 2,321
q4 = 20 9770
17290
Ny5 = 17290= �= (25  -1) *100 = 2,310
q5 =25 9770
18885
Ny6 = 18885= �= (30  -1) *100 = 2,221
q6 = 30 9770
20405
Ny7 = 20405= �= (35  -1) *100 = 2,126
q7 = 35 9770
21800
Ny8 = 21800= �= (40  -1) *100 = 2,027
q8 = 40 9770
22760
Ny9 = 22760= �= (45  -1) *100 = 1,897
q9 = 45 9770
24125
N10 = 24125= �= (50  -1) *100 = 1,824
q10 = 50 9770
�* 3= � = 3 al�n�r
1 �* 3= �* al�n�r
�* 1= � = 1 al�n�r
�* = 2,798 ve 1 �max = 2,798 3 oldu�undan

�max = 2,798 al�nd�
2.2. GELECEK HER 5 YILDAK� N�FUSLARIN HESAPLANMASI
�max
Ng = Ny * (1+  )i+5+n Ny = 1995 y�l� n�fusu
100n = 1999-1995 = 4
i = 5, 10, 15, 20, 25, 30
2,798
N2009 = 24125 * (1+  )5+5+4 =35502 ki�i
100
2,798
N2014 = 24125 * (1+  )10+5+4 =40755 ki�i
100
2,798
N2019 = 24125 * (1+  )15+5+4 =46785 ki�i
100
2,798
N2024 = 24125 * (1+  )20+5+4 =53706 ki�i
100
2,798
N2029 = 24125 * (1+  )25+5+4 =61652 ki�i
100
2,798
N2034 = 24125 * (1+  )30+5+4 =70774 ki�i
100

2.3. GELECEK HER 5 YILDAK� N�FUSLARA G�RE SU �HT�YA�LARININ HESAPLANMASI
Gelecekteki N�fus (ki�i)Q (lt/N-G)
N 300060
3001 N 500070
5001 N 1000080
10001 N 30000100
30001 N 50000120
50001 N 100000170
100001 N 200000200
200001 N 300000225

Gelecekteki n�fus (ki�i)Q (lt/N-G)Qinsan=(q*N)/86400(lt/m)
N2009 = 3550212049,309
N2014= 4075512056,604
N2019 = 4678512064,979
N2024 = 53706170105,672
N2029 = 61652170121,306
N2034 = 70774170139,254

HAKKAR�N�N KULTUREL YAPISI

9/7/2010

HAKKAR�"N�N K�LT�REL YAPISI
K�lt�r,bir milletin,bir toplumun sahip oldu�u ve k�keni bilinmeyen �a�lara uzanan,tarihin seyri i�erisinde te�ekk�l etmi� kendisine has ya�am tarz� ve de�erler

Bir ba�ka deyi�le k�lt�r,yaz�l� ve s�zl� halk edebiyat�n�n,halk m�zi�inin halk oyunlar�n�n,geleneksel tiyatronun,halk sanatlar�n�n,inan�lar�n�n,giyim ku�am gelene�inin,t�renlerinin belirli olaylar ve durumlar kar��s�ndaki tav�rlar�n� belirleyen maddi ve manevi de�erler b�t�n�d�r.K�saca ifade etmek gerekirse k�lt�r bir millettin haf�zas�d�r.

Konuya bu perspektiften bak�nca Hakkari b�lgesinin co�rafi yap�s�,tarihi ge�mi�i halk�n ekonomik ya�am tarz� ve �retim �ekli k�lt�rel dokunun belirlenmesinde en �nemli etken olarak g�r�lmektedir.

Hakkari y�resi ilk �a�lara kadar uzanan tarihi ge�mi�i boyunca �e�itli milletlerin ve topluluklar�n�n yerle�im yeri oldu�undan g�n�m�ze kadar varl�� devam eden de�i�ik k�lt�r ve medeniyet izlerini g�rmek m�mk�nd�r.A��lmas� g��,sarp ve yal��n da�larla �evrili bulunan b�lgeye devaml� olarak muhkem bir kale g�z� ile bak�lm��t�r.

Hakkari y�resi zengin ve renkli bir folklora sahiptir Bu zenginli�in en can al�c�,en g�zde ve en �nemli kayna�� el sanatlar�d�r.El sanatlar� do�al ya�am�n vazge�ilmez bir par�as�,ya�ama tarz�n�n en canl� unsurlar�d�r.Do�an�n renkli moza�ini,hal�da,kilimde,�antada ve �orapta nak�� nak�� g�rmek m�mk�nd�r.Koyunlardan elde edilen y�n ve yapa��lar y�re gen� k�z ve kad�nlar�n�n maharetli ellerinde,kilime,�antaya,�oraba,parzuna ve di�er nadide el sanatlar�na d�n��r.H�nerle �retilen,ya�at�lan eserlerin t�m�nde dokuyucusunun zeka seviyesi,ruh incelikleri,ya�am tarz� ve anlay��,d�nya g�r��,gelene�i,g�rene�i,sevin�leri,
H�z�nleri ve daha nice duygular� ilmek ilmek i�lenir. Bunlar kimi zamanda bir �izgide kimi zaman da bir motifte gizlenmektedir.

D��nler, bayramlar ve �enlikler bir ba�ka hareketli ve renkli ya�am� g�zler �n�ne serer. Hakkari y�resinde bayramlarda ve �zel g�nlerde giyilen kendine �zg� kad�n ve erkek giysileri, halay t�r�, halk oyunlar�, t�rk�leri ve ezgileri milli k�lt�r mozayi�ine apayr� bir canl�l�k katar. �airin dedi�i gibi.
HAKKAR�"N�N K�LT�REL YAPISI
K�lt�r,bir milletin,bir toplumun sahip oldu�u ve k�keni bilinmeyen �a�lara uzanan,tarihin seyri i�erisinde te�ekk�l etmi� kendisine has ya�am tarz� ve de�erler

Bir ba�ka deyi�le k�lt�r,yaz�l� ve s�zl� halk edebiyat�n�n,halk m�zi�inin halk oyunlar�n�n,geleneksel tiyatronun,halk sanatlar�n�n,inan�lar�n�n,giyim ku�am gelene�inin,t�renlerinin belirli olaylar ve durumlar kar��s�ndaki tav�rlar�n� belirleyen maddi ve manevi de�erler b�t�n�d�r.K�saca ifade etmek gerekirse k�lt�r bir millettin haf�zas�d�r.

Konuya bu perspektiften bak�nca Hakkari b�lgesinin co�rafi yap�s�,tarihi ge�mi�i halk�n ekonomik ya�am tarz� ve �retim �ekli k�lt�rel dokunun belirlenmesinde en �nemli etken olarak g�r�lmektedir.

Hakkari y�resi ilk �a�lara kadar uzanan tarihi ge�mi�i boyunca �e�itli milletlerin ve topluluklar�n�n yerle�im yeri oldu�undan g�n�m�ze kadar varl�� devam eden de�i�ik k�lt�r ve medeniyet izlerini g�rmek m�mk�nd�r.A��lmas� g��,sarp ve yal��n da�larla �evrili bulunan b�lgeye devaml� olarak muhkem bir kale g�z� ile bak�lm��t�r.

Hakkari y�resi zengin ve renkli bir folklora sahiptir Bu zenginli�in en can al�c�,en g�zde ve en �nemli kayna�� el sanatlar�d�r.El sanatlar� do�al ya�am�n vazge�ilmez bir par�as�,ya�ama tarz�n�n en canl� unsurlar�d�r.Do�an�n renkli moza�ini,hal�da,kilimde,�antada ve �orapta nak�� nak�� g�rmek m�mk�nd�r.Koyunlardan elde edilen y�n ve yapa��lar y�re gen� k�z ve kad�nlar�n�n maharetli ellerinde,kilime,�antaya,�oraba,parzuna ve di�er nadide el sanatlar�na d�n��r.H�nerle �retilen,ya�at�lan eserlerin t�m�nde dokuyucusunun zeka seviyesi,ruh incelikleri,ya�am tarz� ve anlay��,d�nya g�r��,gelene�i,g�rene�i,sevin�leri,
H�z�nleri ve daha nice duygular� ilmek ilmek i�lenir. Bunlar kimi zamanda bir �izgide kimi zaman da bir motifte gizlenmektedir.

D��nler, bayramla

AVRUPA TOPLULU�UNUN OLU�MASI

9/7/2010

Avrupa Toplulu�unun olu�mas�

1. ADIM
9 May�s 1950 tarihinde Frans�z D��i�leri Bakan� Robert Schuman Avrupa �lkelerine bir �a�r� yaparak, sava� sanayinin ana maddeleri olan k�m�r ve �eli�in �retim ve kullan�m�n�n uluslar�st� bir organ�n sorumlulu�unda y�netilmesi gerekti�ini belirtmi� ve b�ylece Avrupa K�m�r ve �elik Toplulu�u kurulmas� i�in ilk ad�m at�lm��t�r.
Schuman Plan� esas al�narak yap�lan g�r��meler sonunda AK�T"yi kuran ve ayn� zamanda bug�nk� Avrupa Birli�i"nin temelini olu�turan Paris Antla�mas�, Almanya, Bel�ika, Fransa, Hollanda, �talya ve L�ksemburg aras�nda 18 Nisan 1951 tarihinde Paris"te imzalanm�� ve 25 Temmuz 1952 tarihinde y�r�rl��e girmi�tir. AK�T"ye �ngiltere, �rlanda ve Danimarka 1.1.1973, Yunanistan 1.1.1981, Portekiz ve �spanya 1.1.1986, Finlandiya, �sve� ve Avusturya ise 1.1.1995 tarihinde kat�lm��lard�r. Montanunion olarak da an�lan bu anla�ma ile, �ye �lkeler aras�nda bir ortak k�m�r ve �elik pazar� olu�turulmas�, ekonominin geli�tirilmesi ve istihdam ile hayat seviyesinin y�kselmesinin sa�lanmas� hedeflenmi�tir.
2. ADIM
1957 y�l�nda alt� Bat� Avrupa Devleti (Almanya, Fransa, Bel�ika, Hollanda, L�ksemburg ve �talya) aras�nda imzalanan Roma Antla�mas� ile Avrupa ekonomik Toplulu�u, kurulmu�tur. AET"ye hukuken ve fiilen uluslararas� bir kurulu� olma niteli�ini kazand�ran Antla�ma, 1 Ocak 1958 tarihinde y�r�rl��e girmi�tir. Roma Antla�mas�, 248 madde, ekler ve protokollerden olu�maktad�r.
AET"nin nihai hedefi Avrupa"n�n siyasal b�t�nl��e ula�mas�d�r. Bu hedefe varmak i�in �ng�r�len ekonomik dengeyi sa�lamak �zere, ilk ara� olarak �ye �lkeler aras�nda mallar�n, hizmetlerin, sermayenin ve eme�in serbest�e dola�t�� bir ortak pazar ve g�mr�k birli�i kurulmas� �ng�r�lm��t�r. Roma Antla�mas�"n�n 2 nci maddesinde AET"nin hedefi Toplulu�un g�revi, ortak pazar�n kurulmas� ve �ye �lkelerin ekonomik politikalar�n�n giderek yakla�t�r�lmas� suretiyle, Toplulu�un b�t�n� i�inde ekonomik etkinliklerin uyumlu olarak geli�mesini, s�rekli ve dengeli bir yay�lmay�, artan bir istikrar�, ya�am d�zeyinin h�zla y�kseltilmesini ve birle�tirdi�i devletler aras�nda daha s�k� ili�kileri ger�ekle�tirmektir �eklinde �zetlenmi�tir.
3. ADIM
Paris Antla�mas�"n� imzalayan alt� �lke aras�nda AK�T ile s�n�rl� bir alanda ba�lat�lan b�t�nle�me �abalar�n� �e�itli alanlara yayg�nla�t�rma giri�imleri kapsam�nda, �ncelikle, Avrupa genelinde siyasi alanda bir b�t�nle�me ger�ekle�tirme yoluna gidilmi�tir. Ancak, 1952 y�l�nda Avrupa Savunma Toplulu�u ve 1953 y�l�nda Avrupa Siyasal Toplulu�u (European Political Economy) olarak somutla�an d�� politika ve savunma politikas� alanlar�ndaki b�t�nle�me giri�imlerinin ba�ar�s�zl�kla sonu�lanmas� neticesinde, ekonomik entegrasyon ger�ekle�tirilmeksizin siyasi entegrasyona ula��lamayaca�� eklindeki g�r�� ortaya ��km�� ve bu do�rultuda ekonomik entegrasyon �abalar� yo�unluk kazanm��t�r.
Bunun �zerine, Messina"da, 1-2 Haziran 1955 tarihinde d�zenlenen konferansta iki yeni Avrupa Toplulu�u"nun daha kurulmas� kararla�t�r�lm��t�r. uzun s�ren g�r��meler ve teknik �al��malardan sonra 25 Mart 1957"de, bu kez Roma"da imzalanan Antla�malar ile AET ve EURATOM kurulmu�tur. EURATOM"un amac�, atom enerjisinin bar�� ama�larla kullan�m�n� geli�tirmektir. Antla�ma"n�n 1 inci maddesi �er�evesinde EURATOM"un temel hedefi, n�kleer end�stirinin s�ratle kurulmas� ve geli�mesi i�in gerekli �artlar�n ger�ekle�tirilmesi yolu ile �ye �lkelerin hayat seviyelerinin y�kseltilmesi ve di�er �lkelerle ili�kilerin geli�tirilmesi olarak �zetlenmektedir.
Avrupa Topluluklar�"n�n Geli�imi ve Geni�leme S�reci
Roma Antla�mas�"n�n 1958 y�l� ba��nda y�r�rl��e girmesinden sonra, her �� Topluluk (AK�T, EURATOM, AET) bak�m�ndan, �zellikle de Roma Antla�mas�"n�n uygulanmas� a��s�ndan ba�ar�l� olarak nitelendirilebilecek bir d�nem ba�lam��t�r.
�ye devletler aras�ndaki g�mr�k birli�i, Roma Antla�mas�"nda �ng�r�len tarihten bir bu�uk y�l �nce, 1 Temmuz 1968"de ger�ekle�mi�, ula�t�rma ve enerji alanlar�ndaki gecikmelere ra�men AET, ge�i� d�nemi ad

T�RK�YE CO�RAFASI B�LGELER

9/7/2010

T�rkiye"nin Co�rafi B�lgeleri
�lkemiz 1941 y�l�nda toplanan Birinci Co�rafya Kongresi"nde 7 co�rafi b�lgeye ve 21 b�l�me ayr�lm��t�r. Bunlar,
1.Karadeniz B�lgesi
2.Marmara B�lgesi
3.Ege B�lgesi
4.Akdeniz B�lgesi
5.�� Anadolu B�lgesi
6.Do�u Anadolu B�lgesi
7.G�neydo�u Anadolu B�lgesi
KARADEN�Z B�LGES�
B�lge ad�n� kom�u oldu�u Karadeniz"den alm��t�r. B�lgenin t�m� do�al, ekonomik ve be�eri �zellikler bak�m�ndan benzer �zellikler g�sterir. Ancak yer �ekilleri, iklim, tar�m, yerle�me ve ekonomik etkinliklere ba�l� olarak 3 b�l�me ayr�lm��t�r. Bunlar Bat�, Orta ve Do�u Karadeniz"dir.
Yer �ekilleri
Da�lar : Bat� Karadeniz"de birbirine paralel 3 s�ra halinde uzanan da�lar, Orta Karadeniz"de k�y�dan uzakla��p, tek s�ra halinde uzan�r. Ortalama y�kselti azalm��t�r. Do�u Karadeniz"de ise da�lar iki s�ra halinde uzan�r. B�lgenin en y�ksek da�lar� bu b�l�mdedir. Da� s�ralar� aras�nda bat�-do�u y�nl� uzanan ��k�nt� ovalar� ile �oruh-Kelkit, G�k�rmak ve Devres vadiler yer al�r.
Ovalar : B�lgenin en geni� k�y� ovalar� �ar�amba ve Bafra delta ovalar�d�r. �� kesimlerde Suluova, Ta�ova, Turhal, Merzifon, Tosya, Boyabat gibi ��k�nt� ovalar� yer al�r. Bu ��k�nt� ovalar� T�rkiye"nin en aktif deprem b�lgeleridir.

Akarsular ve G�ller
Akarsular : Yenice, Bart�n, K�z�l�rmak, Ye�il�rmak ve �oruh b�lgenin �nemli akarsular�d�r. Yatak e�imleri fazla, rejimleri d�zensiz akarsulard�r. Kar erimelerine ba�l� olarak ilkbahar aylar�nda ak�m y�ksektir.
G�ller : B�lgede buzul g�lleri ve heyelan set g�lleri fazlad�r. �zellikle Do�u Karadeniz Da�lar�"nda buzul etkisiyle olu�mu� buzul g�lleri yayg�nd�r. Sera (Uzung�l), Tortum, Borabay, Abant ve Yedig�ller ba�l�ca heyelan set g�lleridir. Ayr�ca b�lgede �ok say�da baraj g�l� bulunmaktad�r.
�klim
B�lgenin k�y� �eridinde her mevsim ya��l�, yazlar� serin, k��lar� �l�k ge�en Karadeniz iklimi etkilidir. Bu iklimi etkileri Orta Karadeniz"de yer �ekillerine ba�l� olarak i� kesimlere kadar ula��r. Bat� ve Do�u Karadeniz"in i� kesimlerinde iklim karasalla��r, ya�� miktar� azal�r.
Do�al Bitki �rt�s�
�klim ko�ullar�n�n orman yeti�mesine uygun oldu�u Karadeniz B�lgesi"nde �zellikle denize d�n�k da� yama�lar�nda s�k orman �rt�s� g�r�l�r. Ormanlar deniz seviyesinden ba�lar ve 2200 metrelere kadar ula��r.
N�fus ve Yerle�me
B�lge, n�fus say�s� bak�m�ndan 3. s�rada yer al�r. N�fusun b�y�k b�l�m� Do�u Karadeniz k�y�lar� , Orta Karadeniz"deki ovalar ve Bat� Karadeniz"de Zonguldak Y�resi"nde toplanm��t�r. B�lgede iklimin nemli olmas� ve tar�msal ko�ullar, k�rsal n�fusun fazlal��na yol a�m��t�r. Arazinin engebeli olmas�, su kaynaklar�n�n bollu�u da��n�k yerle�meyi yayg�nla�t�rm��t�r. Konut tipi olarak ah�ap evler yayg�nd�r.
�ller
Amasya, Artvin, Bart�n, Bayburt, Bolu, �orum, Giresun, G�m��hane, Karab�k, Kastamonu, Ordu, Rize, Samsun, Sinop, Tokat, Trabzon, Zonguldak.
Ekonomik �zellikler
Tar�m
B�lge ikliminin nemli olmas�, k�y�da yaz mevsiminin ya��l� ge�mesi, bu�day arpa gibi tah�l tar�m�n� engellemi�tir. Bol neme gereksinim duyan tar�m �r�nlerini yayg�nla�t�rm��t�r. Tar�m arazileri par�al� ve dar olup, genellikle e�imli arazilerdir. Bu durum tar�mda makine kullan�m�n� engellemi�tir. Do�u Karadeniz k�y�lar�nda bah�e tar�m� yayg�nd�r.
Tar�m �r�nleri
M�s�r : K�y� kesiminde bu�day�n yerini alm��t�r. Halk�n temel besin maddesidir. B�lge m�s�r �retiminde 1. s�rada yer al�r. Ancak �retilen m�s�r�n t�m� b�lge i�inde t�ketildi�inden ticari de�eri yoktur.
T�t�n : Karadeniz B�lgesi, �retimde Ege B�lgesi"nden sonra 2. s�rada yer al�r. Bafra Ovas� (Samsun) en yo�un ekim yap�lan aland�r. Ayr�ca Tokat, Amasya, D�zce Ovas� (Bolu) ve Rize Y�resi"nde yeti�tirilir.
F�nd�k : K�� l�kl��na gereksinim duyan f�nd�k Karadeniz iklimine en uyumlu �r�nd�r. T�rkiye �retiminin %84"� Karadeniz B�lgesi taraf�ndan kar��lan�r. B�t�n Karadeniz k�y�lar�nda, yer yer i� kesimlerde yeti�mesine kar��n, en yo�un olarak Ordu ve Giresun"da �retilir.
�ay : Muson iklimine uyumlu bir tar�m �r�n�d�r. Bol nem ve k�� l�kl��na gereksinim duyar. Trabzo

CUMHUR�YET D�NEM� N�FUS POL�T�KAS�

9/7/2010

CUMHUR�YET D�NEM� N�FUS POL�T�KASI

G�n�m�zde, bir memleketin n�fusu denildi�i zaman, belirli bir n�fus say�m� g�n�nde orada bulunan insan say�s� anla��l�r. Bir �lkenin b�t�n y�nleriyle ya�ant�s�nda, ge�im durumunda, ilerlemesinde n�fus �zerine olan kesin bilgilerin b�y�k de�eri vard�r. Bir memlekette n�fus artmas�, n�fusun a��r� �o�al��, n�fus azalmas�, n�fus hareketleri, n�fus yo�unlu�u gibi kavramlar�n �ok �nemi bulunmaktad�r. ��nk�, bir �lkenin her �e�it ekonomik olaylar� bunlara dayan�r. Bunun i�in, b�t�n bu n�fus olaylar�n�n konular olarak topland�� bir bilim kolu do�mu�tur ki, buna Demografi (n�fus bilgisi) denir. Demografi, n�fusun do�al ve i�timai hareketlerini, n�fusun durgun durumdaki de�i�melerini say� olarak ele alan, n�fusun geli�mesini idare eden, genel ilkeleri inceleyen bir bilimdir. B�ylece, n�fus bilgisinde n�fusun durgun (statik) durumu ele al�narak incelendi�i gibi, n�fusun hareketli (dinamik) durumu da ara�t�r�l�r. Bu arada, sava�lardan �nce ve sonraki durumlar da g�z �n�ne al�n�r. Buna g�re do�um, �l�m, evlenme ve bunlara ba�l� olarak n�fusun tabii art�� yan�nda, ba�ka yerlere g�� etme ve ba�ka yerlerden g��men gelmesi, memleket i�indeki n�fusun yer de�i�tirmesi gibi olaylar memleketin n�fus durumunu kavrayabilmek i�in bilinmesi gereken pek �nemli temel bilgilerdir.
Memleketimizin n�fusu �zerine olan kesin ve do�ru say�lar�, ilk �nce, 1927 birinci n�fus say�m� ile ��rendik. Daha �nce n�fus say�lar� �zerine olan bilgiler, ya n�fus dairelerindeki kay�tlara dayan�larak tahmin edilir, ya hane say�s�na g�re bir yerdeki n�fus say�s�n�n ne kadar oldu�u ileri s�r�l�r, ya da yabanc� baz� ara�t�r�c�lar�n ki�isel kestirmelerine ve g�r��lerine dayanan bilgiler halinde verilirdi ki, bunlar �o�unca birbirini tutmayan say�lar olurdu. Bu arada memleketimizdeki n�fusun pek az oldu�u, n�fus say�s�n�n be� on milyon kadar bile oldu�u ileri s�r�l�r, b�ylece memleketin baz� yerlerinin pek seyrek n�fuslu ve adeta bo� oldu�u d��ncesi bile verilmek istenirdi. Ge�mi� tarih �a�lar�nda da, o zaman�n ihtiya�lar�na ve imkanlar�na g�re n�fus, arazi ve tar�m niteli�inde say�mlar yap�lm�� (16. y�zy�lda ve daha sonra) ise de, bunlar g�n�m�zdeki n�fus say�mlar� gibi d�zenli ve k�sa aral�klarla, k�yaslamalara yeterince imkan verecek derecede olmam��t�r.
Cumhuriyetin ilan�ndan sonraki memleket kalk�nmas�nda T�rkiye n�fusunun miktar�, b�lgelere g�re da��l��, �ehir ve k�y n�fuslar� ve n�fusla ilgili daha bir�ok sorunlar �nemli yer tuttu�undan, resmi istatistikler

halinde yay�nlanabilecek de�erde say�lar� elde etmek i�in kanunla 1926 da T�rkiyede istatistik (cskilal� kurulmu� ve bu i�ler "Merkezi �statistik M�d�riyet-i Umumiyesi" ad� alt�nda toplanm��t�r.
Bir y�ldan fazla bir s�re say�n� haz�rl�klar� yap�lm��, bu arada Camille jacquart adl� Bel�ikal� bir uzman da getirilmi� ve "Merkezi �statistik M�d�r-i Umumisi" olarak g�revlendirilmi�, bu haz�rl�klar aras�nda istatistik Memurlar� E�itim Kurslar� a��larak eleman yeti�tirilmi� ve T�rkiyenin ilk d�zenli n�fus say�m� 28 Ekim 1927 g�n� b�y�k bir titizlikle yap�lm��t�r. Bu say�n�m sonu�lar� "28 Te�rinievvel 1927 Umumi N�fus Tahriri" olarak ve T�rkiye n�fusu ad� ile bir bro��rde (24 x 32 cm. ve 35 sahife, 1928 de eski harflerle bas�lm�� olarak) yay�nlanm��t�r. Bunda t�rl� b�lgelerimizdeki vilayetlerin n�fuslar� ile km2 ye d��en n�fus, �ehir n�fusu vs. verilmi�tir. "Tahrir g�n� her mevkide bilfiil mevcut bulunan n�fus esas ittihaz edilmi�", say�m i�in Ekim ay�n�n sonuna do�ru olan g�nlerin se�ilmesi yayla, ba� ve bah�elerde bulunan ve t�rl� tar�m i�lerinde �al��mak �zere yerlerinden ayr�lm�� olan bir k�s�m n�fusun devaml� oturduklar� yerde toplanm�� olmalar� i�indir. Bu ilk n�fus say�m�nda T�rkiye n�fusunun 13.660.275 oldu�u, km- ye 18 ki�i d��t�� kesin olarak anla��lm��t�r. Aradan 8 y�l ge�tikten sonra, 1935 de, ikinci n�fus say�m� yap�lm�� bundan sonra da her 5 y�lda bir n�fus say�mlar� tekrarlanm��t�r.
Her say�m aras�ndaki y�llar i�in "birle�ik faiz form�l�" ile bulunan tahmini say�lar da gere�i nisbetinde verilmi�tir. T�rkiyede n�fus say�mlar�, her defa geli�tirilmi�. 1927nin k��k bro��r� yerine s�zgeli�i 1965 genel n�fus say�m� sonu�lar� 700 sayfal�k b�y�k bir ciltte toplanm��t�r. 1970 n�fus say�m� i�in 400.000 g�revli ile elektronik beyinlerden yararlan�lm��, T�rk yurtta�lar�n�n konut olarak kulland�klar� her yere girilerek n�fus say�m� yap�lm��t�r. Ba�lang��ta nisbeten k��k �l��de bir kurulu� olan ve geli�mi� haliyle bile uzun s�re "�statistik Umum M�d�rl��" ad� il

BULANIK MANTI�IN N�FUS TOPLAMININ TAHM�N�NDE UYGULANMASI

9/7/2010

BULANIK MANTI�IN N�FUS TOPLAMININ TAHM�N�NDE UYGULANMASI

�zet

�al�úmada demografik analizde bulan�k mant�k y�ntemlerinin uygulama olanaklar� araút�r�lm�ú, demografik s�reclerin �zellikleri g�zden ge�irilmiú, onlar�n modellenmesinde bulan�k zaman s�ralar� �nerilmiú ve bu model ile toplam n�fusun tahmin edilebilmesi ama�lanm�út�r. Bulan�k zaman s�ralar�n�n uygulanmas� ile elde edilen sonu�lar�n perfomans� retrospektif modelleme, PROST ve SPSS modellerinin uygun verilenleriyle karú�laút�r�lm�út�r.

Anahtar kelimeler: Demografik Analiz, Bulan�k Zaman S�ralar�, N�fus Projeksiyonu

1. G�R��

N�fus b�y�kl��nde meydana gelen de�iúmeler, demografide en �ok ilgi �eken konular�n baú�nda gelmektedir. ùimdiki zamandaki n�fusun gelecekte ne olabileceyi, n�f�s art�ú�n�n toplumu nas�l etkileyebileceyi gelecekteki n�fuslar�n tahmini konusuna �nemli bir taleb bulundurmaktad�r. Bunun temel nedenleri planlama kararlar�n�n verilmesi, ekonomik, sosial ve politika programlar�n�n planlamas�, y�r�t�lmesi ve de�erlendirilmesi s�recinde insan say�s�ndaki olas� demografik de�iúikliklerin �nceden tahmin edilebilmesine ihtiyac duyulmas�d�r.
G�n�m�zde n�fus toplam�na iliúkin projeksiyonlar�n (tahminlerin) yap�lmas� t�rl� modelleme y�ntemleriyle ger�ekleúmektedir. �rnek olarak istatistiksel, adaptif, imitasyon modelleri, avtoregresyonlar�, dinamik s�ralari vb. g�sterebiliriz. N�fus projeksiyonlar�nda kullan�lan pratik matematiksel y�ntemler g�zden ge�irilerken bulunan geleneksel tahmin y�ntemlerinin avantajlar� ve kusurlar� incelenmiú, demografik s�re�lerin modellenmesinde bulan�k mant��n uygulamas�n�n perspektiflili�i gerek�elendirilmiúdir.
�yle ki, n�fus belirli yap�sal �zelliklerden (co�rafi da��l�m�, yaú ve cinsiyet yap�s�, e�itim yap�s�, etnik bileúimi vb.) ba��ms�z olarak, b�y�k dinamik sistem gibi d�ú�n�lebilir (sosial, ekonomik, ekolojik vb.sistemlere benzer). Sistem olarak n�fusun ay�rdedici �zelli�i onun belirsizlik koúullar� alt�nda �al�úmas�d�r. Bu aúa��daki nedenlerle ba�l�d�r: a)insan n�fusunun de�iúimini belirleyen t�m fakt�rlerin meydana ��kar�lmas�n�n olanaks�zl��, b)demografik analizde kullan�lan g�stergeler�n s�n�rlar�n�n dalgalanmas� ve kimi g�stergelerin de�erlerinin �ok geniú s�n�rlar dahilinde de�iúmesi, c)t�m demografik olaylar�n ve bilgi kaynaklar�n�n kay�t olunmas� olanaks�zl�� nedeniyle demografik s�re�ler hakk�nda tam aprior (�nsel) bilgilerin bulunmamas�, d) ger�ek (fiili) verilenlerin tam olmamas�, �eúitli kaynaklardan al�nan baz�

International XII. Turkish Symposium on Artificial Intelligence and Neural Networks - TAINN 2003

g�stergelerin (n�fus say�mlar�n�n sonu�lar�, �rnekleme demografik incelemeler, n�fusun g�ncel de�iúimi vb.) y��m�nda ortaya ��kan belirsizlikler, e)resmi ve resmi olmayan verilenler ve uzman de�erlendirmeleri aras�ndaki �eliúiklik.
N�fus art�ú� s�reci �zerinde kontrol edilebilemeyen d�ú olgular� (savaúlar, milletleraras�
�at�úmalar, do�al afetler, ekolojik fakt�rler vb.) etki yapmaktad�r.
Bu nedenlerle demografik analizde bulan�k mant��n [1] kullan�lmas�, bulan�k mant�k y�ntemlerinin uygulama olanaklar�n�n araút�r�lmas� ve incelenmesi �nem taú�maktad�r. Bulan�k mant��n uygulama alanlar� �ok geniútir.

2. BULANIK MANTIK VE TAHM�NLER

Bulan�k mant��n tahmin problemlerin ��z�m�nde uygulanmas� bulan�k girdilerin iúlenilmesi amaciyla zaman s�ras�n�n matematiksel modelinin bulan�k bi�úmde tasvirinin verilmesi araút�rmalar�n�n yap�lmas� ile baúlanm�út�r [2,3]. Daha sonra bu istikamet ayn� sorunlar�n ��z�m�yle u�raúan uzmanlar taraf�ndan geliútirilmiútir. �nerilen araút�rmalarda model �zerine belirli de�iúiklikler yapmakla tahminin ortalama hatas�n�n azalt�lmas� hedeflemiútir.

Bu �al�úmada bulan�k zaman s�ralar�n�n demografik tahminlerin

DEMOGRAPHY AND EPIDEMIOLOGY

9/7/2010

DEMOGRAPHY AND EPIDEMIOLOGY

The highest incidence is among neonates, who are usually infected by bacteria found in the birth canal at the time of parturition.
Group B streptococci (Streptococcus agalactiae) account for the majority of cases; other causes include Listeria monocytogenes, E.coli, other Gram-negative bacilli, and enterococci.
From age 1 to 23 months, the most common organisms are Streptococcus pneumoniae and Neisseria meningitidis

Children from the second to the fifth year used to have a high rate of infection caused by Haemophilus influenzae type b. However the wide use of protein-polysaccharide conjugated vaccines has dramatically reduced the incidence of this infection
From age 2 through 18, N. meningitidis is the most common cause, accounting for more than one-half of cases, followed by S. pneumoniae
In adults up to age 60, S. pneumoniae is most common followed by N. meningitis
Over age 60, most cases are due to S. pneumoniae and less often L. monocytogenes

Predisposing factors
Most cases of meningitis occur when colonization by potential pathogens is followed by mucosal invasion of the nasopharynx
However, some patients develop disease by direct extension of bacteria across a skull fracture in the area of the cribriform plate
Other patients develop meningitis following systemic bacteremia as with endocarditis or a urinary tract infection or pneumonia
Other predisposing conditions include asplenia, complement deficiency, corticosteroid excess, and HIV infection

CLINICAL FEATURES
The overwhelming majority of patients with bacterial meningitis have fever and headache
Most patients have high fevers, but a small percentage have hypothermia
CNS symptoms
Some patients will have significant photophobia and/or clouding of the sensorium
Changes in mentation and level of consciousness, seizures, and focal neurologic signs tend to appear later in the course of disease
CLINICAL FEATURES
Nuchal rigidity
Passive or active flexion of the neck will usually result in an inability to touch the chin to the chest
Tests to illustrate nuchal rigidity
The Brudzinski sign refers to spontaneous flexion of the hips during attempted passive flexion of the neck
The Kernig sign refers to the inability or reluctance to allow full extension of the knee when the hip is flexed 90 degrees
CLINICAL FEATURES
Other findings
Some infectious agents, particularly N. meningitidis, can also cause characteristic skin manifestations, petechiae and palpable purpura
If meningitis is the sequela of an infection elsewhere in the body, there may be features of that infection still present at the time of diagnosis of meningitis eg, otitis or sinusitis

LABORATORY FEATURES
Most often the WBC count is elevated with a shift toward immature forms
Platelets may be reduced if disseminated intravascular coagulation is present or in the face of meningococcal bacteremia
Blood cultures are often positive, and can be very useful in the event that CSF cannot be obtained before the administration of antimicrobials
At least one-half of patients with bacterial meningitis have positive blood cultures, with the lowest yield being obtained with meningococcus
LABORATORY FEATURES
CSF analysis - The CSF can be diagnostic, and every patient with meningitis should have CSF obtained unless the procedure is contraindicated
Chemistry and cytologic findings highly suggestive of bacterial meningitis include a CSF glucose concentration below 45 mg/dL, a protein concentration above 500 mg/dL, and a white blood cell count above 1000/mm3
A Gram stain should also be obtained
The Gram stain is positive in up to 10 percent of patients with negative CSF cultures and in up to 80 percent of those with positive cultures

Treatment and prevention of bacterial meningitis
Suspected bacterial meningitis is a medical emergency and immediate diagnostic steps must be taken to establish the specific cause
The mortality rate of untreated bacterial meningitis approaches 100 percent

ALMAN A�LE YAPISI

9/7/2010

Almanya her zaman sava�lara a��k oldu.

Orta�a� da Almanya b�l�nd�.

1517 Martin Luther, Reformu ba�latt�.

1871 Almanya Bismarck taraf�ndan birle�tirildi.

1914 te 1.D�nya Sava��n� ��kar�p yenildiler.

1930 bunal�m� Nazileri iktidar yapt�.

1939 da 2.D�nya Sava��n� ba�latt�lar 1945 te sava� sona erdi.

MO�OLLARIN ETN�K YAPISI

9/7/2010

MO�OLLARIN ETN�K YAPISI

Mo�ollar T�rklere en yak�n olan kavramd�r. Ural - Altay (Turan) �rklar�n�n toplulu�unu meydana getiren 3 (��) �rk vard�r. Bunlar; T�rkler, Mo�ollar ve Tunguzlard�r. Bu g�n d�nya co�rafyas�nda �nemli bir yeri olmayan Mo�ollar tarihte b�y�k bir rol oynam��lard�r. Yaln�z ; T�rkler gibi milli bir k�lt�rleri olmad�� i�in kurduklar� devletler bir-iki ku�ak sonra dil ve k�lt�r bak�m�ndan de�i�ime u�ram��, baz�lar� ise milli kimliklerini kaybetmi�lerdir.
Bu g�n takriben 4 (d�rt) Milyon say�lan Mo�ollar; T�rkler ve Mon�uler gibi Altay kavimlerinin Altay z�mresine mensupturlar. Mo�ollar, bu Altay z�mresinin T�rklere en yak�n bilhassa ictima te�kilat� itibar�yla tamam�yla karde� bir kavim te�kil ederler. Fakat Bozkurt G�veni�"in T�rk Kimli�i adl� yay�n�nda; "Hunlar�n Mo�ol mu yoksa T�rk m�" olduklar�n�n hen�z kesinle�medi�ini g�r�yoruz.
Co�rafya ve k�lt�r a��s�ndan T�rklere �ok s�k� ba�lar� olan Mo�ollar, Avrasya"y� fethetmek i�in ortaya ��kt�lar ve XII. yy" da �in denizi"nden Moskova"ya kadar olan yerleri hakimiyetleri alt�na ald�lar. M�sl�man d�nyan�n Mo�ollar taraf�ndan istila edilmesi �slamiyet i�in �l�mc�l bir darbe olmam��t�r.
Mo�ollarda devlet te�kilatlanmas� ve bir �ok m�esseseler T�rk Devlet geleneklerine g�re kurulmu�tur. Askeri ve Sosyal te�kilatlanmalar da geleneksel T�rk yap�s�n�n devam�d�r.

B. DO�U T�RK�STAN" IN DURUMU
Cengiz Han tarih sahnesine ��kt�� s�rada D.T�rkistan"�n etnik ve siyasi yap�s�n� olu�turan boylar ve siyasi te�ekk�ller aras�nda Kora- �rti� ve Zayson Noro"den Selanga �rma��na kadar uzanan bat�daki topraklarda W.Borthold"un Mo�olla�m�� T�rk olarak adland�rd�� Naymonlar
Bulunuyordu. Naymonlar�n do�usunda Kereyitler, Kereyitlerin kuzeyinde ise Merkitler ya��yordu. Bunlar�n d��nda uygurlar, Hiteyler,Tongutlar,Tibetliler,K�rg�zlar,Korluklar vard�. Bu tabloya bakarak Cengiz d�neminde D.T�rkistan"da siyasi istikrar�n oldu�u s�ylenemez. Cengiz Han �nce bu da��n�k ve birbiriyle m�cadele halindeki topraklar� idaresi alt�na alarak 1206"da devletini kurdu.
C.��N"�N DURUMU
Cengiz Han; D.T�rkistan"da Devletini kurdu�u s�rada �in siyasi bak�mdan par�alanm��
ve birbiriyle m�cadele eden 3 (��) ayr� devlet halinde idi. Pekin merkezli KIN �mparatorlu�u, milli s�lale olan SONG hanedanl��, B.�inde TANGUT s�lalesi vard�. Cengiz Han; ilk �nce Tangutlar� sonra K�n"� itaat alt�na alm��lard�r.
D.BATI T�RK�STAN DURUMU
�mparatorlu�un bat�s�ndaki topraklar �zerinde merkezi Ba�dad olan Abbass halifeli�i siyasi h�viyeti yan�nda hemen b�t�n M�sl�manlar�n dini y�nden ba�l� bulundu�u bir te�ekk�ld�. Harezm, ile B.T�rkistan"�n bir �ok yerine Harzem�ah Devleti hakimdir. Harezmi Aral g�l�n�n g�neyinde bir �lkedir.

Harzem�ah topraklardan halife s�n�r�na kadar uzanan topraklarda bir �ok beylik, devlet ve atabeylik vard�. Muavil, Halep, �am atabeyli�i gibi. Daha bat�da ise T�rkiye Sel�uklular� duraklama devrine girmi�ti. �ran Azerbaycan taraflar�nda �ldenizo�ullar�, G.�ran ve Fas"da Salgurlular, Hindistan da Delhi, Afganistan da Gurlular, Bengolde ise Kala� T�rkleri vard�. Bu da��n�kl�l��a kar�� M�sl�man �lkeler aras�nda k�smi bir k�lt�r ba��n�n mevcut oldu�unu g�r�yoruz. Bat�da Mo�ollara kar�� kayabilecek tek devlet harzem�ahlard�.
E.MO�OL - HARZEM�AH M�NASEBETLER�
Harezm, Ceyhun Nehrinin d�k�ld�� Aral G�l�n�n g�neyinde ve bu nehrin her iki taraf�nda uzanan arazinin ad�d�r. B.Sel�uklu Devletinin verisi olarak ortaya ��kan Harzem�ahlar merkez Urgen� olamk �zere 13. yy" �n ba�lar�nda �slam aleminin en g��l� siyasi te�ekk�l� haline gelmi�ti. Bu �ehrin harabeleri �imdi K�ne-Urgen� ismiyle Mauf kasabas�nda ve civar�nda bulunmaktad�r. Devletin s�n�rlar� Siderya Nehrinden Azerbaycana kadar uzan�yordu.
Ba�lang��ta Harzem�ahlar ile Mo�ollar iyi ge�inmi�lerdir, aralar�nda bir ticaret anla�mas� bile yapm��lard�. Fakat Tekan Hatun"un ye�eni Otrar valisi �nalc�k Han, Otrar"a gelen bir Mo�ol kervan�ndaki el�i ve t�ccarla

OSMAN�YE �L� RAPORU

9/7/2010

OSMAN�YE �L� RAPORU

��NDEK�LER
Sayfa No
�NS�Z .......................................................................................................................
�
��NDEK�LER
TABLO L�STES�
1. G�R��: D�NYA VE T�RK�YE EKONOM�S�NDE GEL��MELER VE OSMAN�YE
EKONOM�S� ........................................................................................................1
2. OSMAN�YE �L�N�N SOSYAL VE EKONOM�K YAPISININ
DE�ERLEND�R�LMES�.......................................................................................8
2.1. Sosyal Sekt�rler……………………………………………….………....8
2.1.1. N�fus Yapõsõ………………………………………………….…….... 8
.
2.1.2. �nsan Kaynaklarõ ve �stihdam…………………………….………..9
2.1.3. E�itim………………………………………………………………....11
2.1.4. Sa�lõk………………………………………………………………... 12
2.1.5. Teknik Altyapõ: Ula�õm, Haberle�me ve Enerji……………..... 13
2.2. Ekonomik Sekt�rler…………………………………………………... 15
2.2.1. Tarõm………………………………………………………………... 18
2.2.2. Sanayi…………………………………………………………….... 20
2.2.3. Hizmetler…………………………………………………………... 21
2.2.3.1. Banka Mevduatõ ve Krediler………………………………... 21
2.2.3.2. Turizm…………………………………………………………... 22
3. DEVAM EDEN KAMU VE TE�V�K BELGEL� �ZEL SEKT�R
YATIRIMLARI…………………………………………………………….............….. 24
3.1. Kamu Yatõrõmlarõ…………………………………………………..... 24
3.2. Te�vik Belgeli �zel Sekt�r Yatõrõmlarõ…………………………...26
Osmaniye �li Raporu
http://ekutup.dpt.gov.tr/iller/osmaniye/2000.pdf
4. OSMAN�YE"N�N SEKT�REL SORUNLARI VE ��Z�M �NER�LER� ...............28
4.1. Tarõm Sekt�r�…………………………………………………….… 30
4.2. Sanayi Sekt�r�…………………………………………………..…. 32
4.3. Kamu Y�netimi ve Hizmet Altyapõsõnõn G��lendirilmesi….... 36
4.4. E�itim ve K�lt�r Sekt�r�………………………………………..…39
4.5. Sa�lõk Sekt�r�………………………………………………….…....40
4.6. Turizm Sekt�r�………………………………………………..….… 41
.
4.7. Ula�õm Sekt�r�…………………………………………………...… 43
4.8. Enerji Sekt�r�………………………………………………….….... 43
5. OSMAN�YE �L� ��N UYGUN YAT

B�LEC�K N�FUS YAPISI

9/7/2010

N�FUS YAPISI
Bilecik �li n�fus yap�s�, �lin say�m d�nemlerine g�re n�fus art�� oranlar�, kentsel ve k�rsal n�fus yap�s�, ya� gruplar�, ya� ba��ml�l�k oranlar� n�fus hareketleri, istihdam yap�s� ba�l�klar� alt�nda ele al�nm��t�r.

1. N�fusun Geli�imi

1927 y�l�nda Bilecik �linin n�fusu 114 043 iken, 2000 y�l� genel n�fus say�m�nda �l"in toplam n�fusu 194 326 olarak belirlenmi�tir. 1927 y�l�nda Bilecik ili �lke n�fusu i�inde binde 8.4"l�k bir paya sahip iken, 2000 y�l�nda binde 2.9"luk bir paya sahiptir.Bu da, Bilecik �linin n�fus art�� h�z�n�n �lke n�fus art�� h�z�ndan daha d��k oldu�unu g�stermektedir. Nitekim 1927-1935 d�neminde Bilecik �linin y�ll�k n�fus art�� h�z� binde 11.89 iken, 1990-2000 d�neminde binde 10.02"dir. 1927-2000 y�llar� aras�nda T�rkiye"nin n�fusu yakla��k be� kat art�� g�stermi�tir. Ayn� d�nemde, Bilecik �linin n�fusu sadece y�zde 70 artm��t�r. 1927-2000 d�neminde Bilecik ilinin n�fus art�� incelendi�inde, �� farkl� d�nem g�zlenmektedir. 1960"l� y�llara kadar n�fus artm��, 1960-1975 d�neminde n�fus azalm�� ve 1975 y�l�ndan sonra n�fus tekrar artma e�ilimine girmi�tir(Tablo 1).
Tablo 1: T�rkiye ve Bilecik �li"nde N�fusun Geli�imi

Y�llarN�fusY�llarN�fus Art�� H�z�
(Binde)Bilecik �li n�fusunun T�rkiye n�fusuna oran� ( y�zde)
BilecikT�rkiyeBilecikT�rkiye
1927114 04313 648 270___ 0.84
1935125 42116 158 0181927-193511.8921,10.78
1940127 97717 820 9501935-19404.0319,60.72
1945136 05318 790 1741940-194512.2410,60.72
1950137 03020 947 1881945-19501.4321,70.65
1955139 23324 064 7631950-19553.1927,80.59
1960145 69927 754 8201955-19609.0828,50.52
1965139 04131 391 4211960-1965-9.3524,60.44
1970138 85635 605 1761965-1970-0.2725,20.39
1975137 12040 347 7191970-1975-2.5225,00.34
1980147 00144 736 9571975-198013.9220,70.33
1985160 90950 664 4581980-198518.0824,90.32
1990175 52656 473 0351985-199017.3921,70.31
2000194 32667 803 9271990-200010.0218.280.29
Kaynak: D�E Genel N�fus Say�m� Sonu�lar�

Bilecik �li n�fusunun T�rkiye n�fusuna oran� 1927 y�l�nda y�zde 0.84 olmas�na kar��n s�rekli d�� e�ilimindedir. 2000 y�l�nda y�zde 0.29 oran�na d��m��t�r. Bilecik �linin y�ll�k n�fus art�� h�z�, 1940-1945 d�nemi hari�, b�t�n d�nemlerde T�rkiye n�fus art�� h�z�n�n alt�nda bir seyir izlemi�tir.

2. K�rsal ve Kentsel N�fus

1950 y�l�na kadar Bilecik �linde �ehirde ya�ayan n�fusun pay� yakla��k y�zde 15 ile sabit bir d�zeyde iken, 1950 y�l�ndan sonra k�rdan kente g�� ve yeni il�elerin kurulmas� sonucu bu pay s�rekli artm��t�r. Bug�n n�fusun 124 380"i (% 64,01) il ve il�e merkezlerinde, 69 946"s� (% 35,99) kasaba ve k�ylerde ya�amaktad�r. �l genelinde n�fus yo�unlu�u 45 ki�i/km2"dir. Y�z�l��m� b�y�kl��ne g�re ilk s�rada yer alan Boz�y�k il�esinde n�fus yo�unlu�u 72, y�z�l��m� en k��k olan Yenipazar il�esinde n�fus yo�unlu�u 16 ki�idir. Merkez il�enin n�fus yo�unlu�u ise 63 ki�idir (Tabl

T�RK DEN�ZC�L��

9/7/2010

1.T�RK DEN�ZC�L�K SEKT�R�N�N TAR�H�ES�
1.1. G�R��
Denizyolu ula�t�rmas�n�n, tarihin �ok eski devirlerine kadar uzand�� bilinmektedir. M.�.IV.y�zy�l�n �ncesinden kalan, denizcili�in var oldu�unu kan�tlayan eserler vard�r. Bu devirlerde denizcilik, do�al olarak i� denizlerde yap�labiliyordu. Nitekim ilk �a�larda denizcilik, ticaretin be�i�i olarak g�sterilen ve �evresi karalarla �evrili olan Akdenizde ba�lay�p geli�mi�tir.
Dicle ve F�rat nehirleri ile zenginle�en Mezopotamya ile Nil sayesinde hayat kazanan M�s�r, ilk tar�m�n yap�ld�� ve ilk �ehirle�me olay�na rastland�� y�redir. Denizde seyredebilen gemi �eklindeki ilk arac�n M.�. yakla��k 3000 y�llar�nda M�s�rl�lar taraf�ndan yap�ld�� s�ylenir. Bununla birlikte baz� yazarlar, ilk denizyolu ara�lar�na �in medeniyetlerinde rastlan�ld��n� ve Asyan�n g�neydo�u sahillerinin veya Pasifik k�y�lar�n�n ilk denizcilik olaylar�na, sahne oldu�unu savunurlar. Ancak, b�y�k bir olas�l�kla Nil, Dicle ve F�rat nehirleri �zerinde sular�n ak�� ve s�r�klarla hareket ettirilen veya karadan �ekilen saz veya bambudan yap�lm�� sallar, k�t�kten oyma k�rekli kay�klarla ula��ma ba�land��, bu akarsular arac�l�� ile denize ula��l�nca, yol alabilmek i�in yelken gereksiniminin do�mas�yla papir�s elyaf�ndan yelken yap�larak, o zamanki denizcilikte b�y�k bir a�ama olan yelken kullan�m�n�n yay�lmaya ba�lad�� anla��lmaktad�r. Bu �ekilde deniz ula��m� h�zlanm��, denizlerde bal�k��l�k yapma imkan� da ortaya ��km��t�r.
G�n�m�zde Denizcilik ve denizlerimiz �lkemiz ve halk�m�z i�in olanaklar ile doludur.Kimbilir belki bunun i�indir ki Mustafa Kemal Atat�rk TBMM" nin 1937 tarihindeki a��l��na g�nderdi�i konu�mas�nda yer verdi�i " Denizcili�i T�rk"�n B�y�k Milli �lkesi Olarak D��nmeli ve Onu Az zamanda Ba�armal�y�z" �zdeyi�i ile bu alanda �lkemiz a��s�ndan ifade etti�i genel kapsaml� b�y�k �nemi "Milli" s�zc��n� kullanarak ortaya koymu�tur.
D�nya denizcili�i kararl� bir bir de�i�im i�indedir.Can ve mal emniyeti ve �evrenin korunmas� alanlar�nda her ge�en g�n daha da etkili ve ayr�nt�l� standartlara ula�an sekt�rde teknik ve bilgi gereksinimi gitgide a��rl�k kazanmaktad�r.�te yandan, bu geli�melere ko�ut olarak, ticari alanda rekabet, daha do�rusu ekonomisi g��l� �lkelerin ortaya koymaya �al��t�� gizli kormac�l�k, bu alandaki uluslararad� m�cadeleyi her ge�en g�n zorla�t�rmaktad�r.
�uras� bir ger�ektir ki, �lkemizde denizcilik alan�nda �nemli birikimler vard�r ve bir sekt�r olarak gelenekler ve kurumsalla�malar belirginle�meye ba�lam��t�r.Ancak al�nmas� gereken ciddi mesafeler oldu�u gereklilli�i de bir ger�ek olarak ortadad�r.Ekonomik geli�mi�lik ve kalk�nma gayretleri i�inde olan �lkemiz a��s�ndan denizcilik alan�nda da kapsaml� ve orta vadeli planlar�n ve politikalar�n yap�lmas�n�n ve bunlar� uygulamaya alman�n zaman� �oktan gelmi�tir. �rne�in son y�llarda �nemli gerilemelere tan�k olunan tankercilik i�in hangi destek politikalar� uygulanmal�d�r? T�rkiye kendi ihtiya�lar� ve uluslararas� ta��malar i�in fil

veribaz.com - Demografi - T�rkiye'nin veri bankas�

BOLU �L GEL��ME PLANI GEL�R DA�ILIMI VE �ST�HDAM

DEMOGRAF�

A�LE MONOGRAF�LER�N�N KAR�ILA�TIRILMASI

D�SCUSS THE RESULTS OF THE "DEMOGRAPH�C AND CULTURAL CHANGES" �N TURKEY.

KAYSER�"DE, GEL�R D�ZEYLER� �OK D���K OLAN GECEKONDU MAHALLELER�NDE YA�AYANLAR �LE GEL�R D�ZEYLER� �OK Y�KSEK OLAN KES�MLER�N TOPLUMSAL NORMLARA BAKI�ININ �NCELENMES�

K�L�S �L�N�N SOSYO EKONOM�K YAPISI

T�RK�YE �EH�R VE K�Y N�FUSUNUN YA� VE C�NS�YET YAPISI (1980-1985)

DEMOKR�TOS

GEN� ��S�ZL��� SORUNU

G�NES S�STEM�

POPULATION

DEMOKRAS� VE �NSAN HAKLARINA KISA B�R BAKI�

N�FUS VE KALKINMA

S�RD�R�LEB�L�R KENTSEL GEL��ME

YOZGAT �L� DEMOGRAF�K, CO�RAF�K, EKONOM�K DURUMLARI

1990 CENSUS OF POPULATION AND HOUSING

T�RK D�L B�LG�S�

DEMOKRAS� NED�R NE DE��LD�R

GELECEKTEK� N�FUS HESABI

G�NE� S�STEM�

YERLE��M MERKEZ�N�N GE�M�� YILLARA G�RE N�FUS SAYIMLARI

HAKKAR�N�N KULTUREL YAPISI

AVRUPA TOPLULU�UNUN OLU�MASI

T�RK�YE CO�RAFASI B�LGELER

CUMHUR�YET D�NEM� N�FUS POL�T�KAS�

BULANIK MANTI�IN N�FUS TOPLAMININ TAHM�N�NDE UYGULANMASI

DEMOGRAPHY AND EPIDEMIOLOGY

ALMAN A�LE YAPISI

MO�OLLARIN ETN�K YAPISI

OSMAN�YE �L� RAPORU

B�LEC�K N�FUS YAPISI

T�RK DEN�ZC�L���

KAYSER�"DE, GEL�R D�ZEYLER� �OK D��K OLAN GECEKONDU MAHALLELER�NDE YA�AYANLAR �LE GEL�R D�ZEYLER� �OK Y�KSEK OLAN KES�MLER�N TOPLUMSAL NORMLARA BAKI�ININ �NCELENMES�

GEN� ��S�ZL�� SORUNU

T�RK DEN�ZC�L��