veribaz.com - Tarih - T�rkiye'nin veri bankas�

KARAMANO�ULLARI BEL��

9/7/2010

Karamano�ullar� Beyli�i
T�rk�eden ba�ka dilin konu�ulmas�n� yasaklayan Karamano�ullar�, Osmano�ullar�n�n en b�y�k rakibi idi. Anadoluda yakla��k 230 y�l h�k�m s�ren bu beylik, T�rkmen beyliklerinin Osmano�ullar�dan sonra en �nemlisi, en kudretlisidir. Merkezi Karaman (o zamanki ad� Larende) olan geni� bir b�lgede, g��l� bir devlet olarak h�k�m s�rm�� ve B�y�k Sel�uklu Devletinin halefi, Anadolunun hakimi olmak i�in Osmanl�larla m�cadele etmi�lerdi. "Karaman Tac�" bir prenslik de�il, bir krall�k say�lm��t�r.
Konyay� yani T�rkiye Hakanl��n�n sab�k ba�kentini ellerinde tutan Karamano�ullar�, Sel�uklular�n halefi olarak kendilerini takdim eylemi�lerse de, Osmano�ullar�n�n jeopolitik vaziyetinden, gazalar�n�n yaratt�� prestijden ve h�k�mdarlar�n�n emsalsiz dehas�ndan m�tevellit bulunan rekabet ve �st�nl�� kar��s�nda, bu iddialar� hayalden �teye gidememi�tir. Anadolu Birli�ini yapmak ve T�rkiye Hakanl��n� yeniden in�a etmek istiyen Osmano�ullar�na en b�y�k g��l�k ��kartanlar, Karamano�ullar�d�r. Osmanl�lar�n �evket ve azametini zedelemek, m�mk�nse y�kmak i�in, Avrupa H�ristiyan devletleri ile bile ittifak akdetmi�lerdir.
Karaman T�rkmen Beyli�i, 1250 y�llar�ndan 1487ye kadar takriben 237 y�l s�rm��t�r. Fakat son y�llar, mutlak Osmanl� hakimiyeti alt�nda ge�mi� ve Karamano�ullar�, ��elde k��k bir toprak par�as� ile iktifa eylemi�lerdir. Karamano�ullar�, 1308e kadar T�rkiye Hakanl��n�n bir par�as�n� meydana getirmi�ler ve Sel�uko�ullar�na tabi olmu�lard�r. Hatta Sel�uko�ullar�n� �lhanl� boyunduru�undan kurtarmak i�in milli ihtilaller ��karm��lar ve Memluk T�rkleri taraf�ndan desteklenmi�lerdir. Karamano�ullar�n�n Orta Anadoluda prestijleri bu y�zden �lhanl� tahakk�m�nden b�kan T�rk halk tabakalar� aras�nda �ok artm��t�r.
1335e kadar Karamano�ullar�, mecbur olduk�a �lhanl�lara tabi olmu�lar, fakat bu tabiiyet ba��n� koparmak i�in her t�rl� f�rsat� kullanm��lard�r. Bu tarihten sonra istiklal kazanm��larsa da, Memluk tesiri �lkeden eksik olmam��t�r. Karamanl�lar, Memluklerin hakimiyet sahas�na do�ru yay�lma temay�lleri g�sterdikleri i�in, arada �at��malar olmu�tur. 1399dan 28 temmuz 1402 ye kadar 3 y�l Karaman Beyli�i, Osmanl� �mparatorlu�una kat�lm��, Ankara felaketinden sonra Timur taraf�ndan, eskisinden daha geni��e olarak diriltilmi�tir. 1399a takadd�m eden senelerde de Karamanl�lar, Osmanl� n�fuz sahas�na girmi�ler, hatta onu metbu tan�m��lard�r. 1417de Memlukleri metbu tan�m��lar, fakat az sonra tekrar Osmanl�lar� metbu tan�maya mecbur olmu�lard�r. Bununla beraber her f�rsatta Osmanl�lara ba� kald�rmaktan geri durmam��lard�r.
1250 y�l�ndan 1256 y�l�na kadar, takriben 6 y�l Ere�li, 1256 y�l�ndan 1261e kadar takriben 5 y�l Ermenek, Beylik ba�kenti olmu�tur. Sonra ba�kent o zaman daha �ok "Larende" denen Karaman �ehrine nakledilmi�, sonuna kadar bu �ehirde kalmakla beraber Konya, zaman zaman, �lkenin en b�y�k �ehri olmak haysiyetiyle taht �ehri de olmu� ve baz� beyler burada oturmu�lard�r.Karamano�ullar�, O�uz

OSMANLI"DA MUSEV� TAR�H�

9/7/2010

OSMANLI"DA MUSEV� TAR�H� ( 1299-19..)

Orhan Bey, d�neminde Bursa"ya gelen Museviler"e �al��ma ve yerle�me h�rriyetleri dahil b�t�n haklar� en geni� anlamda tan�d�. Museviler birarada ya�amak i�in "Yahudi Mahallesi" kurdular. Hatta Bursa Musevi cemaati o kadar geni�ledi ki, burada bir sinagog in�a etme gere�ini bile hissettiler. Bunun �zerine Orhan Bey �zel bir ferman ��kartarak kentte bir sinagogun kruulmas�na izin verdi. Bu sinagog T�rkiye"nin en eski ve halen ayakta kalan sinagogu ETZ HAY�Mdir. Museviler servetlerine g�re y�lda 10-20-40 dirhem y�ll�k ki�i ba��na hara� �derlerdi. Bu hara� cemaat ba�� taraf�ndan toplu olarak yat�r�l�p ve ki�i say�s�n�n do�rulu�u yeminle sa�lan�rd�. Hara� miktar�, ayn� zamanda o zamanki Musevi n�fusunu g�sterirdi.
I.murat zaman� �ok �nemli bir d�nemdi. Ya�ad�� 1360-1389 y�llar� aras�nda imparatorlu�un temeli at�ld� ve �lke �ok b�y�d�. Bu d�nemde Trakya fethedildi. 1365 y�l�nda Edirneye giren Sultan Musevilerce b�y�k bir sevin� ve �o�kuyla kar��land�. Edirne"deki Musevi halk� fakir ve Bizans zulm�nden �ok �ekmi� k��k bir cemaatti. Osmanl�lar�n gelmesi onlar i�in bir kurtulu�tu. Hatta yunancadan ba�ka bir dil bilmeyen Edirneli Museviler kendilerine T�rk�e"yi ��retmeleri i�in Bursal� dinda�lar�ndan baz�lar�n� kentlerine getirttiler. Edirne"n�n ba�kent olmas�yla Almanya, Fransa ve �talya"dan gelen Musevilerle birlikte Balkanlar�n en b�y�k Musevi Cemaati do�du. Edirne"deki Hahamba�� hepsinin Hahamba��s� yani tek otoritesi olarak kabul edildi. O zamanlar Edirne"de kurulan ve bir �e�it din akademisi anlay�� ta��yan "Ye�iva" , t�m Osmanl� �ehirlerine a��k bir e�itim merkeziydi. Polonya, Macaristan ve Rusya"dan ��renciler bile buraya Musevi dini e�itimi almaya geliyorlard�. Bu okul sayesinde Musevileri temsil edecek hahamlar e�itiliyordu.
I.Mehmet d�neminde �zmir fethedildi fakat orada ya�ayan Musevi"ye rastlanmad�. Fetihten sonra civar kasabalarda ya�ayan Musevi topluluklar �zmir"e ta��nd�lar ve bu merkezi din a��s�ndan �nemli bir merkez haline getirdiler.
�LK �SYAN: Bu devirde �imdiki kom�nizmi an�msatan "kad�n hari� her�ey m��terektir" slogan�yla isyan bayra�� a�an Kad� Asker Bedrettin"in sa� kolu Museviden d�nen Torlak Kemal"di. Cami camii propaganda yapan Kemal, 3000 dervi�le birlikte idam edildi.bu devirde Museviler, �slam fikri ve yalant�s�yla kayna�t�lar. Bununla birlikte, Bizans zulm� alt�ndaki eylemsizlikten sonra, Osmanl� y�netiminin hemen ilk y�llar�nda bir Musevinin olumlu ya da olumsuz bu denli ciddi ve faal bir rol oynama durumuna gelmi� olmas� kayda de�er bir olayd�r.
II.Murad Musevi cemaat�na b�y�k itimat ve yak�nl�k g�sterdi. Padi�ah gayrim�sl�mlerden olu�an birlikler kurdu. Bu birlikler aras�nda Musevilerde bulunuyordu (Gariban Ordusu). Bu birliklere kat�lmak istemeyenler bir bedel kar��l�� ile askerlikten muaf kalabiliyorlard�. Yunan bir tarih�inin dedi�ine g�re (Guerta de la �storia gazetesindeki bir yaz�da) : "Her zaman ve y�zy�llardan beri T�rkiye Musevileri sava�lara kat�ld�lar ve Osmanl� devletinin Avrupa"daki sava�lar�nda ba�ar�ya ula�malar� i�in �ok para harcad�lar, zira bu y�netim alt�nda dinlerinin icaplar�n� rahatl�kla yerine getirebileceklerini ve Musevi olduklar� i�in maruz kalabilecekleri sald�r�lara kar�� T�rk devletinin onlar� koruyacaklar�n� biliyorlard�."
Musevi Dr. �shak Pa�a (Bkz. Osmanl�daki �nl� Museviler AMON A�LES�) Saray Hekimba��s� oldu. Bu ilk resmi tayin olup, bu itimat b�t�n imparatorluk s�resince devam etti. Padi�ah ayr�ca Sultan �shak Pa�a ve ailesini vergiden muaf tutacak bir ferman ��kard�. Bundan sonra Musevilerin saray doktorlu�u gelenek boyutu kazand� ve bir�ok Musevi t�p uzamn� Bab-� Ali"de g�rev yapt�.
Museviler , Bizans devrinde �stanbul"un Galata semtinde otururulard�. Fetih stratejisinde galata, �zellikle deniz ku�atmas� y�n�nden �nemli bir yer ta��yordu. Baz� tarih�iler, Musevilerin Bizans"� desteklememeleri i�in, Fatih Sultan Mehmet"�n kendileriyle gizli bir antla�ma yapt��n� ve sonralar� bu antla�maya dayanarak, Musevilere din ve vicdan h�rriyetini sa�lad��n� iddia ederler. Fakat bu �zg�rl��e ra�men Osmanl�lar �stanbul"u ald�ktan sonra, II.Mehmet yeni singoglar�n in�aat�n� yasak etti. Ayr�ca mevcut sinagoglar�n imar edilebilece�ini ve evlerin sinagoga d�n��t�rebilece�ini ilan etti. Fatih"in Museviler lehinde bir tutum tak�nm�� olmas�

TAR�H - OSMANLI �MPARATORLU�UNUN DO�U�U

9/7/2010

osmanl� imparatorlu�unun do�u�u

1856-1879 D�NEM�NDE OSMANLI M�LL� E��T�M S�STEM�NDE REFORM �ALI�MALARININ YAPISI VE SEYR�

9/7/2010

1856-1879 D�NEM�NDE OSMANLI M�LL� E��T�M S�STEM�NDE REFORM
�ALI�MALARININ YAPISI VE SEYR�
Haz�rlayan
Muhammet BOZ
GAZ� �N�VERS�TES� S�YASET VE SOSYAL B�L�MLER: DOKTORA PROGRAMI
��retim �yesi
Do�. Dr. M�mtazer T�RK�NE
��NDEK�LER
I. OSMANLI E��T�M REFORMU S�REC�NDE �ATI�AN GURUPLAR
a)1.Gurup:Gelenek�iler
b)2.Grup:Bat�c�lar
c)��nc� Gurup:Sentezciler
II. E��T�M M�ESSESELER� VE FONKS�YONLARI
a)�dari M�esseseler
aa) Enc�men-i Dani�
ab) Meclis-i Maarif-i Umumiye
ac) Meclis-i Muhtelit-i Maarif
b)E�itim Birimleri(Okullar)
ba)Dar�lf�nun
bb) Galatasaray Sultanisi
bc)Dar�lmaarif
bd)Darulmuallimin
be)Dar�lmuallimat
Sonu� ve Genel De�erlendirme
G�R��
Tanzimat �ncesi Osmanl�"da her alandaki kurum ve m�esseslerde ciddi bir ��z�lme ve bozulma ya�an�yordu. Bu bozulmalar�n ya�and�� kurumlardan biri de e�itim m�essesi idi. Bozulan m�esseselerin yeniden toparlanma �al��malar�nda e�itim sistemi de �nemli bir paya sahipti. Osmanl�"da hemen her m�essese taklit, istibdat ve gurupla�malarla dejenere olmu�tu. Bu vasatta Osmanl� ciddi bir siyasal ve ekonomik zaaf i�inde idi. Bu arada Bat� D�nyas�n�n kaydetti�i geli�me ve Bat�"n�n her ge�en g�n Osmanl�""da a��rl��n� y�kseltmesi ��z�m aray��lar�nda dikkatleri Bat�"ya y�neltti. Bu arada pek tabii ki Bat�"da aranan ��z�mlerden birisi de e�itim alan�nda idi. Osmanl�"daki gerilemenin nedenleri aras�nda bir �eylerin eksikli�i a��kt�. Bat�"n�n geli�mesinin nedenleri aras�nda ise bir �eylerin farkl�l�� ve fazlal�� s�z konusu idi.
Bu geli�me Bat� ile ili�kilerin geli�tirilmesinde yabanc� dil bilgisini �ok �nemli bir konuma getirdi. Yabanc� dil ve ezici a��rl�kla Frans�zca en �ok ra�bet g�ren lisan oldu. Frans�zca bilenler kamu g�revlerinde s�ratle y�kseldiler ve Bat�"da olup bitenlerin Osmanl�"ya ta��nmas�n�n �nc�leri oldular.
1856 sonras�nda iyice geli�en bu ili�ki ve bunun getirdi�i yeni, farkl� ve �at��an fikir ortam�nda e�itim sistemi �� farkl� karakter ve bu karakterleri temsil eden ki�iler aras�ndaki tart��malarla �ekilleniyordu. ��phesiz bu �ekillenmenin k�keni Tanzimat �ncesi geli�melere kadar uzan�r. Bu makalede konunun 1856 �ncesi safhalar�n�n tart��lmas�ndan �ok bu tarihten sonraki yakla��k 20 y�ll�k d�nemde meydana gelen h�zl� geli�meler �zerinde durulacakt�r.
Osmanl� e�itim sistemindeki reform �al��malar� geleneksel medrese e�itiminde meydana gelen t�kan�kl�kla birlikte geli�mi�tir. Bu geli�mede �at��ma halinde olan �� gurup vard�r: Birincisi �teden beri var olan geleneksel e�itimdir, medresedir. Medrese Osmanl�"n�n son d�neminde co�unlukla din ilimlerinin ��retilmesinde odaklanm��t�r. �kinci gurupta ise s�z� edilen gelenek�ilere tepki olarak geli�en ve mevcut e�itim bunal�m� ve ��z�lmenin nedeni olarak mevcut sistemi g�ren tamamen Bat�c� olanlar yer almaktad�r. Bu gurupta din ve fen ilimlerinin tamamen birbirinden ayr�lmas�, hatta birincisinin ikincisine mani olmas� nedeniyle ortadan kald�r�lmas� gere�i vurgulanmaktad�r. Bu guruba g�re din bilimsel geli�meye manidir. Ba

FRANSIZ �HT�LAL�

9/7/2010

sosyal, siyasi, hukuki, vs. alanlarda meydana gelen geli�melerin uzun bir tarihi ge�mi�e sahip olduklar� herkes�e bilinen bir ger�ektir.
18. y�zy�la kadar felsefe salt doktrin ve ilim alan�nda kalm��, halkla temasa ge�memi�, toplum olaylar�na kar��mam�� g�r�n�yor. halbuki bu y�zy�ldan itibaren, d�nya olaylar�na kar��m��, fikirleri idare etmi� ve toplumu de�i�tirmeye y�nelmi�tir. 18. y�zy�l�n "ayd�nl�k �a��" olarak adland�r�lmas�, felsefenin verilerinin; eskisi gibi sadece filozoflar�n kafas�nda kalmay�p, b�t�n bir topluma ve onu meydana getiren fertlere malolmu� olmas�n�n sonucudur.
frans�z ihtilali 18. y�zy�l�n ba�at vakas�d�r ve bug�n bile h�z� t�kenmi� denilemez. zihni haz�rl�� ku�ak s�rm�� ve b�t�n �nemli y�nleri ele�tirel ara�t�rma ve incelemelere konu olmu�tur. tart��malar�n etkisi milli s�n�rlar g�zetilmekten ziyade insani �l��lerde yo�unluk kazanarak y�r�m��t�r ve fransa"n�n ak�l �a��nda entellekt�el �nderli�inin tan�nmas�, bu �lkenin siyasi �nderli�inin kayna�� say�lm��t�r; ��nk� d�nya �zerinde ilerici ve demokratik g��ler kendilerini frans�z h�rriyeti davas�yla �zde�le�tirmi�lerdir...

ANADOLU BEYL�KLER�

9/7/2010

ANADOLU BEYL�KLER�

14. Anadolu beylikleri 21. �ono�llar�ba
15.Candar O�u. 22. Pervane O�.
16. Mente�e 23. Karesi
17.Ayd�n 24. Hamit
18.Saruhan 25 .E �ref
19. Germiyen 26. Ramazan
20. Taceddin 27. Dulkadir
28.Sahip ata 29 . Karaman 30. OSMANLI
ANADOLU BEYL�KLER�
Anadolu Sel�uklu Devleti 1243 y�l�nda K�seda�"da Mo�ollara kar�� ald�� yenilgiden sonra h�zla bir ��k�� devrine girdi.Bu tarihten sonra Anadolu"da b�y�k k��k bir �ok beylik kuruldu.
CANDARO�ULLARI
Candaro�ullar� Beyli�i 1292 y�l�nda Kastamonu Sinop ve �evresinde kurulmu�tur.Fatih zaman�nda bu beyli�e son verilmi�tir.
MENTE�EO�ULLARI
Mente�eo�ullar� G�neybat� Anadolu"da T�rkmenler taraf�ndan kurulmu� bir beyliktir.Bilinen ilk beyi Kuru beydir.II. Murat zaman�nda bu beyli�e son verilmi�tir.
AYDINO�ULLARI
XIV y�zy�l�n ba�lar�nda Bat� anadolu"da Ayd�n ve �evresinde kurulan beyliktir.�lk beyi Mehmet beydir.II.Murat zaman�nda 1426 y�l�nda bu beyli�e son verildi.
SARUHANO�ULLARI
Bat� Anadolu"da merkezi Manisa olmak �zere kurulmu� bir T�rk beyli�idir.Beyli�in kurucusu Saruhan Beydir.�elebi Mehmet taraf�ndan bu beyli�e son verildi.
GERM�YANO�ULLARI
K�tahya ve�evresinde h�k�m s�rm�� bir T�rk beyli�idir.Beyli�in kurucusu Yakup beydir.Anadolu"daki beyliklerin en kuvvetlilerinden birisidir.II.Murat zaman�nda bu beyli�e son verilmi�tir.
TACEDD�NO�ULLARI
Karadeniz sahilinde Bafra ile Ordu aras�nda h�k�m s�rm�� bir beyliktir.
�OBANO�ULLARI
Kastamonu"da Anadolu Sel�uklular�n bir u� beyli�i olarak H�samettin �oban taraf�ndan kurulmu�tur.Candaro�ullar�n Kastamonu"yu ele ge�irdikten sonra beylik y�k�lm��t�r.
PERVANEO�ULLARI
Anadolu Sel�uklular� veziri Muineddin S�leyman Pervane"nin �ocuklar� taraf�ndan 1277"de Sinop"ta kurulmu�tur.
KARES�O�ULLARI
Karesio�ullar� XIV y�zy�l ba�lar�nda Bal�kesir ve �anakkale taraflar�nda kurulmu�tur.I.Murat taraf�ndan beyli�e son verilmi�tir.
HAM�TO�ULLARI
Isparta, E�ridir ve �evresinde kurulmu� bir beyliktir.Beyli�in kurucusu D�ndar beydir.Y�ld�r�m Bayez�t taraf�ndan bu beyli�e son verilmi�tir.
E�REFO�ULLARI
Bey�ehir veSeydi�ehir civar�nda kurulmu� bir beyliktir.Beyli�in kurucusu Seyfeddin S�leyman Beydir.1326 tarihten itibaren beylik ortadan kalkt�.
RAMAZANO�ULLARI
Ramazano�ullar� Adana ve �evresinde XIV. Y�zy�l�n ikinci yar�s�ndan XVII.y�zy�l ba�lar�na kadar h�k�m s�rm�� bir beyliktir. Kanuni Sultan S�leyman zaman�nda bu beyli�e son verilmi�tir.
DULKAD�RO�ULLARI
Dulkadiro�ullar� Elbistan ve Mara� �evresinde kurulmu� bir T�rk beyli�idir. Yavuz Sultan Selim zaman�nda bu beyli�e son verilmi�tir.
SAH�PATAO�ULLARI
Sel�uklu veziri Sahip Ata Fahreddin Ali"nin o�ullar� taraf�ndan Afyon ve �evresinde kurulmu�tur.
KARAMANO�ULLARI
Anadolu Sel�uklular�n�n y�k�l�� s�ras�nda kurulan T�rk beyliklerinden en uzun �m�rl�lerinden bir beyliktir. T�rk�e"yi resmi dil olarak kulland�.Fatih Sultan Mehmet zaman�nda bu beyli�e son verildi.
OSMANLI DEVLET�
Osmanl� Devleti 1299-1922 y�llar� aras�nda �� k�tada h�k�m s�rm�� bir devlettir.Osmanl� Devleti"nin kurucusu Osman Beydir.O�uzlar�n Bozok kolunun Kay� boyuna mensuptur.

YUSUF HAS HAC�B VE KUTADGU B�L�G

9/7/2010

YUSUF HAS HAC�B ve KUTADGU B�L�G

Yazar�n hayat� ve edebi �ahsiyeti
Yusuf"un Has Haciblik"e y�kselmesi:
Kutadgu Bilig"in konusu ve tan�t�m�:
Eserin �nemi ve tesirleri:
Kutadgu Bilig"in n�shalar� :
Kutadgu Bilig"den baz� nasihatlar:
Bibliyografya:
YAZARIN HAYATI VE EDEB� �AHS�YET�
�slami T�rk Edebiyat�" n�n eseri ele ge�en ilk yazar� "Yusuf Has Hacib"tir.Miladi 11.as�r ba�lar�nda T�rkistan"�n Balasagun �ehrinde do�mu�tur.Yusuf rivayetlere g�re boylu poslu oldu�u,g�zel y�zl� ,erkek sesli oldu�u g�steri�li bir erkek vasf� ta��d�� s�ylenir.

Yusuf"un b�rakt�� esere bakarak onun iyi bir tahsil g�rm��,bilgiye k�ymet veren iyi d��nen,iyi yazan fikir ve sanat adam�yd�.Onun �bn"i Sina"n�n talebesi oldu�u rivayet edilir.Bunun sebebi Yusuf"un fikirleriyle �bn"i Sina"n�n fikirlerinin hemen hemen ayn� olmas�d�r.

Yusuf"un �slam k�lt�r� ve terbiyesi i�inde yeti�mesine ra�men eserinde �zellikle dilinde milliyet�i davran��lar� dikkat �eker. Eserinde �zellikle yabanc� kelimelere az yer vermi�,T�rk�e kelime ve terimlere �ok�a yer vermi�tir.Ayr�ca eserinde T�rk�e atas�zlerine manilere ve deyimlere de yer vermi�tir.

Yazar eserinde din ve d�nya i�lerini kar��la�t�rarak hem d�nya i�lerine hem de ahiret i�lerine �nem verilmesi gerekti�ini belirtmi�tir. B�ylece eserinde dini, ahlaki hukuki, sosyal, siyasi problemler �zerinde durmu�, d��nm�� ve bu konular� ayr� ayr� i�lemi�tir.
Yusuf"un Has Haciblik" e Y�kselmesi
Yusuf eserini bitirdikten sonra eserini Karahanl� h�k�mdar�" Tabga� Bu�ra Kara Hakan Ebu Ali Hasan Bin S�leyman Aslan Kara Han"a ithaf etmi�tir. Bunun �zerine h�k�mdar eseri kabul ederek Yusuf"a ordu kumandanl�� ve vezirlikten sonra gelen Has Haciblik r�tbesini vermi�tir.

Has Haciblik"e y�kselmek kolay bir i� de�ildir. Bu r�tbeye y�kselmek i�in �u �zellikler gerekiyordu: Y�z, k�yafet, boy pos, anlay��, ak�l, zekilik, bilgi, tav�r ve davran�� bak�m�ndan se�kin insan olmak laz�md�. Bu nedenle her insan�n bu r�tbeye y�kselmesi g��t�.

Has Haciblik mertebesine y�kselen bir ki�i b�t�n insanlar� , fakir , dul ,�ks�z , yoksul yetim olsun b�t�n dertlerini , dileklerini ve temennilerini dinliyor , haks�zl��a u�rayarak hak isteyenlere Has Hacib yard�m ediyor ve daha bir�ok saray ve cemiyet i�lerini g�r�yordu .

"Hacib zeki ve bin t�rl� bilgiye sahip olmal�d�r" diyen Yusuf eserinde ulu Haciblik vazifesini 90 beyit tutar�nda bir bahis halinde tan�t�r ve ulu Hacib olarak insan� inceden inceye tasvir edip bu mevkiye gelmenin meziyetlerini bize s�yl�yor.

Yusuf;Kutadgu Bilig"i yaz�nca bu mevkiye getirilmi�tir. Fakat Has Haciblik i�in say�lan �artlar�n m�him bir k�sm�n�n belkide tamam�n�n yazar�m�zda mevcut bulunmas� m�mk�n hatta tabidir. ��nk� kitab�nda ulu Haciblik i�in sayd�� vas�flar Yusuf "un kendisinde bulunmasayd� bu r�tbeyi kabul etmezdi.
Kutadgu Bilig"in konusu ve tan�t�m�
Eserin esas konusu cemiyet halinde ya�ayan
�nsanlar� maddi ve manevi bak�mdan hem bu
d�nyada hem de ahiret de mesut edecek
yollar bulmakt�r.Bu yollar� bir sosyal nizam
i�inde, bir hukuk prensibi, bir idare disiplinini
��tler halinde ifade etmektir.

Yusuf Has hacib taraf�ndan yaz�lan ve bug�n
hala �slami T�rk Edebiyat�"n�n ilk eseri olmak
s�fat�n� muhafaza eden kitab�n ad�d�r. Bu ki-
tapta �slami K�lt�r olsa da yazar bu k�lt�r�
benimsemesine ra�men eserinde T�rk�e un-
Surlar kullanarak milli kalmay� ba�arm��t�r.

"Kut",T�rk�e"de ,saadet,devlet anlamlar�na
gelir.Kutadgu Bilig: kutluluk bilgisi,saadet
bilgisi, devlet olma bilgisi manalar�na gelir.
Kitap,gerek fert gerek cemiyet halinde ya�a-
yan insanlar�n ahirette ve bu d�nyada mesut
olabilmeleri i�in tutacak yollar� g�steren
eserdir.

Bu eser insanlara ��t ve bilgi verdi�i i�in di-
daktik bir eserdir.Hem dini hayatla ilgili, hem
de bu d�nyayla ilgili insanlara ��tler vererek
onlar�n mutlu, saadetli ya�am i�in uyulacak
yollar� g�steren bu eser tam bir bilgi kitab�
�eklindedir.

Kutadgu Bilig, Ka�kar-Hakaniye leh�esiyle
yaz�lm��t�r.Bu eser mesnevi �ekliyle yaz�lm��,
manzum bir eserdir.Eserin sonunda kasid

19. YY. AVRUPASINDA DEMOKRAT�KLE�ME HAREKETLER�

9/7/2010

19. YY. AVRUPASINDA DEMOKRAT�KLE�ME HAREKETLER�

��NDEK�LER
A) A) FRANSIZ �HT�LAL� VE YAYDI�I F�K�RLER
B) B) SANAY� DEVR�M� VE BUNU AVRUPADA DO�URDU�U SONU�LAR
1- 1- SANAY� DEVR�M�
2- 2- SANAY� DEVR�M� �LE �LG�L� AKIMLAR
a) a) Kapitalizm
b) b) Emperyalizm
c) c) Sosyalizm
C) 19. YY. AVRUPASINDA ORTAYA �IKAN D��ER DOKTR�NLER
1- 1- L�BERAL�ZM
2- 2- ANAR��ZM
SONU�
KAYNAK�A
A) FRANSIZ �HT�LAL� VE YAYDI�I F�K�RLER
Orta�a�"�n kapanmas�ndan sonra R�nesans ve bunun bir sonucu olan Reform, d��ncede b�y�k de�i�ikliklere neden olmu�, Ayd�nlanma Devri ad�n� alan 18. yy. ile yeni bir d�nem ba�lam��t�r. Akla ve deneye yer veren ve mucizeyi reddeden Ayd�nlanma Devri ile o zamana kadar egemen olan d�nya g�r�� yeni bir �ekil alm��t�r.
Ayd�nlanman�n temelinde ak�l yer almaktad�r. Ak�l, varl�� d�zenleyen do�a kanunlar�n� bulacak ve b�ylelikle insanl��n� geli�imini, ilerlemesini sa�layacakt�r. Akl� siyasal ve sosyal alanda egemenlik sa�lamas�, d��nen insan� dar kal�pl� d��nce sisteminden ��kararak, serbest d��nme ve inceleme y�ntemine g�t�rm��, b�ylece �zg�rl�k fikrine ula��lm��t�r. �zg�rl�k fikri ise, mevcut mutlakiyet�i d�zenin kar��s�nda yer ald��ndan, insanl��n kurtulu�u ve mutlulu�a kavu�mas� �eklinde de�erlendirilmi�tir[1]. Ayd�nlanma, Frans�z Devrimi"nin ��kmas�nda etkili olmu� ve bu d��nsel ve sosyal de�i�me Avrupa"da ve b�t�n d�nyada daha sonralar� meyvelerini vermi�tir.
Ayd�nlanma devri, Avrupa"y� fikren geli�tirmi� ve �ngiltere"deki 18. yy.daki sosyal ve siyasal de�i�iklikler, Avrupa"y�, �zellikle de Fransa"y� yeni bir devir a�maya y�neltmi�tir.
Frans�z Devrimi �ncesi Fransa"da mutlak kral hakimdir. Kral, t�m kuvvetini ve kudretini tanr�dan almaktad�r. 16. Louis"nin dedi�i gibi, "Devlet benim!" zihniyeti, kral�n her t�rl� g�ce sahip oldu�unu ifade ediyordu. Fransa"da ihtilali haz�rlayan nedenler vard� :
Fransa"da kral, devlet ve toplum hayat�na tam hakimdi. Medeni ve siyasi h�rriyetin s�z� edilmemekte, bozuk bir y�netim tarz�, fel�li bir adalet mekanizmas�, zalim bir y�netimin �zelliklerini g�stermekte idi. Ayr�ca s�n�flar aras�ndaki ayr�cal�klar, papazlar�n ve asilzadelerin devlet hayat�nda egemen olu�u, adil olmayan vergi da��t�m�, toplumda b�y�k huzursuzluklar yarat�yordu. E�itim ve ��retim ihmal edilmi�ti ve din adamlar�n�n tekelinde bulunuyordu. Ayr�ca bas�n da sans�re u�ramaktayd�. �lkenin ekonomik durumu da iyi de�ildi.
Devrimi haz�rlayan nedenler aras�nda, Frans�z d��n�rlerin de b�y�k etkilerinin oldu�unu s�ylemeliyiz. Montesquieu, Voltaire, J.J. Roussseau, Diderot gibi d��n�rler, ihtilalden �ok �nce insan �zg�rl��n� ve demokrasiyi savunmu�lard�r.
A.B.D."deki �zg�rl�k ve ba��ms�zl�k hareketinin ba�ar� sa�lamas�, Fransa"da da ayn� fikirlerin yay�lmas�na neden olmu�, Frans�z Devrimi"nin bir an �nce ger�ekle�mesine ortam haz�rlam��t�r. �htilalciler, yaln�z akl�n ve mant��n hakim olaca�� bu yeni ortamda, insanlar�n sonsuz refah ve mutlulu�a eri�ece�ine inan�yorlard�. 14 Temmuz 1789"da ba�layan Frans�z ihtilali, devlet ve toplum hayat�nda �nemli de�i�ikliklere neden olmu�tur. 27 A�ustos 1789"da yay�nlanan �nsan ve Vatanda� Haklar� Bildirisi, b�t�n insanlar�n �zg�r ve e�it olduklar�n� ilan etmekteydi. Bu bildiri, Fransa"da demokrasinin temel yap�s�n� olu�turmu�tur. Devrim, derebeyli�e kesin darbeyi vurmakta ve s�n�f ayr�m�n� ortadan kald�rmaktad�r.
Devrimin �nc�lerinden Rousseau, �zg�rl��n yan�nda e�itli�i, toplumsal s�zle�menin temeli saym��t�r. �htilalin bir parolas� olan e�itlik, kanun �n�nde herkesi e�it saymaktad�r. E�it insanlar, toplumda birbirlerine kar�� bask� kuramayaca��ndan, her insan �ncelikle kendisini kontrol etmektedir. E�itlik, herkesin ��kar�n�n e�it oldu�unu, e�it hakka sahip oldu�unu ifade etmektedir.
Fransa"da, "Frans�z vatanda�l��" hissini yaratan, Frans�z Devrimi"dir. �htilal, �zg�rl�k, e�itlik ve adalet parolalar� ile birlikte, milliyet�ilik ve milli egemenlik ilkelerinin de getirmi�tir. Devrimin, 17. yy.da ger�ekle�en �ngiliz Devrimi"nden ve 18. yy.�n sonlar�nda ba�ar�ya ula�an ve Amer

TAR�H - ROMA TAR�H�

9/7/2010

roma tarihi

D�YALEKT�K D��NCE TAR�H�

9/7/2010

D�YALEKT�K D��NCE TAR�H�

Do�u halklar�nda metafizik d��ncenin g�n�m�ze kadar a��r bast�� a��k�a g�r�lmektedir. Eski do�u felsefesinin en temel �zelli�i dura�an (statik) ve de�i�mez bir d�nya g�r��ne dayanm�� olmas�d�r. �inliler ve Hintliler e�yan�n �z�n�, yani cevherini hi� de�i�meyen ve kendi kendine �zde� olan bir �ey olarak g�r�r�ler.
�in felsefesinde birde kar��tl�klar ilkesinden bahsedilir. �inliler d�nyan�n kurulu�unda bir tak�m ikilikler ve kar��tl�klar oldu�unu kavram��lard�r. Mesela �inliler g�ky�z�n� do�urtucu bir erkek yery�z�n� de yani topra�� da do�urgan bir di�i olarak g�r�yorlard�.
Eski �ran felsefesinde kar��tl�klar aras�nda bir �at��ma ve sava� oldu�unu g�r�yoruz. Bu anlay��a g�re evrendeki her�ey iki kategoriye ayr�lm��, bir tarafta ��k ilkesinin y�neltti�i iyilik di�er tarafta k�t�l�k ilkesinin y�netti�i k�t�l�k .
YUNAN D��NCES�NDE D�YALEKT�K
Yunan felsefesinde daha ba�lang�c�ndan beri �ocuk�a ve basit bi�imde de olsa diyalektikten, olu� ve de�i�me kavramlar�n� dile getirerek bahsedildi�ini duyar�z.
HERAKLE�TOS
Milattan �nce 535-475 ya�ad�� san�lan Heraklietos Efesli bir aristokrat�n o�ludur. Kendisi bir ayaklanmaya kat�lm�� ve ba�ar�s�zl�� zerine Artemis tap�na��na kapanarak D�nya ile ilgisini kesmi�tir.
Heraklietos insan� bir nesne olarak ilk defa ele alm��t�r. Ve ben kendimi al�yorum demi�tir. Heraklietos"a g�re evrendeki her�ey de�i�ikli�e u�rar. Bozulmayan hi�bir �ey yoktur. Ayn� �rma�a iki kez giremezsin. ��nk� her seferinde ge�en ba�ka bir sudur.
�nsan ruhu da son derece incelmi� ve ar�nm�� bir ate� unsurudur. Kuru ak�l daha bilge daha ak�ll�d�r. Rutubet ruhun ate�ini karartt�� zaman ak�l g�c�n� kaybeder. Sarho�luk bu durumun en iyi �rne�idir.
ZENON
Aristotelese g�re diyalekti�in babas� Heraklitos de�il Eleal� Zenondur. Zenonun diyalekti�i �zde�lik ve negatiflik ilkesi �zerine dayan�r. Zenon sadece varl��n varoldu�unu ve varolmayan�n varolmad��n� ileri s�rer. Zenona g�re evrende g�rd��m�z �okluk ve �e�itlilik asl�nda �zle ilintisi olmayan temelsiz g�r�n��lerdir.
Zenon hareketin imkans�zl��n� g�stermek i�in �e�itli �rnekler vermi�tir. At�lan bir ok hedefine varabilmek i�in ardaki b�t�n noktalarda ayr� ayr� bulunmak zorundad�r. Bulunmak durmak demek oldu�una g�re ok b�t�n u�u� s�resince duruyor demektir.
SOF�STLER
Sofistler genel problemlerden uzakla��p d��ncesi iradesi ve duygusal hayat� ile insan�n kendisini incelemeye �al��m��lard�r.
SOCRATES
Socrates geleneklere sayg� duymamakta ve devrimci bir �izgi �izmektedir. Sokratesin b�t�n ustal�� sanki bilmiyormu� gibi yaparak kendi d��nd��n� saklamas�nda ve ba�kalar�ndan bir �eyler ��renmek istiyormu� gibi yapmas�nda yatmaktad�r. Sokrates y�nteminin amac� problemi ��zmek de�il gerekti�i gibi ortaya koymakt�r. Kabul ettirmek de�il problemi ayd�nlatmakt�r.
PLATON
Milattan �nce 427-327 y�llar�nda ya�am��t�r. Bilimsel y�ntemini insana ba�l� olmaktan kurtarmak istiyordu. Ara�t�rman�n her t�rl�s�n�n beyhude oldu�unu dile getirmi�tir. Bunuda �u �ekilde izah etmi�tir. Arad��m her hangi bir �eyi ya �nceden biliyorumdur ,(bu durumda ara�t�rmama gerek kalmaz) yada ara�t�rd��m �ey hakk�nda hi� bir �ey bilmiyorumdur. Bu durumda da herhangi bir �ey ��renmeme imkan yoktur. ��nk� ara�t�rmay� nas�l yapmam gerekti�ini bilemem. Demek ki bilimin de�eri olmad�� gibi ba�ar�ya ula�ma �ans�da yoktur.
AR�STOTELES
M-� (384-322) Aristoteles bir gen�lik yap�t� olan Topiklerde diyalektikten etrafl�ca s�z eder. Bu kitab�n amac� muhtemel �nc�llerden kalkarak ileri s�r�len her problem �zerine kan�tlama yapmam�z ve bir kan�t ileri s�rd��m�z zaman bu kan�ta kar�� her hangi bir �ey s�ylemekten ka��nmam�z� sa�layan bir y�ntem bulmakt�r.
ORTA �A�DA D�YALEKT�K
Hristiyanl�k bir felsefe de�il dindir. Bununla beraber tanr� s�z�( vahiy ) felsefeyi gereksiz hale getirmemi�tir. Kecskes bu durumu a��klamak i�in iki tana durum ileri s�r�yor.
1-�nsan o�lunun inand�� eyi anlamaya ve onu d��nce yoluyla geli�tirmeye �al��mas� do�ald�r. Bu durumda felsefe gerekli bir �eydir. �

TOPRAK IDARESI

9/7/2010

TOPRAK IDARESI
Osmanl� Devletinin kurulu� d�neminde ve bu devletin ekonomik, sosyal ve askeri geli�mesinde �nemli derecede rol oynayan etkenlerden biri de ��phesiz ki toprak sistemidir. Bu sistemin geli�mesi ile ilgili m�esseseler, devlete bir dinamizm veriyordu. Bu sebepledir ki ortadan kalk�p tarihe mal olusuna kadar toprak, bu devletin hayat�nda �nemli bir rol oynam��t�.
Bir toplumun, devlet olabilmesi i�in, baz� hususiyetleri ta��mas� gerekir. Toprak (�lke) bu hususiyetlerin bas�nda gelmektedir. ��nk� her ba��ms�z devletin, hak ve salahiyetlerini, mutlak surette kullanabildi�i, belirli s�n�rlarla tespit ve tayin edilmi� bulunan co�rafi bir toprak par�as� diye tarif edilen "�lke" kavram�, ancak belli bir topra�a sahip olmakla m�mk�n olabilir.
�slam �ncesi T�rklerinde toprak, biri fertlerin di�eri de cemaatin olmak �zere iki k�sma ayr�l�yordu. �slam �ncesi T�rk devletlerinin, k�smen yerle�ik de olsa, g��ebe hayat tarz� ve ananelerine g�re bir m�lkiyet telakkisine sahip olduklar� bilinmektedir. Hayvanlar�na otlak vazifesi g�rmesinden dolay� g��ebeler i�in topra��n ehemmiyeti b�y�kt�. Eski T�rklerde otlaklar, fertlerin de�il, kabile veya cemaatlerin m�lkiyetinde bulunuyorlard�. Yedisi havalisinde oturan Kazak-K�rg�zlar�n isledikleri topraklarda, �zel m�lkiyet ve cemaat m�lkiyeti olmak �zere iki tip m�lkiyet vard�. �zel m�lkiyete dahil bulunan arazi, kabilenin m��terek m�lkiyetinde bulunan topraklar�n payla��lmas� ve �ah�s ile kabileye ait olmayan bos yerlerin benimsenmesi suretiyle meydana gelmi�ti. Hususi m�lkiyette sahibi, tam anlam�yla tora�� temell�k eder. �ld�� zaman arazi, o�ullar�na miras kal�r. Ancak varis bulunmad�� zaman s�z konusu olan toprak cemaata kal�r. Cemaat i�erisinde yeni bir aile kurulunca, cemaat ona idaresindeki araziden bir hisse verir. �ayet verilebilecek yeni bir arazi yoksa, cemaat taraf�ndan onun i�in, bir arazinin tedarik edilmesine �al��l�rd�. Cemaat m�lkiyetine ait olan arazi, muayyen par�alara ayr�larak bir kira kar��l��nda ge

TAR�H - OSMANLI ORDUSU

9/7/2010

osmanl� ordusu

ERMEN� SOYKIRIMI

9/7/2010

1 Mart 2002 S�zde Ermeni soyk�r�m� konusunda 1987 ve 2000 y�llar�nda att�� ad�mlar�na d�n bir yenisini daha ekleyen Avrupa Parlamentosu, T�rkiye"ye bu konuda "uzla�ma temeli olu�turmas�" �a�r�s�nda bulundu.

-Orta Asya cumhuriyetlerinin liderleri, yeni bir g�venlik pakt�n� ve bir ekonomik i�birli�i �rg�t�n�n kurulmas�n� �ng�ren anla�malar imzalad�.Kazakistan"�n Almat� kentinde bir araya gelen �zbekistan, Tacikistan, K�rg�zistan ve Kazakistan liderleri �slam Kerimov, �mamali Rahmanov, Askar Akayev ve Nursultan Nazarbayev, g�venlik pakt�n�n yan� s�ra can �eki�mekte olan ekonomik i�birli�ini yeniden canland�rmak i�in Orta Asya ��birli�i �rg�t�"n�n kurulmas�n� �ng�ren anla�maya imza att�lar. T�rkmenistan"�n kat�lmad�� bu �rg�t, 1994"te kurulan Orta Asya Ekonomik Toplulu�u"nun yerine kuruldu. Kazakistan Cumhurba�kan� Nursultan Nazarbayev, d�nya haritas�nda bir b�lgenin ekonomik politikas�n� etkileyebilecek ciddi bir ekonomik birli�in meydana geldi�ini s�yledi. Nazarbayev, b�lge �lkelerinin istikrar� i�in kendilerinin bir g�venlik mekanizmas� olu�turmaya ihtiya�lar� oldu�unu belirtti.

-Rusya, Hazar Denizi"nin payla��lmas� konusunda k�y�da� 5 �lkenin ilkesel olarak anla�maya vard��n� a��klad�.Hazar"dan sorumlu Rusya D��i�leri Bakan� Yard�mc�s� Viktor Kalyujni, Hazar"�n payla��m� konusundaki anla�ma �zerinde 5 k�y�da� �lkenin son d�zeltmeleri yapt��n� duyurdu. Anla�man�n onaylanmas� i�in T�rkmenistan taraf�n�n tutumu bekleniyor. Viktor Kalyujni, yetkili, Hazar"a k�y�s� olan b�t�n �lkelerin denizyata��n�n b�l�nmesi konusunda anla�t��n� belirtti. Rus yetkili, �lkelerin k�y�lar d��nda sular�n ortak kullan�lmas� konusunda da hemfikir olduklar�n� s�yledi, ancak deniz zemininin nas�l payla��laca�� konusundaki g�r�� ayr�l�klar� giderilemedi.

- KKTC Cumhurba�kan� Rauf Denkta�, do�rudan g�r��melerin ikinci turunun ilk bulu�mas�nda, Rum Y�netimi lideri Glafkos Klerides ile genel bir de�erlendirme yapt�klar�n� ve "g�r��menin iyi ge�ti�ini" s�yledi. Denkta�, g�r��menin ard�ndan yapt�� a��klamada, Rum kesiminin ilk tur g�r��melerinin d��k�r�kl�� oldu�u yolundaki bas�nda yer alan de�erlendirmelerini de ele�tirdi.

-Yunanistan�n "�stanbul Bo�az�, NATO belgelerine Bosphorus diye ge�sin" inad� y�z�nden Ankara ile Atina aras�nda yeni bir gerginlik ��kt�. Atina, "Bosphorus" ifadesi bulunmayan hi�bir belgeyi imzalamayaca��n� bildirince, T�rkiye de "Bosphorus ifadesi bulunan belgeleri imzalamay�z" diye rest �ekti.

2 Mart 2002 Kazakistan ile T�rkiye aras�nda diplomatik ili�ki kurulmas�n�n 10. y�l� tamamland�.Kazakistan"�n Ankara B�y�kel�isi Kayrat Sar�bay, iki karde� �lkenin i�birli�inin �nemli bir noktaya geldi�ini, ekonomik ili�kilerde birtak�m "b�rokratik s�k�nt�lar" ya�ansa da, k�lt�rel ve e�itim alan�nda fevkalade bir geli�me oldu�unu s�yledi. T�rkiye"nin KOB�"ler konusundaki tecr�besinden yararlanmak istediklerini belirten B�y�kel�i Sar�bay, e�itim i�birli�inin �ok �nemli oldu�una i�aret ederek, "Mesela �u anda bin civar�nda ��rencimiz T�rkiye

T�RK S�YAS� TAR�H�NDE SULTAN ABD�LMEC�D

9/7/2010

B�R�NC� B�L�M
T�RK S�YAS� TAR�H�NDE SULTAN ABD�LMEC�D
(1839-1861)
I. Giri�
Sultan Abd�lmecid Han, �kinci Mahmud"un o�lu olup, babas�n�n �l�m� �zerine on yedi ya��nda Osmanl� taht�na oturdu. Babas� ona b�t�n reformcu fikirleri vermi�ti. H�k�mdarl��n�n ilk y�llar�nda �slahat kar��tlar�yla m�cadelelerde bulundu ve k�sa zamanda onlar�n yerine �slahat�� bir ekibi iktidara getirdi.
Avrupa �rne�iyle yenile�me taraftarlar�n�n ba��nda Mustafa Re�id Pa�a geliyordu. Re�id Pa�a devleti i�ine d��t�� g�� durumdan kurtarmak i�in Avrupal� devletlerle anla�mak ve onlar�n himaye ettikleri H�ristiyan az�nl�klara T�rklerle e�it haklar verilmesini d��nm��t�. Bunun i�in padi�ah� da ikna ederek me�hur Tanzimat Ferman�n� yay�nlad�.
Sultan Abd�lmecid"in padi�ahl�� d�neminde Osmanl� Avrupa ili�kilerinde K�r�m Sava�� ve ard�ndan imzalanan Paris Antla�mas� �nemli noktalard�r. Bu olaylar Osmanl� i�in bir d�n�m noktas� olmu�tur. Paris Antla�mas� metnine eklenen Islahat Ferman� ise Osmanl� Devleti i�inde ya�ayan az�nl�klar� M�sl�man halktan �st�n duruma getirdi�inden �ok m�himdir. (G�ng�r, 1999, s;385)
A. Abd�lmecid"in �ahsiyeti, Aile Efrad�
Halk aras�nda Sultan Mecid diye bilinen I. Abd�lmecid, II. Mahmud"un Bezm-i Alem Valide Sultan"dan do�ma b�y�k o�ludur ve babas�n�n 1 Temmuz 1839 tarihinde vefat etmesi �zerine Osmanl� taht�na 16 ya��ndayken oturdu. Do�u dillerinden Arap�a ve Fars�a"y�, bat� dillerinden ise Frans�zca"y� �ok iyi biliyordu, iyi bir hattat idi. Bat� musikisine a�inayd�. Mevlevi tarikat�na mensuptu. Di�er Osmanl� padi�ahlar�ndan farkl� olarak memleketi �e�itli y�nlerine d�zenledi�i alt� seyahatle dola�m��t�. Yak��kl� olan Sultan Abd�lmecid, babas�n�n aksine nazik, zeki ve merhametli idi. Sultan Abd�lmecid"in Kad�n Efendileri: Servet-seza Ba� kad�n efendi, �evk-efza Valide Sultan; Sultan V. Murad"�n annesi ve ikinci kad�n efendi, Ha�-yar ikinci kad�n efendi, Ho� yar ikinci kad�n efendi, Tir-i M�jgan Valide Sultan; ��nc� kad�n efendi ve II. Abd�lhamid"in annesi, Verd-i Cenan ��nc� kad�n efendi, G�lcemal d�rd�nc� kad�n efendi, Rahimeperest� valide sultan, d�rd�nc� kad�n efendi ve II. Abd�lhamid"in manevi annesi, G�listu d�rd�nc� kad�n efendi, D�zd-dil ��nc� kad�n efendi, Bezmi alt�nc� kad�n efendi, Mahitab be�inci kad�n efendi. �kballeri: Nalan-� Dil han�mefendi, ��nc� �kbal Ceylan-yar han�mefendi, �kinci �kbaldir. Ay�e Serfiraz han�mefendi, ikinci ikbal. Saray�n ad�n� bat�ran kad�nd�r. Nergis han�mefendi d�rd�nc� ikbal, N�khet-Seza han�mefendi ba� ikbal. �ocuklar�: �ehzade Sultan Murad V., �ehzade Sultan Abd�laziz, Sultan Mehmed Re�ad V., �ehzade Mehmed Ziyaadin Efendi, �ehzade Mehmed Vahid�ddin Efendi (Sultan Vahid�ddin), Rabi"a Sultan, M�nire Sultan, �ehzade Mehmed Fuad Efendi, Fehime Sultan, �ehime Sultan"d�r. (Akg�nd�z, 1999, s; 245-247)
B. Sultan Abd�lmecid"in Yeti�me Tarz�, Yenile�me Hakk�ndaki D��nceleri
Sultan Abd�lmecid 17 ya��nda bir delikanl� olarak tahta ��kt�. Bir bat�l� dili (Frans�zca) bilen ilk padi�aht�. Tanzimat"�n getirmi� oldu�u k�s�tlamalar ve devletin yar� s�m�rge durumuna d��m�� olmas� dolay�s�yla babas� kadar mutlak bir h�k�mdar olmas�na imkan yoktu. Ama zaten tabiat� da buna �ok elveri�li de�ildi. Islahat yolunda kararl� g�r�n�yordu. Fakat zaman�nda Osmanl� Devleti ba��ms�z olma niteli�ini b�y�k �l��de yitirdi�i i�in, bu �slahat severli�in ne �l��de i�ten oldu�u ne kadar �ngiliz-Frans�z bask�s�na boyun e�mekten ibaret oldu�unu kestirmek zordur. Onun zaman�nda ve hatta te�vikiyle II. Mahmud d�neminde ba�layan ve ancak y�zeyde kalabilmi� olan �slahat�n k�kle�mesi y�n�nde olumlu ad�mlar at�ld�. (Ak�in, 1997, s; 122)
Abd�lmecid, babas� taraf�ndan bat�l� prensler gibi �zenle yeti�tirilmi�, Frans�z dilini ve bat� musikisini iyi bilen, terbiye ve nezaketi ile tan�nm�� bir padi�aht�r. Tahta ��kt��nda imparatorlu�un durumu hi� de iyi de�ildi. Devletin b�t�n uzuvlar�nda beliren ��kme tehlikesini bir an �nce �nlemek i�in, siyasi, idari, hukuki, mali y�nlerden k�kl� de�i�iklikler yap�lmas� gerekiyordu. Sult

BATILILA�MA E��NDE OSMANLI DEVLET�

9/7/2010

Bat�l�la�ma E�i�inde Osmanl� Devleti :

18. Y�zy�l Ortas�nda Osmanl� D�zeni :

Osmanl� siyasal tarihinde birbiriyle ili�kili iki ana temel vard�r i� siyasi d�zende h�k�mdar�n , merkezin g�c�,d�� siyasal ili�kilerde devletin askeri g�c�ne dayanan geni�leme gelene�i , fetih politikas�.

Osmanl� �mparatorlu�unun �ekirde�i bir ak�nc� toplumuydu ; bu sava�� ekirdekten ��kan devlet yap�s� �ekillendik�e devlet kurumlar�n�n askeri niteli�i �nde gelmi�, geni�leme siyaseti s�rd�r�lm��t�.Devlet i�inde sava��lar�n,askerlerin, rol� o derece �nemliydi ki, toplumun ilk ve en k�kl� b�l�nmesi askeri olanlar ve olmayanlar aras�ndayd�.Tabii bunda g�� sahibi "olman�n da etkisi g�z ard� edilemez.Asl�nda Askeri terimi Osmanl� Devleti kurumlar� ile igili, devlete hizmet eden ve bunun kar��l��nda dirlik,ge�inme , alan b�t�n g�revlileri kaps�yordu.Osmanl� Devleti"nde asker Devlet anlam�na geliyordu

Ak�nc� toplumundan devlete ge�i�te en b�y�k ve en �nemli geli�me toplumun ba��ndaki beyin r�tbesinin y�kselmesi ile h�k�mdarl��a, padi�ahl��a ge�i�le ya�anm��t�.Devlet d�zeninin sa�lanmas� da her s�z� kanun olan padi�ah�n dizginleri elinde tutmas�na ba�l�yd�.
Devletin d�zenli ordusu d��a geni�lemede ve d�� siyasette �ok etkili bir kurum haline geldi.

Buna kar��n Osmanl� devletinin ve toplumunun daha 1600 "lu y�llarda ge�irdi�i sars�nt�lardan, �a��n gerisinde kal�nd��n�n anla��lmas�ndan , toplumsal d�zende , hukukta �atlamalar meydana gelmesinden sonra olu�an de�i�im r�zgar� 18. y�zy�lda kar��m�za �ok farkl� bir imparatorluk ��karm��t�.Ba� edememeye ba�lad�� Avrupa"n�n kar��s�nda tutunabilmek i�in Avrupal�lar "dan daha �ok �ey ��renmeye Avrupa kurumlar�n� taklit etmeye
bat�l�la�maya ba�lad�.

Osmanl� kurumlar�n�n i� d�zende ve d�� geni�lemedeki etkinli�i birbirleriyle ili�kili oldu�u gibi bu kurumlar�n de�i�iminde i� ve d�� etkenler birlikte etkili oldu.Osmanl� Devleti co�rafi etkenler nedeniyle di�er Asya devletlerine nazaran i� etkenlerin �at��mas� sonucundan �ok Avr

KARAMANO�ULLARI BEL��

9/7/2010

Karamano�ullar� Beyli�i
T�rk�eden ba�ka dilin konu�ulmas�n� yasaklayan Karamano�ullar�, Osmano�ullar�n�n en b�y�k rakibi idi. Anadoluda yakla��k 230 y�l h�k�m s�ren bu beylik, T�rkmen beyliklerinin Osmano�ullar�dan sonra en �nemlisi, en kudretlisidir. Merkezi Karaman (o zamanki ad� Larende) olan geni� bir b�lgede, g��l� bir devlet olarak h�k�m s�rm�� ve B�y�k Sel�uklu Devletinin halefi, Anadolunun hakimi olmak i�in Osmanl�larla m�cadele etmi�lerdi. Karaman Tac� bir prenslik de�il, bir krall�k say�lm��t�r.
Konyay� yani T�rkiye Hakanl��n�n sab�k ba�kentini ellerinde tutan Karamano�ullar�, Sel�uklular�n halefi olarak kendilerini takdim eylemi�lerse de, Osmano�ullar�n�n jeopolitik vaziyetinden, gazalar�n�n yaratt�� prestijden ve h�k�mdarlar�n�n emsalsiz dehas�ndan m�tevellit bulunan rekabet ve �st�nl�� kar��s�nda, bu iddialar� hayalden �teye gidememi�tir. Anadolu Birli�ini yapmak ve T�rkiye Hakanl��n� yeniden in�a etmek istiyen Osmano�ullar�na en b�y�k g��l�k ��kartanlar, Karamano�ullar�d�r. Osmanl�lar�n �evket ve azametini zedelemek, m�mk�nse y�kmak i�in, Avrupa H�ristiyan devletleri ile bile ittifak akdetmi�lerdir.
Karaman T�rkmen Beyli�i, 1250 y�llar�ndan 1487ye kadar takriben 237 y�l s�rm��t�r. Fakat son y�llar, mutlak Osmanl� hakimiyeti alt�nda ge�mi� ve Karamano�ullar�, ��elde k��k bir toprak par�as� ile iktifa eylemi�lerdir. Karamano�ullar�, 1308e kadar T�rkiye Hakanl��n�n bir par�as�n� meydana getirmi�ler ve Sel�uko�ullar�na tabi olmu�lard�r. Hatta Sel�uko�ullar�n� �lhanl� boyunduru�undan kurtarmak i�in milli ihtilaller ��karm��lar ve Memluk T�rkleri taraf�ndan desteklenmi�lerdir. Karamano�ullar�n�n Orta Anadoluda prestijleri bu y�zden �lhanl� tahakk�m�nden b�kan T�rk halk tabakalar� aras�nda �ok artm��t�r.
1335e kadar Karamano�ullar�, mecbur olduk�a �lhanl�lara tabi olmu�lar, fakat bu tabiiyet ba��n� koparmak i�in her t�rl� f�rsat� kullanm��lard�r. Bu tarihten sonra istiklal kazanm��larsa da, Memluk tesiri �lkeden eksik olmam��t�r. Karamanl�lar, Memluklerin hakimiyet sahas�na do�ru yay�lma temay�lleri g�sterdikleri i�in, arada �at��malar olmu�tur. 1399dan 28 temmuz 1402 ye kadar 3 y�l Karaman Beyli�i, Osmanl� �mparatorlu�una kat�lm��, Ankara felaketinden sonra Timur taraf�ndan, eskisinden daha geni��e olarak diriltilmi�tir. 1399a takadd�m eden senelerde de Karamanl�lar, Osmanl� n�fuz sahas�na girmi�ler, hatta onu metbu tan�m��lard�r. 1417de Memlukleri metbu tan�m��lar, fakat az sonra tekrar Osmanl�lar� metbu tan�maya mecbur olmu�lard�r. Bununla beraber her f�rsatta Osmanl�lara ba� kald�rmaktan geri durmam��lard�r.
1250 y�l�ndan 1256 y�l�na kadar, takriben 6 y�l Ere�li, 1256 y�l�ndan 1261e kadar takriben 5 y�l Ermenek, Beylik ba�kenti olmu�tur. Sonra ba�kent o zaman daha �ok Larende denen Karaman �ehrine nakledilmi�, sonuna kadar bu �ehirde kalmakla beraber Konya, zaman zaman, �lkenin en b�y�k �ehri olmak haysiyetiyle taht �ehri de olmu� ve baz� beyler burada oturmu�lard�r.Karamano�ullar�, O�uzlar�n Ka�ar boyu beylerinden olan Ahmed Sadeddin Beyin o�lu Nure Sufi Beyden inmi�lerdir. Nure Sufi Bey, Eretna Beyin halas� ile evli idi.
2,5 as�rl�k tarihleri boyunca Karaman topraklar� b�y�y�p k��lm��t�r. �nceleri as�l ��ele yani G�ksunun bat�s�nda kalan topraklara, Manavgat �ay�n�n do�usunda kalan topraklarla Alaiyeye, Ermenek, Had�m, Bozk�r, Karaman, Ere�li taraflar�na hakim olmu�lard�r. Zaman zaman Konyaya girmi�lerse de, Sel�uko�ullar� nam�na hareket etmi�, h�k�mdarl�k iddia etmemi�lerdir. Anadoluda �lhanl� hakimiyeti kalkt�ktan sonra Konyay�, Ankaraya kadar ele ge�irmi�lerdir. 1417de Tarsusu Memluklere b�rakm��lar, 1433te Bey�ehrini Osmanl�lardan alm��lar, 1437de Kayseriyi Osmanl�lara vermi�ler, fakat Develikarahisar sonuna kadar Karamanl�larda kalm��, 1465te Osmanl�lar taraf�ndan Ak�ehir, Bey�ehir ve Ilg�ndan da ��kar�lm��lard�r.
En geni� �ekliyle Karaman beyli�i, bug�nk� T�rkiyenin �u vilayet ve kazalar�na yay�lm��t�r: Konya, Ni�de, Kayseri, Ankara, Nev�ehir, ��el, K�r�ehir vilayetlerinin tamam�, Antalya vilayetinin

T�RK�YE- AET �L��K�LER�

9/7/2010

T�RK�YE- AET �L��K�LER�

T�rkiye ilk kez 31 Temmuz 1959"da bir ortakl�k antla�mas� yapmak i�in toplulu�a ba�vurdu. Bu iste�e olumlu yan�t veren AET Bakanlar Konseyi, �n �al��ma yapmak �zere Komisyon"u g�revlendirdi. 27 Eyl�l 1959"da ba�layan g�r��meler d�rt y�l s�rd�. 12 Eyl�l 1963"te imzalanarak 1 Aral�k 1964"te y�r�rl��e giren Ankara Antla�mas� ile ortakl�k konusunda somut bir ad�m at�lm�� oldu. Antla�ma T�rkiye"nin kalk�nmas�n� h�zland�rmaya, T�rk halk�n�n istihdam d�zeyinin y�kseltilmesine ve ya�am ko�ullar�n�n iyile�tirilmesine y�nelik olarak taraflar aras�ndaki ticari ve ekonomik ili�kileri aral�ks�z ve dengeli olarak g��lendirmeyi �ng�r�yordu. Anla�man�n 28. maddesine g�re, toplulu�u kuran Roma Antla�mas�"ndan do�an y�k�ml�l�kleri �stlenebilecek bir duruma gelince, T�rkiye"nin AET"ye tam �ye olarak kat�lma olana�� incelenebilecekti. Ankara Antla�mas� bir �er�eve antla�mas� niteli�indedir. Ortakl��n hedeflerini ve a�amalar�n� belirleyerek bir g�r��me ve pazarl�k �er�evesi yaratm��t�r. Ortakl��n ger�ekle�ece�i ge�i� d�neminin ko�ullar�n�n ise daha ileri tarihte imzalanacak bir katma protokol ile saptanmas� �ng�r�lm��t�r.

Ortakl��n temel arac�, taraflar aras�nda bir g�mr�k birli�inin a�amal� olarak ger�ekle�tirilmesi ve buna paralel olarak ekonomi politikalar�n�n giderek birbirine yakla�t�r�lmas�d�r. Ankara Anla�mas�"nda bu amaca �� d�nemden ge�erek ula��lmas� �ng�r�lm��t�r: Haz�rl�k d�nemi, ge�i� d�nemi ve son d�nem. Haz�rl�k d�neminin normal s�resi be� y�ld�r. Bununla birlikte, 11 y�l� a�mamak �zere, uzat�lmas� da olanakl�d�r. T�rkiye bu d�nemde ileride kendisine d��ecek y�k�ml�l�kleri �stlenebilecek duruma gelmek i�in toplulu�unda yard�m�yla ekonomisini g��lendirmeye �al��acakt�r. Ge�i� d�neminde, g�mr�k birli�inin a�amal� olarak ger�ekle�tirilmesi ve taraflar�n ekonomi politikalar�n� yak�nla�t�rmalar� �ng�r�lm��t�r. G�mr�k birli�ini izleyen son d�nemde, taraflar�n ekonomi politikalar� aras�ndaki uyum sa�lanacakt�r.
Ankara Antla�mas� ile olu�turulan kurumsal yap�n�n temelinde ortakl�k ili�kilerinin uygulanmas�n� ve giderek geli�mesini sa�lamakla g�revli en yetkili organ olan Ortakl�k Konseyi bulunur. T�rkiye ile AET �yesi �lkelerin ve AET Komisyonu"nun temsilcilerinden olu�an bu konseyde T�rkiye ile AET"nin birer oyu vard�r ve kararlar oybirli�iyle al�n�r. Konsey ba�kanl��, alt��ar ayl�k s�reler i�in, T�rkiye ile �ye �lkelerin temsilcilerinden biri taraf�ndan s�ra ile y�r�t�l�r. Ortakl�k Komitesi ise Ortakl�k Konseyi"nin �al��malar� i�in gerekli haz�rl�klar� yapmak ve �neriler sunmakla g�revlendirilmi�tir.
Ankara Antla�mas�"nda, TBMM ile Avrupa Parlamentosu aras�nda i�birli�i ve temaslar�n s�kla�t�r�lmas� da �ng�r�lm�� ve Ortakl�k Konseyi"nin 27 Temmuz 1965 tarihli bir karar�yla T�rkiye-AET Karma Parlamento Komisyonu kurulmu�tur. Ortakl��n demokratik denetim organ� olan Karma Parlamento Komisyonu, TBMM ve Avrupa Parlamentosu"nun 18"er �yesinden olu�ur ve y�lda en az iki kez toplan�r. AET Komisyonu, ortakl�kla ilgili b�t�n sorunlara e�ilerek Ortakl�k Konseyi"nin kendisine sundu�u raporlar� inceler. Yaln�zca tavsiye kararlar� alabilen komisyonun karar yetkisi yoktur.
Haz�rl�k d�neminin s�resi sona ermeden, T�rkiye"nin iste�i �zerine 1967"de ge�i� d�neminin ger�ekle�me ko�ullar�n�, y�ntemlerini ve s�resini belirlemek i�in g�r��meler ba�lad� ve 23 Kas�m 1970"te katma protokol imzaland�. Bu protokol�n 1 Ocak 1973"te y�r�rl��e girmesiyle de ge�i� d�nemi ba�lad�. Ge�i� d�neminin s�resi, taraflar�n birlikte �ng�recekleri istisnalar sakl� kalmak �zere 12 y�ld�r; istisnai alanlarda ise 22 y�la uzamaktad�r. Katma protokol kar��l�kl� ve dengeli y�k�ml�l�kler temeline dayanmakta ve mallar�n serbest dola��m�, ki�ilerin ve hizmetlerin serbest dola��m� ve ekonomi politikalar�n�n yakla�t�r�lmas� b�l�mlerini i�ermekteydi.

�ST�KLAL SAVA�INDA TAR�H B�LG�S�N�N ROL�

9/7/2010

�ST�KLAL SAVA�IMIZDA TAR�H B�LG�S�N�N ROL��ST�KLAL SAVA�IMIZIN BA�KUMANDANI ATAT�RK �ST�KLAL SAVA�I ESNASINDA 5 CEPHEDE U�RA�MI� VE M�CADELE ETM��T�R.B�T�N BUNLARDAN HEP ZAFERLE �IKMASININ ALTINDA YATAN NEDENLERDEN B�R� DE ENG�N TAR�H B�LG�S�D�R.ASKER� CEPHELERDEECNEB� DEVLETLERE KAR�I G�D�LEN S�YASETTEOSMANLI H�K�MET�NE KAR�IB�Y�K M�LLET MECL�S�NDEHALK ARASINDAATAT�RK �ST�KLAL SAVA�INA NE KADAR �NEM VERD��N� YAPTI�I TAR�H� YAZMAKLA DA �SBAT ETM��T�R. �ST�KLAL SAVA�IMIZIN T�RL� SAFHALARININ BELGELER� NUTUK K�TABINDA TOPLANMI� VE OLAYLAR HAKKINDAK� D��NCELER KEND�S� TARAFINDAN �ZAH VE TESB�T ED�LM��T�R.ATAT�RK MECL�STEK� KONU�MALARINDA TAR�HTEN M�SALLER GET�R�R. MEMLEKET� DOLA�IRKEN HALK TOPLANTILARINDA S�Z S�YLERKEN, TAR�H� MEVZULAR, EN HEYECANLI KONU�MALARINI OLU�TURUR. ATAT�RK T�RK�YE CUMHUR�YET�`N� TE�K�LATLANDIRIRKEN �U �K� S�YASET� KULLANMI�TIR;1-B�R TE�K�LATI YIKIP YEN�SN� KURARKEN ESK�S�N�N KURULU� VE GEL��M�N� B�LMEK. GELECEK ��N YEN�S KURULURKEN ONUN K�T� TARAFLARINI ALMAMAK.2-MANEV� KUVVET� TAZELEMEK VE CESARET VERMEK ��N M�LL� BENL��N �ZER�NDE DURARAK TAR�HTEN FAYDALANMAK. M�LLET�N KAB�L�YETLER�N� TAR�HTEN M�SALLER GET�REREK TAKV�YE ETMEK MANEV� KUVVET� Y�KSELTMEK.ATAT�RK`�N TAR�H B�LG�S�N� ORTAYA KOYAN BAZI �RNEKLER;ATAT�RK 17 �UBAT 1923`TE �ZM�R`DE �KT�SAT KONGRES�NDE KONU�URKEN �U TAR�H� SAFHALARI ANLATIR: 1-FAT�H D�NEM�NDE CENOVALILARA �MT�YAZLARLA A�ILAN YOL, KEND�S�NDEN DAHA SONRA DEVA ETM��T�R. BU �MT�YAZ DEVLET�N EN KUVVETL� ZAMANINDA VER�LM��T�R.2-KANUN� DE VENED�KL�LERE DAHA KAPSAMLI �MT�YAZLAR VERM��T�R. AMA BUNLAR LOZAN ANTLA�MASINDA �OK ZOR KALDIRILMI�TIR.B�Y�K M�LLET MECL�S�NDE 1 KASIM 1922`DE �OK �NEML� B�R MESELE �ZER�NDE TARTI�ILMAKTADIR. VE ATAT�RK KARAR VER�R: SALTANAT H�LAFETTEN AYRILACAK. BU SURETLE OSMANLI HANEDANINDAN GELEN DEVLET RE�S� OLAN ZAT, YALNIZ D�N RE�S� OLARAK KALACAK.MECL�STE DURUM �OK KARI�IKTIR. BU HEYECANLI TOPLANTIDA �LM� DEL�L LER �STENMEKTED�R. ATAT�RK BU VES�LE �LE TAR�HTEN B�Y�K �LHAM ALMI�TIR. ATAT�RK`�N BU M�SAL� H�LAFET�N KALKMASINDA ETK�L� OLMU�TUR.ATAT�RK MECL�STE H�LAFET�N GE��RD�� DEV�RLER� ANLATTIKTAN SONRA OSMANLI �MPARATORLU�UNA GE��N� �U M�SAL� VER�YOR:OSMANLI DEVLET� 1299`DA KURULDU. H�LAFET� ALDI�I TAR�HTEN ANCAK 50 SENE SONRASINA KADAR S�PER G�� OLAB�LD�. SONRA DURAKLAMA, GER�LEME VE YIKILI�.��TE TAR�H ATAT�RK`�N KANUNLA�TIRMAK �STED�� MESELELER ��N DAYANAK NOKTASI OLUYOR. TAR�HTEN DEL�LLER GET�REREK �KNA ED�C M�SALLER VER�YOR, NET�CELER�N� G�STER�YOR. ONUN ��N KEND�S� B�R DEVLET RE�S� OLMU�TUR. ASLA B�R HAL�FE OLMAK �STEMEM��T�R. ��NK� TAR�HTE VE ��MD�DE HAL�FEL��N B�R KIYMET� OLMADI�INI B�L�YORDU. O HAYALLER VE �MPARATORLUKLAR PE��NDE G�TMEM��T�R. ATAT�RK B�T�N �NKILAPLARINDA OLDU�U G�B� BUNDA DA HUDUDUNU A�MAMI�TIR.B�R DEVLET KURUCUSUNDA B�Y�K B�R S�YASET ADAMINDA TAR�H B�LG�S� NE B�Y�K ROL OYNAR VE M�LLETLER�N KADER�N� NASIL DE��T�RD��N� G�RD�K. ��NK� ASIL O ZAMAN OLAYLARIN DER�N SEBEPLER� ANLA�ILAB�L�R. FAKAT �UNA D�KKAT ETMEK YER�NDE OLUR K� GE�M��N BUG�N� ANLATMASINDAN �OK BUG�NK� DURUM GE�M�� DAHA �Y� �ZAH EDER. ONUN ��N TAR�H OKUMAK VE B�LMEK HEMEN HERKES ��N LAZIMDIR.

SEVR ANTLA�MASI

9/7/2010

(10 a�ustos 1920)
�itilaf dev. osmanl�y� payla�mas�d�r
�anla�man�n imzalanmas�n� h�zland�rmak i�in ingiliz ve yunanl�lar i�gale ba�lad�.
� italyan�n san remo kentinde imzaland�.
h�k�mleri:
�istanbul(osmanl�n�n ba�kenti) az�nl�k haklar� sa�lanmazsa i�gal edilecek.
bo�azlar itilaf devletlerinin olu�turdu�u �bo�azlar ...

KURTULU� SAVA�I

9/7/2010

G�R��

20. yy"da sanayi devrimi ile b�y�k geli�me g�steren ve y�ksek refah seviyesine ula�an Avrupal� devletler, bu refah� artt�rmak, sanayii mallar�na Pazar bulmak ayr�ca, sanayi mallar� i�in gerekli hammaddeyi sa�layacak yeni topraklar bulmak amac�yla s�m�rgecilik yar��na girdiler.

�ngiltere ve Fransa"n�n bir�ok s�m�rge topraklar�na sahip oldu�unu g�rmekteyiz ve bu topraklar� kaybetmek istemediklerinden Almanya"y� pek ho� kar��lamam��lard�. Almanya birli�ini yeni tamamlam�� taze bir g�� olarak kar��m�za ��km��t�r ve bu �lke s�m�rgecilikte aslan pay�n� alan devletlerle e�it konuma gelebilmek i�in Osmanl� topraklar�n� istiyordu.

Rusya Japonlarla yapt�� sava�ta yenilmi� g�z�n� bat�ya �evirmek zorunda kalm��t�. Zaten Rusya hi�bir zaman s�cak denizlere inme politikas�ndan vazge�memi�ti. Bunu ger�ekle�tirebilmesinin en kestirme yolu Osmanl� topraklar� yani �stanbul ve bo�azlard�. Almanya"n�n Ba�dat demiryolu hatt� projesini bu nedenle kendine tehlike olarak g�r�yordu. �steklerinin kabul edilmesiyle birlikte Almanya"ya kar�� Fransa ve �ngiltere"nin safh�nda yer ald�.

Birli�inin tamamlayarak s�m�rge faaliyetlerine giri�en bir di�er devlet ise �talya idi. Sadece Trablusgarp gibi k��k bir toprak par�as�n� alan �talya"n�n amac� daha fazla toprak elde edip "B�y�k Roma �mparatorlu�unu" yeniden kurmakt�.

Avrupal� devletler ��karlar�na uygun bir grupla�ma i�ine girmi�lerdi. Birinci grup Merkez Avrupa devletleri grubu idi. Bunlar; Almanya, �talya, Avusturya-Macaristan idi. Bu devletler �ttifak devletleri olarakta nitelendirilmektedir. Bat� Avrupa Devletlerine gelince; �ngiltere 1904"te Entente Cardiale imzalay�p yanlar�na da Rusya"y� al�nca 3"l� itilaf devletleri biraraya gelmi� oldu.

Bu d�nemde silahlanma yar�� had safhada idi ve d�nya ��kmas� olas� bir sava�� bekliyordu. Osmanl�lar�n balkanlardaki eski topraklar� nedeniyle S�rbistan ile Avusturya aras�nda bir anla�mazl�k ortaya ��km��t�. Bosna-Hersek"in kendisine ait oldu�unu iddia eden S�rbistan ile Avusturya"n�n aras� a��kt�.

Avusturya veliahd� Ferdinand ile Kar�s�n�n Bosna-Hersek"te Pencip adl� bir s�rpl� taraf�ndan 28 Haziran 1914"te suikast sonucu �ld�r�lmesi ile beklenen sava��n ��kmas� gecikmemi� oldu. Kar��l�kl� �ltimatom ve tehditlerden sonra Avusturya 28 Haziran 1914"te S�rbistan"a harp ilan etti. Bunun hemen ard�ndan iki grup devletleri pe�is�ra sava�a girdi. �talya durumun uygun olmad�� bahanesiyle �imdilik beklemede kalmay� ye�lemi�ti.

1 A�ustos 1914"te Almanya Rusya"ya, 3 A�ustos"ta da ayn� �lke Fransa"ya harp ilan etti. Bundan iki g�n sonra yani 5 A�ustos"ta da �ngiltere Almanya"ya harp ilan etti. 6 A�ustos"ta Avusturya Rusya"ya 23 A�ustos"ta da Japonya Almanya"ya sava� a�t�. Yunanistan"�n tarafs�z kalmas� ile Osmanl�"n�n S�rbistan yolu kapanm��t�. Kral Konstantin Kayzerle olan akrabal�� y�z�nden �ttifak devletlerine, Ba�bakan Venezelos ise �stanbul"u ele ge�irmek i�in �tilaf devletlerine kat�lmak istiyordu. �tilaf��lar kilit noktada olan Bulgaristan"a Osmanl�"n�n Do�u Trakya topraklar� ile Balkan Sava�lar�ndan beri S�rplar�n elinde bulunan Makedonya topraklar�n�n bir b�l�m�n� telkif ettiler.

Buna kar��l�k �ttifak devletleri Bulgaristan"a Yunanl�lar�n elinde bulunan Do�u Makedonya ile 1913"te Romenler"e ge�en Dobruca"y� vaat ettiklerinden 6 Eyl�l 1915"te bu �lke ittifak devletlerinin saf�na kat�ld�. Bunun sonucunda Avusturya, Almanya, Bulgaristan kuvvetleri d�rt bir yandan Ekim 1915"te S�rbistan"� i�gal etti.

B�ylece birka� �lke haricinde t�m d�nya �lkeleri birbiriyle sava�maya ba�lad�.

1.B�L�M

A)OSMANLI"NIN SAVA�A KATILMASI

Birinci D�nya Harbi ba�larken Osmanl� Balkan sava��ndan yenik ��km�� ve bug�nk� Trakya s�n�r�m�za kadar olan topraklar ( Do�u Trakya"n�n b�y�k bir k�sm� dahil ) b�t�n balkan topraklar�n� kaybetmi�ti. Ordu yorgun ve y�pranm��t�. Sanayi devriminden yararlanamayan Osmanl� Avrupal�lara verdi�i kapit�lasyonlarla maddi bir boyunduruk alt�na girmi�ti. Tar�m �lkede yok denecek kadar azd� ve her�eyi ile d��a ba��ml�

TAR�H - KURULU� DEVR�(1299-1453)

9/7/2010

kurulu� devri(1299-1453)

TAR�H - 1.S�LEYMAN ( KANUN� ) D�NEM�

9/7/2010

1.s�leyman ( kanuni ) d�nemi

II. ABD�LHAM�D D�NEM� OSMANLI D�PLOMAS�S�

9/7/2010

II. ABD�LHAM�D D�NEM� OSMANLI D�PLOMAS�S�

��NDEK�LER
GENEL DURUM 3
BALKAN AYAKLANMALARI VE 93 HARB� 3
DI� BOR�LAR 5
II. ABD�LHAM�T"�N DI� POL�T�KASI"NIN TEMEL D�NAM�KLER�
Panislamizm 7
Panslavizm kar��tl�� 7
Denge politikas� 8
MISIR POL�T�KASI 9
ARAB�STAN POL�T�KASI 10
Mekke �eriflerinin Faaliyetleri 11
�ngiltere"nin Kar�� Politikas� 12
Osmanl� Devletinin B�lgedeki Politikas� 12
BA�DAT-BERL�N DEM�RYOLU 13
H�CAZ DEM�RYOLU 15
BASRRA K�RFEZ� - KUVEYT 15
YEMEN POL�T�KASI 17
S�YON�STLER VE F�L�ST�N SORUNU 18
ERMEN� MESELES� 20
ORTA ASYA POL�T�KASI 22
UZAKDO�U POL�TKASI
G�NEYDO�U ASYA 23
JAPONYA 24
��N 25
SONU� 26
KAYNAK�A 29

II. ABD�LHAM�D D�NEM� OSMANLI DI� POL�T�KASI

GENEL DURUM
II. Abd�lhamit tahta ��kt��nda �lke ekonomisi ��km��, Balkanlarda S�rbistan sava�� devam etmekteydi. Az�nl�klar ayaklanmaya ba�lam��, devlet kendi i�inde bir �ok problemle u�ra��yordu.
II. Abd�lhamit ilk olarak (kendi iradesi d��nda) me�rutiyeti ilan etti. B�ylece ayaklanmalar az da olsa dindi. �lk y�llar�nda idareyi hakimiyetine almakta zorland�. Bu d�nem de 93 harbi patlak verdi. Tamamen padi�ah�n d��nda meclisi Mebusan"�n karar�yla sava�a girildi. Sonu�ta Osmanl� Devleti hezimete u�rad�.
II. Abd�lhamit ilk y�llar�ndaki karma��k d�nemlerde devlete hakim olmaya �al��yordu. �stanbul konferans� ve Berlin Kongresinde al�nan kararlarla Avrupal� devletlerin hi�bir zaman Osmanl�ya iyi niyetle bakmad�klar�n� kendi aralar�nda Osmanl�y� payla�t�klar�n� g�zlemlemi�tir.
Bu �er�evede d�nyadaki di�er geli�meleri de dikkate alarak �nce �lkenin durumunu, daha sonra da bu durumda �lke i�in neler yap�labilece�ini belirledi.
II. Abd�lhamit temel politikas�n� b�y�k devletlerin d�nyay� payla�mas� �zerine kurmu�tur. Bu devletlerin hepsiyle bir anda m�cadeleye g�c� yetmeyece�ini, bu nedenle duruma g�re baz�lar�n� yan�na �ekip di�erlerinin oyunlar�n� bozarak Osmanl� devletinin ya�am�n� devam ettirmeye �al��m��t�r.

BALKAN AYAKLANMALARI VE 93 HARB�

S�rbistan ve Karada� ile devam eden m�cadele s�ras�nda tahta ��kan II. Abd�lhamit daha kontrol� ele ge�iremeden bir�ok problemle kar��la�m��t�r. S�rbistan Sava��na Osmanl� mecbur kald�� i�in girdi�ini savunuyor ve b�y�k devletlerden destek bulmay� �mit ediyordu. Ancak sava� devam ederken Balkanlardaki olaylar� tetikleyen iki devlet; Avusturya ve Rusya aralar�nda bir antla�ma yaparak Osmanl� devleti aleyhine baz� kararlar ald�lar.
Osmanl� galip gelirse sava� �ncesi durumu devam ettirecektiler. E�er Osmanl� Devleti yenilirse Balkanlarda tek ve b�y�k bir Slav devleti kurulmas� �art�yla Arnavutluk, Bulgaristan ve Do�u Rumeli �� k��k devlet olacakt�. Bu antla�ma ile Osmanl� Devleti sava�� kazansa bile hi�bir kazanc� olmayacak, sadece kendi varl��n� koruyacakt�.
Osmanl� devleti bu sava�ta b�y�k ba�ar�lara imza att� ve S�rbistan"� antla�ma yapmak zorunda b�rakt�. Osmanl� devleti do�al olarak kendi �artlar� �er�evesinde bar�� yap�lmas� �art�yla sava�� durdurdu. Ancak yap�lan antla�mada Osmanl� devleti sava�� kazanmas�na ra�men yenilmi� muamelesi g�rd�. Zaten Avusturya ve Rusya bu durumu daha �nce kararla�t�rm��lard�. Bu devletlerden g�� alan S�rbistan yeniden sald�r�ya ge�ti. Ve yine bozguna u�rat�ld�. Osmanl� ordular� ilerlemeyi d��n�rken Rusya devreye girdi ve iki g�n i�inde antla�ma yap�lmazsa sava�a girece�ini a��klad�. Osmanl� devleti Rusya ile sava�� g�ze alamad�� i�in m�tareke yapmay� mecburen kabul etti.
�ngiltere, Rusya"n�n bu tutumu sonucunda genel bir sava� ��kmas�ndan korkuyordu. Belki de bu sava� ile Rusya s�cak denizlere, (�ngiltere"nin kendi pay�na ay�rd�� Ortado�u"ya) inecekti. Bunu engellemek isteyen �ngiltere devreye girerek �stanbul"da bir konferans d�zenlenmesini istedi. Konferans�n sebebi Balkanlardaki H�ristiyanlar�n durumu idi. Bu konferansta ��kacak karar�n Osmanl�n�n aleyhine olaca��n� �nceden kestiren II. Abd�lhamit konferans�n ba��nda Kanun-i Esasi"yi (23 Aral�k 1876) ilan etmi�tir . B�ylece H�ristiyanlar�n lehine reformlar yap�ld��n�,

B�R�NC� D�NYA SAVA�ININ SONU�LARI

9/7/2010

B�R�NC� D�NYA SAVA�ININ SONU�LARI

Birinci d�nya sava�� b�t�n cihan tarihinin en �nemli olay�d�r.Sava��n yaratt�� siyasi,ekonomik ve sosyal sonu�lar b�t�n d�nya devletlerini etkilemi�tir.Bu sava�tan sonra manda ve himayecilik ad� alt�nda s�m�rgeci politikalar devam etmi�tir. �lke s�n�rlar�n�n de�i�mesiyle sosyal ya�am sars�lm��, d�nya siyasetinde g��ler dengesi el de�i�tirmi�tir.
Bu sava� , o zamana kadar tahmin ve tahayy�l dahil edilemeyecek b�y�kl�kte askeri kuvvetleri kar�� kar��ya getirdi. B�y�k insan kitleleri , bir cephede y��ld�. Kuvvetler iki tarafta denge halinde oldu�u i�in y�llarca siperlere tak�l�p kald�. Bu �ekilde b�y�k ordular�n tahkimat i�ine yerle�ip birka� km. hatta m.lik yerler i�in milyonlarca cephane sarf etmeleri,o zamana kadar g�r�lmemi� bir �eydi. Daha �nceki herhangi bir sava�ta, Birinci D�nya Harbinin k�zg�n bir �ekilde ge�en birka� g�n� i�indeki kadar cephane harcanm�� de�ildi.[1]
Bu sava��n sonunda bir�ok imparatorluk y�k�ld�. D�nya siyasi haritalar� yeniden �izildi ve g��ler dengesi el de�i�tirdi.�tilaf devletleri kazan�l� ��karken,ittifak devletleri zarara u�ram��t�r. Yenilen devletler b�y�k �l��de toprak kayb�na u�ram��lard�r. Bu sava�tan en karl� ��kan devlet �ngiltere olmu�tur.En b�y�k rakibi Almanya"y� Ortado�u"dan uzakla�t�rarak s�z sahibi oldu. �ngiltere"nin yan�nda yer alan Fransa da Avusturya-Macaristan"�n sava�ta yenilmesi ve par�alanmas� ile b�y�k tehlikeden kurtuldu.�talya ise sava�tan umdu�unu bulamad�ysa da topraklar�n� geni�letmi� ve yeni s�m�rgeler ele ge�irmi�tir.Sava� s�ras�nda Rusya"da ��kan ihtilal sonucu insan haklar�n� inkar eden Kom�nizm rejimi yerle�ti ve �lkede i� kar��kl�klar ya�and� ve Ortado�u"daki etkinli�ini yitirdi.
T�rkiye"nin zayiat� da korkun� oldu.1911 den 1922 ye kadar devam eden sava�larda, y�z binlerce T�rk �ld�.En iyi yeti�mi�,Do�u ve Bat� k�lt�rlerini nefesinde birle�tirmi� bir gen� nesil yok oldu.Bilhassa �anakkale,bir yedek subay sava�� halinde, on binlerce T�rk ayd�n�n� yok etti.T�rkiye bu ger�ek ayd�nlar�n kayb�ndan �ok a��r bir darbe yemi� oldu.��timai sars�nt� uzun zaman halledilemeyecek derecede m�himdi.[1]
Ancak Birinci D�nya Harbi s�ras�nda ve sonras�nda yap�lan antla�malar,yenilenlere �ok a��r �artlar getirdi�inden,galip devletlerinde ��karlar�na ayk�r� oldu�undan ilk zamanlardan itibaren tepkilere,anla�mazl�klara ve yeni meselelerin ortaya ��kmas�na yol a�t�.Bunlarda bar��n uzun s�rmemesine sebep oldu.D�nya k�sa bir m�ddet sonra yeniden bir umumi sava� tehlikesi ba� g�sterdi.[2]
A�ustos 1918 ba�lar�ndan itibaren sava�� kaybettiklerini anlayan alman askeri ve sivil yetkilileri,en k�sa zamanda bir bar�� antla�mas�n�n yap�lmas� i�in uygun bir zaman� beklemeye karar verdiler.Almanya, Osmanl� devletinden de �nce bar�� giri�imlerini ba�latm�� ve m�ttefiklerle yapaca�� bar�� antla�mas� konusunda �svi�re arac�l��yla m�tareke talebinde bulunmu�tu.Fakat bu te�ebb�slerden bir sonu� ��kmam��t�.Kas�m 1918"de m�tarekeyi imzalayan Almanya 28 Haziran 1919 da Versay [versailles] antla�mas�n� imzalam��t�.Bu antla�mayla Alman �mparatorlu�u par�alan�yordu.Almanya topraklar� �zerinde Litvanya, Polonya isimleriyle yeni devletler kuruluyordu. Deniz a��r� �lkelerdeki s�m�rgelerini de kaybeden Almanya "da askerlik mecburi olmaktan ��kart�l�yordu.Almanya, ayr�ca �ok a��r bir sava� tazminat� �demek zorunda b�rak�l�yordu.[3]
Sava� i�inde ilk yorgunluk i�aretini veren Avusturya sava��n ba��ndan beri Rusya"n�n t�m a��rl��n� �zerinde hissetmi� ve bu nedenle Almanya ve Osmanl� Devleti"nden askeri yard�m alm��t�.Avusturya 1917 ortalar�ndan itibaren �e�itli kanallardan bar�� ortam� yaratmaya �al��m�� ve te�ebb�slerde bulunmu�tu. Nihayet 3 Kas�m 1918" de m�tareke imzalayan Avusturya, 10 Eyl�l 19192"da Sen Jermen (Saint Germain) antla�mas�n� imzalad�.Bu arada Macarlar, Avusturya b�nyesinden ayr�larak,Macaristan ad�yla kendi devletlerini kurmu�lard�r. T�pk� Almanya gibi Avusturya da a��r bir sava� tazminat� �demek zorunda b�rak�

ERZURUM KONGRES�

9/7/2010

ERZURUM KONGRES�

Erzurum Kongresinin haz�rl�klar� devam ederken Mustafa Kemal Pa�aya yapt�klar� bask�larda devam ediyordu. Zaman�n Harbiye Naz�r� Ferit Pa�a Mustafa Kemalden �stanbula geri d�nmesini istemektedir. Padi�ah ise e�er isterse hi�bir i�e kar��mad�� s�rece Anadoluda kalabilece�ini, �stanbula d�nmesinin �art olmad��n� belirtir.
Fakat daha sonra hem Ferit Pa�a, hem de Padi�ah Mustafa Kemale �stanbula geri d�nmesi i�in �a�r� yaparlar. 8 Temmuzu 9 Temmuza ba�layan gece yakla��k olarak 1 aydan beri sahneye konulmakta olan oyun sona erer ve Mustafa Kemal Pa�a �stanbula d�nmeyece�ini tebli� eder.
H�k�metin kendisini resmi g�revinden almas� ile birlikte Mustafa Kemal Pa�a �nce Harbiye Naz�r� Ferit Pa�aya, yakla��k 10 dakika sonrada Padi�aha yanl�zca resmi g�revinden de�il, ayn� zamanda askerlik mesle�indende �ekildi�ini bildiren fakslar� �eker. Bu noktada dikkat �ekici bir hususta Padi�ah�n hat�ralar�nda yer ald�� zere, Damat Ferit Pa�an�n bir ara Anadoludaki m�cadeleye kat�lmak maksad� ile Anadoluya ge�ti�i, ancak Mustafa Kemalin talimat� gere�i m�cadele ye kat�lma iste�inin geri �evrilmi� oldu�udur.
9 Temmuz 1919 tarihinde Mustafa Kemal ulusa geli�meler ile ilgili bir a��klama yapar :
Kutsal yurdu ve ulusu par�alanmak tehlikesinden kurtarmak, Yunan ve Ermeni emellerine kurban etmemek i�in a��lan ulusal m�cadele u�runda, ulusla birlikte serbest�e �al��maya resmi ve askerlik s�fat�m art�k engel olmaya ba�lad�. Bu sebepten dolay� resmi g�revimden ve askerlik mesle�inden bug�n istifa ettim. Bundan sonra kutsal ulusal amac�m�z i�in her t�rl� fedekarl�� g�ze alarak �al��mak �zere ulusun ba�r�nda bir m�cahit olarak bulundu�umu bildiririm.
Geli�en olaylar ve ba��ms�zl�k m�cadelesi ile ilgili hissiyat�n� Mustafa Kemal �u c�mlelerle a��klayacakt�r :
Ulus ve yurt u�runda kazan�lan r�tbe ve refah�n bir �nemi ve kutsall�� vard�r. Biz bunlardan ancak yine bu kutsal ulusa ve yurda bor�lu oldu�umuz son bir namus g�revini yerine getirmek i�in ayr�ld�k. Ulusun kendi hayat�n� kurtarmak, kendi me�ru hakk�n� savunmak i�in ��kard�� sese kat�lmak her kendini bilen yurtta��n g�revidir. E�er bu ulus ve bu yurt par�alanacak olursa, �erefsizili�in y�k�nt�s� alt�nda �unun bunun ki�isel �erefi de par�a par�a olur. Biz ulusal onuru kurtarabilmek i�in harekete ge�en ulusa ruhumuzla kat�ld�k. Kat�lmam�za engel olabilecek ki�isel r�tbeleri, mevkileri de ulusal onuru kurtarmay� ama�layan bir gaye u�runa feda ettik.
B�t�n bu geli�meler olurken Erzurum Kongresinin haz�rl�klar� da tamamlanmak �zeredir. Vilayet-i �arkiye M�dafaa-i Hukuku Milliye
Cemiyeti"nin Erzurum �ubesi, Mustafa Kemal Pa�a"dan y�netim kurulu ba�kanl��n� ve dolay�s�yla cemiyetin ba��na ge�mesini isterken, �stanbul"da genel merkez kendi ad�na s�z s�yleme yetkisinin Mustafa Kemal Pa�a"ya verilmesini istemektedir.
Ayr�ca m�cadelenin ba��ndan beri Mustafa Kemalin yan�nda olan Kaz�m Karabekir Pa�a kendisinin ve kolordusunun Mustafa Kemal Pa�an�n emrinde oldu�unu a��klar, Ali Fuat Pa�a ve Rauf Beyde Mustafa Kemalin yan�nda olduklar�n� a��klarlar.
Ortadaki tek engel delegelik sorunudur. Bu sorunda kongreye Erzurum delegesi olarak se�ilmi� olan Binba�� Kaz�m Bey ve Dursuno�lu Cevat Beyin delegelikten se�ilmeleriyle ��z�l�r.
Mustafa Kemal Pa�an�n kongreye kat�labilme sorununun ��z�lmesinden sonra kongreye kimin ba�kanl�k edece�i tart��lmaya ba�lan�r.
Delegelerin bir b�l�m� askerlerin kongreye girmesine kongrenin askerlerin bask� ve etkisinin olmad��n� g�stermenin yararl� olaca�� g�r��ndedirler. Ancak Mustafa Kemal Pa�a art�k bir asker de�ildir ve kongrenin ba�lamas� ile beraber oybirli�i ile kongre ba�kanl��na se�ilecektir. Art�k s�ra Mustafa Kemal Pa�an�n cemiyetin y�netim kurulu demek olan Heyet-i Temsiliyeye se�ilmesinin do�ru olup olmad��n� tart��maya gelmi�tir. Mustafa Kemalin Heyet-i Temsiliye girmesinin sak�ncal� olaca��n� d��nenler ba�lat�lan ulusal hareketin ve �al��malar�n t�m�yle ulustan kaynakland��n� g�stermekte yara

ATAT�RK �LKELER�

9/7/2010

ATAT�RK �LKELER�

Atat�rk�n en b�y�k eseri T�rkiye Cumhuriyetidir. Bu yeni ve �a�da� devleti kuran b�y�k �nder, T�rk vatan�n�n ve devletinin ba��ms�zl��na, T�rk ulusunun �zg�rl��ne dayal� bu gen� devletin kurulmas� sava��mlar�n� verdikten sonra, "ilelebet payidar olaca��n�", sonsuza dek ya�ayaca��na inand�� cumhuriyeti gelece�in gen� ku�aklar�na emanet etmi�tir. Cumhuriyet ad�n� verdi�i yeni devletin �a�da� demokratik y�netim temeline oturan toplum yap�s�n� da �a�da� d�nya g�r��ne g�re olu�turmu�tur. Bu yap�y� olu�turan �a�da� d�nya g�r�� olan T�rk devriminin korunmas� da bu ku�aklar�n g�revidir.

Atat�rk�n "T�rk Devrimi" dedi�i toplumsal de�i�me ve olu�man�n de�i�mez ilkeleri, onun �l�m�nden sonra "Atat�rk �lkeleri" deyimiyle yeni T�rkiyenin yasama felsefesinin ana kayna�� olmu�tur.

Atat�rk ilkeleri, T�rk devriminin dayand�� temel d��nce ve inan�lar�n �z�d�r. Devrimler, yeni T�rkiye"nin ruhu, ilkeler de bu ruhu ya�atan g�c�n kayna��d�r. T�rk ulusunun �a�da�la�mas�n�n durmadan geli�ip s�rece�i inanc�n� �zetleyen Atat�rk �lkeleri, sonsuzlu�a ak�p giden ulus varl��n�n sonsuz dinamizmidir.

1924 ve 1961 Anayasalar�nda da a��k se�ik yerini bulan bu ilkeler, kaderde ve tasada birlesen bireylerinin ortak mutlulu�unu ama�layan ve birbirinden ayr�lmaz bir butun olu�turan bir ulusal inan� olarak yasayacakt�r. T�rk ulusu ve gen�li�i, her g�n ileriye do�ru geli�en at�l�mlar�nda, �a�maz bir hedef olarak Atat�rk �lkeleri do�rultusunda inan�la y�r�yecektir.

Atat�rk �lkelerinin Olu�umu Ve Birbiriyle �li�kisi

Atat�rk �lkeleri, tarihsel sureci i�inde T�rk ulusunun ve toplumsal yap�s�n�n gereklerinden ��km��, �a�da�la�ma gereksinimin yaratt�� toplumsal ilkelerdir. Kavram ve s�zc�k olarak kullan�lmaya ba�lanmas�, T�rk ulusunun yasam �izgisi surecinde, toplumsal vicdanin �z�nde sakl� birer inan� olarak olaylar�n do�al geli�imiyle ortaya ��k��ndan sonrad�r.
�zg�rl�k��l�k, Cumhuriyet�ilik ve Milliyet�ilik yeni devletin kurulmas�nda ulusun �z�nden kopm

TAR�H - ARA� TAR�H AMA� TANZ�MAT - CR�STOPH K. NEUMANN

9/7/2010

ara� tarih ama� tanzimat - cristoph k. neumann

TAR�H - �NKILAP TAR�H� MEB L�SE 3 DE�ERLEND�RME SORULARI YANITLARI

9/7/2010

ink�lap tarihi meb lise 3 de�erlendirme sorular� yan�tlar�

EVL�YA �ELEB�

9/7/2010

Evliya �elebi 1611-1682
T�rk, gezgin. Gezdi�i yerlerde toplumlar�n ya�ama d�zenini ve �zelliklerini yans�tan g�zlemler yapm��t�r.Evliya �elebi b.Dervi� Mehmed Zilli �stanbulda Unkapan�nda do�du, 1682de M�s�rdan d�nerken yolda ya da �stanbulda �ld�� san�lmaktad�r. Babas� Dervi� Mehmed Zilli, sarayda kuyumcuba��yd�. Evliya �elebinin ailesi K�tahyadan gelip �stanbulun Unkapan� y�resine yerle�mi�ti. �lk��renimini �zel olarak g�rd�kten sonra bir s�re medresede okudu, babas�ndan tezhip, hat ve nak�� rendi. Musiki ile ilgilendi. Kuran� ezberleyerek "haf�z" oldu. Enderuna al�nd�, day�s� Melek Ahmed Pa�an�n arac�l��yla Sultan IV. Murad�n hizmetine girdi.Evliya �elebinin geziye kar�� duydu�u ilgi, �ocukken babas�ndan, yak�nlar�ndan dinledi�i �yk�lerden, s�ylencelerden ve masallardan kaynaklan�r. Seyahatname adl� yap�t�n�n giri�inde geziye duydu�u ilgiyi anlat�rken bir gece d��nde Peygamberi g�rd��n�, ondan "�efaat ya Resulallah" diyecek yerde �a��r�p "seyahat ya Resulallah" dedi�ini, bunun �zerine Peygamberin ona g�nl�n�n uyar�nca gezme, uzak �lkeleri, g�rme olana�� verdi�ini yazar. Bu d�� zerine 1635te, �nce �stanbulun b�t�n y�relerini dola�maya, g�rd�klerini, duyduklar�n� yazmaya ba�lad�. 1640 dolaylar�nda Bursa, �zmit ve Trabzon y�relerini gezdi, 1645te K�r�ma Bahad�r Giray�n yan�na gitti. Yak�nl�k kurdu�u kimi devlet b�y�kleriyle uzak yolculuklara ��kt�, sava�lara, mektup g�t�r�p getirme g�reviyle, ulak olarak kat�ld�. 1645te Yanyan�n al�nmas�yla sonu�lanan sava�ta, Yusuf Pa�an�n yan�nda g�revli bulundu. 1646da Erzurum Beylerbeyi Defterdarzade Mehmed Pa�an�n muhasibi oldu. Do�u illerini, Azerbaycan�n, G�rcistan�n kimi y�relerini gezdi. Bir ara Revan Han�n� mektup g�t�r�p getirmekle g�revlendirildi, bu nedenle G�m��hane, Tortum y�relerini dola�t�. 1648te �stanbula d�nerek Mustafa Pa�a ile �ama gitti, �� y�l o dolaylarda gezdi. 1651den sonra Rumeliyi dola�maya ba�lad�, bir s�re Sofyada bulundu. 1667-1670 aras�nda Avusturya, Arnav

ANADOLU BEL�KLER�

9/7/2010

ANADOLU BEYL�KLER�

Saltuklular (1092-1202)
Meng�c�kler (1118-1250)
Kemah-Erzincan Kolu (1142-1128)
Divri�i Kolu (1142-1250)
Dani�mendliler (1092-1178)
Dilma�o�ullar� (1085-Akkoyunlular d�nemi)
�nalo�ullar� (1098-1183)
Ermen�ahlar
Artuklular (1101-1409)
�obano�ullar�
Alaiye Beyleri
Ayd�no�ullar� Beyli�i
Ayd�no�lu Gazi Umur Bey
Candaro�ullar� (veya �sfendiyaro�ullar�)
Ankara Ahi Beyli�i
Dulkad�ro�ullar�
Eretnao�ullar�
E�refo�ullar�
Germiyano�ullar�
Hamido�ullar�
Kad� Burhaneddin Ahmed Devleti
Karamano�ullar� Beyli�i
Ladik (Denizli) Beyli�i veya �nan�o�ullar�
Mente�o�ullar�
Pervaneo�ullar�
Ramazano�ullar�
Sahib-Atao�ullar�
Saruhano�ullar�
Taceddino�ullar�
�zmir ve Efes Beylikleri (1081-1097)

Anadolu Beyliklerinin ilk teskilatlari asiret gelenegine dayanmakta idi. Anadolu Sel�uklulari zamaninda sinirlara yerlestirilen T�rkmen asiretleri savas zamanlarinda reislerinin emrinde sefere giderler ve savastan sonra da h�k�mdar tarafindan asiret beyine ikta edilmis olan yerlerine d�nerlerdi.

Anadolu Sel�uklu sultanlari, �esitli zamanlarda Anadoluya gelmis olan T�rkmen asiretlerinin bir �ogunu Bizans Imparatorlugu ve Kilikya Ermeni Kralligi ile olan sinirlara yerlestirmisler, buradaki araziyi asiret beylerine ikta olarak vermislerdi. Bu T�rkmen beyleri daha sonra bagimsizliklarini kazanmaya baslayinca Anadolu Sel�uklu teskilatini taklid ederek saray ve tesrifat usulleri meydana getirmislerdir.

Beylikler Devri, XIII. y�zyilin sonunda Anadolu Sel�uklu Devletinin zayiflayarak yikilisindan sonra Anadolunun �esitli b�lgelerinde kurulan ve eski kaynaklarda "Tevaif-i m�luk" diye anilan T�rk beyliklerinin egemen oldugu bir d�nemdir. Bu d�nem Anadolu-T�rk tarihi bakimindan olduk�a �nem tasimaktadir. ��nk�, 1018de baslayan ve 1040a kadar s�ren ilk akinlarin ardindan 1071 Malazgirt zaferiyle Anadolu kapilari T�rklere a�ildi. Anadoluda ilk b�y�k T�rk devleti, T�rkiye Sel�uklulari kuruldu. Iste beylikler bu devletin birer unsuru idiler. T�rkiye Sel�uklu Devletinin zayiflayip ortadan kalkmasindan sonra bagimiz birer devlet haline gelen ve sayilari b�y�kl�-k��kl� olmak �zere yirmiyi ge�en bu T�rk beyliklernin devlet teskilati ve k�lt�r�, B�y�k Sel�uklu ve T�rkiye Sel�uklulari ile geliserek Osmanlilara ulasan T�rk-Islam k�lt�r�n�n bir ara d�nemini olusturur.

IDARI TESKILAT

Anadolu Beyliklerinde devlet, daha �nceki T�rk beyliklerinde oldugu gibi h�k�mdar ailesinin ortak mali sayiliyordu. Devleti aile arasindan se�ilen reis idare ederdi. Ailenin en yaslisina veya en n�fuzlusuna "ulu beg" denirdi. Ulu Bey h�kumet merkezinde oturur, kardes ve �ocuklari ise vilayetlere g�nderilirdi. Ulu bey unvani daha �ok halk ve asiret arasinda kullanilir; tesrifat, ferman, sikke, hutbe ve kitabelerde ise "emir-i azam" veya "sultan-i azam" tabirleri tercih edilirdi.

Anadolu beyliklerinde, Sel�uklularda oldugu gibi merkezde devlet islerini y�r�tmek i�in bir divan teskilati kurulmustu. Divanin basindaki reise genellikle "vezir" veya "sahib-i azam" denirdi. Emrinde bir kalem heyeti bulunan divan reisleri devletin kanun ve nizamlarinin tatbikiyle ugrasirlardi. Devletin mali isleri ise Divan-i Istifa denilen ayri bir divan tarafindan y�r�t�l�rd�. H�k�mdarin emir ve fermanlarini yazmak i�in Insa Divani ile adli ve askeri islere bakan ayri makamlar vardi. Vilayetlerdeki sehzadelerin emirleri altinda da merkezdeki divanin ayni, fakat daha k��k sekilleri bulunurdu.

Vilayetleri idare etmek ve b�ylece devlet islerine alismak i�in g�nderilen sehzadeler eger k��k iseler, yanlarina h�k�mdarin g�vendigi birisi "Ata Bey" veya "Lala" unvaniyla tayin olunur ve sehzade b�y�g�nceye kadar, hatta yetistikten sonra da devlet islerini bu Lala idare ederdi. Vilayetlerde Divan-i Istifanin reisine bagli tahsil memurlari bulunur ve bunlar topladiklari parayi verilen emre g�re gereken yerlere dagitirlardi. Seri islere ise Kadilar bakar ve sahislar arasindaki hukuki meseleleri hallederlerdi. Vilayetin askeri ve g�venlik islerinden ise Subasilar sorumlu idiler.

SARAY TESKILATI

Anadolu Beyliklerindeki saray teskilati, devlet teskilatinda oldugu gibi Anadolu Sel�uklu Devletinin saray teskilatindan alinmistir. Sarayda hacib, mirahur, �asnigir, candar, sarabdar, rikabdar ve musahib gibi g�revliler bulunurdu. Ibn Battuta meshur seyahatnamesinde Anadolu beyliklerinin saray teskilati hakkinda bilgi vermistir.

Anadolu Beyliklerinde ordu, h�k�mdarin atli ve yayalardan meydana gelen hassa birlikleriyle beylerin tima

HA�LI SEFERLER�

9/7/2010

Ha�l� Seferleri

Avrupal�lar�n 11. y�zy�l�n sonlar� ile 13. y�zy�l�n sonlar� aras�nda M�sl�manlar�n elinde bulunan ve H�ristiyanlarca kutsal say�lan Kud�s ve dolaylar�n� geri almak i�in d�zenledikleri seferlere Ha�l� Seferleri denilmi�tir. Ha�l� Seferlerinin dini, siyasi ve ekonomik nedenleri vard�r:
Dini Nedenler
*H�ristiyanlar�n, kutsal yerleri, �zellikle Kud�s� M�sl�manlardan geri almak istemesi.
*Katolik Kilisesinin Ortodoks d�nyas�n� egemenli�i alt�na almak istemesi.
*10. y�zy�lda Fransada ortaya ��kan Kluni Tarikat�n�n H�ristiyanlar� M�sl�manlara kar�� k��k�rtmas�.
*Din adamlar�n�n etkisi ile H�ristiyanlarda olu�an koyu fanatizm.
*Papa ve din adamlar�n�n n�fuzlar�n� artt�rmak istemeleri.
Siyasi Nedenler
*Avrupal�lar�n T�rkleri, Anadolu, Suriye, Filistin ve Akdenizden uzakla�t�rmak istemeleri.
*T�rkler kar��s�nda zor durumda kalan Bizans�n Avrupadan yard�m istemesi.
*Seny�r ve ��valyelerin macera aray��lar�.
Ekonomik Nedenler
*�slam D�nyas�n�n zenginli�i, Avrupan�n fakirli�i.
*Avrupal�lar�n do�udan gelen ticaret yollar�na hakim olmak istemeleri.
*Avrupada toprak sahibi olmayan soylular�n toprak elde etmek istemeleri.
*Avrupal�lar�n do�unun zenginliklerine sahip olmak istemeleri.
I. Ha�l� Seferi (1096-1099)
Papa II. Urban ve Piyer Lermitin �abalar�yla Avrupada kalabal�k bir ordu haz�rlanm��t�. Anadoluya ilk gelen d�zensiz gruplar, I. K�l�� Arslan taraf�ndan yok edilmi�lerdir. Ancak bu grubun ard�ndan ��valye, kont ve d�klerden olu�an bir ordu, Anadoluya girdi. T�rkiye Sel�uklular�n�n merkezi �znik ku�at�ld�. K�l�� Arslan, �zniki bo�altmak zorunda kald�. Ha�l�lara kar�� ba�ar� ile m�cadele eden K�l�� Arslan, Ha�l�lar� �ok kalabal�k olmalar�ndan dolay� durduramam��t�r. Antakyay� i�gal eden Ha�l�lar, 1099da Kud�s� Fat�milerden ald�lar. Sonu�ta:
*Kud�s, Ha�l�lar�n eline ge�ti.
*�znik ve Bat� Anadolu, Bizans�n eline ge�ti.
*Anadolu Sel�uklular�, �zniki kaybedince Konyay� ba�kent yapt�lar.
*Ha

�LK T�RK �SLAM DEVLETLER�NDE K�LT�R MEDEN�YET

9/7/2010

�LK T�RK �SLAM DEVLETLER�NDE K�LT�R MEDEN�YET

HAZIRLAYAN : �MER FARUK KO�

��NDEK�LER:

�ns�z................................................................................................3
H�k�mranl�k ve Te�kilat..................................................................4
Devlet Te�kilat�.................................................................................4
Ta�ra Te�kilat� ve Ordu.....................................................................5
Sosyal ve �ktisadi Hayat....................................................................6
Dini Hayat.........................................................................................7
Felsefe ve Edebiyat...........................................................................8
Bilim ve Sanat..................................................................................8
Kaynak�a.........................................................................................10

�ns�z

T�rk tarih ve k�lt�r�n�n islami d�nemi d�nya tarihi bak�m�ndan �ok �nemlidir. ��nk�, girdikleri �e�itli dinlerde, milli ahlak ve telakkilerine ayk�r� baz� d��ncelerin yer almas� y�z�nden, yabanc� topluluklar� i�inde eridikleri veya hi� olmazsa hi� olmazsa o inan� sistemlerini anla��lan T�rkler ,islam ilkelerinin eski T�rk karakteri ve davran�� ile olan uygunlu�u (tanr� birli�ine iman , ruhun �lmezli�ine inanma ,islamiyetin ahlak kaideleri ile T�rk alplik anlay�� slamiyet"in cihad fikri ile T�rk f�t�hat g�r�� vb.)sebebi ile yaln�z islamiyette kendilerini mutlu hissetmi�lerdir, bundan dolay� da bu dini korumak ve y�celtmek i�in b�y�k gayret harcam��lar ve islam d�nyas�n�n bayraktar� olarak kendi tarihlerini geli�tirirken d�nya tarihine de y�n vermi�lerdir.(1)
Bilindi�i gibi islamiyetin T�rk kitleleri aras�nda as�l etkinli�i Orta Asya"da ilk M�sl�man-T�rk devleti olan Kara-Hanl� Hakanl�� ile ba�lam��t�r ve �nl� Hind seferleri ile islamiyeti Kuzey Hindistan"a yerle�tiren Gazneli Sultan Mahmut zaman�nda artan bu etkinlik Sel�uklularla T�rk siyasetinin prensibi haline gelmi�tir.

H�K�MRANLIK VE TE�K�LAT

A-H�k�mranl�k
Hakimiyet anlay��:T�rkler,sava�� ve te�kilat�� bir millet oldu�undan gittikleri yerler ki halk� kolayl�kla hakimiyetleri alt�na alabiliyorlard�. Buda kut inanc�n� ortaya ��kartm��t�r. T�rkler islamiyete girdikten sonra hakimiyet anlay��lar�nda baz� de�i�iklikler g�r�lm��t�r. fakat �z�nde bir de�i�iklik olmam��t�r. Gazneli ve Sel�uklu sultanlar� h�k�mdarl�klar�n�n Abbasi halifesi taraf�ndan tasdik edilmesine �nem vermi�lerdir. Fakat hakimiyeti halifeyle asla payla�mam��lard�r. Halifeyi sadece dini bir lider olarak g�rm��lerdir.
Cihan hakimiyeti:Bu fikrin ilahi bir temele sahip olmas�,idare edilen insanlara kar�� bir sorumluluk getirmektedi

R�NESANS

9/7/2010

R�nesans

R�nesans orta�a� ile yeni�a� aras�nda (�zellikle 17. y�zy�la kadar) ya�anm�� olan bir �a�d�r. Daha kesin bir ifade ile bir ge�i� d�nemidir.
Yeniden uyan��, yeniden do�u� anlam�nda kullan�lan bir isimlendirme bu �a� i�in �ok uygundur. ��nk� bu �a� her bak�mdan yepyeni d��nce ve yakla��mlar�n, anlay�� ve uygulamalar�n (Sanat, felsefe, din konular� �zerinde) ortaya kondu�u ve yepyeni bir insan olgusunun tarih sahnesine ��kt�� a�d�r.
R�nesans bir yeniden yap�lanma hareketi olmas�na kar��n hemen hemen i�ledi�i b�t�n konu ve sorunlarda Antik �a� felsefesini temel ve �rnek alm��, onu yeniden inceleyip, de�erlendirmi�tir. Antik �a� felsefesinden �ok �ey ��renmi�, bu felsefe ile pi�mi� ve sonralar� kendinden de ��eler katarak geli�tirmi� ve kendisinden sonraki 17. y�zy�l ve yeni�a� felsefesinin hizmetine sunmu�tur. B�ylece de bug�n bile ge�erli olan modern insan kavram�n�n yarat�c�s� olmu�tur.
Asl�nda R�nesans ak�m�n� Antik �a� felsefe ve k�lt�r�n�n ve otoritelerinin tekrar canland�r�l�p, taklit edilmesi olarak kabul etmek de tam do�ru de�ildir. Bu yakla��m yanl�� olmasa bile ancak �ok dar kapsaml� bir yakla��m olabilir. ��nk� R�nesans olu�umu �ok daha geni� ve temelli bir olu�umdur.
Bu �a��n insan� d��nen, kendine d�n�k, kendini inceleyen, soran, yarg�layan ve kendi �z yarg�lar�n� �zg�rce ortaya koyan insand�r. Kendini b�t�n dogmalardan ve �n yarg�lardan ar�nd�rma yolundad�r. Akl�n� kullan�r, akl�n� kendine k�lavuz bilir...
Bu olguyu daha somut bir �ekilde a��klayabilmek i�in R�nesans"� orta�a� ile kar��la�t�rmakta fayda var.
1. Orta�a�" da insan ya�am ve k�lt�r�n� d�zenleyen H�ristiyan dini ve onun y�neticisi olan Katolik kilisesidir. Kilise her konuda mutlak otoritedir. Onun d��nce ve inan�lar� kutsald�r ve �zerlerinde tart��lmas� bile olas� de�ildir. Orta�a� filozof ve d��n�r�ne d��en g�rev kilise ��retisini (skolastik ��reti) mant�ksal bir tak�m oyunlarla temellendirmek ve savunmakt�r.

Buna kar��l�k R�nesans"�n ana e�ilimi kendini her t�rl� ba�l�l�ktan s�y�rmak, kendini �zg�rce incelemektir. R�nesans insan� do�a ve ya�am �zerindeki ger�ekleri arar ve bu ger�eklere yaln�zca ak�l ve deney yolu ile ula�maya �al��r.

2. Orta�a� skolastik felsefesi tamamen kiliseye ba�l� ve b�t�n H�ristiyan alemini bir �emsiye gibi saran ve b�t�n bu alem i�inde etkili olan bir felsefedir. Yaln�zca Latince ile i�lenir. Ana temas� H�ristiyan inan�lar�n�n savunulup, temellendirilmesidir. Bu felsefede �e�itli �rklar ve uluslar yoktur, yaln�zca H�ristiyan alemi vard�r.

R�nesans felsefesi ise kar��m�za art�k kendi ulusunun karakterleri ve �zellikleri ile ��kar, yapt�klar�n� kendi ulusal dilinde verir.
Konular� �e�itlilik kazanm�� ve �n yarg�lardan, do�malardan s�yr�lm��t�r, do�rular� kendi �z yarg�lar� ve g�zlemleri ile arar.

3. Orta�a� d��n�r ve filozoflar�n�n tamam� din adam�, yani H�ristiyan kilisesinin hizmetkarlar�d�r.

R�nesans d��n�r ve filozoflar� ise yazarlar, ara�t�rmac�lar ve �niversite ��rencileridir.

4. Orta�a� insan�n�n belirmi� bir ki�ili�i yoktur. Ondan beklenen �dev tanr�n�n buyruklar�na itaat etmektir. Bu d�nyan�n nimetlerine y�z �evirmek, kendini �teki d�nya nimetlerine lay�k hale getirmektir. R�nesans insan� ise ki�ili�ini arayan, soran, ara�t�ran, benli�inin b�t�n canl�l��n� ortaya koyan ki�ili�i ve �zelli�i olan bir bireydir, individ�alisttir.

R�nesans Avrupa k�lt�r tarihinde ya�anm�� olan bir �a�d�r. Avrupa k�lt�r�ne �zg� ve ona ait olan bir olu�umdur. Hatta bu k�lt�r�nde Latin-German yelpazesinin bir eseridir.

Ba�lang�c� ve ilk filizleri �talya"da olu�mu�, sonralar� Fransa, Almanya, Hollanda ve �ngiltere gibi di�er Avrupa �lkelerine yay�lm��t�r. Bizans �rk ve k�lt�r�n�n temsilcileri olan �skandinav d�nyas� bu olu�uma pek katk�da bulunamam��, fakat benimsemi� ve ona uymu�tur.
R�nesans "�n ba�lang�c� olarak genellikle 1453 (�stanbul"un Fethi) veya 1517 (Reformation" un ba�lamas�) y�llar� kabul edilmektedir. Bu tarihler kesin de�ildirler ve yaln�zca �a�lar i�inde bir say�sal de�er ifade ederler. ��nk� dah

TAR�H - T�RK�YE TAR�H�

9/7/2010

t�rkiye tarihi

MALAZG�RT ZAFER� VE �NEM�

9/7/2010

O�uzlar"�n kurdu�u "O�uz Yabgu Devleti" y�k�ld�ktan sonra, o�uzlar�n bir b�l�m� Avrupa"ya g�� ederken, bir b�l�m� de Sel�uk Bey"in y�netiminde Cent �ehrine gelerek yerle�mi�lerdir. Sel�uk Bey ve O�uzlar burada M�sl�man olmu�lard�r. Sel�uk Bey vefat edince, yerine o�lu Arslan Bey ge�mi�tir. Gazne Sultan� Mahmud Arslan Bey"i hapsettirince, Tu�rul ve �a�r� Beyler devletin ba��na ge�tiler. 1035"te O�uz Boylar� Karahanl� ve Gazneli bask�s�ndan kurtulmak i�in Horasan"a g�� ettiler. Ancak burada Gazneliler ile sava�lar yapt�lar. En sonunda 1040"ta Dandanakan Kalesi yak�nlar�nda Sultan Mesud a��r bir yenilgiye u�rad�. Bu zafer ile B�y�k Sel�uklu Devleti kuruldu ve Tu�rul Bey de Sel�uklu sultan� ilan edildi.
1063 y�l�nda vefat eden Tu�rul Bey, �ocu�u olmad�� i�in hayatta iken �a�r� Bey"in �ocuklar�ndan olan S�leyman Bey"i veliaht g�sterdi. Ancak Tu�rul Bey"in vefat�ndan sonra �a�r� Bey"in di�er o�lu Alp Arslan bu karar� kabul etmeyerek isyan etmi� ve taht� ele ge�irmi�tir.
Alp Arslan 1064"te G�ney Kafkasya"ya gelerek G�rc� Krall��n� ortadan kald�rd�. Devrin en g��l� surlar�na sahip oldu�u i�in fethedilemez denilen Ani Kalesi"ni fethetti. Ayr�ca Kars ve Van"� da ald�. Ertesi y�l Mavera�nnehr"e y�neldi. Harezm �lkesi"ne kadar ilerledi. Oradaki O�uz kitlelerini, yeni fethedilen yerlere g�nderdi.
Kendisi Mavera�nnehr"de iken G�m�� Tigin, Af��n, Emir Sanduk gibi �nl� T�rk komutanlar� Anadolu"ya ak�nlar d�zenlediler ve bir�ok �ehri ele ge�irdiler.
Bu s�rada Bizans, i� kar��kl�klar ve taht kavgalar� ile kar�� kar��yayd�. T�rk ak�nlar� kar��s�nda aciz kalan Bizans, Anadolu"nun elden gitmekte oldu�unu g�r�yordu. Bu k�t� gidi�e dur demek i�in dul imparatori�e, Kayserili bir general olan Romanos Diogenes (Romen Diyojen) ile evlendi. B�ylece Romanos Diogenes Bizans"�n yeni imparatoru oldu. Romanos Diogenes Anadolu"ya ge�erek, Sel�uklular"a kar�� b�y�k bir ordu haz�rlamaya ba�lad�. Anadolu"daki bir�ok Bizans Kalesi yenilendi. Ordunun ihtiyac� olan zahire ve m�himmat topland�. Nihayet Romanos Diogenes Anadolu"ya iki sefer d�zenledi. Romanos Diogenes �e�itli sebeplerle �stanbul"a d�nmek zorunda kald�.
Alp Arslan"�n �ncelik verdi�i i�, �slam D�nyas�"n�n bozulan birli�ini sa�lamakt�. Bunun i�in M�s�r"� fethederek, oradaki �ii-Fatimi idaresine son vermeliydi.
Ordusunu Azerbaycan"da toplayarak, Diyarbak�r ve Halep �zerinden M�s�r"a inmek �zere harekete ge�ti. 1070 y�l� ortalar�nda Alp Arslan, bir�ok Bizans Kalesi"ni de alarak Diyarbak�r"a geldi. Diyarbak�r h�k�mdarlar� ona ba�l�l�klar�n� arz ettiler. Sonra Halep"e geldi. Halep h�k�mdar� Mahmud, �n�nde diz ��kt�. Tam Halep"ten M�s�r"a do�ru bir g�nl�k yol alm��t� ki, Anadolu"dan gelen haberciler, Bizans �mparatoru"nun b�y�k bir orduyla do�uya y�r�d��n�, T�rklerin elindeki baz� kaleleri de geri ald��n� bildirdiler. Bunun �zerine Alp Arslan ordunun bir k�sm�n� Suriye"nin fethi i�in orada b�rakt� ve y�ld�r�m h�z�yla Ahlat �zerinden Malazgirt"e geldi. Bu s�ratli y�r�y�� s�ras�nda; ya�l�,yorgun ve hasta as

KURTULU� SAVA�I

9/7/2010

T�rk Milleti 1.D�nya Sava��ndan sonra Osmanl� �mparatorlu�undan enkaz devralm��t�r.600 y�l ayakta kalm�� olan �mparatorluk �ok uluslu yap�s�n� y�llarca korumu�tur. Fakat bu �ok ulusluluk 1789 Frans�z ihtilali (Milliyet�ilik ak�mlar�n�n Avrupa "y� sarmaya ba�lamas�yla) ve Osmanl� himayesindeki milletlerin entrikalar� �mparatorlu�un yap�s�n� derinden sarsm��t�r. �mparatorlu�un ��k�� s�reci Milliyet�ilik ak�mlar�n�n ba�lad�� Avrupa topraklar� �zerinde ba�lam��t�r. Bu s�re� Osmanl�n�n ��k��ne kadar devam etmi�tir. En son 17 �ubat 1920 y�l�nda Osmanl� Mebusan meclisinin alm�� oldu�u kararlar(Milli Misak-Milli Ahit) bu ��k�� s�recine son noktay� koymu�tur. T�rk Milletinin yenilenme s�reci ba�lam�� olup Osmanl� art�k ��km��t�r fakat bu meclisin ald�� kararlar ile Milli bir Devletin gerekli oldu�u kesinle�mi� T�RK�YE CUMHUR�YET� DEVLET�N�N do�u� s�reci ba�lam��t�r. ��te bu Milli devlete ge�i� ve i�gal devletlerine kar�� yap�lan ba��ms�zl�k m�cadelesi MUSTAFA KEMAL ATAT�RK , S�LAH ARKADA�LARI ve T�RK M�LLET� ile birlikte ba�lam�� ve �elikle�mi�tir. Bu harekat T�rk milletinin �zg�rl�k Sava��n� ba�latan ve T�rk Milletini birle�tiren bir ruhla olu�mu�tu. Bu Ruh KUVAYI M�LL�YE RUHUYDU.
Birinci B�y�k Millet Meclisi kendi kendisini iki temel prensipte kontrol ediyordu;Halk�n ��kar� ve Milli M�cadelenin ��kar�. Meclis kendi i�erisinde iki ayr� gruba ayr�ld�� halde Halk�n ve Milli M�cadelenin ��karlar�nda her zaman birle�mi�tir. Bu iki grup tecedd�tperverler (yenilik isteyenler) ve muhafazakarlardan olu�maktad�r. Kendi i�erisindeki ayr�l�klara sert tart��malara ve bazen k�r�c� konu�malara ra�men kendisini kontrol etmekten asla ka��nmam��t�r. Bu sebeple Millet Meclisi tutanaklar� ibret vericidir. ��nk� Meclis �zerinde ba�ka hi�bir otoriteden karar gelmemektedir. Y�r�tme ve Kanun yapma kuvvetini kendinde g�rerek h�k�met gibi hareket etmekten ka��nmam��t�r. Meclis kendi i�erisindeki bir�ok tezad� da s�k s�k g�steriyordu. Toplumla,Sosyal hayatla,idari yap�lanmayla,�rk��l�kla ,medeniyetle ilgili bir �ok konuda ate�li tart��malara sahne oluyordu. B�t�n bu tezatlar�na ra�men bu insanlar davalar�na kesinlikle ba�l�yd�lar. Mecliste gelece�e ili�kin isteklerini ve gerinin kar�� koymas�n� i�erisinde bulunduruyordu. Meclis i�erden ve d��ardan gelen yok etmelere kar�� t�m g�c�n� milletten alarak �al��yordu.
Birinci B�y�k Millet Meclisinin en belirgin �zelli�i i�erisindeki fikir ak�mlar�n�n �oklu�u idi. Bu fikir ak�mlar� �� grupta toplan�yordu
*Tesan�t��ler:Sendikalizmi kuran program etraf�nda toplanm��lard�r.
*Milliyet�iler:��erisinde Liberallerden Devlet sosyalizmine kadar bir �ok fikri bar�nd�ran sol grup,Muhafazakar ve Islahat��lardan olu�an sa� gruptan olu�uyordu.
Muhafazakarlar ve Islahat��lar aras�ndaki en belirgin fark Muhafazakarlar Osmanl� devlet te�kilat�n� savunuyorlar, Islahat��lar ise g�n�n �artlar�na g�re yenilikler yap�lmas�na taraftard�.
*Kom�nistler:Bu grup ise Milli M�cadeleyi Kapitalizme ve Burjuvaziye kar�� bir ayaklanma olarak g�steriyordu.
G�r�ld�� zere Mecliste varolan t�m bu fikir ak�mlar� g�c�n� halktan al�yordu. T�m bu fikirlerin hepsi Halk��l�k ak�m�n�n ta kendisi idi. Bu farkl� fikirler kendisini Sosyal Demokrasiye do�ru gidi� �eklinde g�steriyordu. Burada unutulmamas� gereken en �nemli nokta bu kadar farkl� fikir ak�mlar� olmas�na ra�men t�m vekillerin bulu�tu�u en �nemli nokta M�LL� KURTULU� DAVASINA ba� koymu� olmalar�d�r. G��lerini bir kesimin ��karlar� do�rultusunda kullanmamalar� Milli Devrimimizin (�nk�lap) b�y�kl��n� g�stermektedir.

B�y�k Millet meclisinin ilk toplant�s� yap�l�rken Meclisin a��l�� konu�mas�n� yapan Sinop Milletvekili �eref beyin �u s�zleri T�rk Milletinin kaderini belirlemesi a��s�ndan �ok �nemlidir.
"Muhterem arkada�lar �stanbul"un ge�ici kayd�yla ecnebi kuvvetleri taraf�ndan al�nd�� ve hilafet makam� ile h�k�met merkezi istiklalinin b�t�n esaslar� ile yok edildi�ini biliyorsunuz. Bu vaziyete boyun e�mek, Milletimizin teklif olunan ecnebi esareti kabul etmesi demekti. Ancak tam istiklal ile ya�amak hususunda kati azimde olan �ok eskiden beri h�r ve m�stakil Milletimiz esaret vaziyetini �iddetle ve kesin olarak ret etmi� ve hemen vekillerini toplamaya ba�layarak B�y�k Meclisimizi v�cuda getirmi�tir. Bu B�y�k meclisin ikinci reisi s�fat�yla ve Allah"�n yard�m�yla Milletimizin i� ve d�� tam istiklal i�inde kaderini bizzat eline ald��n� ve idare etmeye ba�lad��n� b�t�n cihana ilan ederek B�y�k Mille

TAR�H - OSMANLI TAR�H�

9/7/2010

osmanl� tarihi

B�R�NC� D�NYA SAVA�I

9/7/2010

T.C. �NKILAP TAR�H� VE ATAT�RK��L�K

III. SEL�M DEVR� ISLAHATLARI (1789-1807)

A��k d��nceli ileri g�r��l� ve yenilik taraftar� bir insan olan III.Selim yap�lan sava�larda yeni�erilerin yetersizli�ini anlam��t�r.
a-III.Selim yapt�� b�t�n �slahatlara Nizam-� Cedit (Yeni d�zen) denir. Nizam-� Cedit ayn� zamanda kurulan oca��nda ad�d�r.
b-Bu oca��n masraflar�n� kar��lamak �zere �rad-� Cedit ad�nda bir hazine kuruldu.
c-Oca��n e�itimi i�in Fransa"dan subaylar getirildi. Selimiye k��las� kuruldu.
d-D�� siyasete �nem verildi. S�rekli b�y�kel�ilikler a��ld�.
e-Yabanc� dil ��renimine ve k�lt�r hareketlerine �nem verildi.
Islahatlar� baz� �evrelerce iyi kar��lanmayan III.Selim, Kabak�� Mustafa �syan� sonunda tahttan indirildi. (1807) IV. Mustafa padi�ah oldu.

ISLAHAT HAREKETLER�

II.MAHMUT DEVR� ISLAHATLARI

Alemdar Mustafa Pa�a, Anadolu ve Rumeli"de devlet aleyhine g�� ve sayg�nl�k kazanan Ayanlar� �stanbul"a �a��rarak 1808"te Senedi �ttifak s�zle�mesini imzalam��t�r. Bu senet uygulanamam��t�r.
Asker alanda Nizam-� Cedit yerine Sekban-� Cedit ordusunu kurdu.
II.Mahmut E�kinci Oca��n� kurdu. Yine yeni�eriler isyan edince halk�n ve ulema s�n�f�n�n da deste�iyle yay�nlanan bir hatt� h�mayunla t�m �lkede Yeni�eri Oca��n� kald�rd� (1926).

D�nemin �slahatlar�:
1-Asakir-i Mansure-i Muhammediye ad�nda yeni bir ordu kurdu.
2-Sadece Deniz M�hendishanesi mezunlar�n�n kaptan olmas� kararla�t�r�ld�.
3-Divan �rg�t� kald�r�larak bakanl�klar kuruldu.
4-M�sadere sistemi kald�r�ld�.
5-Posta ve karantina �rg�t� kuruldu.
6-Askeri ama�l� ilk n�fus say�m� yap�ld�.
7-Memurlar i�in k�yafet zorunlulu�u getirildi.
8-Padi�ah portreleri devlet dairelerine as�lmaya ba�land�.
9-Medreselerin yan�nda �a�da� e�itim veren okullar a��ld�. �lk��retim zorunlu oldu. R��t�ye (ortaokul) gibi orta dereceli okullar a��ld�.
10-Memur yeti�tirmek amac�yla Mekteb-i Maarif-i Adliye, Harp okulu, T�p okulu gibi okullar a��ld�.
11-1821"de Terc�me odas� ad� ile ilk yabanc� dil okulu a

LA�KL�K NED�R

9/7/2010

LA�KL�K

Devlet ��leri, Din ��leri ve Vicdan �zg�rl��:
Laiklik, devlet i�leri ile din i�lerinin birbirine kar��t�r�lmamas�d�r. Ba�ka bir deyi�le, Tanr� ile kulu aras�na, devletin ya da bir ba�ka varl��n girmemesidir.
Devlet i�leri d�nya i�leridir. D�nyadaki ya�am�m�zla ilgilidir. Devlet bilimden de yararlanma yolu ile d�nya i�leri i�in bir tak�m kurallar koyar. Yasalar bu kurallar�n ba��nda gelir. Vatan�m�zda, �teki insanlarla, vatanda�lar�m�zla en iyi ili�kiler i�inde olmam�z i�in bu kurallar�n bulunmas� zorunludur. Bu kurallar, bizim bir arada, birbirimizi severek, sayarak ya�amam�z� sa�lar. Toplum d�zenimizin bozulmadan s�r�p gitmesine katk�da bulunur. K�sacas�, devlet bu kurallarla ayakta durur. Devletin i�leri, bu kurallarla y�r�t�l�r. Din i�leri ise �teki d�nya dedi�imiz ahiretle ilgilidir. Tanr� inanc� ile ve ona ibadetle ilgilidir. �nsanlar, bu d�nyada ne denli iyi, temiz, d�r�st ya�arlarsa, Tanr�"ya ibadetlerini gere�i gibi yaparlarsa �teki d�nyada o kadar mutlu olacaklar�na inan�rlar.
Bu d�nyan�n i�lerini d�zenleyen kurallar�n, yani yasalar�n zorlay�c� yan� vard�r. Her vatanda� onlara uymak zorundad�r. �steseniz de istemeseniz de, inansan�z da inanmasan�z da yasalar�n buyru�unu yerine getirmek zorundas�n�z. Bunu yapmazsan�z ya da yapmak istemezseniz de devlet size yapt�r�r. Ama din �yle de�il. Din bir vicdan i�idir. Kimseyi �u dine, ya da bu dine girmeye, �u dinin ya da bu dinin kurallar�na uymaya zorlayamazs�n�z. �nsan Tanr�"ya istedi�i yolda ve bi�imde ibadet eder. Ayn� dinden olan insanlar aras�nda bile ayr�l�klar bulunur. Bu ayr�l�klardan mezhepler olu�ur. Ayn� mezhepten olan insanlar�n da, inan� ve ibadette ayr�l�klar� olmas� do�ald�r. Kimsenin kalbine, vicdan�na giremezsiniz. Bunu korku ile de, ceza ile de sa�layamazs�n�z. Adam korkudan inan�r g�r�n�r, i�inden bildi�i gibi duyar, d��n�r. Hem bir kimseyi din kurallar�na sizin gibi uymad�� i�in su�lay�p cezaland�ramazs�n�z. Bu sizin i�ledi�iniz bir g�nah olur. Diyelim, bir kimse M�sl�man g�r�n�yor da oru� tutmuyor, namaz k�lm�yor. Bu kimseyi cezaland�rmaya kalk��rsak din bak�m�ndan su� i�lemi� oluruz. ��nk� o ki�iyi, ibadetini tam yapmad�� i�in Tanr� cezaland�racakt�r. M�sl�man olarak buna inanmak zorunday�z. Ama, ""en namaz k�lm�yorsun, oru� tutmuyorsun""diye o ki�iyi biz cezaland�r�rsak Tanr�"�n i�ine kar��m�� oluruz. Belki o ki�inin kimseye a�mad�� bir derdi, bir s�k�nt�s� ya da bir sorunu vard�r. Tanr� bunu bilir. Ya da hi�bir sorunu yoktur da Tanr� gene onu ba��layacakt�r. Kul Tanr�"n�n i�ine nas�l kar��r?
D�nyan�n d�zeni ve i�leri devletin koydu�u kurallarla yani yasalarla, din i�leri ise din kurallar� ile y�r�t�l�r. Nas�l din kurallar� ile devlet i�leri y�r�t�lemezse, devletin koydu�u kurallarla da ibadetler ��yle, ya da b�yle yap�lamaz. Ancak, dinin, toplumu ilgilendiren y�nleri dolay�s�yla, toplum i�lerini d�zenleyen kurallar� bozucu, �i�neyici yan� olmamal�...
Laiklik Dinsizlik De�ildir:
Dinin Tanr� ile kul aras�nda, bir vicdan i�i oldu�unu s�ylemi�tik. Bir ki�i �ok dindar g�r�n�r de, i�inden inan�s�z olabilir. Hele, devlet i�lerinin de din kurallar� ile y�r�t�ld�� toplumlarda bu su�un i�leni�i daha zorunlu olabilir. Ne yaps�n adam, ya�ad�� evre, o �evrenin kurallar�, kendisini, inan�s�z olsa da inan�r g�r�nmek zorunda b�rakmaktad�r. Laiklikte bu yoktur. Kimsenin inanc�na kar��lmaz, kimse inanmaya ya da inanmamaya zorlanamaz. �steyen diledi�i yolda inan�r, ibadet eder. Bu tutum da g�stermektedir ki, laik anlay��ta inan�lara, dolay�s�yla dine b�y�k ve ger�ek sayg� vard�r.
Bu husus Anayasam�zda a��k ve kesin bi�imde yerini alm�� bulunmaktad�r. Anayasam�z�n 19 ncu maddesinde ��yle denmektedir:
"Herkes vicdan ve dini inan� ve kanat h�rriyetine sahiptir."
"Kamu d�zenine veya genel ahlaka veya bu ama�larla ��kar�lan kanunlara ayk�r� olmayan ibadetler, dini ayin ve t�renler serbesttir."
"Kimse, ibadete, dini ayin ve t�renlere kat�lmaya, dini inan� ve kanaatlerini a��klamaya zorlanamaz. Kimse, dini inan� ve kanaatlerinden dolay� k�nanamaz."
Bu konuya, yani dinin ve inanman�n bir vicdan i�i oldu�una Kuran� Kerim"de de de�inilmektedir. Y�ce Tanr�, Kuran� Kerim"in Kafirun Suresinde, "Sizin dininiz size, benim dinim banad�r" �eklinde buyurmaktad�r. Ba�ka bir ayette de: "Dinde zorlama yoktur. E�ri do�rudan ayr�lm��t�r" buyrulmaktad�r. Bundan da anl�yoruz ki M�sl�manl�k vicdan �zg�rl��ne, laikli�e en g�zel ve en anlaml� yeri ve de�eri vermi�

TANZ�MAT FERMANI

9/7/2010

TANZ�MAT FERMANI

Tarihimizde d�n�m noktas� olarak kabul edilen olaylardan biri de tanzimat�n ilan�d�r. Hem bir sonu� ve hem de sonras� i�in bir ba�lang�� olan Tanzimat, bug�nleri anlamada �ok �nemli ipu�lar� ta��yan bir d�nemdir. Milletlerin hayat�nda her d�nemin �ncesi ve sonras�yla k�kl� ba�lant�lar� oldu�u kabul ediliyorsa, Tanzimat D�nemi"ni anlamam�z gerekiyor. Bir cihan devletini tarihten silen hatalar� g�rmek i�in ve ayn� hatalara yeniden d��memek i�in...
17. asr�n Osmanl� bilginlerinden Katip �elebi, "Takvim�t Tevarih" isimli eserinin sonunda ��yle der:
"Ki�inin ihtiyarl��na alamet, sa� ve sakal a�armas�d�r. Devletin kocad��na alamet de, devleti y�netenlerin, saltanata ve s�se d��k�nl��d�r. Ki bu, a��k bir ��k�nt� eseridir. Devletlerin hayat�nda, duraklama devresinden sonra bu devre gelir. Refah, s�s ve l�kse ra�bet fevkalade artar. Eski hayat tarz� be�enilmez, terk edilir. Herkes �an�n� ve �n�n� art�rmak hevesine d��er. Herkes her makama ge�meye ba�lar. En y�ksek makam ve �nvanlar, belli vas�flar aranmaks�z�n da��t�l�r. Zevk ve rahat, keyif ve konfor, vazge�ilmez �rf ve adetler haline gelir, tabii g�r�n�r. Asker z�mresi, sava��n me�akkatlerine ra�bet etmeyip, sulh ve s�kun ister. Sava�maktan ba�ka her i�le u�ra��r. T�rl� mihnetler gerektiren memleket i�lerine kimse el atmak istemez. Sava�tan el �eken asker, halk i�inde gittik�e itibar kaybeder. D�zen bozulur."
Bir anlamda g�n�m�z�n foto�raf�n� da k�smen g�zler �n�ne seren bu s�zler, Osmanl�n�n "Duraklama Devri"nden k��k bir kesit. Cihan Devletinin kurumlar�nda ve halk�n ya�ay��nda g�r�len baz� hastal�klar�n bir tarih�i yorumuyla dile getirili�i.
Kurtar�c�lar ve Re�eteler
Onyedinci as�r, Osmanl� "gaza devleti"nin Avrupay�, yani "Diyar-� K�fr"�, "Diyar-� �slam"a �evirme ideallerinin yava� yava� de�i�ti�i ve art�k yer yer aksakl�klar�n g�r�lmeye ba�land�� bir d�nemdir. Bilhassa y�neticiler aras�ndaki siyasi �eki�meler ve iktidar kavgas�, ekonominin daralmas�, paran�n de�er kaybetmesi, r��vetin yay�lmas�, ehil olmayanlar�n r�tbe kazanmas� ve b�rokratlar�n iktidardan pay kapmak i�in askerleri isyana s�r�klemeleri, �lkeyi i�inden ��k�lmaz badirelere s�r�kler. Ortam �ylesine g�vensizle�mi�tir ki, padi�ahlar devlet i�lerini emanet edecek ehil insanlar bulamazlar. Di�er taraftan dev�irme ve d�nme b�rokratlar kendi ��karlar�n� halk�n isteklerinden �st�n tutmaya ba�lam��t�r. �yle bir an gelir ki, II. Mahmud, halkla el ele vererek kendi ordusu olan Yeni�eri Oca��"n� ortadan kald�rma durumunda kal�r.
Katip �elebi"den bir y�z y�l sonra Osmanl� �lkesi"nde toplumsal hastal�klar da gizlenemeyecek �l��de artar. Ve ba�layan ��z�lmeyle birlikte "kurtar�c�lar" da zuhur eder. Askeri, idari, ticari ve siyasi alanlarda k�t� gidi�i durdurmak i�in "re�ete"ler haz�rlanmaya ba�lan�r.
Bu d�nemde, Osmanl� b�rokrasisi Avrupaya bir ba�ka g�zle bakmaya ba�lam��t�r. "Lale Devri" bat�l�la�ma hareketlerinin d�n�m noktas�d�r. Padi�ah ��nc� Selimin a�t�� r, �kinci Mahmud ve Abd�lmecid ile h�z kazan�r. Ama bu ��r, ciddi �eli�ki ve tutars�zl�klar� olan, bu haliyle memleketi nereye g�t�rece�i me�hul bir ��rd�r. Avrupay� �rnek alanlar, iddialar�n�n aksine, bilim ve teknik alan�nda de�il, k�lt�r ve siyasette, e�lence ve sefahatta taklitten �te gidememektedir. Avrupaya okumaya g�nderilen ��renciler, s�m�rgelerden zul�mle elde edilen servetler sayesinde zenginle�mi� kentleri g�r�nce komplekse kap�l�rlar. Kendi �lkelerinin i�erisinde bulundu�u problemlerin ger�ek sebeplerine inmeden, cazibesine kap�ld�klar� "gardrop Avrupac�l��"n� �lkelerine ta��maya kalk��rlar. B�rokrasiden k�l�k-k�yafete, e�itimden e�lenceye bir dizi reformlar yap�l�r. Art�k Osmanl�"n�n simgesi sar��n yerini fes, �alvar�n yerini setre pantolon al�r. Frans�z m�rebbiyeler tutulur, alafranga hayat tarz� Osmanl� konaklar�na girer. Terc�me furyas� ba�lar. Mekteplerde, bas�n d�nyas� ve edebiyatta Frans�z modas� a��r basmaktad�r.
Yaban Ar�s� S�r�leri
Di�er taraftan, bir tak�m mahfillerin deste�iyle sesini fazlas�yla duyurabilen Bat� hayran� bir yazar-�izer ve gazeteci ku�a�� vard�r. Bunlar, geleneklerle alay eden tiyatro eserleri, kendi medeniyetiyle hesapla�ma iddias�nda makaleler, hikayeler ve romanlar yazmaya ba�lar. Onlara g�re yery�z�nde insanca ya�ama zemini sa�layan tek medeniyet Avrupa"n�nkidir. Bizimkine gelince: bir an evvel terk edilmesi gereken k�hne bir ma�ara!..
Avrupa, J�nt�rkler denilen bu gen�ler sayesinde b�y�k bir f�rsat yakalam��t�r. Tarihi d��man�n� kendi i�inden vuracak elema

DEVLET TE�K�LATI, K�LT�R VE MEDEN�YET

9/7/2010

DEVLET TE�K�LATI, K�LT�R VE MEDEN�YET
Ordu: Osmanl� ordusu, kurulu�undan 20. y�zy�l�n ba��na kadar, kara ve deniz kuvvetleri olmak �zere te�kilatlanm��t�. 1909-1910 y�llar�nda Avrupa ordu te�kilat�na giren hava kuvvetleri, 1912de de Osmanl� Devletinde kuruldu.
Osmanl�lar�n kurulu�unda ordu, a�iret kuvvetlerinden meydana geliyordu. Fetihlerin geni�lemesiyle g�n�ll�lerin, fethedilen yerlere iskanla da T�rkmen bey ve kuvvetlerinin kat�lmas�yla asker miktar� art�p, te�kilatlanmaya gidildi. Beylik, ak�nc� ve g�n�ll� kuvvetlerine ilaveten, 1361 y�l�nda yaya (piyade) ve m�sellem (s�vari) olmak �zere d�zenli ve daimi ordu te�kilat� kuruldu. Osmanl� kara kuvvetleri; piyade, s�vari eyalet askerleri ile teknik ve yard�mc� s�n�flardan olu�urdu. Piyadeler; acemi, yeni�eri, cebeci, top�u, top arabac�lar�, la��mc�, humbarac� ocaklar� olmak �zere yedi oca�a ayr�l�rd�. S�variler de; sipahi, silahtar, sa� ulufeciler, sol ulufeciler, sa� garipler, sol garipler b�l�kleri olmak �zere alt� b�l��e ayr�l�rd�. Eyalet askerleri; timarl� sipahiler ve yerli kulu te�kilat� olmak �zere ikiye ayr�l�rd�. Timarl� sipahiler, Osmanl� ordusunun en �nemli k�sm� olup, timar sahipleriyle, bunlar�n beslemek ve yeti�tirmekle y�k�ml� olduklar� cebel�lerden meydana gelirdi. Yerli kulu te�kilat�; yurti�i, geri hizmet ve kale kuvvetleri olmak �zere �� b�l�md�. Yurti�i te�kilat�; belderanlar, cerahorlar,derbendciler, martaloslar, menzilciler, voynuklar gruplar�ndan; geri hizmet te�kilat�, yaya ve m�sellemler ile y�r�klerden; kale kuvvetleri te�kilat� ise, azaplar, g�n�ll� ve be�lilerden olu�urdu. Ak�nc�lar, Osmanl� ordusunun �nc� g�c� olup, kurulu�una, geli�mesine ve geni�lemesine �ok hizmetleri ge�mi�tir.
Deniz Kuvvetleri (Donanma): Osmanl� deniz kuvvetleri, Karesi, Mente�e, Ayd�n gibi denizci beyliklerin hakimiyet alt�na al�nmas�yla sahip olunan gemi ve personeliyle kuruldu. �lk zamanlarda Karam�rsel, Edincik ve �zmitteki gemi in�a tezgahlar�, Y�ld�r�m Bayezid Han zaman�nda (1386-1402) Gelibolu, Yavuz Sultan Selim zaman�nda (1512-1520) Hali�, Kanuni Sultan S�leyman zaman�nda (1520-1566) S�vey� ve zamanla Rus�uk, Birecik tersaneleri kuruldu. Bu tersanelerde k�rekli ve yelkenli gemiler imal ediliyordu. Buharl� gemilerin ke�fiyle 1827de donanma, bu�u denilen bu gemilerle de donat�ld�. K�rekli gemi �e�itleri olarak; u�urma, karam�rsel, aktarma, �st�a��k, �ete kay��, brolik, celiyye, �aml�ca,�ayka,firkate, mavna, kalite, g�rab, �ahtur, �ekelve, k�rlang��, ba�tarde ve kad�rga kullan�ld�. Yelkenli gemi �e�itlerinden de; ate�, a�r�par, bar�a, brik, uskuna, korvet, kalyon, firkateyn, kapak ve �� ambarl� kullan�ld�. Donanman�n ba��, 1867 y�l�na kadar kaptan-� derya, bu tarihten sonra da bahriye naz�r� �nvan�n� ta��d�. Osmanl� donanmas�; muazzam te�kilat�, kuvvetli harp filosu, cesur, �st�n kabiliyetli kaptan ve leventleriyle, Karadeniz, Ege Denizi, Akdeniz ve K�z�ldenize hakim olup, Hind ve Atlas Okyanuslar�nda Osmanl� sanca�� ve armas�n� dalgaland�r�p temsil ediyorlard�. Osmanl� donanmas�n�n 27 Eyl�l 1538 tarihinde, m�ttefik Avrupa devlet ve kavimlerinden meydana gelen Ha�l� donanmas�na kar�� kazand�� Preveze Deniz Zaferi, bug�n de Deniz Kuvvetleri G�n� olarak kutlanmaktad�r.
Maliye: Osmanl� Devletinin gelir ve giderlerine 1838 y�l�na kadar defterdar, bu tarihten sonra ise maliye naz�r� ve te�kilat� bakard�. Defterdar, Divan-� h�mayun yani bakanlar kurulu �yesiydi. Ba�defterdar, padi�ah�n mali i�lerde vekilidir. Ba�defterdar�n, ��kk-� sani ve ��kk-� salis olmak �zere iki yard�mc�s� vard�. �nceleri tek olan defterdar say�s�, devletin geni�lemesiyle birlikte artt�.
�slam hukukuna g�re al�nan vergiler; U�r (a�ar, ��r), hara� ve cizyedir. Halk�n ��r dedi�i u�r, toprak mahsullerinden al�nan onda bir nisbatindeki zekatt�. U�r, d�rt �e�it zekat mal�ndan, toprak �r�nleri zekat� ilehayvan zekat�na ve "a�ir" denilen zekat memurlar�n�n ithalat�� t�ccardan toplad�� zekata denirdi. Emval-i bat�na denilen di�er zekat mallar�n�n zekat�n�, M�sl�man zengin bizzat kendisi hesaplar ve emredilen yerlere verirdi. Bu bak�mdan u�r ve zekat ibadet olup, di�er vergiler gibi bir vergi de�ildir.
Hara�; zor ile al�n�p da, gayr-i m�slim vatanda�lara b�rak�lan veya sulh (anla�ma) ile al�n�p, onlar�n olan topraktan al�nan be�te bir, ��te bir veya yar�ya kadar olabilen toprak mahsullerinden al�nan vergidir. Cizye ise, ehl-i kitap (Hristiyan ve Yahudi) gayr-i m�slim erkeklerden al�n�rd�.
�rfi vergilere avar�z vergileri de denirdi. Bunlar tekalif-i divaniye ile ihtisap, a�nam, yava, mad

1915 YILI �NCES� ANADOLUDA ERMEN�LER

9/7/2010

1915 YILI �NCES� ANADOLUDA ERMEN�LER

Son zamanlarda Ermenilerin, 1. D�nya Sava�� d�neminde verdi�i kay�plar� abartarak ve Diasporan�n yo�un propaganda giri�imleriyle T�rklerin Ermenilere soyk�r�m uygulad�� iddialar�n� d�nya kamuoyuna onaylatma faaliyetleri daha �nce hi� olmad�� kadar yo�unluk kazanm��t�r. Fakat T�rkiye bu propagandaya ne yaz�k ki gereken cevab� verememi�tir. T�rk halk�n�n bir k�sm� da meselenin i� y�z�n� incelemeden soyk�r�m� tan�yal�m gitsin demektedirlerdir ve tarihte i�lemedi�imiz bir fiilden dolay� sorumlu tutulmam�z� kabullenir bir tutum sergilemektedirler. Bu tutumun yanl�� bir tav�r olaca��n� belirterek �al��mamda Ermeni iddialar�na bilgilerimin imkan verdi�i s�n�rlar dahilinde cevap vermeye �al��aca��m.
Osmanl�lar ile Ermeniler aras�nda 19. y�zy�l�n ikinci yar�s�na kadar ciddi bir anla�mazl�k ya da d��manl�k olmam��t�r. Bu d�neme kadar Ermeniler Millet-i Sad�ka olarak adland�r�lm�� ve devletin �nemli mevkilerinde bulunmu�lard�r.Ermeniler aras�ndan 29 pa�a, 22 bakan, 33 milletvekili, 7 b�y�kel�i, 11 ba�konsolos, 11 �niversite ��retim �yesi ve 41 y�ksek r�tbeli memur ��km�� ayr�ca Ermeniler ticari ve sanatsal faaliyetlerini serbestlik i�erisinde s�rd�rm��lerdir. Ku�kusuz bu iki milletin dostlu�unun olu�mas�nda sava�larda kar�� kar��ya gelmemeleri ve Osmanl�lar�n Ermenilere dini serbesti tan�malar�n�n b�y�k �nemi olmu�tur.Bat�daki Ermeniler Bursada dini merkez kurmu�lar, �stanbulun al�nmas�ndan sonra Fatihin ferman� ile Ermeni patrikli�i kurulmu� ve ve patri�in imparatorluktaki t�m Ermenilerin hem ruhani hem de cismani lideri oldu�u h�kme ba�lanm��t�r.
Peki bu dostlu�u bozan ne olmu�tu? �ncelikli sebep olarak Rus ve �ngilizlerin b�lgedeki ��karlar� ve n�fuz aray��lar� diyebiliriz.Ruslar Do�u Anadoluyu do�al geni�leme alan� olarak g�rm��ler ve buray� ilhak edebilmek i�in Ermenilere bir ileri karakol misyonu y�klemek ve onlara kimi zaman �zerklik kimi zaman da ba��ms�zl�k vaad ederek Osmanl� Devletine kar�� ayaklanmalar�n� sa�lamak yoluna ba�vurmu�lard�r. �ngilizler ise Do�u Anadoludaki Rus ilhak�n� kendi s�m�rgeleri i�in tehlikeli g�rd��nden �ark Sorunu dedikleri Ermeni meselesini kendi �zerine alm�� Do�o Anadoluyu Ruslara kar�� bir tampon b�lge olarak kullanmak istemi�lerdir.
1877-78, 93 Harbinden a��r bir kay�pla ��kan Osmanl� devleti Ruslar�n a��r ko�ullar�n� kabul etmi� Ayestefanos Anla�mas� ile Ermeniler lehine �slahat yapmay� ve bunlar� Ruslar�n denetlemesini kabul etmi�tir. Fakat �ngilterenin bask�s�yla bu anla�ma de�i�tirilerek Berlin Anla�mas� imzalanm�� ve bu anla�ma ile Ermeni meselesi bir Avrupa meselesi haline getirilmi�tir.��te bu tarihten sonra yabanc� devletler Do�u Anadoludaki en �cra k��elere bile ba�konsolosluklar a�m��lar ayr�ca Protestan ve Katolik misyonerler Anadolunun her taraf�nda a�t�klar� okullar vas�tas�yla taraftar kazanmaya �al��m��lar; �ngilizler ile Frans�zlar�n ��karlar� do�rultusunda Ermeni komitalar�n� silahland�r�lmas�nda ba�rol� �stlenmi�lerdir.
Islahat Ferman�ndan sonra Osmanl� toplum ya�am� Bat� tarz�nda �ekillenmeye ba�lam�� bu do�rultuda gayri m�slimlerle m�sl�manlar ayn� stat�ye getirilmi�lerdir. Ayr�ca Ermeniler 1863 y�l�nda i�i�lerini g�r��mek �zere 140 ki�ilik bir meclis kurmu� ve arazisiz bir �zerkli�e sahip olmu�lard�r. Bu meclis nedeniyle �stanbuldaki Ermeni Patrikli�i d�nyevi i�lerden soyutlanmaya ba�lam�� ayr�ca protestanl�k ve katolikli�in Ermeniler i�in sundu�u imkanlar sebebiyle cazip hale gelmesinden dolay� taraftar kaybeden ve etkinli�inin yava� yava� azalmas� tehlikesi ile kar�� kar��ya kalan Patriklik daha radikal davranmaya ba�lam�� Rus tesirindeki E�miyazin kilisesinin de �st�nl��n� kabul etmi� ve Ermenilerin millet bilinci kazanmas� amac�na hizmet etmi�, Ermeni komitalar�n�n olu�mas�nda ve silahlanmas�nda b�y�k etkisi olmu�tur.
Anadoludaki Ermeni silahl� hareketinin olu�mas�nda ��phesiz en �nemli fakt�r Ermeni komiteleriydi. 1880den sonra Do�u Anadoluda Ruslar�n etkisiyle Vanda Karaha� ve Armenekan, Erzurumda Vatan Koruyucular� adl� k

B�R�NC� D�NYA SAVA�I

9/7/2010

�R�NC� D�NYA SAVA�I

Sava��n Nedenleri:
Sanayi �nk�lab�"n� ilk ger�ekle�tiren �lke olan �ngitere, b�y�k bir s�m�rge imparatorlu�u kurmu�tu.Siyasi birli�ini sa�lad�ktan sonra h�zl� sanayile�en Almanya, k�sa s�rede Avrupa"n�n g��l� bir devleti haline gelmi�, geli�en ekonemisi i�in yeni pazarlar ve ham madde kaynaklar� aramaya ba�lam��t�.Almanya"n�n s�m�rge elde etmek i�in uluslar aras� denizlerde etkili olmak istemesi, onun �ngiltere ile kar�� kar��ya gelmesine neden oldu.
Ondokuzuncu y�zy�l�n sonlar�na do�ru Avrupa"n�n b�y�k devletleri aras�ndaki ili�kileri gerginle�tiren onlar� grupla�maya iten ba�ka nedenlerde vard�. �rne�in; Almanya"n�n g��lenmesi �ngiltere ve Fransa"n�n i�ine gelmiyordu.��nk� �ok g��l� bir kara ordusuna sahip olan Almanya, Fransa ve �ngiltere"nin s�m�rgelerini ele ge�irebilirdi.
B�t�n bu geli�meler 20. y�zy�l�n ba�lar�nda Avrupan�n g��l� devletlerini bir grupla�ma i�ine s�r�kledi.
�nce, Almanya, Avurya-Macaristan �mparatorlu�u ve �talya bir ittifak olu�turdu. Bunlara, �ttifak Devletleri denildi. Bunlar�n kar��s�nda ise �ngiltere, Fransa ve Rusya yer ald�. Bunlarda �tilaf Devletleri olarak an�ld�.
D��man iki kampa b�l�nen bu devletler, bir yandan da h�zla silahlanmaya ba�lad�lar.
Osmanl� Devleti"nin Sava�a Girmesi
Trablusgarb ve Balkan Sava�lar�nda b�y�k toprak kayb�na u�ram�� olan Osmanl� Devleti,yeni bir sava�a girecek durumda de�ildi. Bu nedenle sava� ba�lay�nca tarafs�zl��n� ilan etti.
�tilaf Devletleri, Osmanl� Devleti"nin bu sava�a girmesini istemiyordu. Buna kar��l�k �ttifak Devletlerinden Almanya, Osmanl� Devleti nin kendi yan�nda sava�a girmesini istiyordu. Amac�, yeni cepheler a�mak, �ngiliz ve Rus kuvvetlerinin bir b�l�m�n�, bu cephelere kayd�rmakt�.
Osmanl� Devleti"nin y�netimini elinde bulunduran �ttihat ve Terakki Partisin liderleride sava�tan yanayd�

XVIII. Y�ZYIL ISLAHATLARI

9/7/2010

XVIII. Y�ZYIL ISLAHATLARI
1. XVIII. Y�zy�l Islahatlar�n�n Genel �zellikleri
* Osmanl� Devleti, Avrupa"n�n gerisinde kald��n� anlam�� ve Avrupa"y� �rnek alarak yeni likler yapm��t�r.
* Islahatlar padi�ah ve devlet adamlar� tara t�ndan yap�lm��, halk�n �slahatlar konusun da bir iste�i ve deste�i olmam��t�r.
* Sava�lar�n yenilgiyle sonu�lanmas� ve toprak kay�plar�n�n devam etmesi, �slahatlar�n askeri alanda yap�lmas�na neden olmu�tur.
* Islahatlar, g�sterilen tepkiler y�z�nden (�zellikle yeni�erilerin) devaml� olmam��t�r.
* XVII. y�zy�l �slahatlar�na g�re daha esasl� �slahatlar yap�lm��t�r. Ancak �slahatlarla ama�lanan hedefler ger�ekle�tirilememi� ve devlet ��k�nt�den kurtar�larnam��t�r.
2. Lale Devri lslahatlar� (1718- 1730)
Osmanl� Devleti, XVIII. y�zy�lda Avrupa"n�n teknik ve askeri y�nden �st�nl��n� kabul ederek yenilikler yapmaya �al��t�. B�ylece sava�lardaki yenilgilere son verilmesi ama�lanm��t�r.
Osmanl� Devletinde XVIII. y�zy�l yenilikleri Lale Devrinde ba�lam��t�r. Osmanl� tarihinde Pasarof�a Antla�mas�"ndan Patrona Halil �syan�"na kadar ge�en d�neme Lale Devri (1718- 1730) denilmi�tir.
�smini �nl� Lale bah�elerinden alan bu devri sadece �stanbul ve etraf�ndaki �nemli merkezler ya�ayabilmi�lerdir. Bu d�nemde �stanbul"da saraylar, k��kler, park ve bah�eler yap�lm��t�r. Osmanl� DevIeti"nde �lk kez bu d�nemde Avrupa"n�n �st�nl�� kabul edilerek; Avrupa"daki yeniliklerden faydalan�lma yoluna gidilmi�tir.
Bu d�nemde;
* �lk kez Avrupa"n�n �nemli merkezlerinde ge�ici el�ilikler a��ld� (Paris, Viyana, Moskova ve Lehistan). Osmanl� Devleti, el�ilikleri kurmakla; Avrupa"daki teknik, bilimsel ve sosyal geli�meleri takip etmeyi ve Avrupa devletlerinin politikalar�n� ��renmeyi ama�lam��t�r.
* Said Efendi ve �brahim M�teferrika taraf�ndan ilk T�rk matbaas� kuruldu (1727). �brahim M�teferrikan�n evinde kurulan bu ilk Osmanl� matbaas�nda dini kitaplar hari�, tarih, co�rafya ve edebi yata ait baz� kitaplar bas�lm��t�r. Matbaada bas�lan ilk eser Vankulu L�gati

TAR�H - HOCAZADE MEHMET TAH�R EFEND�

9/7/2010

hocazade mehmet tahir efendi

TAR�H �DEV�

9/7/2010

KARAHANLILAR(840-1212)

Karahanl�lar, daha �nceki T�rk devletlerinden farkl� olarak, h�k�mdarlar�n ve halk�n�n �o�unlu�unun M�sl�manl�� se�ti�i ilk T�rk-�slam devletidir. Bu sebeple T�rk tarihi i�erisinde Karahanl�lar�n �zel bir yeri ve �nemi vard�r. Hakaniye ve �lig-Hanlar adlar�yla da an�lan Karahanl� Devleti, ba�ta Karluklar olmak �zere �i�il, Ya�ma ve Tuhs� gibi T�rk Boylar�na dayan�yordu.

Karluklar, Balasagun merkez olmak �zere Yedi-su b�lgesinde bir devlet kurmu�lard�. Karluk yabgusu, ba�l� bulundu�u Uygur Hakanl��n�n 840 y�l�nda K�rg�zlar taraf�ndan y�k�lmas� �zerine istiklalini ilan etti. Kendisini T�rk hakanlar�n�n yasal halefi sayan yabgu Karahan unvan�n� ald�. Karahanl�lar�n ilk h�k�mdar� olarak Bilinen Bilge K�l Kad�r Han, Mavera�nnehirdeki Samani devleti ile m�cadelelerde bulundu. O�ullar�ndan Arslan Han ulu hakan olarak Balasagunda, O�ulcak Kad�r Han ise Talasta oturdular. Kad�r Han 893te ba�kenti Ka�gara nakletti. Bu d�nemde ye�eni Satuk Bu�ra Han M�sl�manlarla temas kurdu ve Karahanl� Devletinin ba��na ge�ince de �slamiyeti resmi din olarak kabul etti (920).

Bu tarihten sonra Abdulkerim Satuk Bu�ra han ad�yla an�ld�. Ancak Karahanl� s�n�rlar� i�ersindeki halk�n tamamiyle �slamiyeti se�mesi Satuk Bu�ra Han �n o�lu Bayta� zaman�nda ger�ekle�mi�tir. Karahanl� H�k�mdar� Ebu Nasr Ahmed zaman�nda, karde�i �lig Nasr taraf�ndan Samaniler devletine son verildi (999). Ebu Nasr Ahmed Abbasi halifesi taraf�ndan bir �slam h�k�mdar� olarak tan�nan ilk Karahanl� han� olmu�tur. Karahanl� Devletinin s�n�rlar� Balasagun, �zkent ve Tar�m Havzas�n�n bat� k�sm� ile Karakurum da�lar� dolaylar�na kadar geni�lemi�ti. G�neyde Gazneliler ile kom�u oldular ve m�cadele ettiler. Ancak hanedan aras�nda ��kan anla�mazl�k neticesinde devlet Do�u ve Bat� olmak �zere ikiye ayr�ld� (1042).
Do�u Karahanl�lar�n ba��nda Tamga� Bu�ra Han; Bat� Karahanl�lar�n ba��nda ise Ahmet Arslan Han bulunuyordu.
Do�u Karahanl� Devleti (1042-1211):

Do�u Karahanl� Devletinin s�n�rlar� Ka�gar, Fergana, Balka� g�l� civar�na kadar uzanmaktayd�. Devletin merkezi zaman zaman Balasagun, Talas ve Ka�gar �ehirleri olmu�tur. Do�u Karahanl� Devletinin ilk h�k�mdar� say�lan Tamga� Bu�ra Han adil ve dindar bir ki�i olarak tan�nmaktayd�. Yusuf Has Hacibin yazd�� Kutadgu Bilig bu h�k�mdara sunulmu�tur. Do�u Karahanl� Devleti 1090 y�l�nda Sel�uklulara ba�land�. Devlet 1133 y�l�nda Mo�ol as�ll� Karah�taylar�n hakimiyetine girdi. Bu durum 1211e kadar devam etti. B�lgenin tamam� Cengiz Han taraf�ndan istila edildi.

Bat� Karahanl� Devleti (1042-1212):

Bat� Karahanl�lar�n s�n�rlar� bat�da Aral g�l�nden do�uda �imkent ve �zkente kadar uzanmaktayd�. Devletin ba�kenti �nceleri �zkent idi. Daha sonra Semerkant ve Buhara devletin merkezleri olmu�tur. �lk h�k�mdarlar� Ahmet Arslan Han idi. B�y�k Sel�uklu Sultan� Melik�ah bir Karahanl� prensesi ile evlenerek iki devlet aras�nda akrabal�k kurdu ve b�ylece Karahanl�lar� kendisine ba�lad� (1089). Sel�uklular�n Katavan Sava��nda yenilmesiyle beraber Bat� Karahanl�lar da Karahitay hakimiyetine girmi�ti (1141). Harzem�ahlar b�lgedeki Mo�ol hakimiyetine son vermi�, son Karahanl� h�k�mdar� Osman Han� da ortadan kald�rarak, bu devleti y�km��lard�r (1212).

GAZNEL�LER(969-1187)

Gazneliler Devleti ad�n�, Do�u Afganistanda bulunan ba�kentleri Gazneden almaktad�r. Ayr�ca h�k�mdarl�k hanedan�n�n kurucusundan dolay� Seb�k-teginliler veya lakaplar�ndan dolay� Yeminiler diye de an�l�rlar. Samano�ullar� Devletinin (819-1005), da��lmaya ba�lad�� s�rada, bu devlette komutanl�k ve valilik yapan T�rkler, baz� b�lgeler de hakimiyet kurmu�lard� .

Bunlardan biride Horasan Emiri Alp-Tegindir. Alp-Tegin Do�u Afganistandaki Gazne �ehrini ele ge�irerek, Gazneli Devletinin ilk temellerini atm��t�r 963). Alp-Teginin �l�m�nden sonra yerine ge�en o�ullar� ayn� ba�ar�y� g�steremeyince, T�rkler Alp-teginin komutanlar�ndan Seb�k- tegini ba�a ge�irdiler (977). Seb�k-tegin in ba�a ge�mesiyle, Gazneliler Devleti h�k�mdarl��n babadan o�ula ge�ti�i bir hanedan

TAR�H - Z�YA PA�A

9/7/2010

ziya pa�a

TAR�H - BEYL�KLERLE M�CADELE

9/7/2010

beyliklerle m�cadele

T�RKLER�N ORTA ASYADAN �IKI�I VE G��LER

9/7/2010

T�RKLER�N ORTA ASYADAN �IKI�I VE G��LER

T�rklerin tarih i�erisinde �ok geni� bir co�rafyaya yay�ld�klar� ve g�� ettikleri b�lgede g��l� devletler kurduklar�n� biliyoruz. Bu T�rk g��leri, atalar�m�z�n ilkel g��ebe bir toplum yap�s�na sahip olduklar� gibi, yanl�� ve haks�z bir iddian�n da mesnedi olarak g�sterilmeye �al��lm��t�r. Halbuki bu g��lerin sebep ve sonu�lar� g�z �n�ne al�nd��nda, T�rklerin ilkel g��ebe bir anlay��la de�il, aksine, kendine has y�ksek bir k�lt�r ve medeniyetin sahibi ve yay�c�s� olarak g�� ettikleri g�r�l�r. D�nya �zerinde at� ilk kez ehlile�tiren ve onu binek hayvan� olarak kullanan T�rkler, at�n sa�lad�� h�z ile y�ksek devlet ve toplum telakkilerini geni� co�rafyalar �zerinde hakim k�lm��t�r. Konar g��er, atl� ya�ant�n�n temelinde b�y�k oranda hayvanc�l�k ve kendine yeterli bir ziraat k�lt�r� yer al�r. Dolay�s�yla, T�rk g��leri bu ya�ant�ya uygun olan sahalara do�ru olmu�tur. Hem T�rk tarihi hem de D�nya tarihi �zerinde �ok b�y�k tesirleri olan bu g��lerin bir�ok sebepleri vard�r. Bu sebepleri ��yle s�ralayabiliriz:

1-G��LER�N SEBEPLER�
�ktisadi ve Sosyal Sebepler: Daha �ok hayvanc�l�kla ge�imlerini sa�layan T�rkler, kurakl�k, salg�n gibi tabii olaylar�n etkisiyle g�� etmek zorunda kalm��lard�r. Otlaklar�n yetersiz kalmas� veya n�fusun artmas�, T�rkleri, iklimi ve co�rafyas� m�sait yeni b�lgelere sevk etmi�tir. M.S.IV. y�zy�ldaki Hun g��lerinde, Orta Asyada h�k�m s�ren "kurakl�k"�n etkili oldu�unu biliyoruz.
Topra��n artan n�fusu besleyemez hale gelmesi veya hayvanlar i�in yeterli otlaklar�n kalmamas�, iktisadi d�zeni sarst�� zaman, T�rkler, kendi ya�ant�lar�na uygun, tabiat�n zengin ve nispeten n�fusun az oldu�u b�lgelere y�nelmi�lerdir. Sel�uk Bey ve Arslan Yabguya ba�l� T�rkmenlerin Horasan ve Harezme g��meleri veya XI.-XII. y�zy�llarda, Anadolunun Sel�uklular taraf�ndan fethinde bu durumu g�rebiliriz. Siyasi Sebepler: Yabanc� kavimlerin bask�s� veya kendi aralar�ndaki hakimiyet m�cadelesi g��lerin di�er bir sebebidir. Mesela XI. y�zy�ldaki Kitanlar�n h�cumu T�rklerin bat�ya g��lerini beraberinde getirmi�tir. Orhun-Yeniseydeki Uygur Devletinin 840 y�l�nda yine bir T�rk kavmi olan K�rg�zlar taraf�ndan ortadan kald�r�lmas�, Kutlu yurt �t�genin elden ��kmas�yla neticelenmi� ve Uygurlar, Turfan, Kansu, Tar�m Havzas� gibi daha g�neydeki b�lgelere g�� etmek zorunda kalm��lard�r. Belki de Uygurlar�n me�hur "G��" destan� bu olay�n hat�ras�n� ta��maktad�r.
Destanda vatan� sembol eden "Kutlu Da�"�n �inlilere verilmesi ve �inliler taraf�ndan da��n par�alanarak �ine g�t�r�lmesi, �lkede felaket ve kurakl��a sebep olur ve b�t�n canl� cans�z mahlukat "g��, g��" diye inler. Bu ilahi emre uyan Uygurlar, Be�bal�g�n oldu�u yere gelerek be� ayr� �ehir kurarlar. �lkel g��ebelerde g�r�lmeyen bu mukaddes vatan anlay��, istiklal ile per�inlenmektedir. T�rkler, istiklalini kaybetmektense g�� etmeyi ye�lemi�ler ve kendilerine yeni vatan aram��lard�r. T�rklerdeki bu g��l� vatan olu�turma ve devlet kurma gelene�i, atalar�m�z� yeni fetihlere s�r�kleyen di�er �nemli bir sebeptir. Zaman i�erisinde, d�nyay� huzur ve s�kuna kavu�turmay�, insanlar� adalet ve e�itlik i�inde y�netmeyi t�resinin bir hususiyeti olarak hedefleyen bu f�tuhat anlay��, T�rklerde, "Cihan Hakimiyeti Mefkuresi"nin do�mas�n� sa�lam��t�r.
Dolay�s�yla T�rk g��leri ilkel g��ebe anlay��ndan farkl�d�r. G��ebeler vatan kavram�n� tan�mayan, nerede duraca�� belli olmayan ilkel topluluklard�r. T�rkler ise vatan kabul ettikleri �lkede, belirli yaylak ve k��laklar aras�nda ya�ayan "t�reli" bir millettir. Bu sebeple eski T�rkler konar g��er bir hayat ya�amaktayd�lar.
2-T�RKLER�N YAYILDIKLARI B�LGELER
Milattan �nce T�rklerin Yay�ld�klar� Sahalar: Altay-Sayan da�lar�n�n kuzey-bat� kesimlerinde ya�ayan Andronovo k�lt�r� insan�, M.�.1700l� y�llarda Altay, Tanr� da�lar� ve Mavera�nnehir e kadar olan b�lgelere uzanmaktayd�. M.�. 1100 y�llar�nda ayn� k�lt�r �inin kuzeyindeki Ordos ve Kansu b�lgesinde g�r�lmekteydi. M.�. IV. y�zy�ldan itibaren Hazar ve g�ney Rusya da T�rklerin ya�ad�klar� b�lgeler aras�na girmi�tir. Bu duruma en iyi �rnek m�him bir k�sm�n� T�rk kabilelerinin olu�turdu�u, konar g��er, atl� k�lt�re sahip bir kavimler toplulu�u olan �skitler (Sakalar)dir. �skitler, M.� . VIII. y�zy�lda, Orta Asyan�n Tanr� da�lar� ile Hazar denizi aras�nda kalan geni� bozk�rlar�nda ya�arlarken, daha sonra g�� ederek, Karadenizin kuzeyinde, �til ve Tuna nehirleri aras�ndaki d�zl�klere yay�lm��lard�r. M.�. VI.-IV. y�zy�llar

UYGUR DEVLET�

9/7/2010

UYGUR DEVLET�
Uygurlar hakk�ndaki bilgiler, �in y�ll�klar� ile G�kt�rk ve Uygur kitabelerinde bulunmaktad�r. Uygur kelimesine �e�itli anlamlar verilmekle birlikte en kabul g�reni; akraba, m�ttefik anlam�nda olan�d�r.Uygurlar �in kaynaklar�nda Hunlar�n soyundan g�sterilmektedir. 5.nci y�zy�lda Orta Asyan�n b�y�k bir k�sm�na yay�lm�� olan T�leslerin bir boyu olarak kar��m�za ��kmaktad�r.
Uygurlar bu d�nemde Kao-�� (y�ksek tekerlekli arabal�lar) ad�yla bilinmekteydiler. Orhun Kitabelerinde ise Dokuz O�uz ad� ile an�l�yorlard�
Uygurlar, Orhun ve Selenga vadilerinin yerli kavimleri idiler. Bunlar G�kt�rk devleti kurulunca, onlar�n hakimiyetini tan�d�lar. 630 y�l�nda G�kt�rk devleti �inliler taraf�ndan y�k�ld��nda serbest kalm��lar ve bir siyasi birlik olu�turmu�lard�r. �in ise G�kt�rklere kar�� bu Uygur birli�ini destekliyordu. Bu �a�da ba�lar�nda Alp �lteber unvan�n� ta��yan, Pusa isimli biri bulunuyordu.
Uygurlar, 681 y�l�ndan sonra, ��l Teri� Ka�an�n ortaya ��kmas�yla, yine G�kt�rklere ba�lanmak zorunda kald�lar. Bu s�re i�inde kendilerini toplam�� olan Uygurlar, G�kt�rk devletinin zay�flamas� ile yeni bir f�rsat daha bulmu� oldular. G�kt�rklerin hakimiyetinde bulunan Basm�l ve Karluk gibi T�rk topluluklar� ile birle�en Uygurlar, 742-43 y�llar�nda G�kt�rk Ka�an� Ozam�� ma�lup ederek �ld�rd�ler.
Uygur Devletinin Kurulu�u
G�kt�rk devleti ortadan kalk�nca, 743 y�l�nda Basm�llar�n idaresinde yeni bir devlet kuruldu. Uygurlar bu Basm�l Ka�anl�� n�n Sol Yabgusu, yani do�u Yabgusu; Karluklar ise, Sa� Yabgusu, yani bat� Yabgusu oldular. Bu yeni devlet, tam bir federal devlet bi�imindeydi. 744 y�l�nda Uygur Yabgusu, Basm�l Ka�an�n� ma�lup ederek kendini ka�an ilan etti. Ka�anl�k unvan� olarak da Kutluk Bilge K�l Ka�an unvan�n� ald�. B�ylece Uygur Ka�anl�� kurulmu� oldu.
Bu ka�anl�k unvan�ndan da anla��laca�� zere, G�kt�rk devletinin gelenek ve t�releri yeni Uygur Ka�anl��nda da devam ediyordu. Ancak Uygurlar aras�nda Buda ve Mani dini gibi yabanc� inan��lar yay�ld�k�a, Ka�an unvanlar�nda da birtak�m de�i�iklikler olmaya ba�layacakt�r. Uygur devletini kuranlar Orhun b�lgesini yurt tuttuklar� i�in, bunlara Orhun Uygurlar� denilmektedir
Kutluk Bilge K�l Ka�an �l�nce yerine o�lu Bayan �ur ka�an oldu. Uygurlar�n en b�y�k ka�an� olan Bayan �ur Ka�an, unvan olarak da "Tengride bolm��, il itmi� Bilge Ka�an" unvan�n� ald�. Bu unvan�n anlam� ise, G�kte do�mu�, devlet y�netmi�, Bilge Ka�an demekti. Bayan �ur Ka�an devri (747-759), Uygurlar�n d�rt y�nde geni�ledikleri bir devirdir. Bat�da Kara T�rge� devleti, Uygur hakimiyetini tan�mak zorunda kald�. K�rg�z, �ik, Sekiz O�uz ve Dokuz Tatar gibi T�rk boylar� itaat alt�na al�narak, devlet otoritesi g��lendirildi. �te yandan yine bu devirde, g�neydeki Be�-bal�g, Ku�a ve Kara�ar gibi zengin tar�m ve ticaret �ehirleri de Uygur etkisi alt�na al�nm��t�r. Turfan b�lgesi ile Uygurlar aras�ndaki ili�kiler de, yine bu devirden itibaren ba�lam�� oluyordu.

�N�N�

9/7/2010

�n�n� kar��t� ki�i ve gruplar�n �n�n�"ye kar�� ger�ekten se�ilme imkan�na ve Meclisin deste�ine sahip bir aday bulamam�� ve bir aday ad� �zerinde uzla�amam�� olmalar� da iktidar m�cadelesinin sertle�mesini �nleyici �nemli bir fakt�r olmu�tur.
Terazinin di�er kefesine �n�n� kadar a��rl�kl� bir aday bulunabilseydi bu takdirde se�im m�cadelesi, hi� ku�kusuz daha da sertle�ebilirdi. Ancak b�yle bir aday�n bulunmas� da hi� kolay de�ildi.
Ba�vekil Bayar"�n kendi adayl��n� kesinlikle red ederek sonra Atat�rk ile �n�n� aras�ndaki ili�kilerin kopmamas�na �al��arak �n�n�"n�n adayl��na b�y�k �l��de destek oldu�u vurgulanmal�d�r. E�er Bayar Atat�rk"�n �evresi ile birlikte �n�n� kar��t� siyasal giri�imlere kat�lsayd� bu takdirde, hi� ku�kusuz iktidar m�cadelesi son derece sertle�irdi. Bu durumda terazinin �n�n� kar��t� kefesi yeni bir a��rl�k kazan�rd�.
Bu bak�mdan �u tahlil dikkate de�erdir:
"Celal Bayar Ba�vekil olunca, �smet �n�n�"ye kar�� d��manl�k ve rekabet hisleri belirtecek ve Atat�rk"�n �n�n�"ye kar�� o s�rada uyand�rd�� menfi hislerini ate�leyecek yerde, arabulmay� i� edindi. Atat�rk"� yat��t�rd�. �n�n�"y� Atat�rk"�n sofras�na �a��rtt�, Atat�rk"�n sa��ndaki yere onu oturttu.
Atat�rk"�n �l�m�nde de Celal Bayar, memleket endi�esi ile fedakarl�k ve feragat�n �ok kuvvetli bir imtihan�n� ge�irdi.
O s�rada Celal Bey"in muhitindeki "mutad zevat" �smet Pa�a"ya kar�� iddetli d��manl�k hisleri besliyordu, ayn� zamanda ondan �ekiniyordu. "Cumhurba�kan� ve Milli �ef olursa, hepimizin boynuna ip takarak sokaklarda s�r�kletir" diyordu.
Celal Bey ba�kand�. �dareye hakimdi. Bizzat Cumhurba�kan� olmak ve maceralara at�lmak, bilhassa kendi �zel muhitinin �iddetli bask�s� alt�nda, pekala hat�r�na gelebilirdi.
Fakat Bayar memleketin menfaatini ve huzurunu muhitinin bask�s�na g��s germekte, her t�rl� ihtiraslar� yenmekte, bununla ilgili �ahsi riskleri g�ze almakta buldu.(245)
TBMM 1 Kas�m"da Atat�rk"�n ad�na Ba�vekil Bayar"�n yapt�� a�� konu�mas� ile yeni toplant� y�l�na ba�lar.
K�sa bir s�re sonra Atat�rk"�n sa�l�k durumu ciddile�ti�inden 8 Kas�mda resmi sa�l�k raporlar� bir kez daha yay�nlan�r.
Tam bu s�rada h�k�met Ankara"da Bayar"�n Ba�kanl��nda toplan�r ve bu toplant�ya Genelkurmay Ba�kan� Mare�al Fevzi �akmak ve �n�n� de davetli olarak kat�l�r.
Bu ola�an�st� bir d�nemde h�k�metin ola�an�st� bir toplant�s� olarak de�erlendirilmelidir. ��nk� h�k�met toplant�s�na kat�lan ve h�k�met �yesi olmayan bu iki ki�i 2 g�n sonra �lecek olan Cumhurba�kan�ndan sonra �lkede onun yerini alabilecek a��rl�ktaki iki ki�iydi. �akmak aday olmad�� g�z �n�ne al�n�rsa, Cumhurba�kanl�� i�in tek aday�n �smet �n�n� oldu�u a��k�a g�r�l�yordu.
Kara haber 10 Kas�m 1938 sabah� T�rkiye ve d�nya ufuklar�nda yay�l�nca da olaylar ��yle geli�ti.
Atat�rk"�n �l�m� dolay�s�yle �stanbul"da bulunan Ba�vekil Celal Bayar, 10 Kas�m ak�am� saat 23.30 da Ankara"ya d�nd�. Onu istasyonda Reisicumhur vekili ve Meclis Reisi Abd�lhalik Renda, Parti Genel Sekreteri ve Dahiliye vekili ��kr� Kaya ile vekiller m�lk� ve askeri erkan kar��lad�lar. Gar�n merasim salonunda yabanc� �lkelerin el�ileri ve ate�eleri kendisini bekliyorlard�. Kar��lama ve teess�r bildirileri sessiz fakat hazindi. Ba�vekil istasyondan do�ru B�y�k Millet Meclisine geldi. Meclis reisine ziyaretinin ard�ndan gene meclis binas�nda ve ge� vakit vekille heyeti topland�. Kabine durumu g�r��t� ve Cumhurreisi Vekili durumunda olan BMM reisi ayn� g�n �u bildiriyi yay�nlad�:
Ankara 10 (Anadolu Ajans�)
"Reisicumhur Atat�rk"�n milleti mateme garkeyleyen (bo�an) elim ziyal dolay�siyle, Te�kilat� Esasiye Kanununun 34 �nc� maddesi m�cibince yeni Reisicumhur intihap edilmek �zere Te�rinisaninin (Kas�m�n) 11 inci Cuma g�n� saat 11 de BMM i�timaa davet ederim.
Reisicumhur Vekili ve
B�y�k Millet Meclisi Reisi
M.A. RENDA

TAR�H - SOYKIRIMI �DD�ALARI

9/7/2010

soyk�r�m� iddialar�

�ZM�R SAAT KULES�N�N TAR�H�

9/7/2010

�zmir Saat Kulesi

Saat, zaman� �l�en, insanlar�n ya�am�n� d�zene koyan, ya�am�n her an�n� belirleyen, vazge�ilemez en �nemli ara� olarak tan�mlanabilir. Saatlerin ortaya ��k��, zaman kavram�yla do�rudan ilintili olup, bu kavram �nl� sosyal bilimci Emil Durkheime taraf�ndan, insano�lunun, �evresinde olup bitenleri s�resine ve �ncelik-sonral�k s�ras�na bakarak akl�nda yaratt�� zihni bir yap�t olarak tan�mlanm��t�r. Asl�nda zaman diye bir �ey yoktur ve zaman, insanlar�n �retti�i soyut bir kavramd�r, belli bir do�rultuda, geri d�n�lemez bi�imde ak�p gitmekte ve insano�lu da bunu bilmektedir. Zaman�n somutla�t�r�lmas� anlam�na gelen saatler ile asl�nda ak�p giden hareket ve h�z �l��lmektedir. Kum saatinden g�ne� saatine, oradan da mekanik saatlere giden �izgide g�zlemlenen o olmu�tur.
Zaman� �l�en aletler olarak ilk saatlerin, d�nyan�n kendi ekseni etraf�ndaki d�nme h�z�ndan ya da bir ba�ka deyi�le, o zamanki insanlar�n bak�� a��s�yla, g�ne�in d�nya etraf�ndaki d�nme h�z�ndan yararlan�larak yap�lan "g�ne� saatleri" oldu�unu bilmekteyiz. Bu saatleri daha sonra su ve kum saatleri izlemi�tir. Mekanik saatin ortaya ��k�� ise Milattan Sonra XII. y�zy�ldad�r.

Ba�lang��ta, portatif ev saatleri �eklinde kullan�lan mekanik saatler, zaman i�inde, k�stekli saat olarak ceplere, saat kuleleri olarak da kentlerin �nemli meydanlar�na girmi�tir. Saat Kulelerinin ilk �rneklerine XIII. y�zy�ldan itibaren Avrupa"da Kiliselerde ve Saray Kulelerinde rastlan�lmaktad�r. �talya"da De Dondi"nin 1348 ile 1362 y�llar� aras�nda ve Fransa"da Henri de Vick"in Fransa Kral� V. Charles i�in 1360"da in�a etmi� oldu�u saat kuleleri bunlar�n ilk �rnekleridir. XV. y�zy�lda yap�lan ilk saatler ve saat kuleleri, matbaa bask�s� kitaplarla birlikte, Orta�a�"a son veren makine oldu.

Orta�a��n sona ermesiyle a��lan yeni �a�da, Avrupa"da saat kuleleri �ylesine �nem kazanm��lard�r ki, �nl� kent tarih�isi Mumford, "Modern �a�lar� belirleyen teknolojinin, san�ld�� gibi buhar makinesi de�il, saat oldu�unu" s�yleyecek kadar ileri gitmi�tir.
Saat Kulesi yapma gelene�i Avrupa"da XIV. y�zy�lda yayg�nla�m��sa da; Osmanl� topraklar�na Kanuni d�neminden hemen sonra XVI. y�zy�l�n sonlar�nda girmi�tir. Osmanl�"daki saat kulelerinin ilk izlerine Balkanlar"da, Banyaluka Ferhat Pa�a Camii (1577) ve �sk�p Saat Kulesi (1593) ile rastlanmaktad�r. Osmanl� g�ndelik hayat�na XVI. y�zy�l�n sonunda giren saat kulelerinin yap�m�, XVIII. ve XIX. y�zy�llarda Bat�"dan Do�u"ya do�ru giderek artm��t�r.
Osmanl� Devleti"nde kent ve kasabalarda saat kulesi yap�m�n�n h�zlanmas�nda, Sultan II. Abd�lhamit"in (1876-1909) yirmi be�inci c�lus y�ld�n�m� vesile olmu�tur. Sultan Abd�lhamit 1317 Hicri y�l�nda (1899-1900) yay�nlad�� bir "irade-i seniyye" gere�ince, kendi nam�na bir �ok vilayet ve sancaklarda b�y�k saatlerin yap�lmas�n� emretmi�tir. Bu irade �zerine Osmanl� co�rafyas�ndaki bir �ok vilayet ve sancaklarda saat kulesi yap�m�na gidilmi�, g�n�m�zde bir �ok Anadolu kentinde halen ayakta durmakta olan saat kulelerinin bir �o�u bulunduklar� �ehrin simgesi haline gelmi�lerdir.
Saat kulelerinin yayg�nla�mas�nda Sultan II. Abd�lhamit"in yirmi be�inci c�lus y�ld�n�m� �nemli bir d�n�m noktas� olu�turmu�sa da, asl�nda Osmanl� �mparatorlu�u"nun XIX. y�zy�lda girmi� oldu�u Bat�l�la�ma s�recinin etkisini de vurgulamak gerekmektedir. 1839"da ba�layan Tanzimat d�neminden sonra kentlerde in�as�na ba�lanan Askeri K��la, H�k�met Kona��, Hastane ve Hapishane gibi kamusal yap�lar, Osmanl� Devleti"nde Bat�l� bir �izginin olu�umuna katk� sa�lam��lar, bu kombinezasyona saat kulesinin de eklenmesiyle �mparatorlukta �nemli kamusal alanlar olu�maya ba�lam��t�r.

Saat kulelerinin yap�m�yla birlikte M�sl�man kitlenin zaman �l��m sisteminde �nemli bir de�i�im ya�anmaya ba�lanm��, "ezani" zaman �l��m�nden, bilimsel hesaplara dayanan zaman �l��m�ne y�nelinmi�, toplumsal yap�da �nemli bir modernle�me s�reci ba�lam��t�r.

Saat Kulesi"nin Yap�l��na Do�ru

Yukar�da de�inildi�i gibi Sultan II. Abd�lhamit"in iradesi gere�i Osmanl� vilayetlerinde bir �ok saat kulesi v�cuda getirilmi�tir. Ancak �zmir"de yap�lan "�e�meli saat kulesi", mimarisi, yap�m�nda izlenen y�ntem, in�aa s�recinde d�nemin yerel y�neticilerin tutumlar� ve zaman i�inde kentin simgesi haline gelmesi gibi nedenlerle, di�er vilayetlerdeki saat kulelerinden ayr�lmakta, �ne ��kmakta ve farkl� bir durum olu�turmaktad�r.

M�MAR S�NAN

9/7/2010

Mimar Sinan (1489 - 1588)

T�rk, mimar. D�nyan�n en b�y�k yap� sanat��lar�ndan biridir. Kayserinin A��rnas k�y�nde do�du, 17 Temmuz 1588de �stanbulda �ld�. Do�um tarihi kesin de�ildir. Ailesine ve ya�am�na ili�kin kimi zaman yetersiz ve �eli�kili bilgiler, �a�da�� Sai Mustafa �elebinin onun a�z�ndan yazd�klar�na, mimarba�� oldu�u d�nemden kalan yaz��malara, kendi vakfiyesine ve yazar� bilinmeyen belge ve kitaplara dayanmaktad�r. Kaynaklara g�re Sinan, I. Selim (Yavuz) padi�ah olduktan sonra ba�lat�lan ve Rumelide oldu�u gibi Anadoludan da asker dev�irmeyi �ng�ren yeni bir uygulama uyar�nca 1512de dev�irilerek �stanbula getirildi. Orduya asker yeti�tiren Acemi O�lanlar Oca��na verildi, 1514te �ald�ran Sava��nda 1516-1520 aras�nda da M�s�r seferlerinde bulundu. �stanbula d�n�nce Yeni�eri Oca��na al�nd�.
I. S�leyman (Kanuni) d�neminde 1521de Belgrad, 1522de Rodos seferlerine kat�ld�, subayl��a y�kseldi. 1526da kat�ld�� Moha� seferinden sonra zemberek�iba�� (ba� teknisyen) oldu. 1529da Viyana, 1529-1532 aras�nda Alman, 1532-1535 aras�nda da Irak, Ba�dat ve Tebriz seferlerine kat�ld�. Bu son sefer s�ras�nda Van G�l�n�n �st�nden ge�ecek �� geminin yap�m�n� ba�ar�yla tamamlamas� �zerine kendisine haseki unvan� verildi. 1536da Pulya (Puglia) seferlerine kat�ld�. 1538de yer ald�� Karabu�dan (Moldovya) seferi s�ras�nda Prut Irma�� st�nde yapt�� bir k�pr�yle dikkatleri �st�ne �ekti. Bir y�l sonra mimar Acem Alinin �l�m� �zerine onun yerine sermimaran-� hassa (saray ba� mimar�) oldu. G�n�m�zdeki bay�nd�rl�k bakanl��na e� d��en bu g�revi �l�m�ne de�in s�rd�rd�.

Mimar Sinan, Osmanl� �mparatorlu�unun en g��l� oldu�u �a�da ya�am��t�r. I. S�leyman (Kanuni), II. Selim ve III. Murat olmak �zere �� padi�ah d�neminde mimarba��l�k etmi�, imparatorlu�un g�c�n� simgeleyen mimarl�k ba�yap�tlar�n�n tasarlan�p uygulanmas�nda birinci derecede rol oynam��t�r. Etkisi �l�m�nden sonra da s�rm��, her d�nemde sayg�nl��n� korumu�tur. Atat�rk ona ili�kin bilimsel ara�t�rmalar�n ba�lat�lmas�n�, onun bir heykelinin yap�lmas�n� istemi�tir. 1982de �stanbuldaki Devlet G�zel Sanatlar Akademisi �ekirdek olmak �zere olu�turulan yeni �niversiteye onun ad� verilmi�tir. Sinan�n yeti�mesine ili�kin doyurucu bilgi yoksa da, d�lgerli�i Acemi O�lanlar Oca��nda ��rendi�i san�lmaktad�r. Acemi O�lanlar, ba�ka i�lerin yan� s�ra yap� i�lerinde de g�revlendirilirlerdi.

Sinan daha sonra ordunun yap� gereksinimini kar��layan birimlerinde g�rev alm��, buradaki �al��malar�yla �ne ��km��t�r. Gerek ordunun bu birimleri taraf�ndan usta-��rak ili�kisi i�inde ger�ekle�tirilen yap�m ve onar�m �al��malar�, gerek orduyla birlikte gitti�i yerlerde g�rme olana�� buldu�u yap�lar, Mimar Sinan�n e�itiminin par�as� olmu�tur. �e�itli kaynaklara g�re Sinan 84 cami, 52 mescit, 57 medrese, 7 okul ve dar�lkurra, 22 t�rbe, 17 imaret 3 dar��ifa, 7 su yolu kemeri, 8 k�pr�, 20 kervansaray, 35 k��k ve saray, 6 ambar ve mahzen, 48 hamam olmak �zere say�lamayanlarla birlikte �� y�z elliyi a�k�n yap� ger�ekle�tirmi�tir.

Elli y�la yak�n bir s�re!Osmanl� �mparatorlu�unun mimarba��l��n� yapm�� olmas�na kar��n, bunlar�n hepsini onun tasarlay�p uygulam�� oldu�unu s�ylemek g��t�r. �o�unlu�u �stanbulda olmak �zere imparatorlu�un her yan�na da��lm�� bulunan bu yap�lar�n bir b�l�m�n� ��rencileri ya da ona ba�l� mimarlar �rg�t� yapm�� olmal�d�r. Bunlar�n aras�nda onar�mlar da vard�r. Bu t�r say�lar Sinana g�sterilen sayg�y� ortaya koyar. Onun as�l �nemi, yap�lar�nda ger�ekle�tirdi�i deneyler ve getirdi�i yeniliklerle Osmanl�-T�rk mimarl��n� "klasik" olarak adland�r�lan doru�una ula�t�rmas�ndad�r.

Sinan mimarba��l��ndan �nce de askeri ama�l� olmayan yap�lar tasarlam�� ve uygulam�� olmal�d�r. Ama ilk �nemli yap�t� �stanbulda ki �ehzade (Mehmed) Camiidir. Kendisinin ��rakl�k d�nemi yap�t� olarak nitelendirdi�i bu cami, d�rt aya��n ta��d�� ve d�rt yar�m kubbenin destekledi�i bir kubbe ile �rt�l�d�r. D�� g�r�n��lerin kitlesel etkisi azalt�lm��, i�erde ise daha ayd�nl�k bir mekan olu�turma yoluna gidilmi�tir. Onu izleyen �sk�dardaki Mihrimah Sultan Camiinde ise yar�m kubbelerin say�s� ��e indirilerek daha rahat bir i� mekan ara�t�r�lm��t�r. Osmanl�-T�rk mimarl��n�n en �nemli yap�lar�ndan biri S�leymaniye Camii ve K�lliyesidir. Sinan kalfal�k d�nemi yap�t� olarak adland�rd�� bu yap�da �stanbuldaki Bayezid Camiinde kullan�lan ta��y�c� sistemi yinelenmi�, d�rt ayak �st�ne oturan kubbeyi giri�-mihrap y�n�ndeki yar�m kubbelerle desteklenmi�tir.

Bu, Ayasofya ile ortaya at�lan str�kt�r soru

OSMANLI - �ZBEK S�YAS� �L��K�LER� (1530-1555)

9/7/2010

OSMANLI - �ZBEK S�YAS� �L��K�LER� (1530-1555)

T�rk y�zy�l� olarak nitelenen XVI. y�zy�l da, Kanuni Sultan S�leyman devri (1520-1566), T�rk D�nyas� ile olan ili�kilerimiz a��s�ndan aktif olan d�nemlerdendir. Bu d�nem de �zellikle �ran"a kar�� olu�turulan, Osmanl� Devleti ile �zbek Hanlar� aras�ndaki dayan��may� ortaya koymak gerekir. Yavuz Sultan Selim Han(1512-1520) devrinden sonra Osmanl� Devleti ile T�rkistan Hanl�klar� ili�kileri k�smen zay�flam��t�.
Ancak bu ili�kiler, Kanuni Sultan S�leyman iktidar da iken, 1530-1555 y�llar� aras�nda s�ren Osmanl�-�ran sava�lar�nda tekrar canlanm��t�r. �teden beri, T�rkistan"da bulunan �zbek Hanlar�, �ran"da h�k�m s�ren Safevi �ahlar� ile s�rekli sava� halinde bulunuyorlard�. �zbek G��g�nc� Han(1510-1530), Safevi h�k�mdar� �ah �smail(1501-1524) ve �ah Tahmasb"la (1524-1576) s�rekli sava�m�� ve bu sava�lar�n �o�u �zbekler lehine sonu�lanm��t�.
�zbekler"in Horasan b�lgesini k�smen ele ge�irmeleri �zerine, �ah Tahmasb b�y�k bir ordu ile harekete ge�ti. Bu s�rada Damgan �ehri Safeviler taraf�ndan zaptedilmi� ve �zbekler katledilmi�ti. Bu ise, o s�rada �zbek h�k�mdar� olan Ubeydullah(1533-1539) Han"� b�t�n �zbek h�k�mdarlar�n� yard�ma �a��rmaya sevk etmi�tir. Yaln�z �ah Tahmasb, Me�hed ile Herat aras�nda "Turbent-i �eyh Acem" denilen mevkide, 10 Muharrem 935/24 Eyl�l 1528 tarihinde yap�lan sava�ta, bu b�lgeyi yine �ran �lkesine katm��t�. Bu arada Hint Sultan� Bab�r (1526-1540) �ah, yeniden huduta tecav�z etmi�ti. Ancak �zbeklerin ba�ar�lar�ndan "Du�ar-� deh�et olarak" sonunun Necm-i Sani"nin sonu gibi, olaca��ndan endi�e ederek geri �ekildi ve bir daha da Maveray-� Ceyhun"a gelmedi .�zbekler, �ah Tahmasb"�n c�lusundan itibaren on iki y�l da alt� defa Horasan"a girmi� ve oras� i�in m�cadele etmi�lerdi .
Kanuni Sultan S�leyman devrinin ba�lar�nda, Osmanl� Devleti"nin siyaseti daha ziyade bat�ya y�nelmi�ti. Bu nedenle �zbeklerin Safevilerle m�cadeleleri s�ras�nda Kanuni Sultan S�leyman, T�rkistan"la pek beklenen d�zeyde iligilenememi�ti. Bununla birlikte �zbek Hanlar�"yla ili�kinin �nemini �ok iyi biliyordu. Tarihi kesin olmayan ve Kanuni devrinin ba��nda oldu�u tahmin edilen bir mektupta, Horasan hakimi, �lkede iktidar kavgalar� ve i� sava�lar�n oldu�unu, H�seyin Baykara"n�n d�rt y�l boyunca buralar� istila edip halk�n �zd�rap �ekti�ini, �imdi ise etraftan al�nan yard�mlarla huzurun sa�land��n� bildiriyordu.
Kanuni Sultan S�leyman, bat�ya do�ru y�nelmi�ti. Fakat do�u da her �eyden �nemli olan �ran meselesinin fark�ndayd�. �ah Tahmasb, bir taraftan do�uda �zbekler ile �arp��rken, di�er taraftan Osmanl� topraklar�na da taarruz ediyordu. Safevilerin Anadolu i�lerine kadar ilerleyen tehlikeli �ii propogandas�n�n hi� bir zaman ard� aras� kesilmemi�ti. Osmanl�lara kar�� takip ettikleri d��manca politika ile, Suriye ve M�s�r"daki isyan ve huzursuzluk fakt�r�n� art�r�yorlard�. Kanuni Sultan S�leyman"�n do�u cephesini bo� b�rak�p, bat� meselesi ile on d�rt sene kadar uzun bir m�ddet u�ra�mas�, ancak Osmanl� Devleti i�in tehlikeli kap�lar� a��k bulundurmakla izah edilebilir. Bu tehlike ger�ekten vuku bulmam�� ise, bu bir �ekilde Kanuni"nin siyasetinin do�rulu�unu g�stermez. Aksine bu �ranl�lar�n tedbirsizli�ine delalet eder, diyebiliriz.
Safevi �ah�"n�n Anadolu"daki �ii propagandas�ndan ba�ka, Bitlis Hakimi �eref Bey"in Safeviler"e meyletmi� olmas� Osmanl�lar�n do�u hudutlar�n� emniyetsiz hale getirmi�ti . Bunun �zerine Kanuni Sultan S�leyman, �ah Tahmasb"a sert bir mektup yazd�. O bu mektuba cevap verece�i yerde, Osmanl�lara kar�� ittifak etmek �zere Macaristan ve Almanya Krall�klar�"na el�iler g�nderdi .
Kanuni Sultan S�leyman, ancak 1533"de Avuturya ile yapt�� bar�� anla�mas�n�n sonucunda do�uya y�nelebildi. �ran"�n Anadolu ve T�rkistan cephelerindeki bu d��manca f

ERMEN� MESELES�

9/7/2010

ERMEN� MESELES�

Asya ve Avrupa kitalari arasinda k�pr� konumunda olan T�rkiye, Karadeniz"i Akdeniz"e baglayan bogazlari, Ortaasya, Kafkasya ve Ortadogu"daki dogal enerji kaynaklarinin kesistigi noktadaki jeopolitik konumuyla b�t�n d�nyanin dikkatini �ekmektedir.

Ge�miste Osmanli devleti, bug�n de T�rkiye, bu jeopolitik ve jeostratejik konumundan dolayi �esitli entrikalarin �evrildigi bir alan olmustur. Osmanli devletini par�alayarak tarih sahnesinden silmek isteyen s�m�rgeci devletler, bu entrikalarinda y�zlerce yildir T�rklerle dost�a yasayan Ermenileri kullanmislardir.
Tarihte oldugu gibi g�n�m�zde de, Ermeni toplumu �zerinden siyasi ve ekonomik �ikar saglamaya �alisan �lkeler bulunmaktadir. Bazi �lkelerde T�rkleri ve T�rkiye"yi s�zde soykirimla su�layan anitlar dikilmekte, bazi �lkelerde de soykirim iddiasini tanimaya y�nelik kararlar parlamento g�ndemlerine getirilmekte, hatta kimi �lke parlamentolarinda kabul edilmektedir. Ger�ekte tarih�ilere birakilmasi gereken bu konular, siyaset�ilerin elinde �ikar araci haline d�n�st�r�lmektedir.

Tarih boyunca Romalilar, Persler ve Bizanslilar tarafindan Anadolu"nun bir yerinden digerine s�r�len, savaslara itilen ve �ogu kez ��nc� sinif vatandas muamelesi g�ren Ermeniler, T�rklerin Anadolu"ya girislerinden sonra T�rkl�g�n adil, insani, hosg�r�l�, birlestirici anlayis ve inancindan yararlanmislardir. Bu iliskilerin gelisme ve doruga ulasma �agi olan 19. Y�zyil sonlarina kadar s�ren devir, "Ermenilerin altin �agi" olmustur. Osmanli devletinin �alisan, liyakatli, d�r�st ve becerili her vatandasina sagladigi imkanlardan gayr-i m�slimler i�inde en �ok faydalananlar Ermeniler olmustur. Askerlikten, kismen de vergiden muaf tutulurken, ticarette, zanaatta, �ift�ilikte ve idari islerde y�kselme firsatini elde etmisler ve devlete bagli, milletle kaynasmis ve anlasmis olduklarindan dolayi "millet-i sadika" olarak kabul edilmislerdir. Bu �er�evede T�rk�e konusan, ayinlerini bile T�rk�e yapan bu

TAR�H - UYGURLAR VE D��ER T�RK DEVLETLER�

9/7/2010

uygurlar ve di�er t�rk devletleri

THE HISTORY OF TELEVISION

9/7/2010

THE HISTORY OF TELEVISION

A Scotsman, John Logie Baird, transmitted the first television picture on 25 October,1975. The first thing on television was a boy who worked in the office next to Baird"s workroom in London. In 1927 Baird sent pictures from London to Glasgow. In 1928 he sent pictures to New York, and also produced the first colour TV pictures. It is obviously seen that television is one of the most significant means of communication. Because of the fact that television has a huge influence on human beings due to its relation with communication firstly the ways of the communicatiun should be emphasized.

THE IMPORTANCE OF TELEVISION IN COMMUNICATION

We can communicate with other people in many diffferent ways. We can talk and write,and we can send messages with our hand and faces. There is also the phone including the mobile,the fax and e-mail. Television,film,painting and photography can also communicate ideas.

The history of communication is another fact which proves the ifluence of communication on people. Communication technologies were very important in the development of all the great ancient socities:

-Around 2900 NC,paper and hieroglyphics transformed Egyptian life.
-The ancient Greeks loved the spoken word.They were very good at public speaking ,drama and philosophy.
-The Romans developped a unique system of government that depended on the Roman alphabet.
-In the 14th century ,the printing press helped develop new ways of thinking across Europe.

Radio,film and television have had a huge influence on society in the last hundred years. And now we have the internet which is infinite. But what all these things doing to us? We can give and get a lot of information very quickly. But there is so much information that it is difficult to know what is important what isn"t. Modern media is changing our world every minute of every day.

THE ADVANTAGES AND DISADVANTAGES OF TELEVISION

Television has many advantages as well as disadvantages.
The significant advantage of television is its striking effect on communication. You can hear the news as soon as they are shown on the screen. The communication technology is so developped that you can watch the scenes of a battle which are produced while the people are fighting.You can easily be aware of the news just by pointing the remote control to your T.V. Radio is another means of communication. However, you can only hear the news, television helps you to watch the news and it also helps you to make commends by observing them. A significant example of this is the terrorist-attack to Twin Towers. We not only heared the news,but also watched the destroyed buildings and terrified victims .

Secondly ;television has a training effect on individuals. The children watch enjoy watching TV a lot.They learn various things at each glance. The producers make suitable programmes and cartoons for them. This leads them not only to enjoy themselves , but also to acquire new things. Moreover we can add adults to the group who are trained by the help of television. Each day the concept of the programmes change and it is obvious that television enlarges our horizons. The simplest example of these trainig programmes is cooking programmes. Women can learn practical and economical methods about culinary arts. Likewise documentaries also imform us about nature and about the world we live on, including the creatures in it.

The effect of television on the improvement of language acquisition and improvement of it shouldn"t be ignored. Peple are highly influenced by the announcers and by the well-known people on television. Most of the time generally teenagers immitate their way of speaking and behaviour.

Another advantage of television is its efficiency in learning a foreign language. If you have a cable TV or a satallite then this means that you can watch any of the programmes w

ARMENIAN ALLEGATIONS AND THE FACTS

9/7/2010

ARMENIAN ALLEGATIONS AND THE FACTS

In our day, usually one of the peoples of a multinational state mentions historical mistreatments and most commonly these allegations are accepted internationally without any further research. The success of these claims is hidden in the loudness of the claimers voice and the power of their supporters. For this reason, the owners of these claims have an intention to find a public opinion to support themselves. When we look to the national struggles in the world, we find many similar occurrences. If we analyze these occurrences, we find that really mistreated people never cries but evil and aggressive side wins with the assistance of its economically powerful supporters. For this reason, we should evaluate the current affairs in our environment with the methods of political psychology.

We cam limit our subject according to the Armenian claims as follows:

a. During the Russo-Ottoman War and the First World War the Armenians have supported and reinforced the Russian Army, but both wars ended with disappointment as Russia had failed to keep her promise of a free Armenia. This frustration still induces the Armenians to anger and avenge.

b. The compulsory relocation decision of the Ottoman government became the second reason of Armenian trauma.

c. The Armenians uses Turk-enmity as a protection instrument of their national identity as the nations live in wide geographies and in different parts of the world do. The argument, which is exercised to nationalize a community or to concentrate a community to a common ideal, should be moral and appropriate. Since 1965, the Armenians accuse the Turks of an alleged genocide and their real aim to provoke their own national identity. Especially, to hoodwink the Armenian population and win their votes many political intrigues have been planning. These intrigues at last have reached its peak by blaming the entire Turkish nation with a so-called genocide. The publications of some Armen

LOZAN BARI� ANTLA�MASI

9/7/2010

LOZAN BARI� ANTLA�MASI

Yeni T�rkiyenin temelini olu�turan ve 24 Temmuz 1923te imzalanan Lozan Bar�� Antla�mas�n�n anlam�, co�rafi ve ulusal birli�in ger�ekle�mesi, T�rkiyede en ayr�cal�kl� insan�n yine T�rk olmas�, b�y�k k��k T�rkiye ile sava�an b�t�n devletlerin T�rk ulusunun iradesini onaylamas� ve Kurtulu� Sava�� gayesine ula�mas�d�r. Bu antla�ma, T�rkiyede sevin�le kar��lanmas�na ra�men T�rkiye B�y�k Millet Meclisindeki g�r��melerde �� noktada ele�tirilere neden olmu�tur. Bunlardan birincisi, Karadenizi Akdenize ba�layan b�y�k su yolundaki seyir �zg�rl��n� korumak �zere Uluslararas� Bo�azlar Komisyonunun kurulmas�, ikincisi, Musulun al�nmamas� ve bu sorunun geriye b�rak�lmas�, ��nc�s� ise Hatay b�lgesinin, �skenderun liman� ve tarihi Antakya kentiyle birlikte Frans�z korumas� alt�ndaki Suriyeye ba�lanmas�d�r. Ancak 23 A�ustos 1923 tarihinde Mecliste yap�lan oylamada 14 olumsuz oya kar��l�k 213 oyla Lozan Antla�mas� onaylanm��t�r.
Lozan Antla�mas�ndan sonra art�k Kurtulu� Sava��n�n ekonomik, siyasal, k�lt�rel ve toplumsal alanlardaki a�amas� ba�lam��t�r. K�saca Atat�rk devrimi veya devrimleri diye an�lan bu d�nem, zaman�n ve ko�ullar�n de�i�mesine paralel olarak geli�im, at�l�m ve d�n��m� �ng�ren dinamik bir s�reci i�ermektedir. Atat�rk�n bu d�nemde yapt�� i�, ge�mi�ten s�regelen bir hastal��n ba�tan sona ��r�tm�� bulundu�u g�vdeyi keserek, k�k�nden yeni bir filiz ��kmas�n� ve bu filizin sa�l�kl� bir fidan olarak yeti�mesini sa�lamak olmu�tur.
LOZAN BARI� ANTLA�MASI

LAUSANNEDA �MZALANAN SENETLER
30 OCAK VE 24 TEMMUZ 1923
I.BARI� ANDLA�MASI
24 TEMMUZ 1923 TAR�H�NDE �MZALANMI�TIR
Bir yandan,
�NG�L�Z �MPARATORLU�U, FRANSA, �TALYA, JAPONYA, YUNAN�STAN, ROMANYA, SIRP - HIRVAT - SLOVEN DEVLET�,
Ve �te yandan,
T�RK�YE,
1914 y�l�ndan beri Do�unun huzurunu bozan sava� durumuna kesin bir son vermek i�in ayn� istekle duygulu olarak,
Uluslar�n�n ortakla�a refah ve mutlulu�u i�in gerekli olan dostluk ve ticaret ili�kilerini aralar�nda yeniden kurmak �zlemi i�inde,
Ve bu ili�kilerin, Devletlerin ba��ms�zl��na ve egemenli�ine sayg� temeline dayanmas� gerekti�ini d��nerek,
Bu ama�la bir Andla�ma yapmay� kararla�t�rm��lar ve Tamyetkili Temsilcilerini a�a��da belirtildi�i �zere atam��lard�r:
MAJESTE B�Y�K-BR�TANYA VE �RLANDA BIRLE��K-KRALLI�I VE DEN�ZLER �TES� �NG�L�Z �LKELER� KRALI, H�ND�STAN IMPARATORU:
�ok Say�n Sir Horace George Montagu RUMBOLD, Baronet, G.C.M.G., �stanbulda Y�ksek-Komiser;
FRANSA CUMHURBA�KANI:
Korgeneral Say�n Maurice PELLE, Fransa B�y�kel�i, Cumhuriyetin Do�uda Y�ksek-Komiseri, LYgion dHonneur Ulusal Ni�an�n Grand Officier r�tbesi;
MAJESTE �TALYA KRALI:
Say�n Marki Camile GARRONI, Krall�k Senat�r�, �talya B�y�kel�isi, �stanbulda Y�ksek-Komiser, Saints Maurice et Lazare Ni�anlar�yla Couronne dItalie Ni�an�n�n Grand-Croix r�tbesi;
M.Jules CYsar MONTAGNA, Atinada Ola�an�st� Temsilci ve Tamyetkili Ortael�i, Saints Maurice et Lazare Nisanlarinin Commandeur r�tbesi, Couronne dItalie Ni�an�n�n Grand Officier r�tbesi;
MAJESTE JAPONYA �MPARATORU:
M.Kentaro OTCHIAI, Jusammi, Soleil Levant Ni�an�n�n Birinci S�n�f r�tbesi, Romada Ola�an�st� ve Tamyetkili B�y�kel�i;
MAJESTE YUNANLILAR KRALI:
M.Eleftherios K. VENISELOS, eski Ba�bakan, Sauveur Ni�an�n�n Grand-Croix r�tbesi;
M.DYmètre CACLAMANOS, Londrada Tamyetkili Temsilci, Sauveur Ni�an�n�n Commandeur r�tbesi;
MAJESTE ROMANYA KRALI:
M.Constantin I.DIAMANDY, Tamyetkili Ortael�i;
M.Constantin CONTZESCO, Tamyetkili Ortael�i;
MAJESTE SIRPLAR, HIRVATLAR VE SLOVENLER KRALI:
M.Dr.Miloutine YOVANOVITCH, Bernde Ola�an�st� Temsilci Tamyetkili Ortael�i;
T�RK�YE B�Y�K M�LLET MECL�S� H�K�MET�:
�SMET Pa�a, D��i�leri Bakan�, Edirne Milletvekili;
Dr.RIZA NUR Bey, Sa�l�k ��leri ve Sosyal Yard�m Bakan�, Sinop Milletvekili;
HASAN Bey, eski Bakan, Trabzon Milletvekili.
BU TEMSILCILER, yetki belgelerini g�sterdikten ve bu belgeler usul�ne uygun ve ge�erl

OSMANLI " �RAN M�NASEBET�

9/7/2010

OSMANLI – �RAN M�NASEBET�

"Sultan 4. Murat"�n Ba�dat seferine ��kmadan �nce �aha g�sterdi�i el�i Hamza Pa�azade �ah�n el�isi Mehmet Kulu ile beraber �ran"dan hareket etmi�ti. Osmanl� �ran s�n�r�ndaki �ehriban"da veziriazam taraf�ndan kabul edilen �ran el�isi �ah�n "Kars"�n �ran"a b�rak�lmas�" �nerisini kabul edilmedikten ba�ka "Dertenk kalesinin teslimi ve �ran birliklerinin alt� g�n i�inde Ba�dat ile s�n�rlar�ndan derhal �ekilmesi" hususunda �ah"a bir mektup g�nderildi." Daha sonra iki �lke temsilcisi Kasr� �irin"e geldi. �ki �lkenin devlet adamlar� aras�nda yap�lan g�r��melerden sonra Kasr� �irin Antla�mas� imzaland�. Bu antla�maya g�re "Ba�dat y�n�ndeki Osmanl� – �ran s�n�r� Bedre Hassan, Hank�n (Hanikin), Mendele, Derne ve Dertenk"ten Sermenel"e de�in devam edecek, arada kalan yerlere buradaki Caf a�iretinin baz� kabileleri, Zincir Kalesinin bat�s�ndaki k�yler ve �ehriz�r yak�n�nda bulunan Zalim Ali Kalesinin �evresi Osmanl�lara b�rak�lacak. "�ah, kuzey s�n�r�ndaki Kars, Ahiska, Van, �ehriiz�r, Ba�dat ve Basra s�n�r�na sald�r�da bulunmayacak, Zincir kalesi, Van s�n�r�ndaki Kotor, Mak� ve Kars taraf�ndaki kaleler Osmanl� �ran taraf�ndan y�kt�r�lacak, Hz. Ebubekir, Hz. �mer, Hz. Osman ve Hz. Peygamber"in e�i Hz. Ay�e ile di�er baz� eshaba k�f�r edilmeyecek" idi." B�ylece 16 y�l s�ren (1623-1639) Osmanl� �ran sava�� sona erdi.

"�ran �ah� H�seyin �l�ml� ve uysal bir h�k�mdard�. Bunu f�rsat bilen devlet adamlar� kendisini al��t�rm�� ve b�ylece onu y�netimden uzakla�t�rm��lard�. B�ylece �lkede �e�itli ayaklanmalar (T�rk K�l��lar Oyma��, Belucistan ve Da��stan isyanlar�) olmu� ve merkezi otorite sars�lm��t�. Bu olaylar Erzurum valisi �brahim Pa�a (Silahtar) Osmanl� h�k�metine bildirmi�tir. Ayr�ca Ba�dat valisi Hasan Pa�a (Ey�pl�) da Osmanl� Devletine �ran"daki olaylar hakk�nda bilgi g�ndermi�tir. Bu durum �zerine �brahim Pa�a "�ran"la olan iyi m�nasbetten dolay� Afyon sald�r�s�ndan korunmak maksad�yla m�dahaleye" kara vermi�tir(May�s 1722). B�ylece s�n�rda

ERMEN� MESELES�

9/7/2010

G�R��
1960l� y�llar�n ikinci yar�s�ndan itibaren, �e�itli �lkelerde yerle�ik olan Ermeni gruplar�n, T�rkiye aleyhine ba�latt�klar� karalama kampanyalar� ile varl��n� hissettiren s�zde Ermeni sorunu, 1973den sonra "Kanl� Ermeni Ter�rizmi"ne d�n��m��t�r.
Bu tarihten itibaren T�rkiyeye y�nelik Ermeni faaliyetleri, "D�rt T" plan� �er�evesinde uygulamaya konulmu�tur. bu plan, s�zde Ermeni sorununun t�m d�nyada tan�t�lmas� (ter�rizm ile), tan�nmas� (soyk�r�m�n kabul� a�amas�), tazminat al�nmas� (T�rkiyeden) ve toprak elde edilmesi (T�rkiyeden) a�amalar�n� i�ermektedir.
Bug�n, maksatl� olarak g�ndemde tutulmaya �al��lan s�zde Ermeni sorununun ne derece mesnetsiz oldu�unu ve ne t�r ��kar kayg�lar� ile ortaya at�ld��n� daha iyi anlayabilmek i�in tarihsel geli�iminin incelenmesinde fayda g�r�lmektedir.
2. ERMEN� K�ML�� VE TAR�HTE T�RK-ERMEN� �L��K�LER� :
Tarihte, "Ermenistan neresidir? nerede ba�lar? ve nerede biter?" sorular�na cevap vermek �ok g��t�r. ansiklopedik kaynaklarda; Erivan, G�k�eg�l, Nahc�van, Rumiye g�l� kuzeyi ve Mako b�lgesine, yukar� memleket anlam�na gelen Armenia, bu y�relerde ya�ayan halka ise Ermeni denildi�i yer almaktad�r.
Ermeni tarih�ilerin bir k�sm�, M.�. alt�nc� y�zy�lda kuzey Suriye ve Kilikya b�lgesinde ya�ayan Hititlerden olduklar�n�, bir di�er k�sm� ise Nuhun o�ullar�ndan Hayka dayand�klar�n� iddia etmektedir. Bunun yan�nda, Ermenistan denilen co�rafyada yerle�en ve bug�n Ermeni diye adland�r�lan toplumun, b�lgenin kesin olarak neresinde ya�ad�klar�, say�lar� ve ayn� y�rede ikamet eden di�er unsurlara k�yasla n�fus oranlar� bilinmemektedir.
G�r�l�yor ki, Ermeni tarih�ileri bile k�kenleri konusunda fikir birli�i i�inde de�ildir. O halde tarih boyunca millet ve ba��ms�z bir devlet olma vasf�n� yakalayamayan bu toplumun, herhangi bir b�lgeye "vatan�m�zd�r" demeleri m�mk�n g�r�lmemektedir. "B�y�k Ermenistan" hayalinin de, tamamen yay�lmac� bir d��ncenin �r�n� oldu�u de�erlendirilmektedir.
Tarihsel olarak bak�ld��nda, Ermenilerin s�ras�yla, Pers, Makedon, Selefkit, Roma, Part, Sasani, Bizans, Arap ve T�rklerin hakimiyeti alt�nda ya�ad�klar� g�r�l�r. Ermeni derebeyliklerinin bir �o�u, b�lgeye hakim olan ve/veya Ermenileri kendi saflar�na �ekerek kullanmak isteyen devletler taraf�ndan kurdurulmu�tur.
1071de T�rk hakimiyetine giren Ermenileri, Bizans�n zul�m idaresinden kurtaran ve onlara insanca ya�ama hakk�n� bah�eden, Sel�uklu T�rkleri olmu�tur. Fatih d�neminde ise, Ermenilere din ve vicdan h�rriyeti verilmi�, Ermeni cemaati i�in dini ve sosyal faaliyetlerini y�netmek �zere Ermeni patrikli�i kurulmu�tur.
Ermeni patri�i, kendi yetkisiyle ruhani reisleri azlediyor, dini ayinleri yasakl�yor, kendi adamlar�ndan hara� toplayabiliyor, nikah i�lerini y�r�tebiliyor ve hapis cezalar� verebiliyordu.
Ermeniler, 19 uncu y�zy�l�n sonlar�na kadar Osmanl� idaresinde, T�rk insan�n�n ho�g�r�s�nden de yararlanarak, adeta alt�n �a�lar�n� ya�am��lard�r. Askerlikten muaf tutulan ve k�smen vergi muafiyeti tan�nan Ermeniler, ticaret, zanaat ve tar�m ile idari mekanizmalarda �nemli g�revlere y�kselme f�rsat�n� elde etmi�lerdir. Rum isyan�ndan sonra bo�alan Osmanl� hariciyesine yerle�tirilen Ermenilere Osmanl� devletine hizmetlerinden dolay� "milleti sad�ka" ad� verilmi�tir.
Bu nedenle 19 ncu y�zy�l�n son �eyre�ine kadar Osmanl�lar�n bir Ermeni sorunu olmad�� gibi, Ermeni tebaan�n da T�rk y�neticileriyle halledemedikleri bir mesele mevcut de�ildir.
3. ERMEN� SORUNU NED�R ?
Osmanl� devleti zay�flamaya ba�lay�p, hemen her konuda Avrupan�n m�dahalesine maruz kal�nca, T�rk - Ermeni ili�kilerinde de bir bozulma devri ba�lam��t�r. Bat�l� �lkeler Osmanl� devletini b�lerek b�lgesel ��karlar�na ula�abilmek i�in Ermenileri T�rk toplumundan koparmay� hedeflemi�lerdir.
�zellikle Avrupan�n baz� b�y�k devletleri "�slahat" ad� alt�nda bir yandan Osmanl� devletinin i� i�lerine kar��rken, bir yandan da Ermenileri, Osmanl� y�netimine kar�� te�kilatland�rm��lard�r.
B�ylece �lke i�inde ve d��nda te�kilatlanan ve silahlanan Ermeni komiteleri ile Ermeni kiliselerinin k��k�rt�c� faaliyetleri sonucunda, Ermeni toplumu yava� yava� T�rklerden uzakla�maya ba�lam��t�r.
T�rklerin iyi tutumuna kar��n, yabanc� devletlerle ittifak etmek suretiyle T�rklerle m�cadeleye ba�layan Ermeniler, bat�n�n deste�ini alabilmek i�in kendilerini "ezilen bir toplum" olarak g�stermeye ve "Anadolu �zer

II. KILI�ARSLAN

9/7/2010

II. KILI�ARSLAN
(1155-1192)
Mes"ud"un �l�m�yle yerine b�y�k o�lu, Elbistan Meliki, veliaht K�l��arslan ge�ti (1155-1192). Ankara ve �ank�r� b�lgeleri, k��k o�lu �ahin�ah"a d��t�. Ortanca o�ul Dolat"a (Devlet) neresinin verildi�i bilinmedi�i gibi kendisi hakk�nda da bir bilgi yoktur. Dani�mendli damatlar�ndan Z�nnun, Kayseri, Ya��basan ise Sivas Meliki olarak kald�lar. Mes"ud"un �l�m�nden sonra da, herzaman oldu�u gibi, varisleri aras�nda miras kavgas� ba�lad�. Ya��basan, Kayseri ve Elbistan �zerine y�r�d�. K�l��arslan, Ya��basan �zerine gitti ise de, bu s�rada Musul Atabeki Nureddin Mahmud ve Ermeni Prensi II. Thoros"un, Sel�uklular aleyhinde hareketleri nedeniyle, kesin bir sonu� alamadan Ya��basan ile anla�mak zorunda kald�.
Sel�uklular"�n Anadolu"da fazlaca g��lendi�ini farkeden Bizans �mparatoru Manuel, siyasi y�ntemlerle, K�l��arslan"a kar�� geni� bir ittifak cephesi olu�turdu. 1159 da Atabek Nureddin Mahmud ile, takiben de Franklar ve Ya��basan ile anla�t�. �ahin�ah ta sultan olabilmek �midiyle bu ittifaka kat�ld�. Mirasa kat�lmak isteyen Kayseri Meliki Z�nnun ve Malatya Meliki Z�lkarneyn de, K�l��arslan"a kar�� cephe ald�lar. Her taraf�ndan sar�lan K�l��arslan, Bitinia Emiri S�leyman"�, �mparatora g�ndererek uzla�ma arad�, fakat reddedildi. 1160 ta Elbistan y�resini Ya��basan"a b�rakarak onunla anla�maya �al��t�. Bu arada K�l��arsalan, Erzurum H�k�mdar� �zzeddin Saltuk"un k�z�n� nikahlad�. Ya��basan, Konya"ya do�ru yol almakta olan gelin alay�n� basarak, gelini ka��rd� ve onu ye�eni Z�nnun"a nikahlad�. Bu a��r tecav�z kar��s�nda gazaba gelen K�l��arslan Ya��basan �zerine y�r�d� ise de ma�lu� oldu.
Zor durumda kalan K�l��arslan, �areyi,bizzat �mparator"a m�racaat etmekte buldu. 1162 y�l�nda �stanbul"a gitti ve burada merasimle kar��lanrak, 80 g�n kald�. �mparator"dan b�y�k para yard�m� ald�� gibi bir anla�ma da imzalad�. Kar��l��nda, baz� yerleri Bizans"a terketti. Artulo�ullar� ile de aras�n� d�zeltti. 1163 te birlikte Ya��basan

TAR�H - E�R� KALES�"N�N FETH�

9/7/2010

e�ri kalesi"nin fethi

TAR�H - T�RK�YE EKONOM�S�

9/7/2010

t�rkiye ekonomisi

OSMANLIDA TOPRAK S�STEM�

9/7/2010

osmanl� devletinde topraklar genel olarak d�rde ayr�l�rd�..

a:) ��riye:osmanl� fetihlerinden �nce m�sl�manlar�n elinde bulunan veya sonradan m�sl�manlar�n
yerle�tirildi�i topraklard�r.bu toprak sahipleri topraklar�n� istedikleri �ekilde kullanabilirlerdi.vak�f yapabilir,satabilir veya ba��layabilirlerdi bu topraklar� i�leye halk devlete,��r vergisi verirdi.

b:)hareciye:bir yerin fethinden sonra yeri gayrim�slimlerin elinde b�rakarak onlara �m�lk" olarak verilen topraklard�r.hareciye arazileri de ��riye gibi bir stat�ye sahipti.sahipleri devlete arazi vergisi olarak �hara�" �derlerdi.
c:)miri arazi: devlet m�lkiyetine ge�irilen topraklard�.m�lkiyeti devlete ait olan bu topraklar ekilip bi�ilmesi ve i�lenmesi amac�yla �e�itli ki�ilere b�rak�lm��t�.miri arazi �e�itli b�l�mlerden meydana gelmi�tir.

�ANAKKALE DEN�Z SAVA�LARI

9/7/2010

�ANAKKALE DEN�Z SAVA�LARI (19-�UBAT 1915 18 MART 1915)

I. D�nya Sava��"nda �arp��malar�n ve kahramanl�klar�n en �st d�zeyde g�sterildi�i �anakkale Cephesi Sava�lar� T�rk ve D�nya tarihleri aras�nda �nemi yads�namayacak bir yere sahiptir.Ku�kusuz tarihte hi�bir cephe �anakkale Cephesi gibi d�nya tarihinin ak��n� de�i�tirmemi�tir.Ba��ms�z T�rk Cumhuriyeti"nin kurulmas�n�n temel ta�lar�ndan birini te�kil eden ayr�ca Emperyalizme kar�� verilen bu �st�n direni�in tarihi T�rk milletinin cesareti sayesinde zaferle sonu�lanm��t�r.

B�R�NC� D�NYA SAVA�INDA �ANAKKALE CEPHES� VE DEN�Z SAVA�LARI (19 �UBAT 1915-18 MART 1915)

Birinci D�nya Sava��, 19. y�zy�l ile 20. y�zy�l�n ba�lar�nda meydana gelen olay ve geli�melerin bir sonucudur. Bu bak�mdan sebeplerini bu d�nemde aramak gerekir.
Birinci D�nya Sava��, Avrupa"da d�rt merkezi devlete kar��, Avrupa ve di�er k�talarda bulunan yirmi be� devletin giri�ti�i, o tarihe kadar g�r�lmemi� ilk d�nya sava��d�r. I. D�nya Sava�� Avrupa"da ittifak ve merkezi devletler diye adland�r�lan Almanya, Avusturya-Macaristan, Osmanl� Devleti ile itilaf devletleri diye adland�r�lan �ngiltere, Fransa, Rusya, �talya, Yunanistan, S�rbistan, Karada�, Bel�ika, Portekiz, Romanya, A.B.D, Brezilya vb. meydana gelmi�tir.
I. D�nya sava��n�n genel ve �zel olmak �zere iki nedeni vard�r.

a) a) GENEL NEDENLER:
Frans�z ihtilalinin getirdi�i yeni anlay�� ve g�r��ler siyasi ve sosyal hayatta b�y�k
de�i�iklikler yapm��t�. Milliyet�ilik d��ncesi �zellikle 20. y�zy�l�n ba�lar�nda etkisini g�stermi�tir. 1815 y�l�nda Viyana Kongresi ile Avrupa"ya yeni stat� getirilmi� ve buna g�re de g��ler dengesi kurulmu�tu. �zellikle 1870 Sedan Sava�� ile Alman ve �talyan birliklerinin kurulmas� ve bu devletlerin giri�imlerde bulunmalar� Viyana Kongresi stat�s�n� ve g��ler dengesini b�y�k �l��de de�i�tirmi�tir.
19. y�zy�l i�inde �nem kazanm�� di�er bir geli�mede sanayile�medir. Sanayile�me sonu� olarak s�m�r gelicili�i do�urmu�, b�y�k devletlerin ��kar �at��malar� Afrika, ve Uzakdo�u"ya kadar yay�lm��t�r. Hammadde ve Pazar aray�� h�zlanm��, b�t�n devletler s�m�rge yar��na girmi�tir. Baz� devletlerin siyasi birliklerini ge� kurmalar� bloklar� ortaya ��kmas�na neden olmu�tur. Bloklar h�zla silahlanarak yeni bir sava��n �artlar�n� haz�rlam��t�r.

b)b) �ZEL NEDENLER:
Devletlerin izledikleri politikalar ve �e�itli ��karlar �zellikle bu devletleri kar�� kar��ya
getirmi�tir. Rekabet ittifak ve itilaf devletleri aras�nda meydana gelmi�tir. Sava� �ncesi devletlerin durumuna bak�ld��nda ;

Almanya:
Siyasal birliklerini kurduktan sonra (1871) ekonomisinde b�y�k bir canlanma meydana gelmi�tir. Birili�ini ge� kurdu�undan dolay� s�m�rgecili�i ge� ba�lam��t�r. �zellikle �ngiltere ile rekabete giri�mi�tir.

�ngiltere:
Almanya"n�n siyasal ve ekonomik a��dan g��lenmesinden rahats�z olmu�tur. Kendisine rakip olabilecek g��lerden kurtulmay� istemektedir. Buna kar�� deniz kuvvetlerini artt�rm��t�r.

Fransa:
1870 Sedan Sava�� ile Almanya"ya kapt�rd�� Alsance-Loren b�lgelerini geri almak istemektedir. Bundan dolay� Almanya"ya kar�� bir d��manl�k i�indedir.

Rusya:
Rusya, Panislavizm"i ger�ekle�tirme amac�ndad�r.

�talya:
S�m�rgecilikte geri kalm��t�r. Amac� yeni s�m�rgeler ele ge�irmektir.

Avusturya-Macaristan:
En b�y�k tehlikesi Rusya"d�r. Panislavizm"e kar�� m�cadele etmi�tir.

SAVA�IN BA�LAMASI:

Avusturya B�Y�K S�rbistan"� kurmak isteyenlere g�c�n� g�stermek �zere 1914 y�l� Haziran ay�nda Bosna da bir manevra yapmaya karar vermi�tir. Buna kat�lmak �zere veliaht Ferdinant da Saray Bosna"ya gelmi�tir. Ancak veliaht 28 haziran 1914 g�n� bir S�rpl� taraf�ndan �ld�r�l�r. Buda I. D�nya sava��na yol a�an olay�n ba�lang�c� olur. Avusturya bu olaya S�rbistan"a sava� a�arak kar��l�k verir. Bunun �zerine Almanya, Avusturya-Macaristan"�n, Rusya da S�rbistan"�n yan�nda yer al

ATAT�RK �LKELER� VE �NKILAP TAR�H�

9/7/2010

ATAT�RK �LKELER� VE �NKILAP TAR�H�7
G�R��7
Atat�rk �lkeleri ve T�rk �nk�lap Tarihi Dersi7
Kavramlar9
�nk�lab�n Hukuksal Dayana��15
�nk�lab�n Hukuki ve Me�ru Bir �ekil Almas�16
T�rk �nk�lab�/Devrimi Hakk�nda17
T�RK �NKILABI19
T�RK �NKILABINI HAZIRLAYAN SEBEPLER19
1. PAKET-DO�U/��eriden Bak��20
(Osmanl�"n�n Son D�nemlerinde T�rk �nk�lab�"n� Haz�rlayan Sebepler)20
Bir Genelleme20
Sona Do�ru28
(Osmanl� Devleti"ni ��k��e S�r�kleyen Etmenler)28
Kurtulma/Kurtarma �abalar�33
Islahat Hareketleri33
Tanzimat Ferman�36
Islahat Ferman�39
Adalet Ferman�42
I. Me�rutiyet42
II. Me�rutiyet46
Denge Politikas�51
1791(1798)-1878 Devresi52
1888-1918 Devresi55
D��nsel Denemeler/Fikir Ak�mlar�56
Federalcilik56
Bat�c�l�k58
Osmanl�c�l�k58
�slamc�l�k60
T�rk��l�k61
II. PAKET-BATI/D��ar�dan Bak��62
(Bat�"daki Geli�meler ve Osmanl�"ya Dolay�s�yla T�rk Devrimi"ne Etkileri)62
Temel Ta�lar62
Frans�z �nk�lab�67
Amerikan Ba��ms�zl�k Sava��67
Sosyal sebepler68
D��nsel Sebepler69
Ekonomik Sebepler69
Sanayi Devrimi72
Kapitalizm74
Sosyalizm75
Emperyalizm75
Bat�"n�n Do�u"ya/Osmanl�"ya Etkileri76
Do�u/Osmanl� �zerinde Bat�l� Devletlerin M�cadelesi77
III. PAKET/Do�u-Bat� �at��mas�80
Do�u"da Durum80
Trablusgarp Sava��87
Balkan Sava�lar�90
Son Hesapla�ma/I. D�nya Sava��94
�at��ma �ncesi Do�u96
�at��ma/Y�zy�l(lar)�n Hesapla�mas�97
Son"un Ayak Sesleri104
Can �eki�en Bir Devlet106
Payla�ma Projeleri107
Mondros Ate�kesi109
YEN� B�R BA�LANGI�111
�NKILABIN AKS�YON D�NEM� VE YEN� DEVLET�N DO�U�U111
Mondros Sonras�111
Mustafa Kemal ve Anadolu117
Bir Kurtulu�a/Devrime Do�ru123
Amasya Genelgesi (21-22 Haziran 1919)125
Erzurum Kongresi128
Sivas Kongresi (4-11Eyl�l 1919)132
Amasya G�r��meleri/�stanbul-Anadolu Randevusu137
Son Osmanl� Mebuslar Meclisi ve Misak-� Milli141
Yeni Bir Devlet145
Bir De�erlendirme148
Yerel Hareketlerin Tezleri149
Ulusal/Kemalist Tez152
Osmanl� Devleti"nin Tezi154
�tilaf Bloku Tezleri158
Tezlerin �at��mas�162
Sevres ile Misak-� Milli"nin �at��mas�/Kurtulu� Sava��168
Diplomatik Bir Ara/Londra Konferans� 27 �ubat-12 Mart 1921171
Sava�a Devam/II. �n�n� Sava��172
Sakarya Sava�� ve B�y�k Taarruz173
Sava�"�n Sonu/Mudanya Ate�kesi175
Tezlerin Son Randevusu/Lozan Konferans� ve Bar�� Antla�mas�176
M�LL� M�CADELEDE DI� POL�T�KA180
Sovyet Rusya ile M�nasebetler180
Bat�l�larla M�nasebetler189
YEN� B�R D�ZEN193
S�YASAL �NKILAPLAR/DEVR�MLER193
Saltanat�n Kald�r�lmas�193
Cumhuriyetin �lan�194
Halifeli�in Kald�r�lmas�195
Demokrasi �abalamalar� ve Sonu�lar�196
Terakkiperver Cumhuriyet F�rkas�197
Serbest Cumhuriyet F�rkas�198
�eyh Sait Ayaklanmas�199
Suikast Giri�imi200
Menemen Olay�201
HUKUK DEVR�M�/�NKILABI201
20 Ocak 1921 Anayasas�202
20 Nisan 1924 Anayasas�202
E��T�M, ��RET�M VE K�LT�R ALANLARINDA DEVR�MLER203
TOPLUMSAL DE��MLER205
�KT�SAD� VE EKONOM�K D�ZENLEMELER206
Tar�m208
Sanayi208
Ula�t�rma209
Maliye209
Bankac�l�k210
Sa�l�k210
ATAT�RK D�NEM� T�RK DI� POL�T�KASI211
GE��C� BARI� DEVR�NDE T�RK�YE 1923-1930211
Lozan"�n B�rakt�� Meseleler ve ��z�m�211
Musul Meselesi211
Fransa ile Meseleler213
T�rk-Yunan "établi" Anla�mazl��215
T�rkiye ve Fa�ist �talya217
T�rk-Sovyet M�nasebetleri219
Do�ulu Devletlerle M�nasebetler221
BUHRANLAR DEVR�NDE T�RK�YE 1931-1939223
Milletleraras� ��birli�i ve T�rkiye224
Balkanlarda ��birli�i: Balkan Antant�226
�talya-Habe� Sava�� ve T�rkiye229
Montreux Bo�azlar S�zle�mesi231
Saadabad Pakt�235
Sancak (Hatay) Anla�mazl��237
T�rkiye ve Almanya240
1939 Y�l�nda T�rkiye243
ATAT�RK"TEN SONRA248
�N�N� D�NEM�248
II. D�nya Sava�� Y�llar�249
�� Geli�meler250
D�� Politika/�kinci D�nya Sava��nda T�rkiye252
Fransa"n�n Yenilmesi ve T�rkiye252
�talya"n�n Yunanistan"a Sald�rmas� ve T�rkiye252
Balkanlarda Alman Faaliyeti ve T�rkiye253
T�rk-Sovyet M�nasebetlerinin D�zelmesi254
T�rkiye �zerinde Alman Bask�s�255
T�rkiye �zerinde Yeni Alman Bask�s�256
T�rkiye �zerinde M�ttefiklerin Bask�s�256
Yalta Konferans�259
Postdam Kon

TAR�H - 1919-1933 TEN B�R PAR�A

9/7/2010

"1919-1933" ten bir par�a

H�T�T M�TOLOJ�S�

9/7/2010

hitilerde �zg�n bir mitolojiden s�z etmek olduk�a g��t�r. hitit efsaneleri �ok g��l� o bir �ekilde hurri, hatti ve mezopotamya etkisinde kalm��t�r. hitilerden g�n�m�ze gelen efsanelerde bu etki a��k�a g�r�lmektedir. ancak bir ba�ka ger�ek de hitit efsanelerinin yunan mitolojisine kadar s�reklili�ini korudu�udur.

g�n�m�ze gelen belli ba�l� hitit mitoslar�na g�z atarsak bu etkileri daha iyi g�rebiliriz.

kaybolan tanr� efsaneleri

daha �nce de belirtti�imiz gibi, hititler bir �ok do�a olay�n� tanr�lara ba�lamakta, ancak onlar�, insan �ekilli (antropomorfik) olarak d��nmekteydiler.

buna g�re bir tanr� can� isterse �ekip gidebiliyordu. ancak tanr�n�n gitmesiyle ona ba�l� olan do�a olaylar� da etkileniyordu.

ele ge�en metinlerden biri de f�rt�na tanr�s�n�n o�lu telipinu"nun kaybolmas� ile ilgili oland�r. hatti k�kenli bu efsanenin kahraman� telipinu asl�nda bir tar�m tanr�s�d�r. tohum ekmek, tarla s�rmek, sulamak, �r�n� yeti�tirmek ve toplamak gibi tar�m i�leri ile ilgilidir. do�al olarak bu tanr�n�n kaybolmas� b�t�n hayat� etkilemi�tir. farkl� versiyonlardan derlenen efsanenin ilgin� bir konusu vard�r.

tanr� o kadar sinirlidir ki elbisesini ve ayakkab�lar�n� ters giyecek kadar sinirlenmi�tir ve f�rlar gider. tanr�n�n gitmesiyle beraber �lkede her �ey de�i�ir. s�k�nt�lar ba�lar :

� pencereleri sis doldurdu, evi duman doldurdu. ocakta odunlar bo�uldu, a��lda koyunlar bo�uldu. koyun kuzusunu istemedi, inek buza��s�n� istemedi.[�] arpa ve bu�day...

KUVAY-I M�LL�YE

9/7/2010

KOCATEPE ANADOLU L�SES�

2001-2002 ��RET�M YILI

HAZIRLAYAN : H�LAL TA�
11/B 353

KAYNAKLAR:
T�rkiye Tarihi
Cumhuriyet ansiklopedisi
http://www.kho.edu.tr/atasayfa/buynutuk
http://www.ataturk.net/mmuc/kuvayi.html
http://www.turkiye.net.tr
http://www.turktarihi.gen.tr
http://www.angelfire.net

KUVAY-I M�LL�YE

Kuvay-i Milliye, Yunanl�lar�n �zmiri i�gal etmeleri ve Anadoluda ilerlemeleri �zerine kurulan ve d��mana kar�� sava�an kurulu�lard�. Kuvay-i Milliye birlikleri, d�zenli ordu kurulana dek, Kurtulu� Sava��nda �ete ve silahl� savunma kurulu�lar� olarak b�y�k yararl�l�klar g�sterdi. Kuvay-i Milliye ad�, �nceleri �zmir b�lgesinde bulunan ve silahl� direni��ilere verildi�i halde sonralar� b�t�n milli hareketi kapsayacak �ekilde kullan�ld�.

Kuvay-i Milliye i�galcilere kar�� halk�n tepkisi sonucu kurulmu�tu. Kuvay-i Milliyenin amac� hi�bir devletin ve milletin egemenli�ini kabul etmeyen, milletin kendi bayra�� alt�nda �zg�r ve ba��ms�z ya�amas�yd�. B�lgesel mahiyeti yan� s�ra sivil bir y�netim alt�nda sava�an ki�ilerden olu�uyordu. �zmir B�lgesinin efeleri, g�neydo�u b�lgesinin �eteleri Kuvay-i Milliyeciler idi. Milli m�cadelenin ba��nda millet�e bir direnme hareketi olarak ortaya ��km�� olan bu b�lgesel kurulu�lar, daha sonra TBMMnin kurulmas� ile birle�tirilmi� ve I. �n�n� Sava�� s�ras�nda da b�t�n� ile birlikte d�zenli orduya d�n��m��t�r.

Kuvay-i Milliye, Yunanl�lar�n �zmiri i�gal etmeleri ve Anadoluda ilerlemeleri �zerine kurulan ve d��mana kar�� sava�an kurulu�lard�. Kuvay-i Milliye birlikleri, d�zenli ordu kurulana dek, Kurtulu� Sava��nda �ete ve silahl� savunma kurulu�lar� olarak b�y�k yararl�l�klar g�sterdi. Kuvay-i Milliye ad�, �nceleri �zmir b�lgesinde bulunan ve silahl� direni��ilere verildi�i halde sonralar� b�t�n milli hareketi kapsayacak �ekilde kullan�ld�.

Kuvay-� Milliye i�galcilere kar�� halk�n tepkisi sonucu kurulmu�tu. Kuvay-i Milliyenin amac� hi�bir devletin ve milletin egemenli�ini kabul etmeyen, milletin kendi bayra�� alt�nda �zg�r ve ba��ms�z ya�amas�yd�. B�lgesel mahiyeti yan� s�ra sivil bir y�netim alt�nda sava�an ki�ilerden olu�uyordu. �zmir B�lgesinin efeleri, g�neydo�u b�lgesinin �eteleri Kuvay-i Milliyeciler idi. Milli m�cadelenin ba��nda millet�e bir direnme hareketi olarak ortaya ��km�� olan bu b�lgesel kurulu�lar, daha sonra TBMMnin kurulmas� ile birle�tirilmi� ve I. �n�n� Sava�� s�ras�nda da b�t�n� ile birlikte d�zenli orduya d�n��m��t�r.

KUVAYI M�LL�YEN�N M�CADELEYE DEVAMI KONUSUNDA
KAMUOYUNU YOKLANMASI
Nutuk"tan

"Efendiler, bug�nlerde duyulan ihtiya� �zerine Rauf Beye, ayn� tarihte �u telgraf� da yazd�m. Bu ihtiya�, Heyet-i Temsiliyenin ve Kuva-y� Milliyenin m�cadeleye devam� konusunda kamuoyunu yoklamakt�. Rauf Beye yazd��m bu telgraf�, Erzurumdaki Kaz�m Karabekir Pa�aya da �ektirmi�tim. �ok ivedi ve g�nl�d�r. 21.2.I920 Rauf Beye �zel : Anadolu ve Rumeli M�dafaa-i Hukuk Cemiyetinin durumunu de�i�tirmeye yetkili olacak kongrenin toplanmas�, t�z��n�n sonuncu maddesi gere�ince, Meclis-i Mebusan�n yasama g�revini tam bir g�venlik ve serbestlik i�inde yerine getirdi�inin Meclis�e a��klanmas�na ba�l�d�r. Heyet-i Temsiliyenin genel te�kilat�n�n ba��nda, bar�� yap�l�ncaya kadar eski �eklini ko�umas� gere�i, b�t�n arkada�lar�m�z�n onay� ve �srar� �zerine kabul edil�ni�tir. Oysa, h�kumet taraf�ndan adeta te�vik edilen muhalif gazetelerin h�cumlan, Ayan Meclisinin a��k sald�r�lar�, h�kumetin tutum ve i�leri ve �zellikle Sadrazam Pa�an�n bildirisi, Meclis-i Mebusanda Kuva-y� Milliyenin kanun d�� oldu�unu alk��latt�ran nutuklar, kamuoyunu milli te�kilat aleyhine �evirmekte ve Heyet-i Temsiliyemizi g�� bir duruma sokmaktad�r. Bir yandan Padi�ah�n iste�ine uyarak Zeynelabidin, Hoca Sabri, Sait Molla gibi kimselerin, s�rf Kuvay� Milliyeyi yok etme maksad�yla her tarafta kurmaya �al��t�klar� Teali-i �slam Cemiyeti ad� alt�ndaki kurulu�lar, milli te�kilata do�rudan do�ruya sald�r�lara ba�lam��lard�r. S�z geli�i, Ni�de ve Nev�ehirde, bu ay�n on

II.D�NYA SAVA�I

9/7/2010

II.D�NYA SAVA�I

1939-1945 aras�nda hemen hemen d�nyan�n her yan�n� kapsayan sava�t�r. I.D�nya Sava��"n�n ��z�ms�z b�rakt�� anla�a�mazl�klarla belirlenen 20 y�ll�k gergin bir d�nemin ard�ndan patlak veren sava�ta Almanya, �talya ve Japonya"n�n olu�turdu�u Mihver devletleri ile Fransa, �ngiltere, ABD, SSCB ve daha s�n�rl� bir konumda �in"in olu�turdu�u M�ttefik Devletler kar�� kar��ya geldi.Y�kselen Nazi tehdidine kar�� genel bir m�cadele niteli�ini kazanan sava��n sonunda d�nya g�� dengesi yeniden bi�imlendi.

Sava�� Haz�rlayan Nedenler:
I.D�nya Sava��"n� izleyen bar�� g�r��meleri yenik devletler aleyhine a��r ko�ullar i�eren antla�malarla noktaland�.Bu durum, ba�ta Almanya olmak �zere b�t�n yenik devletleri zorla dayat�lan d�zenlemeleri de�i�tirmeye y�nelik yeni politika aray��lar�na y�neltti.�te yandan sava�� kazanan devletlerin �ok ge�meden ��kar �eki�melerine girmesine, bir dizi b�lgesel anla�mazl��n belirledi�i yeni safla�malar yaratt�.Sosyalist y�netimiyle d�nya sahnesine yeni bir g�� olarak ��kan SSCB"yi ku�atma �abalar� ve k��k devletlerin Almanya ve Avusturya"ya kar�� bir g�venlik sistemi olu�turma kayg�lar�, Do�u Avrupa ve Balkan"larda Fransa ile �ngil- tere"nin �nayak oldu�u b�lgesel ittifaklar do�urdu.Japonya Uzak- do�u"da kendi lehine yeni bir g�� dengesi olu�turmaya �al��rken, ABD yaln�zl�k politikas�n� benimseyerek Avrupa"n�n i� sorunlar�ndan uzak durmay� ye�ledi.

Milletler Cemiyeti gibi kurumlar�n, ortak g�venlik ve si- lahs�zlanma gibi politikalar arac�l��yla sava� sonras� stat�ko �er�evesinde bar�� koruma �abalar�, yeni �at��ma etkenleri y�z�nden sonu�suz kald�.��gal alt�ndaki Alman topraklar�n�n bo�alt�lmas� ve Almanya"n�n sava� tazminat� �demelerinin uluslararas� g�r��melerle ��z�me ba�lanmas�, Locarno Pakt�"yla (1925) Bat� Avrupa"daki gerginliklerin bir �l��de yumu�at�lmas� ve bir silahs�zlanma konferans�n�n d�zenlenmesi gibi ad�mlara kar��n, b�y�k devletler aras�ndaki temel ��kar ayr�l�klar� giderek derinle�ti.Japonya"n�n Man�urya"daki i�galini peki�tirerek �in"e sald�rmas�yla (1931) parlayan ilk sava� k�v�lc�m� ve Almanya ile Japonya"n�n Milletler Cemiyeti"nden �ekilmesi (1933) bu s�recin �nemli d�n�m noktalar� oldu.Bu arada B�y�k Bunal�m"�n (1929) d�nya ekonomisinde yaratt�� sars�nt�yla koruyucu g�mr�k duvarlar�n�n y�kselmesi, ekonomik rekabeti ve gerginlikleri daha da artt�rd�.Durgunlu�a ve i�sizli�e yol a�arak toplumsal yap�y� alt�st eden bunal�m�n bir ba�ka sonucu da, Avrupa"da geli�en i��i hareketlerine kar�� fa�ist ve totaliter eyilimlerin h�zla g��lenmesiydi.

�talya"da 1920"lerin ba��nda iktidar� ele ge�iren fa�ist hareketlerin en �arp�c� t�rman�� Almanya"da ger�ekle�ti.Sava� sonras�nda geli�en milliyet�i duygulardan da yararlanarak 1933"te iktidara y�kselen Adolf Hitler �nderli�indeki Naziler, i�eride kat� bir diktat�rl�k kurduktan sonar yo�un bir silahlanmaya ve etkin bir d�� politikaya y�neldiler.Hitler"in �ncelikle Do�u Avrupa"daki diplomatik �emberi k�rmaya �al��mas� ve Arnavutluk"u fiilen koruma alt�na alan �talya"n�n Balkanlar"I tehdit etmesi, Do�u Avrupa"da Loncarno Pakt� benzeri bir g�venlik sistemi kurmak isteyen Fransa"y� harekete ge�irdi.Ama b�lge devletleri aras�ndaki g�vensizlik ve �eki�meler bu giri�imleri bo�a ��kard�.Saarland"�n 1935"te bir plebisitle yeniden Almanya"ya kat�lmas�ndan sonra Hitler Versailles Antla�mas�n�n silahs�zlanmayla ilgili h�k�mlerini tan�mad��n� resmen a��klad�.Fransa ve �talya"n�n bu tutuma kar�� olu�turdu�u Stresa Cephesi, bu devletlerin ortak bir d�� politika aray��ndan yoksun olmas� nedeniyle etkisiz bir giri�im olarak kald�.
Bu ortamdan yararlanan �talya �teden beri tasarlad�� bir plan� uygulamaya koyarak Etiyopya"ya sald�rd�.Milletler Cemiyeti"nin �talya"ya kar�� ald�� kararlar ka��t �zerinde kald��ndan, Etiyopya"n�n i�gali (1936) oldubittiye geldi.Ayn� d�nemde Fransa"n�n SSCB ile yak�nla�arak Locarno Pakt�"n� �i�nedi�ini �ne s�ren Hitler, Ren B�lgesi"ne askeri birlikler yerle�tirdi.Bu eyleme kar�� s�z

TAR�H - BAHATT�N �AK�R VE ERMEN� SORUNU

9/7/2010

bahattin �akir ve ermeni sorunu

LOZAN BARI� ANTLA�MASI

9/7/2010

LOZAN BARI� ANTLA�MASI

Kurtulu� sava��n� ba�ar�ya ula�t�ran Mustafa Kemal Pa�an�n ba��nda bulundu�u T.B.M.M. h�k�metiyle �tilaf devletleri aras�nda �nce Mudanya m�tarekesi imzaland� ( 11 Ekim 1922 ). Buna g�re, k�sa bir s�re sonra, bar�� yap�lmas� gerekliydi. �tilaf devletleri, bar�� g�r��melerine T.B.M.M. h�k�metiyle Osmanl� h�k�metini davet ettiler. Bu durum T.B.M.M. h�k�meti taraf�ndan olumlu kar��lanmad�. Yap�lan toplant�da Ankara h�k�meti, Osmanl� h�k�metiyle ili�kisi bulunmad��n� ve T�rkiye"yi yaln�z Ankara h�k�metinin temsil edebilece�ini, aksi halde toplant�ya kat�lmayaca��n� �tilaf h�k�metlerine bildirdi. Bu s�rada �ngiltere"de sava� tarafl�s� Lloyd George kabinesi d��t�. Yerine bar�� tarafl�s� Bonarlow kabinesi ge�ti. Kabinede D��i�leri bakanl�� g�revi Lord Curzon"a verildi. Curzon, bar�� g�r��melerinin hemen ba�lat�lmas� i�in, di�er devletlerle ili�ki kurarak, �al��malara ba�lam��t�. Fransa, �talya ve Yunanistan g�r��melere hemen ba�lama karar� ald�lar. T.B.M.M. H�k�metinin uyarmas�n� da dikkate alan bu devletler, Lozan konferans�na yaln�z Ankara h�k�metinin kat�lmas�nda bir sak�nca g�rmediklerini Lord Curzon"a bildirdiler. Lord Curzon da durumu Ankara"ya yazd�. T�rkiye B�y�k Millet Meclisi h�k�meti �a�r�ya olumlu cevap verdi ve Ankara"da Lozan"a gidecek heyet se�ildi.Heyete �smet Pa�an�n ( �smet �n�n� ) ba�kanl�k etmesi kararla�t�r�ld�. Dr. R�za Nur ve Hasan Saka"dan gayr� m��avir olarak heyete, M�nir Erteg�n, Muhtar �illi, Veli Salt�k, Z�lf� Ti�rel, Zekai Apayd�n, Celal Bayar, �efik Ba�man, Seniyettin Ba�ak, �evket Do�ruer, Tevfik B�y�kl�o�lu, Tahir Taner, Nusret Metya, Hikmet Bayur, Z�ht� �nhan, Fuat A�ral�, Mustafa �eref �zkan, ��kr� Kaya, Hamit Hasancan, Ru�en E�ref �nayd�n ve Yahya Kemal Beyatl� Beyler de al�nd�. Konferansa kat�lan T�rk gazetecileri;Ahmet Cevdet, Ahmet ��kr� Esmer, H�seyin Cahit Yal��n, Velit Eb�zziya,
Kerami Kurtbay, Mecdi Sayman, Kemal Salih Sel, As�m Us, Ahmet Hidayet Reel Beylerdi.
T�rk Murahhas heyeti Lozan"a gitmek �zere Ankara"dan 4 Kas�m 1922"de t�renle u�urland�. Konferans�n a��l�� tarihi olarak �nce 13 Kas�m kararla�t�r�lm��t�. Ama bu arada m�ttefikler birtak�m tertiplere ba�vurdular; nitekim T�rk heyeti Lozan istasyonunda, devlet ileri gelenleri taraf�ndan bilhassa kar��lanmad�. �n�n� bu durumdan yararland� ve Fransa ba�bakan� ve d��i�leri bakan� Poincare"nin �zel davetini kabul ederek Paris"e gitti, onunla konu�tu. Bu g�r��me �ngilizleri etkileyecekti. Frans�z bas�n�nda T�rkler i�in yararl� yay�nlar yap�ld�. Konferans ancak 20 Kas�m saat 3:30 "da Mont Benon gazinosu salonunda a��ld�. M�ttefikler bu konferans� " �ark ��leri Konferans� " olarak adland�rd�lar. Onlara g�re bu, 1914"ten beri do�unun huzurunu bozan sava�lara kesin olarak son vermek ve kar��l�kl� anla�maya varmak �zere toplanan bir konferanst�. Bu sebeple Lozan"daki g�r��meler s�ras�nda �smet Pa�a, Osmanl� h�k�metiyle ilgili b�t�n meselelerle u�ra�mak zorunda kald�. Mustafa Kemal Pa�a bu durumu, Nutuk"ta " Lozan sulh masas�nda bahse mevzu olan meseleler ��, d�rt y�ll�k yeni bir devreye m�nhas�r kalm�yordu. Konferansta, y�zy�ll�k hesaplar g�r�l�yordu. Bu kadar eski, bu kadar kar��k, bu kadar m�levves hesaplar�n i�inden ��kmak, elbette o kadar basit ve kolay de�ildi " diye belirtir ve �smet Pa�an�n kar��la�t�� g��l�kleri anlat�r. Konferans �svi�re Konfederasyonu ba�kan�n�n bir konu�mas�yla a��ld�. �smet Pa�a bu ilk toplant�da salona Lord Curzon ile birlikte girdi ; konferansa Lord Curzon ba�kanl�k edecekti. �svi�re ba�kan� nutkunu " Yery�z�ndeki iyi niyetli insanlara selam " s�yleriyle bitirdi. A��l�� t�reninde �talya ba�bakan� Mussolini ve Fransa ba�bakan� Poincare de bulunuyordu. �svi�re Konfederasyonu ba�kan�ndan sonra Lord Curzon bir konu�ma yaparak " E�er delegelerin hepsi ayn� uzla�t�r�c� ruhla �al��rlarsa, masaya gelecek her meseleyi ��zmek ve bar�� yapmak iste�ini duyarlarsa, amaca ula�mak kolayla�acakt�r " dedi. Bu konu�madan sonra kendisinin, taraflardan biri oldu�unu d��nerek �smet Pa�a s�

ESK� HUKUKUMUZA BAKI�

9/7/2010

ESK� HUKUKUMUZA BAKI�
Hayat ili�kilerini d�zenleyen kurallar hukuktur.Osmanl� Devletinde bu kurallar do�rudan do�ruya dinden ��k�yordu.Herhangi bir ili�kiyi d�zenlemek i�in ilk �nce kurana bak�l�rd�.Kuranda bu konuyla ilgili h�k�m bulunmazsa peygamberin s�zleri yada davran��lar� ara�t�r�l�rd�.Burada da bir d�zenleme bulunamazsa benzer olaylar�n ��z�m bi�imine uygun bir yol tutulurdu.Buna k�yas denilirdi.K�yas yoluyla da bir �ey bulunamazsa b�t�n din bilginlerinin �st�nde birle�ti�i ��z�m yolunda karar k�l�n�rd�.Bunun ad�na icmad�r.K�yas ve icman�n kurana ve hadise uygun olmas� gerekti.B�ylece kuran ve hadis hukuk d�zeninin temel yap�s�n� olu�turuyordu.
Devler y�netimine ait kurallar kuran ve hadiste �ok azd�.Bu nedenle giderek h�k�mdarlar�n bu alan� d�zenleme yetkisi kabul edildi.Buna �rfi hukuk ad� verilir.Bu yolla Osmanl� devletinin ilk zamanlar�n da baz� yenilikler yap�lm��sa da devletin niteli�i dinselle�tik�e �rfi hukuk kurallar�n� da d�ne uydurmak zorunlulu�unda kal�nm��t�r.Ayr�ca kuran ve hadiste bir sorun �zerinde ��z�m yolu varsa �rfi hukukla bunun d��na ��k�lamam��t�r.
�slam d�nyas�nda din bilginleri k�yas ve icma yoluyla hatta kuran ve hadisin yorumu dolay�s� ile �ok farkl� hukuk anlay�� bi�imlerine ula�m��lard�r.Bu anlay�� bi�imlerine mezhep denilir.Osmanl� devleti Suni mezheplerin varl��n� kabul etmi�ti.Sunni mezhepler olan Hanefilik, Hambelilik ve Malili�in hukuk anlay��lar� hukukta y�r�rl�kteydi.Bir Hanefi M�sl�man"la �afii M�sl�man aras�ndaki anla�mazl�kta yarg�� her iki mezhep"in anlay��na sayg�l� olmak zorundayd�.B�ylece hukuk uygulamas� tam bir da��n�kl�k i�inde kal�yordu.
�slam hukuku ayr�ca �zellikle �u noktalarda ileri ve Uygur anlay��la ba�da�am�yordu;
Kamu y�netimi bak�m�ndan kad�na hi�bir hak tan�nmam��t�.Kad�nlar devlet hizmetinde ne aktif nede pasif bi�imde kat�la bilirlerdi.�zel hayata ili�kin i�lerde de kad�n ile erkek aras�nda tam bir e�itsizlik vard�.Erkek d�rt kad�nla evlene bilirdi.Ayr�ca can�n�n istedi�i kadar cariyede tutabilirdi.Bo�anma hakk� yaln�z erke�e tan�nm��t�.Miras alan�nda k�z �ocuklar erkek �ocuklar�n yar�s� kadar hak alabilirlerdi.Kad�n ekonomik ve toplumsal hayata kat�lamazd�.Mahkemelerde iki kad�n bir erkek tan�k yerine ge�erdi.Ticaret hukuku alan�nda pek �ok kurumlar d�zenlenmedi�i i�in ekonomik hayatta bo�luklar bulunuyordu.
Ceza hukuku alan�nda pek �ok su� belirtilmemi�ti.Mevcut cezalarda modern hukuk anlay��yla ba�da�am�yordu.Belli bir su� ve ceza teorisi de yoktu.Yarg�lama usuller �ok ilkeldi tek kad� mahkemelerin adeta kral�yd�.Onlar� denetleyecek ciddi �rg�tler yoktu.En �nemli delil tan�k idi.Bu nedenle paras� olan b�ylece kad�y� kazanan veya yalanc� tan�klar tuta bilen herkes haks�z olsa da hakl� ��kabilirdi.
Y�zlerce d��n�r bu derde bir ila� aram�� ama bulamam��t�.Adalet �rg�t�n�n b�ylesine r��vet�i olmas� halk� huzursuz ve g�vensiz yap�yordu.
�slam hukuku kurallar� derli toplu bir durumda da de�ildi.Da��n�k ve sistemsiz bir bi�imde binlerce kitap, fetva ve dergi i�ine serpi

OSMANLI DEVLET�

9/7/2010

OSMANLI DEVLET�
Anadolu(T�rkiye) Sel�uklular�n�n 1308 y�l�nda ortadan kalkmas�yla beraber, �zellikle Bat� Anadoludaki beylikler aras�nda, T�rk birli�ini yeniden tesis etmeyi ama�layan m�cadeleler k�z��m�� idi. ��te bu m�cadelelerin neticesinde Anadoluda Osmano�ullar�n�n y�ld�z� parlayacak ve alt� y�z y�l� a�an muhte�em bir T�rk devletine tarih tan�kl�k edecektir.
Osmano�ullar�n�n Men�ei:
Tarihi kaynaklara g�re Osmanl� devletini kuranlar, O�uzlar�n 24 boyundan biri olan Kay� boyuna mensuptur. O�uz ananesine g�re Kay�lar, sa� kolda yer alan Boz-oklar�n G�nhan kolunun en b�y�k boyudur. Dolay�s�yla O�uz te�kilat yap�s�nda Kay�lar, hakim unsurdur. Bundan dolay� Dede Korkutta hakimiyet bir g�n Kay�ya de�e; bu dedi�im Osman neslidir denilerek Osmano�ullar�n�n hakimiyeti me�rula�t�r�l�r.
Kay�lar, Malazgirt Sava��n�n hemen akabinde Anadoluya gelen O�uz boylar�ndand�r. Dolay�s�yla onlar�n Anadolu co�rafyas� i�erisinde yurt tutmaya y�nelik g�� hareketleri hem Anadolunun T�rkle�mesi hem de T�rkiye tarihinin �ekillenmesi bak�m�ndan olduk�a �nemlidir. Tarihi kaynaklara g�re elli bin kadar Tatar ve T�rkmen gaza ve cihat maksad�yla �nce Erzurum ve Erzincana, ard�ndan da Artuklu sahas�nda yer alan G�neydo�u Anadoluya y�nelmi�lerdi. Kay� boyunun beyi S�leyman �ah, Halepe giderken F�ratta bo�ulmu� ve T�rk Mezar� da denilen Caber Kalesinde defnedilmi�tir. Beylerini kaybeden g��er evlilerin bir k�sm�, bug�nk� Urfa-Viran�ehir ve Mardin-Derik kazalar� aras�nda bulunan Beriyyeye gitmi� bir k�sm� ise Anadoluya da��lm��t�r. Bu sahalar, Kay� boyuna mensup Karake�ililerin g�n�m�zde de yo�un olarak ya�ad�klar� b�lgelerdir.
Babas�n�n �l�m� �zerine d�rt y�z kadar g��er evli ile b�lgeyi terk eden Ertu�rul Gazi �nce Pasin Ovas�na, S�rmeli�ukuruna var�p bir m�ddet burada kalm��, sonra Sel�uklu H�k�mdar� Sultan Alaaddinin �a�r�s� �zerine Ad�yaman ve ard�ndan Ankara civar�na gelmi�tir. Yakla�an Mo�ol tehlikesi ve u�lar� basan Bizansa kar�� yard�m�n� g�rd�� Ertu�rul Gazi liderli�indeki
Kay�lar� Ankara civar�ndaki Karacada�a konduran Sultan Alaaddin, Rumlara kar�� Sultan�n� (Eski�ehir)nde kazan�lan zaferde, ordusunun ak�nc�l��n� �stlenen Ertu�rul Gaziye S��t, Domani� ve Ermeni Belini yaylak ve k��lak olarak tahsis etmi�tir. Ertu�rul Gazinin vefat� �zerine (1281 veya 1288), k��k o�lu Osman Bey, Kay�lar�n ba��na ge�mi�tir.
1-Kurulu� Devri:
a- Osmanl� Beyli�inin Kurulu�u:
Osman Bey, O�uz a�iretlerinin ittifak�yla ba�a ge�tikten sonra, siyasi ve dini bak�mdan Anadolunun en itibarl� ve n�fuzlu tarikatlerinden Ahilerin m�him bir �ahsiyeti olan �eyh Edebalinin k�z� ile evlenerek, g�c�n� art�rm�� idi. Bundan sonra Osman Gazi, Bizansa kar�� geni�leme politikas�n� uygulayarak, �neg�l, Karacahisar ve Yarhisar� ele ge�irdi ve b�lgenin m�him merkezlerinden olan Bileciki alarak, buray� beyli�in merkezi yapt� (1299). Bu tarih devletin kurulu� tarihi olarak kabul edilir. Sel�uklu Sultan� III. Alaaddin Keykubad�n �lhanl� H�k�mdar� Gazan Han�n kuvvetleri taraf�ndan tutulup, �rana g�t�r�lmesi �zerine Sel�uklu �meras�ndan baz�lar� ve b�lgedeki T�rkmen beyleri Osman Beye tevecc�h g�stermi�; O�uz ananesine g�re onun hakimiyetini tan�may� kabul etmi�lerdir. Nitekim O�uz beyleri O�uz Han
t�resine g�re tertip edilen bir t�rende Osman Beyin �n�nde diz ��kerek, onun verdi�i k�m�z� i�mek suretiyle tabiyetlerini sunmu�lard�r. Ancak hen�z k��k bir beylik durumundaki Osmano�ullar�n�n, �eklen de olsa bu d�nemde, �lhanl� hakimiyetini tan�d�klar� bilinmektedir. Osman Gazi, beyli�ini ilan ettikten sonra idaresi alt�ndaki b�lgeleri be� k�sma ay�rarak buralar� g�vendi�i ve sava�larda yararl�k g�steren kimselere tevcih etti. O�lu Orhana Sultan�n�, b�y�k karde�i G�nd�z Beye Eski�ehiri, Aykut Alpe �n-�n�y�, Hasan Alpe Yarhisar� ve Turgut Alpe de �neg�l� verdi. Di�er o�lu Alaaddine ise �eyh Edebalinin emin ve naz�rl��nda, ailenin ge�imi i�in, Bilecik ve havalisinin gelirleri tahsis edildi.1302de Bursa tekfurunun liderli�inde birle�en Rum tekfurlar�n�n Koyunhisar (Bafeon) sa

TAR�H - KARAHANLILAR

9/7/2010

karahanl�lar

TAR�H - �DAR� D�ZENLEMELER

9/7/2010

idari d�zenlemeler

9. SINIF TAR�H DERS NOTLARI

9/7/2010

tarih nedir?
tarih, insan topluluklar�n�n sosyal,ekonomik,k�lt�rel,siyasi, dini ili�kilerini,birbiriyle olan m�nasebetlerini, belgelere dayanarak ,yer ve zaman g�stererek inceleyen ,olaylar�n sebep ve sonu� ili�kilerini a��klayan bilim dal�d�r.

COMPARE AND CONTRAST THE MAJOR CURRENTS OF THOUGHTS WHICH WERE DOMINANT IN EARLY 1900S.

9/7/2010

Compare and contrast the major currents of thoughts which were dominant in early 1900s.

In the nineteenth century, the Ottoman Empire was in its declining period, which started in 1699 with Treaty of Karlofca where the Ottomans experienced a loss in the territory. Through out the eighteenth century, Ottomans warred against Russia, Austria, Italy, Iran and so on and all of them ended with failures. Starting from the end of the 18th century, the Ottoman Empire mainly applied two basic policies to survive: branch
1.Using the competition between the European countries in order to survive
2.Maintaining the presence with wide reforms in civil, military and administrative divisions
However, in the 19th century, these two policies of Ottoman Empire were not functioning anymore. Dividing the Ottoman Empire into pieces and sharing those pieces became the interests of European countries. Therefore, new currents of thoughts were developed or brought from abroad towards the end of the 19th century. These currents were Pan-Ottomanism, Pan-Islamism, and Pan-Turkism.
Under the influence of nationalist movements, minorities wanted to separate from the Empire and Pan-Ottomanism rose as an alternative to this movements. According to this thought, no matter what the ethnic, religious or racial backgrounds are all of the people and minorities, they were considered to be Ottomans. And people of the Empire were given more liberal rights and freedoms aiming to preserve the fusion of the Empire.
Pan-Ottomanism did not just come out of nowhere; it was derived in Tanzimat Period. The Young Turks were the major supporters of this ideology. And the Young Turks prepared grounds for 1. Mesrutiyet and Kanun-i Esasiye that were also considered to be the achievements of the Young Turks. However, after the Treaty of Berlin, Pan-Ottomanism began to lose its significance and when some of the minorities in the Balkans declared their independence following after the Balkan Wars, the ideolog

NAMIK KEMAL

9/7/2010

NAMIK KEMAL

Osmanl�, �air ve yazar. Bat� edebiyat�n�n yaz�n t�rlerini ilk kez T�rk toplumsal ya�am�na sokmu�tur.

21 Aral�k 1840ta Tekirda�da do�du, 2 Aral�k 1888de Sak�z Adas�nda �ld�. As�l ad� Mehmed Kemaldir, Nam�k ad�n� ona �air E�ref Pa�a vermi�tir. Babas�, II. Abd�lhamit d�neminde m�neccim bas�l�k yapm�� olan Mustafa As�m Beydir. Annesini k��k ya��nda yitirince �ocuklu�unu dedesi Abd�llatif Pa�a n�n yan�nda, Rumeli ve Anadolunun �e�itli kentlerinde ge�irdi. Bu y�zden �zel ��renim g�rd�. Arap�a ve Fars�a ��rendi. 18 ya�lar�nda �stanbula babas�n�n yan�na d�nd�. 1863te Bab�ali Terc�me Odas�na katip olarak girdi. D�rt y�l �al��t�� bu g�rev s�ras�nda d�nemin �nemli d��n�r ve sanat��lar�yla tan��ma olana�� buldu. 1865te kurulan ve daha sonra yeni Osmanl�lar Cemiyeti ad�yla ortaya ��kan �ttifak-� Hamiyet adl� gizli derne�e kat�ld�. Bir yandan da Tasvir-i Efkar gazetesinde h�k�meti ele�tiren yaz�lar yaz�yordu. Gazete, Yeni Osmanl�lar Cemiyetinin g�r��leri do�rultusunda yapt�� yay�n sonucu 1867de kapat�ld�. Nam�k Kemal de �stanbuldan uzakla�t�r�lmak i�in Erzuruma vali muavini olarak atand�. Bu g�reve gitmeyi �e�itli engeller ��kar�p erteledi ve Mustafa Faz�l Pa�a n�n �a�r�s� �zerine Ziya Pa�a ile birlikte Parise ka�t�. Bir s�re sonra Londraya ge�erek M. Faz�l Pa�a n�n parasal deste�iyle Ali Suavinin Yeni Osmanl�lar ad�na ��kard�� Muhbir gazetesinde yazmaya ba�lad�. Ama Ali Suaviyle anla�amamas� �zerine Muhbirden ayr�ld�. 1868de gene M. Faz�l Pa�a n�n deste�iyle H�rriyet ad� alt�nda ba�ka bir gazete ��kard�. �e�itli anla�mazl�klar sonucu, Avrupada desteksiz kal�nca, 1870te zaptiye naz�r� H�sn� Pa�a n�n �a�r�s� �zerine �stanbula d�nd�. Nuri, Re�at ve Eb�zziya Tevfik beylerle birlikte 1872de �bret gazetesini kiralad�. Ayn� y�l burada ��kan bir yaz�s� �zerine gazete h�k�met�e d�rt ay s�reyle kapat�ld�. Nam�k Kemal gene �stanbuldan uzakla�t�r�lmak i�in Gelibolu mutasarr�fl��na atand�. Orada yazmaya ba�lad�� Vatan Yahut Silistire oyunu, 1873te Gedikpa�a Tiyatrosunda sahnelendi�inde halk� co�turup olaylara neden oldu. Bu haberi �bret gazetesinin yazmas� �zerine o s�rada �stanbula d�nm�� olan Nam�k Kemal bir�ok arkada��yla birlikte tutukland�. Bu kez kalebentlikle Magosa ya s�rg�ne g�nderildi. 1876da I. Me�rutiyet in ilan�ndan sonra �stanbula d�nd�. �ura-y� Devlet (Dan��tay) �yesi oldu. Kanun-i Esasi yi (Anayasa) haz�rlayan kurulda g�rev ald�. 1877 Osmanl�-Rus Sava�� k�nca II. Abd�lhamit"in Meclis-i Mebussan � kapatmas� �zerine tutukland�. Be� ay kadar tutuklu kald�ktan sonra Midilli Adas�na s�r�ld�. 1879da Midilli mutasarr�f� oldu. Ayn� g�revle 1884te Rodos, 1887de Sak�z Adas�na g�nderildi. Ertesi y�l burada �ld� ve Geliboluda Bolay�r da g�m�ld�.
Nam�k Kemal ilk �iirlerini �ocuk denecek ya�larda yazmaya ba�lam��t�r. �stanbula geldikten sonra eski ve yeni ku�aktan �airlerin bir araya gelerek kurduklar� Enc�men-i �uara ya ve kimi Divan �airlerine nazireler yazm��t�r. �inasiyle tan��ncaya de�in, �iirlerinde tasavvuf etkileri g�r�l�r. Bu d�nemde �zellikle Yeni�ehirli Avni, Leskof�al� Galib gibi �airlerden etkilenmi�tir. �inasiyle tan��mas�ndan sonra �iirlerindeki i�erik de de�i�mi�tir. G�nl�k konu�ma dilinden al�nt�lar�n yan� s�ra, o zamana de�in geleneksel T�rk �iirinde g�r�lmemi� olan h�rriyet kavgas�, esaret zinciri, vatan, kalb-i millet gibi yepyeni kavramlarla birlikte, do�rudan do�ruya d��ncenin aktar�lmas�n� ama�layan bir t�r manzum nesir olu�turmu�tur. Bosna-Hersek Sava�lar�, 93 Sava�� gibi olaylar�n yaratt�� sonu�lar, onun yazd�� vatan �iirlerini etkilemi�tir. Bu �iirlerin en tan�nm��lar� aras�nda Vaveyla, Vatan Mersiyesi, Vatan �ark�s� ve H�rriyet Kasidesi yer al�r. Nam�k Kemal �iirleriyle �iir tekni�ine b�y�k bir katk�da bulunmu� say�lmazsa da o g�nler i�in al��lmam�� diri bir sesle konu�mu� olmas� ve yap�tlar�na katt�� yeni kavramlarla T�rk �iirini Divan �iirinin edilgen edas�ndan kurtarm��t�r. B�t�n bu nitelikler onun Vatan �airi olarak an�lmas�na yol a�m��t�r.
Tiyatro t�r�ne �zellikle �nem veren Nam�k Kemal, al

�K�NC� G�KT�RK KA�ANLI�I

9/7/2010

BA�LANGICINDAN 1923E KADAR ANA HATLARILA T�RK TAR�H�

9/7/2010

Ba�lang�c�ndan 1923e kadar Ana Hatlar�yla T�rk Tarihi

boyunca farkl� co�rafyalarda; yani Asya, Avrupa ve Afrika k�talar�nda b�y�k-k��k bir�ok devlet kurdular. Bu nedenle de�i�ik k�lt�rlerle kars�la�t�lar, onlardan etkilendiler ve bu k�lt�rleri de etkilediler. �in kaynaklar�na g�re T�rklerin tarih sahnesine ilk ��kt�klar� yer, en eski kal�nt�lara rastlanan K�gmen Da�lar�"d�r. K�gmen Da�lar�"n�n kuzey eteklerinde Yenisey �rma��ndaki Tagar adas�nda kal�nt�lar� bulunan ve M.�. 7. y�zy�lda ba�layan Tagar ad�ndaki k�lt�r eski T�rklere atfedilir. Tagar K�lt�r� ise Karasuk K�lt�r� denilen ve M.�. 2. bine kadar giden, ayni k�y�larda geli�mi� eski bir k�lt�rden kaynaklan�yor.
Asyada T�rk siyasi tarihinin Hunlar ile ba�lad�� kabul ediliyor. M.�. 3. y�zy�lda tarih sahnesine ��kan Hun Devleti, kurucusu Mete Han"�n y�netiminde g��l� bir devlet haline gelmis, �inle olan iliskileri sonucu gerek d�nya g�r�s� gerekse ekonomisi k�kl� degisikliklere ugramisti. Belli bir stratejisi olan Mete, �nce Mogollari, sonra da Y�e�ileri yenerek, �inin Bati kapilari ile ticaret yollarini kontrol altina almis ve b�ylece �nemli bir ekonomik g�� elde etmisti. Bu genisleme siyaseti, bugday ve erzak ambari olan Dogu T�rkistanin da Hunlarin eline ge�mesiyle sonu�landi.
Asya Hun Devletinin yikilmasindan sonra bu devletin idari tecr�besinden yararlanan T�rk kavimlerinin olusturdugu G�kt�rk adinda yeni bir devlet ortaya �ikti. G�kt�rk Devleti (552-740), T�rklerin kurduklari ikinci b�y�k devlettir. Bu devlette Hunlarin aksine kentlesmeye �nem verilmis, tarim reformu ve tohum islahi ger�eklestirilmis, "bilgelik" birinci plana �ikmisti. Bilge Kagan ve K�l Tegin, T�rk devlet adamliginin en bilge ve en kahraman kisileri olarak tarihte yer aldilar. Onlar, yanliz savas�ilik ve alplik ile devletin y�netilemeyecegini, kaganligin ayni zamanda bilgeligi de gerektirdigini savunuyorlardi. Bu nedenle olsa gerek, her iki hakan ile yine G�kt�rk hakanlarindan olan Tonyokuk, icraatlarini birer yazit ile ebedilestirdiler. "Orhun Yazitlari" adi verilen bu yazitlar T�rk dilinin yazili ilk metinleridir.
Bir yandan �inlilerle m�cadeleler, �te yandan G�kt�rk Devleti i�inde yasayan Dokuz Oguzlar, Karluklar ve Basmillar gibi T�rk kavimleri, G�kt�rk Devletinin yikilmasina neden olurken, Orhun ve Selenge vadilerinin yerli kavimleri olan Uygur T�rkleri ��nc� b�y�k T�rk Devletini kurdular. Ticarete �nem veren Uygur Devleti (741-840), G�kt�rklerin gelenek ve t�relerini devam ettirdi. Resmi dini olan Maniligin etkisiyle ticaret gelisti, kurulan Mani dini tapinaklari zamanla pazar tapinaklari haline geldi. K�lt�r ve ticaret bakimindan gelisen Uygurlarin savas�ilik y�nleri giderek zayifladi. Kuzeybatilarinda yasayan Kirgiz T�rklerinin Uygur baskentine d�zenledikleri baskin sonucu Uygurlar dagildi.
Bati T�rkleri. Hunlardan Batiya g�� eden bir grup, �nce Karadenizin kuzeyinde Tuna nehrine kadar olan b�lgede yerlesti. Kafkasya �zerinden Iran ve Anadoluya akinlarda bulunan Hunlar, ardindan Dogu ve Bati Roma �zerine y�r�d�ler. 428 yilinda Franklarla m�cadele ettiler ve iki yil sonra bug�nk� Hollanda ve Danimarkaya kadar ulastilar. Avrupada kurulan ilk T�rk devleti olarak bilinen ve kendilerine Avrupa Hunlari denilen Bati Hunlari, Attila �nderliginde Ren nehri kiyilarindan Volga nehrine kadar uzanan �ok genis topraklarda b�y�k bir devlet haline geldiler. Dogu uygarliginin Batiya tasinmasinda rol oynayan bu devlet, Attila d�neminde Italyaya, Balkanlara ve Galyaya seferler d�zenledi. Bati Hun Devleti, Attilanin �l�m�nden kisa bir s�re sonra dagildi (470).
Avrupada Hun Imparatorlugunun dagilmasi sirasinda, I� Asyada yeni bir kavimler g�� baslamisti. Karadenizin kuzeyi yeni bir T�rk g��ne ugradi. Ilk gelenler Sabirler, Sarogurlar ve Onogurlardi. Kafkasyanin kuzeyine yerlesen bu Ogur kavimleri, Makedonya ve Tesalyaya kadar Bizans topraklarina akinlar yaptilar. Ogur kavimlerinden baska bu b�lgeye Bulgar T�rklerinin de geldigi biliniyor. Bizans kaynaklarinda ilk kez 482 yilinda "Bulgar" adindan s�z edilir. Nitekim Avarlar, egemenlikleri altindaki Bulgar T�rkleri ile birlikte 7. y�zyil baslarinda Bizans Devleti"nin baskentini kusatmislardir.
552 yilinda G�kt�rk Devletinin kurulmasi �zerine I� Asyadaki yurtlarindan Batiya dogru ka�an Avarlar, Avrupa tarihinde �nemli bir yere sahip oldular. �nce Kafkasya ve Karadenizin kuzeyine geldiler, Bizansla anlasarak onlar adina Sabirler ve Onogurlar gibi T�rk kavimlerini yendiler. Bir Slav kabilesi olan Ant

KANUN� SULTAN S�LEMAN T�RBES�

9/7/2010

KANUN� SULTAN S�LEYMAN T�RBES�

S�leymaniye K�lliyesi i�inde yer almaktad�r. T�rbe Mimar Sinan taraf�ndan yap�lm��t�r. T�rbe Kanuni Sultan S�leyman"�n Szigetvar"da �l�m� �zerine naa��n�n �stanbul"a getirilerek hazirede t�rbe i�in ayr�lan yerde topra�a verilmesinden sonra in�a edilmi�tir. T�rbe hafif pahl� sekizgen, d��ar�s� revakl�, i� hacmi duvarlardan ��kan payandalar� ta��yan s�tunlarla olu�an �evre koridorlu bir yap� olarak gen� Roma mezar gelene�ini s�rd�rmektedir. Split"te Diyokletianos"un mezar� bu �eman�n en �nl� �nc�l�d�r. Fakat bu eski plan bi�iminin Sinan elindeki yorumu Roma mezar yap�s�n�n tasar�mdan �ok farkl�d�r. Geni� bir sa�ak alt�nda dola�an zarif revak �zerinde y�kselen b�y�k pencereli �st yap� palmet dizisi ile �st sa�ak korni�i �zerinde g�rkemli bir d�� kubbe ile sonlan�r. Bu kubbe �ift cidarl�d�r. T�rbe i�indeki revaklar taraf�ndan ta��nan i� kubbenin �zerine d�� duvarlara oturan daha b�y�k bir ikinci kubbe yap�lm��t�r. Giri� kap�s�ndan t�rbeye girilince iki yanda duvar i�inde iki kubbenin aras�na ��kan merdivenler vard�r. D�nya kubbe mimarisinde, Do�u"da ve Bat�"da yap�n�n d�� profilini y�kseltmek i�in kullan�lan �ift cidarl� kubbeye Osmanl�lar b�y�k cami yap�lar�nda itibar etmemi�lerdir. Fakat Sinan, Kanuni ve II. Selim t�rbelerinde bu sistemi kullanm��t�r.
T�rbenin �evre reva�� ile birle�en be� a��kl�kl� bir revakl� giri�i vard�r. Giri� kap�s�n�n iki yan�nda, Sinan"�n di�er t�rbelerde oldu�u gibi, o d�nemin en �inilerini ve kompozisyonlar�n� sergileyen panolar yer al�r. �zerlerinde "Lailaheillallah" ve "Muhammed Resulallah" yaz�l� kap� kanatlar� abanozdan yap�lm��t�r. T�rbe i�inde bir �evre koridoru olu�turan sekiz s�t�n, avluda oldu�u gibi, d�rd� beyaz d�rd� pembe bir renk alternasyonu olu�turur. T�rbenin i�inde ortada Kanuni"ninki olmak �zere yedi sanduka vard�r. Salondaki sandukalarda II. Ahmed II. S�leyman ve II. Ahmed"in hasekisi Rabia Sultan, sa�dakilerde k�z� Mihrimah Sultan, II. S�leyman"�n annesi Saliha Dila�ub Sultan ve II. Ahmed"in k�z� Asiye Sultan yatmaktad�r. T�rbenin i� duvarlar� yine �inilerle, kubbesi ise malakari bir boyal� bezeme ile s�sl�d�r. Attaki �ini kaplaman�n �zerinde alt�n yald�zla Kuran"dan ayetler yaz�lm��t�r. Bu ayetlerle kubbe aras�nda ge� devirde yap�lm�� somaki mermer taklidi s�vadan panolar vard�r.
AH�AP S�SLEMELER�
T�rbede ah�ap s�slemeler kap� ve pencere kanatlar�nda kar��m�za ��kmaktad�r. �e�itli geometrik s�sleme kompozisyonlar�n�n uyguland�� g�r�lmektedir. Ana s�sleme karakteri olarak kap� da be�genden elde edilen s�sleme kurulu�u kar��m�za ��kmaktad�r. Pencere kanatlar�nda ise be�genden elde edilen geometrik s�sleme kurulu�lar� kar��m�za ��kmaktad�r. Ana s�sleme karakteri olarak s�ras�yla ah�ap s�sleme �rnekleri:
Giri� kap�s� sa� ve sol kanatlar�nda mevcut olan ah�ap s�sleme �rnekleri:
a)Giri� kap�s� sa� kanad� �st k�s�m s�sleme �rne�i:(�izim-1) �ember esas al�narak yap�lm�� be�gen kendi i�inde tekrar be�genlere b�l�nm��t�r. Bir s�ra halinde on tane be�gen kendi i�inde bir be�gen olu�turmu� ve her be�genin i�inde be�gen �ekilde sedef ta� yerle�tirilmi�tir. Be�gen k��egenlerinin kesi�ti�i yerde olu�an be�genlerin i�lerinde bitkisel s�sleme bulunmaktad�r. Bu be�genlerden geni� a��l� y�ld�z motifi olu�ur. Geni� a��l� y�ld�z motifinin i�inde tekrar bir be�gen olu�mu�tur. B�ylelikle �ember esas al�narak olu�turulmu� olan be�gen kompozisyon kurulu�u elde edilmi�tir. Ayr�ca kompozisyonda bo� kalan yerlerde ise �e�itli geometrik motifler bulunmaktad�r.
b)Giri� kap�s� sa� kanad� alt k�s�m s�sleme �rne�i: (�izim-2) �ember esas al�narak elde edilen be�genden ongene ge�ilmi�tir. Ana s�sleme olarak merkezde k��eleri geni� a��l� 10 ��nl� geometrik y�ld�z ge�me olu�turulmu�tur.
Pencere kanatlar�nda mevcut olan s�sleme �rnekleri: T�rbede pencere kanatlar�nda iki temel s�sleme kompozisyonu kar��m�za ��kmaktad�r. Be�genden ve alt�genden olu�an s�sleme kompozisyonlar� bulunmaktad�r.
a)Giri�te sa� tarafta bulunan ilk pencerenin sa� kanatta �stte yer alan s�sleme kompozisy

CAH�L�YE TOPLUMUNDA �NSAN KARAKTERLER�

9/7/2010

CAH�L�YE TOPLUMUNDA �NSAN KARAKTERLER�

��NDEK�LER

G�R��

CAH�L�YE TOPLUMUNUN GENEL YAPISI

CAH�L�YE TOPLUMUNDA �NSAN KARAKTERLER�

CAH�L�YE TOPLUMUNDA MESLEKLER�N
ETK�S�YLE GEL��EN KARAKTERLER

D��ER CAH�L�YE KARAKTERLER�NDEN �RNEKLER

NEDEN MUTLU OLAMIYORLAR

SONS�Z; KURANI YA�AMAYA DAVET

EVR�M YANILGISI

G�R��

�nsana yarat�l�� amac�n� bildiren, do�ruyu yanl�� g�steren ve hayat�n ger�ek y�nlerini a��klayan yegane kaynak Kurand�r. ��nk� Kuran� insanlar� yaratan, onlar�n tek hakimi ve tek sahibi olan Allah indirmi�tir. Dolay�s�yla insan�n bilmediklerini ��renebilmesi ve i�erisinde bulundu�u cahillikten kurtulup bilin�lenebilmesi de ancak Kuranda bildirilen dini ya�amas�yla m�mk�nd�r.
Bu �nemli ger�e�i g�z ard� ederek dinden uzak ya�ayan kimseler ise cahil bir toplum olu�tururlar. Fakat bu cahillik yayg�n olarak kullan�lan anlam�ndan tamamen farkl�d�r. Bu kimseler g�rg�, k�lt�r ya da tahsil bak�m�ndan kendilerini geli�tirmi� ki�iler olabilirler. Ya da bilimin her dal�nda uzmanla�m��, y�zlerce kitap okumu�, say�s�z bulu�ta bulunmu� ve hatta bu birikimleriyle ya�ad�klar� d�neme isimlerini yazd�rm�� kimseler de olabilirler. Ancak bu insanlar�n ne bu konumlar�, ne birikimleri, ne �rettikleri form�ller, ne de okuduklar� kitaplar i�erisinde bulunduklar� cehaleti gidermeye yetmez. ��nk� s�z konusu olan cahillik, bu kimselerin Yarat�c�lar�n� tan�mamalar�, Onun kudretini gere�i gibi takdir edememeleri, Onun kendilerinden neler bekledi�ini, edinmelerini istedi�i ahlak ve ki�ilik yap�s�n�n nas�l olmas� gerekti�ini bilmemelerinden kaynaklanan bir cahilliktir. Bu k�kl� cehalet onlar�n ya�am tarzlar�ndan ki�ilik yap�lar�na kadar hayatlar�n�n her an�nda olumsuz etkilerini g�sterir.
Bu cahillikten kurtulman�n tek ve kesin ��z�m� ise, insana d�nya ve ahiret hayat�na ait t�m s�rlar� ve ger�ekleri bildiren ve bilmediklerini ��reten Kurana y�nelmektir. Kurana uyulmadan ya�and��nda ise, tek bir kaynak, tek bir do�ru ve tek bir din kavram� olmad�� i�in, ortaya binlerce ayr� inan� ve karakter ��kar. Bu farkl� karakterleri ta��yan insanlar�n her birinin ya�ama ama�lar�, idealleri, ahlak anlay��lar�, do�rular�, yanl��lar� ve ya�am tarzlar� da birbirinden ayr�d�r. Bu yap�lar birbirlerine k�yasla o kadar b�y�k z�tl�klar i�erir ki, bu kimselerin birarada uyumlu bir �ekilde ya�ayabilmeleri �o�u zaman m�mk�n olmaz. Herkes kendi inanc�n�n ve kendi ya�am tarz�n�n do�rulu�unu savunur ve ba�kalar�n�nkini ele�tirir. Birbirlerini be�enmedikleri

CAH�L�YE TOPLUMUNUN GENEL YAPISI

Cahiliye toplumunu kimler olu�turur?

Cahiliye kavram�, cahil kelimesinden t�reyen ve Kuranda kullan�lan anlam�yla Allah� gere�i gibi tan�mayan, Onun sonsuz g�c�n� ve s�fatlar�n� gere�i gibi takdir edemeyen, dinin bildirdi�i do�rulardan, insanlara sundu�u �st�n ahlak ve karakter yap�s�ndan, manevi de�erlerden habersiz olan toplumlar� tan�mlar. Dinin ger�ek anlamda ya�anmad�� her topluluk cahiliye toplumu olarak nitelendirilebilir. Bu tarz topluluklar ilk bak��ta birbirlerinden tamamen farkl� ve z�t yap�lar sergileyebilirler. Bireylerinin giyim tarzlar�, al��kanl�klar�, zevkleri, ve konu�ma �sluplar� kendilerine has olabilir. Ancak temel felsefeleri ve inan�lar� ortakt�r. Bu topluluklar�n her biri, Allah�n dinini g�rmezlikten gelen ve kendilerini yaratan�n Allah oldu�unu anlad�klar� halde, Onun belirledi�i �ekilde ya�amayan insanlardan olu�ur. Bu insanlar Allah�n dinini unutup yerine kendi bat�l dinlerini olu�turmu�lard�r. Bu bat�l dinler temellerini Allah sevgisi yerine d�nya sevgisi �zerine kurmu�lard�r. Allah�n r�zas�n� kazanmak yerine insanlar�n be�enilerini ve takdirlerini kazanmaya �abalarlar. Allaha ��kretmek ve yaln�zca Ondan yard�m dilemek yerine, insanlara minnet duyup onlara ba��ml� tav�rlar geli�tirirler. Yine t�m g�c�n tek sahibinin Allah oldu�unu unutarak, yaln�zca Ondan korkmak yerine insanlardan ve onlar�n koyduklar� kurallardan korkar olmu�lard�r.
Ancak cahiliye toplumu denince akla sadece dinden tamamen habersiz insanlar gelmemelidir. Bu insanlar

ERMEN� SORUNU

9/7/2010

Ermeni Sorunu

Giri�:
Ermeni tarih�ileri iki k�sma ayr�l�r: Bir k�sm�, Ermenilerin k�kenini kutsal kitap s�ylentisine ba�layarak, Sincardan gelmi� olan Nuh Peygamber"in torunu, Yasef"in o�lu Hayk"tan (�.�. 2350) ba�lat�rlar.
�b�r k�s�m Ermeni tarih�ileri ise Ermenilerin Frikyal�lar�n bir kolu oldu�unu ileri s�rerler ve tarihlerini Ermenilerin Frikyal�larla birlikte geldikleri tarih olan �.�. 7. ve 6. y�zy�ldan ba�lat�rlar.
Ermeni tarih�ileri kendi yurtlar� sayd�klar� b�lgeyi ��yle tan�mlarlar: B�y�k Ermenistan; Kuzeyden Karadeniz ve G�rcistan, bat�dan K�z�l�rmak, Do�udan �ran ve Irak"la �evrili b�lgedir. K��k Ermenistan ise, F�rat Irma��n�n Bat�s�nda kalan yerlerdir. Ermeniler ayr�ca Adana, �ukurova, Tarsus da�lar�n�n G�neyinde ve Akdenizin Kuzeyinde kalan Kilikya dedikleri b�lgeyi de kendi yurtlar� sayarlar.
Yukar�da say�lan b�lgelerde ya�ayan Ermeniler, hi� bir zaman bu b�lgede egemen �ge olamam��lar, yaln�z nerede, hangi devletlerin egemenliklerinde ya�am��larsa, orda sevilen bir �ge karakteri ta��m��lar, yetenek ve becerileriyler ba�l� olduklar� y�netimlerin de�erli birer par�as� durumunda varl�klar�n� korumay� ba�arm��lard�r.
Bizanslar�n egemenli�i alt�na giren Ermeniler, Gregoryan mezhebinden olmalar� nedeniyle, Ortodokslu�u se�meleri i�in demir ve zehirle yap�lan i�kence ve zul�mlerle kar�� kar��ya kalm��lard�r. B�ylece gelir ve malvarl�klar�na el koyan Bizansl�lara olan kin ve nefretleri doruk noktas�na ula�m��t�r. Nitekim, 11. y�zy�lda, Sel�uklu T�rklerinin b�lgeyi ele ge�irmelerinde bu �ge �nemli rol oynam��t�r. ��nk�, 1071"de Alparslan"�n Anadoluya yapt�� sefer ve b�lgeyi egemenli�i alt�na almas� soncu, ne talan, ne a�malama, ne de haraca ba�lama gibi ama�lar g�d�lm��, yaln�z �b�r etnik �geler gibi, Ermeniler de vergilere ba�lanm��t�.
Fatih Sultan Mehmet �stanbul"u fethedince, m�sl�man olmayan cemaatlere dokunmad�� gibi, onlara her t�rl� ya�ama imkan� verdi. Yine kendi dinlerine tabi ve yine kendi dillerini konu�uyorlard�. Fatih bu �er�evede Hristiyan milletlerin de kendi kiliselerinde ibadet etmelerine izin verdi. Zaten �stanbulun fethinden hemen sonra teslim olan Rumlara Patrikhanelerini kurmave cemaat olarak ya�ama teklifinde bizzat Fatih bulunmu�tur.
Osmanl� T�rkleri sadece ceza hukukunu ilgilendiren konularda gayr-i M�slimleri �slam kad�s�n�n �n�ne ��kar�yorlard�. Medeni Hukuku ilgilendiren meseleleri kendi inan�lar�na g�re kurduklar� mahkemelerde hallediyorlard�.
Hemen b�t�n vicdanl� tarih�ilerin birle�ti�i konu �udur ki, T�rkiye Ermenileri gerek sosyal ya�ant� gerekse maddi refah olarak diyer yerlerdeki Ermenilerden �ok daha iyiydiler.
Osmanl�lar ile Ermeniler aras�nda 19. y�zy�l�n ikinci yar�s�na kadar ciddi bir anla�mazl�k ya da d��manl�k olmam��t�r. Bu d�neme kadar Ermeniler Millet-i Sad�ka olarak adland�r�lm�� ve devletin �nemli mevkilerinde bulunmu�lard�r.Ermeniler aras�ndan 29 pa�a, 22 bakan, 33 milletvekili, 7 b�y�kel�i, 11 ba�konsolos, 11 �niversite ��retim �yesi ve 41 y�ksek r�tbeli memur ��km�� ayr�ca Ermeniler ticari ve sanatsal faaliyetlerini serbestlik i�erisinde s�rd�rm��lerdir.
1. Ermenilerin soyk�r�m iddialar�na neden olan olaylar:
a.24 Nisan 1915
24 Nisan 1915 tarihinde Ermeni Komiteleri kapat�larak, y�neticilerinden 2345 ki�i devlet aleyhine faaliyette bulunmak su�undan tutuklanm��t�r. Tutuklular Ankara ve �ank�r� hapishanelerine yollanm��t�r. D��ar�daki Ermenilerin her y�l Ermeni soyk�r�m�n�n y�ld�n�m� diye and�klar� 24 Nisan, i�te bu 2345 komitecinin tutukland�� tarihtir.
Osmanl� h�k�metinin bu karar� �zerine harekete ge�en E�miyazin Katogikosu Kevork, ABD Cumhurba�kan�"na �u telgraf� g�ndermi�tir:
Say�n Ba�kan, T�rk Ermenistan�"ndan ald��m�z son haberlere g�re, orada katliam ba�lam�� ve organize bir ter�r, Ermeni halk�n�n mevcudiyetini tehlikeye sokmu�tur. Bu nazik anda Ekselanslar�n�n ve b�y�k Amerikan Milletinin asil hislerine hitap ediyor, insaniyet ve H�ristiyanl�k inanc� ad�na, b�y�k Cumhuriyetinizin diplomatik temsilcilikleri vas�tas�yla derhal m�dahale ederek, T�rk f

GE�M�� B�LMEK-II

9/7/2010

GE�M�� B�LMEK-II

LOZAN BARI� ANTLA�MASI
�stiklal sava��n� kazanan bir �lke olarak Lozanda �ok �ey b�rakm��t�r
B�rak�lanlar sadece Musul, Hatay, Bat� Trakya, Adalar. K�br�s olsayd�.
Patrikhane, bor�lar, az�nl�klar, gemiler, mezarl�klar esir de�i�imi, af gibi konularla s�n�rl� kalsayd�;.ama kalmazd�. Lozandan M�sl�man T�rk�n kafas�ndan k�l��na kadar bat�l� yapan her �eyi getirdik.
Bat�n�n �u anda sahip oldu�u y�ksek teknolojinin nas�l ortaya ��kt��n� elbette bilmeliydik. Ama teknolojiyle ilgilenmek yerine "kimlik"ile, onu de�i�tirmek ile ilgilenildi. Neticede ne do�ulu ne bat�l� kimlik ortaya ��kt�. Maddi kalk�nmada da arzulanan�n gerisinde kal�nd�. G�n�m�z T�rkiye"sinin meseleleri d��n�ld��nde yap�lan ink�laplar�n ��z�m olmad�� anla��l�r.
Baz� ara�t�rmac�lar Lozanda b�rak�lanlar i�in"T�rkiye sava�a giremezdi, verilenlerle yetinmek zorundayd�."demektedir.0ysa belirtmeye �al��t��m�z gibi itilaf devletleri sava�a kesinlikle kar��yd�lar ve bunu �smet Pa�aya s�ylemi�lerdi. Ankara da itilaf devletlerinin sava�� g�ze alamayaca��n� biliyordu. Minareyi �alan k�l�f�n� haz�rlam��.
Baz� Tarih�iler de Lozan� Sevr ile k�yaslayarak Lozan lehine sonuca varmak istemektedirler. Dikkate almad�klar� husus �udur: Lozan zafer sonras� gelen antla�mad�r. Sevr ise koskoca devletin y�k�lmas�na ramak kala ortaya ��kan bir antla�mad�r. Yani Lozan 1. D�nya sava��ndan sonra gelen Sevr ile k�yasland��nda daha iyi �artlara sahipti. Kald� ki Sevri ne Osmanl� ne de Vahdettin imzalam��t�r.
KORE SAVA�I
Bilindi�i gibi 1950 senesinin ba�lar�nda �in ve Kuzey Kore m��terek olarak G�ney Koreye kar�� sald�r� ba�latm��lard�. Sald�r� �zerine milletleraras� yard�m �a�r�s�nda bulunan G. Kore"ye Birle�mi� Milletler yard�m karar� alm��t�r. Ba�ta ABD olmak �zere �ngiltere ve Fransa gibi kuvvetli devletler b�y�k �apta askeri yard�m ve asker g�nderme karar� ald�lar.
14 May�s 1950 tarihinde iktidara gelen �i�e�i burnunda Menderes H�k�meti de bir tugayl�k askeri kuvvet ile yard�m karar� al�r. G�n�m�zde de tart��lan yard�m�n gerek�esi olarak ; Sovyetlerin T�rkiyeye kar�� yay�lma arzular� ta��yan politikas�na kar�� NATOya girebilmek. Ancak zannediyoruz ki, o g�n i�in Sovyet tehlikesi abart�lm��t�r. �zellikle Amerika, T�rkiye gibi kendisine yak�n olmas�n� istedi�i �lkeleri Sovyet tehdidini abartarak yan�na �ekmek istemi�tir. Elbette ki Stalin Rusyas� emperyalisttir, T�rk d��man�d�r ancak bir di�er emperyalist Amerika, T�rkiyeye kurulacak �sler vas�tas�yla hem Ortado�u"yu hem de Sovyetleri kontrol edebilecektir. Nitekim T�rkiye NATOya �ye olduktan sonra netice bu �ekilde olmu�tur.
Kore sava�lar�nda T�rk askerini Amerikan asker ve komutanlar� bile bile ate� ortas�nda b�rakm��lard�r. Ve sadece 1 g�nde 600 �ehit vermi�izdir. 5000 ki�ilik T�rk tugay�n�n g�revi Amerikan 8.ordusunu yok olmaktan kurtarmakt�r. ve Amerikal�lar dil bilmeyen, b�lgenin yabanc�s� olan bu insanlar� �inlilerin kar��s�na s�rm��ler ve kendileri kamyonlarla b�lgeyi terk etmi�lerdir. Bu sava�larda �ok �ehit vermi�iz.
Kore sava�lar�nda Amerika bizi NATO diye oyuna getirmi� ve kendi az ama kendinden olmayan �ok zayiatla yok olmalar�n� sa�lam��t�r
27 MAYIS 1960 AYAKLANMASI
27 May�s demokrasiyi sindiremeyen Milli �eflik ve tek adaml�k sendromundan kurtulamayan, Osman B�l�kba��"n�n ifadesiyle 23 y�ld�r k�z�l bir Sultan taraf�ndan idare ve sevk olunan bir �lke diye tan�tt�� T�rkiyedeki �smet Pa�ad�r. Bu ayaklanmada �smet Pa�a askeri fevkalade k��k�rtm�� DPnin �zerine salm�� ama bunu Menderes anlayamam��t�r.
�htilali yapanlardan Binba�� Orhan Erkanl�, �smet Pa�an�n y�netimini gayet g�zel ifade ediyor: "�st �ste kaybedilen se�imlerin sinirlili�i ve tahamm�ls�zl��yle her f�rsatta h�k�mete, Meclise, y�netime sald�ran insafs�z usta bir muhalefet" �n�n�n�n muhalefeti ; Menderesi "�izgiden" ��kartmak, onu kanunlar�n hilaf�na harekete zorlamak, ba�ar�s�n� �rtmek, tela�land�rmak, hatta ordunun harekete ge�mesini sa�layacak �artlar� tesis etmek felsefesine dayan�yordu. �n�n�"n�n Menderes"i �ok a��r bir dille su�lamas�

1923DEN G�N�M�ZE T�RK�YE EKONOM�S�

9/7/2010

1923DEN G�N�M�ZE T�RK�YE EKONOM�S�
(1923-1993)

1923-1980 Y�llar� Aras�nda T�rkiye Ekonomisi:

1920lerden g�n�m�ze kadar T�rkiye ekonomisi tarihini incelerken �� iktisat kongresinin de ekonomi politikalar�nda �nemli de�i�imlerin ya�and�� d�nemlerin ba�lar�na rastlad�� g�zlenmektedir. Bu a��dan iktisat kongrelerinin ekonomik hayata y�n verme i�levleri olmu�tur.
Birinci �ktisat Kongresinin d�zenlendi�i 17 �ubat 1923 tarihinde, Kurtulu� Sava��ndan galip olarak ��kan T�rkiye, iktisadi a��dan Osmanl� �mparatorlu�undan devrald�� "Duyunu Umumiye" ile kar�� kar��ya kalan, halk�n b�y�k �o�unlu�u fakir ve e�itimsiz, sanayi kurulu�lar� yok denecek kadar az ve sermaye birikiminden yoksun, geri kalm�� bir �lke konumundayd�. Bu Kongrenin ortaya konulan fikirler a��s�ndan o d�nemin T�rkiye ekonomisini yeniden in�a etmede b�y�k katk�lar� olmu�tur.
1981 y�l�nda d�zenlenen �kinci �zmir �ktisat Kongresi ise, iktisadi ve siyasi bunal�mlar�n g�zlendi�i, iktisadi olarak i�e d�n�k sanayile�menin yaratt�� bunal�mlar�n birikti�i ve hemen ard�ndan bu alanlarda b�y�k de�i�imlerin g�zlendi�i bir d�nemde d�zenlenmi�tir.
21. y�zy�la girmekte olan d�nyada g�zlenen siyasi ve teknolojik de�i�im r�zgarlar� i�erisinde, 1992 y�l�nda d�zenlenen ��nc� �zmir �ktisat Kongresi, bu de�i�im ortas�nda olan ve co�rafi a��dan etraf�nda siyasi �alkalanmalar�n g�zlendi�i T�rkiye i�in, iktisadi a��dan gelecek y�zy�la haz�rlanmada, hedefleri belirlemede, kamu ve �zel kesimin fikirlerini ortaya koymada �nemli bir yere �nemli bir yere sahiptir.
Birinci D�nya Sava��ndan 5 y�l sonra, d�nyan�n kendine bir d�zen vermeye �al��t�� uluslararas� konjonkt�rde toplanan Birinci �ktisat Kongresi, daha �ok i�erdeki dengeleri tesis etmeye ve iktisadi yap�y� olu�turmaya y�nelikti.
Kongrede sanayici, t�ccar, �ift�i, i��i "murahhaslar�n�n" olduk�a �eki�meli ve kulisli bir �al��ma ortam�ndan sonra, ana sekt�rler itibariyle belirlenen "Misak-� �ktisadi Esaslar�" ba�l�� alt�nda b�t�nle�meleri, bir ittifak aray��n�n kan�t� olarak say�labilir. Bu �er�evede, Kongre kapsam� i�inde siyasi ba��ms�zl��n iktisadi ba��ms�zl�kla birle�tirilmesi ve T�rk giri�imcisinin g��lendirilmesi en temel hedeflerdi.
Kongrede milliyet�i ve liberal politikalar�n temelleri benimsenmi�ti. Ger�ekten, 1923-29 d�nemi t�m d�nyada g�r�ld�� gibi liberal politikalar�n uyguland�� bir d�nem olmu�tur. Bunun nedeni, uygulanan politikalar�n, �zel giri�im �nc�l��nde ve d��a a��k bir ekonomik yap� i�inde geli�mesiydi. D��a a��k politikalar�n benimsenmesinin bir di�er nedeni ise Lozan Antla�mas�n�n iktisadi h�k�mleriydi. Antla�man�n eki olan ticaret s�zle�mesi, 1916 y�l�nda Osmanl� g�mr�k tarifelerinin be� y�l daha y�r�rl�kte kalmas�n� ve yeni yasaklar getirilmemesini �ng�r�yordu. Bu nedenle, 1929 y�l�na kadar g�mr�k tarifelerinde art��lar ger�ekle�tirilememi�tir.
1923-29 y�llar� aras�nda devlet �zel giri�imi te�vik etmek i�in yo�un �aba harcam��t�r. Bu ama�la yap�lanlar�n ba��nda, devlet tekelleri kurularak daha sonra bunlar�n i�letmesini �zel sekt�re devretmek gelmektedir.
Ayr�ca, bu d�nemde, milli sanayii geli�tirmek i�in Te�vik-i Sanayi Kanunu ile birlikte �e�itli hammaddelerin ithalat�n� kolayla�t�ran g�mr�k tedbirleri al�nm��t�r. Milli bankalar kurularak (�� Bankas�, T�t�nc�ler Bankas� ve Sanayi ve Maadin Bankas�), �stanbul ticaret ve tah�l borsas� a��lm��t�r. Bu d�nemde anonim �irketlerin kurulmalar� da kolayla�t�r�lm��t�r. Madenler ve sigara �retimi devletle�tirilerek milli �retime d�n�k bir bi�imde i�letilmeye ba�lanm��, �eker fabrikalar� i�in te�vik kanunu ��kart�lm��t�r. Ancak, bu d�nemde, devletin en az d�zeydeki m�dahaleci tutumuna ra�men, �zel sekt�r istenilen geli�meyi sa�layamam��t�r.
T�m d�nyay� iktisadi a��dan b�y�k bir ��kmaza sokan 1929 d�nya iktisat bunal�m� ise liberal iktisat politikalar�n� izleyen �lkemizi de etkilemi�tir. Bu d�nemde, T�rk paras�n�n de�erinin d��mesi sonucu, tar�m �r�nlerimizin d�nya piyasalar�nda fiyatlar� d��m��t�r. 1924-1929 d�neminde GSMH y�lda ortalama y�zde 10,9, s�nai �retim ise y�zde 8,5 oran�nda art�� kaydetmi�tir. Bu sonu�, �retim kapasitesine yap�lan ilavelerden �ok, ge�mi�te meydana gelen kapasite bo�luklar�n�n kullan�lmas�n�n bir sonucudur. Bu d�nemde tar�msal �retimde g�r�len h�zl� art�� ise, aktif n�fusun sava� sonras�nda topra��na geri d�nmesinden kaynaklanm��t�r.
1930 y�l�ndan sonra t�m d�nyada, devlet�i, m�dahaleci ve korumac� politikalara y�nelinmeye ba�lanm��t�r. T�rkiye de bu do�rultuda hareket ederek, bunal�mdan ��kmak ve iktisa

D�NYADA & T�RK�YE"DE LA�KL�K

9/7/2010

D�NYADA & T�RK�YE"DE LA�KL�K

Laiklik Bat�da meydana gelen devrimlerle ad� an�lmaya ba�lanan bir kavramd�r. Din ile devlet i�lerinin birbirinden ayr�lmas�n�, ak�lc�l�� ve devletin din ve vicdan h�rriyetini tan�mas�n� kapsar. Ancak H�ristiyanl�k ve �slamiyetin farkl� �zellikleri laikli�in kabul�n� T�rkiye a��s�ndan daha ya�amsal bir konuma getirmi�tir. H�ristiyanl�k d�nyada yeni yay�lmaya ba�lad��nda Hz. �sa, d�nemin devlet adamlar�n�n kendisine inananlar �zerinde zul�m uygulamas�n� engellemek amac�yla, "Sezar�n hakk�n� Sezara veriniz" �a�r�s�nda bulunarak dininin devlet kar��s�nda konumlanmad��n� g�stermi�ti. Ancak geli�en �artlar do�rultusunda H�ristiyanl��n yay�lma problemini a��p evrensel bir din konumuna y�kselmesinin etkisiyle devletle kilise �at��r hale gelmi�ti. Yine de kilise ve devlet aralar�nda s�regelen t�m �at��malara, n�fuz m�cadelelerine ra�men iki ayr� kurum, iki ayr� �at� alt�nda ya�amas�n� bilmi�lerdir.
�slamiyette "Hakimiyet kay�ts�z �arts�z Allah�nd�r" inanc� vard�. Bu inan� din ve devlet i�lerinin ayr��mas�n� b�y�k �l��de engelliyordu. H�ristiyan Bat�, devrimlerin ard�ndan din �rg�t�ne kar�� genel bir sava� y�r�tmemekle birlikte, dinin devlet �zerinde bask� kurmakta direnen unsurlar�n� tasfiye ederek kilise ile devleti daha kolayl�kla birbirinden ay�rmay� ba�arm��t�. �stelik H�ristiyan d�nyas�n�n t�m d�nemlerinde hakimiyetin kilisede mi yoksa kralda m� oldu�una dair zengin bir tart��ma platformu y�r�t�lebilmi�ti. �slam devletlerinin anayasas�ysa dinsel temeller etraf�nda �ekillendirilmi�ti. E�irim, ahlak dinsel fakt�rlere g�re ayarlanmaktayd�. Buna kar��n �slami d�nya g�r��n�n �zellikle ekonomi ve d�� politika alan�nda belirleyici bir etkiye sahip olmamas�, kurulmakta olan yeni d�nyada �ok belirleyici hale gelen ekonomi ve uluslar aras� ili�kiler noktalar�nda �slami toplumlara sorunlar yarat�yordu. �slam, faizi yasakl�yor ama o devrin yeni d�zeninde devletleraras� t�m antla�malar a��r faizin kay�ts�z �arts�z kabul�yle ba�l�yordu. �

TAR�H - KIBRIS"IN FETH�

9/7/2010

k�br�s"�n fethi

TALAS SAVA�I

9/7/2010

Talas Sava�� (Zaferi)

�lk m�ttefik T�rk ve �slam ordular� ile �in ordusu aras�nda yap�lan meydan sava��. �slamiyeti hen�z kabul etmeyen T�rklerin, Orta Asya"da �slam dinini tan�t�p yayan Araplarla birlikte, �inlilere kar��, Talas"ta yapt�klar� bu sava�, sebep ve sonu�lar� bak�m�ndan �ok �nemlidir.

G�kt�rk �mparatorlu�unu y�km�� olan �in"in ba��ndaki Tang S�lalesi (618-906) devrinde �mparator Hivang-�ang (713-755), T�rk Hano�ullar�"n�n hakimiyetindeki �a�/Ta�kent �ehrini ele ge�irmek istedi. Bu gayeyle Ta�kent Seferine ��kan Ku�a Valisi Kao Sien-tche �ok ge�meden Ta�kent h�k�mdar� Bagatur-tudun"u esir alarak �in �mparatoruna g�nderdi.

Bagatur-tudun"un �ld�r�lmesi �zerine o�lu T�en-en, ba�ta Karluklar olmak �zere b�lgedeki T�rk boylar�n� �in"e kar�� birlikte harekete �a��rd�. Ancak G�kt�rklerin y�k�lmas�ndan sonra hen�z birli�ini kuramam�� olan T�rkler, �in kuvvetleriyle tek ba�lar�na m�cadele edemeyeceklerini bildikleri i�in Abbasilerden yard�m istediler. Ziyad bin Salih kumandas�nda gelen �slam ordusu, yard�mc� T�rk kuvvetleriyle birle�ti. Bunu haber alan �in komutan� Kao Sien-tche de 100 000 ki�ilik orduyla, Talas �ehrine geldi ve burada m�ttefik kuvvetlerle kar��la�t�. 751 y�l� Temmuzunda ba�layan sava�, pek �iddetli bir �ekilde be� g�n devam etti. Sava��n son g�n�nde �in kuvvetlerinin arkas�na sarkan Karluklar, d��mana a��r bir darbe indirdiler. Kao Sien-tche az bir kuvvetle can�n� zor kurtarabildi. Sava�ta �inliler, elli bin �l� ve yirmi bin esir verdiler.

Talas Meydan Muharebesinin zaferle neticelenmesi; T�rk, �in, �slam ve d�nya tarihiyle medeniyetinde �ok �nemli tesirler b�rakt�. �inliler Talas yenilgisinden sonra 20. y�zy�la kadar, Tanr� Da�lar� (Tiyen�an) bat�s�na ge�emediler. Bat� T�rkistan, �in tehlikesinden kurtuldu.

Karluklar, Talas Zaferinden on be� y�l sonra, 766 tarihinde, Tanr� Da�lar� bat�s�nda ve �u Irma�� boylar�nda m�stakil T�rk devleti kurdular. T�rkistan"daki Kaml�k (�amanl�k), Buda ve Mani dinlerindeki yerli ve g��ebe T�rklerle M�sl�manlar aras�nda, serbest ticaret, dostluk ve iyi m�nasebetler ba�lad�. T�rkler, M�sl�manlarla tan��p, �slam dinini yak�ndan tan�ma imkan�na kavu�tular. �slam dininin �st�n esaslar�, m�tekamil hali, buralardaki T�rklerin �slamiyeti benimsemelerine sebep oldu. �slam medeniyet dairesine, Orta Asya"da, binlerce T�rk girdi.

T�rkler, ka��t yapmas�n� Araplara ��retti. Semerkand"daki imalathanelerde yap�lan ipekten ka��tlar, Orta Do�u ve Akdeniz"e yay�ld�. M�sl�man Araplar, hakimiyetlerindeki b�lgelerden ��rendikleri ka��d� imal ederek medeniyetin b�t�n d�nyada h�zla yay�lmas�na hizmet ettiler.

C�HAN HAK�M�YET� D�NEM� (1451-1574)

9/7/2010

Cihan Hakimiyeti D�nemi (1451-1574)
Di�er taraftan k�yl�ler aras�nda, timar sisteminin meydana getirdi�i huzur ve ahengi, �ehirde s�nai, ticari ve iktisadi faaliyetleri d�zenleyen esnaf te�ekk�lleri sa�l�yordu. Ahilik ad� verilen te�kilatlar sayesinde, �ehir esnaf� ve halk�, devletin hi� bir tesiri olmadan kendi kendisini idare ediyor, en k��k bir mesleki suistimal, yolsuzluk ve gelene�e ayk�r� bir harekete f�rsat verilmiyordu.
4. Cihan hakimiyeti ve d�nya d�zeni davas�n� gaye edinen Osmanl�lar, hukuk sahas�nda da y�ksek bir seviyeye ula�m��lard�. Osmanl�lar, hudutsuz �mparatorluk �lkesinde ya�ayan �e�itli kavim, din, k�lt�r ve �rflere sahip topluluklar� idarede, �slam hukukuna ayk�r� hareket etmiyor, ��kard�klar� kanun ve fetvalarla �mparatorluk nizam�n� sa�l�yorlard�. Osmanl� �mparatorlu�una kudret, istikrar ve uzun bir �m�r veren unsurlardan biri hukuki anlay�� ve nizam idi. Bu sebeple Osmanl�larda �ok kuvvetli olan kanun ve nizam �uuru, devlet gibi kutsald�. Bu husuta yabanc� seyyah ve el�ilerin m��ahedeleri ve eserleri hayranl�k verici misallerle doludur. Osmanl� hukuk ve kanun nizam�na ba�l�l�kta birinci vazife padi�ahlara ait olup, bunlar dini emirlere ayk�r� en k��k bir tasarrufta bulunamazlard�. Neticede, sa�lam bir devlet kuruldu. Normal veya zay�f padi�ahlar zaman�nda bile devlet makinas�, as�rlarca hayatiyetini devam ettirmi�tir.
"�stanbul muhakkak fethedilecektir. Bu fethi yapacak h�k�mdar ve ordu, ne m�kemmel insanlard�r."
Peygamber efendimizin 800 k�sur sene �nce verdi�i m�jde, 29 May�s 1453 g�n� ger�ekle�ti. Bu durumda 1000 y�ll�k �arki Roma (Bizans) tarihe kar��yordu. Fatih Sultan Mehmede kadar Bizans, Osmanl� Devletinin topraklar� aras�nda bir fitne ��ban� durumunda idi. Nihayet Fatih Sultan Mehmed, bu duruma son verdi ve �lke topraklar� birle�erek, �mparatorluk v�cuda geldi. Fetihten �� g�n sonra, beyaz at �zerinde ve muhte�em bir alayla Topkap�dan �ehre giren Fatih Sultan Mehmed, do�ruca �slam mefkuresinin kalbi olan Ayasofyaya gitti ve ��k�r secdesine kapand�. Tasvirlerden temizledi�i bu b�y�k mabedde, ilk cuma namaz�n� k�ld�. Daha sonra Ayasofyay� yeriyle birlikte sat�n alan Fatih, buray� vak�f yaparak, k�yamete kadar cami olarak kalmas� i�in evlatlar�na vasiyet etti.
"D�nyada tek bir din,tek bir devlet, tek bir padi�ah ve �stanbul da cihan�n payitaht� olmal�d�r" diyen Fatih Sultan Mehmed, bundan sonra cihan hakimiyeti projesini ger�ekle�tirmek �zere, sistemli bir te�ebb�se giri�ti. K�sa zamanda Anadoluda �sfendiyar, Trabzon, Akkoyunlu memleketleriyle Karamano�lu Beyli�ini topraklar�na katt�. Dulkad�r beyli�i ile K�r�m Hanl��n� tabiiyeti alt�na ald�. Yunanistan, Arnavutluk, Bosna-Hersek, S�rbistan, Eflak-Bo�dan ve sair �lkeleri fethetti. B�ylece bir �ok imparatorluk, hanl�k ve beylik ortadan kald�r�lm�� oldu ve Osmanl� �mparatorlu�u F�rattan Tunaya kadar yay�ld�. 6 May�s 1481de, b�t�n Hristiyan ve �slam d�nyalar�n� birle�tirmek �zere ba�lad�� talya seferi s�ras�nda, Gebze civar�nda �l�m�, T�rk-�slam d�nyas�n� mateme, Hristiyan d�nyas�n� ise b�y�k bir sevince bo�du.
Fatih Sultan Mehmedin yerine ge�en, o�lu II. Bayezidin 31 y�ll�k h�k�mdarl�k d�nemi (1481-1512) iki b�l�mde incelenebilir. Sultan Bayezid, saltanat�n�n ilk 14 y�ll�k devresinde, �ehzade Cem meselesiyle u�ra�t� ve devletin par�alanmas� ihtimalini g�z �n�nde tutarak, Avrupaya kar�� b�y�k seferlere giri�medi. Bayezid Han, niyetlerini ancak Cemin �l�m�nden sonra ger�ekle�tirmeye �al��t�. Bu d��nce ile Macaristan, Arnavutluk ve Venedik seferleri sonunda, Akkerman, Modon, Koron, Navarin ve �nebaht� kalelerini devletine kazand�rd�. Denizcili�e �ok �nem verdi. O�lu Korkut, denizcilerin hamisiydi. II. Bayezid Han�n son d�nemlerinde, Akkoyunlu Devletini ele ge�iren Safeviler, Anadolu i�in de b�y�k tehlike arz etmeye ba�lad�lar. Bu arada, Padi�ah�n o�ullar� aras�nda ba�layan taht m�cadeleleri, �ah �smaili cesaretlendirdi ve Osmanl� �lkesine g�nderdi�i adamlar� vas�tas�yla, cahiller aras�nda kendisine pek �ok taraftar toplad�. Taraftarlar� vas�tas�yla, Antalyadan Bursaya kadar b�y�k bir sahada isyanlar ��kartt�rd�. �ii ayaklanmalar�n�n b�y�mesi ve �nlenememesi, Yeni�erilerin de, o�lu Selimi tahta ��karmas� i�in padi�aha bask� yapmas� neticesinde, Bayezid Han, o�lu lehine tahttan feragat etti.
Hen�z be� ya��ndayken, dedesi Fatih Sultan Mehmedin huzuruna ��kar�lan, istikbalin Yavuzu, b�y�k bir edep ve h�rmet i�inde padi�ah�n elini �pm��t�. Torununu dikkatle s�zen Fatih, o�lu Bayezide d�nerek; "Bayezid! Bu �ocu�a muka

ANADOLU SEL�UKLULARI VE HA�LILAR

9/7/2010

ANADOLU SEL�UKLULARI VE HA�LILAR

HA�LI SEFERLER�
Ha�l� seferleri, Avrupal�lar�n XI. yy"da XIII. y.y aras�nda �slam d�nyas�na d�zenlemi� olduklar� seferlerdir.

HA�LI SEFERLER�N�N SEBEPLER�
D�N� SEBEPLER
M�sl�manlar�n elinde bulunan Kud�s"�n Hristiyanlarca geri al�nmak istenmesi
Kluni tarikat�n�n �al��malar�
Papa ve din adamlar�n�n n�fuzlar�n� art�rmak istemesi

B. S�YAS� SEBEPLER
Bizans"�n Avrupal�lar"dan yard�m istemesi
Avrupal�lar�n T�rkleri Anadolu"dan atmak istemesi
C. EKONOM�K SEBEPLER
Avrupa"n�n fakir, M�sl�manlar�n zengin olmas�
Avrupa"da toprak sahibi olmayan soylular�n toprak elde etmek istemesi
Avrupal�lar�n ipek ve Ba�dat yollar�na hakim olmak istemesi

HA�LI SEFERLER�N�N SONU�LARI
D�N� SONU�LARI
Hristiyanlar�n din adamlar�na ve kiliseye kar�� g�venleri sars�ld�.
Skolastik d��nce zay�flad�.
B. S�YAS� SONU�LARI
Merkezi krall�klar g�� kazanmaya ba�lad�.
Seferler s�ras�nda binlerce ��valye �ld�.Sa� kalanlar�n bir k�sm� topraklar�n� kaybetti.
T�rklerin bat�ya do�ru ilerleyi�i bir s�re i�in durdu.
Bizans Bat� Anadolu"daki topraklar�n bir k�sm�n� ele ge�irdi.

C. EKONOM�K SONU�LARI
Do�u-bat� ticareti geli�ti.
Avrupa"da hayat standartlar� y�kseldi. Ticaretle u�ra�maya ba�layan �ehir halk� zenginle�erek burjuva s�n�f�n� olu�turdular.
Anadolu, Suriye ve Filistin ekonomik bak�mdan zarar g�rd�.
D. TEKN�K SONU�LARI
Pusula, barut, ka��t ve matbaa Avrupa"ya g�t�r�ld�. Bunlar Avrupa"da bilim teknik alan�nda geli�melere yol a�t�.
Avrupal�lar �slam medeniyetini yak�ndan tan�d�lar ve faydaland�lar.
Avrupa"da k�lt�r hayat� canland�.
HA�LI SEFERLER�NDEN SON G�R�NT�LER

SEL�UKLU DEVLET�NDE SALTANAT M�CADELES� VE ��K��

9/7/2010

Sel�uklu devletinde
Saltanat M�cadelesi ve ��k��

Ad� ve Soyad�Kemal �REN
Ali �uuri �lk��retim Okulu
6/B 966

Sel�uklu devletinde
Saltanat M�cadelesi ve ��k��

Sel�uklular�n T�rkl��e, �slam d�nyas�na ve insanl��a yapt�klar� hizmetlerle k�sa s�rede y�kselmeleri, d��manlar�n� h�zl� bir faaliyet i�ine soktu. Bizansl�larla ve sap�k f�rkalarla m�cadele eden alim ve kumandanlar suikastla �ld�r�l�yordu. 1092 senesinde, �nce Sel�uklular�n �nl� veziri Nizam�lm�lk, Hasan Sabbah�n fedailerinden bir bat�ni taraf�ndan; arks�ndan Sultan Melik�ah, Ba�datta zehirlenerek �ehit edildiler.
Melik�ah�n �l�m�yle ba�layan saltanat m�cadelesinde �am meliki Tutu�, derhal sultanl��n� ilan etti. Bu arada Melik�ah�n han�m� Terken Hatun da, k��k o�lu Mahmudu sultan ve torunu Caferi halifenin veliahd� yapmak i�in b�t�n g�c�yle u�ra�t� ve 1092de Mahmudun saltanat�n� ilan ederek, nam�na hutbe okutmaya muvaffak oldu. Yine bu arada taraftarlar�yla Reye �ekilen Berkyaruk da sultanl��n� ilan etti ve Terken Hatunun �zerine g�nderdi�i orduyu Burucerdde bozguna u�ratt�. Terken Hatunun Gence meliki �smaili yan�na �ekmesi de bir yarar sa�lamad�.
Terken Hattunun bir suikast neticesinde �ld�r�lmesiyle, saltanat m�cadelesi, Tutu�la Berkyaruk aras�nda kald�. Tutu�, Rey �zerine y�r�d�yse de, 1093 y�l�nda vuku bulan uzun m�cadeleler s�ras�nda bir�ok emir, Berkyaruk taraf�na ge�ti. Bu sayede Berkyaruk, kar��s�nda orduyu bozguna u�ratt�. Ayr�ca Tutu�un �l�m�yle b�t�n rakiplerini bertaraf ederek, Ba�datta ad�na hutbe okuttu.
Sultan Berkyaruk zaman�nda Sel�uklu Devleti: a) Irak ve Horasan, b) Suriye, c) Kirman, d) T�rkiye Sel�uklular� olmak �zere d�rde b�l�nd�. Ayr�ca Do�u Anadolunun �e�itli yerlerinde T�rkmen beylikleri ve Atabeglikler ortaya ��kt�. Berkyaruk, par�alanan Sel�uklu �mparatorlu�unu toplamaya ba�lad�� bir s�rada, Ha�l� ordular� da Suriyeye geldi. Berkyaruk, Ha�l�lara ve onlar�n Antakya Ku�atmas�na kar�� K�rbo�ay� ve Artuklu beylerini sefere g�nderdi. Anadoludan ge�en Ha�l�lar, Suriyeye vard�klar� zaman say�lar� olduk�a azalm��t�. Ancak, �ii-Fat�milerin, S�nni m�sl�manlara kar�� Ha�l�larla ittifak yapmalar�, ayr�ca Suriye emirleri aras�ndaki g�vensizlik ve rekabetler, Tutu�un o�lu Dukak ile birlikte Suriye kuvvetlerinin haber vermeden �ekilmesi, Frenklerin taarruza ge�erek, T�rkleri bozguna u�ratmalar�na sebep oldu. Neticede ilerlemeye devam eden Ha�l�lar, Antakyay� i�galden bir y�l sonra Kud�s� ele ge�irip, �ehirde ya�ayan yetmi� bin M�sl�man ve Yahudiyi hunharca katlettiler.
Bu arada Gence Meliki ve karde�i Muhammed Tapar, Berkyaruka saltanat iddias�yla isyan etti. Berkyaruk, 1100 senesinde Sefidrudda ma�lup olmas�na ra�men, Muhammed Tapar� arka arkaya d�rt kez bozguna u�ratt�. Ahlata s��nan Muhammed Tapar, buran�n h�k�mdar� S�lemeni ve Ani emiri Menu�ehri hizmetine alarak yeniden sava�a haz�rland�ysa da, Sultan Berkyaruk �ok kan akt��n�, memleketin harap, emir ve askerlerin yorgun d��t��n�, hazinenein bo� kald��n�, vergilerin tahsil edilemez hale geldi�ini ve nihayet �slam d��manlar�na f�rsat verildi�ini beyan ederek, g�nderdi�i bir el�iyle karde�ini bar��a ikna etti. B�ylece 1104te Azerbaycanda Sefidrud hudut olmak �zere, Kafkasyadan Suriyeye kadar b�t�n vilayetlerde Muhammet Tapar sultan tan�nd�. Ba�dat, Rey, Cibal, Taberistan, Fars, Huzistan, Azerbaycan, Mekke ve Medinenin idaresi de Berkyarukta kald�.
B�y�k Sel�uklu Devleti, iki devlete ayr�lmak suretiyle, T�rkiye ile birlikte �� Sel�uklu sultan� ortaya ��kt�. Ancak bu durum �ok uzun s�rmedi. ��nk� Berkyaruk, hastal�kl� oldu�u i�in 1104 y�l�nda, yirmialt� ya��ndayken vefat etti. Sultan Berkyaruk, �lkesini d��nen ve milletinin refah� i�in �al��an bir kimseydi. Ancak, karde� kavgalar�n�n, memleketin birlik ve beraberli�e en muhta� oldu�u bir d�neme rastlamas� Berkyaruku �ok �zd�. Buna ra�men f�rsat bulduk�a Ha�l� kuvvetleri �zerine asker sevk etmekten ve darbeler vurmaktan geri kalmad�.
Berkyarukun vefat�ndan sonra Muhammed Tapar, Ba�dat �zerine y�r�yerek, fazla zorluk �ekmeden 1105te tek ba��na sultan oldu. �nce amcas�n�n o�lu Meng�bars�n isyan�n� bast�rd�. Daha sonra �lkede uzun zamand�r kar��kl�k ��karan, anar�iyi tahrik eden Bat�nilere kar�� m�cadele etti. 1107de, Bat�nilerin merkezi olan Alamut Kalesi ku�at�ld� ve �ok say�da Bat�ni �ld�r�ld�. Sel�uklular aras�ndaki kar��kl�klardan faydalanan Ha�l�lar, Birinci Ha�l� Seferi sonunda Suriyede Ha�l� devletleri kurmaya ba�lad�lar

TAR�H NED�R

9/7/2010

Ge�mi�in bilimidir.
Zaman i�inde insanlar�n ilmidir.
Ge�mi�te olan hadiseler hakk�ndaki belgelerin bilimidir.
Ge�mi� ve bug�n�n incelenmesi,bug�n�n a��klanmas�d�r.

HUNLAR K�MLERD�

9/7/2010

Hunlar kimlerdi?
"Hunlar"�n bat� y�n�ndeki g�� ve Avrupa"daki rol�, 500 y�ldan fazla s�ren Hun tarihinin sadece son safhas�yd�. M.S.370"den �nceki Hunlar"�n tarihinden ise sadece, bu kavmin Hiung-nu ad�yla ge�ti�i �in kaynaklar� ayr�nt�l� olarak s�z eder.
Orta Asya"da imparatorluk olu�turmalar�, Gobi ��l�"n�n kuzey ve g�ney ucunda M.�. 3. y�zy�l boyunca s�rm��t�r.
Bu andan itibaren h�cumlar�n�n ucu bir yandan g�neye �in"e do�ru, di�er yandan �in"in kuzeybat� y�resinde ve Tien�an b�lgesinde oturan kavimlere kar�� y�nelmi�tir. �inli kronik yazarlar� Hiung-nular"�n Mo�ol bozk�r�ndan hareket ederek stepin kendilerine g�re bat�ya d��en G�neybat� Sibirya k�s�mlar�n� bir�ok nedenle ele ge�irmeye te�ebb�s ettiklerinden bahsederler.
�in k�lt�r�n�n di�er �r�nleriyle birlikte �in tarihi kaynaklar�, misyonerlerin �al��malar� neticesinde 18. y�zy�lda art�k Avrupa"da tan�nmaya ba�lanm�� ve bunlar, Macarlar"�n atalar�n� �in kaynaklar�n�n Hiung-nu"lar�nda, yani Asya Hunlar�"nda bulmay� umut ettikleri Macaristan"daki kadar bir ilgiyi belki hi�bir yerde do�urmam��t�r.
Yakla��k be� y�z y�l (M.S.350"ye kadar) s�reyle Orta Asya ve Kazak bozk�r�n�n tarihi co�rafyas�n� belirleyen Asya Hunlar�"n�n b�y�k h�cumu M.S.174 s�ralar�nda vuku bulmu� ve �in"in kuzeybat� havalisinde ya�ayan Toharlar"a kar�� y�nelmi�tir.
Toharlar, Hun sald�r�s� �n�nde bat�ya, Tien�an b�lgesine �ekilmi�ler, sonra Saka boylar�n� m�ttefikleri aras�na alarak M.�.129"da Sir Derya ve Amu Derya"y� ge�ip Sogdia"y� ve Baktria"y� i�gal etmi�lerdir.
Bug�nk� Buhara ve Semerkand �evresinde ve Zeref�an Irma�� vadisinde ya�ayan Sogdlar ve onlar�n g�neyinde Kuzey Afganistan ve Amu Derya civar�nda ya�ayan Baktrial�lar Yunan prenslerinin selefleri bu do�udaki b�lgelerde daha B�y�k �skender"in Hindistan seferi nedeniyle yerle�mi�lerdir.
Tohar sald�r�s�ndan sonra Afganistan"�n kuzeydo�u b�lgesinde iktidar�, ak�nc� g��ebeler ve Ku�an hanedan� devralm��t�r. Ku�anlar M.S.3.yy.a kadar �ran ve Hindistan aras�ndaki sahada h�k�m s�rm��lerdir. Toharlar"�n Sogdia"daki ve Baktria"daki sald�r�lar�n� ve rollerini Avrupal� Yunanlar da dikkatle izlemi�ler, �yle ki, sald�r�lar�n ayr�nt�lar� hakk�nda kendi tarih yazarlar� da say�s�z bilgi vermektedir.
Oysa maalesef �in ve Yunan kaynaklar� Toharlar"�n Baktria"ya g��leriyle ilgili olarak ayn� kavimleri ayn� isimlerle anmazlar ve b�ylece iki kaynak grubunun bilgilerinin kar��la�t�r�lmas� ve kullan�m� muazzam zorluklara neden olmaktad�r."
(Karoly Czegledy, Bozk�r Kavimlerinin Do�u"dan Bat�"ya G��leri, S. 16-17)
"Ptolemaios"un imlemesi do�ruysa, Hunlar"�n M.S. 2. y�zy�lda A�a�� Volga b�lgesine yerle�tiklerini kabul etmek gerekir. Orada ise, Karadeniz"in kuzeyinde t�m bozk�rda M.�.3. yy.dan beri Volga ile Dniester aras�nda �skitler"in yerini Karoly Czegledy, Bozk�r Kavimlerinin Do�u"dan Bat�"ya G��leri, S. 16-17)
"Ptolemaios"un imlemesi do�ruysa, Hunlar"�n M.S. 2. y�zy�lda A�a�� Volga b�lgesine yerle�tiklerini kabul etmek gerekir. Orada ise, Karadeniz"in kuz

OSMANLI DEV�RLER� VE PAD��AHLARI

9/7/2010

OSMANLI TAR�H�

Osmanl�lar tarihsel s�re�te a�iretten beylik, beylikten devlet, devletten imparatorluk konumuna ge�en, ayn� s�lalenin h�k�m s�rd�� mutlak monar�iyle y�netilen d�nyan�n en uzun �m�rl� devletlerinden birisidir. Bu g�n Osmanl� �mparatorlu�unun topraklar� �zerinde �� k�tada yakla��k 30 devlet( Macaristan, Slovanya, H�rvatistan, Bosna, Hersek, S�rbistan, Karada�, Kosova, Makedonya, Arnavutluk, Romanya, Bulgaristan, Yunanistan, T�rkiye, Moldavya, Ukrayna, K�r�m, Da��stan ve Kafkaslar, G�rcistan, Ermenistan, Azerbaycan, Irak, Suriye, Suudi Arabistan, Bahreyn, Katar, Umman, Kuveyt, Yemen, �srail, L�bnan, Birle�ik Arap Emirlikleri, �rd�n, Sudan, M�s�r, Etiyopya, Somali, Eritre, Libya, Tunus, Cezayir, K�br�s, �ran"�n bat� k�s�mlar�, k�saca Basra"dan Viyana"ya, Kafkasya"dan Fas"a, K�r�m"dan Yemen"e kadar olan co�rafya �zerindeki b�t�n devletler) kurulmu�tur. �� b�y�k imparatorluk Hellenizm, Roma, osmanl� de�i�ik d�nemlerde ayn� kara par�as� �zerinde h�k�m s�rm��lerdir. Osmanl�lar, Sel�uklular d�neminde anadolu2ya gelmi�, Kastamonu u� beyliklerinden �obano�ullar�na ba�l� olarak ya�am��lard�r. Daha sonra Anadolu Sel�uklular� taraf�ndan S��t ve Domani� kendilerine u� beyli�i olarak verilmi�tir. 1281"de Ertu�rul Gazi"nin �l�m�yle Kay� boyunun ba��na Osman Bey ge�mi�tir. Osman Bey d�neminde gitgide g��s�zle�en Anadolu Sel�uklular�n�n bu durumundan yaralanarak Osman Bey ba��ms�zl��n� ilan etmi�tir. ( 1299)

Osmanl� �mparatorlu�unun Ana D�nemleri

1)- Kurulu� D�nemi ( 1299- 1453): Yakla��k 154 y�l s�rm��t�r. Bu d�nemde �rg�tlenme ve iskan politikas� izlenmi�tir.
2)- Y�kselme D�nemi ( 1453- 1579): Yakla��k 126 y�l s�rer. Bu d�nemin ana politikas� yay�lma ( fetih) "d�r.
3)- Duraklama D�nemi ( 1579-1699): Yakla��k 120 y�l s�rer. Bu d�nemin ana politikas� y�kselme d�neminde uygulanan yay�lmac�l�kt�r. Ancak b�yle olmay�p da eldeki topraklar korunma yoluna gidilseydi daha ba�ar�l� olunabilirdi.
4)- Gerileme D�nemi ( 1699- 1792): Yakla��k 93 y�l s�rer. Temel politika Karlof�a ve �stanbul Antla�mas�yla kaybedilen yerleri almaya y�neliktir. Fakat kaybedilen topraklar� almak ama�lan�rken eldeki topraklar kaybedilmi�tir.
5)- Da��lma ve ��k�� D�nemi ( 1792- 1922): Yakla��k 128 y�l s�rer. Bu d�nemin ana politikas� savunmad�r.
D�KKAT: Osmanl�lar da��lma d�neminde �e�itli i� ve d�� etkenler y�z�nden kendi g��leriyle ba��ms�zl�klar�n� koruyamaz hale gelmi�lerdir. Bu nedenle varl�klar�n� koruyabilmek i�in �e�itli ittifaklar i�inde yer alarak bir denge politikas� izlemi�lerdir.

Osmanl� �mparatorlu�u bir de "Ara D�nemler" ya�m��t�r:

a)- Fetret Devri ( 1402- 1413): Bu d�nem Y�ld�r�m Beyaz�t"�n Ankara Sava��nda Timur"a yenilmesiyle ba�lar. �elebi Mehmet"in egemenli�i elinde toplamas�na kadar s�rer.
b)- Lale Devri ( 1718- 1730): Pasarof�a antla�mas�yla ba�lar, Patrona Halil isyan� ile son bulur.
c)- Tanzimat D�nemi ( 1839- 1879): 3 Kas�m 1839"da G�lhane Hatt-� H�mayun2u ilan� ile ba�lar, 1876"da Kanun-� Esasi ilan� ile son bulur.
d)- I. Me�rutiyet Devri ( 1876- 1878): II. Abd�lhamit d�neminin ba��nda Me�rutiyet y�netiminin ilk kez ilan� ve Meclis-i Mebusan"�n a��lmas�yla ba�lar, II. Abd�lhamit"in Osmanl�- Rus Sava��n� bahane ederek 1878"de anayasay� kald�rmas� ile biter.
e)- II. Me�rutiyet D�nemi ( 1908- 1920): II. Abd�lhamit"in asker ve sivil ayd�nlar�n bask�s�yla Me�rutiyeti ikinci kez ilan� ile ba�lar, 11 Nisan 1920"de padi�ah�n meclisi fesh etmesi ile biter.

KURULU� D�NEM�

XIII.yy"da Devletler Tablosu:
A)- Anadolu:
1)- Anadolu Sel�uklu Devleti
2)- Anadolu Beylikleri( Karamano�ullar�, Germiyano�ullar�, Karesio�ullar�,
Hamito�ullar�, Tekeo�ullar�, E�refo�ullar�, Alaiye beyli�i, Mente�eo�ullar�,
Sahipatao�ullar�, Taceddino�ullar�, Ayd�no�ullar�, Candaro�ullar�, Pervaneo�ullar�,
Saruhano�ullar�) Anadolu T�rk beylikleri kendi aralar�nda m�cadele halindeydi.
3)- Bizans �mparatorlu�u:
- Devletin ba��nda Paleoglar s�lalesi bulunuyordu.
-Anadolu"da

TAR�H - �EYH SA�D VE �SYANI

9/7/2010

�eyh said ve isyan�

OSMANLI �MPAROTORLU�UNDA DEVLET Y�NET�M�

9/7/2010

OSMANLI �MPAROTORLU�UNDA DEVLET Y�NET�M�

Osmanl� Devleti"nde kurulu� d�neminde, eski T�rk t�resine uygun olarak y�netimde a�iret usulleri tatbik edilmi�tir. Yani memleket ailenin m��terek mal� say�lmakta olup, Ulu Bey tayin edilen ki�i ayn� zamanda memleketin hakimi olmu�tur. Bu usul 1.Murat zaman�ndan itibaren baz� de�i�ikliklere u�ram�� ve idareye yaln�z h�k�mdar bulunan�n evladlar� getirilmeye ba�lanm��t�r. Bununla beraber h�k�mdar olan �nemli meselelerde tek ba��na karar vermeyerek bir k�s�m devlet adam�n�n fikrine de m�racaat etmi�tir. Bu fonksiyon daha sonra Divan ad� verilen meclis taraf�ndan yerine getirilmi�tir.
Y�netimde veziriazam (daha sonra sadr�azam) ve vezirler h�k�mdar�n birinci derece yard�mc�lar�yd�. Her�ey belli nizam ve kanunlar �er�evesinde y�r�t�l�rd�. Fatih"e kadar �rfe dayal� olan bu�ekil, Fatih"le birlikte yaz�l� kanun haline getirilmi�tir. Devletin genel kanunlar� d��nda, her kaza ve sanca��n �zelliklerine g�re kanunlar� vard�. Kanunlar �er"i hukuka g�re olmakla birlikte, baz� hususlarda �rfe de riayet edilirdi.
�darede b�t�n yetki padi�ah�n ve onu temsilen divan�n elinde toplanm��t�. Bu durum mutlak bir merkezi otoriteyi getirmi�, b�t�n tayin ve aziller merkezin bilgisi alt�nda yap�lm��t�r. Birnci derecedeki i�ler d��nda kalan idari ve kazai meseleler ise veziriazam ve kad�asker divanlar�na b�rak�lm��t�r.

Divan-� H�mayun

Bizzat padi�ah�n ba�kanl��nda birinci derecede devlet i�lerini g�r��mek �zere toplanan divana Divan-� H�mayun ismi verilmi�tir. Bu Osmanl� divan� Sel�uklu, �lhanl� ve di�er T�rk devletlri �rnek al�narak meydana getirilmi�tir. Nitekim Sel�uklular"da Divan-� ali, �lhanl�lar"da Divan-� kebir, Memluklar"da ise Divan-� sultan adlar�n� ta��yan divanlar mevcuttu.

Osmanl� Devleti"nde Sultan Orhan zaman�ndan itibaren divan�n bulundu�u g�r�l�r. Divana kat�lan beyler burma d�lbent giyerler, giymeyenler ay�plan�rd�. Divan toplant�lar� Sultan 1. Murat, Y�ld�r�m Bayez�d, �elebi Mehmet ve ll. Murad devirlerinde de devam etmi�tir.
Divan Orhan bey zaman�ndan itibaren Fatih"in ilk devirlerine kadar her g�n toplan�rd�. Divan toplaant�lar� sabah namaz�nda ba�lar ve ��leye kadar devam ederdi. XVI. y�zy�ldan itibaren ise haftada d�rt g�ne inmi�tir. XVII. as�r ortalar�nda haftada ikiye, XVIII y�zy�l ba�lar�nda III. Ahmed zaman�nda bire indirilmi�, hatta daha sonra bir ara kald�r�lm�� ise de g�r�len luzum �zerine alt� haftada bir toplanmas� kararla�t�r�lm��t�r. Bunun yerine devlet i�lerinin �o�u veziriazam divanlar�na b�rak�lm��t�r.
Divan toplanty�lar� Kanuni zanan�na kadar bug�nk� Kubbealt� denilen binan�n bulundu�u yerin arkas�ndaki Divanhane"de yap�lmaktayd�.Kanuni devrinde veziriazam Damat �brahim Pa�a bug�nk� binay� yapt�rarak, Divan toplant�lar� ondan sonra burada yap�lm��t�r.

Divan �yeleri
Divan toplant�lar�na veziri azam, vezirler kad�askerler, defterdarlar, ni�anc� asli �ye olarak kat�l�rd�. Bunlardan ba�ka reis�lk�ttab, kap�c�lar keth�das�, �avu�ba��da divan toplant�lar�na i�tirak ederdi. Ancak bu sonuncular divan hizmetkar� say�ld��nda oturmazlar ayaka dururlard�. Padi�ah�n divan tpolant�lar�n� terketmesinden sonra veziriazam divan�n ba�kan� olarak, Kasr-� adl denilen h�k�mdar�n toplant�lar� dinledi�i pencerenin alt�nda bir sedirde oturur, onun sa� taraf�nda r�tbelerine g�re kubbe vezirleri yer al�rd�. Sol taraf�nda ise s�ras�yla Rumeli ve Anadolu kad�askerleri ve defterdarlar, sa� yanda da ni�anc� bulunurdu. E�er beylerbeyiler �stanbul"da iseler divana kat�l

KARDE� KATL� VE FAT�H KANUNNAMES�NDEK� YER�

9/7/2010

KARDE� KATL� VE FAT�H KANUNNAMES�NDEK� YER�

Fatih kanunnamesinde Nizam-� Alem i�in karde� katli meselesi ile ilgili maddede;
"" Ve her kimesneye evlad�mdan saltanat m�yesser ola,kar�nda�lar�n Nizam-� Alem i�in katl etmek m�nasiptir.Ekser ulema dahi tecviz etmi�tir.An�nla amil olalar.""
Bu maddeyle padi�ah�n emirlerine yap�lan her t�rl� itaatsizlik umumi rahat� ve Nizam-� Alemi etkileyecek her t�rl� hareketi ve ba�y (isyan) ve buna sebep olanlar� da cezaland�rmay� ama�lam��t�r.Karde�lerin katli Nizam-� Alem i�in uygun , isyan eden karde�lere kar�� tutumu da tamamen �er"i d�r.Ancak be�ikteki bir bebe�in bo�durulmas� �er"i de�ildir.
Abd�lkadir �zcan"�n g�r��yse ; "" Osmanl� Devletini tehdit eden en b�y�k tehlike,yabanc�lara s��nan �ehzade veya di�er hanedan mensuplar�n�n taht�n miras��s� olduklar�n� iddia etmeleri ve ba�ta Bizans ve �ran olmak �zere d��man �lkelerin de bu f�rsattan yararlanmak arzusunda olmalar�d�r.Osmanl� sultanlar� ve bilhassa Hz. Muhammed"in senas�na mazhar olan Fatih Sultan Mehmed ,�lkenin par�alan�p bunun kimlere yarayaca��n�n ve �"lay-� Kelimetullah hizmetinin nas�l sekteye u�rayaca��n�n �ok iyi fark�nda idiler.��te onlar b�yle bir duruma f�rsat vermemek i�in �eyh�lislam"dan ald�klar� fetvalarla karde�lerini bile feda etmi�lerdir.Bazen �er"i esas�n tatbikinde,araya giren jurnalcilerin ve fesat��lar�n tesiriyle hata etmi� olabilirler.Ancak kendilerine �slam dinini d�nyan�n her taraf�na yaymay� gaye edinen �"lay-� Kelimetullah"�n en b�y�k temsilcisi kabul edilmi�lerdir. ""
Fatih"in "" Bu hanedan�n maksad-� a"las� , �"lay-� Kelimetullahd�r."" s�z� her �eyi anlatmaktad�r.
"" Netice olarak Karde� Katli meselesini keyfi iradeyi hakim k�lmak �eklinde de�il , Nizam-� Alemi devam ettirmek i�in �er"i h�k�mlerin tatbiki tarz�nda de�erlendirmek icap eder.Vatana ihanet su�unun her hukuk nizam�nda idamla cezaland�r�ld��n� da unutmamak gerekir. ""
Ali Himmet Berki"nin karde� katlini k�t�ye yorumlayanlara kar�� bu meseleyi tamamen ortadan kald�rarak �ekilde o da kanunnameyi ortadan kald�rm��t�r.Yani b�yle bir kanunun tamam�n�n uydurma oldu�u g�r��d�r.Netice olarak eldeki belgeler Fatih Kanunnamesi"nin varoldu�unu g�stermektedir.Osmanl� Devleti te�kilat� temellerinde siyaset-i �er"iye kitaplar�n�n izi vard�r.
"" Eski T�rk kavimlerinde ve Sel�uklularda ,a��r bir su� i�leyen hanedan �yelerinin katli caiz g�r�lm��t�r.Fakat bunu kanunla�t�ran ve koyan, II.Mehmed Fatih"d�r.O da bunun bir adet-i kadime oldu�unu s�ylemektedir.""Bunu a��klayan iki unsur vard�r bunlardan biri,XV.y.y."da Osmanl�y� korkutan bir �ey yoktur i� huzur i�in nizam-� alem i�in �al��lmal�d�r,ikincisi ise zarar-� amdan zarar-� hass ye�dir.Yani �ahsa verilen zarar topluma verilen zarardan iyidir.��te bu d��nceyle bu adet konmu�tur. "" Karde� katline dair madde,bu bak�mdan incelenme�e de�er .Daha I.Bayezid Kosova Halk Meydan�"nda (1389) karde�i Ya"kub"u idam etti�i zaman ,bir i� harbi �nlemek i�in vezirlerin reyiyle bunu yapt�.Sonra onun o�ullar� aras�ndaki i� sava� Murad"� veliaht yapt�� zaman iki k��k o�lunu �l�mden kurtarmak i�in tedbirler alm��t� II.Murad kendisine kar�� ayaklanan ve Bizans ve Karamano�lu ile birle�en karde�i Mustafa"y� yakalay�p idam etti.Dukas bu m�nasebetle Osmanl�larda karde� katlinin bir adet oldu�unu i�aret eder.Fatih tahta ��kar ��kmaz kendisinden �nce tahta ��km�� atalar�n�n yapt�� gibi,k��k karde�i Ahmed"i ortadan kald�rd�.O bu eski team�l� kanunnamesinde " Kar�nda�lar�n nizam-� alem i�in katl etmek m�nasiptir ekser ulema dahi tecviz etmi�tir." Form�l�yle ifade eder."" "" �slam cemaatini anar�iden kurtarma kayg�s�yla uleman�n caiz g�rd��n� belirtmesi �nemlidir.Yoksa bunu mutlak bir kural olarak koymad�.""
Fatih katletme kanununu koyarken alemin nizam� ve devletin kutsiyeti gayesini d��nm�� ve Osmanl�lara ait bir zarureti veya �rf� kanunla�t�rm��t�r.Kanunun ba��nda "Bu kanunname atam ve dedem kanunudur ve benim dahi kanunumdur .Evlad-� kiram�n ne

NAPOLEON UN �L�M�

9/7/2010

NAPOLEON"UN �L�M�
Napoleon, gen�liginde, �ok zayif ve hirsli bir adamdi. Daima isini d�s�n�r, uykuyu bir vakit kaybi olarak g�r�rd�.
Fakat Fransiz Imparatoru 40 yasina geldiginde zihni ve fiziki yapisinda degisiklikler basladi. Y�z� yumusak ve kadinsi bir hal aldi, kal�alari ve g�g�slerinde yaglar birikti. Eskisinden �ok daha fazla uyumaya baslamisti. Ruhi hali de, �evresindekilerin ifade ettigine g�re, �nceden tahmin edilemiyordu. Bazen etrafina emirler yagdiriyor, bazen de oturup �ocuk gibi sizlaniyordu. Bir Ingiliz tarafindan zehirlendigini iddia ediyordu.
Napoleonun kendisi de bu degisiklikleri fark edip bunlari �zel doktoru Francesco Antommarchiye anlatti.
5 Mayis 1821de Napolyon bu hayata veda etti. G�ney Atlantikte bulunan St. Helena adasindaki evinde uzun bir hastaliktan sonra g�zlerini kapamisti. Ertesi g�n �zel doktoru yaptigi bir otopsiden sonra ondaki kadinsi �zellikleri tespit etti. Simdi anliyoruz ki Napoleon, b�y�k ihtimalle, adiposogenital distrofiye yakalanmisti. Beyindeki hipotalamusa ait bu hastalik, hipofiz bezinin fonksiyonunu bozmakta ve adrenal bezinin anormal seviyede salgida bulunmasina yol a�maktadir. Napoleonun adrenallerinden salgilanan steroitler onun uyusuk ve kararsiz bir hale gelmesine yal a�mis olabilir.
Fakat ondaki bu degisiklikler konusunda baska bir teori daha mevcuttur. 1961de Isve�li dis hekimi Sten Forshufvud, adli tip uzmani Hamilton Smith ve Anders Wassen, �l�m�nden bir g�n sonra imparatorun sa�indan d�sen bir kili analiz ettiler. Killarda, �ogu zaman, v�cuttaki kimyevi maddelerin bir kismi bulunur. �� bilim adami kilda arsenik zehrinin izlerine rastladilar. Belli araliklarla verilen ufak miktardaki arsenik uyusukluk, yorgunluk, mide bulantisi, kas yumusamasi ve neticede �l�me sebebiyet verebilir.
�yle ya da b�yle... Napoleon da hesap vermek �zere, hepimizi bekleyen akibetle, baska bir aleme dogru g��p gitti.
Arsenik: Bir agir metal olan arsenigin olusturdugu tuzlar toksindir. Etkilerini h�crelerin mitokondriyal enzimlerini bozarak g�sterir. Bu etkiye damar endoteli h�creleri �ok hassastir, ge�irgenlik artisi ve kanamalar olusur. Otopside midede kirmizi kadife g�r�n�m� saptanir. 200-300 mg kadar arsenik alimi akut arsenik zehirlenmesi olusturmak i�in yeterlidir. Agizda yanma hissini izleyen kisa bir siddetli gastroenterit, kanli-sulu ishal, bulanti, kusma g�r�l�r. Kronik arsenik zehirlenmesinde, istahsizlik, hafif bulanti, sa� d�k�lmesi, el ve ayak tabanlarinda hiperkeratoz, tirnaklarin kirilganlasmasi, kasintilar, agrili sislikler g�r�lebilir. Arsenik, alimi izleyen ilk saatlerden itibaren sa� ve tirnaklarin keratin lamelleri arasinda birikir. Arsenik zehirlenmesinden kuskulanilan �l�m olgularinda k�kleri ile birlikte alinmis bir tutam sa� ve birka� tirnak incelenmeye g�nderilmelidir. O:P /O:P
Siyan�r: 150-300 mg. alimi 15-20 dakika i�inde �l�me yol a�ar. Etkisini dokularda oksijenasyon islemini saglayan sitokrom oksidaz enzimini inhibe ederek g�sterir. Cilt tugla renginde olabilir. Mide ve barsaklarda kanamalar g�r�lebilir
Kanserden �lmedi arsenikle zehirlendi: Selma T�kel B�t�n d�nyada best-seller olan ve ge�en hafta T�rkiyede de yayinlanan ""Napoleon Cinayeti"" adli kitaba g�re, Napolyon s�rg�n edildigi Saint Helena Adasinda, kanserden degil, arsenik zehirlenmesinden �ld�. Kitapta, modern adli tibbin, islendikten tam 153 yil sonra, tarihin en b�y�k su�larindan birini ortaya �ikardigi a�iklaniyor. Kararli bir bilim adami, bir zehir uzmani ve Isve�li bir Napoleon hayraninin, asirlar �tesine uzanarak b�y�k bir su�u tek basina nasil g�n isigina �ikardigi ayrintilari ile anlatiliyor. MAYIS 1821... Longwood Malikanesi, St.Helena. Hava kararirken, Ingiliz garnizonunun g�n batisini haber veren top sesi duyuldu ve g�nes bir renk c�mb�s� i�inde batti. Imparator i�ini �ekti. Yaninda oturan doktor, saatine bakti ve Imparator, ikinci kez i�ini �ekene kadar ge�en zamani tuttu. 15 saniye, 30 saniye, derken 1 dakika ge�ti. Imparatorun g�zleri aniden a�ildi ve yani basinda bekleyen bir

DA�ILMA D�NEM�

9/7/2010

DA�ILMA D�NEM�
Osmanl�larda 1792 Ya� antla�mas�yla ba�layan, 1 Kas�m 1922 de Saltanat�n kald�r�lmas�na kadarki ge�en d�neme Da��lma,Par�alanma ve ��k�� d�nemi denilmektedir.
Bu D�nemde �zlenen Politika :
1. Fetih siyasetinden vazge�ilerek, devletin topraklar�n� ( s�n�rlar�n� ) koruma politikas� izlenmi�tir.
2. Halk�n sosyal yap�s�nda �slahatlar yap�lm��t�r.
3. Gerileme d�neminde ba�layan denge politikas�na devam edilmi�tir.
4. Rusya n�n yay�lma �abalar�na kar��l�k, di�er devletlerin deste�i sa�lanmaya �al��lm��t�r.
5. Yap�y� �a�da�la�t�rma ve bat�l�la�ma �abalar� g�r�l�r.
III.SEL�M D�NEM� ( 1789 - 1807 )
1. D�neminde yap�lan Yenilikler ;
*Devletin gidi�i hakk�nda devlet adamlar�ndan rapor istendi.
*Avrupa tarz� e�itim veren "Nizam-� Cedit " ad�nda askeri ocak kurdu.
*Askeri oca��n giderlerini kar��lamak amac�yla, "�rad-� Cedit" adl� bir hazine olu�turdu.
*"M�hendishane-i Berr-i H�mayun" adl�, kara top�u okulu a��ld�.
*Avrupadan �ok say�da m�hendis ve uzman getirildi.
*Avrupada daimi el�ilikler kuruldu.
*Okullarda yabanc� dil ( Frans�zca), bu d�nemde okutulmaya ba�land�.
*Halk yerli mal� kullanmaya �zendirildi.
2. Fransan�n M�s�ra Sald�rmas� ( 1798- 1801 ) :
Nedenleri :
*M�s�r� ele ge�irerek , �ngilterenin s�m�rge ba�lant�lar�n� kesmek
*Osmanl� devletinden pay kapmak
*Akdenizde Frans�z g�c�n�, egemenli�ini art�rmak
*M�s�r�n ekonomik kaynaklar�ndan yararlanmak.
Geli�me :
Napolyon Tulondan hareket ederek, �skenderiyeye ��km��, M�s�rdaki Osmanl� kuvvetlerini yenilgiye u�ratarak, Kahireye girmi�tir. Fransa ile sava� halinde bulunan �ngiltere ve Rusyan�n,Osmanl� Devletine yard�m teklifi �zerine ba�la�ma kuruldu.Rus ve �ngiliz donamalar�, Akdenize a��ld�lar. Ruslar egedeki baz� adalar� ge�ici olarak ele ge�irdiler, Amiral Nelson komutas�ndaki �ngiliz donanmas�, �skenderiye yak�nlar�ndaki "Abuk�r" da, Frans�z donanmas�na bask�n yaparak, gemileri yakt�.Napolyon Osmanl� Devletini bar��a zorlamak amac�yla, Suriye �zerine y�r�m��, Akka kalesini ku�atm��, fakat "Cezzar Ahmet Pa�a" komutas�ndaki "Nizam-� Cedit " askerlerine yenilmi�tir. Napolyon bir s�re sonra yerine vekil b�rakarak M�s�r� terketti.
Sonu� :
El-Ari� Antla�mas� ( 1801 ) : Frans�zlar , M�s�r� bo�altarak Osmanl� devletine teslim edecekler, buna kar��l�k �ngilizler, gemileriyle Frans�zlar� , Fransa ya ta��yacaklard�.
3. S�rp �syan� (1804) :
Sebepleri:
1)- Frans�z �htilalinin Milliyet�ilik, ba��ms�zl�k ve h�rriyet gibi fikirlerinin s�rplar �zerinde etkili olmas�
2)- Sava�lar�n S�rbistan topraklar� �zerinde ge�mesi ve bu sava�lar s�ras�nda S�rbistan"�n s�k s�k el de�i�tirmesi
3)- S�rbistan"daki Yeni�erilerin olumsuz davran��lar�
4)- Rusyan�n k��k�rtmas�
�syan:
Bu sebeplerden dolay� 1804"de KARA YORG� liderli�inde S�rplar ayakland�.
* Osmanl� Devletinde "Milliyet�ilik" ak�m� neticesinde ayaklanan ilk topluluk SIRPLAR"d�r.
S�rplarla �lgili Antla�malar:
1)- 1806-1812 Osmanl� Rus Sava�� sonucunda Ruslarla imzalanan B�KRE� ANTLA�MASI"nda S�rplara baz� haklar verildi.
2)- 1828-1829 Osmanl�-Rus Sava�� sonucunda Ruslarla imzalanan ED�RNE ANTLA�MASI"nda S�rplara �zerklik verildi.
3)- 1877-1878 Osmanl�-Rus Sava�� sonucunda imzalanan Ayestefanos ve BERL�N ANTLA�MASI"nda S�rbistana ba��ms�zl�k verildi..

4. Kabak�� Mustafa �syan� ( 1807 ) :
Nizam-� Cedit askerlerinin varl��n� kendileri i�in tehlikeli g�ren Yeni�eriler, Nizam-� Cedit askerlerinin Tuna boylar�na g�nderilmesini f�rsat bilerek ayakland�lar. III.Selimi �ld�rerek, IV.Mustafay� padi�ah yapt�lar, Nizam-� Cedit oca��n� kald�rd�lar. Ancak, III.Selimin dostu , Rus�uk ayan� "Alemdar Mustafa Pa�a" �stanbula gelerek ayakland�rmay� bast�rm��, IV.Mustafan�n yerine II.Mahmutu tahta ��karm��t�r.
II.MAHMUT D�NEM� (1808-1839)
1. Sened-i �ttifak ( 1808 ) :

II.Mahmut ile merkezi dinlemeyen eyalet valileri "ayanlar" aras�nda yap�lan s�zle�medir. * �lk kez Osmanl� Sultan�n�n haklar�na s�n�rlama getirilmi�tir. Bu s�zle�me ile Sultan , Ayanlar�n varl��n�, ve haklar�n� tan�yacakt�r. * Bu durum Osmanl� Sultan�n�n ayanlara s�z ge�iremeyecek kadar zay�flad��n� g�sterir. Ayanlar"da kendi b�lgelerinden devletin asker ve vergi toplamas�na yard�m edecektir.
Not : Alemdar Mustafa Pa�a, kald�r�lan Nizam-� Cedit Askeri oca��n�n yerine, Sekban-� Cedit ad�nda yeni bir askeri ocak kurdurmu�tu. Ancak, y

TAR�H - OSMANLIDA TOPRAK S�STEM�

9/7/2010

osmanl�da toprak sistemi

TAR�H - LALE DEVR�

9/7/2010

lale devri

TAR�H - FAT�H SULTAN MEHMET (1431-1481)

9/7/2010

fatih sultan mehmet (1431-1481)

TAR�H - XIX. Y�ZYIL S�YAS� OLAYLARI

9/7/2010

x�x. y�zy�l siyasi olaylar�

AMER�KA B�RLE��K DEVLETLER�N�N KURULU�U

9/7/2010

AMER�KA B�RLE��K DEVLETLER�"N�N KURULU�U

Amerigo Vespuccinz adl� �talyan denizcinin Amerika"ya ilk ula�an ki�i oldu�u d��ncesinden hareketle bu kara par�as�na daha 1507 y�l�nda bir Alman Co�rafyac�s� taraf�ndan Amerika ad� verilmi�tir. K�tan�n yerlileri K�z�lderililerdir. Avrupa"da co�rafya bilgisinin, tekni�in, ticaretin geli�mesinden sonra Avrupal� insan�n k�ta d��na a��lmas�yla Amerikaya bir g�� ak�n� ba�lam��t�r. Siyasal bask�lar, dinsel ho�g�r�s�zl�k daha zengin olma tutkusu, maceral� ya�am iste�i bu g�� hareketlerini daha da h�zland�rm��t�r.

1.Amerika"ya �lk Ula�an Avrupal�lar

Amerika"n�n ke�finden �nce bu k�tada Avrupal� yoktu. K�tan�n yerli halk� olan K�z�lderililerin ilk kar��la�t�klar� Avrupal� �spanyollar olmu�tur. Onlar� Portekizliler izlemi�tir. �spanyollar ve Portekizliler Amerika"da alt�n ve g�m�� bulup Avrupa"ya getirerek zengin olmak amac�yla oraya gitmi�lerdi. XVI. Y�zy�lda onlar�n a�t�� bu yoldan di�er Avrupal� uluslar da Amerika"ya g��meye ba�lad�.
XVI. y�zy�l�n ikinci yar�s�nda dini sava�lardan s�k�lan Huguenotlar yerle�mek amac�yla Amerika"ya g��t�ler ve Florida"ya yerle�tiler. Bu yerle�me Frans�zlarla �spanyollar aras�ndaki ilk anla�mazl��nda tohumlar�n� ekti. XVII. y�zy�l�n ba�lar�nda Kanada k�y�lar�na yerle�en Frans�zlar daha sonra ad�m ad�m i� b�lgelere do�ru ilerlemi�ler XVIII. y�zy�l�n ba�lar�nda Meksika K�rfezi"ne ula�m��lard�r.
XVII: y�zy�l Avrupa"s�n�n en iyi t�ccar ve bankac� ulusu olarak tan�nan Hollandal�lar da y�zy�l�n ba��nda Amerika"ya yerle�meye ba�lad�.

2.Amerika Birle�ik Devletlerini Kuran Koloniler

a.Kuzey Kolonileri: New England, Massachusetts, Rhode Island, Connecticut ve New Hampshire.
b.Orta Koloniler: New Jersey, Pennsylvania, New York, Delaware.
c.G�ney Kolonileri: Maryland, Virginia, North Carolina, South Carolina ve Georgia.
Bu kolonilerden baz�lar�n�n kurulu�lar� ��yledir:

Massachusetts:
Buraya ger�ek olarak ilk yerle�enler 21 Aral�k 1620"de New Plymouth"ta Mayflower"dan inen "gezginlerdir". Daha sonra I. Charles"tan imtiyaz sa�layan bir �irket (Massachusetts Bay Company) buraya yerle�ti ve Boston"u kurdu (1630). Massachusetts k�sa s�rede �nemli bir k�lt�r merkezi oldu. Ba��ms�zl�k hareketi burada ba�lad� (Boston Tea Party, 1773). Metropol bunu "Intolerable Acts" (1774) ile yan�tlad� ve arkas�ndan da ba��ms�zl�k sava�� (Lexington, 1775) ba�lad�. Massachusetts 1780"de bir anayasaya kavu�tu, 1788"deyse Federal Anayasa"y� onaylad�.
Connecticut:
1614"te Hollandal�lar"�n ula�t�klar� b�lgeye, 1631 �ngilizler yerle�meye ba�lad�. 1662"de kral II. Charles, b�lgenin s�n�rlar�n� saptayan bir yasa ��kard�. �ngiltere"ye kar�� ayaklanan isyanc� birliklere kat�lan Connecticut, 1788"de Federal Anayasa"y� tan�yan be�inci eyaletti.
New Hampshire:
New Hampshire k�y�lar�n�, �nce Martin Pring (1602), sonra da Champlain (1605) ke�fetti. B�lge John Mason"a b�rak�ld�, o da buraya New Hampshire ad�n� verdi (1629). Massachusetts"e kat�lan (1641-1679), krall�k eyaleti olan (1679-1686), daha sonra da Yeni �ngiltere eyaletine ba�lanan (1686) New Hampshire, 1692"de kesin olarak krall�k eyaleti oldu. 1776"da ba��ms�zl��n� ilan etti ve 1788"de federal anayasay� onaylad�. �lk on �� Amerikan eyaletinden biri oldu.

New Jersey:
K�y� kesimini Verrazano (1524), sonra da H. Hudson (1609) dola�t�. �ngilizler b�lgeyi alarak New Jersey ad�n� verdiler (1164). 1776"da ba��ms�zl�k ilan edildi ve New Jersey, Federal Anayasa"n�n onaylanmas�ndan (1787) sonra ABD"ye kat�lan ilk on �� eyaletten biri oldu.
Pennsylvania:
Avrupal�lar geldi�i s�rada �roquoi"lar�n egemenli�i alt�ndaki Algonkin K�z�lderilileri"nin i�gal etti�i araziyi Henry Hudson ke�fetti (1609). Susquehanna �rma��n� bulan ise Etienne Brulé"dir (1615). B�lgede ge�ici ticaret acentalar� kuran �ngilizler ve Hollandal�lar k�rk ticareti yapt�lar. Yerle�me hareketi �sve� tesisleriyle (1638) ba�lad�. Hollandal�lar bu tesisleri ilhak ettiler (1655), ama 1664"te �ngilizler taraf�ndan uzakla�t�r�ld�lar. Ki�isel m�lk olarak bu b�lgeyi alan W. Penn (1681 ferman�), Avrupa"daki din ba�nazl��na kar�� buras�n� s��nak haline getirerek demokratik bir h�k�met kurunca, �ok say�da koloni (Almanlar, Hollandal�lar, �ngilizler, �sko�lar, �rlandal�lar, Frans�z Hug

AVRUPA AHENG� VE ORTAYA KOYDU�U AVRUPA �RG�TLENMES�

9/7/2010

AVRUPA AHENG� ve ORTAYA KOYDU�U AVRUPA �RG�TLENMES�

Avrupa Ahengi:

Napoleon"u Leipzig ve Waterloo"da yenilgiye u�ratan devletler Viyana Kongresinde tespit edilen durumun muhafazas�, bar��n korunmas� ve nerede vuku bulursa her t�rl� ayaklanmalar� bast�rmak amac� ile kendi aralar�nda te�kilatlanmak yoluna gitmi�lerdir. Bu maksatla Fransa"ya kar�� sava�an devletlerden Rusya, Avusturya ve Prusya 26 Eyl�l 1815"de Paris"te imzalad�klar� bir anla�ma ile "Kutsal �ttifak"� kurmu�lard�r. Bu ittifak sisteminin kurulmas�ndan k�sa bir s�re sonra bu devletlere �ngiltere"nin de kat�lmas�yla, 20 Kas�m 1815"de gene Paris"te imzalanan bir antla�ma ile (�kinci Paris Antla�mas�) "D�rtl� idare" meydana getirilmi�tir. "D�rtl� idare" (yada 1818"de Fransa"n�n kat�lmas� ile meydana gelen "Be�li idare" ) on dokuzuncu y�zy�l boyunca bir�ok toplant�lar d�zenlemi�tir; bu toplant�lara, genel olarak, "Avrupa Ahengi" denilmektedir.
Bu toplant�lar�n ilki 1818 y�l�nda toplanan Aix-la-Chapelle Kongresiydi. Bu Kongre, b�y�k devletlerin Avrupa i�lerini dan��ma yoluyla ��zebilmek i�in, bir sava�� izlemeyen ve bar�� zaman�nda toplad�klar� ilk uluslararas� kongredir. Ger�ekte, bu Kongre sava��n ortaya ��kard�� sorunlar�n ��z�m� i�in yap�l�yordu; bununla birlikte, diplomatik bir merkez kurarak, k�ta sorunlar�n�n burada g�r��lmesi d��n� yeni idi. Bu olay, uluslar aras� siyasal �rg�tlenmede yeni bir ad�m� olu�turmu�tur.
Aix-la-Chapelle"den sonra, "Avrupa Ahengi" sistemi i�inde yer alan �teki �nemli kongreler �unlard�: 1820 Troppau, 1821 Laibach, 1822 Verona, 1856 Paris, 1878 Berlin, 1906 Algesiras ve Balkan Sava�lar�ndan sonra toplanan 1912 Londra ve B�kre� Kongreleri.
On dokuzuncu y�zy�lda toplanan bu kongre ve konferanslarda kararlar genellikle, k��k devletlerinde kat�ld�� genel kurul halindeki toplant�larda de�il, b�y�k devlet temsilcilerinin kendi aralar�nda y�r�tt�kleri gayr�resmi nitelikteki g�r��me ve tart��malarda al�nmakta ve b�y�k devletler, t�m konularda karar verme yetkisini sakl� tutmaktayd�.
"Avrupa Ahengi", Avrupa"n�n b�y�k devletlerini i�ine alan �zel bir topluluk niteli�indeydi. Bu toplulu�un �yeleri, Avrupa devletlerinin aras�ndaki ili�kileri d�zenleme g�revini kendileri i�in bir hak olarak g�rmekteydi. Bu nedenle, "Avrupa Ahengi" ger�ekte, "b�y�k devletlerin ahengi"nden ba�ka bir �ey de�ildi.
Kongreler sistemi, Avrupa"n�n b�y�k devletlerinin zaman zaman bir araya gelerek, aralar�ndaki ortak sorunlar� ��zd�� ve k�tada belli bir g�� dengesi sa�lad�� s�rece ba�ar�l� olmu� ve bar��n korunmas�nda katk�s� olmu�tur. �rne�in, bu t�r kongrelerde k�leli�in ortadan kald�r�lmas�, Tuna"da gemicili�in d�zenlenmesi ve hakemlik gibi sorunlar tart��lm��t�r.
II) Avrupa Ahengi"nin Dayand�� Temeller:

Modern makine end�strisi, geli�me yolunda Avrupa devletlerinin dikkatlerini, d��tan �ok i� sorunlara �evirmi�ti. End�stri ve ticaret devrimlerinin �r�n� olan bar�� anlay��l� giri�imciler ve orta s�n�f, ��kacak bir sava��n elde edilen her �eyi yok edece�ini biliyor ve bar�� y�n�nde a��r bask�da bulunuyordu. D�� politika tek elden gizlilik i�inde y�r�t�lse bile, y�neticilerin dayand�klar� bu g��lerin seslerine kulak vermesi ka��n�lmazd�. Zenginli�in temel kayna�� olan uluslararas� ticaret engellenmemeliydi.
Y�neticiler aras�nda ayaklanmalara kar�� ortak bir tutum s�z konusuydu. Tahtlar�n�n alt�ndaki patlay�c� g��lerin bilincinde olan Avrupa monarklar�, aralar�nda yaz�l� olmayan bir g�r�� birli�ine varm��lard�. Frans�z Devrimi"nde g�r�ld�� gibi, bir �lkede ba�layan hareketin nerede bitece�i bilinemiyordu.
Avrupa"daki dayan��ma yaln�z monarklarla s�n�rl� da de�ildi. Avrupal�, H�ristiyan, uygar ve beyaz olmak, sosyal Darvinizmin de etkisiyle, Avrupal�lar aras�nda bir dayan��ma duygusuna yol a�m��t�. Bu dayan��man�n d�� nedeni, Avrupa"n�n, Osmanl�lar�n temsil etti�i Asya"ya ve M�sl�manl��a kar�� savunulmas�yd�. Zaten, Avrupa Birli�i konusundaki on alt�nc� y�zy�ldan kalma g�r��ler, Osmanl� devletine kar�� ortak bir cephenin kurulmas� gere�inden kayn

TAR�H - OSMANLI H�K�MET�N�N DURUMU

9/7/2010

osmanl� h�k�metinin durumu

ANADOLU SEL�UKLU DEVLETININ KURULUSU

9/7/2010

ANADOLU SEL�UKLU DEVLETININ KURULUSU
Anadolu (T�rkiye) Sel�uklulari 1075-1308 tarihleri arasinda Anadoluda h�k�m s�ren m�sl�man bir T�rk devletidir. Devletin kurucusu olarak kabul edilen S�leyman Sah Sel�ukun b�y�k oglu Arslan Yabgununn torunudur. Bu m�nasebetle biraz gerilere giderek Arslan Yabgudan bahsetmek istiyoruz.
Bazi eserlerde kendisinden Israil olarak bahsedilmekle beraber daha �ok T�rk�e adi Arslan Yabgu ile meshur olan bu Sel�uklu beyi ilk defa Karahanlilarla Samaniler arasindaki m�cadelede dikkatleri �zerine �ekti. Karahanli Harun b. Ilig Han Samani topraklarinin bir kismini isgal edince Samani h�k�mdari Sel�uktan yardim istedi. O da oglu Arslan kumandasindaki bir orduyu Samanilere yardima g�nderdi. Arslanin yardimi ile Karahanlilari maglup eden Samaniler isttila edilen topraklarini geri aldilar. Bu m�nasebetle Buhara-Semerkant arasindaki Nur kasabasi Sel�uklulara yurt olarak verildi. Karahanlilar ile Samaniler gibi birbirleri ile m�cadele halinde olan iki devlet arasinda kalan Sel�uklular mahirane siyasetleri ile bu b�lgede varliklarini s�rd�rmeyi basardilar. Karahanli Nasr ILig Hanin Buharayi zapt ederek (Ekim 999) Samani h�k�mdari Abd�lmelik ve hanedan azalarini �zkente s�rmesi ile Samaniler devleti fiilen sona ermis oluyordu. Bu hadise Arslan Yabgu ve ona bagli T�rkmenlerin n�fuz ve itibarini daha da arttirdi. Karahanlilarin elinden ka�maya muvaffak olan Samani sehzadesi Ebu Ibrahim el-Muntasir Karahanlilara karsi yine Arslan Yabgunun yardimini istemek zorunda kaldi ve bu sayede Karahanlilari �� defa bozguna ugratti. Babasi Sel�ukun 1009a dogru Cendde �lmesi �zerine Arslan "Yabgu" �nvani ile ailenin basina ge�ti. Karahanli h�k�mdari Ilig Han Nasrin 1012 yilinda �l�m� �zerine ayni aileye mensub olan Ali Tegin Arslan Yabgunun destegi ile Buharaya hakim oldu. Bu sayede dikkatleri �zerine �eken Arslan Yabgu giderek kuvvet kazaninca Karahanli h�k�mdari Yusuf Kadir Han ile Gazneli Sultan Mahmud 1025 yilinda "b�t�n Iran ve Turan meselelerini" g�r�st�kleri meshur Mavera�nnehir m�lakatinda Arslan Yabgu idaresindeki Sel�uklulara karsi gerekli tedbirleri almaya ve onlari T�rkistan ve Mavera�nnehirden uzaklastirip Horasana s�rmeyi kararlastirdilar. Arslan Yabgu bu sirada ��llere �ekilmisti. Gazneli Mahmud mertligi, savas�iligi ve yildirim hizi ile avinin �zerine d�smesi gibi meziyetleri sebebi ile herkesin �ekindigi Arslan Yabguyu yakalamak i�in hileye basvurdu. Bir ziyafet m�nasebeti ile Semerkanta �agirdigi Arslan Yabguyu oglu Kutalmis ve bazi arkadaslari ile birlikte tevkif ederek Kalincar kalesinde hapsetti. Arslan Yabguya bagli �ok sayida T�rkmeni de �ld�rd� (1025). Arslan Yabgunun hapsedilmesi ile �n plana ge�en Tugrul ve �agri Beyler Gazneli Mahmudun �l�m� (1030) �zerine yerine ge�en oglu Mesuda haber g�nderip kendisine itaat arzettiklerini bildirdiler ve Arslan Yabgunun serbest birakilmasini istediler. Sultan Mesud bu teklifi kabul edip Arslan Yabguyu Belhe getirdi ve ona yegenlerine bozgunculuktan va

B�LGE KA�AN

9/7/2010

B�LGE KA�AN AB�DES�

Do�u Cephesi
Tanr� gibi tanr� yaratm�� T�rk Bilge Ka�an�,s�z�m:
Babam T�rk Bilge Ka�an�.......Sir,Dokuz O�uz,�ki Ediz �ad�rl� beyleri, milleti........T�rk tanr�s�........�zerine ka�an oturdum.Oturdu�umda �lecek gibi d��nen T�rk Beyleri,milleti memnun olup sevinip,yere dikilmi� g�z� yukar� bakt�. Bu zamanda kendim oturup bunca a��r t�reyi d�rt taraftaki ........dim.
�stte mavi g�k,altta ya��z yer k�l�nd�kta,ikisi aras�nda insan o�lu k�l�nm��. �nsan o�lunun �zerine ecdad�m Bumin ka�an,�stemi Ka�an oturmu�. Oturarak T�rk milletinin ilini,t�resini tutu vermi�,d�zene soku vermi�.D�rt taraf hep d��man imi� .Ordu sevk ederek d�rt taraftaki milleti hep alm��,hep tabi k�lm��.Ba�l�ya ba� e�dirmi�, dizliye diz ��kt�rm��.Do�uda Kad�rgan Orman�na kadar kondurmu�.�kisi aras�nda pek te�kilats�z G�k T�rk� d�zene sokarak �ylece oturuyormu�.Bilgili Ka�an imi�.Buyruku bilgili imi� tabii,cesur imi� tabii.Beyleri de milleti de do�ru imi�. Onun i�in ili �ylece tutmu� tabii.�li tutup t�reyi d�zenlemi�.Kendisi �ylece vefat etmi�.Yas��,a�lay�c�,do�uda g�n do�usundan B�kli ��ll� halk, �in,Tibet, Avar, Bizans,K�rg�z,�� Kur�kan, Otuz Tatar,K�tay,Tatab�,bunca millet gelip a�lam��, yas tutmu�.�yle �nl� ka�an imi�.
Ondan sonra k��k karde�i ka�an olmu� tabii,o�ullar� ka�an olmu� tabii. Ondan sonra k��k karde�i b�y�k karde�i gibi k�l�nmam�� olacak,o�lu babas� gibi k�l�nmam�� olacak.Bilgisiz ka�an oturmu�tur,k�t� ka�an oturmu�tur. Buyruku da bilgisizmi� tabii,k�t� imi� tabii.Beyleri,milleti ahenksiz oldu�u i�in,�in milleti hilekar ve sahtekar oldu�u i�in,aldat�c� oldu�u i�in,k��k karde� ve b�y�k karde�i birbirine d��rd�� i�in,bey ve milleti kar��l�kl� �eki�tirdi�i i�in,T�rk milleti il yapt�� ilini elden ��karm��,ka�an yapt�� ka�an�n� kaybedivermi�.�in milletine beylik erkek evlad�n� kul k�ld�, han�ml�k k�z evlad�n� cariye k�ld�.T�rk beyler T�rk ad�n� b�rakt�.�inli beyler �in ad�n� tutarak,�in ka�an�na itaat etmi�.Elli y�l i�i g�c� vermi�.Do�uda g�n do�usunda B�kli Ka�ana kadar ordu sevk edi vermi�.Bat�da Demir Kap�ya ordu sevk edivermi�.�in ka�an�na ilini,t�resini al� vermi�.
T�rk halk kilesi ��yle demi�:�lli millet idim,ilim �imdi hani,kime ili kazan�yorum der imi�.Ka�anl� millet idim,ka�an�m hani,ne ka�ana i�i,g�c� veriyorum der imi�.�yle diyip �in ka�an�na d��man olmu�.D��man olup, kendisini tanzim ve tertip edemedi�inden,yine tabii olmu�.
Bunca i�i,g�c� verdi�ini d��nmeden,T�rk milletini �ld�reyim, k�k�n� kurutay�m der imi�.Yok olmaya gidiyormu�.
Yukar�da T�rk Tanr�s�,mukaddes yeri,suyu �yle tanzim etmi�tir. T�rk milleti yok olmas�n diye,millet olsun diye,babam ilteri� Ka�an�,annem �lbilge Hatunu g��n tepesinden tutup yukar� kald�rm��t�r.Ka�an on yedi erle d��ar� ��km��.D��ar� y�r�yor diye ses i�itip �ehirdeki da�a ��km��,da�daki inmi�.Toplan�p yetmi� er olmu�.Tanr� kuvvet verdi�i i�in,babam ka�an�n askeri kurt gibi imi�,d��man� koyun gibi imi�. Do�uya bat�ya asker sevk edip toplam��,y��m��.Hepsi yedi y�z er olmu�.
Yedi y�z er olup ilsizle�mi�,ka�ans�zla�m�� milleti,T�rk t�resini b�rakm�� milleti,ecdad�m�n t�resince yaratm��,yeti�tirmi�.T�lis,Tardu� milletini orda tanzim etmi�.Yabguyu,�ad� orda vermi�.
G�neyde �in milleti d��man imi�.Kuzeyde Baz Ka�an,Dokuz O�uz kavmi d��man imi�.K��rg�z,Kur�kan,Otuz Tatar,K�tay,Tatab�, hep d��man imi�.Babam ka�an bunca........k�rk yedi defa ordu sevk etmi�,yirmi sava� yapm��.Tanr� lutfetti�i i�in illiyi ilsizle�tirmi�,ka�anl�y� ka�ans�zlatm��,d��man� tabi k�lm��,dizliye diz ��kt�rm��,ba�l�ya ba� e�dirmi�.Babam ka�an �ylece ili,t�reyi kazan�p,u�up gitmi�.
Babam ka�an i�in ilki Baz Ka�an� balbal olarak dikmi�.Babam ka�an u�du�unda kendim sekiz ya��nda kald�m.O t�re �zerine amcam ka�an oturdu. Oturarak T�rk milletini tekrar tanzim etti,tekrar besledi.Fakiri zengin k�ld�,az� �ok k�ld�.
Amcam ka�an oturdu�unda kendim prens.....Tanr� buyurdu�u i�in on d�rt ya��mda Tardu� milleti �zerine �ad oturdum.
Amcam ka�an ile do�uda Ye�il Nehire,�antung Ovas�na kadar ordu sevk ettik. Bat�da Demir Kap�ya kadar ordu sevk ettik.K�gmeni a�arak K�rg�z �lkesine kadar ordu sevk ettik.Yekun olarak yirmi be� defa ordu sevk ettik, on �� defa sava�t�k. �lliyi ilsizle�trdik,ka�anl�y� ka�ans�zla�t�rd�k.Dizliye diz ��kt�rd�k, ba�l�ya ba� e�dirdik.
T�rgi� ka�an� T�rk�m,milletim idi.Bilmedi�i i�in bize kar�� yanl�� hareket etti�i,ihanet etti�i i�in

PRENS SABAHATT�N VE J�N T�RKLER

9/7/2010

PRENS SABAHATT�N ve J�N T�RKLER
G�R��

"Gen� T�rkler" (young Turks), ilk defa 1828 y�l�nda Charles Mac Farlane taraf�ndan, d�nemin gen� Osmanl� nesline at�fta bulunmak �zere kullan�lm��, daha sonra 1855"te Abdolinimo Ubicini hem II. Mahmut d�nemindeki reform hareketlerine kat�lan devlet adamlar�n�, hem de Sultan Abd�lmecit d�neminin bat�l�la�ma yanl�s� Tanzimat ricalini tan�mlamak i�in "Jeune Turguie de Mahmoud" ve "Jeune Turguie d"Abdul Medjid" ifadelerine yer vermi�tir. Bir Amerikal� misyoner olan Henry J. Van Lennep, 1864 y�l�na ait g�nl��nde Avrupa"da tahsil g�rm�� Osmanl� gen�leri i�in ayn� ifadeyi (Young Turkey) kullanm�� ve pek �ok kimsenin yanl��l�kla "Gen� T�rkler"i Alevi mezhebiyle ili�kilendirdi�ini belirtmi�tir. Osmanl�larda ise Sultan Abd�laziz"in c�lusu s�ras�nda (1861) Mabeyn-i H�mayun"da g�revli, padi�ah�n aktif siyaset izleyecek bir sadrazam tayin etmesine taraftar olan Ziya ve Muhtar Beyler gibi baz� gen�lerin "j�nler" ("les jeunes" kar��l��) olarak adland�r�ld�� bn�lemin Mahmut Kemal taraf�ndan belirtilmektedir (Son sadrazamlar, I, 70). Bu tarihten sonra kavram, Mustafa Faz�l Pa�a"n�n maddi deste�iyle Avrupa"da bir muhalefet hareketi �rg�tleyen Yeni Osmanl�lar� tan�mlamak i�in bizzat ad� ge�en pa�a ve Avrupa bas�n� taraf�ndan kullan�lm��t�r. Avrupa bas�n�n bu kullan�m�, "Gen� �talya" ile daha sonra ortaya ��kan ve muhalefet hareketleri olduklar� �l��de edebi ak�mlar olma �zelli�ini de ya�ayan "Junges Deutschland" (Gen� Almanya), "Mlodej Polski" (Gen� Polonya) hareketine telmihen ayn� zamanda Yeni Osmanl�lar�n edebi �ahsiyetleri de g�z �n�ne al�narak yap�lm��t�r. Bu kavram Osmanl� Meclis-i Mebusan�"n�n tatilinden hemen sonra Kanun-i Esasi"nin yeniden y�r�rl��e konulmas�n� ve me�ruti idareyi savunan kimseler i�in de literat�rde yer almaya ba�lam��t�r. B�ylesine geni� ve mu�lak bir kullan�mla II. Abd�lhamit rejiminin hemen hemen her muhalif J�n T�rk �eklinde tan�mlan�r olmu� ve kavrama birden �ok anlam y�klenmi�tir.
J�n T�rk kavram� birbir

ANADOLU SEL�UKLULARI K�LT�R VE UYGARLIKLARI

9/7/2010

ANADOLU SEL�UKLU DEVLET� VE BEYL�KLER� D�NEM�NDE
K�LT�R VE UYGARLIK

DEVLET Y�NET�M�
Anadolu Sel�uklular�nda devletin ba��nda,Sel�uklu soyundan gelen ve kendisine SULTAN ad� verilen bir h�k�mdar bulunurdu.H�k�mdar�n as�l g�revi halk�n refah ve mutlulu�unu sa�lamakt�.Sultanl�k g�revine ba�lamak i�in Hutbe okunur ve para bast�r�l�rd�.Di�er t�m devletlerde oldu�u gibi �lke Sultan ailesinin ortak mal� idi.Devlette sultan�n �ok geni� sorumluluklar� vard�.

Anadolu Sel�uklular�nda devlet y�netiminde h�k�mdardan sonra en yetkili ki�i vezirlerdi.

Anadolu Sel�uklu Devletinde devlet i�leri divan ad� verilen yerlerde g�r��r�ld�. Divana,h�k�mdar�n vekili olarak vezir ba�kanl�k ederdi.Divan;Sava�a,bar��a karar verir;b�y�k devlet memurlar�n� g�reve atar ve b�y�k davalara bakard�.Beyliklerin ba��nda bulunan beylerinde g�rev ve sorumluluklar� ayn� idi.

Anadolu Sel�uklu Devletinin ba�kenti �znik"ti.Ama daha sonra Konya"ya nakledildi.

Anadolu Sel�uklular�nda �lke y�netim bak�m�ndan eyaletlere ayr�lm��t�.Eyaletleri y�netmek i�in h�k�mdar ailesinden MEL�K unvan� ile bir sehzade veya vali atan�rd�.�ehzadelerin iyi yeti�melerini sa�lamak i�in ad�na ATABEY denilen ki�iler g�reve getirilirdi.�llerde adalet i�lerine KADIlar bakard�.�llerdeki kaleleri koruyan ki�ilere D�ZDAR denilirdi.S�n�r b�lgeleri U� BEYLER� taraf�ndan y�netilirdi.

Anadolu Sel�uklu Devletinde ordunun temelini Hassa Ordusu ve �kta Askerleri olu�maktayd�.Hassa ordusu,yaya ve atl� olmak �zere iki b�l�mden olu�ur.Bu ordu,s�rekli h�k�mdar�n yan�nda bulunan ve onun �ahs�na ba�l� bir ordu idi.�kta askerlerinin tamam� atl� askerlerden meydana gelir.Bunlar ikta(Toprak) sahiplerinin beslemek zorunda oldu�u askerler idi.Bir sava� an�nda ikta sahipleri ikta askerlerini sava�ta yer almas� i�in g�revlendirirdi.Bu askerler h�k�mdar�n ordusuna kat�l�p sa��nda ve solunda yer al�rlard�.Di�er �nemli kuvvet devletin u� b�lgelerine yerle�tirilmi� olan T�rkmen kuvvetleri idi.

Anadolu Sel�uklu Ordusunun Ba�l�ca Silahlar�:Ok,Yay,K�l��,G�rz,M�zrak ve Manc�n�k"t�.

Anadolu Sel�uklu Devleti ba�lang��ta bir kara devleti idi.Akdeniz ve Karadeniz k�y�lar�n�n fethinden sonra Deniz Kuvvetleri"ne de �nem verildi.Sinop,Alanya ve Antalya gibi �ehirlerde ticaret ve sava� gemileri yap�ld�.Karadeniz ve Akdeniz de birer donanma meydana getirildi.

D�N VE �NANI�
Anadolu Sel�uklu Devletinde halk�n b�y�k bir �o�u M�sl�man idi.Sultanlar geni� bir ho�g�r�ye sahip olduklar� i�in di�er dinlere tapanlar�n da ibadet etmelerine izin veriyordu.Di�er dinler Hristiyanl�k ve Musevilik idi.Anadolu Sel�uklu sultanlar�n�n ho� g�r�l� anlay�� sergilemeleri de�i�ik fikirlerdeki din d��n�rlerini ortaya ��karm��t�r.G�n�m�zde sayg� ile and��m�z Mevlana Celaleddin Rumi,Yunus Emre ve Hac� Bekta� Veli gibi T�rk d��n�rleri bu d�nemde yeti�ti.Bu d��n�rler hem Anadolu"nun T�rkle�mesine katk�da bulundular hem de T�rkistan"da oldu�u gibi bir�ok tarikatlar kurdular.Bunlar�n en yayg�n olan� Mevlevilik ve Bekta�iliktir.

SOSYAL VE EKONOM�K YA�AM
Malazgirt Zaferinden sonra Anadolu"ya bir�ok T�rk geldi.Bunlar d�zenli ve planl� bir �ekilde Anadolu"nun �e�itli b�lgelerine yerle�tiler.Oralarda sava�larda,ak�nlarda harabeye d�nm�� olan mimarileri onar�p yenilerini in�a ettiler.

Anadolu Sel�uklu Devleti ve Beylikler d�neminde halk;G��ebe T�rkmenler,K�yl�ler ve �ehirliler olmak �zere ��e ayr�l�rlard�.

SOSYAL GRUPLAR VE U�RA� ALANLARI

K�YL� �EH�RL� G��EBE

K�yl�ler ge�imlerini hayvanc�l�k ve tar�mc�l�ktan sa�l�yorlard�.G��ebe T�rkmenler ise ge�imlerini hayvanc�l�ktan sa�larlard�.Bunlar yaz�n hayvanlar�n� beslemek i�in yaylara gider,k��n ise k��laklara giderlerdi.�ehir Halk� geli�mi� modern idi.Bu y�zden �ehir halk� Askerler,Memurlar,Din adamlar�,Medrese ��rencileri,T�ccarlar ve zanaatkarlardan olu�urdu.�ehir halk�n� olu�turan ticaret�iler;sanatkar ve esnaf�n kurdu�u �rg�t olan Ahi Te�kilat�n� olu�tururlard�.Bu te�kilat i�inde zanaatkarlar�n olu�turdu�u topluma Lonca denilirdi.Ahi te�kilatlar�nda �ok s�k� bir disiplin ve dayan��ma vard�.Her te�kilat�n ba��nda bir reis bulunuyordu.Her te�kilat �yelerini e�itir ve denetlerdi.Ahi te�kilatlar� bulunduklar� yerin idari ve siyasi i�lerinde s�z sahibi idiler.Anadolu"nun T�rkle�mesinde katk�da bulunan bu te�kilatlar ayn� zamanda devlet otoritesinin sars�ld�� ortamlarda d�zenin sa�lanmas�nda da yard�mc� olmu�lard�r.

Anadolu Sel�uklular�nda b�t�n m

TOPRAKKALE"N�N TAR�H�

9/7/2010

TOPRAKKALE"N�N TAR�H�

Kale ilk�a�larda �ukurova"y� Suriye"ye ba�layan Amanos / Demirkap� ge�idini kontrol alt�nda tutmak amac�yla in�a edilmi�tir. Ceyhan Osmaniye D�rtyol ayr�m�na ve g�neyindeki ge�ide hakim 75 metre y�ksekli�indeki bir kayal��n ve buna eklenen y��ma bir tepenin �zerindedir.

Giri�in bat� y�n�ndeki kayal��n �zerinde bulunmas� �nceleri bu kayal�k alanda s�n�rl� oldu�unu d��nd�rtmektedir. Do�u ve kuzey y�nlerinin toprak dolgu olmaz� ise, bu k�s�mlar�n daha sonraki d�nemlerde in�a edilmi� oldu�unu ve kalenin bu y��ma tepeden alm�� olabilece�ini akla getirmektedir.

Kalenin ilk konumland�� bat� yakas�ndaki kayal�kta daha �nceki d�nemlere ait yerle�me izleri bulunmuyor ise, kaleyi M� 2000"li y�llara Hitit d�nemine ait olarak g�rebiliriz. Bu durumda in�a gerek�esi g�neyden gelecek Asur ak�nlar� olmal�d�r.

Kalenin i�inde bulundu�u Do�u Klikya b�lgesinin tarih�esi daha sonraki d�nemlerde ��yle geli�mi�tir.

M� VIII. yy sonu- Asurlular
M� VII. yy sonu- Medler
M� 333 - Makedonya Krall��
M� 312 - Selevkaslar
M� 83- Ermeni Krall��
M� 64 - Roma �mparatorlu�u
MS 750- Abbasiler
MS 963 - Bizansl�lar
MS 1095 - Sel�uklular
MS 1097- 1. Ha�l� Ordular�
MS XII. yy ba��- Ermeni Beyli�i
MS 1220 - Sel�uklular
MS 1243- Mo�ollar
MS 1275 - Meml�kler
MS 1337- O�uz T�rkleri ��ok Kolu
MS 1352- Ramazano�ullar� Beyli�i
MS 1375- ��ok Kolu K�n�k Boyu
MS 1516- Osmanl� �mparatorlu�u

14 O�uz boyundan biri ve Anadolu"dakilerin en �nemlisi K�n�k Boyu, Sel�uklu hanedan�n� ��kartm��t�r. Anadolu"nun ve �zellikle �ukurova"n�n fethinde �nemli rol oynam��t�r. XV. yy ba�lar�nda �ukurova"da bat�da Ceyhan, Do�uda Osmaniye, kuzeyde Ceyhan �rma��, g�neyde al�ak bir da� silsilesinin �evirdi�i ovada yerle�mi�lerdir. Bu y�re XIX. yy sonuna kadar K�n�k kazas� olarak adland�r�lm��t�r.

Kaza merkezi ise, o d�nemde K�n�k kalesi olarak an�lan Toprakkale ve bat� biti�i�inde bulunan K�n�k kasabas�d�r. Bu kasaban�n yeri ve dolay�s�yla kalenin ger�ek ad� Prof. Dr. Faruk S�mer"in 1660"lar�n ba�lar�nda Osmanl� tarihi defterinde yapt�� incelemeler ve b�lgede yapt�� ara�t�rmalar sonucu saptanm��t�r. S�mer bu saptamas�n�n gerek�esini Evliya �elebi"nin seyahatnamesinin a�a��daki b�l�m�nde bulmu�tur.
"Evsaf kal"a-i K�n�k: ... sene tarihinde Ramazanl�, Ermeni padi�ahlar� elinden kabza-yi teshire alup karibul ahd zul�m ve teaddi sebebi ile halk� peri�an olup kal!a hali ve muattal kalm��t�r. Amma hala �stad m�hendis destinde ��km��t�r ve bir bina_y� zibad�r ve �ekli m�tedevverdir. Lakin yukar� ��kub ne cirimde id�� malumum de�ildir. Ayn� ubur idub yine �arka bir saat gid�p, efsaf-� kkala-i �anak��...." (seyahatnama, �stanbul 1935, s.342)

Evliya �elebi bu y�reden 1670"lerin sonlar�nda ge�mi�, K�n�k kalesinin "zul�m ve teaddi" ile bo�alt�ld��n� belirtmi�tir. Dolay�s�yla bu yerle�meye ad�n� veren K�n�k boyunun burada XV. yy ba��ndan XVII. yy ba��ndaki isyanlar d�nemine kadar yakla��k 200 y�l bar�nd�� ortaya ��km��t�r.

1519 y�l�nda yap�lan bir tahrire g�re K�n�k kasabas�

OSMANLI BANKNOTLARI VE MADEN� PARALARI

9/7/2010

Osmanl� Banknotlar� ve Madeni Paralar�

I. Emisyon I. Tertip (�stanbul) 200 kuru�luk banknot (T�). 000002 seri numaras�n� ta��yan bu banknot, 16 Kas�m 1863 tarihinde ihra� edilmi�tir. Edhem Pa�a m�hr� ile Alleon ve Falconnet imzalar�n� ta��maktad�r. Daha ge� bir d�neme ait olan �zerindeki yaz�da �u s�zler okunmaktad�r: 5 Temmuz 1890. Bay Ch. Holmes taraf�ndan verilmi� ve numune olarak kabul edilmi�tir. M�teveffa Sir Frederic W. Smythe taraf�ndan muhafaza edilmi�tir.
I. Emisyon I. Tertip (�stanbul) 200 kuru�luk banknotun arka y�z� (T�). 005067 seri numaras�n� ta��yan bu banknot, 16 Kas�m 1863 tarihinde ihra� edilmi�tir. Asl�nda, kar��l��n�n g�m�� olarak �denece�ine dair �n y�z�nde s�r�arj bulunmaktad�r.

I. Emisyon (�zmir) 200 kuru�luk banknot par�alar� (OBA). 02587? Seri numaral� olan par�an�n IV. Tertibe ait oldu�u, di�erinin ise, Sand�k Emini imzas�n�n g�z�ken k�sm�n�n de Cramerin imzas�na uymas�ndan IV. veya V. Tertibe ait oldu�u anla��lmaktad�r.

I. Emisyon 200 kuru�luk banknot k��eleri (OBA). 032799 ve 033448 seri numaral� par�alar�n V. Tertip (�zmir) banknotlar�n� ait olduklar� kesindir. Bu numaralar ayr�ca, numaralama defterinde 31,001-39,000 aras�nda bo� b�rak�lm�� olan numaralar�n asl�nda kullan�lm�� oldu�unu bir kez daha g�stermektedir. 013337 ile 014946 numaral� k��elerin ise II. Tertip (�stanbul) veya III. Tertip (�zmir) banknotlar�na ait olmalar� m�mk�nd�r.

I. Emisyon II. Tertip 5 liral�k banknot par�alar� (OBA). 041788 seri numaras�n� ta��yan bu banknot, 17 Ocak 1874 tarihinde ihra� edilmi�tir. Alléon ve Smythe imzalar� k�smen de olsa okunabilmektedir.

I. Emisyon II. Tertip 5 liral�k banknot k��eleri (OBA).

I. Emisyon III. Tertip 5 liral�k banknot par�alar� (OBA). 065932 seri numaras�n� ta��yan bu banknot, 11 May�s 1875 tarihinde ihra� edilmi�tir. Ohannes �ami� Efendi m�hr�n�n �ok k��k bir k�sm� g�r�nmekte, Smythe imzas� ise net bir �ekilde okunmaktad�r.

I. Emisyon III. Tertip 5 liral�k banknot k��eleri (OBA).

III. Emisyon I. Tertip 5 liral�k banknot par�alar� (OBA). 164989 seri numaras�n� ta��yan bu banknot, 20 Temmuz 1885 tarihinde ihra� edilmi�tir. Foster ve Beauvais imzalar� okunmaktad�r.

III. Emisyon I. Tertip 5 liral�k banknot k��eleri (OBA).

I. Emisyon 2 liral�k banknot (T�). 019269 seri numaras�n� ta��yan bu banknot, 27 Kas�m 1869 tarihinde ihra� edilmi�tir. Aristidi Bey m�hr� ile Alléon ve Smythe imzalar�n� ta��maktad�r. Banknotun �zerindeki ANNULÉ damgalar�ndan iptal edilmi� oldu�u, PAYÉ perforasyonundan da �denmi� oldu�u anla��lmaktad�r. Bankan�n kay�tlar�na g�re bu banknot 12 Eyl�l 1870 tarihinde iptal edilmi�tir.

V. Murad tu�ral� 50 kuru�luk kaime (T�). 6-36514 numaras�n� ta��yan bu kaime, Osmanl� Bankas�n�n kay�tlar�na g�re 5 Ekim 1876 tarihinde numaralanm��t�r. Galib Pa�a m�h�rl�d�r.

V. Murad tu�ral� 20 kuru�luk kaime (TI). 2-31208 numaras�n� ta��yan bu kaime, Osmanl� Bankas�n�n kay�tlar�na g�re 30 A�ustos 1876 tarihinde, Sultan V. Murad�n tahttan indirildi�i g�n, numaralanm��t�r. Galib Pa�a m�h�rl�d�r.

II. Abd�lhamid tu�ral� 100 kuru�luk kaime (�A). 18-38415 numaras�n� ta��yan bu kaime, Osmanl� Bankas�n�n kay�tlar�na g�re 30 Ocak 1877 tarihinde numaralanm��t�r. Galib Pa�a m�h�rl�d�r.

II. Abd�lhamid tu�ral� 5 kuru�luk kaime (T�). 103-30924 numaras�n� ta��yan bu kaime, Osmanl� Bankas�n�n kay�tlar�na g�re 13 Haziran 1877 tarihinde numaralanm��t�r. Mehmed Kani Pa�a m�h�rl�d�r.

II. Abd�lhamid tu�ral� I kuru�luk kaimenin mavi ve ye�il �rnekleri (T�). 9-00022 numaras�n� ta��yan mavisi, Osmanl� Bankas�n�n kay�tlar�na g�re 21 �ubat 1877 tarihinde, 242-00068 numaras�n� ta��yan ye�ili ise 15 Nisan 1878 tarihinde numaralanm��t�r. Birincisi Galib Pa�a, ikincisi ise Yusuf Ziya Pa�a m�h�rl�d�r.

II. Emisyon II. Tertip I liral�k banknot (T�). 029054 seri numaras�n� ta��yan bu banknot, 8 Kas�m 1890 tarihinde ihra� edilmi�tir. Mazhar Bey m�hr� ile Vincent ve Beauvais imzalar� yer almaktad�r.

II Emisyon 1 liral�k banknot k��eleri OBA. Bu banknot k��elerinin �� (00001, 08000,

FR�GYA UYGARLI�I

9/7/2010

FR�GYA UYGARLI�I

(M� 750 - M� 300)
G�R��

Frigler, Ege G��leri ile Anadolu"ya gelen Balkan k�kenli boylardan biridir. Ancak siyasi bir topluluk olarak ilk defa M� 750"den sonra ortaya ��km��lard�r, Midas d�neminde ise (M� 725-695/675) b�t�n Orta ve G�neydo�u Anadolu"ya egemen, g��l� bir krall�k d�zeyine ula�m��lard�r. Hint-Avrupa k�kenli olduklar� halde k�sa bir s�re i�inde Anadolulula�m��lar ve bir yandan Helen, �b�r yandan Ge� Hitit etkileri alt�nda kalm�� olamakla birlikte �zg�n ve Anadolulu bir k�lt�r olu�turmu�lard�r. Friglerin maden ve a�a� i��ili�inde, dokumac�l�kta �retikleri eserler Helen piyasas�nda be�eni kazanm�� ve Helenli ustalar taraf�ndan taklit edilmi�lerdir. Makara kulplu bronz tabaklar ve bronz kazanlar; d�nemin "teknolojik" bir ba�ar�s� olan alt�n, g�m�� ve bronzlardan yayl� �engelli i�neler (fibulalar); de�erli madenlerden giysi kemerleri, tokalar ve zengin bezemeli tekstil �r�nleri; geometrik desenlerle s�sl� mobilya e�yas� bunlar aras�ndad�r. Frigler, Helenlere ayr�ca m�zik alan�nda da esinlenme kayna�� olmu�lard�r.

FR�GLER�N TAR�H�
G��l� bir uygarl�k kuran Friglerin tarihi ve sosyal ya�am� ile ilgili bilgilerimiz ne yaz�k ki yeterli de�ildir. Bu konudaki ilk bilgileri antik yazarlardan ��reniyoruz. Tarih�i Herodot ile co�rafyac� Strabon"a g�re Frigler, Avrupal� bir kavimdi ve Anadolu"ya gelmelerinden �nce "Brigler" olarak an�l�yorlard�. Friglerle ilgili bu yaz�l� kaynaklar� ve b�lgedeki kaz� sonu�lar�n� de�erlendiren bilim adamlar� Friglerin, b�y�k olas�l�kla M� 1200"lerde Trakya ve Bo�azlar �st�nden Anadolu"ya geldikleri, ilk y�llarda Trakya ve G�ney Marmara B�lgesi"nde ge�ici yerle�im merkezleri kurduktan sonra Bat� Anadolu"nun i� kesimlerine yay�ld�klar�n� ileri s�rmektedirler. Friglerin Anadolu topraklar�nda ilk siyasal birli�i kurmalar� M� 750 y�llar�na rastlar.

Friglerin bilinen ilk kral� �lkenin ba�kenti Gordion"a ad�n� veren Gordias"t�r. Da��n�k Frig topluluklar�n� siyasal bir birlik alt�na toplamay� ba�aran bu kral ve ya�ad�� d�nemin siyasal olaylar�yla ilgili bilgilerimiz yok denecek kadar azd�r. Tarih�i Arianos"a g�re Gordias Thelmessos"lu (Fethiye) bir kad�nla evlenmi� ve Midas ad�n� verdi�i bir o�lu olmu�tur. Midas Friglerin bilinen tek kral�d�r (Ara�t�rmac�lar Frig krallar�n�n hepsine Midas denildi�ini belirtmektedirler). Midas"�n �n� kendi �lkesinin s�n�rlar�n� a��p, Bat� Anadolu k�y�lar�ndaki Yunan kentlerine, hatta K�ta Yunanistan�"na dek yay�lm��t�r.
Ba�lang��ta Eski�ehir, Afyon, Ankara ve Sakarya vadilerini i�ine alan bir b�lgede yerle�en Frigler, sonralar� K�tahya"dan K�z�l�rmak"a, Ankara"dan Denizli"ye dek olan b�lgede g��l� bir uygarl�k olu�turmu�lard�r. Midas"�n Frig taht�na ge�ti�i ilk y�llarda �lkenin en �nemli d��man� Asurlar"d�r. Midas, Asurlar"la bar�� yaparak G�neydo�u s�n�rlar�n� g�venceye ald�ktan sonra bat� �lkeleriyle dost�a ili�kiler kurmaya y�nelir (Bat� Anadolu kentlerinden Kyme kral�n�n k�z�yla evlenir). �te yandan fildi�i taht�n� Yunanistan"daki Delfoi Apollon Tap�na��"na arma�an ederek K�ta Yunanistan� ile ili�kileri g��lendirir. Gordion"da yap�lan kaz�larda ele ge�en Yunan �anak-��mlekleri bu ili�kilere ait di�er �rneklerdir.
M� 700 y�llar�na do�ru, Kafkaslar �zerinden Do�u Anadolu"ya giren Kimmerler, �nce b�lgedeki Urartular"� g��s�zle�tirdikten sonra K�z�l�rmak"a kadar uzan�rlar. Frig-Kimmer sava�� sonunuda Frigya tamamen tahrip olur. Kral Midas ise �k�z kan� i�erek ya�am�na son verir (M� 676). Bat�ya ka�an Frigler, k��k beylikler halinde bir s�re daha varl�klar�n� s�rd�r�rlerse de Lidyal�lar�n egemenli�ine boyun e�erler.
Frigler, ba�l�ca Gordion (Yass�h�y�k), Pessinus (Ball�hisar), Dorylaion (Eski�ehir) ve Midas"da (Yaz�l�kaya) yerle�mi�lerdir.
FR�GYA UYGARLI�I
a. Dil ve Yaz�
Frig uygarl��n� kuranlar�n, bir t�rl� ayd�nl��a kavu�turulamayan yaz� ve dilleri �st�ne bilgilerimiz oldukca s�n�rl�d�r. Friglerin ba�l� ba��na bir yaz� sistemi vard�. Kayna�� ve geli�imi hen�z ayd�nlat�lmam�� olan bu yaz� bir taraftan Arami, di�er taraftan Ege yaz�

ERKEN D�NEM OSMANLI �KT�SAD�ATI (1299-1453)

9/7/2010

Erken D�nem Osmanl� �ktisadiyat� (1299-1453)

Osmanl� Tarihi"nin d�nemlere ayr�lmas� genelde siyasi tarih g�z �n�ne al�narak yap�lmaktad�r. Erken d�nem tabiri, Osmanl�"n�n iktisadi ve siyasi tarihini incelemede fazlaca kullan�lmamaktad�r. H.�etin Arslan, bu tabiri kurulu� d�nemine kar��l�k gelen 1299-1453 d�nemi i�in kullanm��t�r. �zellikle Sanat Tarihi alan�nda Osmanl� Tarihi, Erken D�nem, Klasik D�nem, Ge� D�nem ayr�mlar�na tabi tutulmaktad�r. Osmanl� mimarisinde, Erken D�nem 1300-1500 aral�� i�in kullan�lmaktad�r. Osmanl�"n�n k�lt�rel tarihini incelemede ise Klasik D�nem(1300-1600), Tanzimat D�nemi(1839) ve I. Me�rutiyet(1876), II. Me�rutiyet(1908) D�nemi olmak �zere �� d�nem kullan�lmaktad�r. A.G�ner Sayar, Osmanl� iktisadi d��ncesini inceledi�i �al��mas�nda ve Halil �nalc�k, Osmanl�"n�n ekonomik ve sosyal tarihini inceledi�i �al��mas�nda konuyu k�lt�r tarihine g�re ele alm��lard�r.

Osmanl�"da Ekonomik Zihniyet
Tanzimat"�n ilan�na kadar ge�en s�re�te Osmanl� d��nce yap�s�nda ve uygulamada modern iktisada ait �nemli bir ize rastlanmam��t�r. Osmanl�lar ekonomik kaynaklar�, eme�i, sermayeyi ve tabiat� kontrol alt�nda bulundurmak istemi�lerdir. Yani devlet ekonomiyi bizzat y�netmemi�, fakat fakt�rleri kontrol etmi�tir. Bu fakt�rlerin m�lkiyetini, fertler aras�nda da��l�m�n� ve piyasadaki tedav�l�n� kontrol etmeye �al��m��t�r. �ktisadi Devlet Te�ekk�l� dedi�imiz birimlerin benzerleri 18. y�zy�ldan sonra Osmanl�da te�ekk�l etmi�tir. Fakat bunlar� hep pazar i�inde tutmaya �al��m��lard�r. Pazar� hi�bir zaman devreden ��karmam��lard�r.

Ahmet Davuto�lu"na g�re, Kadim k�lt�rlerin t�m�nde oldu�u gibi �slam medeniyetinde, daha da �zel olarak Osmanl�da, iktisad�n ba�tan belirleyici bir konumu yoktur. �ktisat belirleyen, y�nlendiren, �ekillendiren temel unsur de�ildir. �ktisat, var olu� bilincine dayal� bir bilginin �retti�i bir ahlak�n �ekillendirdi�i hukukun i�inde olu�an bir siyasetin tabii ve zaruri bir sonucudur. Yani bir �ema i�inde hadiseye bakarsak, bir varl�k bilinci, bir bilgi bilincini olu�turur. Bilgi bilinci, bir ahlak ortaya ��kart�r. Ahlak bir hukuk ortaya koyar. Hukuk bir siyaset geli�tirir. �ktisat bu siyaset taraf�ndan belirlenir.

Osmanl�"da ticari faaliyetlere de�er verilmemi�, bu i�i gayri m�slimler meslek edinmi�lerdir. A. Sayar"a g�re Osmanl�"n�n di�er �lkelerle anla�malar ve yabanc� t�ccarlar�n �lke i�erisinde serbest�e faaliyetlerine izin veri�inin ekonomik fayda elde etme anlay��yla ilgisi yoktur. Ekonomik faaliyetlerle ilgilenmemenin alt�nda yatan sebepler olarak, harplerde elde edilen b�y�k miktarl� ganimetler, konuya dini yada ahlaki a��dan bak��, �st kesimin ticaretle u�ra�mamas� ve sistemin ferdiyet�ili�i d��lamas� sonucu m�te�ebbislerin ortaya ��kamamas� say�labilir.

Toprak m�lkiyetine, fiyatlara ve �reticiye s�n�rlamalar getirilerek piyasan�n kendi i� dinamiklerinin olu�mas�na engel olunmu�tur. �rne�in, Osmanl� d�zeninde herkes istedi�i mallar� satamaz, pazara eksik ve fazla mal getiremezdi. �reticinin, mal�n� en yak�n pazarda satma zorunlulu�u vard�. Ayr�ca yeni pazar a��lmas�, pazardaki d�kkan say�s�, yerleri, a��l�� ve kapan�� saatleri belirlenmi�ti. Pazardaki �nceden belirlenmi� d�kkan say�s�n�n �zerine ��k�l�nca da d�kkanlar kapat�lm��t�r. Hatta d�kkanlar�n y�kseklikleri h�k�mlerle belirlenmi�tir. Ticari hayat�n �n�ndeki en b�y�k engellerden biri de devletin b�t�n ekonomik faaliyetlerden vergi almas�d�r. Osmanl�"da servet birikimi ancak �st tabakan�n ganimet, toprak ve r��vet gibi imkanlar� i�erisinde ger�ekle�mi�tir. Askerler, b�y�k devlet adamlar�, valiler, b�y�k merkezdeki kad�lar gibi �st tabakadan sonra servet bak�m�ndan g��l� s�n�f gayri m�slim t�ccarlard�r. Bununla beraber, askeri s�n�f mensuplar�n�n ticaretle u�ra�m�� ve hatta tar�msal yat�r�mlar� finanse etmi�lerdir.

Osmanl� medreselerinde iktisat e�itiminin verilmeyi�i de bat�daki gibi rahip- iktisat��(Malthus, Whatley) tipinin olu�mas�n�, i�alemi sekt�r�n�n olmamas� ise banker-iktisat��(Ricardo) tipinin olu�mas�n� engellem

TEVHIDI TEDRISAT KANUNU

9/7/2010

tevhid-i tedrisat kanunu ile egitim birligi bir sistem olarak benimsenmis bulunmaktadir. yeni t�rkiye"nin k�lt�r hayatinda �ok �nemli bir asamayi basariya ulastiran tevhid-i tedrisat kanunu, aslinda b�y�k bir k�lt�r hamlesidir. egitimin birlestirilmesi ile, �zellikle 19. y�zyil sonlarindan beri t�rkiye egitiminde g�r�len medrese ve okul (mektep) diye devam eden ikililige son verilmistir.

M�LLETLER CEM�YET� (CEM�YET-� AKVAM) VE T�RK�YE"N�N BU CEM�YET"E G�R�� (1932)

9/7/2010

M�LLETLER CEM�YET� (Cemiyet-i Akvam) VE
T�RK�YE"N�N BU CEM�YET"E G�R�� (1932)
M.Emin D�N�*

�ZET
T�rkiye, d�rt y�ll�k a��r ve zorlu bir m�cadelenin sonunda kazand�� kesin bir zaferin ard�ndan 24 Remmuz 1923" de imzalad�� Lozan Bar�� Antla�mas� ile uluslararas� planda kendisini resmen tan�tm��, bunun ard�ndan da 29 Ekim 1923" te Cumhuriyeti ilan ederek, yeni devleti resmen kurmu�tur.
Bundan sonra , bir yandan i� meselelerini halletmeye �al��rken, bir yandan da uluslararas� ili�kiler kapsam�nda ��z�m bekleyen sorunlar�n� ��zme gayreti i�ine girmi�tir. Bu �er�evede �e�itli devletlerle olan sorunlar�n�, yeni bir devlet olmas�na ra�men, kendi a��s�ndan ba�ar�l� say�labilecek bir �ekilde tek tek hal yoluna koyarken, bir yandan da uluslararas� geli�meleri �ok yak�ndan izleyerek, f�rsatlar� en iyi �ekilde de�erlendirip, uluslararas� bar�� ve g�venli�isa�lama �al��malar�na aktif olarak kat�labilmenin yollar�n� aram��t�r.
T�rkiye" nin kendi d��ndaki geli�meler, nihayet 1930" lu y�llara girildi�inde ona bu f�rsat� vermi� ve T�rkiye, hem de onurlu bir �ekilde 18 Temmuz 1932" de, o zaman�n d�nyadaki en b�y�k uluslararas� kurulu�u olan Milletler Cemiyeti ( Cemiyet-i Akvam )" ne girmi�tir. Bu, T�rkiye" nin 1924" lerden beri izledi�i ba�ar�l� d�� politikan�n ona kazand�rd�� ba�ar�l� bir sonu�tur. Bu bildiri, bu olay�n, hangi geli�melerin ard�ndan ve ne
�ekilde ger�ekle�ti�ini inceleme amac�n� ta��maktad�r.

ABSTRACT

Turkey has gained its indipence by fighting four yearsand has signed Lozan Treaty. After this treaty by announciny Republic 29 th October 1923 Turkey has established a new state. While The new state was solving some interior problems, it has also afforded to solve some foreign problems.Acept Hatay and traits questions, Turkey has solved its Foreign Problems. On 18 July 1932 Turkey Joined to United Nations (Cemiyet-i Akvam).This was the

D��ER T�RK DEVLETLER� VE TOPLULUKLARI

9/7/2010

D��ER T�RK DEVLETLER� VE TOPLULUKLARI

1)- �SK�TLER(SAKALAR): M�. VII. y�zy�lda bat�ya do�ru g�� ederek Karadenizin kuzeyinden
Tuna nehrine kadar uzanan topraklara yerle�tiler. Bat� kaynaklar� bu toplulu�a �skitler, �ranl�lar ise Sakalar ad�n� vermi�lerdir. Medler, Persler, Asurlular ve Urartularla sava�m��lard�r.
Anadolu, Suriye ve M�s�ra kadar ak�nlarda bulunmu�lard�r. �skitlerin y�netici kesimi T�rklerden meydana geliyordu. Ya�ay�� ve inan��lar� T�rklerle ayn�yd�. En �nemli edebiyat eserleri ALPER TUNGA DESTANId�r.
2)- AKHUNLAR (EFTAL�T) DEVLET�: Hun soyundan gelmektedirler. Afganistan�n bat�s�nda MS.350 y�llar�nda kurulan bu T�rk Devleti HEFTAL isimli h�k�mdar�ndan dolay� EFTAL�T DEVLET� diye de an�l�r.
* Akhunlar Sasani Devletinde ba�layan MAZDEK �SYANIn� bast�rmakta etkili oldular. MAZDEK: Sasani Devletinde ya�ayan Mazdek,kad�n ve servetin ortak olmas� durumunda
her t�rl� huzursuzlu�un ortadan kalkaca��n� savunan bir ki�iydi.
* G�kt�rk Devletinin Bat� B�lgelerini idare eden �STEMI YABGU ipek yoluna egemen olmak i�in, Sasanilerle ortak hareket ederek Akhun Devletinin y�k�lmas�n� sa�lad�. Akhun Devletinin
topraklar� Sasani ve G�kt�rk devleti aras�nda payla��ld�.
3)- BA�KIRTLAR(BA�KURTLAR): X. y�zy�lda Itil(Volga) nehri civar�nda oturmakta idiler.Mo�ol istilas� s�ras�nda Mo�ol egemenli�ine girdiler.
4)- SABARLAR (S�B�RLER=SAB�RLER): �nceleri Hun devletinin egemenli�inde ya�ayan Sibirler, VI. y�zy�l ba�lar�nda Avarlar�n bask�s�yla bat�ya g�� ederek Ural da�lar�n�n g�ney do�usuna yerle�tiler.
* Sasanilerle anla�arak, Bizansa kar�� sava�t�lar. Anadoluya ak�nlar yapt�lar.
* Bug�nk� S�B�RYA ad� Sibir T�rklerinden gelir.
* Avarlara yenilince Hazar T�rklerine kar��t�lar. Hazar Devletinin as�l kitlesini olu�turdular.

5)- T�RGE� DEVLET�: I. G�kt�rk Devletine bagl� olan T�rgi�ler 630 y�l�nda G�kt�rk devletinin y�k�lmas�yla serbest kald�lar. BAGA TARKAN T�rgi� Devletini kurdu. Kendi ad�na para bast�. II. G�kt�rk devletinin kurulmas�yla yeniden G�kt�rk egemenli�ine girdiler. II. G�kt�rklerin son d�nemlerinde yeniden serbest kalan T�rgi�lerin ba��na SU-LU KA�AN ge�ti.
Su-lu Ka�an Emevilere kar�� m�cadele etti. 766 y�l�nda T�rgi� Devletine Karluklar son verdi.
6)- KARLUKLAR: II. G�kt�rk Devletinin y�k�lmas�nda Basmil ve Uygurlarla birle�erek rol oynad�lar.
* Talas sava��nda �ine kar�� Araplar� destekleyerek Orta Asya"n�n �inlile�mesini ve �slamiyet"in yay�lmas�n� kolayla�t�rd�lar.
* �slamiyeti kabul eden ilk T�rk boylar�ndand�rlar. (�lk boy K�p�aklard�r.)
* �lk M�sl�man T�rk Devleti olan KARAHANLILAR�n kurulmas�nda etkili oldular.
7)- KIRGIZLAR:
* 840 Y�l�nda �t�geni alarak Uygur Devletine son verdiler.
* 1207 y�l�nda Cengiz Han taraf�ndan y�k�lm��.T�rk Kavmidir.
* Daha sonra Ruslar�n egemenli�ine girmi�lerdir.
* 1916da Ruslara kar�� M�LL� �SYAN ad� verilen bir ayaklanma ba�latm��lar, ancak Rus �ar� taraf�ndan a��r bir �ekilde cezaland�r�lm��lard�r.
* 1936da Sovyetler birli�inin 15 Cumhuriyetinden biri olmu�lar, 1991de Sovyet Rusyan�n
da��lmas�yla Ba��ms�z KIRG�Z�STAN DEVLET� kurulmu�tur.Ba�kenti B��KEKdir.
8)- K�MEKLER: Bat� G�kt�rk topluluklar�ndand�r. �rtis �rma�� civar�nda ya��yorlard�. XI. y�zy�la do�ru di�er T�rk topluluklar�yla kayna�arak, yok oldular.

KARADEN�Z�N KUZEY�NDE KURULAN VE AVRUPAYA Y�R�YEN T�RK TOPLULUK VE DEVLETLER�

Bunlar Avrupa Hunlar�, Sabirler, Avarlar, Bulgarlar, Hazarlar, Macarlar, Pe�enekler,
Kumanlar(K�p�aklar) ve O�uzlar(Uzlar)d�r.

1)- AVARLAR:
552 y�l�nda Orta Asyadaki Avar �mparatorlu�u"na G�kt�rkler son verince, bat�ya do�ru ilerleyerek Romanyaya giren AVARLAR merkezi MACAR�STAN olan yeni devletlerini kurdular.
* �in kaynaklar� Avarlara JUAN- JUAN demektedir.
* 619 y�l�nda tek ba��na, 629 y�l�nda da Sasanilerle ortakla�a �stanbulu ku�att�lar.
* Slav topluluklar�n�n g�� etmesine neden olarak, bunlar�n Do�u Avrupa ve Balkanlara inmesini
sa�lad�lar. B�ylece Balkanlar�n Slavla�mas�nda etkili oldular.
* 805 y�l�nda Franklar taraf�ndan y�k�ld�lar.
2)- BULGARLAR:
Bat� Hunlar� ve Ogur T�rklerinin kar��mas�yla ortaya ��kan T�rk toplulu�una BULGAR denir. (Bulgar kelimesi kar��mak anlam�ndad�r.)

B�Y�K BULGARYA DEVLETI
| |
Tuna Bulgar Kama(Volga=�til)

SERBIAN EARLY HISTORY

9/7/2010

SERBIAN EARLY HISTORY

INTRODUCTION

Serbia is a member state of Serbia and Montenegro The main religion is christianity. The main language is Serbian. Serbia joined Yugoslavia in 1918 and forms since 1991 one of the two constituent parts of this confederation, since 2003 named Serbia and Montenegro. The country is a parliamentary democratic republic. The province of Kosovo has been governed by the UN Interim Administration Mission in Kosovo (UNMIK) since 1999, under the authority of UN Security Council Resolution 1244 and has self government. (***http://www.rulers.org/ruls2.html#serbia_and_montenegro)

Since it is not possible to study Serbia apart from Yugoslavia, we sometimes need to refer to Yugoslavian Federation. This region including various ethnic and religous diversities, has always been a bridge between West and East with its complex structure. It has always suffered from instability and at the times that the region seemed to have stability, it had in fact turbulence inside.

In this research, a brief look at the early history of Serbs is given, referring to the Serbian Empire before and after the Ottoman annex, Serbia during the World War I and WWII and the new Serbia in the post-cold war era.

Meanwhile, I will try to focus on the cornerstones of Serbian nationalism while giving a large framework to understand the other ethnic elements living in the region with Serbs. The cold winds between Yugoslavia and USSR is another concept that will be held.

I will try to give a brief sight of the political and administrative structure within the new Serbia. Milosevic, the leading figure of all the Serbs, will be examined to have a better understanding as he was the root of the country hiding the reasons for the ongoing events. We will see that even the death of Djindjic is related with him.

All the explanations referring to Serbian population and the attitudes of the administrations they had established will provide us a large framework to interpret the different tendencies within the region. As it is impossible to embrace all the information related to Serbia, some details are not included in this paper not to exceed its limits. It is also possible to find some extra information in the Appendix that was thought to be helpful for the further studies that the interested people can benefit.

I hope this work will provide new eye glasses to the readers to have a clear vision of the region.

A GLIMPSE IN SERBIAN EARLY HISTORY

Serbians are the Slav people who have protected their independent political existence for the longest time among the people living with them in the region such as Montenegrians, Croatians, Slovens, Macedonians, Albenians, Bosnians, Turks, Hungarians, Ulah/Romenians and Gipsies for more than 1300 years.

The Serbian Empire which was settled on a Middle European style feudal system in the 7th century, became an important regional power since 12th century. In 1346, the King Stepan Dushan was appreciated by the name of The unique governor of Serbians, Greeks, Bulgarians and Albanians; at the same time, taking Macedonia under Serbian hegemony. (***tan�l bora 20)

When the Serbian Empire was defeated by the Ottomans on 28th June 1389, they turned into the process of collapse and their territories were tranformed to the Ottoman hegemony.

In 1478, Ottoman Empire took over the control of Montenegro that was independent till the 12th century, and was under the hegemony of Serbs since 12th century, although Montenegro succeeded in preserving its independency for a while after the Kosova War. She stayed as a theocratic state bound to the Orthodox Patriarchate till the 19th century. (***tan�l 21)

The peasantry class complaints started in 19th century when the increasing poverty coincided with the arbitrary and unjust behaviours of the tax collectors. (***tan�l 22) The first uprisings in Serbia were in 1804 and 1813 peasantry uprisings. In 1804, Serbia maintained some concessions

OSMANLININ 19. Y�ZYILIN SONLARINDA VE 20. Y�ZYILIN BA�LARINDAK� (1870-1915) DURUMU

9/7/2010

OSMANLININ 19. Y�ZYILIN SONLARINDA VE 20. Y�ZYILIN BA�LARINDAK� (1870-1915) DURUMU

EKONOM�K DURUMU
Osmanl� devleti, I. D�nya Sava�� ncesi �zellikle �ngiltere ve Fransa"n�n boyunduru�u alt�ndayd�. Bu nedenle e�er Osmanl� I. D�nya Sava��"nda Almanya"n�n yan�nda yer al�rsa, �ngiliz ve Frans�zlar�n ekonomik bask�s�ndan ve kapit�lasyonlardan kurtulacakt�. B�ylelikle Osmanl�, Almanya ile olan ili�kilerini geli�tirmek i�in �al��malara ba�lad� ve Almanya"n�n istedi�i bir projeyi geli�tirmek i�in Deutche Bank"tan 43 milyon mark bor� ald�.
Bu arada S�veys Kanal�"n�n a��lmas�, pamuk �retimindeki �nemi ve diger hammadde kaynaklar�n�n bulunmas� sonucu Osmanl�, b�y�k devletler i�in �nemli bir pazar haline geldi. Bunun �zerine 19. yy."�n sonunda Osmanl� Devleti �zerindeki ekonomik rekabet h�zland�. 19. yy."�n sonunda Osmanl� �zerindeki artan rekabet
20. yy."�n ba��nda, art�k �nem kazanmaya ba�layan petrol Osmanl�n�n pek �ok b�lgesinde bulununca iyice �o�ald�. Osmanl�"n�n son senelerinde b�y�k devletler Osmanl�ya, kendi ��karlar� a��s�ndan bakmaya ba�lad�.
Abd�lhamit D�nemi"ne ge�ildi�inde Osmanl� ekonomik a��dan �ok zor durumdayd�. Devlet, i� ve d�� bor�lar�n� kapatmak i�in Osmanl� Bankas� ile mali bir antla�ma imzalamak zorunda kalm��t�. Buna g�re Osmanl� Bankas�, mali yard�mlar� kar��l��nda, devletin baz� gelirlerini al�yordu. Buna ra�men Osmanl� fakirlikten kurtulamad�, ve I. D�nya Sava��n�n en ba��ndan itibaren halk paras�zl�ktan k�r�l�r hale gelmi�ti.

S�YAS� VE POL�T�K DURUMU
Osmanl� �mparatorlu�u 19. yy."�n ba�lar�nda, Avrupal�lar�n dostlu�unu kazanm��t� ve d��ar�dan bak�nca d�� politikas� g��l� g�z�k�yordu. Ancak 19. yy."�n sonlar�na gelince i� de�i�ti, Avrupada ya�anan kar��kl�klar sonucu Osmanl�"n�n Avrupa devletleriyle aras� a��lmaya, d�� politikas� zay�flamaya ba�lad�. Osmanl�, Londra Antla�mas� ile �ngiltere ve Fransa"ya olan g�venini kaybetmeye ba�lad�.
19.yy."�n ikinci yar�s�nda �talya ve Almanya siyasi birliklerinin kurulu�u, ve Frans�z �htilali"nden beri yay�lm�� olan milliyet�ilik d��nceleri, Osmanl� Devleti"ne ba�l� Balkan devletlerinin ba��ms�zl�k hareketlerini h�zland�rd�. Bu da Osmanl�"da ��kan i� isyanlar�n artmas�na sebep oldu. Bu isyanlar� hem bast�rmak i�in yard�m istemek, hem de d�� politikas�n� g��lendirmek isteyen Osmanl�, Almanya ile olan yak�n ili�kilerine ra�men s�ras�yla �ngiltere, Fransa, Rusya, Yunanistan ve son olarak da Bulgaristan ile ittifak kurmay� denedi ancak ba�ar�l� olamad�.
Son y�llar�nda Osmanl� siyasi a��dan adeta milliyet�ilik ak�mlar� alt�nda par�alanmaya y�z tutmu�, yabanc� devletlerin denetimi alt�nda bir imparatorluktu.
Osmanl� hem siyasi a��dan Balkan bunal�m� sonucu ��kmazlara s�r�klenmi�, hem de ekonomisi bozulmaya, durmadan ba��na dertler a�maya ba�lam��t�. Bunun sonucunda da Abd�laziz ve h�k�metine kar�� bir tepki do�du. Ne h�k�metin padi�aha, ne de padi�ah�n h�k�mete kar�� g�veni kalmam��t�. Bunun �zerine, yeni se�ilen �ttihat-Terakki Partisi ba�a yeni bir padi�ah, Abd�lhamit"i ge�

TAR�H - AYDINO�ULLARI BEYL��

9/7/2010

ayd�no�ullar� beyli�i

TAR�H - T�RKLER�N �SLAM�YET� KABUL�

9/7/2010

t�rklerin islamiyeti kabul�

TAR�H - T�RK-ERMEN� �L��K�LER�

9/7/2010

t�rk-ermeni ili�kileri

AMASYA GENELGES� (B�LD�R�S�)

9/7/2010

AMASYA GENELGES� (B�LD�R�S�) 21-22 Haziran 1919
Havzadaki �al��malar�n� tamamlad�ktan sonra Mustafa Kemal ve arkada�lar�, 12 Haziran 1919da Amasyaya ge�tiler. Milli M�cadele �al��malar�n� s�rd�ren Mustafa Kemal, H�seyin Rauf Orbay, Refet Bele ve Ali Fuat Cebesoy birlikte Amasya Genelgesini haz�rlad�lar. Haz�rlanan bildiri, Erzurumda 15. Kolordu Komutan� Kaz�m Karabekire sunuldu. Onun da onay�n�n al�nmas�ndan sonra, bildiri, 22 Haziran 1919da t�m m�lki amir ve askeri komutanlara telgrafla Abdurrahman Rahmi Efendi taraf�ndan ula�t�r�ld�. Amasya Genelgesi, milli m�cadelenin temel gerek�e, ama� ve y�ntemini ilk olarak belirtmi� oldu. Amasya Genelgesinin yay�nlanmas� �stanbulda bulunan i�gal g��lerinin tepkisini �ekmi�ti. �zellikle �ngilizlerin, Mustafa Kemali geri getirmek i�in �stanbul H�k�meti �zerindeki bask�lar� iyice artm��t�. Mustafa Kemal, �stanbula d�nmedi�i i�in daha sonra g�revinden al�nacakt�r. O s�rada ��i�leri Bakan� olan ve Milli M�cadeleye s�cak bakmayan Ali Kemal Bey, bir genelge yay�nlayarak, Mustafa Kemalin iyi bir asker oldu�unu, fakat �ngiliz bask�s� sonucu g�revinden al�nd��n� duyurmu�tur.
Amasya Genelgesinin i�eri�i ��yledir:
1.Vatan�n b�t�nl��, milletin istiklali tehlikededir.
2.�stanbul H�k�meti, �zerine ald�� sorumlulu�u yerine getirememektedir. Bu hal, milletimizi adeta yok olmu� g�stermektedir.
3.Milletin istiklalini, yine milletin azim ve karar� kurtaracakt�r.
4.Milletin i�inde bulundu�u bu duruma g�re harekete ge�mek ve haklar�n� y�ksek sesle cihana i�ittirmek i�in her t�rl� tesir ve denetimden uzak milli bir heyetin varl�� zaruridir.
5.Anadolunun her bak�mdan emniyetli yeri olan Sivasta bir kongre toplanacakt�r.
6.Bunun i�in her ilden milletin g�venini kazanm�� temsilcinin m�mk�n oldu�u kadar �abuk yeti�mek �zere yola ��kar�lmas� gerekmektedir. Bu temsilciler, M�dafaa-i Hukuk, Redd-i �lhak cemiyetleri ve belediyeler taraf�ndan se�ilecektir.
7.Her ihtimale kar��, bu meselenin bir milli s�r halinde tutulmas� ve temsilcilerin, l�zum g�r�len yerlerde, seyahatlerini kendilerini tan�tmadan yapmalar� laz�md�r.
8.Do�u illeri i�in, 10 Temmuzda Erzurumda bir kongre toplanacakt�r. Bu tarihe kadar di�er illerin temsilcileri de Sivasa gelebilirlerse; Erzurum Kongresinin �yeleri, Sivas genel kongresine kat�lmak �zere hareket edecektir.

ERZURUM KONGRES� (23 Temmuz - 7 A�ustos 1919)
Anadoluda milli m�cadele birli�inin kurulmas�n�n ikinci ad�m� Erzurum Kongresi ile at�ld�. Amasya Genelgesinden sonra �stanbul ve askerlikle ili�kisi kesilen Mustafa Kemale, ba�ta Kaz�m Karabekir olmak �zere Anadoludaki komutan ve m�lki amirlerin b�y�k bir �o�unlu�u verdikleri deste�i s�rd�rmeye devam ettiler. Amasya Genelgesinde yer ald�� gibi, Mustafa Kemal bu d�nemde milli bir kongre toplayarak, milli m�cadele ile ilgili t�m faaliyetleri birle�tirmeyi planl�yordu. Kaz�m Karabekir, milli bir kongreden �nce Do�u illeri i�in b�lgesel bir kongre toplanmas�n�n faydal� olaca�� g�r��ndeydi. Mustafa Kemal, b�lgesel bir kongreye kar�� olmas�na ra�men, Kaz�m Karabekir ve Do�u Anadolu M�dafaa-i Hukuk Cemiyetinin �srarlar� kar��s�nda bir kongre toplanmas�n� ve kongreye kat�lmay� kabul etti. Kongre, 10 Temmuzda toplanmas� kararla�t�r�lm�� olmas�na ra�men, 23 Temmuzda bir okul salonunda 54 delege ile �al��malar�na ba�lad�. Mustafa Kemalin davetli olarak kat�ld�� bu kongreye asil �ye olabilmesi i�in, Erzurum delegesi Cevat Dursuno�lu istifa ederek, kendi yerine Mustafa Kemalin se�ilmesini sa�lad�. �lk g�n, Mustafa Kemal kongre ba�kanl��na se�ildi. Milli bir hal alan kongrede, genel de�erlendirmeler yap�ld� ve do�u illerinin durumu g�r��ld�. Milli m�cadelenin temelleri a��s�ndan �nemli kararlar al�nd�. Erzurum Kongresine kat�lanlar, 17 �ift�i ve t�ccar, 5 emekli subay, 4 emekli memur, 5 ��retmen, 4 gazeteci, 5 hukuk�u, 2 m�hendis, 1 doktor, 6 din adam�, 3 eski milletvekili, 1 general ve 1 eski bakan olmak �zere 54 delegeden olu�mu�tu.
Al�nan Kararlar
9.Milli s�n�rlar i�inde vatan b�l�nmez bir b�t�nd�r; par�alanamaz.

TAR�H - KUZEY KIBRIS"TA T�RK ESERLER�

9/7/2010

kuzey k�br�s"ta t�rk eserleri

OSMANLI BEL��N�N KURULU�U

9/7/2010

Osmanl� Beyli�inin Kurulu�u

Osmanli Beyliginin Kurulusu; Osman Bey, Oguz asiretlerinin ittifakiyla basa ge�tikten sonra, siyasi ve dini bakimdan Anadolunun en itibarli ve n�fuzlu tarikatlerinden Ahilerin m�him bir sahsiyeti olan Seyh Edebalinin kizi ile evlenerek, g�c�n� artirmis idi. Bundan sonra Osman Gazi, Bizansa karsi genisleme politikasini uygulayarak, Ineg�l, Karacahisar ve Yarhisari ele ge�irdi ve b�lgenin m�him merkezlerinden olan Bileciki alarak, burayi beyligin merkezi yapti (1299). Bu tarih devletin kurulus tarihi olarak kabul edilir. Sel�uklu Sultani III. Alaaddin Keykubadin Ilhanli H�k�mdari Gazan Hanin kuvvetleri tarafindan tutulup, Irana g�t�r�lmesi �zerine Sel�uklu �merasindan bazilari ve b�lgedeki T�rkmen beyleri Osman Beye tevecc�h g�stermis; Oguz ananesine g�re onun hakimiyetini tanimayi kabul etmislerdir. Nitekim Oguz beyleri Oguz Han t�resine g�re tertip edilen bir t�rende Osman Beyin �n�nde diz ��kerek, onun verdigi kimizi i�mek suretiyle tabiyetlerini sunmuslardir. Ancak hen�z k��k bir beylik durumundaki Osmanogullarinin, seklen de olsa bu d�nemde, Ilhanli hakimiyetini tanidiklari bilinmektedir. Osman Gazi, beyligini ilan ettikten sonra idaresi altindaki b�lgeleri bes kisma ayirarak buralari g�vendigi ve savaslarda yararlik g�steren kimselere tevcih etti. Oglu Orhana Sultan�n�, b�y�k kardesi G�nd�z Beye Eskisehiri, Aykut Alpe In-�n�y�, Hasan Alpe Yarhisari ve Turgut Alpe de Ineg�l� verdi. Diger oglu Alaaddine ise seyh Edebalinin emin ve nazirliginda, ailenin ge�imi i�in, Bilecik ve havalisinin gelirleri tahsis edildi.1302de Bursa tekfurunun liderliginde birlesen Rum tekfurlarinin Koyunhisar (Bafeon) savasinda agir bir maglubiyet tatmalari, Osman Beyin Bursa ve Kocaeli taraflarina akinlar yapmasini olduk�a kolaylastirmisti. Bir taraftan Bursa �te taraftan Iznik T�rk kusatmasi altinda tutuluyordu. Ancak yaslilik sebebiyle Osman Bey, fetihler i�in oglu Orhani g�revlendirmisti. Nitekim 1324 yilinda Osman Bey vefat etti ve oglu Orhan Bey Osmanli tahtina �ikti.
Orhan Bey, 1326 yilinda Bursayi, uzun s�ren kusatmanin ardindan, ele ge�irince babasinin vasiyetini yerine getirerek, Osman Gazinin naasini Bursaya nakletti ve burayi devletin yeni merkezi yapti. Orhan Beyin komutanlarindan Ak�akoca ve Karam�rsel ise Istanbul kiyilarina kadar akinlarda bulunuyorlardi. Bu fetih ve akinlardan telaslanan Bizans Imparatoru Andranikos b�y�k bir ordunun basinda Osmanlilara karsi harekete ge�tiyse de Maltepe (Palekanon) Savasinda agir bir yenilgi aldi (1329). Bu zafer, Iznik ve Izmitin ele ge�irilmesini kolaylastirmistir. Rumeliye Ge�is; Karasi Beyliginde baslayan taht m�cadelelerinden istifade eden Orhan Bey, Balikesir ve civarini topraklarina katarak, ileride ger�eklesecek olan Rumeli fetihleri i�in m�him bir mevkiye sahip olmustur. Nitekim Karasi Beyliginin deniz g�c� ve Haci Il Bey, Evrenos Bey gibi degerli komutanlar artik Osmanlilarin emrine girmislerdir. Bizans i�indeki taht kavgalari ve Bulgar-Sirp saldirilari karsisinda, gittik�e g��lenen Osmaogullarindan yardim isteyen Kantakuzenin talebi �zerine Orhan Beyin oglu S�leyman, bir orduyla Rumeliye ge�ti (1345). Edirneyi kusatan Bulgar-Sirp kuvvetlerini bozan S�leyman Pasa bu zaferin karsiliginda Geliboludaki �impe Kalesini Bizanstan aldi. B�ylece Osmanlilar ilk kez Rumeli yakasinda bir �s elde etmis oluyordu (1356). S�leyman pasa Gelibolunun ardindan Tekirdaga kadar olan b�lgeleri de ele ge�irerek buralara Anadoludan getirilen T�rkmenleri yerlestirdi. B�ylece Rumelide de T�rklesme hareketi baslamistir. S�leyman Pasanin �l�m�nden sonra Rumelideki fetihler i�in kardesi Murat Bey g�revlendirildi (1359). Ancak 1362de babasi Orhan Beyin de �l�m� �zerine Murat Bey, Bursaya d�nd� ve Osmanlilarin 3. h�k�mdari olarak tahta �ikti (1362).Rumeli ve Balkanlarda Fetihler; I.Murat (H�davendigar) �nce tahtta hak iddia eden kardeslerini bertaraf etmekle ise basladi ve bu arada elden �ikan Ankarayi yeniden aldi. Anadoluda birligin saglanmasinin ardindan Murat H�davendigar, inkitaya ugr

ANADOLU MEDEN�YETLER�

9/7/2010

ANADOLU MEDEN�YETLER�

ANADOLU: (K��k Asya) Tarih boyunca bir �ok g�� ve istilaya u�ram��t�r.
Neden?:
1- �� taraf�n�n denizlerle �evrili olu�u, Avrupa ve Afrika aras�nda deniz ve karadan kolayca
ba�lant� kurulmas�
2- Olumlu iklim �artlar�, verimli topraklar� bol su kaynaklar�na sahip olmas�

ANADOLUDA UYGARLIK NEDEN GEL��M��T�R?
1- G��ler ve istila amac�yla gelen topluluklar sahip olduklar� k�lt�r ve medeniyeti Anadoluya
ta��d�lar.
2- Anadolunun M�s�r, Ege ve Yunan Medeniyetlerine yak�n bir konumda olmas� bu medeniyetlerden
etkilenmesini sa�lam��t�r.

ANADOLU MEDEN�YETLER�: Anadoluda kurulan uygarl�klar s�ras�yla �unlard�r:
1) Hititler, Frigler,Lidyal�lar, �yonlar, Urartular (M� 2.bin-M�.600 y�llar� aras�nda)
2) Persler (M.� 543-333)
3) �skender �mparatorlu�u
4) Roma �mparatorlu�u
5) Bizansl�lar (395-1071)
6) T�rkler (1071-....)

1)-M�.2.B�N- M�.600 YILLARI ARASINDA ANADOLU MEDEN�YETLER�

A)-H�T�TLER:
* Anadoluya Kafkaslardan geldikleri tahmin edilmektedir.
* K�z�l�rmak �evresinde kurulmu�tur. Ba��ehirleri HATTU�A� (Bo�azk�y)d�r.
* Hititler Suriye topraklar� i�in M�s�r ile yapt�klar� sava� sonucunda KADE� ANTLA�MASINI imzalad�lar. Kade� Antla�mas� tarihte bilinen ilk antla�mad�r.
* Hititlerde asillerden olu�an PANKU� denilen bir meclis vard�. Bu meclis kral�n yetkilerini k�s�tl�yordu.
* Hititlerde kraldan sonra en yetkili ki�i TAVANANNA denilen krali�eydi.
* Hititler krallar�n�n hayatlar�n� anlatan ANAL ad�n� verdikleri y�ll�klar� haz�rlayarak, tarafs�z TAR�H YAZICILI�In� ba�latm��lard�r.
* Hititler kayalar� d�zle�tirerek, tanr� kabartmalar� yapm��lard�r.( �vriz ve Yaz�l�kaya Kabartmalar� Hititlere aittir.)
* Hititler Asurlular taraf�ndan y�k�ld�lar.

B)-FR�GYALILAR(FR�GLER):
* Orta Anadoluda(Sakarya nehri �evresinde) M�. 800 y�llar�nda devlet kurdular. Ba��ehirleri GORD�ONdu.
* Kimmerler taraf�ndan y�k�ld�.
* Friglerin en b�y�k Tanr�lar� K�BELE dir.
* Frigler dokumac�l�kta ileri gitmi�lerdir. Frigyal�lar TAPETES ad� verilen hal� ve kilimleri ile �nl�d�rler.

C)-L�DYALILAR:
* Bug�nk� Gediz ve Menderes �rmaklar� aras�ndaki b�lgeye eski �a�larda L�DYA deniliyordu.
* Ba�kentleri SARDES(Sard)d�r.
* Lidyal�lar ticarette geli�tiler. Tarihte PARAy� ilk kez kullanan Lidyal�lard�r.
* Lidyal�lar Efesten ba�lay�p, Mezopotamyadaki Ninovaya kadar uzanan KRAL YOLUnun a��lmas�nda
etkili oldular.
* Lidyal�lara Persler son vermi�tir.
* Lidyal�lar�n k�sa zamanda y�k�lmas�n�n sebebi, ordular�n�n �e�itli kavimlerden toplanan �cretli
askerlerden olu�mas�d�r.(D�zenli ve s�rekli milli ordusunu olu�turamam��t�r.)
D)-�YONYALILAR(�YONLAR):
* �zmir K�rfezinden, G�ll�k K�rfezine kadar olan b�lgeye �YONYA denilirdi.
* Yunanistandan gelen AKALAR buradaki yerli halkla kar��arak, �ehir devletleri halinde ya�ad�lar.
Ba�l�ca �yon �ehirleri �unlard�r: Efes, Milet, �zmir, Fo�a, Bodrum.
* Efesteki ARTEM�S tap�na�� yonlara aittir.
* �yonlar deniz ticaretinde geli�mi�lerdi.
* �yon Edebiyat�n�n en �nemli eseri Homerosun �lyada ve Odesa destan� d�r.
* �yonlar bilim ve sanatta geli�mi�lerdir. Matematikte Tales ve Pisagor, Tarihte Heredot, T�pta Hipokrat, Felsefede Diojen)

E)- URARTULAR:
* Van G�l� ve �evresinde devlet kurmu�lard�r. Ba��ehirleri TU�BA(Van)d�r.
* Urartularda kral �lkeyi sava� tanr�s� HALD� ad�na y�netirdi.
* Urartular madencilik ve maden i�letmecili�inde ileri gitmi�lerdi.
* Urartular kaleler ve su kanallar� ile �nl�d�r. (Toprakkale, �avu�tepe, Patnos ve Kayal�dere kaleleri)

K�LT�R VE MEDEN�YET

DEVLET Y�NET�M�:
1)- Anadoluda kurulan bu devletler genellikle krall�kla y�netilmi�tir. Kral hem ba�komutan, hem ba�
yarg��, hem de ba� rahipti.

NOT: Bu durum kral�n siyasi, askeri ve dini g�c� elinde bulundurdu�unu g�sterir.
Ayr�ca kral�n ba�rahip olu�u laik olmayan bir anlay�� yans�tmaktad�r.
2)- Hititlerde asillerden olu�an PANKU� denilen bir meclis vard�. Bu meclis kral�n yetkil

1453-1641 �STANBULUN ZAPTI-

9/7/2010

1453-1641

�stanbulun zapt�- Rumlar�n Bizans�lar zaman�nda oldu�undan fazla imtiyazlara sahib bulunmalar�- Sultan Fatihin bu husustaki siyaseti ve sebebleri- Ermenilerin Fatih taraf�ndan yard�m g�rerek m�stakil bir Patriklik k�rs�s� ihdas etmeleri- Sultanlar�n g�sterdikleri m�zaheret sayesinde Anadoludan gelen ermenilerin iskan edilmeleri, �o�almalar� ve n�fuz kazanmalar�.

Sultan Murad II. nin 1451 senesinde vefat�n� duyar duymaz, milletin arzusu ile tahta ��kan o�ullar�ndan Sultan Mehmed II. bulundu�u Edirne �ehrinden Bursaya geldi. Pederinin cenaze merasimini �erefine lay�k bir saltanatla yapt�ktan sonra, vasiyeti mucibince �stanbulun fethi olan m�him i�ile me�gul olma�a ba�lad�. Fakat, bu elzem i�in tahakkukundan evvel, bir tak�m engellerin mevcudiyeti Sultan� d��nd�rmekteydi; Rumeli k�tas� Macar k�ral�n�n c�reti y�z�nden huzurunu kaybetmi�ti. Derhal Edirneye gidip, muhtemel ve geriden gelecek her hangi bir taarruzun �nlenmesi hususundan ald�� kararlar� tatbik sahas�na koydu. Muahedeler imzaland�. Rumeli k�sm� emniyet alt�na al�nm�� oldu. Rumeli k�tas�ndaki bu m�him i�leri s�raya koyduktan sonra, tekrar Bursaya ge�erek, Sultan Mehmed, gerek milletin gerekse memleketinde bulunan h�ristiyan tebaalar�n�n temay�l ve zay�f taraflar�na vak�f oldu. Bilgisi bulunm�yan taraflar�n�n ayd�nlanmas� i�in hizmetinde bulunan m�htedi kimselerden laz�m oldu�u malumatlar� ald�ktan sonra faaliyete ge�ti. �lk �nce faydaland�� ve azami derecede i�ine yaram�� olan nokta, Avrupada h�ristiyan prenslerinaralar�nda bo�u�meler� oldu. Bunlar�n galip geldikleri zamanlar bile, galibiyetten sonra i�gal ettikleri memleketi veya idane edecek eyaletlerin taksimi s�ras�nda, aralar� a��l�p birbirlerine ge�erek kazand�klar� zafer sevincinin birdenbire beklenmedik bir anda, bir kar�� taarruzla ma�lubiyetle neticelendi�i ve bu suretle evvelkinden daha peri�an bir hale d��t�kleri g�r�lm��t�r. ��te bu vaziyetten istifade etmi� olan Sultan Mehmet, cihan��mul �an, �eref ve pahas� bi�ilmez f�thuatlar�n�n ana temellerini atm�� bulundu. Harici siyaseti hepsile dostane �ekilde ya�amak, dahilde b�t�n vatanda�lar�n �rk, din ve mezhep fark� g�zetmeden bilatefrik hepsinin sevgi ve tevecc�h�n� kazanmak olmu�tur. Bu itibarla, memleketinde bulunan hristiyanlar aras�nda ilk evvela ermeni vatanda�lar�n�n sevgi, emniyet ve itimad�n� kazanmak oldu. Bu i�te de Sultan Mehmet, zekas�n�n ne derecede keskin oldu�unu bir kerre paha ispat etmi�tir. Zira, ermenilerden ba�lamas� baz�lar�n�n hayretini mucib olmu�tu. Fakat, Sultan Mehmet i�in bu bir siyasi zaruretti, ve ilerde �ok faydal� olaca��n� biliyordu. Filhakika, Ermenilerin 451 tarihinden beri Rumlarla aralar� a��lm��t�, ve z�ddiyet b�y�d�k�e, d��m�nl�k halini alm��. Bu haleti ruhiyeden faydalanmak hususu, bilhassa �stanbul fethinin arifesinde, olduk�a m�him bir rol oyn�yabilir. Siyaset adamlar� hi�bir �rsat� ka��rmad�klar� gibi, hadiselerin en ehemmiyetsiz say�lan taraflar�ndan bile faydalanmay� bilirlerdi. Bir�oklar�na belki bu fikir manas�z

TAR�H - ESK� T�RKLERDE B�L�M VE D�N

9/7/2010

eski t�rklerde bilim ve din

II. D�NYA SAVA�I SIRASINDAK� KONFERANSLARDA T�RK�YE N�N SAVA�A SOKULMASI �LE �LG�L� M�TTEF�K TE�EBB�SLER�

9/7/2010

Deney No: 1
Deneyin Ad�: Milikan"�n Ya� Damlas� Deneyi.
Deneyin Amac�: Elektrik y�k�n�n kuantumlu oldu�unu do�rulamak ve temel elektronik y�k�n de�erinin tayin etmek.
Milikan taraf�ndan geli�tirilen metot; paralel levhal� bir kapasit�rde homojen elektrik alanda hareket eden elektrik y�kl� ya� damlas�na etkiyen kuvvetlerin �l��lmesine dayan�r.
E �iddetindeki homojen elektrik alanda Mo k�tleli Q1 y�kl� ya� damlas�na etki eden kuvvetler �unlard�r;
1-Yer �ekimi kuvveti: Mo.g
2-Havan�n kald�rma kuvveti: ML.g
3-Elektriksel kuvvet. Q.E
4-Stokes"in s�rt�nme kuvveti: 6rv

Ml.g Q.E6rv
E
Mo.g

Levhalar aras�na uygulanan �zel bir potansiyelde elektrik alan kuvvet di�er kuvvetlerle dengelenerek ya� damlas� durgun hale ge�ebilir. Ya� damlas� durgun hale ge�ebilir. Ya� damlas�n�n ihtiva etti�i Q y�k� Q=ne"d�r. burada e; temel elektronik y�k, n ise tam say�d�r.

Elektrik Alan: Durgun y�klere etki etkiyen kuvvetlerin olu�turdu�u aland�r. Birim y�ke etkiyen kuvvet olarak da tan�mlan�r.
Ma�netik Alan: Hareketli y�klere etkiyen kuvvetin olu�turdu�u aland�r. Birim ak�m ��esine etkiyen kuvvet olarak ta adland�r�l�r.
Potansiyel: Sonsuzdaki bir y�k� elektrik alan i�erisinde bir noktaya getirebilmek i�in elektriksel kuvvetlere kar�� yap�lan i�tir.
Potansiyel Fark: Elektrik alan i�erisindeki bir y�k� yine elektrik alan i�erisindeki bir noktaya g�t�rebilmek i�in elektriksel kuvvetlere kar�� yap�lan i�tir.
Viskozite: Ak��kan ortamlar aras�ndaki i� s�rt�nme kuvvetidir. S�cakl�k bas�n� ve yo�unluk gibi fakt�rlerle de�i�ir.
Stokes Kanunu: r yar��apl� bir k�re bir s�v� i�erisinde Vlim h�z� ile d��yorsa k�re �zerine etki eden s�rt�nme kuvveti F=6rv ba��nt�s�yla bulunur.
Durgun Hal Potansiyeli: Elektrik alan kuvveti ile ya� damlas�na etkiyen di�er kuvvetler dengelenerek ya� damlas�n�n h�z�n� s�f�r yapan potansiyel de�eridir.
Kuantumluk: Bir niceli�in s�rekli de�il de kesikli de�erler almas� yani bu�uklu say�larla de�il de tam say�larla ifade edilmesidir.
Limit H�z: Bir par�ac��a etkiyen net kuvvet s�f�r iken par�ac��n d�zg�n do�rusal hareket yapabilmesi i�in gerekli olan h�za denilir.

DENEY�N YAPILI�I
a)Serbest d��me h�z� V1 "in bulunmas�: Elektrik alan uygulanmadan g�� kayna�� al��t�r�l�p milikan odas� ayd�nlat�l�r. Ya� damlalar� enjekt�r ile p�sk�rt�ld�kten sonra ya� damlalar�n�n serbest d��me hareketleri g�zlenir. Belirli bir ya� damlas�n�n belirli bir mesafeyi ald�� zaman� kronometre ile tespit ederiz. Burada kat edilen mesafe �l�� mikroskobunun �zelliklerine ba�l� olarak; S= .10-4 ifadesi ile belirlenir. Burada x b�lme say�s�n� g�stermektedir. B�ylece damlan�n serbest d�� h�z� V1= ifadesinden kolayl�kla bulunur.
b)Durgun hal geriliminin tayini: Milikan odas�na de�i�ik gerilimler uygulayarak damlay� hareketsiz tutan gerilimi buluruz. Bu gerilimde elektrik alan kuvveti �teki kuvvetlerin bile�kelerine e�it ve z�t y�nl� olup damla dengede kalabilir. Q y�k�n� Q=2.10-10 form�l�nden tayin ederiz. Burada bahsi ge�en Ud: durgun hal potansiyelidir.
c)V2 h�z�n�n tayini: Durgunluk geriliminden sonra gerilimi biraz artt�rarak damlan�n hareketini g�zleriz. S ve t �l��mleriyle V2 h�z�n� tayin ederiz. Buradan Q y�k�n� Q=(V1+V2). .2.10-10 form�l�nden tayin ederiz. (Uh:h�zland�r�c� potansiyeldir.)

Deney �l��mleri:

1- Ud= 45 voltt1= 10 snx= 10 br
Uh= 90 voltt2= 9 snx= 10 br

S= .10-4  S= 5,33.10-4
*V1= =5,33.10-4/10V1=5,33.10-5 m/s
Q=2.10-10  2.10-10(5,33.10-5)3/2:45  Q= 1,72.10-18= 17,2.10-19 colomb
Q=n.e  17,2.10-19 = n.1,6.10-19 n=1

*V2= = 5,33.10-4:9  V2= 5,92.10-5 m/s
Q=(V1+V2). .2.10-10 =(5,33+5,92).10-5 2.10-10
Q= 18,3.10-19 colomb
Q=n.e  18,3.10-19 = n.1,6.10-19 n=11

2- Ud= 85 voltt1= 11 snx= 10 br
Uh= 120 voltt2= 19 snx= 10 br

S= .10-4  S= 5,33.10-4
*V1= =5,33.10-4/11 V1=4,85.10-5 m/s
Q=2.10-10  2.10-10(4,85.10-5)3/

T�RK TAR�H�NDEK� B�T�N ISLAHAT HAREKETLER�

9/7/2010

asker alanda nizam-� cedit yerine sekban-� cedit ordusunu kurdu.
��.mahmut e�kinci oca��n� kurdu. yine yeni�eriler isyan edince halk�n ve ulema s�n�f�n�n da deste�iyle yay�nlanan bir hatt� h�mayunla t�m �lkede yeni�eri oca��n� kald�rd� (1926).

d�nemin �slahatlar�:
1-asakir-i mansure-i muhammediye ad�nda yeni bir ordu kurdu.
2-sadece deniz m�hendishanesi mezunlar�n�n kaptan olmas� kararla�t�r�ld�.
3-divan �rg�t� kald�r�larak bakanl�klar kuruldu.
4-m�sadere sistemi kald�r�ld�.
5-posta ve karantina �rg�t� kuruldu.
6-askeri ama�l� ilk n�fus say�m� yap�ld�.
7-memurlar i�in k�yafet zorunlulu�u getirildi.
8-padi�ah portreleri devlet dairelerine as�lmaya ba�land�.
9-medreselerin yan�nda �a�da� e�itim veren okullar a��ld�. ilk��retim zorunlu oldu. r��t�ye (ortaokul) gibi orta dereceli okullar a��ld�.
10-memur yeti�tirmek amac�yla mekteb-i maarif-i adliye, harp okulu, t�p okulu gibi okullar a��ld�.
11-1821"de terc�me odas� ad� ile ilk yabanc� dil okulu a��ld�.
12-e�itim amac�yla avrupa"ya ilk kez ��renci g�nderildi.
13-ilk resmi gazete takvim-i vakayi ��kar�ld�.
14-�uha fabrikas� kurulmaya �al��ld�.
15-��.mahmut �lkeyi tan�mak amac�yla yurt gezisine ��kan ilk padi�aht�r.

�slahat hareketleri

�STANBUL UN FETH�

9/7/2010

Bizansla bozu�ma
Osmanl�lar�n Rumelide Tunaya kadar Balkanlar� fethetmeleri, art�k �evre¬si daralm�� olan ve Avrupa ile Asya aras�nda bir engel olu�turan �stanbul"un fet¬hini zorunlu duruma getirmi�ti. II. Mehmetin tahta ��kt�� s�rada, Bizans�n elinde, �orlu civar�ndaki baz� yerlerle birlikte Marmara k�y�s�nda ki Silivri ve civar�ndaki Bigados, Perintos, Marmara Ere�lisi ve baz� k�yler ile, birka� kez Osmanl�lara ge�ip sonra yine Bizansl�lara b�rak�lan Karadeniz k�y�s�na yak�n, ya da k�y�daki Vize, Misivri, -Ahyolu, S�zebolu, Midye �ehir ve kaleleri kalm��t�.
Osmanl�lar�n �imdiye kadar �stanbul"un fethi i�in ger�ekle�tirdi�i giri�imler, �e�itli,sebeplerle ba�ar�s�zl��a u�ram��t�. Bu �ehir imparatorun elinde bulunduk¬�a Osmanl�lar�n Rumeliye, tamamen hakim olmalar� imkans�z gibiydi; nitekim Varna sava��na gidilirken �anakkalenin ve hatta Sarayburnu ve Bo�az y�n�nde¬ki yerlerin d��man taraf�ndan kesilmi� olmas� ve �stanbul"un da d��man� k��k�r¬tan imparatorun elinde bulunmas� sebepleriyle, Ceneviz gemilerine 40 bin duka alt�m �denerek Rumeli k�y�s�na yerle�tirilen toplar ve lodos dolay�s�yla d��man gemile¬rinin bo�azdan uzakla�mak zorunda kalmalar� sonucunda, g��l�kle Anadoluhi-sar� (Yenicekale)"ndan Rumeli"ye ge�ilebilmi�ti. B�ylece iki k�tadaki Osmanl� hakimiyetinin, sinsi siyasetiyle s�rekli olarak Osmanl�lar aleyhine faaliyette bu¬lunan Bizans y�z�nden ne kadar ciddi tehlikelere d��t��n�, cereyan eden olay¬lar, a��k�a ortaya koymu�tur.
Sultan Mehmet, Karaman seferinden d�n�nce �anakkale bo�az�nda Frenk gemilerinin bulundu�u haberini al�nca derhal �stanbul bo�az�s�na gelip, vaktiyle babas�n�n ge�ti�i ayn� yerden Rumeli taraf�na ge�ti ve Anadoluhisar�"n�n kar��s�na bir kale yap�lmas�n� emretti. B�ylece atlat�lan bu tehlikeli deneyler, hen�z kuv¬vetli bir donanmaya sahip olmayan Osmanl�lar i�in �stanbul"u fethedip sahip ol¬mak suretiyle, bu engeli ortadan kald�rmalar�n� zorunlu hale getiriyordu. Bundan dolay� �nce, sultan�n emri �zerine, Karadenizden gelecek her t�rl� yard�ma en¬gel olmak ve iki k�y� aras�nda kar��dan kar��ya ge�meyi sa�lamak i�in Bo�azkesen hisar� denilen Rumeli hisar�"n�n yap�lmas�na karar verildi. Bu ama�la sultan Meh¬met, Karaman seferinden d�ner d�nmez Anadolu ve Rumeliye fermanlar g�n¬dererek bin in�aat ustas� ve bir o kadar da ��i ve kire��i istedikten ba�ka, in�aata ait malzemenin ilkbahara kadar haz�rlanmas�n� emir ile bo�azda bir kale yapt�¬r�laca��n� bildirdi. Sultan�n kale yapt�rmak istedi�i yer, Bizansl�lar�n Hermane-um Promontarium dedikleri, bo�az�n en dar yeri olup, buradan �ok eski devirlerde de kar�� k�y�ya asker ge�irilmi� oldu�u rivayet edilmi�tir. B�ylece gerekti�inde bo¬�az�n bu dar yerinden kar��ya kolayl�kla asker ge�irilebilece�i gibi, d��man gemilerinin ge�mesine de engel olunarak �stanbul"un yiyeceksiz kalmas� da ger�ekle�tirilecekti. �te yandan bu haz�rl�klar sebebiyle endi�e ve tela�a kap�lan Kostantin, Edirneye el�iler g�nderdi: bunlar, ald�klar� talimat gere�ince, �eh¬zade Orhan�n tahsisat�ndan s�z etmeyecekler ve sultanla anla�mak i�in her fe¬dakarl�� yapacaklard�, imparator, el�ileri arac�l��yla I, Murat tan ba�layarak Osmanl� sultanlar�n�n �stanbulun hemen yak�n�nda bir kale, hatta bir kul�be bile yapmak istemediklerini ve �elebi Mehmetin asl�nda Y�ld�r�m Bayezit"- in Manuelin onay� ile T�rklerin oturdu�u Anadolu k�y�s�ndaki kaleyi yapt��n� bildirdikten sonra II. M e h m e t in kale yapt�rmak suretiyle Frenklerin gidip gel¬melerine engel olmak ve g�mr�k vergilerini kald�r�p �stanbulu a� b�rakmak niye¬tinde oldu�unu ileri s�rm�� ne istiyorsan onu verece�iz demi�tir. Sultan Mehmet, imparatorun el�ileri arac�l��yla s�yledi�i bu s�zleri dinledikten sonra:
Ben �ehirden bir �ey alm�yorum; �ehrin hendekten d��ar�da hi�bir yeri yok¬tur; bu nedenle Bo�azda kale yapt�rmama engel olmaya da hakk�n�z olamaz. Ana¬dolu yakas�ndaki kaleler ile burada oturan halk ve bo� yerler benimdir; Macar kral� �zerimize y�r�d�� zaman, o karadan gelirken Frenklerin kad�rgalar� �anakka¬le Bo�az�na g

SON OSMANLI MEBUSLAR MECL�S�N�N TOPLANMASI (12 OCAK 1920)

9/7/2010

SON OSMANLI MEBUSLAR MECL�S�N�N TOPLANMASI (12 OCAK 1920)

1-Se�imlerin yap�l�p mebuslar meclisinin toplanmas�na itilaf devletleri kar��mad�lar.
YORUM: Bunun nedeni, itilaf devletleri toplanacak olan bu meclisin bar�� karar� alaca��n� umuyorlard�.

2-Mustafa Kemal Mebuslar Meclisinin �stanbul"da toplanmas�na kar�� kt�ysa da bu g�r�� kabul edilmedi. Meclisin padi�ahs�z olamayaca�� ne s�r�ld�.
YORUM: Mustafa Kemal �stanbul"un d��man i�gali alt�nda olmas� nedeniyle bask� alt�nda olunaca�� ve bu nedenle meclisin �zg�rce �al��amayaca��n� d��nd�.

3-Mustafa Kemal mebuslardan kendisini meclis ba�kan� se�melerini istediyse de bu durum ger�ekle�medi.
YORUM: ��nk� e�er meclis d�� bir m�dahaleye u�rarsa �al��malar�n Anadolu"da devam ettirilebilmesi i�in.

4-Mustafa Kemal Mebuslardan yurdun kurtar�lmas�na �ncelik veren bir M�dafa-i Hukuk grubu kurmalar�n� istedi. Mebuslar bunun yerine Felah-� Vatan ad�yla ba�ka bir grup kurdular.
YORUM: Felah-� Vatan grubunun �al��malar�yla kongre kararlar�na benzeyen Misak-� Milli kararlar�n� Mebuslar Meclisi kabul etti.

Mustafa Kemal Mebuslar Meclisi"nde �� ey istemi�tir:
1-Ba�kan se�ilmek. Ger�ekle�medi.
2-M�dafa-i Hukuk grubunun kurulmas�n�. Ger�ekle�medi. Ancak onun yerine Felah-� Vatan ad�yla ba�ka bir grup kuruldu.
3-Kongre kararlar�n�n al�nmas�n� istedi. Ger�ekle�ti. Bu kongre kararlar� Misak-� Milli.

M�SAK-I M�LL� (28 OCAK 1920)

1-I. D�nya Sava��"nda itilaf devletleri taraf�ndan i�gal edilen Arap b�lgelerinin gelece�i hakk�nda b�lge halk� �zg�rce karar vermelidir.
YORUM: Araplar kendi geleceklerini kendileri belirleyebilecekti. Dikkati �eken di�er bir �zellik ise; bu karar Wilson ilkelerine uygun bir karard�.

2-Mondros Ate�kesi imzaland�� s�rada i�gal edilmeyen ve �o�unlu�u T�rk olan yerler birbirinden ayr�lmaz bir b�t�nd�r.
YORUM: Vatan�n b�t�nl�� korunacak ve i�gal edilen yerler kurtar�lacakt�r.

3-Bat� Trakya(Meri� nehri bat�s�), Kars, Ardahan ve B

G�KT�RKLER

9/7/2010

G�K-T�RKLER
Asya B�y�k Hun imparatorlu�undan sonra, her bak�mdan temsil etti�i T�rk k�lt�r� itibariyle 2. s�per T�rk imparatorlu�u niteli�inde olan G�k-T�rk hakanl��, T�rk s�z�n� ilk defa resmi devlet ad� olarak benimsemekle b�t�n bir millete ad vermek �erefini kazanm��, Do�u Sibiryadaki Yakut T�rkleri ile bat�da Ogur (Bulgar) T�rklerinin bir k�sm� d��ndaki T�rk as�ll� b�t�n k�tleleri kendi idaresinde birle�tirmi�tir. Hakanl��n y�k�lmas�ndan sonra bir yelpaze gibi a��larak d�rt tarafa yay�lan �e�itli T�rk z�mreleri gittikleri yerlerde T�rk ad�n� ve G�k-T�rk idari, siyasi ve iktisadi geleneklerini ya�atm��lard�r. Yine b�t�n bu T�rklerin tarihinde G�k-T�rk te�kilat�n�n, edebiyat�n�n, t�re ve hayat telakkisinin izleri g�r�lm��t�r. G�k-T�rk-lerden sonraki �a�larda, R T�rk�esi (Ogur leh�esi) m�stesna, b�t�n T�rk leh�e ve a��zlar� G�k-T�rk T�rk�esinin damgas�n� ta��r. Do�udan bat�ya:Orta Asya, T�rkistan, Mavera�nnehir, Kuzey Hindistan, iran, Anadolu, Irak, Suriye ve Balkan T�rkleri, G�k-T�rkler yolu ile T�rkt�r.
Bizim bug�n di�er T�rk devlet ve z�mrelerinden ay�rdetmek �zere G�k-T�rk (K�k-T�rk) dedi�imiz bu topluluk ve devletin ad� T�rk veya T�r�k idi. Ancak, kitabelerin bir yerinde kendini G�k-T�rk olarak tan�tm�t�r ki, G�ke mensup, ilahi T�rk manasma gelen bu tabir V. Thomsene g�re hakanl��n parlak devresine i�aret etmekte olmal�d�r (herhalde Mu-kan Kagan zaman�).
G�k-T�rk hakanl�� a��nda, daha do�rusu 6.-9. as�rlarda Orta Asyada tarihi rol oynayan topluluklar�n, �e�itli adlar alt�nda grupla�an T�lesler oldu�u anla��lmaktad�r. T�rk�e T�les kelimesi ihtimal as�l, k�k, temel manalar�na gelmektedir. Bk. L. Bazin, Les Calendriers..., s. 661, 667.
T�les (T�l�s, Tolis, �incede Tie - lo, Tieh - le)ler, �in kaynaklannda eski Hun boylanndan olarak zikredilen ve b�t�n Orta Asyaya yay�lm�� kalabal�k T�rk k�tleleri b�t�n�d�r. Sui-shu (�in Sui hanedan�mn - 581 - 618-y�ll��)da 50 kadar kabilesi say�lmakta ve ��yle s�ralanmaktad�r: li Baykal g�l�n�n kuzeyinde, 5i Tola �rma�� kuzeyinde, 5i Tanr� da�lar� kuzey ete�inde, 9u Altaylar�n g�neybat�s�nda, 4� Kang (Semerkant havalisi) krall��n�n kuzeyinde, 10u Seyhun boyunda, 4� Hazar�n do�usu ve bat�s�nda, 6s� Fu-lin(Bizans)in do�usunda . Ancak Baykal g�l�nden Karadenize kadar yay�lan bu topluluklar�n hepsini de T�rk men�eli saymak do�ru olmasa gerektir. En bat�da g�sterilen baz�lar�n�n (mesela Alanlar) iranl� olduklar� biliniyor. Wu-hun (=Ugor)lar da Urall� bir kavim grubudur .Ayr�ca Ogur boylar�n�n da Tieh-leler olarak zikredildi�i anla��lmaktad�r. T�les boylar�n�n, ta��d�klan adlar hen�z tamamen ��z�lememi� olmakla beraber, Hunlardan geldikleri ve um�miyetle dil ve �rflerinin G�k-T�rklerinkinin ayn� oldu�u belirtilmi�tir . Baz� �in kay�tlar�na g�re, Tabga�lar devrinde (386-534), y�ksek tekerlekli araba kulland�klanndan dolay� Kao-k� (Chao-che = y�ksek tekerlek) diye adland�r�lan bir k�s�m T�les kabileleri di�er T�rkler gibi kendilerini kurt atadan t�remi� kabul ederlerdi. Ayr�ca, Tang-shu (�in Tang s�lalesi -618-906- y�ll��)da da 15 T�les kabilesinin adlan verilmi�tir. G�k-T�rk hakanl�� zaman�nda Orta ve Do�u Asyada grupla�an T�lesler ile di�er ilgili b�lgelerdeki topluluklar �unlard�r:
1. Tardu� (�incede Sie Yen-to, Hsieh Yen-to. Hsie/ = Sir/ Yen-to = Tardu�?) lar .T�les kabilelerinden bir grup (herhalde Tardu�: Hakan Tar-dunun unvan� ile an�lanlar: Bat� G�k-T�rkleri= On-oklar) Altaylar�n bat�-s�nda oturmakta olup T�leslerin en zengin ve kuvvetlileri olarak g�sterilirler.
2. Uygurlar. T�leslerden bir k�tle. Tola �rma��n�n kuzey sahasmda yer alm��lard�.
3. On-0klar (ihtimal Tardu� diye de adland�r�lan T�les grubu), Altaylardan Seyhun (S�r-derya) yak�nlar�na kadar uzanan geni� b�lgede g�r�n�yorlar. �u �rma��-Is�k g�le g�re, 5i do�uda To-lu (sol kanad), 5i bat�da Nu-�i-pi (sa� kanad) ad� ile 10 kabileden kurulu olup, Bat� G�k-T�rkleri diye de an�lm��lard�r. T�rgi�ler (a�.bk.) To-lulardan idiler. Ayr�ca bunlar-dan bir k�sm� �u-y�e (�i�il?) ve �u-mi (�umul) adlar� ile an�lan T�rk kabi-leleri i

YAKIN�A�"DA ORTAYA �IKAN S�YASAL AKIMLAR

9/7/2010

YAKIN�A�"DA ORTAYA �IKAN S�YASAL AKIMLAR YAKIN�A� BA�LARKEN

Yak�n �a� siyasi d��nceleriyle anlat�lmak istenen; Frans�z ihtilalinden yirminci y�zy�l�n ba��na kadar ge�en s�rede ya�anan siyasi geli�melerdir. Bu geli�meler ve siyasi g�r��ler elbetteki bir anda ortaya ��kmam��t�r. G�r��lerin ortaya ��kmas�n�n temelinde ekonomi �nemli bir yer tuttu�u gibi, tarihsel geli�melerin de �nemli bir pay sahibi oldu�unu belirtmeliyiz. A�a��da bu g�r��ler ele al�nm��, nas�l ortaya ��kt�klar�, kimlerin ortaya att��, geli�imleri ve sonu�lar�ndan bahsedilmektedir. Fransa da ortaya ��kan ancak sonu�lar�yla b�t�n d�nyay� etkileyen ihtilal, ��k�� noktas� olarak se�ilmi�tir. Zaten tarih kaynaklar� da etkileri g�z �n�nde bulunduruldu�unda, Frans�z ihtilalini, yak�n �a��n ba�lang�c� olarak belirtir. Bu sebeple �ncelikle ihtilalden bahsetmek do�ru olacakt�r.
A.FRANSIZ �HT�LAL�- D�NYAYI SARSAN ON YIL
Avrupa"da mitoloji ve dinsel d��n��n insan d��n�� zerindeki mutlak egemenli�inin sona ermesi ve ak�l �a��n�n ba�lamas� Eski Yunan Sofistleri ve Sokrates"in ortaya ��kmas�yla m�mk�n olmu�tur. Bu geli�me insanl�� sarsan, silkeleyen ilk �nemli ad�md�r.
D�nyay� sarsan, inan� alan�nda ortaya at�lan ikinci �nemli ad�mda tek tanr�l� dinlerdir.
Onuncu y�z y�lda ba�layan R�nesans ve b�y�k ke�ifler hareketi ve bununla ortaya ��kan geli�meler, fikir alan�nda ve sosyal alanda b�y�k �nem ta��maktad�r. On sekizinci y�z y�lda bir yandan derebeylik, bir yandan mutlak krall�klar� tehdit eden, sonrada ortadan kald�ran Sanayi Devrimi ger�ekle�mi�tir. Sanayi Devrimi"nin g�c�n� ve kayna��n� R�nesans hareketinden ald��n� s�yleyebiliriz.
��te bu kaypak devirde Fransa"da ba� g�steren bir hareket, �ok k�sa zamanda Fransa s�n�rlar�nda d��ar� ta�arak b�t�n d�nyada geni� yank�lar uyand�rd�. 1789"dan 1799"a kadar s�ren ve bir biri arkas�nda bomba gibi patlayan olaylarla y�kl� olan bu d�nem pek yerinde bir deyimle "D�nyay� Sarsan On y�l " olarak adland�r�l�r. Bu on y�l Frans�z Devrimi"nin ortaya �

KAPIKULU ASKERLER�

9/7/2010

KAPIKULU ASKERLER�
Osmanl� Devletinin s�rekli ordusunu olu�turan ve do�rudan padi�aha ba�l� olan yaya, atl� ve teknik s�n�ftan asker ocaklar�na verilen ad.

Kap�kulu ocaklar�n�n kurulmas�ndan �nceki d�nemde Osmanl� Devletinin askeri g�c�n� yayalar ve m�sellemler olu�turuyordu. Bu birlikler t�marl� sipahiler, ak�nc�lar, azaplar, voynuklar, martoloslar ve cerahorlarla destekleniyordu. I. Murad d�neminde (1360-89) �rg�tsel kurulu�u tamamlanan kap�kulu ocaklar�, 16. y�zy�lda yeniden d�zenlendi. Bu yap�da, yaya ve atl� olarak iki ana s�n�f vard�. Acemi o�lanlar�, yeni�eriler, cebeciler, top�ular, top arabac�lar� yay s�n�f�n�, sipahiler, silahdarlar, sa� ulufeciler, sol ulufeciler, sa� garipler, sol garipler de atl� s�n�f� olu�turuyordu. Kap�kulu ocaklar�, Bekta�ili�in g��l� bi�imde �rg�tlendi�i Osmanl� kurumlar�ndand� ve bu nedenle oca�a Oca�-� Bekta�iyan, askerlerine taife-i Bekta�iye, ocak subaylar�na sanadid-i Bekta�iyan, y�kselme yoluna da ilsile-i Bekta�iyan deniliyordu. Bekta�ilikteki alegorik simgeler de (�rn. b�rk, kazan) aynen kap�kulu ocaklar�na al�nm��t� ve Bekta�i dervi�leri ocak ortalar�n�n �yesi say�l�yordu.

Osmanl� Devletinin s�n�rlar� geni�ledik�e kap�kulu ocaklar�nda da yeni d�zenlemelere gidildi. �stanbulun al�n��ndan sonra, Geliboludaki Acemi Oca�� d��nda �stanbulda ikinci bir Acemi Oca�� kuruldu. A�a b�l�kleri de kap�kulu k�sm�na al�nd�; ocak subaylar�n�n r�tbeleri ve yetkileri belirlendi. S�n�r boylar�ndaki kalelerin korunmas� i�in, kap�kulu kapsam�nda yerlikulu yeni�erisi (g�n�ll� yeni�eri), cebeci, top�u, la��mc�, humbarac� ortalar� kuruldu. Kap�kulu ocaklar�nda, dev�irme ve pen�ik yasalr�na g�re asker yeti�tirilirdi. Adaylar (dev�irmeler ve pen�ik o�lanlar) acemi ocaklar�ndaki e�itimden sonra kap�ya ��kma denen i�lemle �m�r boyu asker olarak kap�kulu s�n�flar�na al�n�rlard�. Ba�ka bir meslek edinmeleri ve evlenmeleri yasakt�. B�t�n kap�kulu askerleri oda denen k��lalarda cemaatler olu�turur, her cemaat de kendi i�inde b�l�klere ayr�l�rd�.

Sava�� bir s�n�f olan kap�kulular�n g�revleri kat� ve �d�ns�z kurallara ba�lanm��t�. Bu kurallara kavanin-i yeni�eriyan denirdi. Kap�kullar� kent g�venli�inden ve s�n�rlar�n korunmas�ndan sorumluydu. Silah olarak genellikle t�fek, k�l��, ok ve yayi kalkan, m�zrak kullan�rlard�. Osmanl� padi�ah�n�n kap�kulu ocaklar�n�n Birinci Ortas�n�n yolda�lar�ndan say�lmas�, ulufe g�n� yeni�eri a�as� giysisi ile k��laya gelmesi ve ulufesini almas�, at �st�nde bir kase �erbet i�mesi gelenekti. Ulufeleri �� ayda bir galebe divan�nda da��t�lan kap�kullar� padi�ahlar�n tahta ��k��lar� (c�lus) ve sefere gidi�lerinde de bah�i� al�lard�. Kap�kulu k��lalar�n�n bir b�l�m� Atmeydan�nda, bir b�l�m� �ehzadeba��ndayd�.

Kap�kullar�n�n disiplini 17. y�zy�lda bozuldu. Dev�irme ve pen�ik sistemleri i�lemez duruma geli ve oca�a rasgele asker al�nmaya ba�land�. �stanbulda s�k s�k ��kan ayaklanmalar, genellikle kap�kullar�nca y�nlendiriliyordu. 1632de IV. Murad�n reform giri�imi ge�ici bir iyile�me sa�lad�. K�pr�l�ler d�neminde de ocaklardaki disiplin yeniden kuruldu. II. Mustafan�n, III. Ahmedin, III. Mustafan�n ve III. Selimin bu konudaki reform �abalar�n�n �o�u b�y�k ayaklanmalar kar��s�nda ba�ar�s�zl�kla sonu�land�. II. Mahmud 1826da oca��n humbarac�, barut�u, la��mc� gibi teknik s�n�flar�n� k�kl� reformlarla yeniden �rg�tlerken, �b�r kap�kulu ocaklar�n� kald�rd�.

YEN� �ER� OCA�I

Sultan II. Mahmut, Avrupa ordular�n�n ald�� e�itimle yeti�tirilmek �zere e�kinci ad� verilen yeni bir askeri �rg�t kurulmas�n� emretti. Yeni e�itimi istemeyen Yeni�eriler ayakland�. Bu durumdan yaralanan II. Mahmut, Yeni�eri oca��n�n kald�r�ld��n� bir fermanla halka duyurdu.
Askerlere yak��mayan davran��lar i�ine giren sarho� Yeni�eriler, zaman zaman halk�n can�na ve mal�na zarar vermeye ba�lam��t�r. Bu nedenle de halk�n nefretini kazanm��lard�. O d�nemlerde �ok de�er verilen ilmiye s�n�f�na yapt�klar� hakaretler, halk ile ilmiye s�n�f�n�n, Yeni�erilere kar��, cephe almalar�na sebep

ESK� MISIR G�ZEM�

9/7/2010

ESK� MISIR G�ZEM�
ESK� MISIR TAR�H�
Yontmata� devrinde M�s�r, tropikal bir iklimin etkisindeydi ve bu iklime uygun bitki �rt�s�yle kapl�yd�. Konutlar hen�z vadinin �st�ndeydi, ba�l�ca etkinliklerini ise, avc�l�k ve bal�k��l�k olu�turuyordu. Yontmata� devri sonunda, b�t�n Afrikada bir kaya sanat� geli�ti, Yukar� M�s�rdaki kayalar ve ma�ara duvarlar�, hayvan resimleri, av sahneleri ve gemicilikle ilgili �e�itli g�r�nt�lerle s�slendi.
Cilal�ta� devri ba�lar�nda, Nil vadisinin co�rafi olu�umu tamamland� ve yava� yava� tah�l tar�m�, keten ekimi ve dokumac�l��, has�r i��ili�i ve ��mlek�ilik geli�meye ba�lad�. K�ylerin eski g�r�n�mleri de�i�ti, sazdan kul�belerin yerini kerpi�ten evler ald�. 4000 y�l�na do�ru benimsenen teknikler giderek yetkinle�tirildi, bunun yan� s�ra fildi�i i��ili�i ortaya ��kt�, k��k heykellerin yap�m�na giri�ildi. Bu d�nemde kuzey k�lt�r�yle g�ney k�lt�r� aras�ndaki fark giderek iyice belirginle�ti. �ki uygarl�k merkezi birbirine ko�ut olarak d�zenlendi: Kuzeyde ba��na k�rm�z� bir ta� giyen ve Osiris taraf�ndan korunan kral, bat� ve do�u eyaletlerini y�netiyordu; g�neyde bulunan bir ba�ka kral da ba��na beyaz bir ta� tak�yor ve tanr� Sethi taraf�ndan korundu�unu d��n�yordu; g�ney eyaletlerinin egemenli�iyse onun elinde bulunuyordu.
Eski M�s�r yakla��k �� bin y�l varl��n� s�rd�rd�kten sonra, �.S. 395te Bizans egemenli�i alt�na girerek H�ristiyanl�� yada K�ptili�i benimsedi ama H�ristiyanlar ve Araplar, bu son derece geli�mi� uygarl��n izlerini silemediler. �.S.VI. yyda imparator �ustinianos, Philaideki �sis Tap�na��n� (H�ristiyan m�s�rdaki son pagan merkezi) kapatt�r�nca, d�nyan�n en eski uyarl�� say�lan bu uygarl��n �st�ne b�t�n kap�lar kapanm�� oldu.
Daha sonra Frans�z Jean-Fran�ois Champollionun hiyeroglif yaz�lar�n� incelemesi ve dolay�s�yla o tarihe kadar karanl�kta kalm�� bir�ok soruya ��k tutmas� sonucunda Eski M�s�r uygarl��yla ilgili pek �ok �ey ��renildi.
XIX. yya kadar, M�s�r tarihi Eski Yunan yazarlar�n�n, �zellikle de Herodotos, Sicilyal� Diodoros ve Stranbonun yazd�klar�ndan ��reniliyordu; ayr�ca M�s�rl� rahip Manethonun Aigyptiake adl� yap�t�ndan da yararlan�l�yordu; Manethon bir M�s�r tarihi yazmaya giri�mi� ve M�s�r firavunlar�n� 31 s�lalede toplayarak bir firavunlar listesi yapmaya �al��m��t�r. Bu b�l�mleme modern bilimler taraf�ndan her zaman kullan�lm��t�r. G�n�m�zde Eski M�s�r bilimi (ejiptoloji) hen�z �ok yeni bir bilim dal�d�r, ama inceledi�i yaz�tlar ve arkeoloji gere�leri o kadar zengin ve o kadar �e�itlidir ki, daha �imdiden Tarih �ncesi d�nemden H�ristiyanl�k d�nemine kadar Eski M�s�r uygarl��n�n ve tarihinin ana hatlar� �izilebilir, en �zg�n yanlar� belirtilebilir.

ESK� �MPARATORLUK

Piramitlerle simgelenen eski imparatorluk d�nemi Eski M�s�r�n Alt�n �a�� say�l�r. Bu d�nemde ger�ekle�tirilen an�tsal yap�larda art�k tu�lan�n yerini ta� alm�� ve piramitler bi�iminde krall�k mezarlar�n�n yap�lmas�na olanak verilmi�tir. Menfis gene ba�kent olarak kalm��, yer alt� g�m�tl�kleri Sakkara ve Gize yaylalar�na yay�lm��t�r.
III. , IV. , V. ve VI. S�laleleri kapsayan Eski imparatorluk, kral Zoserin h�k�mdarl��yla ba�lar (2700e do�ru); bakanlar�ndan �mhotep, Zoser i�in, Sakkaradaki basamakl� piramidin mezar kompleksini yapt�rm��t�r. Sina ve N�byeye yap�lan seferler hen�z bu d�nemde ba�lam��t�r; bu da M�s�rl�lar�n daha o d�nemde bir yandan de�erli ta� ve bak�r sa�lamak, �te yandan da s�n�rlar� korumak amac�yla �rg�tlenmi� olduklar�n� g�sterir.
IV. s�lale (2620ye do�ru) olduk�a �nl�d�r. S�lalenin ilk firavunu Snefrunun Libya, N�bye ve Sinaya karl� seferler yapt�� ve oralardaki t�rkuvaz yataklar�na bir d�zen getirdi�i bilinir. ard�llar� olan keops, Kefren ve Mikerinos ise Gizede kendilerine mezar olarak yapt�rd�klar� d�z y�zl� �� b�y�k piramitle �n sa�lam��lard�r.

V. s�lale(2560a do�ru) d�neminde krall�k tanr�s� olarak Renin �st�nl��n�n kabul edildi�i g�r�ld�. Bundan b�yle firavunlar "Renin o�lu" olarak adland�r�lmaya ba�land�lar. Bu firavunlar G�ne� tanr�ya �ok say�da tap�naklar yapt�rd�lar. Bu d�nemde, Userkaf, Menkauhor, �sesi ve Unas gibi krallar h�k�m s�rd�; bunlar�n piramitleriyse Abukir, Dahru� ve Sakkarada yap�ld�.
VI. s�lale (2420ye do�ru) d�neminde, krall�k otoritesinde bir zay�flama, buna kar��l�k eyaletlerdeki valilerin (nomarkhes) g��lerinde de artma g�r�ld�. Firavunlar (Teti, Userkarei Papi I, Merenre, Papi II) bun

ERMEN� SORUNUNUN ORTAYA �IKI�I

9/7/2010

ERMEN� SORUNUNUN ORTAYA �IKI�I
Osmanl� �mparatorlu�unun ��k�nt� d�nemine girmesini takiben Rusya, �ngiltere, Fransa ve Avusturya-Macaristan �mparatorlu�unun te�vikiyle, imparatorlu�u olu�turan milletler birbiri ard�na ba��ms�zl�k m�cadelesine giri�mi�ler ve bunda ba�ar� sa�lam��lard�r. Bu geli�meler Ermeniler i�in de �rnek te�kil etmi�, onlar da Osmanl�lar� par�alamak isteyenlerin maddi ve manevi deste�iyle yer yer ayaklanmalar ba�latm��lard�r.
B�ylece, 19. y�zy�l�n ikinci yar�s�ndan itibaren bir "Ermeni sorunu"ndan s�z edilir olmu�tur.

Bu d�nemde d�nya g�� dengesinde giderek daha �nemli bir devlet olarak ortaya ��kan �arl�k Rusyas� Osmanl� Devleti topraklar�n� bir do�al yay�lma alan� olarak kabul etmekte ve Osmanl�lar�n s�rt�ndan g�neyde s�cak denizlere a��lma hedefini g�tmektedir. Bu hedefe ula�mak i�in kulland�� ba�l�ca ara�lar� sava�lar�n yan� s�ra, Osmanl� y�netimi alt�ndaki Hristiyan toplumlar�n hamisi rol�n� oynamakt�r. Di�er taraftan d�nemin di�er iki ba�l�ca g�c� olan �ngiltere ve Fransa da Osmanl� Ermenilerini Protestanl�k ve Katolikli�e kazand�rmak amac�ndad�r ve bu ama�lar ba�lam�nda, �stanbulda 1830da Ermeni Katolik, 1847de Ermeni Protestan kiliselerini kurdurmu�lard�r. Rusya, �ngiltere ve Fransan�n Osmanl� Ermenilerine ve di�er Hristiyan toplumlara g�sterdikleri bu ilginin gerisinde esas itibariyle az�nl�klar� himaye g�r�nt�s� alt�nda Osmanl� Devletinin i�i�lerine m�dahale edebilmek ve imparatorlu�u par�alamak amac� yatmaktad�r
Boghos Nubar taraf�ndan Fransa D��i�leri Bakan�na g�nderilen mektubun kopyas�. (�lk sayfa tam olarak, ikinci sayfada ise selamlar ve Boghos Nubar�n imzas� g�r�lmektedir).

Ermenilere bu g��lerce Do�u Anadoluda bir Ermenistan devletinin kurulmas� vaad edilmi�tir. Halbuki s�z konusu d�nemde bu b�lgedeki Ermeni n�fusu b�lge genel n�fusu i�inde ancak %15 oran�nda bir yer i�gal etmektedir. �rne�in, en kalabal�k olduklar� Bitlis"te bile n�fusun 1/3 �n� dahi te�kil edememektedirler.

21 Temmuz 1915. Sult

TAR�H - KARDE� KATL� VE FAT�H KAN�NN�MES�NDEK� YER�

9/7/2010

karde� katli ve fatih kan�nn�mesindeki yeri

TAR�H - T�RK TAR�H� VE ERMEN�LER

9/7/2010

t�rk tarihi ve ermeniler

SEYH SA�T �SYANI

9/7/2010

seyh sait ayaklanmas�n�n eleba��s�d�r. 1865"te palu"da do�mu�tur. �eyh mahmud"un o�lu olup, medrese ��renimi g�rd�. torunu ile r�portaj...

CEM SULTAN VE II. BAYEZ�D ARASINDAK� TAHT KAVGASI

9/7/2010

CEM SULTAN VE II. BAYEZ�D ARASINDAK� TAHT KAVGASI

��NDEK�LER
a) Cem Sultan`�n Hayat�...........................................................................1
b) II. Bayezid"in Hayat�……………………………………………….2-3
FAT�H"�N �L�M� �LE BA�LAYAN TAHT KAVGASI… ……………………..4-5
a) Cem Sultan"�n Kahire"ye Gitmesi………………………………………………...5
b) Cem Sultan"�n Anadolu"ya Geri D�nmesi……………………………………...5-6
c) Cem Sultan"�n Rodos ��valyelerine S��nmas�………………………………...7-8
d) Cem Sultan"�n Fransa"ya G�t�r�l��………………………………………….8-9
e) Cem Sultan"�n Papa Taraf�ndan Roma"ya G�t�r�lmesi ve �l�m�…………9-11
f) �l�m� Sonras�…………………………………………………………………….11
Sonu�…………………………………………………………………………………………12
Bibliyografya……………………………………………………………………………..13-14

YAZAN
ABDULLAH B�L�K

A - CEM SULTAN VE II. BAYEZ�D ARASINDAK� TAHT KAVGASI
Abdullah Bilik
�stanbul`u fethetmi� olan Fatih Sultan Mehmed`in o�ullar�ndan Cem Sultan ve II. Bayezid babalar�n�n �l�m�nden sonra taht kavgas�na giri�mi�lerdir. Fatih Sultan Mehmed �lmeden �nce veliaht olarak herhangi birini se�memi�tir. Bu y�zden iki karde�in de tahta ge�me hakk� vard�. Her iki �ehzade kendisini taht�n varisi olarak g�r�yordu. �ki karde�inde kendilerini hakl� ��karacak sebepleri vard�. Nihayetinde iki karde� aras�nda ba�layan bu b�y�k taht kavgas� II. Bayezid`in taht� ele ge�irmesi ile bitmemi�tir. �areyi Rodos ��valyelerine s��narak tekrar taht� ele ge�irebilece�ine inanan Cem Sultan`�n Avrupa"ya gitmesi ile s�r�p gitmi�tir. Bu kavga bir i� sorun iken Cem Sultan`�n Rodos`a s��nmas� ile uluslararas� bir sorun haline gelmi�tir. Cem Sultan daha sonra yapt�� hatay� anlam�� fakat i� i�ten ge�mi�ti. Cem Sultan ve II. Bayezid aras�ndaki taht kavgas�ndan s�z etmeden �nce hayatlar� hakk�nda k�sa bir bilgi vermek istiyorum.
a) Cem Sultan`�n Hayat� (1459 -1495)
Cem Sultan Fatih Sultan Mehmed`in k��k o�lu olup 23 kanun 1459 (27/28 safer 864) Pazar g�n� sabaha kar�� Edirne Saray�nda d�nyaya geldi . Annesinin �i�ek Hatun oldu�u bilinmekle beraber annesinin nereli oldu�u tam olarak belli de�ildir. Cem Sultan hen�z kundakta bir bebekken babas�n�n sert bir darbesine maruz kald�� i�in g�z�nde �a��l�k belirdi�i ve b�t�n �mr� boyunca bu izi ta��d�� rivayet edilir . �lk terbiyesini sarayda alan Cem Sultan be� ya��na gelince e�itimi i�in bir hocaya verildi ve on ya��na kadar sarayda e�itildi. Sarayda kald�� s�re� i�erisinde annesinden �talyancay� ve Rumcay� okuyup yazacak kadar g�zel ��rendi. Cem Sultan on ya��na geldi�inde 1469 y�l�nda babas� taraf�ndan Kastamonu Sancak Beyli�ine g�nderildi. Kastamonu o devirde alimlerin, �airlerin, sanatkarlar�n ya�ad�� zengin ve g�zel bir �ehir olmakla birlikte ilim ve sanat merkezi idi. Kastamonu, Cem Sultan`�n �iirlik y�n�n�n ortaya ��kmas�nda uygun bir muhit oldu. �lk gazellerini de burada yazmaya ba�lad�. Cem Sultan burada Arap�a ve Fars�ay� ��rendi .
Cem Sultan, �ehzade Mustafa`n�n �l�m� �zerine 1474 y�l�nda onun yerine Karaman valili�ine getirildi. Konya, Sel�uklu Devleti`nin ba�kenti olmas� m�nasebetiyle geli�mi� bir �ehirdi. Cem Sultan, burada bir taraftan �iirle me�gul olurken di�er taraftan da v�cudunu geli�tirerek ata biniyor, g�z kullan�yor, ok at�yor vb sporlar yap�yordu. Konya`n�n idaresini �stlendi�i gibi imar faaliyetlerinde de bulunuyordu. Yapt�� bu faaliyetlerden dolay� halk taraf�ndan sevilen bir ki�i haline geldi. Karamano�lu Kas�m Bey`le ilk defa burada tan��t� ve dostlu�unu kurdu. Konya Saray�`nda, Cem Sultan`�n etraf�nda Lalas� Gedik Ahmed Pa�a, Frenk S�leyman, Sofu H�seyin, Hatipzade Nasuh, Defterdar Ahmet gibi �nemli devlet adamlar� ve ayr�ca Rum ve �talyan dan��manlar� vard� . Cem Sultan, Sarayda defterdar ve ni�anc� gibi g�revlere edebiyatla u�ra�an kimseleri atam��t�r. Ayr�ca Haydar, Sehai, La`li, Kandi ve �ahidi gibi �airleri etraf�na toplam��t�r . Cem Sultan, �iirde Bursal� Ahmed Pa�ay� �stad olarak tan�m��t

TAR�H SORULARI

9/7/2010

TAR�H SORULARI

1)Birinci �n�n� Sava��"nda yenilen Yunanl�lar ikinci kez sald�r�ya ge�tiler.Bu olay
tarihimizde �kinci �n�n� Sava�� olarak adland�r�l�r.
Yunanl�lar� ikinci kez sald�r�ya ge�iren en �nemli gerek�e a�a��dakilerden hangisidir?
A)�ngilizler"in Yunanl�lar"a deste�i
B)Sevr"i TBMM"ye kabul ettirmek iste�i
C)�tilaf devletlerinin g�venlerini kazanma iste�i
D)Ordular�n �ok g��l� hale gelme iste�i

2)1878 Berlin Antla�mas�"ndan sonra Ermeniler, Osmanl�larla silahl� m�cadeleye ba�lad�lar.
Ermenilerin silahlanmas�n� a�a��dakilerden hangisi sa�lam��t�r?
A)H�n�ak ve Ta�nak komiteleri
B)�ngiltere H�k�meti
C)Rusya ve Fransa
D)Mavrimira derne�i

3)Birinci �n�n� Sava��"n�n sonu�lar�na y�nelik ifadelerden ka�� do�rudur?
I)Bu zafer i�te TBMM"ye g�ven sa�lad�
II)TBMM"nin d�� sayg�nl��n� artt�rd�
III)Askere alma i�lemleri h�zland�
IV)T�rk Ulusunun kurtulu�a olan inanc� artt�
A) 4 B) 2 C) 1 D) 3

4)Birinci D�nya Sava��"nda Rusya itilaf devletleri saf�nda yer ald�.
Rusya"n�n Birinci D�nya Sava��"ndan �ekilmesinin nedeni a�a��dakilerden hangisidir?
A)Sava�ta Almanlara kar�� olan ba�ar�s�zl�klar�
B)Bulgaristan"�n Osmanl�larla birlikte yer almas�
C)Fransa ve �ngiltere ile olan ��kar anla�mazl�klar�
D)Rusya"daki �arl�k rejiminin y�k�lm�� olmas�

5)H�k�m:Te�kilat-� Esasiye"de 1909 y�l�nda yap�lan de�i�ikli�e g�re uluslararas� antla�malar meclisin kabul�, padi�ah�n onay� ile y�r�rl��e girerdi
Durum; TBMM Sevr Antla�mas�"n� ge�ersiz saym��t�r.
Buna g�re; ad� ge�en antla�man�n hukuksal ge�ersizlik nedeni a�a��dakilerden hangisi olabilir?
A)Padi�ah taraf�ndan onaylanmamas�
B)Mebusan Meclisi"nin da��t�lm�� olmas�
C)TBMM"nin padi�ah� yok saymas�
D)�ok a��r h�k�mler i�ermesi

6)Ermeniler y�llarca Osmanl� Devleti"nin y�netiminde di�er halklarla birlikte bar�� i�inde ya�ad�lar.
1877-1878 Osmanl� Rus Sava�� s�ras�nda Ermenilerin Osmanl� y�netimi ba�kald�rmas�n�n nedeni a�a��dakilerden hangisidir?
A)Ermenilere sava� s�ras�nda yap�lan bask�lar
B)Ermenileri Ruslar� k��k�rtmas�
C)Frans�z �htilali"nin d�nya halklar�na etkisi
D)�ngiltere"nin do�uda bir ermeni devleti kurdurtmak istemeesi

7)Kurtulu� Sava��"nda Yunan ordusunu iki kez yenilgiye u�ratan ordumuz Yunan ordusunu
�lkemizden ��karamam��t�r.
Bu olay�n en �nemli gerek�esi a�a��dakilerden hangisidir?
A)Yunan Ordusunun ordumuza g�re g��l� olmas�
B)Yunan Ordusunun �ngiltere"den s�rekli destek almas�
C)Ordumuzun taaruz g�c�n� kazanamam�� olmas�
D)Yunan Ordusunu �lke i�ine �ekerek tamamen yok etme stratejisini

8)Yunanl�lar 6 Ocak 1921"de Bursa-Eski�ehir, U�ak-Afyon y�n�nde sald�r�ya ge�tiler.
bu sald�r�daki ger�ek ama�lar� a�a��dakilerden hangisidir?
A)TBMM h�k�metinin d�zenli ordu �al��malar�n� engelleme
B)�erkez Ethem"e yard�m ederek TBMM"yi zora sokmak
C)Afyon ve U�ak"� ele ge�irip demiryolu denetimini ele ge�irmek
D)Ankara"y� ele ge�irerek TBMM "ni da��tmak

9)Mondros Silah b�rak��mas�ndan sonra G�ney Anadolu"yu �nce �ngilizler sonra da Frans�zlar i�gal ettiler.
Frans�z i�galine kar�� Mara�"tan ba�lamak �zere �iddetli bir halk direni�i ba�lad�.
Bu halk direni�ini ba�latan en �nemli neden a�a��dakilerden hangisidir?
A)Frans�zlar�n Ermenilerle i�birli�i i�inde hareket etmeleri
B)Suriye Ermenilerini bu y�reye yerle�tirmeleri
C)Mara� Kalesi"ndeki T�rk bayra��n�n indirilip Frans�z bayra��n�n �ekilmesi
D)Bu y�reyi sonsuza de�in Fransa"ya ait olaca��n� a��klamalar�

10)Birinci TBMM"yi olu�turan �yeler vatan�n kurtulu�u i�in �zveriyi �nde tutan ki�ilerden olu�mu�tu.
�stiklal Mar��, �d�ll� yar��mas�na Mehmet Akif Ersoy kat�lmad�.A�a��dakilerden hangisi bunun ger�ek nedenidir?
A)Mehmet Akif Ersoy"un Mustafa Kemal"e muhalif olu�u
B)Vatan�n hen�z d��man i�galinden kurtar�lmam�� olmas�
C)Yar��man�n �d�ll� bir yar��ma olu�u
D)Yar��maya kat�lan bir�ok eserin bulunmas�

11)Sovyet Rusya, T�rkler"in dostlu�unun �nemini kavramas� ile Moskova Antla�mas�"n�
(16 Mart 1921) imzaland�

LOZAN BARI� ANTLA�MASI

9/7/2010

TAR�H - T�RK M�TOLOJ�S� T�RKLERE G�RE UZAY VE �NSAN G�NE� AY VE YILDIZLAR

9/7/2010

t�rk mitolojisi t�rklere g�re uzay ve insan g�ne� ay ve y�ld�zlar

TAR�H - ERMEN� SORUNU

9/7/2010

ermeni sorunu

KURULU� D�NEM�

9/7/2010

KURULU� D�NEM�

Osmanli Beyliginin Kurulusu; Osman Bey, Oguz asiretlerinin ittifakiyla basa ge�tikten sonra, siyasi ve dini bakimdan Anadolunun en itibarli ve n�fuzlu tarikatlerinden Ahilerin m�him bir sahsiyeti olan Seyh Edebalinin kizi ile evlenerek, g�c�n� artirmis idi. Bundan sonra Osman Gazi, Bizansa karsi genisleme politikasini uygulayarak, Ineg�l, Karacahisar ve Yarhisari ele ge�irdi ve b�lgenin m�him merkezlerinden olan Bileciki alarak, burayi beyligin merkezi yapti (1299). Bu tarih devletin kurulus tarihi olarak kabul edilir. Sel�uklu Sultani III. Alaaddin Keykubadin Ilhanli H�k�mdari Gazan Hanin kuvvetleri tarafindan tutulup, Irana g�t�r�lmesi �zerine Sel�uklu �merasindan bazilari ve b�lgedeki T�rkmen beyleri Osman Beye tevecc�h g�stermis; Oguz ananesine g�re onun hakimiyetini tanimayi kabul etmislerdir. Nitekim Oguz beyleri Oguz Han t�resine g�re tertip edilen bir t�rende Osman Beyin �n�nde diz ��kerek, onun verdigi kimizi i�mek suretiyle tabiyetlerini sunmuslardir. Ancak hen�z k��k bir beylik durumundaki Osmanogullarinin, seklen de olsa bu d�nemde, Ilhanli hakimiyetini tanidiklari bilinmektedir. Osman Gazi, beyligini ilan ettikten sonra idaresi altindaki b�lgeleri bes kisma ayirarak buralari g�vendigi ve savaslarda yararlik g�steren kimselere tevcih etti. Oglu Orhana Sultan�n�, b�y�k kardesi G�nd�z Beye Eskisehiri, Aykut Alpe In-�n�y�, Hasan Alpe Yarhisari ve Turgut Alpe de Ineg�l� verdi. Diger oglu Alaaddine ise seyh Edebalinin emin ve nazirliginda, ailenin ge�imi i�in, Bilecik ve havalisinin gelirleri tahsis edildi.1302de Bursa tekfurunun liderliginde birlesen Rum tekfurlarinin Koyunhisar (Bafeon) savasinda agir bir maglubiyet tatmalari, Osman Beyin Bursa ve Kocaeli taraflarina akinlar yapmasini olduk�a kolaylastirmisti. Bir taraftan Bursa �te taraftan Iznik T�rk kusatmasi altinda tutuluyordu. Ancak yaslilik sebebiyle Osman Bey, fetihler i�in oglu Orhani g�revlendirmisti. Nitekim 1324 yilinda Osman Bey vefat etti ve oglu Orhan Bey Osmanli tahtina �ikti. Orhan Bey, 1326 yilinda Bursayi, uzun s�ren kusatmanin ardindan, ele ge�irince babasinin vasiyetini yerine getirerek, Osman Gazinin naasini Bursaya nakletti ve burayi devletin yeni merkezi yapti. Orhan Beyin komutanlarindan Ak�akoca ve Karam�rsel ise Istanbul kiyilarina kadar akinlarda bulunuyorlardi. Bu fetih ve akinlardan telaslanan Bizans Imparatoru Andranikos b�y�k bir ordunun basinda Osmanlilara karsi harekete ge�tiyse de Maltepe (Palekanon) Savasinda agir bir yenilgi aldi (1329). Bu zafer, Iznik ve Izmitin ele ge�irilmesini kolaylastirmistir. Rumeliye Ge�is; Karasi Beyliginde baslayan taht m�cadelelerinden istifade eden Orhan Bey, Balikesir ve civarini topraklarina katarak, ileride ger�eklesecek olan Rumeli fetihleri i�in m�him bir mevkiye sahip olmustur. Nitekim Karasi Beyliginin deniz g�c� ve Haci Il Bey, Evrenos Bey gibi degerli komutanlar artik Osmanlilarin emrine girmislerdir. Bizans i�indeki taht kavgalari ve Bulgar-Sirp saldirilari karsisinda, gittik�e g��lenen Osmaogullarindan yardim isteyen Kantakuzenin talebi �zerine Orhan Beyin oglu S�leyman, bir orduyla Rumeliye ge�ti (1345). Edirneyi kusatan Bulgar-Sirp kuvvetlerini bozan S�leyman Pasa bu zaferin karsiliginda Geliboludaki �impe Kalesini Bizanstan aldi. B�ylece Osmanlilar ilk kez Rumeli yakasinda bir �s elde etmis oluyordu (1356). S�leyman pasa Gelibolunun ardindan Tekirdaga kadar olan b�lgeleri de ele ge�irerek buralara Anadoludan getirilen T�rkmenleri yerlestirdi. B�ylece Rumelide de T�rklesme hareketi baslamistir. S�leyman Pasanin �l�m�nden sonra Rumelideki fetihler i�in kardesi Murat Bey g�revlendirildi (1359). Ancak 1362de babasi Orhan Beyin de �l�m� �zerine Murat Bey, Bursaya d�nd� ve Osmanlilarin 3. h�k�mdari olarak tahta �ikti (1362).Rumeli ve Balkanlarda Fetihler; I.Murat (H�davendigar) �nce tahtta hak iddia eden kardeslerini bertaraf etmekle ise basladi ve bu arada elden �ikan Ankarayi yeniden aldi. Anadoluda birligin saglanmasinin ardindan Murat H�davendigar, inkitaya ugrayan Rumeli v

TAR�H - �STANBULUN FETH� VE FAT�H

9/7/2010

istanbulun fethi ve fatih

TEVH�D-� TEDR�SAT

9/7/2010

TEVH�D� TEDR�SAT KANUNU
1.�ZET

Osmanl� Imparatorlugu"nda egitim ve �gretim, sadece bir hay�r i�i, bir dini g�rev kabul edilmi� ve vak�flar yoluyla y�r�t�lm��t�r. Geleneksel egitim kurumlar� aras�nda, sadece "askeri egitim" ve "y�neticilerin egitimi" devlet taraf�ndan y�r�t�lm��t�r. 18. y�zy�lda Avrupa"da ortaya ��kan end�striyel geli�me kar��s�nda Osmanl� Medeniyeti, eski �st�nl�g�n� yitirip zay�flamaya ba�lam�� ve egitim-�gretim de dahil olmak �zere bir�ok alanda yenile�melere giri�mek zorunda alm��t�r. Egitim ve �gretim alan�nda ilk yenile�meler, mevcut okullara dokunmadan, Bat� �rneginde askeri okullar�n a��lmas�d�r. Egitim alan�nda bu ikilik, Bat� �rneginde sivil okullar�n kurulmas�na ag�rl�k verilmesiyle daha da belirginle�ti. Zamanla, ayr� ayr� iki sistemde okumu�, hayat g�r��leri farkl� iki nesil aras�nda anla�mazl�k son haddine ��kt�g� i�in devlet i�lerine kesin bir y�n tayin edilemiyordu. Ikinci Me�rutiyet d�neminde "Tevhid-i Tedrisat�n" baz� �n ad�mlar� at�lm�� olsa da, medrese-mektep ikiligi ve egitim kurumlar�n�n organizasyon bozuklugu, cumhuriyet h�k�meti kuruldugunda da aynen devam ediyordu. Nihayet 3 Mart 1924 g�n� Mecliste kabul edilen "Tevhid-i Tedrisat" kanunu ile egitimde birlik sagland�.
Tevhid-i Tedrisat Kanunu ile e�itim birli�i bir sistem olarak benimsenmi� bulunmaktad�r. Yeni T�rkiyenin k�lt�r hayat�nda �ok �nemli bir a�amay� ba�ar�ya ula�t�ran Tevhid-i Tedrisat Kanunu, asl�nda b�y�k bir k�lt�r hamlesidir. E�itimin birle�tirilmesi ile, �zellikle 19. y�zy�l sonlar�ndan beri T�rkiye e�itiminde g�r�len medrese ve okul (mektep) diye devam eden ikilili�e son verilmi�tir. "Tevhid-i Tedrisat Kanunu" ile ��retim ve e�itim birli�i sa�lanarak milli k�lt�r birli�ine y�nelmek istenmi�tir. ��retim ve e�itime milli ve laik bir karakter veren Tevhid-i Tedrisat Kanunu, milli geli�me tarihinde daima b�y�k yer tutacak bir ink�lab�n da ad� olmu�tur.

3 Mart 1924 tarihli Tevhid-i Tedrisat Kanunu, ��retim ve e�itimin birli�ini sa�lamakla beraber medreselerin de kald�r�lmas�n� sa�lam��t�r. Keza 3 Mart 1924 tarihli, �eriye ve Evkaf Vekaletlerinin kald�r�lmas�na dair kanunla da, vak�flar�n ba�l� bulundu�u vekalet (bakanl�k) kald�r�ld��ndan ve Tevhid-i Tedrisat Kanununun ��nc� maddesi ile de �eriye ve Evkaf Vekaleti b�t�esinde mektepler (okullar) ve medreseler i�in ayr�lan �denek Maarif Vekaletine (Milli E�itim Bakanl��na) devredildi�inden, medreselerin kaderini tayin Maarif Vekaletine b�rak�lm��t�r.
2 Mart 1926da kabul edilen, "Maarif Te�kilat� Hakk�nda Kanun" Tevhid-i Tedrisat (��retimin Birle�tirilmesi) Kanunun ilkelerinin �� alt�nda e�itim hizmetlerini d�zenlemi�tir. Devletin izni olmadan hi� bir okulun a��lmayaca��n� �ng�ren Maarif Te�kilat� Hakk�nda Kanun ayn� zamanda �a�d�� b�t�n derslerin okul m�fredat programlar�ndan kald�r�lmas�n� da sa�lam��t�r.

2. G�R��

Osmanl� Devleti sava�larda ald�g� bir dizi yenilgiden sonra, Avrupa tarz� yeni askeri okullar a�arak egitimde yenilige gitti. Egitimdeki yenilik, sivil okullar�n a��lmas�yla devam etti. Yenilik hareketinde mevcut okullara dokunulmadan yeni okullar�n a��lmas�, medreselerin ve savunucular�n�n tepkisini �ekmemek i�indi. Yeni okullar�n a��lmas� mektep-medrese ikiligini meydana getirdi. Bunlardan ba�ka az�nl�k (Yahudi, Rum, Ermeni...) ve yabanc� devletler taraf�ndan a��lan misyoner okullar� da vard�. Farkl� okullardan farkl� zihniyette nesillerin yeti�tirilmesine yol a�an bu egitim sistemi, -her ne kadar egitimde birlik yap�lmaya �al��lsa da- Cumhuriyet d�nemine kadar devam etti.

"...Efendiler! Memleket evlad�n�n ortak ve e�it olarak almaya zorunlu olduklar� ilimler ve fenler vard�r. Y�ksek meslek ve ihtisas sahiplerinin ayr�labilecegi �gretim derecelerine kadar, egitim ve �gretimde birlik, sosyal toplumumuzun ilerleme ve y�kselmesi g�r�� a��s�ndan �ok �nemlidir."

Diyerek Mustafa Kemal, gerilememizin en �nemli sebebinin, �imdiye kadar takip edilen egitim ve �gretim sistemleri oldugunu vurgulam��t�r.
Farkl� fikir ve duyguda insan yeti�tirme problemini ��zen Tevhid-i Tedrisat Kanunu, 3
Mart 1924 tarihinde TBMM"de g�r��lerek kabul edildi.

3. TEVH�D-� TEDR�SAT"TAN �NCES� E��T�M�N YAPISI

Osmanl� Imparatorlugu"nda egitim sistemi, Sel�uklu Imparatorlugu"nda kurulmaya ba�layan okul sisteminin devam�d�r. Bu sistem, islami medeniyet temellerine dayal� olarak, kendi i�erisinde uyumlu bir b�t�nl�k g�sterir. Osmanl� Imparatorlugu"nda egitim ve �gretim faaliyetleri, 19. y�zy�l�n ortalar�na gelinceye kadar devletin g�rev alan�n�n d��n

TAR�H - B�R�NC� D�NYA SAVA�I

9/7/2010

birinci d�nya sava��

19.Y�ZYIL S�YAS� OLAYLARI

9/7/2010

19.Y�ZYIL S�YAS� OLAYLARI
1
S�rp �syan�: Frans�z ihtilalinin yaym�� oldu�u milliyet�ilik ak�m�n�n etkisiyle ve bu b�lgede ��kar� olan Avusturya ve Rusya"n�n k��k�rtmalar�yla ve S�rplar�n ya�ad�� b�lgelerdeki Yeni�erilerinin halka k�t� davranmalar� S�rplar�n isyan etme lerinde etkili olmu�tur.S�rplar ilk kez 1804 y�l�nda Kara Yorgi ba�kanl��nda ve 1815 y�l�nda Milo� Obronovi� �nderli�inde isyan ettiler.
***S�rplar Osmanl� Devleti"ne ilk isyan eden millet olmu�lard�r.
***S�rplar 1829 Edirne antla�mas� ile yar� ba��ms�z bir devlet oldular.1878 Berlin antla�mas� ile tam ba��ms�z olmu�lard�r.
Yunan �syan�:Yunanl�lar�n isyan etmesinde ba�ta Frans�z ihtilalinin yayd�� milliyet�ilik ak�m� olmak �zere , Rusya"n�n k��k�rtmas�, 1814 y�l�nda kurulan Etnik-i Eterya Cemiyeti"nin faaliyetleri etkili olmu�tur.Yunanl�lar 1820"de Eflak ve Bo�dan"da ayakland�lar daha sonra 1821"de Mora"da isyan ettiler.II.Mahmut isyan� bast�ramay�nca M�s�r valisi M.Ali Pa�a"dan yard�m istedi.Ve isyan k�sa s�rede bast�r�ld�.(1827)
*Do�u Akdeniz"de Kavalal� M.Ali Pa�a gibi g��l� bir valinin varl��n� istemeyen Fransa,�ngiltere ve Rusya aralar�nda anla�arak Yunanistan"a ba��ms�zl�k verilmesini istediler.II.Mahmut bunu i� i�lerine m�dahele sayarak reddetti.Bunun �zerine bu �� devletin donanmas� Navarin liman�nda Osmanl� donanmas�n� yakt�lar.(Navarin Bask�n� 1827)
*Osmanl� Devleti yanan donanman�n masraflar�n� bu �� devletin �demesini istedi .Rusya bu iste�e sava� a�arak kar��l�k verdi.Ruslar do�uda Erzurum"a kadar bat�da ise Edirne"ye kadar ilerlediler bunun �zerine Osmanl� Devleti bar�� istemek zorunda kald�lar.
Edirne Antla�mas� (1829) Buna g�re;
-Yunanistan ba��ms�z bir devlet oldu.
-S�rbistan i� i�lerinde ba��ms�z, d�� ili�kilerinde Osmanl� Devletine ba�l� bir krall�k haline geldi.
-Eflak ve Bo�dan"a imtiyazlar verildi.
***Yunanistan Osmanl� Devletinden ba��ms�zl�k kazanan ilk devlettir.

Kavalal� M.Ali Pa�a �syan�:Yunan isyan� s�ras�nda Osmanl� Devleti"ne yard�m eden M.Ali Pa�a Mora valili�inin kendisine verilmesini istemi�ti.Fakat Edirne antla�mas�yla Yunanistan ba��ms�z olunca Mora Osmanl� Devleti"nin elinden ��kt�.Bunun �zerine M.Ali Pa�a Suriye valili�ini istedi .II.Mahmut bu iste�i reddedince sava� ��kt� ve M.Ali Pa�a"n�n ordusu K�tahya"ya kadar ilerledi.Zor durumda kalan II.Mahmut Rusya"dan yard�m istedi.Rusya"n�n Osmanl� �zerinde etki kurmas�ndan korkan Fransa ve �ngiltere hemen araya girerek bir antla�ma yap�lmas�n� sa�lad�lar.

K�tahya Antla�mas�na g�re(1833);
- M.Ali Pa�aya M�s�r valili�ine ek olarak Suriye valili�i ,
-o�lu �brahim Pa�a"ya Cidde valili�ine ek olarak Adana valili�i verilmi�tir.
*** Osmanl� Devleti"nin kendi valisiyle bile ba�a ��kamayacak kadar g��s�z oldu�u g�r�lm��t�r.
***II.Mahmut M.Ali Pa�a"n�n tekrar sald�rmas�ndan korktu�u i�in Rusya"yla bir ittifak antla�mas� yapm��t�r.

H�nkar �skelesi Antla�mas�na(1833) g�re;
-Osmanl� sald�r�ya u�rarsa Rusya karadan ve denizden yard�m edecek,
-Rusya bir sald�r�ya u�rarsa Osmanl� Devleti sadece �anakkale ve �stanbul bo�azlar�n� kapatacakt�.
*** Bu antla�mayla ilk kez bo�azlar sorunu ortaya ��km��t�r.

K�tahya Antla�mas� iki taraf� da memnun etmemi�ti.II.Mahmut M.Ali Pa�a"ya ders vermek ve kaybetti�i topraklar� geri almak istiyordu.M.Ali Pa�a"da daha fazla toprak sahibi olmak hatta Osmanl� taht�na oturmak istiyordu.Bu nedenle iki ordu Nizip yak�nlar�nda tekrar kar��la�t� ve (Nizip Sava�� 1839) Osmanl� ordusu yenildi. Bu durumda H�nkar �skelesi Antla�mas�na g�re Rusya"n�n yard�m etmesi gerekiyordu �ngiltere ve Fransa bundan korktuklar�ndan M�s�r meselesini g�r��mek i�in �ngiltere"nin �nderli�inde Londra"da topland�lar.

Londra Protokol� (1840)
-M�s�r eyaleti hukuki y�nden Osmanl�"ya ba�l� kalmakla beraber, y�netimi M.Ali Pa�a"ya b�rak�lacak.
-Buna kar��l�k M�s�r , her y�l 80 bin kese alt�n vergi verecek.
-Suriye

T�RKLER�N �SLAM�YET"� KABUL ETMES�N�N SOSYAL, S�YASAL, EKONOM�K VE ASKER� NEDENLER�

9/7/2010

B�L�M III. T�RKLER�N �SLAM�YET"� KABUL ETMES�N�N SOSYAL, S�YASAL, EKONOM�K VE ASKER� NEDENLER�

Giri�
Ya�mur Say, uluslar�n inan�lar�n�n belirlenmesinde veya inan� sisteminin de�i�tirilmesinde tek bir etkenin rol oynamad��n�, inan� sistemlerinin belirlenmesinde, ortak kabule dayanan pek �ok etkenin rol oynamad��n�, inan� sistemlerinin belirlenmesinde, ortak kabule dayanan pek �ok etkenin var oldu�unu belirtmektedir. Yukar�da aktar�lanlardan hareketle T�rk toplumunun da g�n�m�ze kadar pek �ok inan� sistemine ihtiya� duydu�unu ve inan�-ihtiya� ba�lam�n�n ilk temel kavram oldu�unu ve ihtiya�lar�n inanc� belirledi�ini ve inan�lar�n ihtiya�lardan kaynakland��n� belirtmektedir. (1)
HAL�FE Hi�am"�n (724-743) T�rkler"e bir heyet g�ndererek bunlar� �slam dinine davet etmesi �zerine Kagan"�n adamlar� aras�nda sanatkar, berber, demirci, terzi bulunmamas� nedeniyle bu dini kabul edemeyece�ini s�ylemesi inan�-ihtiya� ba�lam�na �rnek te�kil eder. (2)

A. T�rklerin �slamiyeti Kabul�ndeki Ekonomik Etkenler
T. Akp�nar, T�rkler"in islamiyeti kabul�n�n �nemli bir nedeninin ekonomik kaynakl� oldu�unu, dinlerin insanlar�n manevi d�nyas�yla ilgili y�n� a��r basan birer sosyal kurum oldu�unu aktard�ktan sonra olaylar�n ve kurumlar�n olu�up geli�mesinde ekonomik etkenlerin b�y�k rol oynad��n� belirtmektedir. (3)
M�ellif �al��mam�z�n birinci b�l�m�nde aktard��m�z gibi, g��ebe kavimlerin ge�imlerini hayvanc�l�ktan sa�lad��n�, en b�y�k sorunlar�n�n bu s�r�leri beslemek i�in meralar bulmak oldu�unu ve bu nedenle konar g��er gir ya�am tarz�na sahip olduklar�n� aktar�r. Bu kavimlerin ekonomik durumlar�n�n kurakl�k y�llar�nda yada salg�n hastal�klar sonucunda ��k�nt�ye u�rad��n� ve bu nedenlerle g��ebelerin, yerle�ik kavimlere ya�ma seferi d�zenlediklerini aktar�r. (4)
Akp�nar, T�bingen �niversitesi do�u bilimcisi olan Rudi Paret"in a�z�ndan �unlar� aktar�r: "Bedeviler i�in zorunlu ve tamamen �erefli bir i� kabul edilen ve yerle�iklere veya di�er bedevilere ait mal ve m�lk�n gasbedilmesine dayanan ya�ma seferleri, "gauze"ler, kom�u olan kavimlerin islamiyeti kabul etmeleri �zerine daha �teki kavimlere y�nelmi� ve bu medeni memleketlere kar�� "cihad" ilan�na yani Allah"�n dininin oralara yaymak ve ahalinin islamiyeti kabul etmeleri sa�lamak gayesi g�den din sava�lar�na d�nm��t�r." (5)
T�rkmen istila ve ya�malar�n�n islam memleketlerinde buhranlar do�urmas� �zerine Halifenin me�hur alim Maverdi ile bir mektup g�ndermesi ve el�inin Sultanla g�r��meleri de �ok ilgi �ekicidir. Ger�ekten bu �ekilde yap�lan �ikayetler kar��s�nda Tu�rul Beg: "Benim askerlerim (kavmim) pek �oktur ve bu memleket onlara yetmemektedir" deyince, el�i: "B�t�n d�nyay� alsan�z yine de size ve askerlerinize kafi gelmeyecektir" �eklinde kar��l�k vermi�, Sultan ise: "E�er adamlar�mdan (T�rkmenlerden) a� kalanlar k�t�l�k yap�yorlarsa, buna kar�� ben ne edebilirim?" diyerek yap�lan ya�malar�n a� kalmamak i�in ve ge�im sa�lamak y�z�nden yap�ld��n� g�zelce ifade etmi�tir.
Yukar�da, kendisine yard�m i�in gelenlere; "Allah yolunda Cihad yap�n�z ve ganimet al�n�z" dedi�ini nakletti�imiz Sel�uklu Beyi �brahim Yinal�n 1048 y�l�nda Kutulmu�la birlikte idare etti�i ordu, ilk defa Bizansl�larla b�y�k bir muharebeye girmi�, Arap kaynaklar�na g�re 100.000 (y�z bin) esir, 15.000 (on be� bin) araba dolusu ganimet elde etmi�tir. B�ylece �brahim Yinal�n tavsiyesinin ne kadar yerinde ve samimi oldu�u bizzat kendisinin de bu yolu se�mesinden anla��lmaktad�r.
Sel�uklu Devletinin y�k�lmas�n� m�teakip kurulmu� bulunan U� Beyliklerinde de Bizansa kar�� yap�lan ya�ma ve �apullar�n, "bu u� sahalar�n�n Dar �l-�slam�n bitiminde bulunmas� nedeniyle, zamanla az �ok dini bir mahiyet, bir Mukaddes Cihad rengine b�r�nd��nden" bahseden K�pr�l�, bu b�lgelere gelen m�cahid dervi�lerin, zahiren "gaza", ger�ekte ise "medar-� mai�et" (ge�im arac�) pe�inde olduklar�n�, s�ylerken b�y�k bir ger�e�e daha parmak basm�� olmaktad�r.
Osmanl� Devletinin kurulu� ve geli�mesinde de Gaza idealinin, Kutsal Sava��n, �nemli hatta as�l fakt�r oldu�u kanaati Osmanl� Tarihinin en yetkili ara�t�r�c�lar� taraf�ndan ifade edilmektedir. Ger�ekten gazalar, Osmanl�lar i�in bir heyecan kayna��, bir ideal ve toplumun kuvvetli, manevi ba�� olmu�, ayn� zamanda da Devletin ana gelir kaynaklar�ndan birini te�kil etmi�tir. Osmanl� Sultanlar�n�n en b�y�klerinden biri olan II. Murad, Do�udan gelmi� bir bilginin, kendisine Devletin gelirlerini art�rmak

18. Y�ZYIL ISLAHAT HAREKETLER�

9/7/2010

18. Y�ZYIL ISLAHAT HAREKETLER�
A�IKLAMA:
17. y�zy�lda II. Osman(1618-1622), IV.Murat(1623-1640), Kuyucu Murat Pa�a, Tarhuncu Ahmet Pa�a ve
K�pr�l�ler s�lalesinden sadrazamlar�n �slahatlar yapt�klar�n� belirtmi�tik. Daha �ok i� isyanlar�
bast�rmak, asayi�i sa�lamak, devlet otoritesini yeniden kurmak, maliyeyi d�zeltmek, T�mar sistemini
d�zeltmek ve Kap�kulu ocaklar�n� �slah etmek �eklinde geli�en bu �slahatlar genel olarak y�zeysel
kald��ndan istenen sonu�lara tam olarak ula��lamam��t�. Daha �ok eski devirlerdeki uygulamalar�n
devam� �eklinde olan ve �ok sert tedbirlerle k�t�l�kleri �nleme d��ncesine dayanan bu �slahatlar
kal�c� sonu�lar getirmedi. Devletin eski g�c�ne ula�mas�n� sa�layamad�.
18. Y�ZYIL ISLAHATLARININ GENEL KARAKTER�:
18. y�zy�lda daha k�kl� de�i�ikliklere ihtiya� duyuldu. Avrupan�n askeri ve teknik �st�nl��
g�r�ld� ve kabul edildi. Bu y�nde geli�me sa�lanmaya �al��ld�. Bu y�zy�ldaki Islahatlar� ��yle
s�ralayabiliriz:
1)-LALE DEVR� ISLAHATLARI(1718-1730):
1718 y�l�nda Avusturya ile imzalanan Pasarof�a Antla�mas�ndan 1730 y�l�ndaki Patrona Halil
�syan�na kadar ge�en d�neme Lale Devri denir.
Bu d�nemin padi�ah� III. Ahmet, Sadrazam� Nev�ehirli Damat �brahim Pa�ad�r.
Lale Devrinin �zellikleri:
Bu d�nemde Avrupa ile sava� ya�anmam��, bar�� i�inde ya�amak fikri ortaya ��km��t�r. Osmanl�
Devleti Avrupay� daha iyi tan�yabilmek i�in Paris, Londra gibi �ehirlere el�iler g�ndermi�tir. Bu
devirdeki di�er yenilikler ve �slahatlar �unlard�r:
a)- Matbaa kuruldu. (Sait Efendi ve �brahim M�teferrika taraf�ndan 1727de �stanbulda kuruldu.
Matbaada bas�lan ilk eser Vankulu L�gat�d�r.)
b)- Yeni�erilerden bir itfaiye b�l�� olu�turuldu.
c)- Yalovada ka��t, �stanbulda kuma� ve �ini fabrikalar� kuruldu.
d)- Yeni K�t�phaneler a��ld�. Do�u ve bat� eserleri terc�me edildi.
e)- �i�ek a��s� yayg�nl�k kazand�.
f)- La��mc� ve Humbarac� ocaklar�nda �slahatlar yap�ld�.
g)- Mimarl�k, resim ve minyat�r sanatlar� geli�ti.
2)- I.MAHMUT DEVR� ISLAHATLARI(1730-1754)
Patrona Halil �syan� sonucu Nev�ehirli Damat �brahim Pa�a ve yak�nlar� �ld�r�ld�. Padi�ah III.
Ahmet tahttan indirildi, yerine I. Mahmut getirildi.
�nemli Siyasi Olaylar�:
a)- 1736-1739 Osmanl�-Rus+Avusturya Sava�lar� sonucunda BELGRAT Antla�mas� imzaland�.
b)- 1740 Y�l�nda Frans�zlara verilen Kapit�lasyonlar s�rekli hale getirildi.
c)- 1746 y�l�nda �ranla Kasr-� �irin Antla�mas�ndaki s�n�rlar� kabul eden antla�ma imzaland�.
Islahatlar:
a)- Humbarac� Ahmet Pa�a, Top�u ve Humbarac� ocaklar�nda �slahatlar yapt�.
b)- �sk�darda KARA M�HEND�SHANES� (M�hendishane-i Berri H�mayun) adl� bir subay okulu a��ld�.
3)- III.MUSTAFA DEVR� ISLAHATLARI (1757-1774):
III.Mustafa d�neminde Lehistan meselesi y�z�nden 1768-1774 Osmanl�-Rus Sava�� yap�ld�. Sava� Osmanl�
Devleti i�in felaketle sonu�land�. III. Mustafa kederinden �ld�.(1774)
Islahatlar:
a)- Baron D� Tot S�rat top�ular� adl� bir birlik kurdu, top�u ve istihkam s�n�flar�n�
yeti�tirdi.
b)- Hendeshane adl� okulda denizcilik ve top�uluk e�itimi verildi.(M�hendishane-i Bahri H�mayun)
c)- Maliyede d�zenlemeler yap�ld�.
4)- I.ABD�LHAM�T DEVR� ISLAHATLARI(1774-1789):
III. Mustafan�n �l�m�yle yerine I.Abd�lhamit ge�ti.
�nemli Siyasi Olaylar�:
a)- K��k Kaynarca Antla�mas� imzaland�.(1774)
b)- 1783de Ruslar K�r�m� i�gal etti.
c)- 1787-1792 Osmanl�-Rus+Avusturya sava�� ba�lad�. 1789da �l�m�yle yerine III.Selim ge�ti.
Islahatlar:
a)- �stanbulda bir istihkam okulu a��ld�.
b)- Maliyede ve askeri alanda �slahatlara devam edildi.
5)- III.SEL�M DEVR� ISLAHATLARI(1774-1789):
�nemli Siyasi Olaylar�:
a)- Ba�a ge�ti�inde Osmanl� Devletiyle Rusya+Avusturya sava�� devam ediyordu.(1787-1792)
b)- 1789da Frans�z ihtilali ��kt�.
c)- Bunun �zerine Avustuya 1791de sava�tan �ekilerek Zi�tovi Antla�mas�n� imzalad�.

OSMANLI DEVLET�"NDEK� VAKIF S�STEM�

9/7/2010

OSMANLI DEVLET�"NDEK� VAKIF S�STEM�

Teb"as�n� d��mana kar�� korumak, i�te de g�ven i�inde ya�amalar�n� sa�lamak ve adaleti uygulamak, klasik devlet anlay��n�n gerekleridir. Bu arada devletin teb"as� olan ki�ilerin sosyal ve ekonomik hayat seviyesinin y�kseltilmesi, insanlar�n sa�l�k, e�itim, k�lt�r ihtiya�lar�n�n kar��lanmas� i�in de �nemli kurumlara �ok eski zamanlardan beri ihtiya� duyulmu�tur. D�nyan�n bir �ok k�lt�r �evresinde oldu�u gibi, �slam uygarl��n�n ger�ekle�tirildi�i alanlarda da bu konuda vak�flar �ok �nemli roller oynam��lar ve �e�itli g�revler y�klenmi�lerdir. Bu k�lt�r �evresinin b�y�k bir temsilcisi olan Osmanl� Devleti"nde de vak�flar aln�nda b�y�k geli�meler ger�ekle�tirilmi�tir.
Vak�f, �slam hukukuna g�re, bir m�"minin al�n teri ile kazand�� mal�ndan bir b�l�m�n�, insanlar�n hayr�na olacak bir i� i�in ebediyen tahsis ve tevkif etmesidir. Vakf� kurana vak�f,vakfetti�i ta��n�r veya ta��nmaz, gelir getiren mala mevkuf denirdi.Vak�f tesis etti�i vakf�n �artlar�n� belirleyen bir belgeyi beldesinin kad�s� ve �ahitlerin huzurunda d�zenlerdi. Bu belgeye vakfiye denirdi. Vakfiyede belirlenen �artlar ��nda, kurulan vakf�n y�netimi i�in bir y�netici tayin edilirdi. Bu y�neticiye m�tevelli ad� verilirdi. M�tevellinin yan�nda, gerekirse vakf�n muhasebesini tutmak i�in bir cabi tayin edilirdi. Ayr�ca l�zum g�r�l�rse vakf�n m�esseselerinin her biri i�in yeterince g�revli atanabilirdi. Bu �ekilde vakfa hizmet eden ve kar��l��nda da vakf�n gelirlerinden kendilerine pay ay�ranlar�n t�m�ne vakf�n m�rtezikas� denilirdi. Vakf�n kurulu� sebepleri ortadan kalkmad�k�a, vakf� ortadan kald�rmak m�mk�n de�ildir. Bu bak�mdan �slam devletlerinde vak�flar�n i�lerinin d�zenli y�r�mesine ve vakfa zarar gelmemesine h�k�mdar taraf�ndan b�y�k �zen g�sterilmi�tir. Bazen �zel olarak bazen de genel olarak �lkenin b�t�n vak�flar� i�in her vakf�n kendi g�revlilerinin d��nda naz�rlar atanm��t�r. Bu �ekilde vak�flar yoluyla cami, mescid, mektep, �e�me, yol, k�pr�,

DURAKLAMA D�NEM� (1566-1699)

9/7/2010

R�NESANS B�L�M DEVR�M� VE VESALIUS

9/7/2010

T�RK�YE CUMHUR�YET�
YILDIZ TEKN�K �N�VERS�TES�
E��T�M FAK�LTES�
B�LG�SAYAR ve ��RET�M TEKNOLOJ�LER� ��RETMENL�� B�L�M�

R�NESANS, B�L�M DEVR�M� VE VESAL�US

Grup �yeleri: Halil Haseski
Veysel �ahin
Nebi �zt�rk
Muammer Durmu�
Sunulan : �zge �zdemir

�STANBUL 2005

R�NESANS, B�L�M DEVR�M� VE VESAL�US
R�nesans, "Yeniden do�u�" anlam�na gelen Frans�zca bir s�zc�kt�r. Avrupa tarihinde 14.yy sonu ile 15. ve 16.y�zy�llar� kapsayan d�nemi tan�mlamakta kullan�l�r. Eski Yunan ve Roma k�lt�r�n�n canland��, bilim ve sanatta b�y�k de�i�ikliklerin oldu�u bu d�nemde sanki her �ey yeniden do�mu� gibiydi. Eski Yunan ve Roma uygarl�klar� aras�nda kalan d�nem ise "orta�a�" olarak adland�r�l�r. Osmanl�lar�n �stanbul"u almas� �zerine Avrupa"ya ka�an bilginler, Eski Yunan ve Latince �nemli kitaplarla elyazmalar�n� birlikte g�t�rd�ler. B�ylece Eski Yunan ve Roma k�lt�r�ne duyulan ilgi canlan�p; ak�l yoluyla iyiye, g�zele ve do�ruya ula��labilece�ini savunan h�manist (insanc�l) d�nya g�r��n�n do�mas�na yol a��ld�. Co�rafi ke�ifler ve ticaretin geli�mesi sayesinde zenginle�en t�ccarlar, kiliseye kar�� krallar�n yan�nda yer ald�lar. Kilisenin kat� ��retisinden ba��ms�z, �zg�r d��ncenin savunuldu�u R�nesans D�nemi 16. yy da ba�layan dinsel reform hareketinin de �n ko�ullar�n� sa�lam�� oldu.
R�nesans, ayn� zamanda modern bilimin geli�meye ba�lad�� bir d�nemdi.Bilim, sanat, felsefe alanlar�nda yepyeni d��ncelerin ortaya ��kt��, insanl�k tarihinin en �nemli olaylar�ndan biriydi. O d�nemden kalma e�siz g�zellikteki sanat yap�tlar�n�n b�y�k bir b�l�m� ba�ta R�nesans"�n be�i�i say�lan �talya olmak �zere, Avrupa"n�n �teki �lkelerindeki kentleri s�slemekte; resim ve heykeller b�y�k m�zelerde sergilenmektedir. Leonardo Da Vinci resim, heykel , mimarl�k, m�zik, edebiyat ve bilim alanlar�ndaki �st�n yetene�ini ve dehas�n� kan�tlam�� tipik bir R�nesans insan�yd�.
Tarihi s�re�te �nce insanl��n ve peygamberli�in be�i�i Mezopotamya"da, daha sonra Orta Asya ve End�l�s"te son olarak da Bat� Avrupa"da fiziki d�nya hakk�nda daha fazla bilgi elde etme ve bunu insan hayat�n� kolayla�t�rmada kullanma �abalar�yla geli�en; bug�n art�k evrensel nitelik kazanm�� olan bilimsel metodlar g�zlem, tecr�bi g�zlem , deney, �l�me, istatistik, uluslararas� standartlarla ifade, genelleme, teori kurma, yanl��lama ve di�er s�re�leri i�ine alm��t�r. Bilimlerin zamanla evrensel bir dil ve yol haline gelmesi, Bat�"da R�nesans"� takiben, felsefeden tamamen ayr�l�p; m�stakil bir disiplin h�viyetini kazanmalar�yla ara�t�rma, d��nme ve ifade metodlar�n�n ortak �al��ma standart ve terminolojilerinin geli�mesiyle m�mk�n olmu�tur.
a)Yunanl�lar D�neminde T�p
�nsan bedeninin yap�s� Yunan d��n�rlerinin ilgisini �ekmi�; yar� bilimsel kuramlar geli�tirmi�lerdir. Sonraki �a�lar� en �ok etkileyen Hipokrates bu d�nemde yeti�mi�tir. Bu b�y�k bilgin , ��rencilerine, bir doktorun ilk g�revinin hastalar�na hi�bir bi�imde zarar vermemek oldu�unu ��retmi�tir. Hipokrat"�n ��rencileri e�itimlerini tamamlay�p, t�p mesle�ine ad�m atarlarken; kimseye �ld�r�c� ila� vermeyeceklerine, hastalar�n�n s�rlar�n� gizli tutacaklar�na ve mesleklerini hi�bir zaman k�t�ye kullanmayacaklar�na andi�erlermi�. Bu "Hipokrat Yemini" y�zy�llar boyunca t�p mesle�inin temel ahlak ilkesi say�lm�� ve b�t�n doktorlarca bir kez yinelenmi�tir. T�bb�, tanr�lar�n elinden al�p; doktorlar�n bilimsel bir bi�imde uygulamaya ba�lamas�n� sa�layan ki�i Hipokratt�r. Bu anlamda "T�bb�n Babas�" ad�n� hakeder.
b)Romal�lar D�neminde T�p
Eski Romal�lar doktorlar� k��mser ve hekimli�i yaln�zca k�lelere uygun bir meslek olarak g�r�rlerdi. Eski�a� t�bb�n�n Hipokrattan sonraki en b�y�k ustas� say�lan Galenos, M�s�r"�n �skenderiye kentinde, o d�nemin en yetkin t�p okulunda, e�itim g�rd�kten sonra Roma"ya giderek; imparator Marcus"un saray doktorlu�unu �stlendi. O �a�da kadavralar�n kesilerek incelenmesine (disseksiyon) yasalar izin vermiyordu. �al��malar�n� hayvan �l�leri �zerinde y�r�tmek zorunda kalan Galenos, b�t�n g��l�klere kar��n, kaslar�n ve damarlar�n yap�s�na ili�kin �ok de�erli bilgiler edindi. Galenos sonraki d�nemlerde de yayg�n bir bi�imde kullan�lacak olan "d�rt salg� ve d�rt miza�" kavram�n� geli�tirdi. Galen eski �a�daki yazarlar�n en verimlilerinden biriydi. Anatomi, psikoloji, hitabet, gramer,

OSMANLI DI� T�CARET� VE ANLA�MALARI

9/7/2010

OSMANLI DI� T�CARET� VE ANLA�MALARI
Osmanl� i� ticareti gibi d�� Osmanl� d�� ticareti de, �zellikle 1938 den sonra ticaret anla�malar�na g�re bi�imlenmi�ti.Ama kanun Fatih Sultan Mehmet" ten ba�layan bir y�n� var
T�CARET ANLA�MALARI EKONOM�K KAP�T�LASYONLAR
Osmanl�y�, adli, idari ve ekonomik kapit�lasyonlar� yaratan anla�malarla birlikte, d�� bor�lanmalar ve d�� bor�lanmalar�n do�urdu�u d�yunu Umumiye gibi kurulu�lar hep birlikte s�m�rgele�tirdiler.Bu b�l�mde s�m�rgele�melerde ki etkenlerden biri olan ve ekonomik kapit�lasyonlar� do�uran ticaret anla�malar�, Fatih"ten ba�layarak ele al�nacakt�r.Ticaret anla�malar�yla Osmanl�n�n i�ine d��t�� s�m�r�n�n konumu, kapit�lasyon s�zc�� ok g��l� bir bi�imde tan�ml�yor.Atat�rk bu yerindeli�i ��yle a��klar; "Kanuni Venediklerle ticaret anla�mas� yapmay� onura yediremezdi. Ticari anla�ma birbirine e�it devletler aras�nda yap�labilirdi. Venedik halk� ise Osmanl�n�n esiri konumundayd� ona ancak izin verilirdi. Oysaki, kapit�lasyon s�zc��, bir kale i�erinde ku�at�lan, kendini savunma i�in t�m olanaklar� kulland�ktan sonra teslim olma zorunda kalanlar hakk�nda kullan�l�r."
1838 �ncesi Ticaret Anla�malar� ve Ticaret �mtiyazlar�
Osmanl�"n�n yabanc�lara �nemli ticaret imtiyazlar� tan�mas�, Fatih Sultan Mehmet"in Cenevizler ve Venediklilere ticari ayr�cal�klar bah�etmesiyle ba�lar. Venedik bakanlar�nda Ciyovanni ile yap�lan ticaret anla�mas�yla, sende 10,000 d�ka �deme kar��l��nda, Venediklere kaza hakk� ve Osmanl� g�mr�klerinde �zel muamele tan�nmaktayd�. Kanuni d�neminde vergi 15,000 d�kaya ��kar�larak ve 1521 ve 1534 y�llar�nda yenilenmi�ti.
Tan�nan ayr�cal�klar bir hak olarak de�il ba�� olarak g�r�l�r bu adla an�l�rd�lar. Ayr�cal�klar�n ve ba��lar�n�n amac�, Osmanl� ekonomisinde canl�l�k getirilmesini, i� ve di� ticaretin geli�tirilmesini sa�lamakt�. Osmanl�n�n b�y�me d�neminde bu t�r ba��lar yoluyla amac�n ger�ekle�tirildi�i s�ylenebilir.

Frans�zlar"a Tan�nan �mtiyazlar
K�br�s(1571), Tunus (1574), Fas (1576),

MONDROS ATE�KES ANTLA�MASI (TEPK�LER VE G�R��LER)

9/7/2010

mondros ate�kes antla�mas�n�n b�t�n maddeleri osmanl�n�n elini kolunu ba�lar nitelikteydi.ancak en �nemlisi 7. madde diye bilinen ve itilaf devletlerinin osmanl� topraklar�n�n herhangi bir b�l�m�n� i�gal etmesine olanak tan�yan maddeydi.osmanl� egemnli�inin uygulamada sona erdi�inin belirtisi olarak kabul edilmekte olan bu madde ile mondros"tan sonra wilson ilkelerinin uygulanamayaca��n� ortaya koymu�tur.

b�ylece osmanl�n�n �n�ndeki gelecek, bir �ok se�ene�i bar�nd�ran karanl�k bir bo�luktu.bu bo�lu�u izlenecek devlet politikalar�ndan �ok tepkiler doldurdu.

mondros"a kar�� bir �ok farkl� tepki ve g�r�� ortaya ��kt�.

CEM SULTANIN HAYATI

9/7/2010

G�R��

�stanbul"un fethi gibi muazzam bir zafer kazanan Fatih Sultan Mehmet, Trabzon Rum �mparatorlu�u ile Uzun Hasan"la Karamano�ullar� ile yap�lan sava�lar sonucunda Anadolu"da birli�i kurdu ve Balkanlarda da birbiri ard�nca kazan�lan zaferlerle �mparatorlu�un hudutlar�n� geni�letti. Avrupal�lar ise bu geni�lemeden rahats�zd�rlar.
Fatih"in S�rbistan"� memleket topraklar�na katt�� y�lda 1459"da Edirne Saray�"nda o�lu Cem Sultan d�nyaya geldi . Fatih"in di�er �ehzadeleri, �ehzade Mustafa, Karaman Sancakbeyi, �ehzade Bayezid"de Amasya sancakbeyi idi.
Cem, 1469"da Kastamonu Sancakbeyli�ine tayin edilmi�, babas� Uzun Hasan"la sava�mak �zere di�er iki o�lu ile sefere ��kt��nda �stanbul"da kalm��t�r. Bu s�rada, Osmanl� ordusunun Akkoyunlulara yenildi�i haberi gelince, Cem"in �stanbul"daki ileri gelenlerden ba�l�l�k yemini almaya giri�mesi, onun Osmanl� taht� �zerindeki isteklerinin ilk belirtisi olarak g�r�lmektedir . Otlukbeli Sava��"n� kazanarak, �stanbul"a d�nen Fatih, bu durumu ��renince Cem"e k�yamam��, fakat bu konuda te�vik�i olanlar� derhal ortadan kald�rm��t�r .
�ehzade Cem, a�abeyi Mustafa"n�n vefat� (1474) �zerine, Fatih taraf�ndan Karaman eyaletine tayin edildi. Cem, Karaman"da �nemli g�revler g�rd�. �stanbul"dan ayr�l��n�n d�rd�nc� y�l� babas�ndan bir emir ald�. Cem Sultan, Rodos ��valyelerinin bey d"Aubussan"la m�zakerelere giri�ecekti .Fatih, Rodos Bey"ini m�zakerelerle oyalayacak, donanmas�n� haz�rlay�p, Rodos"u ku�atacakt�. Fatih, b�ylece Rodos ��valyelerinin Uzun Hasan"la yapt�klar� ittifak�n intikam�n� alacakt�.
Fatih"in amac�n� anlayan d"Aubussan buna kar�� nlemler ald�. Osmanl� ordusu, Rodos �nlerinde hi�bir ba�ar� kazanamad�. Fatih Sultan Mehmet, bu bozgunlu�un ac�s�n� ��karmaya karar verdi. Ordular haz�rlad�, toplar d�kt�rd�. D��man bu haz�rl��n ne tarafa kar�� oldu�unu anlayamad�. Bizans fatihi b�y�k bir orduyla H�nkar �ay�r�"na geldi. Padi�ah�n amac� Suriye �zerine sefer gitmekti.
A. FAT�H SULTAN MEHMED"�N �L�M�
Fatih, M�s�r Seferi"ne ��kt�� s�rada Gebze"ye yak�n H�nkar �ay�r�"nda vefat edince (1481), Veziriazam Karamani Mehmed Pa�a, herhangi bir olaya meydan vermemek �zere, Fatih"in �l�m�n� askerden saklad� . Bir taraftan da �ehzadelere haber g�nderdi. Veziriazam hekimlerin �nerisi gere�ince "padi�ah�n birka� g�n sarayda havalanarak dinlenmesi gerekli g�r�lm��t�r" diyerek, Fatih"in cenazesini etraf� kapal� bir abraya koydurarak, �stanbul"a g�nderdi.
Karamani Mehmed Pa�a, �ehzade Cem"in padi�ahl��n� istiyordu . Onun i�in Fatih"in �l�m� �zerine bir taraftan Keklik Mustafa ad�na bir �avu�u Amasya"ya Bayezid e yollarken, bir taraftan da kendi adamlar�ndan birini Cem Sultan"a g�nderip, yolu uzak olan Bayezid gelmeden �nce O"nu �stanbul"a davet ile bir emr-i vaki yapmak istemi�ti . Fakat Cem"e g�nderdi�i haberci yolda Bayezid"in damad� Sinan Pa�a"n�n adamlar� taraf�ndan yakalanarak �ld�r�ld��nden veziriazam"�n mektubu k��k �ehzade Cem"e ula�amad�.
Bununla birlikte veziriazam, Fatih"in �l�m� haberini gizlemek i�in baz� �nlemler ald�. Yeni�erilerin �stanbul"a gitmelerini �nlemek i�in ordu yolu yak�nlar�ndaki bir k�pr�n�n tamir edilmekte oldu�unu ileri s�rerek �stanbul kap�lar�n� ve ordunun bulundu�u Anadolu yakas�n�n giri�lerini kapatt�. Fakat O"nun bu hareketleri ��phe uyand�rd� ve bir s�re sonra askerlerin aras�nda padi�ah�n �l�m haberi yay�ld�.
Fatih"in �l�m haberini alan Yeni�eriler toplanarak isyan �eklinde bir harekete giri�tiler. Bo�az� ge�erek kenti ya�malamaya ba�lad�lar. Yahudi mahallelerini ya�malad�lar. Sokaklarda Bayezid lehine g�steriler yapt�lar. Sonra da veziriazam Karamani Mehmet Pa�a"y� �ld�rd�ler. Ba�kentin g�venli�inden sorumlu olan �shak Pa�a, olaylara bir s�re seyirci kald�ktan sonra duruma el koydu. Selanik"ten d�nen Sinan Pa�a"da ayaklanmalar� yat��t�rd� .
Bayezid taraftarlar�, Bayezid"in �stanbul"da bulunan on be� ya��ndaki Korkut ad�ndaki o�lunu, s�zde halk� teskin etmek ve halk�n s�zlerine son vermek amac�yla, vekaleten tahta ��kard�lar .
B. II. BAYEZ�D"�N TAHTA GE�MES�
�ehzade Bayezid"e g�nderilen Keklik Mustafa, Amasya"ya gitti. Babas�n�n �l�m�yle �shak Pa�a"dan devlet me

HATUN�YE MEDRESES�

9/7/2010

Karamanl�lar zaman�nda in�a edilen ba�l�ca medreselerden biride Murad H�davendigar "�n k�z� ve Karamano�lu Alaeddin beyin zevcesi nefise hatun taraf�ndan 1382 tarihinde in�a ettirilmi� olan ve Hatuniye ismiyle tan�nan medresedir. Duvarlar�, kemerleri ve tonozlar� kesme ta�larla yap�lm�� olan bu medresenin plan� da di�er Sel�uklu medreseleri gibi mustatil bir �ekildedir.

Mevcut bekaya ya g�re y�ksek mimar Hamid Kemali taraf�ndan �izilmi� olan plan�na nazaran muhte�em bir ta� kap�dan mustatili bir avluya girilir. Bu avlunun �st� a��kt�r. Fakat revaklar�n kemer duvarlar� �zerindeki baz� tonoz par�alar�ndan buras�n�n �st� vaktiyle kapal� oldu�u tahmin edilmektedir. Avlunun sa� ve solunda ��er s�tun ve bunlara istinat eden d�rder sivri kemer g�r�l�r. Bu revaklar�n alt�nda gezinti yerinden de kemerli k��k kap�larla talebe odalar�na girilir. Bunlar, tavanlar� kubbeli ��er odadan ibarettir. Sol taraftaki odalar�n kap�ya yak�n olan k�sm�nda da abdesthane olmas� muhtemel k��k bir oda bulunmaktad�r. Ta� kap�n�n iki taraf�nda da kubbeli birer k��k oda ile tonoz tavanl� uzunca birer oda daha vard�r.

Kap�dan girilince avlunun kar��s�nda hemen avlu geni�li�inde b�y�k ve �st� sivri tonozlu ve �n� a��k eyvan g�r�l�r. Bu eyvan�n nihayetindeki duvara sivri kemerli bir pencere a��lm��t�r. Eyvan�n iki taraf�nda ve eyvana biti�ik iki b�y�k oda g�r�lmektedir ki bunlardan sa�dakinin tavan� tonozlu ve soldakinin kubbe ile �rt�l�d�r. Sa�daki, k��l�k bir ders odas� ve soldaki, medresenin banisi Nefise Sultan"�n sandukas�n� muhtevi t�rbedir.

Gerek eyvan�n ve gerekse yandaki t�rbe ve odan�n duvarlar� siyah ve mavi �inilerle kapl� oldu�u, kalan par�alardan anla��lmaktad�r.

Sel�uk ta� kap�lar�n� and�ran kap�n�n alt k�sm� beyaz mermerden ve �st k�sm� sar�mt�rak kalker ta��ndand�r. Bu mermer k�sm�n seviyesinde tesad�f eden ve ayaklardan i�erlek olan giri� kap�s� bas�k kemerli ve birbirine ge�me iki renkli mermer kemer ta�lar�yla �r�lm��t�r. Bunun �st�ndeki d�zl�kten ayak

ME�RUT�YET D�NEM�

9/7/2010

TANZ�MAT VE ISLAHAT FERMANLARIYLA az�nl�klara baz� haklar verilmesine ra�men bunlar Avrupal� devletlerce yeterli bulunmad�. Avrupal� b�y�k devletler az�nl�k konusunu bahane ederek Osmanl� Devleti"nin i� i�lerine kar��yordu. Bunun yan�nda Avrupa"da bulunmu�, Osmanl� ayd�nlar� da me�rutiyet y�netimini getirmek istiyordu. Bu ama�la Yeni Osmanl�lar Cemiyeti"ni (J�n T�rkler) kurdular.Mithat Pa�a, Nam�k Kemal ve Ziya Pa�a Me�rutiyet"i getirmeyen Sultan Abd�laziz"i tahttan indirip yerine V.Murat ge�ti.V.Murat sa�l�k sorunlar� nedeniyle tahttan indi. II.Abd�lhamit Me�rutiyet"i ilan edece�i s�z�yle tahta ��kt�.Sadrazaml��a Mithat Pa�a getirildi. Mithat Pa�a"n�n haz�rlad�� anayasan�n(Kanun-i Esasi) ilan edilmesiyle Me�rutiyet y�netimine ge�ildi.

LALE DEVR�

9/7/2010

LALE DEVR�

Lale Devri, 18.yy"�n ilk yar�s�nda Osmanl� �mparatorlu�u"nda, Avrupa ile ba�layan k�lt�r etkile�iminin ger�ekle�ti�i ve yenile�me hareketlerine giri�ildi�i bir d�nemdir.Lale Devri olarak an�lmas�n�n sebebi, o d�nemde saray ve �evresinde Avrupa"ya �zenilerek sosyal ya�ant�da, mimaride ve sanatta de�i�imlere gidilmesi ve Lale"nin yeniliklerin sembol� olarak �n plana ��kmas�d�r.
Lale Devri"nde yenile�me hareketlerine giri�ilmesinin temelinde yatan sebepler, 17.y�zy�ldan itibaren g�c�n� fetih siyaseti ve ekonomisinden elde eden imparatorlu�un, bilim ve teknik alan�nda g�� kazanan Avrupal� devletlere kar�� giri�ti�i sava�larda ba�ar�l� olamamas� ve onunla gelen yenilgilerle, duraklama d�nemine girmesiyle ba�lad�.Yenilgiler, Osmanl� �mparatorlu�u"nun merkezi yap�s�n� etkiledi�i gibi, sosyal ve ekonomik yap�s�n� da etkiledi.Bunlara ba�l� olarak �lkede isyanlar ba�lad�.Devleti eski g�c�ne kavu�turmak i�in ba�ta sultanlar olmak �zere, bir�ok devlet adam� �are aray��lar�na gitti. Bunlardan ilki, 17.y�zy�lda tahtta bulunan sultanlardan Gen� Osman (1618- 1622), IV.Murat (1623- 1640) ve K�pr�l� ailesinden olan vezirlerden geldi.Bu devlet adamlar�n�n ��z�m g�rd�kleri, otoriter bir y�netimle isyan hareketlerini bast�rmakt�.Ancak, �lke i�inde isyanlar�n bast�r�l�p otoritenin sa�lanmas�, yeterli ��z�m �retememi�ti, ��nk� imparatorluk s�n�rlar� d��ndan da di�er devletlerin sald�r�lar�na u�ruyor ve bir�o�una kar�� koyacak g�c� de bulamayabiliyordu.�mparatorlu�un s�n�rlar� da sava� alan� haline geldi�inden buralarda idari, sosyal ve ekonomik d�zeni sa�lamak g��le�iyordu.Bu �aresizli�e yol a�an, imparatorlu�un hala,merkeziyet�i y�netim ve kapal� ekonomik sistemi s�rd�rmesi ve b�ylece de de�i�ime girmeden varl��n� s�rd�rmeye �al��mas� idi.Oysa, Osmanl� �mparatorlu�u"nun kar��s�nda yer alan Avrupa devletleri, teknik ilerlemenin sa�lad�� avantajlarla, Osmanl� ordular�na kar�� ba�ar� elde ediyor ve Osmanl� topraklar�na da ele ge�iyordu. �mparatorlu�u eski g�c�ne kavu�turmak i�in giri�ilen �abalar, sadece reformcu padi�ahlar ve d�nemin y�neticilerine ba�l� olarak disiplinli y�r�t�ld�� i�in, onlar �ld�kten sonra y�r�t�lemedi.
Osmanl� devletini eski g�c�ne kavu�turmak i�in ikinci tedbirler, 18.yy"da padi�ah III. Ahmet ve Sadrazam Damat �brahim Pa�a"n�n, Avrupa"dan esinlenerek ger�ekle�tirdi�i �slahat �abalar�yla geldi. Bu �abalar, Lale Devri olarak an�lan d�nemde ger�ekle�mi�tir. Yeni bir d�nya anlay��na dayanan Lale Devri, Osmanl� �mparatorlu�u"nun, Avusturya ve m�ttefikleri ile yapt�klar� sava��n ard�ndan 26 Ocak 1699"da imzalanan Karlof�a Antla�mas� sonras� ba�lad�.Bu anla�ma, Osmanl� devletinin ilk toprak kayb�na yol a�t�.Bu kay�plar�n yol a�t�� zay�flamay� durdurmak ve devlete eski g�c�n� kazand�rmak amac�yla ilk bilin�li bat�l�la�ma �abalar�na ba�lan�ld�.
Lale Devri"nde y�netiminde bulunan padi�ah III.Ahmet (1703-1730), �nceki padi�ahlar�n aksine, "kafir" diye d��lanan Avrupa devletlerinde yap�lan yenilikleri merak ederek, d�� temas� ba�latm��t�.
Bu konuda ona b�y�k destek veren, d�nemin sadrazam� Damat �brahim Pa�a idi.Pa�a, devletin 1718 Pasarof�a Antla�mas� ile de toprak kayb�na u�ramas�n�n ard�ndan gelebilecek sonraki kay�plar� �nlemek, Avrupa"n�n askeri g�c�n�n kayna��n� ��renmek amac�yla, �nce Viyana"ya (1719), ard�ndan da Paris"e (1721) bir el�i heyeti g�nderdi.Heyetlerin g�revi, Avrupa"da geli�meleri sa�layan ara�lardan Osmanl�da uygulanabilecek olanlar�n tespitini yapmakt�.Bu gezilerin sonucu ortaya ��kan, orduda d�zenlemelerin yap�lmas� ve matbaan�n Osmanl� devletinde de kurulmas� idi.
Orduda �nemli d�zenlemeler sonraya b�rak�l�rken, matbaa �nemle ele al�nm��t�.Matbaan�n kurulmas�nda �nc�l�k eden, Damat �brahim Pa�a taraf�ndan Paris"e el�i olarak g�nderilmi� olan Yirmi sekiz Mehmet Sait �elebi idi.Sait �elebi, Paris"te g�rd�� matbaadan esinlenerek Osmanl� devletinde de a��lmas� i�in, Sadrazam� ikna etti. Sait �elebi, �eyh�lislam"dan, sadece din konular� d��nda T�rk�e kitap basabileceklerine ili�kin al�nan fetva ve pad

ARMENIAN ALLEGATIONS AND THE FACTS

9/7/2010

�n our day, usually one of the peoples of a multinational state mentions historical mistreatments and most commonly �ese allegations are accepted ...

BULGAR�STAN T�RKLER� OSMANLI D�NEM� �NCES� BULGAR�STAN T�RKLER�

9/7/2010

BULGAR�STAN T�RKLER�

OSMANLI D�NEM� �NCES� BULGAR�STAN T�RKLER�
Bulgaristandaki T�rk varl�� Hunlar�n 5. y�zy�lda Do�u Avrupada kurdu�u hakimiyetle ba�lar. Atillan�n �l�m�nden sonra yerine ge�en o�lu �rnekiin kurdu�u Bulgar Konfederasyonu bat�da Tunaya kadar uzan�yordu.

Bulgar T�rkleri, Baskakovun Bat� Hunca ad�n� verdi�i ve bu g�n �uva�larla temsil edilen bir leh�e konu�uyorlard�. Proto-Bulgarlar Do�u Avrupa ve Balkanlar�n ilk T�rk sakinleridir. �dil Bulgar T�rklerinin kurdu�u bu hakimiyet Avar, Hazar ve Tuna Bulgar T�rkleri ile devam etmi�tir.

M�sl�man T�rklerin Bulgaristanda g�r�nmeleri 14. y�zy�la rastlamaktad�r. 1385te Sofyan�n Osmanl� hakimiyetine girmesiyle Bulgaristan, T�rklerin eline ge�mi� ve b�ylece 500 y�l s�ren bir T�rk idaresi d�nemi ba�lam��t�r. Osmanl� Devleti zaman�nda Konyar, T�rkmen, Y�r�k ve Tatar T�rk topluluklar� bu b�lgeye iskan edilmi�; ayr�ca 16. y�zy�l ba�lar�nda Celali isyanlar� s�ras�nda baz� T�rk gruplar� Bulgaristana g��m��t�r.
OSMANLI D�NEM�NDE BULGAR�STAN T�RKLER�
Prenslik D�nemi ( 1878 - 1908 )
T�rkler, yakla��k bin y�ld�r Balkanlarda ya�amaktad�r. XVI. y�zy�lda Bulgaristan n�fusunun b�y�k bir k�sm�n� M�sl�man T�rkler te�kil ediyordu. Bulgaristan T�rkleri, genelde Osmanl� d�neminde Anadolu"nun �e�itli y�relerinden Rumeli"ye gitmi� y�r�klerden olu�maktad�r. Bu y�r�k gruplar� aras�nda; Vize (Hayrabolu olarak da an�l�r), Nald�ken, Tanr�da�� ve Karag�zler �nemli bir yer te�kil etmektedir. Osmanl� d�neminde Anadolu"dan b�lgeye g��en T�rkler, buradaki yerli T�rk halkla kayna��p �o�alm��lard�r. B�ylece b�lgede bir T�rk varl�� olu�mu�tur. Ho�g�r�l� ve adil Osmanl� y�netimi alt�nda Bulgarlar, milli varl�k ve k�lt�rlerini koruyabilmi�lerdir.
Osmanl� �mparatorlu�u; Asya"da Anadolu, Avrupa"da Rumeli ve ortada ba�kent �stanbul jeopolitik dengesi �zerine kuruldu ve ya�ad�. 1876"da Tuna vilayetinin alt� sanca��nda (Ni� hari�), T�rk ve Bulgar n�fus e�it ve 1.100.000 dolay�ndayd�. Berlin Antla�mas� ile Do�u Rumeli ad�n� alan b�lgede ise 1876"da, 681 bin T�rke kar��l�k 483 bin Bulgar ya�amaktayd�. 1877-78 Osmanl�-Rus sava�� esnas�nda 1 milyon b�lge T�rk� kanl� bir �ekilde yurtlar�ndan g��e zorland� ve bunlardan yar�s� soyk�r�m ve a��r tabiat �artlar�ndan �t�r� katledildi. B�ylece Osmanl� Tuna eyalet topraklar�nda az�nl�kta olan Bulgarlara bir �lke olu�turuldu. Di�er bir ifade ile Rus yetkili makamlar�nca da belirtildi�i gibi bu sava�, "bir �rklar ve yok etme" sava�� olarak planland� ve uyguland�. �o�unlukta olan T�rkler, be� y�z y�ld�r ya�ad�klar� vatanlar�nda az�nl�k konumuna d��t�ler. Yine de Bulgaristan T�rkl�� tamamen ortadan kald�r�lamad�. �rne�in Ocak 1881"de �lkenin kuzeydo�u b�lgelerinde hala T�rkler, %65"lik bir �o�unlu�u te�kil ediyordu. B�lge tar�m arazilerinin %70"ine sahip olan T�rklerin az�nl��a d��r�lmesi ile ekonomik durumlar� da k�t�le�tirildi.
B�lge Rus i�galine d��m�� ve Berlin antla�mas� ile, Balkan da�lar� kuzeyinde bir Bulgaristan Prensli�i ve g�neyinde ise, Do�u Rumeli Vilayeti kurulmu�tu. Bu iki b�lge y�netimi de fiilen Bulgarlar�n eline ge�mi�tir. 1993 Harbi sonras� Rus askeri birlikleri b�lgeden �ekildikten sonra Bulgarlar, T�rklere kar�� tam bir bask� ve zul�m politikas� uygulayarak g��e zorlad�lar. Binlerce T�rk kur�una dizilmi�, hamile kad�nlar katledilmi�, camilere doldurularak yak�lm��lard�r. 1883 yaz ortas�ndan itibaren �� ayl�k d�nemde 200 bin T�rk, T�rkiye"ye geldi. Bu g��ler, 1886-90 aras�nda 75 bin, 1893-1902 aras�nda 70 bin olarak s�rm��t�r. Sava� sonras� k�smen yaralar sar�lm�� ve T�rkler baz� k�lt�rel haklar elde etmi�lerdir. Bulgaristan, 1885"te Balkan Da�lar� g�neyindeki Do�u Rumeli vilayetini ilhak ederek b�y�m��t�r.
1864"de kurulan Tuna Vilayeti "pilot b�lge" se�ilerek Mithat Pa�an�n y�netimi alt�nda, e�itim alan�nda b�y�k at�l�mlar yapm�� ve �lkenin en ileri b�lgelerinden birisi olmu�tu. 1875"te bu vilayette T�rklere ait; 2700 ilkokul, 40 ortaokul ve 150 medrese bulunuyordu. Ancak Osmanl�-Rus sava�� esnas�nda T�rk e�itim kurumlar� yak�l�p y�k�lm�� ve b�y�k darbe

MALAZG�RT SAVA�I

9/7/2010

ATAT�RK �LKELER�

9/7/2010

ATAT�RK �LKELER�

CUMHUR�YET��L�K:
Halk�n egemenli�i olarak adland�r�lan bu ilkenin en �nemli noktas� �lkede kurulmaya �al��lan demokratik rejimdir. Egemenlik kay�ts�z �arts�z ulusundur deyimiyle de bu ilke peki�tirilmek istenmi�tir. Ancak bug�n bile bu ilkenin �nemini anlamayanlar d��n�ld��nde ge�mi� y�llarda ya�an�lan askeri darbelerin sebepleri de rahat�a anla��labilir. �zellikle demokrasi �ehidi olarak g�sterilmek istenen Menderesin demokrasiyi kullanarak �lkeyi ele ge�irmesi ve a��k�a y�r�tt�� diktat�rl��n de askeri darbeye sebep oldu�u rahatl�kla g�r�lebilir. Bu ba�lamda Menderesin demokrasiden anlad�� ile �u an baz�lar�n�n demokrasiden anlad�� ayn� oldu�u varsay�l�rsa e�er Menderese neden demokrasi �ehidi dedikleri de ortaya ��kar; ��nk� o da dini siyasete alet etmi�, tarikatlardan medet ummu�, �lkeyi din bezirganlar�na pe�kes �ekmi� biridir.
Kemalizmin ilkelerinden cumhuriyet�ilik, bir anlamda milliyet�ili�in do�al sonucu gibi g�r�lebilir. E�er egemenlik ulusa ait ise, �lkenin kimler taraf�ndan hangi kurallara g�re y�netilece�i de ulus taraf�ndan belirlenecek demektir. Kemalist ideoloji i�inde cumhuriyet�ilik, giderek demokrasi ile b�t�nle�mekte, e�anlaml� hale gelmektedir. Cumhuriyet�ilik ayn� zamanda, siyasal iktidar�n dinsel k�kenli olmaktan ��kmas�, laikle�mesi, siyasal rejimin �a�da�la�mas� demektir. Bu ilke, iktidar�n dinsel k�kenli olmaktan ��kmas�yla laiklik ilkesiyle, me�rulu�un temelini halk deste�inin olu�turmas�yla da, halk��l�k ilkesiyle yak�ndan ilgilidir.Mustafa Kemale g�re, Yeni T�rkiye Devleti bir halk devleti idi, halk�n devleti idi. Oysa ge�mi�teki devlet, bir ki�i devleti idi. Cumhuriyet rejiminden ne anlad��n� ise ��yle a��kl�yordu: Cumhuriyet rejimi demek, demokrasi sistemi ile devlet �ekli demektir. Biz cumhuriyeti kurduk, on ya��n� doldururken demokrasinin b�t�n gereklerini s�ras� geldik�e uygulamaya koymal�d�r... Milli egemenlik esas�na dayanan memleketlerde siyasi partilerin var olmas� tabiidir. T�rkiye Cumhuriyetinde de birbirini denetleyen partilerin do�aca��na ��phe yoktur Suna Kilinin de alt�n� �izdi�i gibi, kemalist cumhuriyet�ilik anlay�� ulus�u, demokratik, �zg�rl�k�� ve �o�ulcuydu.
Cumhuriyet ile demokrasiyi ayn� d��nmeyen Atat�rk, 1930lar Avrupas�nda neredeyse yayg�n olarak g�r�len bask�c� rejimlerin hepsini de ele�tirmi�tir. Fa�ist, kominist ya da mesleklerin temsiline dayal� korporatif sistemlerin T�rkiye a��s�ndan �zenilir olmad�klar�n� vurgulam��t�r. Oysa o d�nemde etraf�ndaki bir �ok ki�i, �zellikle fa�ist-nazist modelden etkilenmi�lerdir.
Ulusal Kurtulu� Sava��n� bile olduk�a demokratik bir mecliste tart��larak, zaman zaman sert bi�imde ele�tirerek, denetlenerek y�r�t�lm�� olmak son derece �nemli ve anlaml�d�r. Mustafa Kemal bu tercihi yaparken, elbette ki harekete i�te ve d��ta belirli bir me�ruluk kazand�rmak amac�yla da hareket etmi�ti. Ama Kurtulu� Sava�� sonras�nda izledi�i yol da, demokrasinin Onun a��s�ndan bir temel tercih sorunu oldu�unu ortaya koyuyordu. Devrimin tehlikeye d��mesi nedeniyle zaman zaman sert �nlemlere ba�vurmak zorunda kald�� zaman bunu do�al saym�yor: Onlar ancak ba�ka �nlemlerle �n�ne ge�ilemeyecek b�y�k tehlikeler kar��s�nda kal�nd�� zaman, zorunlu olarak onaylan�r diyordu.
Hi�bir totaliter rejim tasavvur edemeyiz ki, bir muhalefet yaratmak amac�yla kendili�inden bir te�ebb�ste bulunsun g�r��n� savunan Erg�n �zbuduna kat�lmamak olanaks�z. Serbest F�rkan�n kurulmas� a�amas�nda Atat�rk�n Fethi Beye yazd�� mektuplarda �u sat�rlar vard�: B�y�k Millet Meclisinde ve millet �n�nde millet i�lerinin serbest olarak m�naka�as� ve iyi niyet sahibi zatlar�n ve f�rkalar�n d��ncelerini ortaya koyarak milletin y�ksek menfaatlarini aramalar� benim gen�li�imden beri a��k ve taraftar oldu�um bir sistemdir. Kendi partisi i�inde en sert muhalefete bile ho�g�r� g�steren Atat�rk �zg�rl�klerin temel oldu�u bir demokrasi anlay��na sahipti. �zg�rl�k anlay�� ise, sadece ba�kas�na zarar vermemek anlam�nda bir negatif �zg�rl�k anlay��yla da si

TAR�H - AS�L NAD�R

9/7/2010

asil nadir

LES G�TES DE FER DE LA RG�ON DE HASAN�ELEB�

9/7/2010

Au cours de nos missons (étés 1937-1938),
nous avons eu loccasion de visiter la région
au SW de la mine de Divrik et ainsi nous
avons pu contineur linvestigation de la
zone minéralisée-riche en minerai de fersituée
entre Divrik et Hasan�elebi. La dite
zone se prolonge vers le SW de cette derniére
localité qui est le Nahiye de la souspréfecture
de Hekimhan appartenant a la
préfecture de Malatya.
La region de Hasan�elebi était déja connue
a lepoque romaine comme un petit
Centre de productions de cuivre et de
plomb. On y trouve des vestiges dhabitations
romaines, danciens fours a plomb et
des amas de scories, mais ordinairement
trés peu importants. A part quelques petits
essais dexploitation, le minerai de fer ne
fut pas travaillé par les anciens mineurs.
La longueur de la bande minéralisée de
Hasan�elebi est dune quarantaine de kilometres
en direction EW, tandis que la largeur
nest que de 5 km.
STRAT�GRAPH�E :
Le Professeur E. Chaput, dans son ouvrage
«Voyages détudes Géologiques et
Géomorphogéniques en Turquie�», a déja
étudié la Stratigraphie de la region en
question et nous navons qua répéter ce
qui a été exposé dans cet ouvrage, en ajoutant
quelques détails concernant la mise.
en place des roches intrusives et la position
des divers tufs et laves dans lechelle
Par Ing.-Géol. Y. Kovenko
stratigraphique, pour pouvoir établir lage
des activités éruptives et la liaison entre
celles-ci et lépoque métallogénique.
Le soubassement, au moins dune parite,
des terrains sedimentaires dans cette région,
semble être un massif de gabbro a
augite recoupé par des serpentines.
Dans ces derniéres et a leurs sommets,
on trouve de grands lambeaux de calcaire
blanc ou brunatre. Ces lambeaux sont les
restes des roches sedimentaires, les plus
anciennes connues dans la région. Elles
sont fortement métamorphisées par le magma
basique actuellement transformé en
Serpentine. Ces calcaires sont peut-être du
meme age que le calcaire dit «ancien de
Divrik�», que nous considérons comme appartenant
au Grétacé Inférieur, ou dage
plus ancien, peut-être même du Trias.
Ces enclaves de calcaire ne se voient que
dans la serpantine. La mise en place du
gabbro ayant probablement précédé la formation
de calcaire, on ne peut trouver
denclaves de calcaire dans cette roche
intrusive.
Le calcaire «ancien�» ne contient pas de
fossiles.
Le Cretace Supérieur débute par un
conglomérat de base avec les elements
des gabbros a augite et trés rarement les
éléménts du calcaire anicien. Dans la partie
superieure du conglomérat on trouve des
morceaux roulés de Serpentine. Au som-
84
met de cette formation sedimentaire la
roche ressemble a une sorte de gravier a
grains peu roulés.
Les conglomérats de base sont recouverts
par une série de tuffoides verdatres et
rouges lie-de-vin. Ces tuffoides ne sont autre
chose que les véritables tufs volcaniques
interstratifiés avec les conglomérats présentant
les elements des tufs et des laves
remaniés.
De rares bancs de calcaires a Rudistes
sintercalent dans cette serie de tuffoides
accompagnés de coulées dandésites et de
basaltes décomposés de couleur rouge. Les
sediments qui recouverent ces tuffoides
sont déja dun facies plus profond. Ce sont
des grés rouges et gris et des schistes de
même couleur.
Encore plus haut, on trouve une succession
de marnes et de calcaires a bréches de
Rudistes (voir la photo No. 2).
Au-dessus de ces assises, dans les gres
marneux, ont été trouvés des Inoceramus
regularis dorb. Enfin toutes ces roches
sont surmontées par des schistes ou lon
rencontre des Siderolites du Maestrichtien.
Ainsi la serie du Cretace Supérieur présente
les termes de passages a lEocene
inferieur.
LEocéne lui-méme nest pas trés répandu
dans la region des gisements de fer. Au
Nord de la région miniére lEocéne ne se
voit pas, étant complétement érodé. Du
côte Sud, les terrains de lEocene nexistent
que trés peu (dans les limites de n�tre
carte géologique).
LOligocéne est trés abondant au Nord
du village de Hasan�elebi. Les sediments
de cet age sont

TAR�H - ANKARA"NIN T�RK�YE ��NDEK� KONUMU

9/7/2010

ankara"n�n t�rkiye i�indeki konumu

T�RK�YE CUMHUR�YET�N�N DEVLET�� POL�T�KASININ �LKELER�

9/7/2010

T�RK�YE CUMHUR�YET�N�N DEVLET�� POL�T�KASININ �LKELER�
ATAT�RK VE �KT�SADIN �NEM�
I. D�nya sava��nda tam bir yenilgiye u�rayan Osmanl� �mparatorlu�u par�alanm��, yenilgiye u�ram�� olarak sahneden �ekilirken, T�rk halk� Atat�rk"�n �nderli�inde yeniden ba��ms�zl��na kavu�mak i�in �l�m – kal�m sava��na ba�lam��t�. D�rt y�l s�ren �stiklal sava��n�n doruk noktas�nda bulundu�u d�nemlerde sava��n b�t�n sorumlulu�unu ba�komutan olarak �stlenmi� Atat�rk"�n, sava� sonras� ba��ms�z Yeni T�rk Devleti"nde uygulanmas� gereken iktisat politikas�n�n haz�rlanmas� i�in bir kurul kurmas� son derece ilgin�tir. Enver Benhan, Ziya G�kalp"in bu kurulun ba�kan� oldu�unu , �al��malar�n� Ankara gar�nda bir vagon i�inde y�r�tt��n� yazar. Bu kurulda iki egemen d��nce olu�ur. Biri devletin iktisadi hayata kar��mamas� anlam�na gelen liberalizm, di�eri de iktisadi hayat� b�t�n�yle devletin olu�turdu�u sosyalizmdir. Ba�kan Ziya G�kalp her iki sistemi kar��t�rarak karma ekonomik modeli olu�turmu�tur. Atat�rk"�nde olurunu alan kurulun kararlar� daha sonra uygulamaya ge�irilmi�tir. Atat�rk daha Lozan imzalanmadan ve Cumhuriyet ilan edilmeden �nce, 17 �ubat 1923"te d�zenledi�i �zmir �ktisat Kongresi"nin a��l��nda ekonominin �nemi ile ilgili olarak �unlar� s�ylemi�tir."Bir ulusun do�rudan do�ruya hayat�yla ilgili olan o ulusun iktisad�d�r. T�rk tarihi incelenirse y�kseli� ve ��k�� nedenlerinin iktisat sorunlar�ndan ba�ka bir �ey olmad�� derhal anla��l�r. Hi�bir uygar devlet yoktur ki ordu ve donanmas�ndan �nce iktisad�n� d��nm�� olmas�n. Ba��ms�zl��nda temelinde iktisat yatar .Muhakkak tam ba��ms�zl��n� sa�layabilmek i�in yegane hakiki kuvvet, en kuvvetli temel iktisadiyettir."

ATAT�RK"�N DEVLET��L�K POL�T�KASI
Atat�rk g��l� bir devletin ancak g��l� bir ekonomiyle m�mk�n olabilece�ini g�rm��t�r. Milli alanda, ana ama� �lkenin iktisadi kalk�nmas�n� ger�ekle�tirmektir. B�t�n �abalar bu ana amaca y�nelik olacakt�r. Bu anlay�� i�inde devletin ekonomik hayata yat�r�m

ME�RUT�YET D�NEM� �TT�HAT VE TERAKK�

9/7/2010

ME�RUT�YET D�NEM�

Avrupa devletleri ve �zellikle Rusyan�n k��k�rtt�� topluluklar, ba��ms�zl�klar�n� ilan etmek i�in harekete ge�mekteydiler. 1866da Girit �syan� ��kt�. Yunanistana ba�lanmak amac�yla ba�layan isyan bast�r�lmas�na ra�men, Avrupa devletleri araya girerek sultan�n Girite yeni bir stat� vermesini sa�lad�lar (1868). Rusya taraf�ndan olu�turulan komitalar vas�tas�yla Bulgarlar ayakland�r�ld�. Onlara da geni� haklar verildi (1870). Fakat bununla yetinmeyen Bulgarlar, Bosna ve Hersekteki kar��kl�klar�n ard�ndan yeniden ayakland�lar (1875-76). Bulgar isyan� sert bi�imde bast�r�ld�. Fakat bu s�rada Gen� Osmanl�lar, Abd�lazize ba�latt�klar� muhalefeti, m�cadeleye d�n��t�rd�ler. Nihayet Mithat Pa�an�n �nc�l��ndeki yenilik�i idareciler Abd�lazizi tahttan indirerek ye�eni V.Murat� ba�a ge�irdiler(30 May�s 1876). Ancak hastal�� sebebiyle �� ay sonra o da tahttan indirilerek, Kanun-� Esasiyi ilan edece�ini beyan eden karde�i II.Abd�lhamit Osmanl� taht�na ��kar�ld�. Bu arada Rusyan�n Osmanl� Devletine bask� kurmas�n� kendi menfaatine ayk�r� g�ren �ngiltere, Balkanlardaki bunal�m� g�r��mesi i�in �stanbulda uluslar aras� bir konferans toplanmas�n� sa�lam��t�. �stanbul Konferans �al��malar�n� s�rd�r�rken II.Abd�lhamit Me�rutiyeti ilan etti (23 Aral�k 1876). Kurulacak Meclis-i Mebusanda b�t�n topluluklar temsil edilebilecekti. Parlamenter monar�i, �stanbul Konferans�n�n toplan�� sebebini tamamen ortadan kald�rmas�na ra�men, konferansa kat�lan devletler, Balkan topluluklar�n�n ba��ms�zl�klar�n� istediklerinden bir sonuca var�lamad�. Osmanl� Devletinin �a�r�lmad�� Londrada toplanan bir ba�ka konferansta, b�y�k devletler isteklerini tekrarlad�lar. Rusya, Osmanl� Devletine al�nan kararlar� kabul ettirmek i�in sava� ilan etti.(Nisan 1877). Tarihimizde 93 Harbi diye bilinen 1877-1878 Osmanl� Rus Harbi, askeri ve siyasi bak�mdan �nemli sonu�lar do�urmu�tur. Kanun-� Esasinin kabul� ile a��lan Genel Meclis, padi�ah taraf�ndan se�ilen Ayan Meclisi ve halk taraf�ndan se�ilen Mebusan Meclisinden ibaretti. Londra Konferans�ndan �nce �al��maya ba�layan bu meclis, h�kumet taraf�ndan sunulan teklif ve kanun tasar�lar�n karara ba�layarak ilk d�nem �al��malar�n� tamamlam��t�. Ancak 93 Harbinin s�rd�� s�k�nt�l� zamanlarda meclisteki az�nl�k mebuslar� �al��malar� sekteye u�ratt�� gibi, bunal�m�n artmas�n� da sa�l�yorlard�. Nitekim Gazi Osman Pa�an�n b�y�k bir kahramanl�k g�stererek 5 ay savundu�u Plevneyi a�an Ruslar, Ye�ilk�ye kadar ilerlemi�lerdi. Do�uda ise ancak Erzurum �nlerinde durdurulmu�lard�. Meclis sava��n gidi�at�ndan h�kumeti ve padi�ah� sorumlu tutarak, siyasi tansiyonu y�kseltmekteydi. II. Abd�lhamit, devletin ileri gelenleri ve baz� mebuslarla yapt�� toplant�dan bir sonu� alamay�nca, Kanun-� Esasinin kendisine verdi�i yetkiyi kullanarak, etnik yap�s�n�n kar��kl�� sebebiyle �al��malar� aksayan meclisi kapatt� (14 �ubat 1878). Bu I.Me�rutiyetin sonu demekti. Berlin Kongresi ve Balkanlardaki Geli�meler; �stanbul �nlerine kadar gelmi� olan Rusya ile Ye�ilk�y (Ayastefanos) Antla�mas� imzaland� (3 Mart 1878). Bu anla�mayla, s�zde Osmanl�ya ba�l� Dobruca, Do�u Makedonya ve Trakyay� i�ine alan B�y�k Bulgaristan Prensli�i kuruluyor; Romanya, S�rbistan ve Karada� ba��ms�zl�klar�na kavu�uyordu. Ancak, Rusyan�n geni�lemesinden rahats�zl�k duyan Avrupa devletlerinin araya girmesiyle bu anla�ma h�k�mleri y�r�rl��e giremedi. �ngiltere donanmas�n� harekete ge�irdi. Osmanl� Devleti ile yapt�� bir anla�mayla K�br�sa yerle�ti ( 4 Haziran 1878). Araya giren Bismark, �lkesinde bir konferansa ev sahipli�i yaparak hem muhtemel bir sava�� nlemek hem de Almanyan�n menfaatlerini korumak istiyordu. Nitekim Osmanl� Devleti, �ngiltere, Fransa, Avusturya, Almanya, �talya ve Rusyan�n da kat�ld�� Berlin Kongresi 13 Temmuz 1878de imzalanan bir anla�mayla son buldu. Bu anla�ma, art�k Rusyan�n yan� s�ra, di�er devletlerin de par�alamaya �al��t�klar� Osmanl�dan, kendi paylar�n� alma anla�mas�yd�. Berlin ve Ayestafanos antla�malar�nda �ng�r�ld�� gibi, S�rbistan, Karada� ve Romanyan�n ba��ms�zl�� onayland�. Bulgaristan �� b�l�me ayr�ld�. Bulgaristan Prensli�i haricinde m�stakil bir Do�u Rumeli eyaleti olu�turuldu. Giritin stat�s�ne benzer bir stat�yle Makedonya, Osmanl� Devletinin elinde kald�. Yunanistan Tesalya ve Epirin bir b�l�m�n� ald�. Bosna-Hersek, Avusturya taraf�ndan i�gal edildi. Rusya, Kars, Ardahan ve Batuma sahip oldu. Berlin Kongresi, b�y�k devletlerin Osmanl� Devletini payla�ma ve ortadan kald�rma arzular�n�n bir neticesi idi. Balk

OSMANLI HAK�M�YET�NDE BALKANLAR BALKANLARIN OSMANLI TARAFINDAN FETH�

9/7/2010

OSMANLI HAK�M�YET�NDE BALKANLAR

BALKANLARIN OSMANLI TARAFINDAN FETH�

ANKARA SAVA�I VE SONRASI D�NEM BALKANLAR
I. ANKARA SAVA�I VE SONU�LARI
1. Ankara Sava��
Beyaz�t 1400 y�llar�nda Bizans ile m�cadele halindeydi. Ve bu tarihte Bizans"a kar�� st�nl�k sa�lam��t�r. Beyaz�t her tarafa (Mora"ya, Arnavutluk"a, Adriyatik"e) hakim durumdayd�. Bizans"a son �ld�r�c� darbeyi vurmaya haz�rd�. Ama son anda Beyaz�t 1402 y�l� ilk bahar�nda do�udan gelen b�y�k tehlikeyle kar�� kar��ya kald�. Bat�daki b�t�n seferler durduruldu ve Balkanlar"da ki b�t�n m�sl�man ve hristiyan birlikler k��k asyaya kayd�r�ld�. Timur XIV. Y�zy�l�n sonlar�na dek k��k Asya s�n�rlar�na kadar uzanan bir imparatorlu�a tek ba��na h�kmediyordu. S�n�rlar�n �tesinde sadece �teki b�y�k islam imparatorlu�u yani Osmanl�lar vard�. �imdi iki imparatorluk boy �l��ecekti.
Y�ld�r�m Beyaz�t"�n esareti ile biten Ankara bozgunu Osmanl� devleti i�in b�y�k bir felaket olmu�tu. Anadolu"da u�ran�lan bu ciddi yenilgi k�sa �m�rl� bir Osmanl� imparatorlu�unun sonu olabilirdi. �mparatorlu�un topraklar� sava� sonunda ikiye b�l�nm��t�. Beyaz�d"�n d�rt o�lu Osmanl� taht� i�in birbirleri ile �eki�iyorlard�. Yerel beylerde kendi ��karlar�n� d��nerek, �u ya da bu �ehzadeyi destekliyorlard�. Avrupa"da Osmanl�lar"a tabi baz� beylerde topraklar�n� geri almak i�in harekete ge�mi�lerdi.
Sonu� olarak; Ankara ma�lubiyetinden sonra Osmanl� i�in yeni bir musibet ve kar��kl�k devri ba�lam��t�. Merkezi otorite sars�lm��, Sel�uklu devletinin ink�raz�ndan sonra ortaya ��kan tevaif-i m�l�k yeniden kurulmu�, �ehzade kavgalar� ba� g�stermi�ti. Bunlar�n te�vik�isi de Timur olmu�tu. Timur bu arada Rumeli"ye ge�meyi d��nm��se de bunun askeri noktadan kendisi i�in tehlikelerle dolu oldu�unu g�rerek vazge�ti. Zaten emrindeki �mera ve ulema Osmanl�lar"�n ezilmesine muhalif olduklar� gibi, halk efkar� da onun hareketlerine derin bir nefretle bak�yordu. Timur"un Anadolu"yu istila ve tahribi de nefreti artt�

OSMANLI D�NYASINDA B�L�M

9/7/2010

OSMANLI D�NYASINDA B�L�MOsmanl� Bilimi,bir y�n�yle �slam d�nyas�nda bilimin,di�er y�nleriyle Horasan ve Bat� biliminin bir pa�as�d�r.Osmanl�lar i�in 14. y�lda ba�layan d��nce/bilim �al��malar�,Fatih d�neminde en y�ksek noktas�na ula�m��,sonra k�r topal 17. yya dek ya�am��t�r.Osmanl�lar "yap�s�" gere�i bilime d��man m�yd�? Osmanl�daki bilim "Arap biliminin eksik " bir devam� m�yd�?Medrese ve Enderun,Osmanl�daki bu iki e�itim kurumunun nitelikleri neydi?Fatih Sultan Mehmete kafa tutan bilgeler kimlerdir?Fatih,Sinan Pa�ay� neden s�rg�ne g�nderdi?1900de kurulan �stanbul Dar�lf�nun �niversitesi, Fatih Medreselerinin Devam� m�d�r?Fatih Medreseleri Neydi, Ne De�ildi?Fatih Medreselerinin Ders Pro�ram�n� Ali Ku��u mu haz�rlad�?Hangi Osmanl� bilgini eserini T�rk�e yazd�� i�in �z�r dilemi�tir?Molla L�tf� ne dedi de idam edildi?Takiy�ddinin G�zlemevi,hangi gerek�eyle topa tutularak y�k�ld�?18. y�zy�lda ya�ayan Erzurumlu �brahim Hakk�, Darwinden y�z y�l �nce evrim kuram�n� m� ortaya att�?Sekiz y�ldan fazla �eyh�lislaml�k yapan Feyzullah Efendi birden neden din ve devlet d��man� oluverdi? Cesedi,neden, �nde papazlar�n y�r�d�� H�ristiyanlara s�r�klettirildi?Bizde Osmanl� Tarihi �ok kere ya �ovenist bir b�b�rlenmenin arac� yap�lm�� ya da ciddiye al�nmam��t�r. Tarihe �ovenizm kompart�man�ndan bakanlar var.Onlar Osmanl� Tarihini ve eylemlerini "p�r" T�rk ve "p�r" �slam olarak "hep iyi,hep ba�ar�l�" g�rerek sunar.Oysa Osmanl� Devleti,bir hanedan devleti, Osmanl� tarihi de bir imparatorluk tarihidir;�ok dinli,�ok dilli bir uygarl�k t�r�d�r.Bilimi de �yle...Halil �nalc�k, Ekmeleddin �hsano�lu,Cemal Kafadar, Halil Berktay gibi anlay�� olarak yeni diyebilece�imiz tarih�ilerimiz,elbette bizlere ger�ekleri anlatmaya ba�lad�. Ekmeleddin �hsano�lunun �u betimlemesi �ok yerindedir:"Cumhuriyet kompart�man�ndan bakt��m�z zaman "Osmanl�lar�" topyek�n "gerici" g�rme e�limi belirir. Bu e�ilimin temelinde de Osmanl�n�n "Bat�dan kopuk" oldu�u, d��ncesi yatar. Oysa Osmanl�, tarihte bir halkad�r. Herkesin "ileri " oldu�u bir d�nyada hep geri" de�ildir."�etin Altan ustam�z "Osmanl�, hi�bir �ey yapmam��t�r" der. Bunu sanat, bilim anlam�nda, uygarl�k anlam�nda s�yler. Kan�mca bu, do�ru de�ildir. Kendisi, en az�ndan Osmanl�n�n nice yetenekleri kesip bi�ti�ini, nice yetenekleri yetkisizle�tirdi�ini g�sterir. Ayr�ca o, "mesleksiz" insanlar� hep ele�tirmi�tir. Kendisi Marksizmi hala ya�ayan bir d�nya g�r�� olarak savunur. O zaman 700 y�ll�k Osmanl� �mparatorlu�unun nas�l ya�ad��n�n a��klamas� gerek."D�nya Tarihi" gibi iddial� eserin b�y�k yazar� McNeill �u saptamay� yapar:" Ba�ka hi�bir �slam Devleti b�ylesine de�i�ik ve b�ylesine etkili bir i� �rg�tlenme bi�imi ortaya koyamad� ve hi�biri d�nya tarihinde Osmanl� �mparatorlu�u nun oynayaca�� role uzaktan yak�ndan benzer bir rol oynamad�" (William H. McNeill , D�nya Tarihi(s:271) Osmanl� Bilimi deyince Osmanl� Devleti d�neminde ve onun egemen oldu�u co�rafyada ya�ayan bilimi anl�yoruz. Osmanl� Bilimi deyince bunu hemen T�rk Bilimi diye nitelemek nesnel bir tav�r olamaz. Ben, bu bilimin k�keni konusunda duyarl� olmaya �al��yorum. Ama bunun bug�ne do�rudan bir faydas� yok.��nk� ge�mi�te �ok bilim adam� yeti�tirmi� ulus/halklar�n bug�n de �ok yetkin bilim adam� yeti�tirece�i anlam�na gelmiyor. Araplar� �rnek verece�im. Araplar, ge�mi�te �ok b�y�k bilim adamlar� yeti�tirmi�lerdir;ama bug�n bilimsel �al��malar� �ok zay�ft�r. M�s�r uygarl��, insanl�k tarihinin en hayranl�k uyand�ran uygarl�klar�ndand�. Oysa bug�n�n M�s�r� ne yaz�k ki d�k�l�yor. Ter�rle sars�l�yor. Osmanl� bilimine d�n�yorum. Bu bilimin dili, Arap�a, Fars�a ve Osmanl� T�rk�esiydi. Osmanl� bilimini ortaya koyan insanlar�n etnik k�kenleri de dinleri de olduk�a de�i�iktir. Bu katalo�un i�inde T�rkler, Araplar, �ranl�lar,Hintliler,Bizansl�lar(Yunanl�lar); Yahudiler, M�sl�manlar, H�ristiyanlar ve ba�kalar� vard�r.Osmanl�da Bilimin K�kleri"Osmanl� topraklar�nda biliminin olu�umunu ve geli�mesini, Osmanl� �ncesi Sel�uklu d�neminde Anadolu �ehirlerinde eski ilim kurumlar�n�n yerle�mi� gelenekleri ile d�nemin en �nemli k�lt�r merkezleri say�lan M�s�r, Suriye, �ran, End�l�s ve T�rkistandan gelen bilim adamlar� ger�ekle�tirmi�tir. �slam d�nyas�nda 12. yyda s�nmeye ba�layan d��nsel ve bilimsel etkinli�i Osmanl� �mparatorlu�unda yakla��k 400 y�l s�rebilmi�tir. O

ATAT�RK�N HAYATI VE K��L��

9/7/2010

ATAT�RK�N HAYATI VE K��L��
Mustafa Kemal Atat�rk,1881 y�l�nda Selanikte do�du. Babas� Ali R�za Efendi, annesi Z�beyde Han�md�r. Ali R�za Efendi Selanik yerlilerindendi. Uzak dedeleri Vidinden ayr�larak Serezde yerle�mi�ler, oradan da Selanike gelmi�lerdi. A1i R�za Efendi, hayat�n�n ilk devirlerinde g�mr�k memurlu�u yapm��, daha sonralar� memuriyeti terkederek kereste ticareti ile me�gul olmu�tu. Atat�rk�n annesi Z�beyde Han�m da Selanik yak�nlannda Langaza ad� verilen kasabada yerle�mi� eski bir T�rk ailesine mensuptu. Bu aile, soy olarak Anadoludan Rumeliye ge�mi� y�r�klerdendi ve Varyemez o�ullar� olarak tan�n�yorlard�. Bu ailenin Langazada b�y�k �iftlikleri vard�; tar�m yan�nda hayvanc�l�kla me�gul idiler.
1871 y�l�nda Z�beyde Han�m ile evlenen Ali R�za Efendinin hen�z elli ya�lar�nda iken 1888 y�l�nda �lmesi �zerine, yedi-sekiz ya�lar�nda yetim kalan k��k Mustafan�n b�y�t�lmesi ve yeti�tirilmesi g�revi, b�y�k T�rk kad�n� Z�beyde Han�ma d��t�.
K��k Mustafa, ilk ��renimine bir s�re annesinin arzusuna uyarak Haf�z Mehmet Efendinin mahalle mektebinde devam etti; fakat �ok ge�meden babas�n�n iste�i ile Selanikte �a�da� e�itim yapan �emsi Efendi Mektebine ge�ti ve ilkokulu burada bitirdi. �emsi Efendi, yeni ��rencisinin yeteneklerini ve zekas�n� takdir etti�inden, k��k Mustafan�n kendi okulunda bulunmas�ndan son derece memnundu. K��k Mustafa, bu okulda okurken babas� �ld�. Bu s�ralarda isimleri Makbule ve Naciye olmak �zere kendisinden k��k iki k�z karde�i bulunuyordu. Babalar� �ld�� zaman k��k Mustafa yedi, Makbule bir ya��n� hen�z doldurmu�tu; Naciye ise k�rk g�nl�kt�. Bu en k��k karde�leri gen� k�z iken Selanikte �ld�.
Ali R�za Efendinin �l�m� �zerine, Z�beyde Han�m �� ocu�u ile bir s�re Selanik yak�nlar�ndaki Rapla �iftli�inde suba��l�k yapan karde�i H�seyin Efendinin yan�na yerle�ti. �iftlik hayat� nederiyle k��k Mustafan�n ��renimi ister istemez bir s�re aksam��t�. Fakat �ok ge�meden Selanike d�nerek halas�n�n yan�nd

TAR�H - SEGED�N ANTLA�MASI

9/7/2010

segedin antla�mas�

EDEB� AKIMLAR

9/7/2010

EDEB� AKIMLAR

NAT�RALiST AKIM ( Naturalisme )

19. y�zy�la kadar : " Tabiata dayanan felsefe " yahut " Tabiatseverlik " anlam�na gelen Naturalisme 1870 – 1890 y�llar� aras�nda , yeni bir edebiyat ak�m�n�n ad� olmu�tur . Tabiat bilimlerine �ok ba�land�� i�in Nat�ralizm , esas itibariyle realist ak�m�n daha a��r� bir devam� say�lmaktad�r . Ondan ayr�lan veya daha ileri olan yanlar� �unlard�r ;
Naturalistler , t�pk� tabiat olaylar�nda oldu�u gibi , insanlar�n hayat�nda bir muayyeniyet ( determinism ) oldu�una inan�rlar . Tabiat olaylar�nda oldu�u gibi ki�ilerin ya�ay�� da birtak�m zaruri �artlar�n elde olmayan ( maddi ) vakalar�n , belirsiz i�g�d�lerin sonucudur . �u halde romanc� , bir tabiat bilgini gibi , ki�ilerin hayat�n� yazmadan �nce , onlar� haz�rlayan �artlar� incelemek zorundad�r . �limde oldu�u gibi hayatta da tesad�f�n yeri yoktur .
�ncelenecek �eylerin ba��nda soya�ekim ( irsiyet ) kanunu gelir . Realizm �nc�s� Emile Zola : " �rsiyetin de yer�ekimi gibi kendine mahsus kanunlar� oldu�una " inanm��t�r . Yani atalarda , b�y�k baba ve analarda bir bozukluk varsa , bu , gittik�e artarak nesilden nesle ge�er , ayya�lar , frengililer yarat�r . ��nk� Zola"n�n �rnek tuttu�u Claude Bernard gibi bilginler , her �eyi " madde " a��s�ndan ��zeceklerine ; insan�n et ,kemik ve sinirden ibaret oldu�una " ruh " diye bir �ey bulunmad��na inanm��lard�r . �u halde , romanc�n�n �devi , ilk�nce ya�ataca�� kimsenin soy ve sopunu incelemktir . Bundan sonra , o �ahs�n yeti�ti�i sosyal �evrenin ald�� terbiyenin , i� hayat�n�n ,ekonomik durumun incelenmesine ge�ilir . Nitekim Zola " �kinci �mparatorluk devrinde bir ailenin tabi ve sosyal tarihi " ni yazmak amac�yla be� ku�a��n irsi vas�flar�n� ve do�u� kusurlar�n� de�i�ik �artlar alt�nda g�steren 20 ciltlik Rougan – Macquart roman�n� yazm��t�r .
Salt maddi bir varl�k sayd�klar� insan� , realistler gibi yaln�z g�zleme ve bir�ok vesikalara ba�lamakla kalmaz , bir de deneyime ( tecrip )

TAR�H - ALACAH�Y�K

9/7/2010

alacah�y�k

OSMANLI"DA BATILILA�MA �ZER�NE

9/7/2010

TAR�H - B�R�NC� D�NYA SAVA�I

9/7/2010

birinci d�nya sava��

1. D�NYA SAVA�I

9/7/2010

1. D�NYA SAVA�I

1.D�nya Sava��" n�n Sebepleri:

1 A�ustos 1914" te ba�lay�p 11 Kas�m 1918" de sona eren 26 devletin kat�ld�� 4 y�l 3 ay 10 g�n devam eden Birinci D�nya Sava�� 5 k�tada etkisini g�stermi�ti.
Almanya" n�n s�m�rgelerni elde etmek i�in Asya ve Afrika" da s�n�rl� �l��de yap�lm�� ve bu y�zden D�nya Sava�� ad�n� alm��t�.

Sava�tan �nce Avrupa" n�n Siyasi durumuna bak��:

Sava� �ncesi y�llar�nda Avrupa" da �rk, millet, din ayr�l�klar�na ra�men uluslar aras�nda fikir alan�nda genel bir anla�ma iste�i sezilmekle beraber ulusal ��karlar�n� sa�lamak amac�yla Avrupa iki b�y�k gruba ayr�lmak amac�nday�d�.
Bunlardan birinci gruba, Almanya, Avusturya ve Macaristan �maratorluuklar�, di�er tarafra ise �ngiltere, Fransa Rusya bulunuyordu. Bu her iki gruptan birisinde ba�l�l�k yapacak durumda bulunan k��k devletler varl�klar�n� koruyabilmek i�in siyasi olaylari endi�eyle takip ediyor, koruycular� olabilecek b�y�k devletler etraf�nda toplanmay� d��n�yorlard�.

ALMANYA:
1866"da Avusturya, 1870-1871 Fransa ile yap�lan sava�lar sonunda Alman birli�i sa�land�ktan sonra imparatorluk kurulmu� ve Franfort Anla�mas� ile Alsas ve Loren Almanya"ya ba�lanm��t�. Bu birle�meden sonra Almanya end�stri ve ekonomi alanlar�nda g�sterdi�i ba�ar�lar sayesinde,gerek kalite ve gerekse �okluk ve uczluk bak�m�ndan d�nya piyasalar�na s�rd�� mallarla �st�nl�k sa�lamaya ba�lam��t� bu �st�nl�� devam ettirmek yolundaki �al��malar� Hindistan"a giden karayolunu emniyette tutmak isteyen ve kendi ekonuomik �st�nl��ne has�m olmak durumunda Almanya"y� g�ren �ngiltere"yi endi�e i�inde idi. S�m�rgeler �ngiltere �mparatorlu�u"nun hayat damarlar� durumunda idi.
Keza Rusya"da Pansilevizm perdesi alt�nda kendisini Balkanlar"�n koruyucusu sayd��jndan Almanya"non Orta �ark"a ve G�ney Avrupa"ya bu ekonomik yay�lmas�n� ho� kar��lam�yordu.
Bu g�r��lere ra�men,Almanya"n�n d�nya �st�nl�� yolunda moral,teknik,siyasi ve askeri alanlar�nda b�y�k ba�ar�lar sa�lamaya y�

TAR�H - TEVH�D-� TEDR�SAT KANUNU

9/7/2010

tevhid-i tedrisat kanunu

MENEMEN OLAYI

9/7/2010

MENEMEN OLAYI
G�R��
23 Aral�k 1930 g�n� sabah saat 6.20"de Menemen Kazar Camii �n�nde ba�layan,saat 9.00 sular�nda sona eren Menemen olay� hakk�nda bug�ne kadar de�i�ik yorumlar yap�lm��,bir�ok �ey yaz�l�p �izilmi�tir.Burada bunlara k�saca de�inerek olay�n ger�ek nedenlerini bulmaya �al��aca��z.
1924-38 y�llar� aras�nda T�rkiye"de ��kan 18 ayaklanmadan yaln�zca Menemen Olay�"n�n Bat� Anadolu"da ��km�� olmas� onu farkl� k�lmaktad�r.Nasturi,Zilan,�eyh Said,Dersim,A�r� gibi di�er 17 ayaklanmada etnik tema,ba��ms�zl�k talebi,d�� k��k�rtmalar vb. �nemli birer etken olmalar�na kar��n,Menemen Olay� i�in bunlar� s�ylemek m�mk�n de�ildir.Dahas�,Menemen"de,Orta,Do�u ve G�neydo�u Anadolu"ya k�yasla hem okuma yazma oran� ve ekonomik geli�mi�lik d�zeyi daha y�ksek,hem de k�smi sanayile�menin etkisiyle,feodal kurum ve ki�ilerin n�fuzlar� daha azd�r.Ayr�ca yeni rejimin kolay ula�abilece�i bir y�redir.
Bu �zellikler g�z �n�ne al�narak sorulacak sorular �unlard�r:Menemen Olay�,yayg�n bi�imde kabul edildi�i �zere,bir dinsel ayaklanma m�d�r?Deli,esrarke�,cahil alt� ki�inin ba�latt��,bir anda ortaya ��kan "korsan" bir olay m�d�r?2000 n�fuslu kasabadan 1500 ki�inin etkin yada edilgen kat�l�m�yla ger�ekle�en olay sonras� ad�n�n "mel"un belde" olarak de�i�tirilip y�re insan�n�n ba�ka yerlere s�r�lmesi istenen[1] Menemen halk�n�n bu eylemdeki sorumlulu�u nedir?Yoksa,ger�ek neden,olay�n ba�lat�c�s� Dervi� Mehmet"in,�erkes Ethem"in yanda�lar�ndan olmas� m�d�r?Yoksa,akademik literat�rde yer ald�� zere,Serbest Cumhuriyet F�rkas�"n�n iktidara gelme h�rs�yla ger�ekle�tirdi�i bir k��k�rtma m�d�r?[2]
��te bu ara�t�rmada bu ve buna benzer sorulara yan�t arayarak Menemen Olay�"n� de�erlendirmeye �al��aca��z.

OLAYIN OLU�UM S�REC�

Divan-� Harp kararnamesinden,�rg�tlenmenin alt� y�l �nce[3] tekke ve zaviyelerin kapat�lmas� ve �apka devrimi �zerine ba�lad�� anla��lmaktad�r.T�rkiye Cumhuriyeti kurulduktan sonra halifelik kald�r�lm��,laik bir d�nya g�r�� benimsenmi�ti.T�rbeler,mahalle mektepleri kald�r�ld�.Tarikat��l�k,�eyhlik,dervi�lik,
m�ritlik,dedelik,seyitlik,babal�k,emirlik,naiplik,halifelik,b�y�c�l�k,�f�r�k��l�k,falc�l�k ve muskac�l�k 13 Aral�k 1925 tarih ve 677 say�l� kanunla yasaklanm��t�.[4]��te yeni rejimin eski ayr�cal�klar�n� yok etti�i ba��nda �stanbul merkezli Nak�ibendi �eyhi �eyh Esad"�n bulundu�u grup,Serbest Cumhuriyet F�rkas�n�n olayl� �zmir gezisini bahane ederek b�yle bir olay giri�iminde bulunmu�lard�r.Burada ilgin� olan nokta,Esat Hoca"n�n irticai faaliyetinin Cumhuriyet d�neminden �nce ba�lam�� olmas�d�r.31 Mart Vakas�"n�n haz�rlay�c�s� oldu�u iddia edilen sultan II. Abd�lhamit d�neminde de benzeri �al��malar yapan Esad Hoca,Erbil"e s�r�ld��n�,ancak Sultan Re�at zaman�nda �stanbul"a d�nebildi�ini s�ylemi�tir.�rg�tlenmenin beyin tak�m�ndan olan,ancak eyleme kat�lmayan ve kendini halifeler halifesi olarak tan�tan Manisa Tabur �maml��"ndan emekli Laz �brahim Hoca,�rg�tlenmesini �evre kasaba ve k�yleriyle s�n�rl� b�rakmam��,Karadeniz k�y�lar�,Kayseri,Bursa,Bal�kesir;Bergama ve Manisa ba�ta olmak �zere Anadolu"nun bir�ok yerini dola�arak Nak�ibendi tarikat�n�n k�k salmas�na �al��m��t�r.Esad Hoca ise,�stanbul Erenk�y ve Beykoz"da �rg�tlenmeyi s�rd�rm��t�r.Esad Hoca sadece salt cahil halk�,kara takkelileri de�il,tahsilli,k�lt�rl� ki�ileri de etkileyebilmektedir.Olayda sorgusu al�nan Mustafa adl� bir tan�k,�brahim Hoca"n�n Menemen"e ba�l� Horozk�y"de vaaz verirken rak� i�en ve �apka giyenlerin gavur oldu�unu,bundan Cumhurba�kan�n�n sorumlu tutulmas� gerekti�ini s�yledi�i belirtilmektedir.Laz �brahim"in, "�eyhim" dedi�i, "vaktiyle 40 tekkenin �eyhi olan" Esad Hoca"n�n evinde yap�lan bir toplant�da,yak�nda �apkalar�n at�larak tekrar fes giyilece�i,halifelerin gelece�i,tekkelerin yeniden a��laca�� s�ylenerek devrimler aleyhine konu�malar yap�lm��t�r.Nitekim kendini Mehdi ilan eden Dervi� Mehmet"inde esrarl� zikir toplant�lar�nda h�k�metin M�sl�manlar� gavur yapmay� ama�lad��n�,b�t�n memurlar�n ailelerini a��k sa��k gezdiren kafirler oldu�unu,kendisinin Cumhuriyeti y�karak dini iade edece�ini s�k�a yineledi�i belirtilmektedir.Dervi� Mehmet"in inan�lar�n� yayarken izleyece�i g�zergahta dikkate de�erdir:T�rkiye"deki �rg�tlenmeyi tamamlay�nca Ar

TAR�H - SOKULLU MEHMET PA�A

9/7/2010

sokullu mehmet pa�a

�EYH SA�T AYAKLANMASI

9/7/2010

d��ta musul sorunun t�rmand��, i�te huzursuzlu�un artt��, partiler aras� ili�kilerin ilk g�nlerdeki �l�ml�l�� yitirmeye ba�lad�� ve deli halit olay�n�n yank�lar�n�n hen�z �ok canl� oldu�u g�nlerde, nasturi ayaklanmas�na sahne olan do�u anadolu"dan yeni ve daha b�y�k bir ayaklanma haberi gelmi�ti. 13 �ubat 1925"te �eyh sait ad�nda bir k�rt liderinin gen� ilinin piran k�y�nde ayakland�� g�r�lm��t�. b�ylece cumhuriyet"in getirdi�i ilkelere y�nelen ve devlet g��lerini 2.5 ay s�reyle u�ra�t�racak olan �ok y�nl� ve boyutlu bir olayla kar��lam��t� (t�rk devrim tarihi: �erafettin turan, bilgi yay�nlar�,syf 106, 1995, istanbul).
�eyh sait olay�n�n ingilizlerle de ilgisi vard�. lozan"da halledilemeyen musul meselesi ile ilgili g�r��meler, 1924 y�l�nda istanbul"da toplanan t�rk-ingiliz konferans�n�n sonu� vermemesi �zerine milletler cemiyeti"ne g�t�r�lmesi gerekli idi. ingiltere bir taraftan musul halk�n�n t�rkiye ile birle�mek iste�ini �nlerken, di�er taraftan da t�rkiye dahilinde, isyan ve karga�al�klar ��kararak, t�rkiye"yi siyasi istikrar� bulmam�� lke olarak tan�tmak istiyordu. ingiltere, t�rkiye"nin yak�n do�u dengesinde...

veribaz.com - Tarih - T�rkiye'nin veri bankas�

KARAMANO�ULLARI BEL���

OSMANLI"DA MUSEV� TAR�H�

TAR�H - OSMANLI �MPARATORLU�UNUN DO�U�U

1856-1879 D�NEM�NDE OSMANLI M�LL� E��T�M S�STEM�NDE REFORM �ALI�MALARININ YAPISI VE SEYR�

FRANSIZ �HT�LAL�

ANADOLU BEYL�KLER�

YUSUF HAS HAC�B VE KUTADGU B�L�G

19. YY. AVRUPASINDA DEMOKRAT�KLE�ME HAREKETLER�

TAR�H - ROMA TAR�H�

D�YALEKT�K D���NCE TAR�H�

TOPRAK IDARESI

TAR�H - OSMANLI ORDUSU

ERMEN� SOYKIRIMI

T�RK S�YAS� TAR�H�NDE SULTAN ABD�LMEC�D

BATILILA�MA E����NDE OSMANLI DEVLET�

KARAMANO�ULLARI BEL���

T�RK�YE- AET �L��K�LER�

�ST�KLAL SAVA�INDA TAR�H B�LG�S�N�N ROL�

SEVR ANTLA�MASI

KURTULU� SAVA�I

TAR�H - KURULU� DEVR�(1299-1453)

TAR�H - 1.S�LEYMAN ( KANUN� ) D�NEM�

II. ABD�LHAM�D D�NEM� OSMANLI D�PLOMAS�S�

B�R�NC� D�NYA SAVA�ININ SONU�LARI

ERZURUM KONGRES�

ATAT�RK �LKELER�

TAR�H - ARA� TAR�H AMA� TANZ�MAT - CR�STOPH K. NEUMANN

TAR�H - �NKILAP TAR�H� MEB L�SE 3 DE�ERLEND�RME SORULARI YANITLARI

EVL�YA �ELEB�

ANADOLU BEL�KLER�

HA�LI SEFERLER�

�LK T�RK �SLAM DEVLETLER�NDE K�LT�R MEDEN�YET

R�NESANS

TAR�H - T�RK�YE TAR�H�

MALAZG�RT ZAFER� VE �NEM�

KURTULU� SAVA�I

TAR�H - OSMANLI TAR�H�

B�R�NC� D�NYA SAVA�I

LA�KL�K NED�R

TANZ�MAT FERMANI

DEVLET TE�K�LATI, K�LT�R VE MEDEN�YET

1915 YILI �NCES� ANADOLUDA ERMEN�LER

B�R�NC� D�NYA SAVA�I

XVIII. Y�ZYIL ISLAHATLARI

TAR�H - HOCAZADE MEHMET TAH�R EFEND�

TAR�H �DEV�

TAR�H - Z�YA PA�A

TAR�H - BEYL�KLERLE M�CADELE

T�RKLER�N ORTA ASYADAN �IKI�I VE G��LER

UYGUR DEVLET�

�N�N�

TAR�H - SOYKIRIMI �DD�ALARI

�ZM�R SAAT KULES�N�N TAR�H�

M�MAR S�NAN

OSMANLI - �ZBEK S�YAS� �L��K�LER� (1530-1555)

ERMEN� MESELES�

TAR�H - UYGURLAR VE D��ER T�RK DEVLETLER�

THE HISTORY OF TELEVISION

ARMENIAN ALLEGATIONS AND THE FACTS

LOZAN BARI� ANTLA�MASI

OSMANLI " �RAN M�NASEBET�

ERMEN� MESELES�

II. KILI�ARSLAN

TAR�H - E�R� KALES�"N�N FETH�

TAR�H - T�RK�YE EKONOM�S�

OSMANLIDA TOPRAK S�STEM�

�ANAKKALE DEN�Z SAVA�LARI

ATAT�RK �LKELER� VE �NKILAP TAR�H�

TAR�H - 1919-1933 TEN B�R PAR�A

H�T�T M�TOLOJ�S�

KUVAY-I M�LL�YE

II.D�NYA SAVA�I

TAR�H - BAHATT�N �AK�R VE ERMEN� SORUNU

LOZAN BARI� ANTLA�MASI

ESK� HUKUKUMUZA BAKI�

OSMANLI DEVLET�

TAR�H - KARAHANLILAR

TAR�H - �DAR� D�ZENLEMELER

9. SINIF TAR�H DERS NOTLARI

KARAMANO�ULLARI BEL��

D�YALEKT�K D��NCE TAR�H�

BATILILA�MA E��NDE OSMANLI DEVLET�

KARAMANO�ULLARI BEL��

GE�M�� B�LMEK-II

M�LLETLER CEM�YET� (CEM�YET-� AKVAM) VE T�RK�YE"N�N BU CEM�YET"E G�R�� (1932)

TAR�H - AYDINO�ULLARI BEYL��

OSMANLI BEL��N�N KURULU�U