veribaz.com - �ehircilik / B�lge Planlama - T�rkiye'nin veri bankas�

BELED�YELERDE ZABITA H�ZMETLER�

9/7/2010

BELED�YELERDE ZABITA H�ZMETLER�

Belediye Zab�tas�n�n Niteli�i:
Belediye zab�tas�, belediye s�n�rlar� i�inde beldenin d�zeni ve belde halk�n�n sa�l�k ve huzurunu ve yetkili organlar�n bu ama�la alacaklar� kararlar�n y�r�t�lmesini sa�lamak ve korumakla; belediye su�lar�n�n i�lenmesini �nleyici tedbirleri almakla ve i�lenen belediye su�lar�n� takiple m�kellef bir �zel zab�ta kuvvetlidir.
Belediye zab�tas� personeli �niformal� olup, k�yafet ve te�hizat� �zel y�netmeli�inde g�sterilir.
Belediye Zab�tas�n�n Kurulu�u:
Her belediyede, ihtiya� ve imkan�na g�re; sabit, gezici veya toplu zab�ta te�kilat� kurulur. Yakla��k olarak 1500 n�fusa bir zab�ta personeli isabet etmek �zere, kurulu� kadrosu belediye meclisince tespit olunur ve yetkili mercilerin tasdiki ile uygulan�r.
Belediye Zab�tas�n�n Ba�l�l��:
Belediye zab�tas� do�rudan do�ruya belediye ba�kan�n�n emri alt�ndad�r. Belediye �ubelerine ayr�lan yerlerde �ubeye ba�l� zab�ta personeli belediye�ube m�d�rlerinin emri alt�ndad�r.
�zel kanunlar�n, belediye zab�ta personelini g�revlendirebilecekleri hususunda kendilerini yetkili k�ld�� hallerde en b�y�k m�lkiye amirleri zab�ta personelini g�revlendirmekle beraber, ilgili belediye ba�kan� veya �ube m�d�r�ne de bilgi verirler.
Belediye Zab�ta Hizmetlerinin S�reklili�i:
Belediye zab�ta hizmetlerinde s�reklilik as�ld�r. Ulusal bayram, genel tatil ve hafta tatili g�nlerinde ve g�n�n 24 saatinde zab�ta hizmeti aksat�lmaz. Belediye zab�ta personelinin �al��ma saatleri, hafta tatilleri, genel tatiller, ulusal bayram…vb"de de s�reklili�i sa�layacak �ekilde, haftada 48 saati ge�meyecek �ekilde d�zenlenir. Bu, belediye zab�tas�n�n en y�ksek dereceli amirinin teklifi ve belediye ba�kan�n�n onay� ile tespit olunur. Zab�ta kadrosu 8 ve daha a�a�� olan belediyelerde zab�ta amir ve memurlar�n�n �al��ma saatleri i� durumuna g�re haftada 48 saat kayd�na ba�l� olmaks�z�n belediye ba�kan� taraf�ndan d�zenlenir.
Zab�ta Hizmetlerinin Belediye S�n�rlar� �tibariyle B�t�nl��:
Belediye zab�tas� hizmetleri belediye s�n�rlar� i�inde bir b�t�nd�r. Merkez amirli�i ve �ubelere ayr�lan belediyelerde �ube zab�ta amirli�i ile s�rekli veya ge�ici olarak kurulabilecek ge�ici zab�ta karakollar� ve noktalar� sabit belediye zab�ta kurulu�lar�d�r.
Gezici belediye zab�tas� esas itibariyle motorlu ta��tlarla donat�lm�� ekipler halindedir.
Zab�ta birimleri belediye zab�tas�n�n en y�ksek dereceli amirinin teklifi ve belediye ba�kan�n�n onay� ile kurulur.
Zab�ta Memurlar�n�n Y�k�ml�l��:
G�revli olduklar� �al��ma saatleri veya sabit olarak g�revlendirildikleri belirli bir alan d��nda karar, emir veya yasaklar�na ayk�r� davran��lara �ahit olan veya bu davran��lardan haberdar edilen belediye zab�ta memurlar� menedilen veya yap�lmas� su�, te�kil eden fiile el koymakla beraber belediye zab�tas�n�n en yak�n sabit kurulu�una durumu iletirler ve failler hakk�nda giri�tikleri i�lemi onlara devrederler.
Zab�ta memurlar�, yang�n, deprem, su bask�n�, ola�an�st� hal gibi zaruret halinde, d�zenlenen �al��ma saatleri d��nda �al��maya mecburdurlar.
Belediye zab�tas� memurlar�, g�revlerine ili�kin kanun, t�z�k, y�netmelik ve emirleri bilmekle ve hizmetlerini bunlar�n h�k�mleri dairesinde yapmakla ve g�revlerin yerine getirilmesi s�ras�nda birbirlerine yard�m etmekle y�k�ml�d�rler.
G�revlerini yaparken belediye zab�tas�na kar�� gelenler Devlet Zab�tas�"na kar�� koyanlar gibi ceza g�r�rler.

BELED�YE NUMARATAJ ��LEMLER�

9/7/2010

G�R��
G�n�m�zde yerel y�netimler a��s�ndan ihtiya� duyulan planlama, m�hendislik projeleri ve uygulamalar� bilgilerine kolayca ula�mak, gerekti�inde bu bilgileri kullanarak yeni bilgiler �retmek, bunlar�n takibini ve kontrol�n� yapmak d�zenli ve planl� bir kentle�me i�in vazge�ilmez unsurlard�r. Belediye numarataj i�lemlerinin veri taban�ndan takibi, sorgulanmas�, sunulmas� ve harita �zerinde g�r�nt�lenmesi bu unsurlar�n olu�turulmas� i�in �ok �nemlidir. �a�da� toplumlar�n etkin veri y�netim ara�lar�ndan olan konumsal bilgi sistemlerinden optimum verimin elde edilebilmesi, gerekli altyap� bile�enlerinin ba�lang��ta haz�rlanmas�na ba�l�d�r. Varl�klar�n yery�z�ndeki konumlar�n�n tan�mlanmas�n� sa�layan adres bilgileri de bu bile�enlerden biridir. Konumsal bilgi sistemlerinin i�leyi�inde; bu bile�enler yard�m�yla olu�turulacak adres bilgi sistemleri; ta��nmaza ait veri tabanlar�n�n haz�rlanmas�nda ve o ta��nmaza eri�imin sa�lanmas�nda �nemli yer tutar. Eri�imin do�ru ve h�zl� olmas� numarataj �al��malar�n�n do�ru yap�lmas�na, adres bilgilerinin do�ru belirlenmesine ve tebli�e esas b�t�n dok�manlarda standart bir adres format�n�n kullan�lmas�na ba�l�d�r.

2. �ALI�MANIN AMACI
Telefon, elektrik, do�algaz, su, �evre temizlik, ilan reklam ve i�tirak paylar� gibi, tebli�e esas dok�manlar�n ilgilisine ula�t�r�lmas� ile do�rudan gelir elde eden yerel y�netimler i�in, adres verisi �nemli bir bilgidir. Yerel idarelerin gelirinin �nemli k�sm�n� olu�turan emlak vergilerinin toplanmas�nda ta��nmazlara hakim olmak ve istenildi�inde maliklerine eri�mek; adres belirsizli�inden dolay� �nemli bir problem olarak ortaya ��kmaktad�r. Kurumlar�n tebli�lerinde farkl� adres formatlar� kullanmas� (Tablo 1) ve numarataj sisteminde yap�lan de�i�ikliklerden (sokak isimlerinin de�i�tirilmesi, yeni sokak isimlerinin tesis edilmesi ve kap� numaralar�n� de�i�tirilmesi vb.) kurumlar�n haberdar olmay�� bu adres belirsizli�inin ya�anmas�na neden olmaktad�r. �lkemizde adres konusunda ya�anan sorunlar�n tespit edilmesi ve bu sorunlar�n giderilebilmesi i�in yap�lacaklar�n belirlenmesi �al��malar�n temel amac� olmal�d�r. A�a��da ayn� binaya ait, farkl� kurumlardan gelen adres bilgisi g�z�kmektedir.

Ad� Soyad�Posta �letisiAdres
Ali CanElektrik Faturas�Gazc�lar cad. Anafartalar sk. Tu�cu Apt. No.
Ali CanSu Faturas�K�rcaali Mah. Anafartalar SK. N. 3/12 B B2. OSMANGAZI
Ali CanPosta �letisiK�rcaali Mah. Anafartalar Sk. N.3/12 Horozo�Lu Apt.

3. ADRES B�LG� S�STEM�NDE NUMARATAJ �ALI�MALARININ �NEM�

Adres bilgi sistemlerinin do�ru olarak kurulabilmesi ve kullan�labilmesi i�in �ncelikle do�ru ve eksiksiz yap�lm��, g�ncellemeye a��k numarataj sistemlerinin olu�turulmas� gerekmektedir. ��nk� numarataj i�lemi ile adres format�n�n temel iki bile�eni olan bina numaralar� ve sokak isimleri belirlenmektedir. Bu bile�enler yard�m�yla olu�turulacak standart adres format�, kurulacak adres bilgi sistemi i�inde temel veri olmaktad�r. Adres bilgi sistem

SERBEST B�LGELER VE SERBEST B�LGE FAAL�YETLER�N�N ESASLARI

9/7/2010

SERBEST B�LGELER VE SERBEST B�LGE FAAL�YETLER�N�N ESASLARI

Serbest B�lgenin Tan�m�

Genel olarak, serbest b�lgeler; �lkenin siyasi s�n�rlar� i�inde olmakla beraber g�mr�k hatt� d��nda say�lan, �lkede ge�erli ticari, mali ve iktisadi alanlara ili�kin hukuki ve idari d�zenlemelerin uygulanmad�� veya k�smen uyguland��, s�nai ve ticari faaliyetler i�in daha geni� te�viklerin tan�nd�� ve fiziki olarak �lkenin di�er k�s�mlar�ndan ayr�lan yerler olarak tan�mlanabilir.

T�rkiye ile Avrupa Birli�i aras�nda 1 Ocak 1996 tarihinde ger�ekle�tirilen G�mr�k Birli�i �er�evesinde yeniden d�zenlenen g�mr�k mevzuat�nda ise, serbest b�lgeler; T�rkiye g�mr�k b�lgesinin par�alar� olmakla beraber, serbest dola��mda olmayan mallar�n herhangi bir g�mr�k rejimine tabi tutulmamak ve serbest dola��ma girmemek kayd�yla konuldu�u, g�mr�k vergileri ile ticaret politikas� �nlemlerinin ve kambiyo mevzuat�n�n uygulanmas� bak�m�ndan T�rkiye g�mr�k b�lgesi d��nda oldu�u kabul edilen, serbest dola��mdaki mallar�n ise ihracat rejimi h�k�mlerine tabi tutularak konuldu�u yerler olarak tan�mlanm��t�r.

De�i�ik �lkelerdeki serbest b�lge uygulamalar� aras�nda "g�mr�k hatt� d��nda say�lma" ve "�zel te�viklerin sa�lanmas�" gibi ortak �zellikler bulunmakla beraber, �lkelerin ekonomi ve ticaret politikalar�n�n yan� s�ra, sosyal ve siyasal durumlar�na g�re de baz� farkl�l�klar bulunabilmektedir. Serbest b�lge uygulamalar� aras�ndaki bu farkl�l�klar nedeniyle serbest b�lge ile ilgili terminolojide b�y�k bir �e�itlilik bulunmaktad�r. Halen yirmiye yak�n terim genellikle serbest b�lge olarak bilinen uygulamay� tan�mlamak i�in kullan�lmaktad�r. Benzer anlamda olan bu terimlerden baz�lar� �unlard�r:

*Serbest b�lge (free zone)
*Serbest liman (free port)
*G�mr�ks�z b�lge (customs free zone)
*�hra� �r�nleri i�leme b�lgesi (export processing zone)
*D�� ticaret b�lgesi (foreign trade zone)
*Serbest ekonomik b�lge (free economic zone)
*Serbest �retim b�lgesi (free production zone)
*Serbest ticaret b�lgesi (free trade zone)
*End�striyel serbest b�lge (industrial free zone)
*�kiz fabrika (maquiladora)
*�zel ekonomik b�lge (special economic zone)
*Vergisiz ticaret b�lgesi (tax free trade zone)
*Vergisiz b�lge (tax free zone)
*G�mr�ks�z havaalan� (customs free airport)

Bug�n; ABD, Meksika, Brezilya, Arjantin, Almanya, �ngiltere, �spanya, Bulgaristan, Macaristan, Romanya, Hindistan, �in, G�ney Kore, Endonezya, M�s�r, �ran ve �rd�n"�n de aralar�nda bulundu�u 105 �lkede 850"den fazla serbest b�lge faaliyet g�stermektedir.

Baz� �lkelerin bir g�mr�k rejimi olarak, baz� �lkelerin ise bir ekonomi ve d�� ticaret politikas� uygulamas� olarak kulland�klar� serbest b�lgeler yaln�zca geli�mekte olan �lkelerin kulland�� bir uygulama de�ildir. Ancak, geli�mekte olan �lkelerdeki serbest b�lgeler genelde �retim a��rl�kl� "ihra� �r�nleri i�leme b�lgeleri" iken, geli�mi� �lkelerdeki serbest b�lgeler ise ticaret a��rl�kl� "serbest ticaret b�lgesi" �eklinde kurulmu�tur. �lkemizdeki serbest b�lgeler ise hem �retim hem de ticarete y�nelik olup, karma bir �zellik g�stermektedir.

Serbest b�lgeler ile evsahibi �lkede uygulanan siyasi rejim ve ekonomi politikalar� aras�nda bir ba�lant� olmad�� g�r�lmektedir. Serbest b�lgeler; hem ABD ve Almanya gibi liberal ekonomi politikalar�n� benimsemi� geli�mi� bat� �lkelerinde, hem de �in ve Kore gibi kapal� ekonomi politikalar�n� benimsemi� �lkelerde kurulabilmektedir. Sovyetler Birli�i"nin da��lmas� sonucu ba��ms�zl��na kavu�an �lkelerde de liberal ekonomiye ge�i�te, �zelle�tirme ve �zel giri�ime dayal� politikalar�n yan�nda, yabanc� sermaye yat�r�mlar�n� �lkeye �ekmek amac�yla serbest b�lgeler de kurulmaya ba�lanm��t�r.

Serbest B�lgelerin Tarihsel Geli�imi

T�rkiye"de serbest b�lge kurulmas� ile ilgili somut ve kal�c� sonu�lar veren �al��malar 1985 y�l�nda ��kar�lan 3218 say�l� Kanunla ba�lam�� olmakla birlikte, bundan �nceki �al��malar�n tarihi Osmanl� d�nemine kadar uzanmaktad�r. �rne�in; 1870 y�l�nda, bug�n Romanya s�n�rlar� i�inde kalan, Tuna Nehri"nin Karadeniz"e d�k�ld�� yerdeki Sulina Liman�"n�n serbest b�lge olmas� i�in te�ebb�se ge�ildi�i bilinmektedir. Bu liman halen serbest b�lge olarak kullan�lmaktad�r.

Di�er taraftan, Cumhuriyetin ilk y�llar�nda, 22 Haziran 1927 tarihinde 1132 say�l� "Serbest M�nt�ka Kanu

THE URBANIZATION PROCESS IN ISTANBUL

9/7/2010

The Urbanization Process in Istanbul

Urbanization is a process with the relations of social, economic and political structures. We have to conceptualize "urbanism as a way of life" as Louis Wirth nicely puts. In Turkey, after the 1950"s, Istanbul attracted mass migrations that led Istanbul to reach its today"s social, economic, political structure, which in return determined the physical changes, structure and the development of Istanbul. In this paper I will study the reasons and the consequences of the urbanization in Turkey, especially in Istanbul. The main topics are the mutual affection of space and people, emergence of metropolitan cities, the Industrial Revolution, specialization of manufacturing and finance, rapid migration, rapid urbanization, new occupational structure, and the reality of squatter settlements.
"Urban spaces are created by people, and they draw their character from the people that inhabit them" (Knox 3). As people live and work in urban spaces, they use, modify and adjust the environment in order to satisfy their needs. Also, at the same time, they adapt their environment and people. The urban social geographers call this process a "sociospatial dialectic" in which "neighborhoods and communities are created, maintained and modified; the values, attitudes and behavior of their inhabitants, meanwhile, cannot help but be influenced by their surroundings and by the values, attitudes and behavior of the people around them" (Knox 3). Also the human ecology perspective suggests that "people create their cities but then cities shape their lives" (Abu-Lughod 190). Therefore, we can also state that the social relations are constituted, constrained and mediated by space (Knox 3).
Throughout the history, humanity experienced two substantial revolutions: the Agricultural Revolution and the Industrial Revolution. In the Neolithic Age, humans succeeded to domesticate wild animals, and made sharper tools and pottery to preserve foods. Based on this progress, in the Middle East, humans changed their means of living from food gathering to food production, and consequently the Agricultural Revolution occurred. The most important aspect of this revolution is that, thanks to the increased food production, nomadic people achieved to settle and form more dense communities. This process led to the first emergence of relatively large and permanent cities several thousands years later. (Abu-Lughod 20-28) These cities were the centers of control of agricultural production and manufacturing, control of social order, and the centers of the distribution of surplus (K�ray 153).
The specialization of functions in production and control led to the formation of "true" cities. In the thirteenth and the fourteenth centuries, the increase in the agricultural surplus led to "international" trade and led to the capital accumulation in the European cities (K�ray 153-154). In the eighteenth and the nineteenth century, the Industrial Revolution changed production from home and small shop to large factories in industrial cities with technological innovations which increased agricultural productivity. Farmers substituted machinery for muscle power and simple tools. Thus, one job could be done with fewer men, and men freed from food-raising responsibilities, started to pursue other activities. The specialized labor and steam-powered machines replaced the manual work of artisans. The increase in the economics of scale in production induced mass production, the centralization of production and employment, and the increasing advantages of the urban locations. Besides, we have to consider the implications of the technological innovations in intracity and intercity transportation, and the improvements in the construction methods which led to the increase in the intensity of land use and increase in the productive capacity and the feasible population of cities. (O"Sullivan 84-87)
Abu-Lughod writes that the real emergence of the "true" cities be

K�RESEL KENTLER�N REKABET�� POTANS�YEL�

9/7/2010

K�RESEL KENTLER�N REKABET�� POTANS�YEL�:BAK� KENT� �RNE��
Hakan ALTINTA�
Mehmet TAN
ABSTRACT
Cities are greatly changed by the advancement of science and technology, the intensification of global economic forces, the globalisation of production, the changing nature of wealth creation and the specialization and the division of knowledge. In this globalising world, capital concentrates on some certain cities, the so called "world cities" or "global cities", which have a crucial role to organise the worldwide economy. In this process, the role of cities is shifted from industrial production to knowledge-based development. In last decades, it is observed that this globalisation process is effecting Baku. The city, with its geographical and strategic location, historical and cultural assets, dynamism and functional capacities that it carries, is in the process of transformation towards becoming a global city. The new developments modes are emerging in the areas of industrial sectors that attract global capital and investments. The impacts of these developments on the socio-economical and spatial aspects of the city are being analysed. The purpose of this paper is to analyse the potentials of Baku in the context of global city. It also explores the main obstacles in the way of Baku, in order to be a world city and how these obstacles can be overcome.

�ZET
�leri d�zeyde bilim ve teknolojik geli�meler, k�resel ekonomik g��lerin yo�unla�t��; �retimin k�reselle�ti�i; refah yarat�m� ve uzmanla�ma ve bilginin yay�l�m� kentlerde b�y�k bir de�i�ime neden olmaktad�r. G�n�m�z�n k�reselle�en d�nyas�nda, sermaye "d�nya kentleri" veya "k�resel kentler" ad� verilen d�nya ekonomisinin kumanda merkezlerinde yo�unla�maktad�r. End�stri �retimini temel alan geli�meden bilgi tabanl� geli�meye do�ru olan s�re�te kentler �nemli roller �stlenmektedir. K�reselle�me s�recinin etkileri �zellikle son on y�l i�erisinde Bak� kentinde g�zlemlenebilir. Transformasyon s�reci i�inde olan Bak�"n�n co�rafik ve stratejik bir yerle�im alan�na, tarihi ve k�lt�rel zenginliklere, dinamik ve i�levsel bir kapasiteye sahip olmas� k�resel kent konumuna ula�aca��n� g�stermektedir. End�stri alanlar�ndaki yeni geli�me modelleri k�resel sermaye ve yat�r�mlar i�in cazibe merkezi olmaktad�r. Bu geli�melerin sosyo-ekonomik ve kentin uzamsal yay�l�m�ndaki etkileri analiz edilecektir. Bu �al��mada, Bak� kentinin k�resel bir kent olabilmesi i�in mevcut potansiyelinin de�erlendirilmesi ve kar��la��lan g��l�klerin ��z�m�ne y�nelik �nemli fakt�rler irdelenecektir.
I. K�RESEL KENTLER, K�RESEL ETK�LE��M ALANLARI
Kentle�me �zellikle XX. y�zy�l�n en �nemli olgular�ndan biri olmu�tur. Bu y�zy�l�n ikinci yar�s�ndan ba�layarak d�nya, �zellikle geli�mi� ekonomilerin y�nlendirmesi ile, daha k�resel (global) bir bak�� a��s�na y�nlenmi� ve d�nya ekonomik sistemi bu s�recin bir sonucu olarak ortaya ��km��t�r. K�reselle�me s�recinin ekonomileri birbirlerine eklemlemesi, kentle�me olgusunu da yerellikten d�nya �l�e�ine ta��m��t�r. Bu geli�me ile birlikte kentle�meye ko�ut olarak metropolle�me ve kentsel sistemlere ko�ut metropol sistemler tan�mlanmaya ba�lanm��t�r. Metropolle�me s�reci, 4 a�ama ve farkl� s�re�ler olarak tan�mlanmaktad�r. Birinci s�re� metropolle�me, sade ya da basit bir kenti ya da kentsel b�t�n�, kentsel b�lge ya da metropol stat�s�ne getiren s�re� olarak tan�mlan�r. Ayr�ca, metropol�n, mekansal b�y�kl�� ile tan�mlanm�� b�y�k kente g�re �stlenmek zorunda oldu�u rolleri de ifade eder. �kinci s�re�, �retim faaliyetlerinin yaratt�� dinamizm ile y�nlendirilmi� d�nya kentleri ya da uluslararas� kentlerin ortaya ��kmas�na neden olan s�re� olarak tan�mlanmaktad�r. ��nc� s�re�, i�g�c� ve yat�r�mlar�n odakla�ma, yo�unla�ma mekanizmalar� ve kapasiteleri �zerine kurulmaktad�r. Bu s�re� tan�m� daha �ok sanayiye dayal� ekonomik ya�am ve �zellikle d��sall�klar �zerine kurulmaktad�r. D�rd�nc� s�re� ise; metropol i�i ayr��may� �ne ��karmaktad�r.
Bu s�re� i�inde e� zamanl� olarak birbirine ters olu�umlar ya�anmaktad�r: �rne�in g�c�n bir alanda yo�unla�mas�, y�ksek teknolojiye dayal� i�levler ayn� zamanda e�itsizlikleri, g�vensizlikleri ve huzursuzluklar� da ortaya ��karmaktad�r. K�resel kentler, k�resel etkile�im alanlar� olarak yerel ve b�lgesel geli�me s�recinde, k�resel ekonominin alt yap�s�n�n yeniden bi�imlendirilmesinde, olmazsa olmaz �artlar�n�n yeniden tan�mlanmas�nda ayr�cal�kl� bir konuma sahiptirler. Ger�ekten de k�resel kentler planlamac�la

MEMBRAN PROSESLERLE SU VE ATIKSU ARITIMINDAK� UYGULAMALARI VE MEMBRAN PROSESLER�NE GENEL BAKI�

9/7/2010

1. G�R��
H�zl� n�fus art��, a��r� sanayile�me, artan kurakl�k, ve a��n t�ketim ile birlikte tatl� su kaynaklan global �l�ekte h�zla t�kenmektedir. Bu problem �zellikle �lkemizin de co�rafyas�nda bulundu�u Balkanlar ve Orta do�uda son y�llarda daha da �nemli hale gelmekte ve art�k sahip olunan su kaynaklan �lkeler aras�ndaki stratejik ili�kiler ve pazarl�klar�n ana unsurlar�ndan biri olmaktad�r. Artan talebe kar��l�k tatl� su kaynaklar�n� yenileyip art�rmak teknik ve ekonomik a��dan s�n�rlay�c� oldu�u i�in s�rd�r�lebilir kalk�nmay� sa�layabilecek de�i�ik pratik ��z�mlere ihtiya� vard�r. Bu ba�lamda temiz su kaynaklar�n� koruman�n ilk yolu at�ksular� geri kazanma ile ba�lar d��ncesi ile ar�t�lm�� at�ksular�n geri kazan�m� ve bir�ok de�i�ik ama�l� geri kullan�m� i�in son y�llarda �al��malar ve uygulamalar art�r�lm��t�r. At�ksular�n geri kullan�m� ile hem tatl� su kaynaklar�n�n t�ketimi azalt�lmakta hem de de�arj edilen ar�t�lm�� at�ksular�n �evresel etkileri en aza indirilebilmektedir.
Ar�t�lm�� at�ksular�n geri kullan�m alanlar� ana hatlar�yla a�a��daki gibi s�ralanabilir:
Kentsel kullan�m
-Parklar, rekreasyon alanlar�, spor tesisleri, otoyol kenarlar�
-Uydu kentlerde ye�il sahalar
-Ticari ve end�striyel geli�me alanlar�
-Golf merkezleri
-Yang�n s�nd�rme
-Ticari ve end�striyel alanlarda tuvalet pisuarlar�
-�n�aat projelerinde toz kontrol ve beton �retimi
-Ara� y�kama tesisleri

End�striyel kullan�m
-So�utma suyu
-Proses sular�
-Kazan besleme
-Tesis ye�il alan sulamas�
-Yang�n s�nd�rme
Zirai sulama
Habitat, y�zeysel sular�n, rekreasyon alanlar�n beslenmesi
Yeralt� suyu beslenmesi/enjeksiyonu
-Sahil b�lgelerinde tuzlu suyun yeralt� tatl� su kaynaklar�na giri�iminin engellenmesi
-Toprak-yeralt� suyu sisteminde daha ileri ar�t�m
-��me suyu veya kullanma suyu kalitesindeki akiferlerin beslenmesi
-Geri kazan�lm�� at�ksuyun depolanmas�
-A��n yeralt� suyu pompalanmas� sonucu olu�abilecek g��klerin engellenmesi.
Membran biyoreakt�r terimi aktif �amur prosesi ve membran ayr�m� birle�imini tan�mlar. Son teknik yenilikler ve maliyette �nemli derecede azalma nedeniyle evsel at�k su an t�n�mda membran biyoreakt�r teknolojisinin ge�erlili�i �nemli derecede artm��t�r. �zellikle kentsel ve end�stri (s�nai) alanlar�n hassas y�zey sular�n�n yak�nma (tar�m sekt�r� i�in �nemlidir) s�k�a yerle�tirildi�i yerlerde membran biyoreakt�r teknolojisi klasik aktif �amur prosesi ile k�yasland��nda bir �ok avantajlar g�sterir.
�lkemizde oldu�u gibi su talebinin �ok oldu�u sekt�rlerden birisi tar�md�r. Dolay�s�yla ar�t�lm�� at�ksular�n zirai sulamada geri kullan�m� tatl� su talebini d��rme a��s�ndan �nemlidir. Bu ba�lamda zirai sulamada kullan�labilecek nitelikte, g�venilir ar�t�lm�� su �retebilecek, ilk yat�r�m ve i�letme maliyeti a��s�ndan rekabet edebilecek, ileri ar�tma teknolojilerine ihtiya� vard�r. Bu teknolojiye tipik ve �ok iyi bir �rnek son 10 y�l i�inde geli�tirilen membran biyoreakt�r (MBR) sistemle

�EH�R PLANLAMA - KONUT

9/7/2010

konut

KENTLE�ME

9/7/2010

�NS�Z...................................................................................................................................... I
G�R��1
1.B�L�M4
1.1. ARA�TIRMANIN KONUSU4
1.2.ARA�TIRMANIN PROBLEM�4
1.2.1. ALT PROBLEMLER5
1.3. ARA�TIRMANIN �NEM�5
1.4. ARA�TIRMANIN AMACI6
1.5. ARA�TIRMANIN DENENCELER�7
1.5.1. Alt Denenceler:7
1.6. TANIMLAR :8
1.7. ARA�TIRMANIN ALANI VE SINIRLARI9
1.8. ARA�TIRMANIN Y�NTEM� VE TEKN�KLER�9
1.8.1. Ara�t�rman�n Evreni Ve �rneklem10
1.8.2. G�r��me Sorular�n�n Haz�rlanmas� Ve Yararlan�lan Kaynaklar:11
2. B�L�M12
KAVRAMSAL VE KURAMSAL TEMEL12
2.1. KAVRAMSAL TEMEL12
2.1.1 Dikey Hareketlilik12
2.1.2 Yatay Hareketlilik13
2.1.3 Kent14
2.1.4 Kentle�me17
2.1.5 Kentlile�me20
2.1.6 Kenti�i Hareketlilik22
KURAMSAL TEMEL24
2.2.1 Kent Kuramlar�24
2.2.2 Kentin Tarihsel Boyutu31
2.2.3 T�rk Toplumunda Kentle�me36
2.2.3.1, G��36
2.2.3.2.Kentle�menin Geli�imi41
3. B�L�M : ISPARTA"DA KENT VE KENTLE�ME47
3.1. ISPARTA"NIN TAR�HSEL BOYUTU47
3.2. ISPARTA"NIN CO�RAF� KONUMU49
3.3. ISPARTA"DA SANAY�LE�ME49
4.B�L�M : SERMET MAHALLES� UYGULAMASI61
4.1. G�R��LENLER�N DEMOGRAF�K �ZELL�KLER�61
4.2. G�R��LENLER�N KENTE GEL�� YERLER� VE TOPLUMSAL68
HAREKETL�L�K68
4.3. KENTLE�ME DENEY�M� VE KENTLE �L��K�LER73
4.4. KENT �� HAREKETL�L�K89
5. B�L�M :SONU� VE DE�ERLEND�RME93
�NER�LER97
KAYNAK�A98
EK : ANKET FORMU

G�R��

Tarihsel d�zlemde kent olgusu insano�lunun yerle�ik hayata ge�mesiyle birlikte tart��ma konusu olmu�tur. Kent kavram�, her toplumun kendi tecr�beleri sonucunda, �zelliklerine uygun olarak olu�tu�u i�in toplumdan topluma semantik a��dan farkl�l�k g�stermektedir. Bununla beraber kent kavram� ayn� toplum i�erisinde geli�imsel niteliklere ba�l� olarak farkl� anlamlar kazanmaktad�r.
Kent kavram�n�n �zellikle sosyolojide �nem arz eder duruma gelmesi ile birlikte, kentsel mekan i�inde ya�anan ili�kiler, bireylerin davran�� r�nt�leri ve kentte ya�ama bilincine sahip olma durumu kentle�me ve kentlile�me kavramlar� literat�re kat�lm��t�r. Kentle�me, genel anlamda kent olma niteli�ine at�fta bulunurken, kentlile�me ise bireylerin kentte ya�ama anlam�nda bili�sel d�zeylerinin alt�n� �izmektedir.
Kentle�me olgusunu do�uran ve onun en fazla kullan�lan kavramlardan biri olmas�n� sa�layan etken, sanayile�me s�reci olarak genel kabul g�rmektedir. �zellikle sanayi devrimi ile birlikte kentsel mekanda bulunan fabrikalara yap�lan ak�n g�� olgusunu da kentle�meyle birlikte an�l�r duruma getirmektedir. Hatta baz� durumlarda kentle�menin en ba�at fakt�rlerinden biri g�� olarak g�r�lmektedir. G�� olgusunun tart��lmas� ile birlikte kentlerdeki sorunlar toplumbilimin g�ndemini olu�turmaya ba�lam��t�r. Kente yerle�enlerin uyum problemleri, beklentilerin kar��lan�p kar��lanmad��, kente n�fuz edebilme konusunda tampon mekanizmalar, hem�ehri dernekleri, �arp�k kentle�me vb... konular g�� olgusunun beraberinde getirdi�i konu ve sorunlar olarak kendini g�stermi�tir.
G�� olgusu bu t�r sorunlarla an�lmakla beraber kendi i�inde belli tiplere de ayr�lmaktad�r. Bir �lkeden di�erine yap�lan g��ler d�� g��; bir toplumun kendi i�inde yap�lan kal�c� yer de�i�tirmeler i� g�� olarak nitelendirilmektedir. Ayn� zamanda i� g�� kavram� da kendi i�inde k�rdan kente, kentten k�ra ve kentten kente olarak ayr�lmaktad�r. Bunun yan�nda mevsimlik g��ler gibi di�er g�� t�rlerinden de bahsedilmektedir.
Ancak ayn� kent i�inde bir yerden bir yere yap�lan ge�i� anlam�nda kent i�i hareketlilikten pek fazla bahsedilmemektedir. Asl�nda kent i�i hareketlilik kent konusunda ele al�nmas� zorunlu olgulardand�r. ��nk� yukar�da sayd��m�z kente �zg� problemlerin ��z�m�nde �nemli ayra�lardan biri kent i�i hareketlili�in niteli�ini, nicel de�erlerini ve do�rultusunu incelemekten ge�mektedir. Ayn� zamanda bireylerin toplumsal hareketlilik parametrelerinin analiz edilmesi kent i�i hareketlilik kavram�n�n ara�t�r�lmas�yla m�mk�n g�r�nmektedir.
Bizde ara�t�rmam�z�n ilk b�l�m�nde genel anlamda kent, kentle�me, kentlile�me gibi kavramsal a��klamalara; sonra kentle�menin do�u�u ve geli�imi gibi konulara, daha sonra da T�rkiye"de bu kavramlar�n ve geli�melerin kar��l�klar�n� a��klamaya �al��t�k. �al��mam�z�n ikinci b�l�m�n

�EH�R PLANLAMA - YERLE�ME

9/7/2010

yerle�me

KENT, KENTLE�ME VE KENTLE�ME NEDENLER�

9/7/2010

��M ALANLARI TES�S ETMEK

9/7/2010

��M ALANLARI TES�S�

.......G�n�m�zdeki �ehir planlamalar�nda ye�il alanlar �zellikle y�zey etkisi yaratan �im alan lar, vazge�ilmez y�zey elemanar�d�r. H�zl� kentle�me sonucu yok olan ye�il alanlardaki binalar�n aralar�ndaki bo�luklar�n yapay olarak �im alanlarla doldurulmas�, bu alanlara ca nl�l�k ve g�zellik verir.
.......Di�er taraftan spor ve oyun sahalar�nda �imin �zel bir �nemi vard�r. B�yle yerlerin �im lendirilmesi toz olay�n� ortadan kald�rd�� gibi �im �rt�s� g�ne� ��klar�n� emerek g�zlerin rahats�z olmas�n� engeller . G�zlere dinlendirici bir etki yaratan �im alanlar ay n� zam anda estetik y�nden de g�zel bir g�r�n�� de sa�lar.
Bundan ba�ka �im alanlar �ehir i�indeki yol ortas� ve kenarlar�ndaki ref�jlerde estetik bir g�zellik sa�lar. Devlet yollar�n�n, oto yollar�n kenarlar�ndaki e�imli alanlarda topra��n akmas�n� engelledi�i gibi kitle tesiri yapan a�a�larla birlikte estetik bir g�zellik de sa� larlar.
......�im alanlar genellikle Graminae familyas�ndan olan bitkilerle yapay olarak tesis edilmi� ye�il alanlard�r. �im sahalar, park ve bah�elerde bulunan a�a� ve a�a��klar ile �e�itli renklerdeki tek ve �ok y�ll�k bitkilerle renk ve form olarak g�zel bir kontrast sa�larlar.
......�im alanlar�, oyun ve dinlenme yerleri olarak ger�ek fons�yonu d��n�ld��nde sade ce geni� sahalar halinde tesis edildi�i zaman YE��L Y�ZEY ETK�S� yaratabilir. Geni� y�zeyler halinde tesis edilen �im alanlarda bak�m kolayl�� da sa�lan�r. Tesisinden son ra bak�ms�zl�ktan bozulmu�, yabanc� otlarla dolmu� alanlar �im alan� olarak d��n�le mez. Bak�ms�z yerlerde �im yerine kullan�lan di�er yer �rt�s� bitkiler estetik ve fonk siyon olarak �im bitkileriyle boy �l��emez.

��M ALANLARIN TES�S�NDE �NEML� NOKTALAR

.......�imalanlann�n tesisi zor ve �zen gerektiren bir i�tir. Ba�lang��ta yap�lan yanl�� uyg ulamalar ileride d�zeltilmesi zor sonu�lar do�urur. Bu nedenle �im alan tesisine ba�lar ken baz� noktalara dikkat etmek gerekir.
1 - Geni� �im alanlar� tesisinde, bi�meyi engellemeyecek hafif tepeciklerin planlanmas� yeknesakl�� bozarak �im alana hareketlilik kazand�r�r ve daha �ok y�zey etkisi yarat�r. Ancak su birikecek �ukurlar ve dik �evlerden ka��nmal�d�r.
2 - �im alanlar �zerinde fazla miktarda a�a� ve a�a��klar�n bulundurulmas� ve y�zeyin par�alanmas� hatal�d�r. Bu durum �im alanda estetik g�zelli�i artt�rmad�� ve y�zey yar atmay� engelledi�i gibi bak�m i�lerinide zorla�t�r�r. �im alanlarda a�a� ve a�a��klar�n yerle�tirilmesi ,fazla miktarda bitki kullan�lmas� y�zey etkisini azalt�r. Oysa �im sahalar�n en �nemli g�r�n�m �zelli�i insan� dinlendiren sakinle�tiren y�zey etkisidir.Bu nedenle a�a� ve a�a��klar �imlerin kenar�nda bulunacak �ekilde planlanmal�d�r.
3 - �im alanlarda beton ,tu�la plaka ve ta� yollar yap�lacaksa ekmeden �nce bunlar�n yerle�tirilmesi gerekir. Ta� plakalar aras� 60 cm (ortadan o�taya) olmal�d�r.
4 - �im alanlarda toprak 15-20 cm kabart�larak i�lenir ancak ilerde suland�k�a 3-4 cm oturur. �zellikle yol kenarlar� ve plaka ta�lar�n buna g�re yerle�tirilmesi gerekir. Pren sip olarak �im y�zeyi yollardan 3-4 cm y�ksekte olmal�d�r.Havuz kenarlar� ile �im y�ze yi ayn� y�ksekliktedir.
5 - ��m tesisleri uzun �m�rl� tesislerdir ve devaml� bak�m isterler. nedenle ��m sahala r�n ani kararlarla, mevsimsiz ve geli�i g�zel bir toprak i�lemesi ve herhangi bir �im to humu ile tesisinden ka��nmal�d�r. Bu para ,zaman ve emek kayb� demektir. �im sahala r� tesisi profesyonel ve ciddi bir i�tir.

�iM ALANLARINDA KULLANILAN ��M B�TK�LER�NDE ARANAN �ZELL�KLER
........�im tesislerinde ba�ar�l� olmak i�in kullan�lan �im bitkileri t�r ve �e�itlerinin �zellikleri iyi bilinmelidir. �im sahalar�n tek b�r �im ile tesisi sak�ncal�d�r .�im sahalarda kullan�lan bitkilerde aranan �zellikleR �u �ekilde �zetlenebilir.
1. - Renk: �im bitkilerindeki yapraklar koyu ye�ilden gri ye�ile kadar �e�itli tonlardad�r. �im bitkisindeki aranan en uygun renk ise taze ye�il renktir. Bu rengin yaz ve k�� kor unmas� tercih sebebidir Ancak yaz evleri gibi baz� yerlerde kullan�lan �im t�rlerinde k��n sararmalar sak�nca yaratmaz . Cynodon transvaalensiz "Uganda" �imi gibi kurak l��a ve bas�lmaya dayan�kl� �im t�rleri yazl�klarda kullan�labilir.
2 - Gen�lik �a��nda h�zl�, sonra yava� geli�me Graminae familyas�ndan baz� bitkiler bitkiler yem bitkisi olarak kullan�l�r . Bunlar devaml� geli�ir ve bi�me ister.�im sahal�mla ise bastan h�zl� bir geli�me ile sahano�n �rt�lmesi daha sonrada yava� geli�me arzu edilir. ��nki devaml� h�zl� geli�m

HOUSING MANAGEMENT MODELS AND HOUSEHOLD BEHAIVOUR

9/7/2010

HOUSING MANAGEMENT MODELS AND HOUSEHOLD BEHAIVOUR

TABLE OF CONTENTS

ABSTRACT ..............................................................................................................iii �Z ........................................................................................................................... .v ACKNOWLEDGEMENTS........................................................................................vii TABLE OF CONTENTS .........................................................................................viii LIST OF TABLES ………………………………………………………………….…….xiii LIST OF FIGURES ……………………………………………………………….…….xviii LIST OF GRAPHS ……………………………………………………………………. . xix ABBREVIATIONS ………………………………………………………………….…….xx CHAPTER

1. INTRODUCTION .................................................................................................1

1.1.Habitability, Sustainability, Quality and Maintenance of Housing Estates- The Need for Manag

1.2. Typologies of Housing Environs With Respect To Management .....................5

1.2.1. In Terms Of Ownership Regime ...............................................................5

1.2.2. In Terms Of Physical Arrangement ..........................................................6

1.2.3. In Terms Of Housing Development Process ............................................6

1.3. Social and Legal Framework Regulating Issues on Housing Management in

Turkey......................................................................................................................7

1.4. Problem Areas, New Tendencies and Opportunities in Housing Management8

1.5. Purpose and Method of Study ........................................................................11
2. HOUSING MANAGEMENT POLICIES AND PRACTICES IN OTHER COUNTRIES .........................................................................................................13

2.1. Housing Management in Literature ................................................................13

2.1. Main Concepts and Definitions, Previous Studies ..........................................14

2.2. Management as a Part of Housing Policy, Actors and Facilities ....................16

2.2.2. Housing and Housing Management Policies in Other Countries............16

viii

2.2.2.1. In Britain ..............................................................................................16

2.2.2.2. In France .............................................................................................17

2.2.2.3. In Germany ..........................................................................................18

2.2.2.4. In Netherlands .....................................................................................18

2.2.2.5. In Denmark ..........................................................................................18

2.3. Forms of Housing Management .....................................................................20

2. 3. 1. Social Housing Management.....................................................................20

2. 3.2. Management in Private Rental Housing .....................................................22

2. 3.3. Management of Housing and Environs under Collective Ownership .........23

2.3.3.1. Condominiums.....................................................................................28

2.3.3.2. Non- Profit Tenant Cooperatives .........................................................34

2.3.3.2.1. Non-profit Housing Cooperatives in Canada ....................................36

2. 2.3.2.2. Multifamily Rental Buildings in Sweden ...........................................39

2.3.3.2.3. Neighbourhood- based Non-profit Cooperatives (in US) ..................39

2.3.3.3. Undivided co-ownership (co-owner co-ops) ........................................40

2.3.3.3.1. Coops in Canada ..............................................................................40

2.3.3.3.2. Multifamily Cooperative Buildings

GECEKONDU A�LES�

9/7/2010

2-Gece kondu Ailesi

Gece kondu ailesinde �ocu�um mesleki terci�ini belirleyen fakt�rler �zerinde de�erlendirme yapmadan �nce ailenin te�kilini ve �zelliklerini belirtmekte fayda g�r�yoruz. T�rkiyede gecekondu b�lgelerinde yap�lan b�t�n saha ara�t�rmalar� ve g�zlemler gecekondu n�fusunu, k�rl�k b�lge ve k�ylerden �ehirlere g�� edip gelen insanlar�n te�kil etti�i ger�e�ini ortaya ��kartm��t�r. Bu insanlar geldikleri b�lgelerde daha �ok tar�ma dayal� i�lerde �al��t�klar� i�in vas�fs�z i��i �zelli�i ta��maktad�rlar.

Gecekondu aileleri �ehir ve b�lgelere g�re meslek bak�m�ndan farkl� hususiyetler g�stermektedirler. Mesela, �stanbul"da Zeytin burnu gecekondu b�lgesi aile reislerinin genelde i��i oldu�u yap�lan ara�t�rmalarla belirlenmi�tir.

Gecekondu ailelerini % 63 �n�n �ekirdek % 25 inin geleneksel aile �zelli�ine sahip olduklar� tespit edilmi�tir. Gecekondu ailelerinde ebeveynler genel olarak ilkokul mezunudur.

Bu tip ailelerde e�itime bak�� gelenekseldir. �ocuklar�n�n zorla okumalar�n� isterler. Ancak �o�u zaman bu istek ger�ekle�mez. ��nk� ilkokuldan sonra okuma oran� giderek d��er.

Aile reislerinin e�itim seviyelerinin d��k olmas� ve �evre �artlar�n�n (sosyal muhit) yetersizli�i sebebiyle �ocuk e�itimi mesleki (ve�hesinden) a��dan yararlanamamaktad�r. Bunun yan�nda ekonomik yetersizlikler de �nemli rol oynamaktad�r. Ekonomik durum iyile�tik�e l�kse ve g�steri�e y�nelmektedir. Gecekondu ailelerinde bo� zaman de�erlendirmede kitap okuma pay�n�n %5 oldu�u g�z �n�nde bulundurulursa, bu ailelerde e�itime ayr�lan zaman�n oran� kendili�inden ortaya ��kar.

Gecekondu ailelerinde �ocuklar�n meslek se�iminde anne ve baba mesle�inin �nemli bir etkisi yoktur. �ocuklar�n %47"si kendi iste�i ile mesle�ini belirlemektedir Ancak bu iste�inin ayn� �l��de prati�e yans�d��n� s�ylemek g��t�r.

Gecekondu ailelerinde �ocuklar�n %10"u kaymakam, savc�, hakim olmay�, %68"i doktor, m�hendis-avukat olmay� istemektedir. G�r�l�yor ki �ocuklar serbest meslek sahibi olmak istiyorlar. Bu meslekleri tercihlerinde mesle�in prestiji ve y�ksek gelirini etkileyici fakt�r olarak ifade edebiliriz.

Gecekondu ailelerinde e�itimden ziyade �ocu�un meslek se�iminde baban�n mesle�i ve sosyal men�ei belirleyici rol oynamaktad�r. 181 �ocuktan ancak 4"�n�n �niversite e�itimi g�rmesi bunun en bariz ifadesidir.

Sonu� olarak diyebiliriz ki, meslek se�iminde �ocuklar kendi istekleri do�rultusunda hareket etmektedirler. E�itimin mesleki ve�hesinden yararlanamamaktad�rlar. Sosyal men�einin istikametinde rol almaktad�rlar.

a-Gecekondu Ailesinde Meslek Se�imine Etki Eden Fakt�rler

1- Tar�ma dayan�kl� bir gelenekten gelme,

2- �ehirle�menin gerektirdi�i sosyal, k�lt�rel ve fiziki yap�dan uzak olma,

3- Sosyal men�e ve fiziki �evrenin gecekondu b�lgesi olmas�,

4- Sanayi b�lgesinde bulunan aile b�y�klerinin genelde vas�fs�z i��i olmas�,

5- Aile okuma-yazma oran�n�n d��k olmas�,

6- K�r k�lt�r�n� terk edemeyen ayn� zamanda �ehirle�meye �al��an insanlar�n serbest mesle�e y�nelmesi,

7- Ekonomik (ge�im) s�k�nt�lar�n b�y�k olmas�,

8- E�itime yeterince zaman ve gelirden pay ay�rtamamak

9- Geleneksel k�y hayat�ndaki mesleki anlay��tan vazge�ememek,

�STANBUL �EHRE SU TEM�N� VE �SALE HATLARI

9/7/2010

�ehre Su Temini ve �sale Hatlar�
�stanbul M.� 658 y�l�nda Sarayburnu ve �evresinde k��k bir yerle�im merkezi olarak kurulmu�tur. As�rlar boyunca insano�lunun ya�ad�� en eski yerle�im merkezlerinden birisi olmu�tur. Asya ve Avurpa aras�nda bir k�pr� g�revi g�rmesi ve etraf�n� �evreleyen denizleri, �stanbul Bo�az� ve Hali� gibi tabii limanlara sahip olmas� �nemini daha da art�rm��t�r.Tarih boyunca askeri ve ticari y�nden �ok b�y�k bir cazibe merkezi olmu�tur.
Bu sebeplerde bir �ok kavim ve milletin ak�nlar�na maruz kalm�� zaman zaman da tahrip edilmi�tir. �stanbul Romal�lar�n hakimiyetine girdikten sonra geli�meye ba�lam��t�r. �zellikle 330 y�l�nda �mparator Konstantinin, �ehri Roma �mparatorlu�unun merkezi yapmas� ve k�ymetli eserlerle mamur hale getirmesi, bu �ehre olan alakay� daha da art�rm��t�r. 395 y�l�nda �mparatorlu�un ikiye b�l�nmesiyle Do�u Roman�n merkezi haline gelmi�tir.

Fetih �ncesi �stanbulda Yap�lan Su Tesisleri
Tarihi kaynakalrdan edinilen bilgilere g�re �ehrin kurulu� d�nemlerinde su ihtiyac� yeralt� kaynaklar�ndan sa�lanmaktayd�. Romal�lar ve Bizansl�lar �ehrin �evresinde �e�itli su bentleri ve suyun ta��nabilmesi i�in muhtelif kemerler ve �ehrin i�inde de su sarn��lar� in�a ettiler. Hadriyen taraf�ndan (117-138) surlar d��ndaki bir kaynaktan Hali�in kenar mahallelerine kadar su yolu yapt�r�ld��, Valens taraf�ndan (368-378) Halkal� civar�ndan Bayez�te kadar bir su yolu yap�ld�� ve bu yol �zerinde At��alan� K�y� civar�ndaki Mazul Kemerle, Bozdo�an (Valens) Kemerinin bu maksatla in�a edildi�i kay�tlarda mevcuttur. Ka��thane Deresinin sular�n�n havuzlarda toplanarak, vadilerden kemerlerle a��r�larak �ehre isale edilmesi, �mparator Teodoryos (378-395) taraf�ndan Mazul ve Bozdo�an Kemerlerinden ge�irilmesiyle 3.bir su yolunun yap�ld�� ve yine ayn� imparator d�neminde Belgrad Orman�ndan SultanAhmete kadar 4.bir su yolu yap�ld�� bildirilmektedir.Harp hali ve kurakl�k gibi durumlarda kullan�lmak �zere �st� kapal� veya a��k sarn��lar in

ESK��EH�R BELED�YES� E�LENCE H�ZMETLER�

9/7/2010

x��NDEK�LER...........................................................................................................................1
ESK��EH�R B�Y�K�EH�R BELED�YES� �EH�R T�YATROLARI2
ESK��EH�R B�Y�K�EH�R BELED�YES� SENFON� ORKESTRASI4
AFM S�NEMALARI4
BUDA BAR4
HAYAL KAHVES�4
COSMIC BOWLING4

Marka Tescil Ba�vurular�" na ait mal ve hizmetlerin s�n�fland�r�lmas�na ili�kin tebli�e g�re e�lence hizmetleri a�a��daki gibi s�n�fland�r�lmaktad�r:

*E�lendirme hizmetleri
*E�lence park� hizmetleri
*Lunapark hizmetleri
*Sirk hizmetleri
*Parti d�zenleme (e�lence) hizmetleri
*Balo d�zenleme hizmetleri
*Diskotek hizmetleri
*Tatil kamp� hizmetleri
*Hayvanat bah�esi hizmetleri
*E�lendirme hakk�nda bilgilendirme hizmetleri
*Bo� zamanlar� de�erlendirici etkinliklerin sa�lanmas� hizmetleri
*Bo� zamanlar� de�erlendirme konusunda bilgilendirme hizmetleri

Bu �al��mada tiyatro, senfoni orkestras�, sinema, bar ve restaruant i�letmeleri �zerinde durulacakt�r:
ESK��EH�R B�Y�K�EH�R BELED�YES� �EH�R T�YATROLARI

Eski�ehir B�y�k�ehir Belediye Tiyatrolar� T�rkiye"deki be� �ehir tiyatrosundan biridir. Gen� ve dinamik kadrosuyla 2001 sezonunda perdesini a�m�� ve bug�ne kadar toplam 6 oyununu Eski�ehir halk�n�n be�enisine sunmu�tur.

T�rk ya�ant�s�nda �nemli yeri olan ortaoyunu, bayram e�lenceleri gibi tiyatro gelenekleri �zellikle 1980"den sonra eski �nemini yitirmi�tir. Eski�ehir B�y�k�ehir Belediye Tiyatrolar�"n�n ilk amac� Eski�ehir halk�n� tiyatro ile yeniden bar��t�rmakt�r. Bu ama�la kolay alg�lanabilir ve e�lenceli oyunlar se�ilmekte ve d��k fiyat politikas� izlenmektedir. Kurum zamanla daha sanatsal oyunlar sergilemeyi ve bu oyunlar� da seyirciyle bulu�turabilmeyi hedeflemektedir.

Tiyatronun gelecekteki ama�lar�ndan bir di�eri ise bir b�lge tiyatrosu olmakt�r. Afyon, U�ak, K�tahya, Bilecik gibi �evre illerdeki sanatsal bo�lu�u doldurmak, �zellikle bu �ehirlere sezon d��nda turneler d�zenlemek ve "kamyon tiyatro" gibi projeler �zerinde durulmaktad�r. "Kamyon tiyatro" projesi yaln�zca il merkezlerini de�il ayn� zamanda il�e ve k�y gibi k��k yerle�im birimlerini de kapsamas� d��n�lmektedir.

Kendilerine rakip olarak evlerdeki televizyonlar� g�rmekte, bu noktada evrensel anlamda sanatsal kalite g�zetilmemekte ancak kat�l�m sa�lanmaya �al��lmaktad�r ve genel politikalar buna g�re belirlenmektedir.

Oyunlar sezonluk sahnelenmekte ve her sezon hen�z bitmeden gelecek sezon oyunlar� belirlenmekte ve tahmini b�t�eleri ��kar�lmaktad�r. Sezon Ekim-Haziran d�nemini kapsamaktad�r. Sezon d��nda kalan zamanlarda turneler yap�lmakta ve oyunlar i�in gerekli haz�rl�klar y�r�t�lmektedir. Oyun se�im s�reci, Repertuar Kurulunun oyun havuzu olu�turmas�yla ba�lar. Genel sanat y�netmeni, genel sanat y�netmen yard�mc�s� ve bir sanat�� temsilcisinden olu�an y�netim kurulu hangi oyunlar�n oynanaca��na karar verir. S�radaki a�amada Sahne Direkt�rl�� oyunu y�netecek tiyatro adamlar�na teklif g�t�r�r, oyuncular� belirler; di�er yandan Teknik Direkt�rl�k de ��k, dekor gibi teknik konular �zerinde �al��malara ba�lar. Metin �zerinde gerekli �al��malar (de�i�iklikler, eklemeler vs.) yap�ld�ktan sonra ezber �al��malar�na ve provalara ge�ilir.

Oyuncular konservatuarlar�n tiyatro veya dengi b�l�mlerinden e�itim alm�� ki�iler aras�ndan se�ilmektedir. S�nav karar� al�nd�ktan ve gerekli duyurular yap�ld�ktan sonra Genel Sanat Y�netmenini, misafir tiyatro adamlar�n� ve belediyenin temsilcisi olarak Tiyatro Daire Ba�kan�n� kapsayan bir j�ri olu�turulur. M�lakat sonucu se�ilen oyuncular bir y�ll�k bir staj s�reci ge�irip ard�ndan asaletlerini almaktad�rlar. Halen tiyatro b�nyesinde 18 sanat�� yer almaktad�r.

Oyuncular�n performans de�erlendirmeleri birlikte �al��t�klar� y�netmenlerden al�nan raporlar do�rultusunda yap�l�r. Genel Sanat Y�netmeni bahsi ge�en raporlar� toplar ve gerekli kadro derece ve puanlar�n� belirler.

Di�er �al��anlar�n Halkla �li�kiler B�l�m� mezunu olmalar�na ve ileti�im konusunda yetenekli olmalar�na dikkat edilmektedir.

Eski�ehir B�y�k�ehir Belediye Tiyatrolar�n�n y�netimi; �zmit, �stanbul, Bak�rk�y �ehir Tiyatrolar�n�n y�netmeli�i esas al�narak haz�rlanan bir y�netmelikle sa�lanmaktad�r.
ESK��EH�R B�Y�K�EH�R BELED�YES� SENFON� ORKESTRASI

Tamam�na yak�n� �lkemiz olanaklar� ile yeti�mi� ve Eski�ehir B�y�k�ehir Belediyesi b�nyesinde toplanm�� olan gen� sanat��lar, 2002 y�l�ndan itibaren Eski�ehir halk� ile B�y�k�ehir S

�EH�R PLANLAMA - M�MARLIKTA B�LG�SAYAR UYGULAMALARI

9/7/2010

mimarl�kta bilgisayar uygulamalar�

SAFEV�LER

9/7/2010

�randa Akkoyunlu Devletinin yerine SAFEV� DEVLET� kurulmu�tu. Devlet, ad�n� Erdebilli (�ran) �eyh Safiyeddin (�lm. 1334) taraf�ndan kurulmu� olan Safeviyye Tarikat�ndan alm��t�r. �ah �smail , Akkoyunlular�n i�inde bulundu�u karga�adan faydalanarak, gerek Akkoyunlu ve gerekse Karakoyunlulardan da��n�k T�rkmen z�mrelerini bir araya getirmeyi ba�arm��t�r. �ah �smail, �o�unlu�u Anadoludan gitme (Rumlu, �amlu, Tekel�, Ustacalu, Dulkadirli, Af�ar, Ka�ar, Bayburtlu, Varsaklar) T�rkmen a�iretlerinin de deste�i ile Tebriz i zapt ederek Safevi Devletini kurdu (1502). Iran ve Azerbaycanda etkisini g�steren �ah �smail, Do�u Anadoluda Osmanl� Devletini ciddi derecede tehdit etmeye ba�lam��t�. Anadoluya bir �ok �ii propagandac� yollayan �ah �smail, bu sayede Anadoluyu y�netimi alt�na almak istedi ve �ii mezhebini Anadoluda yaymaya �al��yorlard�.

Akkoyunlulardan Azebaycan� alan �ah �smail, 1509da Ba�dat� ele ge�irdi. 1510 y�l�nda �zbek Han� �ibaniyi Merv yak�nlar�nda a��r bir yenilgiye u�ratarak s�n�rlar�n� Ceyhun nehrine kadar geni�letti. Safeviler"in bu faaliyetleri sonucu 1511 y�l�nda Anadoluda �AH KULU �SYANI ��kt�. O s�rada Trabzon valisi olan �ehzade SEL�M (Yavuz), babas� II. Bayez�t�n Safevi ve �ii tehlikesine kar�� yeterli �nlem almamas� �zerine Yeni�erilerin deste�iyle babas�n� tahttan indirerek padi�ah oldu.

Anadoluda �ii propagandas�n�n gittik�e artmas�, Osmanl� H�k�mdar� Yavuz Sultan Selimi harekete ge�irdi. 1514 y�l�nda �ald�randa yap�lan sava�� kaybeden �ah �smail, �l�m�ne kadar (1524) bir daha toparlanamad�.Sonu�ta 1555"te Safeviler ile Osmanl� devleti aras�nda Amasya Antla�mas� imzaland�. Yerine ge�en �ah Tahmasb (1524 -1576), d�neminde Safeviler Anadolu �zerindeki siyasetlerine devam ettiler. Bu s�re i�ersinde Safeviler do�uda �zbekler, bat�da da Osmanl�lar ile m�cadele etti. �ah Tahmasb"�n �l�m� ile bir s�re devam eden kar��kl�klardan sonra h�k�mdar olan I.Abbas d�nemi

�MAR PLANLAMA

9/7/2010

�MAR PLANLAMAI. �MAR PLANLARININ TANIMI VE STANDARTLARIPlanlama, koruma ve kullanma kararlar�n�n optimizasyon �abas�d�r. Yani, planlama ile bir yandan konut, ticaret, sanayi vb. kullanma kararlar� verilirken, �te yandan da ye�il alan, �ocuk park�, a�a�land�r�lacak alan vb. koruma kararlar�n� vermek durumunday�z. Koruma kararlar� dedi�imiz yap� yapmaya kar�� korunmu� alanlar, hem gelecekte kullan�ma a��labilecek bir arazi stoku olu�tururken, hem de kentin ya�amas� i�in gerekli do�al, k�lt�rel ve tarihi de�erlerin gelecek ku�aklara devri i�in gerekli k�lt�rel stoklar� da olu�turur.Bir planlama �abas�, yaln�zca �st yap� ad�n� verdi�imiz binalardan olu�maz. Bu �st yap�n�n sa�l�kl� bir bi�imde hizmeti i�in gerekli alt yap� tesisleri ile ilgili kararlar� da beraberinde getirir."Alt yap�" bu uygulamada ikiye ayr�l�r :1.Sosyal Alt Yap� : Sa�l�kl� bir �evre meydana getirmek amac� ile yap�lmas� gereken e�itim, sa�l�k, dini k�lt�rel ve idari yap�lar ile park, �ocuk bah�eleri gibi ye�il alanlara verilen genel isimdir. 2.Teknik Alt Yap� : Elektrik, havagaz�, i�me ve kullanma suyu, kanalizasyon ve her t�rl� ula�t�rma, haberle�me ve ar�t�m gibi servislerin temini i�in yap�lan tesisler ile a��k veya kapal� otopark kullan��lar�na verilen genel isimdir.Beldelerin, imar y�n�nden d�zenli olmas�, haz�rlanan imar planlar�n�n aynen mekana yans�mas�yla m�mk�n olabilir. �mar plan�na mekan boyutu kazand�r�lmas�, bu planda er alan ve d�zenlemeye tabi tutulan yerlerin ihtiyac� olan sosyal ve teknik altyap� alanlar�n�n kamunun kullan�m�na a��k olmas�, t�m yap�lar�n plana uygun, ruhsata ba�l� olarak yap�lmas� ile m�mk�n olabilir.2 Kas�m 1985 tarih ve 18916 say�l� Resmi Gazetede yay�nlanarak y�r�rl��e konulan "�mar Plan� Yap�lmas� ve De�i�ikliklerine Ait Esaslara Dair Y�netmelikte, kentsel sosyal ve teknik alt yap� standartlar� ek liste olarak yay�nlanm��t�r.(Ek - Tablo : 1A, 1B, 1C, 1D ve 2)Ayr�ca bu Y�netmelikte; e�itim tesisleri, sosyal ve k�lt�rel tesisler, sa�l�k tesisleri ile resmi tesislere ait asgari alan b�y�kl�kleri ek tablolarda belirtilmi�tir. E��T�M TES�SLER� (Ek - 1A)NOTES�S ADI��RENC�ADED�ASGAR� ALANB�Y�KL�� (M2)1�lkokul---3.500 - 50002Ortaokul---5.700 - 8.8003Lise---10.000 - 15.0004End�stri Meslek Lisesi (x)---20.0005Pratik Sanat Okulu(x)---7.5006Pratik K�z Sanat Okulu3002.3507Pratik K�z Sanat Okulu3505.6008K�z Enstit�s�---9.700(x)Bu okullar�n at�lyeleri i�in yeterli ilave alan ayr�l�r.SOSYAL VE K�LT�REL TES�SLER (Ek - 1B)TES�S ADINOOKUL ADIASGAR� ALANB�Y�KL�� (M2)K�t�phane1K��k il�e tipi1.2502B�y�k �l�e Tipi2.0003�l tipi (300 ki�i)1.0504�l tipi (400 ki�i)1.070Halk E�itimMerkezi1K��k tip Halk E�itim Merkezi7602Orta tip Halk E�itim Merkezi1.400Yurtlar1200 Yatak 2.500Ana Okulu�ocuk Yuvas�140 ki�ilik 5.150260 ki�ilik5.600SA�LIK TES�SLER� (Ek - 1C)NOTES�S ADIASGAR� ALANB�Y�KL�� (M2)

�EH�R PLANLAMA - �RD�N

9/7/2010

�rd�n

ARSA VE ARAZ� D�ZENLEMES�N�N TAR�H� GEL��M�

9/7/2010

ARSA VE ARAZ� D�ZENLEMES�N�N TAR�H� GEL��M�

��NDEK�LER

�ZET G�R��.................................................................................................................1
I. �ALI�MANIN AMACI2
II.�ALI�MANIN KAPSAMI2
1.ARSA VE ARAZ� D�ZENLEMES�N�N TAR�H� GEL��M�, TANIMI VE AMACI2
1.1. TAR�H� GEL��M�2
1.2.TANIMI4
1.3. AMACI6
2.ARAZ� VE ARSA D�ZENLEMES�NDE YETK� VE D�ZENLEME ��LEM�N�N HUKUK� N�TEL��7
2.1.ARAZ� VE ARSA D�ZENLEMES�N�N YAPMA YETK�S�7
2.1.1-Belediyelerin Arazi ve Arsa D�zenlemesi Yapma Yetkisi:7
2.1.2-Valiliklerin Arazi ve Arsa D�zenlemesi Yapma Yetkisi:9
3.ARSA VE ARAZ� D�ZENLEMES� UYGULAMA ESASLARI9
3.1- D�ZENLEME SAHALARININ TESB�T� ESASLARI9
3.2- D�ZENLEME SINIRININ GE��R�LMES�10
3.3-D�ZENLEME SIRASINDA KORUNACAK YAPILAR10
3.4- TOPLU �N�AATLARDA �MAR D�ZEN�11
3.5- �MAR PARSELLER�N�N OLU�TURULMASI VE DA�ITILMASINDAK� ESASLAR11
3.6- D�ZENLEME ORTAKLIK PAYI ORANINA A�T ESASLAR12
3.7- KAMU TES�SLER� ARSALARINA TAHS�S13
3.8- UYGULAMA MASRAFLARININ TAHS�L�13
3.9- H�SSEL� ARAZ� VE ARSA SATI�ININ YASAKLANMASI13
4- D�ZENLEMEDE HAZIRLIK �ALI�MALARI14
4.1- �FRAZ VE TEVH�D ��LEMLER (AYIRMA VE B�RLE�T�RME)14
4.2- TAPU KAYITLARININ VE HAR�TALARIN ELDE ED�LMES�14
4.3- HAR�TALARIN REV�ZYONU VE M�KTESEP HAKLARIN TESB�T�14
4.4- KORUNMASI GEREKEN YAPILAR15
4.5- UYGULAMA HAR�TALARININ HAZIRLANMASI15
4.6- �MAR ADALARININ NUMARALANDIRILMASI15
4.7- ADALARIN ARAZ�YE APL�KASYONU16
4.8- ADA K��ELER�N�N ARAZ�DE BEL�RT�LMES�16
4.9- YAPI VE TES�SLER�N KORUNMASI16
4.10- YAPI ADALARININ KES�N BOYUTLARININ TESB�T�17
4.11- HATA SINIRI17
4.12- PARSELASYON PLANLARININ D�ZENLENMES�17
4.13- PARSEL ALANINDAK� FARKIN G�DER�LMES�18

5- D�ZENLEME ��LER�19
5.1- KADASTRO AYIRMA �API19
5.2- TAPU KAYITLARINA BEL�RTME YAPILMASI (�ERH KONULMASI)19
5.3- D�ZENLEMEDE UMUM� H�ZMETLERE AYRILACAK PAYIN HESABI20
5.4- D�ZENLEME ORTAKLIK PAYI ORANI VE KAMULA�TIRILACAK ALANIN HESABI20
5.5- D�ZENLEME ORTAKLIK PAYINDAN FAZLA �IKAN M�KTARIN SA�LANMASI20
5.6- D�ZENLEME ORTAKLIK PAYI ORANI (DOPO)21
5.7-�ZET CETVELLER�21
5.8- �MAR PARSELLER�N�N TE�K�L�22
5.9- �MAR ADALARININ PARSELLENMES�22
5.10- PARSEL NUMARALARININ VER�LMES�22
5.11- KADASTRO YAPILMAYAN YERLERDEK� D�ZENLEME ��LER�23
5.12- PARSELASYON PLANLARININ ONAYI23
5.13- PARSELASYON PLANLARININ KONTROL�24
5.14- TAPU S�C�L�NE BEYAN VE TESC�L25
5.15- H�SSE HESABI25
5.16- �MAR PARSELASYON PLANLARININ HUKUK� GE�ERL�L��25
6- ARSA VE ARAZ� D�ZENLEME ��LEMLER�NDE KONTROL ��LEMLER�26
6.1-YAPIM Y�NTEM�26
6.2-�STENEN BELGELER27
6.3- �ZLENECEK YOL30
6.4- KONTROL ��LEMLER�31
6.5- TAPU S�C�L M�D�RL��NE DEV�R ��LEMLER�32
6.6-TESC�LDEN SONRA YAPILACAK ��LEMLER32
7.UYGULAMADA KAR�ILA�ILAN SORUNLAR33
7.1. TEKN�K PROBLEMLER33
7.2. HUKUK� PROBLEMLER VE �NER�LER36
7.3. EKONOM�K PROBLEMLER37
8. SONU�LAR VE �NER�LER38
KAYNAK�A40
EKLER41
EK-1: 18. MADDE UYGULAMA �RNE��
EK-2: 18. MADDE UYGULAMALARINA A�T Y�NETMEL�K

�ZET
TANIMI
Ba�ka t�rl� �zerinde yap� yap�lmaya elveri�li duruma getirilmesine olanak bulunmayan birbirinin i�ine ge�mi� , b�l�nm��,payla��lmam�� paylardan olu�an, d�zg�n ol mayan bi�imlere d�n��m�� arsalar� birle�tirip, yol ve benzeri hizmetlere yeterince yer ay�rd�ktan sonra bunlar� imar parselleri durumuna sokulmu� olarak sahiplerine arsa y�z �l��mlerinin belli bir oranda eksi�iyle da��t�lmas�na yetki veren bir kurald�r.
AMACI
�mar planlar� ile getirilen amaca uygun olarak planl�, d�zenli ve sa�l�kl� bir kentle�menin sa�lanmas�d�r. Beldenin geli�im ve ihtiya� durumu dikkate al�nmak suretiyle yeterli miktarda arsay�, konut yap�lmas�na haz�r hale getirmektedir.
YAPMAYETK�S�
3194 Say�l� �mar Kanunu"nun 18.madde ve bu maddenin uygulanmas�n� g�sterir y�netmeli�inin birlikte ele al�nd��nda, arazi ve arsa d�zenlemesi yapma yetkisi Belediyeler ve Valilikler taraf�ndan kullan�lmaktad�r
UYGULAMADA KAR�ILA�ILAN SORUNLAR
TEKN�K SORUNLAR
�mar Planlar�n�n yap�m�na esas olan halihaz�r haritalar kadastral olmad�� i�in plan yapan m�ellifin kadastro parsell

�EH�R PLANLAMA - DO�U KARADEN�Z PEYZAJI

9/7/2010

do�u karadeniz peyzaj�

�EH�R PLANLAMA - KONUT

9/7/2010

konut

KENTLE�ME

9/7/2010

KENTLE�ME

Kentle�menin Tan�m�
Kenti s�n�rlar� i�inde ya�ayan n�fusun ge�im kaynaklar�n� tar�m ve hayvanc�l�k d�� u�ra��lar�n olu�turdu�u, toplumsal ili�kiler, k�lt�rel alanlar, n�fus yo�unlu�u gibi bir �ok y�nden k�rsal alanlardan farkl� olan yerler �eklinde tan�mlamak m�mk�nd�r. Kentli ise, kentte ya�ayan ve kentin kendine �zg� k�lt�r�n� benimsemi� olan, k�r�n ya�am bi�imlerinden farkl� bir ya�am bi�imi s�rd�ren, ge�imini tar�m ve hayvanc�l�k d�� faaliyetlerden kazanan ki�idir. Kent s�zc�� devaml� olarak medeniyet ile e� anlaml� olarak kullan�lm��t�r. Bu anlamda medeniyetin kentle�meyle geldi�ini ve varoldu�unu s�ylemek, genel bir kan�d�r. Latin k�kenli dillerde medeniyet anlam�na gelen "civilization" kent anlam�na gelen "civitas" s�zc��nden t�remi�tir. Bu �zellik sadece bat� k�lt�rlerinde g�r�lmemektedir. Arap k�lt�r�nde de medeniyet uygarl�k anlam�na gelmektedir ve bir kent ismi olan Medine s�zc��nden t�retilmi�tir. Bu a��klamalar ��nda Kentle�meyi dar anlamda, kent say�s�n�n ve kent n�fusunun artmas� olarak tan�mlayabiliriz. Kentsel n�fus, do�umlarla �l�mler aras�ndaki fark�n do�umlar lehine olmas�ndan ve ayn� zamanda k�ylerden ve kasabalardan gelenlerle, yani g��lerle artar. Kentle�menin bu manadaki tan�m�, demografik yani n�fus art��yla ilgilidir. Oysa kentle�me yaln�z bir n�fus hareketi olarak g�r�l�rse eksik kavranm�� olur. ��nk�, kentle�me bir toplumun ekonomik ve do�al yap�s�ndaki de�i�melerden de kaynaklanabilir. Bu nedenle kentle�meyi tan�mlarken, n�fus hareketinin kayna��n� olu�turan ekonomik ve toplumsal de�i�melere de yer vermek gerekir. Kentle�menin bu a��klamalardan sonra geni� bir tan�m� ��yle yap�labilir: Sanayile�me ve ekonomik geli�meye ba�l� olarak kent say�s�n�n artmas� ve bug�nk� kentlerin b�y�mesi sonucunu do�uran, toplum yap�s�nda, artan oranda �rg�tlenme, i�b�l�m� ve uzmanla�ma yaratan, insan davran�� ve ili�kilerinde kentlere �zg� de�i�ikliklere yol a�an bir n�fus birikim s�recidir

�retim �eklindeki de�i�imin, yani ekonomi

ATIKSU ARITMA TES�S�

9/7/2010

1. G�R��

20. y�zy�l�n ikinci yar�s�nda h�zla geli�en sanayile�me ve ya�am bi�imlerindeki de�i�meye paralel olarak ortaya ��kan at�klar, zaman i�inde logaritmik bir art�� g�stermi� ve bu at�klardan kaynaklanan �evre sorunlar� k�resel bir boyut kazanm��t�r.
D�nyadaki �nemli sorunlardan biri, tatl� su kaynaklar�n�n h�zla azalmas�d�r. Birle�mi� Milletler �evre Program�"n�n 2002 y�l�nda yay�nlad�� rapora g�re, d�nyadaki nehirlerin yakla��k yar�s�n�n ciddi bi�imde kirletildi�i belirtilmektedir. Ayr�ca, 1990"l� y�llar�n ortalar�nda, d�nya n�fusunun % 40"�na kar��l�k gelen 80 �lkede, �nemli su s�k�nt�s� ya�and�� tespit edilmi�tir. B�y�k b�l�m� Afrika ve Asya"da ya�ayan 1.1 milyar insan sa�l�kl� suya ula�amamakta, 5 milyar insan ise g�venli ar�tma hizmetlerinden yoksun bulunmaktad�r. Su kaynaklar�n�n s�n�rl� olmas�na ve da��l�m�ndaki dengesizli�e ek olarak; "h�zl� n�fus art��", "su sekt�r�ne yap�lacak yat�r�mlar�n finanse edilmesinde kar��la��lacak sorunlar" ve "su kaynaklar�n�n kirlenmesi" su a��n�n daha da b�y�mesine neden olan 3 �nemli etkendir. Piyasa ko�ullar�n�n k�resel �l�ekteki siyasi, ekonomik ve sosyal ko�ullara y�n vermesi durumunda, 2032 y�l� itibar� ile d�nya n�fusunun yar�dan fazlas� ciddi su s�k�nt�s�yla kar��la�abilecektir.
D�nyadaki "Su Yoksulluk �ndeksine" bak�ld��nda T�rkiye"nin "orta s�n�f" grubuna girdi�i g�r�lmektedir. D�nya y�ll�k ya�� ortalamas� 1.000 mm iken T�rkiye"deki ortalama ya�� 640 mm"dir. Ayr�ca T�rkiye, ki�i ba��na y�ll�k 2.940 m3 tatl� su kayna��yla, 7.000 m3 olan D�nya ortalamas�n�n alt�nda bulunmaktad�r. Bu ger�e�e ra�men, su kaynaklar�m�z korunamamakta, nehirlerimiz, g�llerimiz ve yeralt� suyu kaynaklar�m�z h�zla kirlenmektedir.
2002 y�l�nda d�zenlenen D�nya S�rd�r�lebilir Kalk�nma Zirvesi"nde, son 10 y�lda temiz suya eri�im ve at�ksular�n ar�t�m�nda kar��la��lan yetersizliklerin sebep oldu�u �ocuk �l�mlerinin, 2. D�nya Sava��"ndan sonra ya�anan silahl� �at��malarda kaybedilen insan say�s�ndan fazla oldu�u ger�e�ini g�zler �n�ne sermektedir. Bu ko�ullar alt�nda, 2000 y�l�nda Birle�mi� Milletler taraf�ndan ilan edilen Biny�l Kalk�nma Hedefleri aras�nda yer alan "2015 y�l� itibar� ile, g�venli i�me suyuna eri�im imkan� bulunmayan insan say�s�n� yar�ya indirmek" hedefi sadece bir niyet de�il, t�m insanl�k ad�na ka��n�lmaz bir zorunluluk olarak alg�lanmal�d�r.
2001 y�l� Devlet �statistik Enstit�s� verilerine g�re, �lkemiz n�fusunun ancak % 72"sine su �ebekesi, % 75"ine ise kanalizasyon �ebekesi ile hizmet verilebilmektedir. Yakla��k olarak her 4 insan�m�zdan 1"i yeterli su ve at�ksu hizmetlerinden yoksundur.
Yine 2001 y�l� D�E verilerine g�re, �lkemiz insan�n�n ancak % 30"una ar�t�lm�� su hizmeti sunulabilirken, ancak % 17"sinin at�ksular� uygun �ekilde ar�t�labilmektedir.
End�striyel faaliyetler at�ksu olu�umunda �nemli bir paya sahiptir. �evre ve Orman Bakanl�� verilerine g�re, 59 Organize Sanayi B�lgesi"nden 17"sinde at�ksu ar�tma tesisi mevcuttur. 9 tanesi at�ksular�n� Belediye kanalizasyonuna vermektedir, 18 tanesinin at�ksu ar�tma tesisi in�aat a�amas�ndad�r, 15 tanesinde ise ar�tma tesisi bulunmamaktad�r.
�lkemizin temel �evre sorunlar� aras�nda "i�me suyu kaynaklar�n�n korunamamas�" ve "at�ksular�n yeterince ar�t�lamamas�" gelmektedir. Yap�lan ar�tma tesislerinin bir�o�u, yanl�� projelendirme veya y�ksek enerji maliyetleri ve kalifiye eleman istihdam�n�n yap�lmamas�ndan kaynaklanan sebeplerle �al��t�r�lamamaktad�r.
�lkemizin �evre alan�ndaki yat�r�mlar�n� ger�ekle�tirememesinin temel nedenleri aras�nda, finans kaynaklar�n�n ve �evre sekt�r�n�n yetersizli�i �n s�ralarda gelmektedir. Yap�lan �al��malar, �lkemizdeki temel �evre sorunlar�n�n ��z�m�ne y�nelik yap�lmas� gereken altyap� yat�r�mlar� i�in 30 ile 50 milyar Euro aras�nda bir finansmana ihtiya� bulundu�unu g�stermektedir. Bu noktada, s�k�a ba�vurulan yurtd�� kaynakl� krediler kullan�larak projelendirilen �evre yat�r�mlar� hem pahal� olmakta, hem de hizmetlerin yabanc� firmalar taraf�ndan y�r�t�lmesi ve kullan�lan malzemelerin b�y�k b�l�m�n�n krediyi veren �lkeden al�nma zorunlulu�u olmas� nedeniyle �lke ekonomisine yeterince katk� sa�lanamamaktad�r.
Geli�mi� �lkelerdeki sanayi sekt�r�, "s�rd�r�lebilirlik" hedeflerini ger�ekle�tirmede �nemli sorumluluklara sahiptir. Art�k �evre, sanayi sekt�r�ndeki firmalar�n y�netim sistemlerine dahil etmek zorunda olduklar� �nemli bir fakt�r halini alm��t�r. Hammadde, enerji ve su gibi do�al kaynaklar�n kullan�m�, �retim s�recinin �evresel maliyeti ve at�k y�netimi bu s

KENT MOB�LYALARI

9/7/2010

KENT MOB�LYALARI

Kent mobilyalar�, bir kentin planlanmas�, ya�ama mekanlar�n�n �rg�tlenmesi kadar �ncelik verilmesi gereken �nemli �ehir kimli�i ��eleridir.Soka�a ��k�p bakt��m�z her �ey bu kimli�in belirleyicisidir. Kentlerimiz �u anda bir kimlik bunal�m i�erisindedir.Yerel y�netim lerin bu konuda etkileri b�y�kt�r. Projemizde ama� karga�aya son verecek ve ortak bir dile ula�abilecek tasar�m geli�tirmek olmal�d�r.
�ehirlerdeki g�rsel kaos i�erisinde kent mobilyalar�n�n (��p kutusundan, oturma gruplar�na kadar ) ili�kisizlik s�z konusudur. Bilin�sizce se�ilen renk, malzeme ve sistem kullan�m�, tutars�z tasar�mlar b�y�k zaman kayb�na yol a�maktad�r.
Kentsel d�� mekanlar�n d�zeni ve kullan�labilirli�i, insan�n g�nl�k hayat�na olumsuz yada olumlu katk�lar� vard�r.Kald�r�mlar�n d�zeni, ��p kutular�n�n ula��labilirli�i gibi... Kentsel d�� mekanlar�n kullan�labilirli�i o mekan�n organizasyonunda kullan�lan kent mobilyalar�n�n uyumu ile yak�n ili�kilidir. Yanl�� detay, malzeme ve konumland�rmadan dolay� ��pl�k haline gelmi� �i�eklikler, k�r�k d�k�k banklar, sokak lambalar�, kirletilmi�, y�rt�k ilan panolar�, d�zensiz kald�r�mlar, okunamayan sokak panolar�, d�zensiz kald�r�mlar� d�zensizli�in g�stergesidir diyebiliriz.
"Bir toplumun k�lt�rel geli�mi�lik d�zeyi, kald�r�m y�ksekli�iyle ters orant�l�d�r" tan�m� akla ara�lar�n park etmesini �nlemek i�in her g�n biraz daha y�kseltilen kald�r�mlar geliyor.Y�neticilerin buldu�u s�zde pratik engellemeler oluyorlar.
T�rkiye"de kentsel d�� mekan d�zenlemesiyle ilgili ilk �al��malara Beyo�lunda rastl�yoruz. 1857"de 6. belediye dairesinin kurulmas�yla birlikte, �stanbul"daki ilk imar hareketleri de ba�lam��t�r.Galata - Beyo�lu hatt� gazl� sokak lambalar�, ��p tenekeleri v.b. kentsel mobilyalarla donat�l�yor ve yol kald�r�mlar� d�zenleniyor.
Le Corbusise " Ya�ad�� kenti olu�turan insan, ayn� zamanda o kentle birlikte bi�imlenir" demi�tir. Fakat �lkemizde bu �zellikle 1950"lerde kentlere g�� ile birlikte do�du�u v

�EH�R PLANLAMA - KENTSEL KIYI KULLANIMI KIYI Y�NET�M�

9/7/2010

kentsel k�y� kullan�m� k�y� y�netimi

KENTLE�ME VE KONUT Y�NELT�LER�N�N BA�ARILI OMASI ��N TEMEL �LKELER VE UYGULAMA ARA�LARI

9/7/2010

KENTLE�ME VE KONUT Y�NELT�LER�N�N BA�ARILI OMASI ��N TEMEL �LKELER VE UYGULAMA ARA�LARI:

Kentle�me ve konut y�neltilerinin olu�turulmas� ad�na �lkemizde tarihsel s�re� i�erisinde pek �ok olu�um denenmi� ve bu konuda zaman zaman genel anlamda politikalar ortaya konmaya �al��lm��t�r. Bu konuda, maalesef g�r�nen odur ki siyasi ve k�sa zamanl� hesaplar sa�l�kl� ve planl� kentle�me y�neltilerinin �n�ne ge�mi� ve temel ilkelerin uygulanmas�nda s�k�nt�lar ya�anm��t�r. Ancak �lkemizde kentle�me ve konut y�neltilerinin kalk�nma planlar�na da girdi�ini ve konuya bu �ekilde ki bir yakla��m�n ya�amsal �zelliklerinin anla��lmas� bak�m�ndan sevindirici oldu�unu s�ylemek m�mk�nd�r. Bu alanda olu�turulmaya �al��lan kentle�me politikas�n�n ilkeleri �zetle �u �ekilde ifade edilebilir;

1- Kent planlamas� ile ilgili b�t�n yasalar�n bir �er�eve yasa i�inde b�t�nle�tirilmesi.
2- Yerle�me yap�lar�na ve �zelliklerine g�re uygun olarak planlama �l��nlerinin belirlenmesi.
3- Deniz ve g�l k�y�lar�, ula��m alanlar� ve sanayi yerle�me b�lgeleri gibi yerlerde, toprak kullan�m�n�n denetim alt�na al�nmas�.
4- Kentlerin imar planlar�n�n h�zl� tamamlanarak "arsa �retimi"nin art�r�lmas� ve imar plan� s�n�rlar� d��nda yer alan yap�la�man�n etkin denetimi.
5- Kent i�letmecili�i i�in yeni bir modelin geli�tirilmesi ve bu �er�evede kurumsal yap�da gerekenlerin yap�lmas�.
6- Olu�turulacak sanayi b�lgelerinde ortaya ��kan ka�ak kentle�me sorunlar�na ve hizmet gereksinimlerine planl� bir yakla��mla �nceden ��z�m bulunmas�.
7- Tar�msal topraklar �zerindeki da��n�k, d�zensiz yap�la�man�n �nlenmesi, sanayi kurulu� yerinin se�iminde, n�fusun ve ekonomik etkinliklerin yurt d�zeyine da��t�lmas�nda toplumsal adalet ilkelerine uyulmas�d�r.(Ru�en Kele�, 2002: 77-84).

Konut politikas� ise; gelir, konut �l��n� ya da toplumsal s�n�f gibi �ncelikleri olan, ulusal kalk�nma planlar� i�inde yer alan ve ilgili �lkelerin kent ve b�lge planlama politikalar� ile ba�da�mas� gereken kurallar, ama�lar ve �nlemler b�t�n� olarak tan�mlanmaktad�r (Kele�, 2002: 466).

Bu tan�mdan yola ��karak konut politikalar�n�n ilkelerini �u �ekilde s�ralayabiliriz;

1-Toplumsal konut politikalar�nda, konutun i�inde yer ald�� evre, bu �evrede ya�ayanlar�n ekonomik toplumsal ve k�lt�rel sorunlar�n�n ��z�m�, kent hizmetleri, gelir da��l�m�, �al��ma ko�ullar� gibi sorunlar konut politikalar�n�n ilgi alan�na girmekte ve toplumsal konut politikalar�n�n �z�nde kent arsalar�n�n kullan�lmas� bak�m�ndan, toplum yarar�na �ncelik veren �nlemlerin al�nmas� gelmektedir.
2- Toplumsal konut politikas�n�n toplumsal s�n�f, gelir d�zeyi ya da konut �l��n� �eklinde �nceliklerinin olmas�; toplumsal konut politikas� genel olarak toplumsal ve ekonomik bak�m�ndan korunmaya muhta� olanlar, belirli bir gelir d�zeyinin alt�nda olan aileler ve bir �lkedeki konut gereksiniminin doyma derecesini g�steren veya belirli norm ve �l��tteki konutlar toplumsal konut politikas�n�n konusunu olu�turmaktad�r.

Kamu ve toplum yarar

GEBZE ORGAN�ZE B�LGES�, YA�CILAR K�Y� HEMZEM�N KAV�A�I ATASINDA YAPILACAK YOL ET�D�

9/7/2010

�ZET
Bu tez, Kocaeli ili s�n�rlar� i�inde, Gebze il�esinin kuzeydo�usunda, �stanbul ve Kocaeli illerini birbirine ba�layan mevcut devlet yoluna alternatif yeni yol g�zergah�n�n m�hendislik jeolojisi hakk�ndad�r. �al��ma alan� olan alternatif yol g�zergah�n�n s�n�rlar� ise, Gebze Organize B�lgesi TEM Otoyol alt ge�it k�pr�s�nden ba�layarak (Km:0+000) Ya�c�lar K�y� hemzemin kav�a��nda son (Km:21+500) bulmaktad�r. Alternatif yol g�zergah�n�n genel jeolojisi �al��malar�, 1/25000 �l�ekli G22b2-b3 ile G23a1-a2 paftalar�n� kullanarak yap�lm��t�r. Yol g�zergah�n�n m�hendislik jeolojisi �al��malar� 1/4000 �l�ekli harita paftalar� �zerinde tamamlanm��t�r. �al��ma alan�ndaki genel jeolojik istifi; �stanbul Palezoyik"in sedimanter temeli �zerine gelen Kocaeli Triyas transgressif serisi ve Kuvaterner ya�l� g�ncel ��kelleri �eklinde s�ralayabiliriz
Kuvaterner ya�l� al�vyonlar vadi tabanlar�nda ve geni� d�zl�k alanlarda g�zlenmi�tir. Gebze Organize B�lgesi civar�nda, Palezoyik ya�l� kayalarla Permiyen ya�l� Bal��k Granit pl�tonun kontak zonu g�zlenmi�itir. Alternatif yol g�zergah�n�n m�hendislik jeolojisi a��s�ndan yap�lan �al��malar;
1. Alternatif yol g�zergah� i�erisinde belirlenen formasyonlar�n tan�mlanmas� ves�n�fland�r�lmas� yap�larak kaya kalitesi belirlenmi�tir.
2. Kaya formasyonlar�n�n kaz� klas� tesbit edilmi�tir.
3. Yol dolgu-yarmalar�ndaki �evlere verilebilecek uygun �ev e�im a��lar�n�n, birimlerin kaya kalitesine, �ev y�ksekli�ine, su durumuna g�re ne olabilece�i belirlenmi�tir.
4. Alternatif yol g�zergah� �zerinde yer alan y�ksek yarmalardan �� tanesinin (Km:0+500 - Km:2+820 ve Km:7+580) �ev stabilite kinematik analizleri de�erlendirilmesi yap�lm��t�r.
5. Malzeme ocaklar� i�in bir adet ta�oca�� ve iki adet ariyet oca�� incelenmi� ve �neride bulunulmu�tur.

ABSTRACT
In this study, engineering geological studies were carried out along the alternative road route in northeast of Gebze town of the Kocaeli province. The study area is located between the Gebze Ind

N�HAL-G�NHAN ALANO�LU EV�

9/7/2010

N�HAL-G�NHAN ALANO�LU EV�
ESK��EH�R�N MERKEZ�NDE AMA SAK�N �EH�R DOKUSU ��NDE SAH�PLER�N�N HAYATA BAKI� A�ISIYLA �RT��EN "KLAS�K T�RK EV�" TARZINDA PROJELEND�R�L�P �MALATI YAPILMI� BU EV�N M�MARI; Y�KSEK M�MAR MEHMET G�REL. Y�KSEK M�MAR MEHMET G�REL HAZIRLADI�I M�MAR� VE �� M�MAR� PROJELER�YLE B�R D�� GER�E�E D�N��T�RM��.
ESK��EH�R�N V��NEL�K SEMT�, HEM MERKEZE OLAN YAKINLI�I HEM DE SAK�NL�� LE SON YILLARDA ESK��EH�RL�LER�N �NCEL�KL� TERC�H ETT�� YERLE��M B�LGELER�NDEN. SEMT GENEL� �T�BAR�YLE BAH�EL� M�STAK�L EVLERDEN OLU�UYOR. N�HAL VE G�NHAN ALANO�LU ��FT�N�N PAZAR KURULAN SOKAKLARDAN B�R�S�NDE BULUNAN TEK KATLI VE BAH�EL� B�R EV� SATIN ALMASI �LE D�� SER�VENLER� BA�LAMI�. MEVCUTTAK� EV, TEK KATLI VE YI�MA B�R B�NA �M��. Y�KSEK M�MAR MEHMET G�REL YAPININ MEVCUT HAL�NDEN M�MK�N OLDU�UNCA FAZLA YARARLANAB�LMEK F�KR� �LE SADECE �ATISINI VE �ST BETONARME D��EMES�N� YIKIP TA�IYICI OLAN DUVARLARI BIRAKMI�. D��LERDEK� CUMBALAR EN G�ZEL YER OLAN B�NA K��ELER�NDE YERLER�N� ALMI�.
TEK KATLI OLAN B�NA, �K� BU�UK KATA �IKARTILARAK KULLANIM ALANI B�Y�T�LM��. EV�N ��NDEK� T�M AH�AP UYGULAMALARIN �ZEL DETAYLARI �IKARTILMI� VE KURALLARA M�MK�N OLDU�UNCA UYULARAK "ESK� T�RK EV�" K�ML�� KAZANDIRILMI�. BUNA �LK �RNEK EV�N G�R��NDEK� VEST�YER DOLABI OLMU�.
MERD�VEN KAPLAMALARI VE KORKULUKLARI DA BU MEKANIN VE EV�N B�T�NL��NDE-K� YERLER�N� ALMI�LAR. G�LER, B�T�N AH�AP UYGULAMALARIN TEK ELDEN �IKMASININ, RENK VE KAL�TE B�T�NL��N� SA�LADI�INI S�YL�YOR. MALZEME OLARAK �SE �AM A�ACI �ZER�NE C�LA KULLANILMI�. AH�AP ZEM�NLERDE "RABITA TAHTA" DENEN ESK� EVLERDE KULLANILAN ZEM�N KAPLAMASI UYGULANMI�. BU �EK�LDE KAPLAMA ALTINA KONULAN ISI YALITIM MALZEMES� �LE DE AH�ABIN SICAKLI�I B�R KAT DAHA ARTIRILMI�. SALONA G�R�LD��NDE S�Z� KAR�ILAYAN YEMEK MASASI, EV�N GALER� BO�LU�UNDA BULUNUYOR. BU B�L�M Y�KSEK VE DO�AL I�IK ALAN V�TRAY DESENL� TAVANIYLA EV�N MERKEZ� KONUMUNDA. �ST KAT KOR�DORU DA BU MEKANA BAKAN B�R SOFA G�B�. P�RAM�T �EKL�NDEK� V�TRAY TAVANIN TAM ORTASINDAN ANT�KA B�R AV�ZE �K� KAT BOYUNCA SALLANIYOR. V�TRAYLI TAVANIN �ZER�NDEK� �EFFAF �ATI �RT�S� SAYES�NDE, G�ND�Z AV�ZEN�N ZENG�N I�I�ININ YER�N� V�TRAYIN I�ILTISI ALIYOR. B�YLECE EV�N B�Y�K B�L�M� TEK NOKTADAN AYDINLATILAB�L�YOR. ESK� B�R OCAK �EKL�NDE �MAL ED�LEN ��M�NEYE, KLAS�K AH�AP OYMALAR �ZENLE VE DENGEL� B�R �EK�LDE YERLE�T�R�LM��. ��M�NE �N�NDE VE OTURMA B�L�M�NDE �SE ANT�KA AV�ZELER, K�TAHYANIN EN ESK� ��N� USTALARINDAN AHMET G�REL�N DESEN�N� HAZIRLADI�I ALTIN ��LEMEL� ��N� TAVAN G�BEKLER�NDEN SARKIYOR. SIRMA ��L� ESK� B�R KAD�FE YATAK �RT�S� YEN� ALINAN B�R KANEPE �ZER�NDE DE�ERLEND�R�LEREK MEKANIN OTURMA B�L�M� ZENG�NLE�T�R�LM��. BURSA ANT�KACILARINDAN ALINAN ESK� B�R KAPI DA SEHPA VAZ�FES�N� YER�NE GET�R�YOR. DUVARLARDA OR�J�NAL FERMANLAR VE ESK� OSMANLI BELGELER� KOLEKS�YONU YER ALIYOR.
EV�N ZEM�N KATINDA ARKA TARAFTA BULUNAN MUTFAKTAN BAH�E �LE B�T�NLE�EN B�R KI� BAH�ES�NE �IKILIYOR. MUTFAK �LE SALON ARASINDA YER ALAN SEV�ML� B�R PENCERE, G�RSEL BA�LANTIYI SA�LAYARAK SALONDAN GEL

�EH�R PLANLAMA - �A�DA� �EH�RC�L�K

9/7/2010

�a�da� �ehircilik

EN UYGUN (OPT�MAL) KENT B�Y�KL��

9/7/2010

En Uygun (Optimal) Kent B�y�kl��
Kentle�me hareketlerinin b�y�k kentler y�n�nde olu�u ve �ok
b�y�k kentler yaratma e�iliminde bulunu�u, b�y�k kentlerin b�y�mesine bir s�n�r �izmek, sorunun ara�t�rma konusu yap�lmas�na yol a�m��t�r, �zellikle, geli�mekte olan bir �ok �lkelerde n�fusu birka� milyonu bulan kentlerde, hizmet maliyetlerinin y�kselmesi, rahat ya�ama olanaklar�n�n yitirilmesi, beslenme, bar�nma, �al��ma ve e�lenme ihtiya�lar�n�n kar��lanmas�nda yetersizlikler ba� g�stermesi, kentle�menin hem h�z�, hem de bi�imi �zerinde m�dahalede bulun
may� ka��n�lmaz duruma getirmi�tir.
Ne var ki, s�z� edilen sorunlar�n, kent ne kadar b�y�d�kten sonra ba�lad��n� saptamak i�in yap�lan ara�t�rmalar olumlu sonu� vermemi�tir. Ba�ka �lkelerde yap�lm�� ara�t�rmalar�n sonu�lar�, kent hizmetlerinden baz�lar� i�in optimal b�y�kl�kler bulunabilece�ini ortaya koymu�tur. Bir �niversite kentinin en az birka� y�z bin ki�i olmas� gerekti�i, ya da ayd�nlatma, �s�tma ve i�me suyu �ebekesi kurmada, kentin n�fusu l milyonu a�t�ktan sonra hizmetlerin ki�i ba��na maliyetinin y�kseldi�i; veyahut da maliyet de�i�medi�i halde hizmet kalitesinin d��t�� saptanm��t�r. Buna benzer optimallik hesaplan, ula��m, haberle�me ve ta��n�m i�in de yap�lm��t�r.
Belli bir b�y�kl��, �rne�in n�fusu l milyonu ge�en kentlerde, kentin kentte ya�ayanlar�n ve ulusal ekonominin sa�layaca�� tatminlerde, yararlarda ve tasarruflarda azalmalar (diseconomies) ba�-g�sterece�i ileri s�r�lmektedir. Az geli�mi� �lkelerin b�y�k kentlerinden buna �rnekler g�sterilebilir. Ancak, bu tasarruf azalmalar� bilimsel y�ntemlerle kan�tlansa bile, buna dayan�larak saptanacak politikalar�n uygulanmas� g��l�k do�urmaktad�r. ��nk�, gere�inden fazla b�y�yen kentlerin sa�lad�� yararlarda azalmalar olmas�, kentlerin gere�inden fazla b�y�mesinin �nlenmesinin daha rasyonel oldu�u anlam�na gelir. Oysa, kentlerin devle�mesini �nleyecek kentle�me politikalar�m uygulaman�n b�y�k g��l�klen vard�r. �ngilizler Londran�n Frans�zlar Parisin, Sovyetler Moskovan�n b�y�mesini s�n�rland�rma giri�imlerinde ba�ar� sa�layamam��lard�r.
Kald� ki, kentlerin sadece hizmet maliyetlerine bakarak, yararlar� hakk�nda bir yarg�ya varmak yan�lt�c�d�r. ��nk�, kentler, gelir yaratan, verim artt�ran yerle�me t�rleridir. Sosyal maliyeti y�kselmekte olan kentlerde ayn� zamanda verimlilik, gelir ve karl�l�k da pekala artabilir. Bu nedenledir ki, belki, optimal kent b�y�kl�� bulmak m�mk�n olsa bile, bu b�y�kl�k, hizmet maliyetlerinin en d��k d�zeyde oldu�u b�y�kl�k de�il; fakat, kentte sa�lanan kazan�larla hizmet maliyetleri aras�ndaki fark�n en b�y�k oldu�u kent b�y�kl�� olarak anla��lm��t�r. Hatta, optimal kent b�y�kl�� konusunda yerinde te�hisler koyabilmek ve politikalar saptayabilmek i�in, belki bir ad�m daha ileri gidip, tek tek kentler i�in marjinal gelir ve marjinal maliyet kar��la�t�rmalar� yapma�a ihtiya� vard�r.
�lkemizde, �stanbul, Ankara ve �zmir gibi b�y�k kentlerde, bar�nma, i�me ve kullanma suyu, ayd�nlanma, sa�l�k, temizlik ve ta��n�m hizmetleri bak�m�ndan �nemli t�kan�kl�klar�n ba�lad��, g�zlemlerle bilinmekte; ancak bu g�zlemler bilimsel ara�t�rmalara dayand�r�lm�� bulunmamaktad�r.

Tu�rul Ak�ura, n�fusu l milyonu ge�en kentlerde, ya�ama �evresi olarak olumsuz etkilerin belirdi�ini g�stermektedir. B�y�k kentlerin sa�lad�� net tasarruflar hakk�nda ayr�nt�l� ara�t�rmalara b�y�k ihtiya� vard�r. T�rkiyede b�y�k kentlerin daha fazla b�y�mesi bi�iminde olagelen kentle�me hareketlerine gelecekte verilecek y�n ve bununla ilgili politikalar, ancak bu ara�t�rmalar yap�ld�ktan sonra isabetle se�ilebilir.
T�rkiyede Kentle�me Politikas�
K�ylerden kentlere olan n�fus ak�nlar�n�n h�z�n�, bi�imini, co�rafi da��l��n� ve kentlerde yaratt�� sorunlar�n ��z�m�n�, uzun d�nemde, �lkenin kalk�nmas�na yard�m edecek bi�imde etkileyen e�g�d�ml� politikalar�n t�m�ne kentle�me politikas� ad� verilir. Baz� d��n�rler, kentle�menin h�z�m ve bi�imini, piyasa g��lerinin serbest etkilerine a��k b�rakma e�ilimindedirler. Madem ki kentle�menin h�z�n� co�rafi da��l��n� etkilemek ucuz ve kolay de�ildir, o halde kentle�me s�recine hi� kar��mamak daha yerinde olur, g�r��ndedirler.
Oysa bir�ok �lkeler, kentle�me s�recinden kalk�nmay� iten bir g�� olarak yararlanmak istemekte, onun sa�lad�� iktisadi yararlar� artt�rma�a, yaratt�� sosyal sak�ncalar� azaltma�a �al��maktad�rlar. Bunlardan bir k�sm� kentle�menin h�z�n� k�smay�, kentlere gelen kitlelerin hi� de�ilse bir k�sm�n� k�ylerine geri �evirmeyi denemi�lerdir. Bu �aban

GE��R�ML� (POROZ) ASFALT KAPLAMA

9/7/2010

GE��R�ML� (POROZ) ASFALT KAPLAMA

G�R��
Bu ara�t�rmadaki ama�, ge�irimli asfalt kaplaman�n ne oldu�u, �zellikleri, nas�l uyguland�� ve kullan�ld��, bak�m� ve di�er asfalt kaplamalar�yla kar��la�t�r�ld��ndaki avantajlar�, dezavantajlar� ve maliyeti hakk�nda bilgi vermektir.

1. GE��R�ML� ASFALT KAPLAMANIN TANIMI
Ge�irimli asfalt kaplama, y�zeyi ve alt temeli asfalt, �ak�l ve k�r�lm�� agregadan olu�an, i�indeki bo�luk hacmi y�zdesi y�ksek olan, yola gelen ya�mur suyunun veya erimi� kar�n hemen kaplama tabakas� i�ine girmesine ve suyun drenaj tesisine ula�mas�ndan veya taban zeminine s�zmas�ndan �nce �styap� i�inde ge�ici olarak depo edilmesine imkan veren bir kaplama t�r�d�r.
Ge�irimli asfalt tabakas�n�n di�er kaplamalardan fark�, serildikten ve s�k��t�r�ld�ktan sonra % 20 gibi fazla miktarda bo�luk oran�na (poroziteye) ve daha b�y�k �apta agregaya sahip olmas�d�r. Klasik yol kaplamalar�nda bo�luk oran� genellikle daha d��kt�r (%3-5 gibi) ve kaplaman�n �zellikle ge�irimsiz olmas� istenir. Ge�irimli kaplamada ise ama� bunun tersidir.

2. GE��R�ML� ASFALT KAPLAMANIN TAR�H�ES�
Ge�irimli asfalt kaplama ile ilgili ilk �al��malar 1950"lerin ortalar�na do�ru �ngiltere Havayollar� Bakanl�� taraf�ndan ba�lat�lm��t�r. �ngiltere"nin ard�ndan Danimarka, Norve� ve Hollanda"da otoyollarda, askeri ve sivil hava alanlar�nda, suyun etkisiyle olu�an k�zaklanman�n �nlenmesi amac�yla bu kaplama t�r� kullan�lm��t�r.
Fransa ise uzun s�re ge�irimli asfalt� test ettikten sonra, Paris kent i�i yollar�ndaki g�r�lt�y� azaltmak amac�yla bu kaplamay� kullanmaya karar vermi� ve daha sonra �lkedeki g�r�lt� kirli�inin yo�un oldu�u b�lgelerde bu asfalt t�r� kullanm��t�r.
Ayr�ca Avrupa"n�n bir�ok �lkesinde (�spanya, �svi�re, Bel�ika, �talya) ve Amerika"da trafi�in yo�un oldu�u kentlerde ge�irimli asfalt uygulamas�na ge�ilmi�tir.
T�rkiye de ise ge�irimli asfalt olduk�a yeni bir teknoloji olup, ilk �rnekleri �stanbul da �i�li tercihli yolunda ve Fenerbah�e Park� civar�nda ger�ekle�tirilmi�tir.

3. GE��R�ML� KAPLAMANIN UYGULANAB�LME �ARTLARI
3.1. Zemin / Topo�rafya / �klim �artlar�
Ge�irimli asfalt kaplama hafif meyilli (max. %5) olan yerlerde, ge�irgen zeminlerde ve derin yeralt� suyu veya ana kaya seviyelerinde uygulan�labilir. Ayr�ca uygulanan zemin iyi drenaj yapabilmelidir. ��nk� taban topra��, suyu s�zd�r�p ve s�zme kapasitesinde farkl�l�klar g�sterece�i i�in, ge�irimli kaplaman�n projesi zeminin tipine ba�l� olarak de�i�ir.
Meteorolojik �artlar ise en �stteki kaplama tabakas�ndaki s�zd�rma oran�n� ve birikim tabakas� i�in gerekli hacmi etkileyecektir. Ayr�ca meteorolojik �artlar don-tesir derinli�ini yani birikim tabakas�n�n derinli�ini de etkiler.

3.2. Uygulama Yeri
Ge�irimli asfalt kaplamas� havaalanlar�nda, otoyollarda, d��k hacimli park ve y�r�y�� alanlar�nda, trafik �� olan yerlerde, basketbol ve tenis kortlar� gibi e�lence yerlerinde normal asfalt�n yerine uygulanabilir. Resim-1"de baz� uygulama yerlerinden �rnekler verilmi�tir

SYNO�K�SMOS

9/7/2010

Synoikismos

Bir yerle�imin neden ve nas�l kuruldu�unu a��klamak ve bunlar� belirli kategorilere sokmak zordur. ��nk� bir yerle�im kurulurken bir �ok etkenle kar��la��ld�� ve belli kal�plar�n i�ine sokulmakta ne kadar ba�ar�l� olunaca�� phelidir. Ayn� sorun Yunan kentleri i�in de ge�erlidir. Yerle�imlerin k�kenlerine g�re geni� ve kapsaml� s�n�fland�rma yapan ve bu s�n�fland�rmalar� Yunan kentleri ile ba�da�t�rmaya �al��an Gerkan �u �ekilde ay�r�m yapmaktad�r :

I Uygun do�al ko�ullar arac�l��yla derece derece olu�ma

1)�nc�leri Myken olmayan ve basit k�ylerden geli�en kentler ( �zellikle Yunanistan"n�n bat�s�nda, Epiros, Arkadia, Elis, Akhaia).
2)Myken yerle�meleri olan kentler daha sonralar� birer "kristalle�me noktas�" olarak s�rd�r�l�r. Atina da aralar�nda olmak �zere Yunanistan"�n en b�y�k kentleri b�yledir.

II. Baz� �zel gereksinmeleri kar��lamak i�in bir kurucunun ya da bir grubun iste�iyle kurulan kentler.

1)Synoikismos

2)Kolonicilik

Bir yerle�im kurulma modeli olan Synoikismos farkl� kategorilere ayr�labilir.

K�saca Synoikismos bir yada bir �ok toplulu�un siyasal a��dan birle�mesine denir . Ya da Farkl� toplumlar�n bir kent devleti alt�nda, ki bu polis olabilir, birle�meleridir. Yunanl�lar�n inan��na g�re bu t�r uygulamay� tek ki�i yapar, �rne�in en �nl�s� de Theseus taraf�ndan Atina"da b�yle bir uygulaman�n kullan�lmas�d�r .

Synoikismos"un da farkl� t�rleri vard�r. Gerkan ikiye ay�rmaktad�r.

1)Var olan bir kentin acele olarak geli�tirilmek �zere se�ilmesi (Atina, Tegia ve Elis)
2)Bir araya gelen kentlerin n�fusunun bir b�l�m�n�n yeni kurulan bir kentte toplanmas� (Megalopolis, Rhodos)

Daha ayr�nt�l� bir ayr�m yapacak olursak d�rde de ayr�labilir.

1)Bir b�lgenin �e�itli kentlerinin bir politik birle�im i�ine girerek bu kentlerden birinin merkez edinmesi
2)Tek bir kentin yer ald�� b�lgelerde k�rsak kesimde ya�ayan n�fusun surla �evrili kentin i�ine toplanmas�
3)�ki kentin birle�ip tek bir kent olmas�, beklide �ok daha �st�n bir otoritenin iste�i �zerine birle�me olur. Hellenistik d�nemde olan Holmoi ve Seleuceia birle�mesi gibi .
4)Bir politik merkezin kurulmas� ile �iftlik ve k�yler yerle�imlerinin biir devlet �at�s� alt�nda toplanmas�.

Ayr� bir �zellik olarak 2 ve 3"de n�fus ba�ka yerden getirilir. B�ylelikle farkl� toplumlar ve siyasi bir kararla birlikte ya�arlar. Ancak kent bir b�t�nl�k g�stermesi i�in dini inan��lar�n da ortakl��n� da dikkat edilir.
.

�EH�R PLANLAMA - �ZM�R

9/7/2010

izmir

�EH�R PLANLAMA - T�RK�YE"N�N ULA�TIRMA S�STEM�

9/7/2010

t�rkiye"nin ula�t�rma sistemi

�EH�R PLANLAMA - �MAR AFFI

9/7/2010

imar aff�

AKILLI KENT HAR�TALARININ �RET�LMES�

9/7/2010

AKILLI KENT HAR�TALARININ �RET�LMES�

Yrd.Do�.Dr. H�seyin �NCE
Meslek Y�ksekokulu Harita Kadastro Program�
Trakya �niversitesi, 22033 Edirne

�ZET : Yery�z� bilgilerinin belirli bir �l�ekte k��lt�lm�� ekli olan haritadan, g�n�m�zde bilgisayar yard�m�yla �ok �e�itli �ekillerde yararlanma imkanlar� do�mu�tur. Yery�z�n�n harita �zerinde g�sterilen grafik �ekilleriyle ili�kili olan konular ait grafik olmayan bilgiler, bilgisayar ortam�nda entegre edilerek bu bilgilerin analizi ve sorgulanmas� ile " ak�ll�" olarak tabir edilen haritalar �retilebilir. Bu haritalar turistik tesislerin, dinlenme yerlerinin, otellerin, bankalar�n, g�venlik birimlerinin yerlerinin belirlenmesinde, sa�l�k taramas�nda, belirli bir b�lgede siyasi e�ilimin belirlenmesi ile ilgili anket �al��malar�nda ve buna benzer bir�ok konularda toplumun muhtelif kesimleri i�in rehberlik hizmetlerinin yan�nda, gelecek i�in yap�lacak planlama (imar, sa�l�k, tar�msal ve in�aat sekt�r� .vesaire) ve sanayi �r�nlerinin pazarlamas� gibi alanlarda �ok etkili olmaktad�r. Bu �al��mada, ak�ll� kent haritalar�n�n tan�m�, ama�lar�, uygulama alanlar�, faydalar� a��klanacak, bu haritalar�n genel anlamda �retim tekni�i belirtilecek ve belediyeler i�in gelir sa�layacak bir �neri sunulacakt�r.

1.G�R��

Yery�z� �zerindeki do�al ve suni tesisleri belirli bir �l�ekte grafik olarak g�steren klasik anlamdaki haritalar, g�n�m�zde yap�lan teknik �al��malarda yetersiz kalmaktad�r. Teknik proje �al��malar�nda, kapsaml� bilgi ihtiyac�n� kar��layacak, ihtiya� duyulan amaca uygun olarak �retilmi� b�t�n �zel ve kamu sekt�r�n�n ortakla�a kullanabilece�i haritalara ihtiya� vard�r. Bu �zellikleri ta��yan haritalar, g�n�m�zde bilgisayar teknolojisi ile �ok kolay bir �ekilde �retilebilir.
.
Bilgisayar yaz�l�m (software) ve donan�m (hardware) bile�enlerinden olu�maktad�r. [BANGER, 1995; TEPEC�K, 1996]. Bilgisayarda grafik bilgi olan haritalar�n olu�turulmas�, yeterli donan�m ve bu donan�m �st�nde �al��an yaz�l�m kodlar�na ihtiya� vard�r.

Haritalar yery�z�ne ait bilgilerin grafiksel g�sterimidir. Haritalar �zerindeki grafik �ekillerle, ihtiya� duyulan konularda, bu �ekillere ait grafik olmayan bilgiler aras�nda, bilgisayar ortam�nda uygun bir teknikle ili�ki sa�lan�rsa "ak�ll� " olarak tabir edilen kent haritalar� elde edilir. �rnek olarak belirtmek gerekirse, bir �ehre ait kadastro, imar haritas�nda grafik olarak g�sterilen parseller ile grafik olmayan s�zel tapu bilgileri aras�nda , bilgisayar ortam�nda gerekli ili�ki sa�lan�rsa, b�yle bir haritayla, kadastro, imar ve tapu kurulu�lar�na ait ihtiya�lar daha h�zl� bir �ekilde giderilebilir.

Ak�ll� kent haritalar�, g�n�m�zde ihtiya� duyulan pek �ok alanda �retilebilir. Bu haritalar turistik tesislerin, dinlenme yerlerinin, bankalar�n, sa�l�k kurulu�lar�n�n, g�venlik birimlerinin yerlerinin haritada g�sterilmesinde; sa�l�k taramas�nda, belirli bir b�lgede siyasi e�ilimin belirlenmesi ile ilgili anket �al��malar�nda ve buna benzer bir�ok konularda topumun muhtelif kesimleri i�in rehberlik hizmetlerinin yan�nda, gelecek i�in yap�lacak planlama (imar, sa�l�k, tar�msal ve in�aat sekt�r� .vesaire) ve sanayi �r�nlerinin pazarlamas� gibi alanlarda �ok etkili olmaktad�r.

Bu �al��mada, ak�ll� kent haritalar�n�n tan�m�,ama�lar�, uygulama alanlar�, faydalar� a��klanacak, bu haritalar�n genel anlamda �retim tekni�i belirlenecek ve belediyeler i�in gelir sa�layacak bir �neri sunulacakt�r.

2.AKILLI KENT HAR�TALARININ TANIMI, AMA�LARI, UYGULAMA
ALANLARI VE FAYDALARI

2.1Ak�ll� Kent Haritalar�n�n Tan�m�
Kent ve kentli i�in gerekli olan bilgilerin, bilgisayar ortam�nda �zel olarak haz�rlanm�� alt programlar yard�m�yla kaydedilmesi ve bu bilgiler aras�nda gerekli ili�kilendirmenin yap�lmas� suretiyle, grafik verilerden olu�an haritan�n, s�zel ve say�sal bilgilerle organize olarak kullan�lmas�na " ak�ll� kent haritalar�" ad� verilir.

2.2Ak�ll� Kent Haritalar�n�n Ama�lar�
Ak�ll� kent haritalar�n�n ama�lar�, co�rafi bilgi sisteminin ama�lar�na [PALANCIO�LU, 1996] benzerlik g�stermektedir. Bunlar genel hatlar�yla ��yle ifade edilebilir :

1 - Entegrasyon 2 -Organizasyon 3 - Sorgulama
4 - Analiz 5 - Tahmin Etme 6 - De�i�iklikleri �zleme
7 - G�r�nt�leme

2.3Ak�ll� Kent Haritalar�n�n Uygulama Alanlar� ve Faydalar�
Bir �ehirde belediyede veya �zel sekt�rde kent bilgi sisteminin kurulmas�yla, bir kent i�in gerekli olan bilgileri, an�nda bilgi

T�RK�YE"DE B�R �TEK� OLARAK �OCUK VE KENT PLANLAMADA TEMS�L SORUNSALI

9/7/2010

T�RK�YE"DE B�R �TEK� OLARAK �OCUK ve KENT PLANLAMADA TEMS�L SORUNSALI

��NDEK�LER
Sayfa
��indekiler..................................................................................................................VII
�ekil Listesi................................................................................................................XI
Tablo Listesi..............................................................................................................XII
Grafik Listesi...........................................................................................................XVI
B�l�m Bir
G�R��
1. Giri�..................................................................................................................... ..1
1.1. Kavramlar.........................................................................................................4
1.1.1. �teki Kavram�.........................................................................................4
1.1.2. Temsil Kavram�.....................................................................................18
1.2. T�rkiye"de �ocu�a �li�kin Say�sal Veriler.....................................................20
1.3. Materyal ve Y�ntem.......................................................................................25
B�l�m �ki
�OCU�UN TEMS�L ALANLARI VE �RDELENMES�
2. �ocu�un Temsil Alanlar� ve �rdelenmesi.............................................................26
2.1. Mekan D�� Alanda Temsil............................................................................26
VIII
2.1.1. Yasa ve �lgili Mevzuatta Temsil............................................................26
2.1.1.1. �ocuk Haklar�n�n �nemi................................................................27
2.1.1.2. Ulusal Hukukta �ocuk...................................................................28
2.1.1.3. T�rkiye"de �ocuk Mahkemeleri....................................................38
2.1.1.4. De�erlendirme...............................................................................42
2.1.2. �rg�tsel Yap�da Temsil.........................................................................43
2.1.2.1. Resmi �rg�tlenme ve Devletin �ocu�a Y�nelik Politikalar�.........43
2.1.2.1.1. Sosyal Hizmetler ve �ocuk Esirgeme Kurumu Yap�s�..............44
a. SH�EK B�nyesinde T�rkiye"deki Kurulu�lara Ait Say�sal Veriler...46
b. SH�EK"n�n 2001 Y�l� �ocuklara Y�nelik Projeleri...........................52
2.1.2.2. Sivil �rg�tlenme.............................................................................52
2.1.2.3. De�erlendirme.................................................................................58
2.1.3. Sanal Ortamda Temsil............................................................................59
2.1.3.1. Televizyon ve �ocuk......................................................................59
2.1.3.1.1. Televizyon ve �ocuk Programlar�.............................................59
2.1.3.1.2. TRT"nin Tarihsel Geli�imi ��inde �ocuk Programlar�n�n
Yeri............................................................................................66
2.1.3.1.3. �zel Televizyon Yay�nc�l�� ve �ocuk Programlar�..................68
2.1.3.1.4. Televizyonun �ocu�a Y�nelik Olumsuz
Etkileri.......................................................................................70
2.1.3.1.5. RT�K.......................................................................................73
2.1.3.2. �nternet ve �ocuk............................................................................76
2.1.3.3. De�erlendirme.................................................................................79
2.1.4. Yay�n Alan�nda Temsil..........................................................................80
2.1.5. Oyun Ara�lar�nda Temsil.......................................................................88
2.1.5.1. Oyun Malzemeleri..........................................................................89
2.1.5.2

�EH�R PLANLAMA - �STANBUL"UN �ARPIK KENTLE�MES�

9/7/2010

istanbul"un �arp�k kentle�mesi

AKILLI KARTLAR VE T�RK�YE"DE SOSYAL G�VENL�K KURUMLARINDA AKILLI KART PROJELER�

9/7/2010

AKILLI KARTLAR VE T�RK�YE"DE SOSYAL G�VENL�K KURUMLARINDA AKILLI KART PROJELER�

Ara�.G�r. Adem ANBAR
Uluda� �niversitesi �.�.B.F. ��letme B�l�m�

G�R��
Teknolojik geli�melerin hayat�m�za soktu�u yeniliklerden ve getirdi�i kolayl�klardan bir tanesi de ak�ll� kartlard�r. 1980lerde telefon kartlar�nda kullan�lmaya ba�lanan ak�ll� kartlar, g�n�m�zde bir �ok alanda kullan�lmaktad�r. Ayr�ca, ak�ll� kart teknolojisi de g�nden g�ne geli�mekte ve ak�ll� kart�n i�levleri artmaktad�r. Ak�ll� kart, �zellikle bankac�l�k alan�nda kullan�lmakta ve nakit paran�n yerini almaktad�r. Bankac�l�k d��nda, toplu ta��ma, al��veri�, telekom�nikasyon gibi alanlarda da kullan�lan ak�ll� kartlar�n en �nemli kullan�m alanlar�ndan birisi de sa�l�k sekt�r� ve sosyal g�venlik kurumlar�d�r. �lkemizde, e-devlet kapsam�nda, SSK, Ba�-Kur ve Emekli Sand��n�n ak�ll� kart projeleri bulunmaktad�r. Bu projelerin hayata ge�irilmesiyle, sosyal g�venlik kurumlar�nda ya�anan s�k�nt�lar�n b�y�k bir k�sm� giderilebilecektir.

1. AKILLI KARTLAR
1.1. Ak�ll� Kart�n Tan�m� ve Yap�s�
Ak�ll� (smart) kart, ki�isel bilgileri ve elektronik paray� �zerinde depolayan ve bunun i�in manyetik �erit teknolojisini veya mikroi�lemci �iplerini kullanan kartlard�r (Kalakota ve Whinston, 1997:176). Bu kartlara ak�ll� kart denilmesinin nedeni, �zerinde �e�itli verileri saklayabilmesi ve i�leyebilmesidir. Ayr�ca, bu kartlara, �zerine paray� temsil eden de�erler y�klenebildi�i i�in, de�er y�klenmi� kartlar (stored value cards) da denilmektedir. Yayg�n olarak finans alan�nda �deme arac� olarak kullan�lmas�n�n d��nda, ula��m, sa�l�k, haberle�me gibi bir �ok alanda da kullan�lmaktad�r.
Ak�ll� kart, 1979 y�l�nda, Fransada Motorolan�n da deste�i ile Michel Ugon taraf�ndan geli�tirilmi�tir. �lk olarak, 1980li y�llarda Fransada telefon kartlar�nda kullan�lmaya ba�lanan ak�ll� kartlar, sadece finans sekt�r�nde de�il, g�nl�k ya�am�n hemen hemen her a�amas�nda kullan�lmaktad�r. Ak�ll� kartlar�n, y�ll�k kullan�m�n�n b�y�me h�z� yakla��k %40d�r (Dreifus ve Monk, 1998:3). Dataquest, 2004 y�l�nda, ak�ll� kart sat��n�n 4 milyar kart/y�l olaca��n� tahmin etmektedir.
G�n�m�z�n ak�ll� kartlar�, birer mikrobilgisayar niteli�indedir ve bilgisayarda bulunan par�alardan olu�ur. Ak�ll� kart, giri�/��k�� birimi, Ram bellek, Rom bellek, merkezi i�lem birimi (CPU) ve EEPROM (elektronik silinebilir bellek) bellekten olu�maktad�r. A�a��daki �ekil, basit bir ak�ll� kart�n yap�s�n� g�stermektedir.
�ekil 1: Ak�ll� Kart�n Yap�s�

Ak�ll� kart, nakit de�i�imini i�eren sistemlerin yerine �zellikle k��k de�erli i�lemleri online do�rulama olmadan ger�ekle�tirebilmek amac�yla geli�tirilmi�tir. Ak�ll� kartlar, manyetik �eritli kartlara g�re daha g�venlidir ve ki�isel bilgilerin yan� s�ra paray� temsil eden de�eri de i�inde bar�nd�rmaktad�r. Ak�ll� kart sistemleri pe�in �demelidir. Kullan�c�, banka hesab�ndan ATMleri veya banka �ubelerini kullanarak, ak�ll� kart�na para y�kleyebilir. Kart kullan�ld�k�a, kart bakiyesi azal�r. Kart�n i�indeki bilgiler de�i�tirilemez. Kaybolma ve �al�nmaya kar�� kart sahibini korumak i�in, harcama yap�lmas� s�ras�nda ve kart�n yeninden y�klenilmesi s�ras�nda, farkl� �ifreler istenebilir (Furche ve Wrightson, 1996:67). Ak�ll� kartlar�n hepsinin tekrar doldurulabilme �zelli�i yoktur. Baz� ak�ll� kartlar tek kullan�ml�kt�r.
G�n�m�zde art�k ak�ll� kartlar, manyetik kartlar�n yerini almaktad�r. Manyetik �eritli kartlarda da bilgi saklanabilir. Manyetik kartlarda saklanabilecek olan bilgi, manyetik �eritin boyu ile s�n�rl�d�r. Bu k�s�tl� alana ise ancak, kart sahibinin ad�, soyad�, numaras� gibi temel bilgiler yaz�labilmektedir. Fakat, ak�ll� kartlarda saklanabilen bilgi hacmi, ortalama olarak manyetik kartlar�n 80 kat�d�r (T�rko�lu, 1999:32). Ak�ll� kartlar�n di�er bir �st�nl�� de, sa�lad�� g�venliktir. Manyetik kartlar�n kopyalanmas� veya �zerindeki bilgilerin de�i�tirilmesi kolay iken, ak�ll� kartlarda kullan�lan �e�itli �ifreleme y�ntemleri ile g�venlik sa�lanabilmektedir. Ak�ll� kartlar�n di�er bir �st�nl�� ise, �ok ama�l� olarak kullan�labilmeleridir. Birden fazla uygulamay� tek kart �zerinde i�letmek m�mk�nd�r. �rne�in, bir ak�ll� kart, ayn� zamanda banka kart�, kredi kart�, s�r�c� belgesi, k�t�phane �yelik kart�, elektronik al��veri� i�in �ifre kart�, futbol kul�b� �yelik kart�, elektronik c�zdan vs. olarak kullan�labilecek �ekilde programlanabilir (www.akt.com.tr).
Ak�ll� kartlar, bug�n d�nyada toplu ta��mac�l�k, sa�l�k, sigorta, bankac�l�

�EH�R PLANLAMA - YAKIN DO�UDA KENTLE�ME

9/7/2010

yak�n do�uda kentle�me

PLANSIZ KENTLE�ME

9/7/2010

��NDEK�LER
1.PLANSIZ KENTLE�ME3
2.ISINMADA KULLANILAN YAKITLAR3
3.TOPRAK K�RL�L��4
3.1.Kimyasal Kirlenme4
3.2.Atmosferik Kirlenme4
3.3.Mikrobiyal Kirlenme4
4.HAVA KAL�TES� KONTROL Y�NETMEL��NDE BEL�RLENEN HASSAS K�RLENME B�LGELER�5
5.JEOLOJ�K VE JEOMORFOLOJ�K OLU�UMLARIN BULUNDU�U ALANLAR5
6.TARIM ALANLARI5
7.G�R�LT� VE T�TRE��M5
7.1.G�r�lt� Kaynaklar�5
7.1.1Trafik G�r�lt�s�5
7.1.2End�stri G�r�lt�s�6
7.1.3�n�aat G�r�lt�s�6
7.1.4Yerle�im Alanlar�nda Olu�an G�r�lt�ler6
7.1.5Hava Alanlar� Yak�n�nda Olu�an G�r�lt�6
8.G�R�LT�N�N �EVREYE OLAN ETK�LER�7
8.1.G�r�lt�n�n Fiziksel �evreye Etkileri7
8.2.Sosyal �evreye Etkisi7
8.3.G�r�lt�n�n �nsanlar �zerine Etkileri7
8.3.1Fiziksel Etkisi7
8.3.2Fizyolojik Etkisi7
8.3.3Psikolojik Etkisi7
8.3.4Performans Etkileri7
8.4.Titre�im7
9.ATIKLAR7
9.1.Evsel Kat� At�klar7
9.2.Tehlikeli Ve Zararl� At�klar8
9.2.1�zel At�klar8
9.2.1.1Hastane At�klar�8
9.2.1.2S�v� Ya�lar8
9.2.1.3Radyo Aktif At�klar8
9.3.At�klar�n Bertaraf Edilmesi8
9.4.At�klar�n De�erlendirilmesi8
9.5.At�klar�n �evre �zerindeki Etkileri8
10.SANAY� TES�SLER�NDEN KAYNAKLANAN �EVRE SORUNLARI VE ALINAN �NLEMLER9
10.1.Sanayi Tesislerinden Kaynaklanan Hava Kirlili�i9
10.2.Sanayi Tesislerinden Kaynaklanan Su Kirlili�i9
10.3.Sanayiden Kaynaklanan Toprak Kirlili�i9
10.4.Sanayi Tesislerinden Kaynaklanan G�r�lt� Kirlili�i9
10.5.Sanayi At�klar�9
11.ALTYAPI9
11.1.Su Sistemi9
11.2.Pis Su Sistemi - Kanalizasyon10
11.3.Ye�il Alanlar10
12.�EVRE E��T�M�10
12.1.Kamu Kurulu�lar�n�n �evre E�itimi �le �lgili Faaliyetleri10
12.1.1�evre �l M�d�rl��10
12.1.2�l Milli E�itim m�d�rl��10
12.2.�evreyle �lgili G�n�ll� Kurulu�lar Ve Faaliyetleri10
12.2.1Vak�flar10
12.3.Dernekler10
12.3.1Tema Vakf� Temsilcili�i10
12.3.2Federasyonlar11
13.�EVRE Y�NET�M� VE PLANLAMA11
13.1.�evre Kirlili�inin Ve �evresel Tahribat�n �nlenmesi11
14.DO�AL KAYNAKLAR EKOLOJ�K DENGELER ESAS ALINARAK VER�ML� KULLANIM, KORUNMASI VE GEL��T�R�LMES�11
15.EKONOM�K VE SOSYAL FAAL�YETLER�N SONU�LARININ �EVREN�N TA�IMA KAPAS�TES�N� A�MAYACAK �EK�LDE PLANLANMASI11
16.�EVREN�N �NSAN PS�KOSOSYAL �HT�YA�LARIYLA UYUMUNUN SA�LANMASI11
17.�EVREYE DUYARLI ARAZ� KULLANIMI PLANLAMASI11
18.YARARLANILAN KAYNAK11

1.PLANSIZ KENTLE�ME
Osmaniye,Adana,G.Antep,Hatay yol kav�a��nda olup G�neydo�unun Akdenize a��lan kap�s� konumunda oldu�undan, s�rekli g�� alm��, merkez n�fusu 1950 y�l�nda 13.000 iken, 1990 y�l�nda 122.400"e ula�m��t�r. Osmaniye"nin naz�n imar plan� 1987 y�l�nda onaylanm��t�r. Dolay�s�yla 1993 y�l�na kadar imar plan�n�n uygulanmas� m�mk�n olmam��t�r. Bu g�n Osmaniyedeki kentsel geli�meler, mevcut yerle�im modelinin y�nlendirdi�i k�sa vadeli planlama politikalar� �er�evesinde devam etmektedir.
Kent merkezi .yerle�im alan�n�n kuzey bat�s�ndan ge�en D-400 Devlet Karayolunun hemen g�neydo�usunda bulunmaktad�r. Yerle�im merkezinden g�neydo�u y�n�ne do�ru yo�un konut alanlar� olu�turmu�tur. �skan alan�n�n b�y�kl�� nedeniyle dikey yap�la�ma az katl� konutlara oranla daha azd�r. Konut alanlar�n�n b�y�k b�l�m� 2-3 katl� m�stakil yada ikiz, yo�un trafik akslar�nda ise biti�ik d�zende olu�turulmu� az say�da katl� konutlardan ibarettir. G�n�m�zde iskan alan�n�n % 10undan fazla bir b�l�m� gecekondu �nleme b�lgesini kapsamaktad�r.
Kent, Kara�ay Yata�� ve Faku�a��, Dere obas�, Karacalar ve Akyar K�ylerini i�ine alan yama�lara do�ru geli�ece�ine, tren yolu alt�ndaki verimli tar�m arazilerine do�ru yay�lmaktad�r.
2.ISINMADA KULLANILAN YAKITLAR
�limizde konut ve i�yerlerinin �s�t�lmas�nda yak�t olarak k�m�r, odun, elektrik enerjisi ve LPG kullan�lmaktad�r. Mahalli �evre Kurulu Karar� ile �limiz yak�t program� belirlenmi� Valili�imizden sat�� izin belgesi almayan k�m�rlerin sat�� engellenmektedir.
Teshin ama�l� kullan�m� yasaklanan Petro kokunun �l s�n�rlar�m�z i�erisinde sat�� ve kullan�m� �l M�d�rl��m�zce s�k� denetim alt�na al�nm��t�r.
a) Sat��a sunulan ithal k�m

�EH�R PLANLAMA - T�CARET B�LGELER� D�ZENLEME �LKELER�

9/7/2010

ticaret b�lgeleri d�zenleme ilkeleri

B�LG� TOPLUMUNA GE��TE KENTL�LE�ME VE KENTSEL YOKSULLUK

9/7/2010

B�LG� TOPLUMUNA GE��TE KENTL�LE�ME VE KENTSEL YOKSULLUK
�STANBUL �RNE��
�ZET
Bu �al��mada d�nyada giderek artan kentsel yoksulluk problemine de�inilmektedir. Konunun kavramsal �er�evesi, kentsel uyumsuzlu�un sebepleri ve ortaya ��kard�� yans�malar, T�rkiye"nin en b�y�k metropol� olan �stanbul ba�lam�nda ele al�nmaktad�r.
G�R��
21. y�zy�la girdi�imiz ve insanl��n bilgi toplumu s�recini ya�ad�� bir d�nemde, insanlar�n refah ve mutluluk i�inde ya�amalar�, ekonomik ve sosyal politikalar vas�tas�yla da bunun s�rd�r�lebilir hale getirilmesi b�y�k �nem ta��maktad�r. Yoksulluk, yal�n kelime haliyle bile korkun� bir insanl�k ger�e�ini yans�tmaktad�r. D�nyada yakla��k olarak her be� ki�iden birisi yoksuldur. Buna ilave olarak b�lgesel sorunlar, i� sava�lar ve ekonomik ambargolar gibi dolayl� sebeplerden dolay� da insanlar istemeseler dahi yoksullu�a mahkum edilmektedirler. Yoksulluk �zellikle kad�n ve �ocuklar� son derece olumsuz bi�imde etkilemektedir. Hayat standartlar�nda ortaya ��kan dengesiz geli�meler, gelir da��l�m� bozukluklar� ve ilave olarak pek �ok d��sal etkenler yoksullu�u art�r�c� etkiye sahiptir. Geli�me, �a�da�la�ma ve refah toplumu olma amac�na uygun olarak, yoksullukla m�cadele politikalar�n�n geli�tirilmesi ve s�ratle uygulanmas� �nem kazanmaktad�r.
G�n�m�zde �zellikle d�nyan�n geli�mekte olan ya da az geli�mi� b�lgelerinde, yoksul insanlar�n say�s� art�k milyarlarla ifade edilmektedir. Sanayile�me ile beraber toplumlar�n ekonomik ve sosyal yap�lar�nda da bir tak�m de�i�iklikler olmaktad�r. Bu de�i�menin h�z� ve olu� bi�imi �lkeden �lkeye, toplumdan topluma ve b�lgeden b�lgeye de�i�mektedir. Bu de�i�imde toplumlar�n ekonomik yap�s�, tabii kaynaklara sahipli�i, geli�mi�lik seviyesi, insan g�c�, sosyal durumu, k�lt�rel zenginlikleri, dini inan��lar� ve etnik yap�lar� gibi unsurlar �nemli belirleyici etken olmaktad�r.
T�m di�er b�y�k metropoller gibi �stanbul"da d�nyay� saran k�resel yoksulluktan etkilenen bir metropol g�r�n�m�ndedir. Bu �al��mada kentsel yoksulluk probleminin geli�imi ve sebepleri �zerinde g�r��ler ortaya konmu�tur. Genelden �zele bir geli�im izlenmi�tir. �nce d�nya sonra T�rkiye ve �zelde de �stanbul"a inilmi�tir. Bu �al��mada bu konuda yap�lan veya yap�lacak olan �al��malara bir katk� sa�lamas� hedeflenmi�tir.
1. B�LG� TOPLUMU KAVRAMI
21 yy. da sanayile�me s�recini tamamlam�� toplumlarda ve bir k�s�m yeni sanayile�mi� �lkelerde sanayi �tesi toplum ya da bilgi toplumu olarak tan�mlanan yeni bir toplumsal yap�n�n olu�maya ba�lad�� ileri s�r�lmektedir.
Bilgi toplumu d��ncesi b�y�k �l��de sanayi �tesi toplum tart��malar�ndan ��kar�lmaktad�r. Bu toplum d�zeninde, bilgi farkl� formlarda geli�mi� ekonomileri �ekillendiren, i�in ve �retimin niteli�i kadar mesleki yap�lar� etkileyen �nemli bir g�� olarak tan�mlanmaktad�r. Bilgi piyasada al�n�p sat�lan bir mal olarak g�r�lmektedir. Bilginin ticarile�mesi modern ekonomide tamamen yeni bir sekt�r�n olu�umuna neden olmu�tur. Bu temel d��ncenin kayna�� yeni bi

MERN�S PROJES�

9/7/2010

Mernis Projesi

Proje kapsam�nda herkese bir kimlik numaras� verildi ve n�fus m�d�rl�kleri �evrimi�i olarak birbirine ba�land�. Projenin ikinci a�amas�nda ise MERN�S veritaban�n�n �evrimi�i olarak kamu kurumlar�na a��lmas� ve kimliklerin yenilenmesi ger�ekle�tirilecek. Projenin temel ama�lan n�fus mevzuat�na uygun olarak merkez ve il�e birimlerinde n�fus i�lemlerinin bilgisayar ortam�nda yap�lmas� ve merkezi veritaban�n�n olu�turulmas�, T�rkiye Cumhuriyeti Kimlik Numaras�n�n verilmesi, kolay ta��nabilir, taklit edilemez �a�da� n�fus kimlik kartlar�n�n verilmesi, n�fus ve aile istatistiklerinin h�zl� ve sa�l�kl� al�nmas� ve kamu kurulu�lar�na ve vatanda�a elektronik ortamda bilgi hikmetinin verilmesi olarak s�ralan�yor.
MERN�S Projesi �u anda 923 il�e ve Ankara merkezde �evrimi�i olarak �al��yor. N�fusa yap�lan ba�vurular ki�ilerin kay�tl� oldu�u yerlere bak�lmaks�z�n herhangi bir n�fus m�d�rl��nden yap�labiliyor. Yap�, b�t�n il�elerin T�rk Telekom altyap�s�n� kullanarak merkeze ba�lanmas� ve il�elerin di�er il�elerle olan i�lemlerini merkez �zerinden yapmas� �zerine kurulmu� bulunuyor.
Projenin 2003-2004 takviminde MERN�S veritaban�n� kamu kurum ve kurulu�lar�na a�mak, teknolojik geli�melerin adaptasyonunu sa�lamak ve yeni n�fus c�zdan� projesini ba�latmak bulunuyor.

TURKPO�NT.COM
D�nden Bug�ne MERN�S
D�nya Bankas� �al��malar�
D�nya Bankas� MERN�S projesine �zelle�tirme ve Sosyal G�venlik A��(P�AL) kapsam�nda 5.5 milyon dolar kredi aktard�.
Aktar�lan bu kayna��n 3.5 milyon dolar� kullan�larak,
�l�elerin bilgisayar donan�mlar�n�n bir k�sm� sat�n al�nd�,
Sistem M�hendisli�i ihalesi yap�ld�.

Y�netim �emas�

Proje sorumlulu�u Bilgi ��lem Daire Ba�kanl��nca y�r�t�lmekte olup, ayr�ca Genel M�d�r�n�n ba�kanl��nda y�r�tme komitesi olu�turulmu�tur. Ayr�ca Bilgi ��lem Daire Ba�kanl��n�n koordinasyonunda projenin her a�amas� i�in teknik destek birimleri olu�turularak, projenin sa�l�kl� ve h�zl� y�r�t�lmesi sa�lanm��t�r.

Veri Giri�i ve G�ncelle�tirme �al��malar�
923 N�fus �daresinde yap�lan �al��malar sonucu 122.145.860 ki�i kayd� (sa� ve �l�) bilgisayar ortam�na aktar�ld�.

�l�e M�d�rl�klerine Teknik Destek (�a�r� Merkezi)
1998 y�l� Haziran ay�nda N�fus m�d�rl�klerinin veri giri�i, sistem y�netimi, bilgisayar kullan�m� ve uygulama yaz�l�mlar�nda kar��la�t�klar� sorunlar�n telefon ve bilgisayar arac�l�� ile ��z�m�n� sa�lamak amac�yla Acil Destek Merkezi kuruldu.

Mernis Uygulama Yaz�l�mlar�
MERN�S Uygulama Yaz�l�mlar� i�in;
Sistem Gereksinimleri(Analiz) Raporu haz�rland�.
Sistem Tasar�m Raporlar� haz�rland�.
Geli�tirilen MERN�S yaz�l�m�(program�) 8 pilot il�ede uygulanmak �zere 1 Mart 2000 tarihinde tamamland�.
MERN�S Uygulama Yaz�l�m�n�n 923 il�e N�fus M�d�rl�klerine yayg�nla�t�r�lmas� Nisan 2000 /Ekim 2000 tarihleri aras�nda ger�ekle�tirildi.
MERN�S Uygulama Yaz�l�mlar�, geli�en ihtiya�lar �er�evesinde Ocak 2001-Nisan 2002 tarihleri aras�nda yenilenmi�tir. B�ylece, n�fus i�lemlerinin kolayla�t�r�lmas� ve h�zland�r�lmas� ile vatanda�a daha h�zl� hizmet verilmesi ger�ekle�tirilmi�tir.(Kay�t �rne�i 20 g�n, 1 hafta, 4,5 dk, 55 sn.)

Personel E�itimi
Genel M�d�rl�kte 5 bilgisayar laboratuar� kuruldu.Bu tarihten itibaren bu 5 derslikte 280 d�nemde 6500 il�e personeli e�itime tabii tutuldu.2002 y�l�nda 2000 personelin e�itimi planlanm��t�r.

Merkezi Veri Taban� Sunucu Sistemi
Merkezi Veri Taban� Sunucu Sistemi ile birlikte Veri depolama ve yedekleme Alt Sistemleri sat�n al�nd�.
PC-SUNUCU
1997-2000 toplam PC ve yan donan�mlar�:5105 adet
�l�e sunucu sistemleri ve yan donan�mlar�:923 nokta
Genel M�d�rl�k destek sunucu sistemleri:63 adet
Merkezi veri taban� sunucu sistemi(ana bilgisayar):1 adet
MERN�S �LET��M ALT YAPISI
Geni� alan a� cihazlar�:923 nokta
Yerel alan a� cihazlar� ve alt yap�s�:923 nokta

Genel M�d�rl�k geni� alan a� cihazlar� ve alt yap�s�:1 adet
Merkezi Veri Taban� Sunucu Sistemi 16 Kas�m 2000 tarihinde kullan�ma a��ld�.
N�fus Bilgi Bankas� olu�turuldu.

Mernis Projesi �leti�im Altyap� Mimarisi

Mart 2000 tarihinde komisyon kurularak �n analiz �al��malar� ba�lad�.
Konu ile ilgili teknolojik kaynak taramas� yap�ld�.
T�rk Telekom alt yap�s� incelendi.
Sekt�r firmalar�ndan ��z�m �nerileri al�nd�.
Taslak MERN�S ileti�im mimarisi olu�turuldu
Projeye kaynak sa�lanmas� i�in gerekli giri�imler ger�ekle�tirildi.
�ubat-Haziran 2001 tarih

KENTLE�ME VE �EVRE SORULARI

9/7/2010

KENTLE�ME VE �EVRE SORULARI
1.) �evre sorunlar� alan�nda d�zenlenen ilk uluslar aras� konferans a�a��dakilerden hangisidir.

a)Stockholm Konferans�
b)Habitat I
c)Habitat II
d)Rio Konferans�
e)BM kahire Konferans�

2.) Yerel g�ndem 21 belgesinin kabul etti�i uluslar aras� konferans a�a��dakilerden hangisidir?

a) Rio Konferans�
b) Avrupa S�rd�r�lebilir Kentler ve Kasabalar Konferans�
c) Stockholm Konferans�
d) Habitat II
e) Hi�biri

3.) A�a��dakilerden hangisi T�rkiye"de �evre korumaya y�nelik Sivil toplum kurulu�lar�n�n ilkidir?

a) T�rkiye Tabiat�n� Koruma Derne�i
b) T�rkiye �evre Vakf�
c) T�rkiye Erozyonla M�cadele A�a�land�rma ve Do�al Varl�lar� Koruma Vakf�
d) Do�ay� Koruma Vakf�
e) �evre G�n�ll�leri Derne�i

4.) K�reselle�me s�reci T�rkiye"nin �evre sorunlar�na bak�� a��s�n� nas�l de�i�tirmektedir.

a)�lke ��indeki sivil toplum kurulu�lar� �evre politikalar�n�n belirlenmesinde etkin olmayan birer akt�r haline gelmekte
b)�evre mevzuat�m�z�, uluslar aras� anla�malar ve AB m�ktesebat� etkileyememekte
c)�evre mevzuat�m�z de�i�im g�stermemekte
d)�evre sorunlar� ulusal niteli�ini korumakta
e)�evre sorunlar� ulus devlet alan�ndan ��karak uluslar aras� alana ta��makta

5.) T�rkiye"de �evre Bakanl�� hangi y�l kurulmu�tur?

a)1989
b)1990
c)1991
d)1992
e)1993

6.) "Sadece mevcut kirlili�in ortadan kald�r�lmas�,engellenmesi de�il, kaynaklar�n gelecek nesillerinde yararlanabilece�i �ekilde kullan�labilece�i, korunabilece�i ve geli�tirilebilece�i…" nas�l bir kalk�nma anlay��n� yans�tmaktad�r?

a)K�resel kalk�nma
b)Yerel kalk�nma
c)S�rd�r�lebilir kalk�nma
d)�evresel kalk�nma
e)Ekonomik kalk�nma

7.) T�rkiye"de Yerel G�ndem 21"lerin Te�viki ve Geli�tirilmesi projesi hangi �rg�tlenmeler aras�nda ve ka� y�l�nda imzalanm��t�r?

a)UNDP D��i�leri Bakanl�� IULA EMM / Eyl�l 1997
b)BM D��i�leri Bakanl�� AB / Eyl�l 1996
c)AB D��i�leri Bakanl�� NATO / Kas�m 1998
d)D��i�leri Bakanl�� evre Bakanl�� / Kas�m 1999
e)Hepsi

8. ) A�a��daki oranlardan hangisi yakla��k olarak T�rkiye"nin kentle�me oran�n�n vermektedir?

a)%15
b)%50
c)%30
d)%70
e)Hi�biri

9.) A�a��daki a��klamalardan hangi Yerel G�ndem 21"in ama�lar�ndan de�ildir.

a)Sivil toplum kurulu�lar�, meslek odalar�, �zel sekt�r kurulu�lar�, sendikalar, akademik kurulu�lar, kamu kurulu�lar� ile �rg�tlenmi� olsun yada olmas�n kad�nlar�n, gen�lerin, �ocuklar�n, ya�l�lar�n, engellilerin kent ya�am�na ve karar alma s�recine kat�lmas�
b)S�rekli ve dengeli kalk�nman�n h�zlanmas�
c)Ticaret ve �evrenin birbirini desteklemesi
d)N�fus ve s�rd�r�lebilirlik ili�kisinin sa�lanmas�
e)Yerel kat�l�m�n engellenmesi y�n�nde �aba g�sterilmesi

10.) Geli�mi� �lkelerde at�k ve art�klar�n �evreye zarar�z hale getirilmesine ili�kin t�m �evre koruyucu uygulamalara ra�men toplular�n reddetme sendromu yada sap

T�RK�YEDE ANAKENT Y�NET�M�

9/7/2010

T�RK�YEDE ANAKENT Y�NET�M�
Giri�
H�zl� kentle�me sonucunda b�y�k kentlerin daha �ok b�y�mesi belediye s�n�rlar�n�n d��nda d�zensiz ve plans�z geli�melere yol a��nca, anakentlerin y�netiminde �zel modeller aray�� g�ncellik kazanm��t�r. Denetim d��nda kalan alanlar�n ve buralardaki geli�melerin s�k� bir d�zen alt�na al�nmas�; bir yandan k��kl� b�y�kl� �e�itli yerel y�netim birimleri aras�nda s�k� bir i�birli�i kurulmas�n�, �te yandan, kentler i�in imar planlar� haz�rlamaktan sorumlu olan yerel y�netim organlar�n�n yeniden ele al�n�p g��lendirilmesini gerekli k�lm��t�r. Bir b�y�k belediyenin s�n�rlar�n� ve dolay�s�yla yetkilerini a�an imar ve planlama etkinlikleriyle kimi belediye hizmetlerini, belli bir plana ba�l� olarak d�zenlemek, anakent y�netimlerinin i�idir.
Devlet Planlama Te�kilat�n�n, y�netimi ve y�netim y�ntemlerini yeniden d�zenleme konusunda yapt�rm�� oldu�u kimi �al��malarda, b�y�k kentlerdeki planl� �al��malara �nemli yer ayr�ld�� g�r�l�r. Bunlardan, T�rk Mahalli �darelerinin Yeniden D�zenlenmesi �zerindeki Ara�t�rmada, bir yandan, "b�y�k �ehir belediyelerinin g�revleri �ehircilik ve b�lge planc�l�� prensibine uygun olarak tayin edilmeli" denilmekte; �te yandan, "b�y�k �ehirlerin ba��nda teknik ve idari bilgisi kuvvetli �ah�slar�n bulunmas�n� sa�layacak mevcut ��kar�lmas�" �nerilmektedir.
1970li y�llarda haz�rlanm�� bulunan bir Belediye Yasas� tasar�s�, belediyeleri b�y�kl�klerine g�re ay�rmakta ve 100 binden fazla n�fuslu olanlara "b�y�k kent belediyesi" ad�n� vermekteydi.
Anakentlerde �zel y�netim bi�imleri olu�turmak �zere, 1965 y�l�ndan ba�layarak, Bakanlar Kurulu karar�yla, �stanbul, Ankara ve �zmir kentlerinin naz�m planlar�n� haz�rlama �al��malar�n� y�r�tmek �zere, �mar ve �skan Bakanl��na ba�l� Metropoliten (naz�m) Planlama B�rolar� kurulmu�tur. Bakanlar Kurulunun 20 Temmuz 1965 g�n ve 6/4970 say�l� karar�, daha sonra, bu kentler d��ndaki kimi b�y�k kentlere de yayg�nla�t�r�lm��t�r. Do�rudan do�ruya Bay�nd�rl�k ve �skan Bakanl��na ba�l� olarak kurulan bu b�rolar�n say�s�, 1980 y�l�ndan hemen �nce 10a varm�� bulunuyordu.
Anakent sorunlar�na, �l �zel Y�netimlerinden yararlanarak ��z�m bulmay� �nerenler de vard�r. T�rkiyenin geleneksel y�netim yap�s�na uygun bir modelin geli�tirilmesindeki kolayl�k, bu �nerilere dayanak olmu�tur. B�ylece yaln�z demokratik bir �er�eve i�inde kal�nm�� olmayaca��, ayn� zamanda, anakent alan�nda hizmetler a��s�ndan b�t�nl�k de sa�lanaca�� savunulmu�tur.
�lkemizde y�netim �rg�t�, b�t�n kentle�me sorunlar�n�n �stesinden gelmeye elveri�li de�ildir. Yerel y�netimler, ak�al, y�netimsel ve siyasal a��lardan g��s�zd�rler. Yerel y�netimlerin yap�s�, �ze�in yetkilerinden kimilerini, belediyeler gibi alt birimlere aktaramayacak kadar �zek�idir. Bu �zek�i y�netim yap�s�, 19. y�zy�l Fransas�n�n y�netim sisteminden kopya edilmi�tir. Bu sistem, i�inde bulundu�umuz y�zy�l�n de�i�en ko�ullar�na kendisini uydurabilmi� de�ildir. 1960larda ba�layan planl� d�nemde, y�netimi ve y�netim y�ntemlerin

ISPARTA KENT� YOL A�A�LANDIRMALARI �ZER�NE ARA�TIRMALAR

9/7/2010

ISPARTA KENT� YOL A�A�LANDIRMALARI �ZER�NE ARA�TIRMALAR

��NDEK�LER.............................................................................................................i �ZET..........................................................................................................................iii ABSTRACT................................................................................................................iv TE�EKK�R.................................................................................................................v �EK�LLER D�Z�N�.....................................................................................................vi ��ZELGELER D�Z�N�..............................................................................................vii 1.G�R��........................................................................................................................1 2.KAYNAK �ZETLER�.............................................................................................5 3.Kentsel Yol A�a�lamalar�.........................................................................................5 3.1.Kentsel Yol A�a�lama Kavram� ve Tan�mlar�.....................................................15 3.2.A�a�-Yol ve Bina �li�kisi.....................................................................................23 3.3.Kentsel Yol A�a�lamas�n�n �nemi......................................................................25 3.4. Kentsel Yol A�a�lar�nda Aranan Nitelikler........................................................31 3.5. Kentsel Yol A�a�lamalar�nda Planlama ve Tasar�m Tekni�i.............................36 3.6. Kentsel Yol A�a�lama Uygulama Tekni�i ........................................................40 3.7. Kentsel Yol A�a�lar�nda Bak�m Tekni�i Kurallar� ...........................................44 4.MATERYAL ve Y�NTEM....................................................................................49 4.1. Materyal..............................................................................................................49 4.2. Ara�t�rma Yerinin �zellikleri.............................................................................49 4.2.1. Isparta Kentinin Genel Konumu......................................................................49 4.2.2. Isparta Kentinin Do�al �zellikleri...................................................................49 4.2.3. Isparta Kentinin Sosyo-Ekonomik �zellikleri.................................................51 4.2.4. Isparta Kentinin Tarihi ve K�lt�rel �zellikleri................................................54 4.2.5.Isparta Kentinin �mar Plan� ve A��k-Ye�il Alanlar�..........................................55 4.3. Y�ntem................................................................................................................56 5. BULGULAR ve TARTI�MA................................................................................57 5.1. Isparta Kenti Ana Yollar� ve Yol A�a�lamalar� A��s�ndan �rdelenmesi.............57 5.1.1. Atat�rk Bulvar� ve Tali Yollar� A�a�lamalar�n�n Mevcut Durumu ve �rdelenmesi.................................................................................................................57 5.1.2. S�leyman Demirel Bulvar� ve Tali Yollar� A�a�lamalar�n�n Mevcut Durumu ve �rdelenmesi............................................................................................................60
ii
5.1.3. Adnan Menderes Bulvar� ve Tali Yollar� A�a�lamalar�n�n Mevcut Durumu ve �rdelenmesi.................................................................................................................61 5.1.4. Alparslan T�rke� Bulvar� ve Tali Yollar� A�a�lamalar�n�n Mevcut Durumu ve �rdelenmesi.................................................................................................................63 5.2. Di�er Kenti�i Yol A�a�lamalar�n�n Mevcut Durumu ve �rdelenmesi................64 5.3. Isparta Kenti�i Yol A�a�

GALER� VE T�NEL A�MA

9/7/2010

1. G�R��

T�nel, T�rk Standartlar� End�strisinin tarifine g�re; yeralt�nda �e�itli kaya�lar i�inde in�a edilen giri� ve ��k�� olan, drenaj, kanalizasyon, su borular�, kanal, demiryolu, karayolu, yaya yolu vs. ge�i�ine imkan veren bir ge�i� yoludur. Galeri ise yeralt�n�n istenilen yerine ula�mak i�in a��lan yatay veya e�imli bir bo�luk veya ge�ittir.

D�nyam�z her ge�en g�n artan oranlarda bir n�fus art��yla kar�� kar��ya kalmaktad�r. Buna paralel olarak insanlar�n ihtiya�lar� ve sorunlar� da beraberinde getirmektedir. N�fus art��na paralel olarak �ehirle�me h�zla artmakta, bunun sonucunda da kentlerde ya�ayan insan populasyonu artmaktad�r. �zellikle milyonlarca insan�n beraberce ya�ad�klar� metropollerde trafik ve �evre kirlili�i gibi belli ba�l� sorunlar n�ksetmektedir. Ula��m�n h�zl� olarak sa�lanmas�, �zellikle b�y�k �ehirlerde yer alt� ula��m sistemlerinin (metro) olu�turulmas�yla m�mk�n olmaktad�r. Bo� alan azl�� ve �evre sorunlar�n�n ya�anmad�� nceki y�llarda t�nelcilik sadece, zorlu da� engellerini a�mak i�in d��n�l�rken g�n�m�zde yer yoklu�u ve �evre etkisi daha kolay y�ntemlerle (�rne�in hafriyat) ��z�mlenebilecek yap�larda bile insanlar� t�nellere y�neltmektedir Ayr�ca metropollerin �nemli sorunlar�ndan biri olan kanalizasyon gibi alt yap� sorunlar� kar��s�nda sa�lanan geli�melerde de sevindirici olmaktad�r.

G�n ge�tik�e artan hammadde ihtiyac� kar��s�nda do�al kaynaklardan yararlanma e�ilimi �n plana ��kmaktad�r. Gerekli olan hammadde ve do�al kaynaklara en h�zl� ve en ekonomik �ekilde ula�ma ihtiyac� g�ndeme gelmektedir. Yeralt� madenlerinin i�letilmesinde �a�da� standartlara uygun olarak �retim kapasitesinin artt�r�lmas� y�n�nde bir e�ilim vard�r. Bu da ancak mekanize edilmi� yeralt� maden i�letmelerinde ger�ek�i bir uygulama sa�lan�rsa m�mk�nd�r.

D�nyada oldu�u gibi �lkemizde de enerji sorunun ��z�m�nde varolan akarsu kaynaklar�m�z �zerinde yeni barajlar�n yap�lmas� ile birlikte etkin ve h�zl� bir ula��m�n sa�lanmas� i�in gerekli olan t�nellerin a��lmas�nda mekanizasyon y�n�nde bir t�rman�� vard�r.
Galeri ve t�nel a�mada ya�anan en son teknolojik geli�meler sayesinde hem madencilik alan�nda hemde in�aat m�hendisli�i alan�nda �al��ma h�z� ve ekonomiklik dolay�s�yla da verimlilik artmaktad�r.

T�rkiye son y�llarda gerek kara ve demir yolu t�nelleri, metrolar, kanalizasyon gerekse do�al rezervlerimiz a��s�ndan mekanizasyon �al��malar� i�in �nemli bir potansiyel te�kil etmektedir. Mekanize kaz� sistemi 20. asr�n son yar�s�ndan ba�layarak bug�ne h�zl� bir geli�me g�stermi�tir. Madencilik alan�nda y�ksek �retim kapasitesine eri�mek ve yap� end�strisinde ise daha k�sa zamanda daha durayl� t�nellerin a��m�nda uygulanan mekanize kaz� sistemleriyle normal ko�ullarda di�er klasik y�ntemlere oranla daha yararl� olmaktad�r.

2. TAR�HSEL GEL��M

En eski t�neller g�n�m�zden 3000 y�l kadar �nce de�erli metallerin ara�t�r�lmas� amac�yla Babilliler ve Aztekler taraf�ndan Hindistan, M�s�r ve Mezopotamya "da in�a edilmi�tir. Yakla��k olarak 19. y�zy�la gelininceye de�in sert kayadaki t�neller ar�nda ate� yak�larak kaya �s�t�ld�ktan sonra olu�an s�cak y�zeye su ve sirke p�sk�rt�lmesi esas�na dayan�larak kaz�lmaktayd�. Bu yolla elde edilen ilerleme miktar� yakla��k olarak haftada 1 metreydi.

Yery�z�nde ilk t�nel M.�. 4000 y�llar�nda Babil �ehri yak�nlar�nda, F�rat nehrinin alt�nda a��ld�� s�ylenmektedir. �n�a edilen bu t�nel 3.5x4.5 �ap�nda ve 1 km. uzunluktad�r.

Sonraki d�nemlerde galeri a�man�n bir sava� tekni�i olarak da kullan�ld�� g�r�lmektedir. Surlar�n a��labilmesi i�in altlar�nda galerilerin kazma ve k�rek vas�tas�yla a��ld�� bilinmektedir.

M�s�rl�lar ve Romal�lar da a��rl�kl� olarak su nakletmek amac�yla t�neller a�m��lard�r.

Barutun icat edilmesiyle beraber bir�ok alanlarda geli�meler olmas�na ra�men t�nelcili�e uzun s�re bir yarar� olmam��t�r.

T�nel i�lerinde �nem arz eden bir geli�me 1823 - 1843 y�llar� aras�nda Thames nehri alt�nda a��lan t�nel sebebiyle olmu�tur. Bu t�nelin

KENTSEL YEN�LENME VE KENTSEL D�N��M

9/7/2010

KENTSEL YEN�LENME
Kentlerin �e�itli fakt�rler sonucu ��k�nt�ye u�ramas�, ilgili �evreleri bu ��k�nt�y� ortadan kald�racak ��z�m aray��lar�na y�neltmi�tir. Kentsel yenileme kavram�, i�te bu aray��lar�n bir sonucu, bir ��z�m yolu olarak ortaya at�lm��t�r.

Kentsel yenileme kavram� 20. y�zy�l ba�lar�nda toplumdaki ekonomik ve toplumsal de�i�imlerin ba�lad�� d�nemde ortaya ��km��t�r. A��r� n�fus hareketleri, n�fus y��lmalar� ile �ncelikle kent merkezlerindeki mevcut n�fus yap�s�n� de�i�tirmeye ba�lam��t�r. Buna ko�ut olarak geli�en fiziksel y�pranma ile birlikte bu mekanlar�n yenilenmesine gereksinim duyulmu�tur. Ancak bu yenileme hareketleri her zaman bir d�n��m� de beraberinde getirmemi�tir. Bu iki kavram�n yani "yenileme" ve "d�n��m" kavramlar�n�n birbirine kar��t�r�lmamas� gerekmektedir. Kentsel d�n��m salt bir kent mekan�n�n yenilenmesi olarak alg�lanmamal�d�r.

Genel bir �er�eve i�inde, kentsel yenileme, farkl� nedenlerden �t�r� zaman s�reci i�inde eskimi�, k�hnemi�, y�pranm�� ya da kimi durumlarda terkedilmi�, vazge�ilmi� kentsel dokunun, g�n�n sosyo-ekonomik ve fiziksel ko�ullar� g�z �n�nde tutularak de�i�tirilmesi, d�n��t�r�lmesi, �slah edilmesi ve yeniden canland�r�larak kente kazand�r�lmas� olarak ifade edilebilir.

A��r� n�fus hareketleri, yo�unla�malar� ve y��lmalar� ile birlikte, ba�ta kent merkezleri olmak �zere t�m kentsel alanda bir d�n��m ba�lam��, kent merkezlerinde ya�ayan n�fusun yerini yeni sosyal tabakalar alm��t�r.

Buna i�levsel anlamda d�n��mlerin de eklenmesi ile birlikte, kentsel ��k�nt� kendini g�stermi�tir. Kent merkezlerinin bo�almas� sonucu, bu alanda mevcut olan konut fonksiyonu, yerini ticaret birimlerine, k��k imalathanelere ya da depolara b�rakm��, burada ya�ayan n�fus da merkezleri terketmi�, yeni fonksiyonlar�n getirdi�i yeni bir sosyal tabaka merkeze yerle�mi�tir. Bu i�levsel d�n��m, kent merkezlerini son derece olumsuz y�nde etkilemi�, bu alanlar, hem sosyo-k�lt�rel, hem de fiziksel a��lardan �zg�n niteliklerini kaybetmi�lerdir.

G�n�m�zde mekan�n �retim ve t�ketim s�re�leri birbirinden ayr�ld�k�a, planlay�c�-tasarlay�c�-uygulay�c�-kullan�c� aras�ndaki ileti�im kurulmad�� s�rece yap�lan planlar�n uygulanabilir olmas� olanaks�zd�r

Yap�lan �al��malardan edinilen tecr�beler g�stermi�tir ki; kentsel d�n��m�n �� ayr� kanal� olmal� ve bunlar yani Fizik-mekansal, sosyal ve ekonomik d�n��m kanallar� ortak bir zeminde birbirine eklemlendirecek yeni ve farkl� bir yasal �er�evede i�lev g�stermeli.
Bunun sonras�nda kentsel d�n��m� �ng�r�len b�lge �zerinden s�re� belli bir s�reci i�ermeli.

Kentsel d�n��m planlar�n�n yap�laca�� kentsel ��k�nt� b�lgelerinin belirlenmesi, bu planlama s�recinin ilk a�amas�d�r.

Kentsel ��k�nt� b�lgelerinin ge�irdi�i s�recin do�ru de�erlendirilmesi ve bu b�lgelerde yap�lan planlama yanl��lar�n�n ortaya konmas� kentin di�er b�lgelerinde ayn� konumlarda bulunan b�lgelerin ayn� ��k�nt�ye u�ramadan d�n��m�n�n yap�lmas� sonucunu do�uracakt�r.
Kentsel yenileme komitesi; bu at�lacak ikinci ancak en �nemli ad�md�r. Kentsel yenileme projelerinin ger�ekle�tirilmesi, yerel y�netimlerin �nderli�inde uzmandan, merkezi y�netime, �zel �ah�slardan, yerel halka dek uzanan bir kat�l�m grubu ile ger�ekle�tirilmelidir. Olu�turulacak bu komite planlayanlarla planlananlar aras�nda k�pr� vazifesi g�recektir. Bu komite sadece planlama a�amas�nda de�il plan uygulama a�amas�nda da g�rev ba��nda olacakt�r.
Ve devam�nda kentsel yenileme alan� olarak se�ilen alanlara ait fiziksel tespitler yap�lmal�d�r. Plan alan�ndaki yap�lar�n durumu, �zellikleri, tarihi yap�lar�n ve �zg�n sokak dokular�n�n belirlenmesi, bo� alanlar�n tesbiti, teknik altyap� ve ula��m a��, sosyal yap� profili, vb.
��k�nt� b�lgelerindeki mevcut sorunlar�n saptanmas�yla da b�lgede ya�ayan halk�n g�r��meleri ve taleplerine uygun kararlar al�nm�� olacakt�r.

��k�nt� b�lgelerinde fiziksel planlamaya ko�ut olarak toplumsal planlaman�n yap�lmas� zorunludur. Yenilemeye d�n�k planlama ve uygulama o b�lgenin sakinlerinden bir k�sm�n� gerek y�k�mlar gerekse onar�mlar dolay�s�yla g�� durumda b�rakabilir. Ortaya ��kabilecek zorluklar� yumu�atmak amac� ile fiziki planlamaya ko�ut olarak, planlamadan etkilenenlerin aile, meslek, semte ba�l�l�k durumlar�n� g�z �n�ne alarak bir "toplumsal plan" yap�lmas� zorunludur.
Toplumsal plana ko�ut olarak yenileme b�lgesinin ekonomik plan�n�n da yap�lmas� gerekmektedir. Kentsel d�n��m alanlar�nda her kesimin (planc�/planlanan)

T�RK�YE"DE YERLE�ME �EK�LLER�

9/7/2010

T�RK�YE"DE YERLE�ME �EK�LLER�

T�rkiye"de yerle�meler iki ana grup alt�nda toplanmaktad�r: K�r yerle�meleri ve �ehir yerle�meleri.
1. K�r yerle�meleri
K�r yerle�meleri; tar�m ve hayvanc�l�k i�levlerinin birlikte yap�ld�� ya da birinin di�erine g�re �n plana ��kt�� yerle�melerdir. Bu yerle�melerde genel olarak n�fus azd�r ve �o�u kez birka� y�z ki�i ile birka� bin ki�i bulunmaktad�r.
K�r yerle�melerinde n�fusun az olmas�, bu alanlardaki kaynaklar�n ancak belli say�da insan� beslemesinden ileri gelmektedir. Ba�ka bir anlat�mla k�rsal alanlar, belli say�da n�fusu besleme potansiyeline sahiptir. N�fus artt��nda ise k�r yerle�melerinden �ehirlere do�ru g�� ba�lamaktad�r.
K�r yerle�melerinin �zelliklerini do�al �evre ile insanlar�n k�lt�rel ve ekonomik yap�s� belirlemektedir. �rne�in; hayvanc�l��n etkin oldu�u engebeli ve kurak b�lgelerde ge�ici k�r yerle�melerine rastlan�l�r. ��nk�, insanlar hayvanlar�n� otlatmak i�in s�rekli dola�mak zorundad�r. Buna kar��l�k tar�m�n egemen oldu�u b�lgelerde devaml� ve toplu yerle�meler kendini g�stermektedir.
�lkemizdeki k�rsal alanlarda devaml� ve ge�ici olmak �zere iki farkl� k�r yerle�me �ekli mevcuttur. Devaml� iskan edilen k�r yerle�meleri, k�y ve mahallelerden olu�ur. �o�unlukla yaz mevsiminde yerle�ilen ge�ici yerle�me tipleri; mezraa, kom, oba, yaylak olarak adland�r�l�r. K��n yerle�ilen ge�ici yerle�melere de k��lak denir.
a. K�y alt� yerle�meleri
K�y alt� iskan �ekli, bir k�y� olu�turamayacak kadar k��k olan bir yerle�me birimidir. Bunlar, bir veya birka� evin bir araya gelmesinden olu�ur.
K�y alt� yerle�melerinde tek ev ve eklentisini olu�turan iskan �ekirde�i ��yle meydana gelmi�tir:
1. Baba oca��ndan ayr�lan yeni bir ailenin iskan�,
2. Aileler aras�nda toprak b�l��m� nedeniyle meydana gelen ayr�lmalar,
3. N�fusun artmas� ile bir veya birka� ailenin ba�ka bir alana yerle�mesi,
4. Bah�e tar�m�na ba�l� olarak evlerin bah�e i�erisine veya kenar�na yap�lmas�,
5. Devlete ait topraklarda, �zellikle orman alanlar�nda arazi kazanmak amac�yla yerle�melerin kurulmas�d�r.
Birka� ev ve eklentisi �eklinde olan iskan gruplar� ise g��ebe veya gurbet�i bir ailenin topra�a yerle�mesi, tek ev ve eklentilerinin yan�na yeni evlerin in�a edilmesi sonucu meydana gelmektedir.
Mahalle: K�y alt� iskan �ekli ile k�y aras�nda bir yerle�medir. Bu yerle�me birimi, �o�u kez k��k iskan gruplar�ndan olu�ur. Mahalleler, hem akrabalar�n bir araya toplanmas�ndan hem de sosyal ve ekonomik dayan��ma i�inde bulunan ailelerin birle�mesinden meydana gelmi�tir. Bu yerle�im birimi, kuruldu�u yere ve hane say�s�na g�re �ok de�i�ik �zellik g�sterir. ��yle ki, baz� mahalleler, bir yamac�n ete�inde veya bir akarsu vadisi boyunca yer al�r. Baz� mahalleler de birka� meskenden olu�an k��k gruplar �eklindedir.
Di�er k�y alt� yerle�meleri
K�y alt� yerle�meleri, kurulduklar� yere ve halk�n ge�im �zelli�ine g�re s�n�fland�r�l�r. Bunlar; �iftlik, kom, mezraa, divan, oba, canik, yayla, a��l,dam ve ba� evidir. Bu tipteki k�y alt� iskan �ekillerinin �o�u, ayn� zamanda ge�ici iskan birimlerini de olu�turur.
Bu gruptaki belli ba�l� yerle�me �ekilleri ve �zellikleri ��yledir:
�iftlik: Hayvan beslenen ve tar�m yap�lan geni� bir alan i�indeki yerle�im birimidir. Bunlar, �o�unlukla Akdeniz ve �� Anadolu b�lgeleri ile Trakya ve Bat� Anadolu"da bulunur.
Yayla: Yaz�n hayvan otlat�lan alanlarda kurulan ge�ici yerle�me birimidir. �lkemizde �ok farkl� yayla yerle�meleri g�r�l�r. Do�u Anadolu"da 2500 m"den y�ksek alanlarda ta�tan yap�lm�� yayla meskenler hakimdir. Toros ve Kuzey Anadolu da�lar�ndaki yaylalar, ormanl�k alanlarda ve orman�n �st s�n�r�ndaki otlaklarda yer al�r. �� Anadolu"da do�al bozk�rlar�n �st kesimindeki alanlarda da yaylalara ge�ilir.
Yaylac�l�k etkinlikleri, k�y�n d��ndaki y�ksek alanlarda hayvan otlatmak amac�yla geli�mi�tir.
�lkbahar sonundan itibaren hayvan oylatmak i�in y�ksek alanlara ��kan aileler, hem hayvanlar�n� otlat�rlar hem de hayvansal �r�nleri de�erlendirirler. Bazen de yayalan�n uygun al

YURDUMUZDA YERLE�ME

9/7/2010

Yerle�me: �nsanlar�n oturdu�u ve yararland�� aland�r.
Yurdumuzun �zerinde yer ald�� topraklar, d�nyan�n ilk yerle�me alanlar� i�inde yer al�r.
Bu yerle�meleri birbirinden ay�ran en �nemli fark n�fustur.

YERLE�ME
Yurdumuzda yerle�meler 2"ye ayr�l�r:
K�rsal yerle�meler
Kentsel yerle�meler

KIRSAL YERLE�MELER
Bu yerle�meler k�y ve k�y alt� yerle�melerinden olu�ur.
K�y alt� yerle�meler; mahalle, kom, divan, a��l, mezraa, oba, ba� evleri vb.
K�yler, k�r yerle�melerinin en �nemlileridir.
K�yler
N�fusu 2000"den az olan yerle�me bi�imidir.
K�ylerimiz yurdumuzun de�i�ik yerlerinde yery�z� �ekilleri, iklim ve benzeri etmenlere dayal� olarak da��n�k ya da toplu yerle�meler �eklindedir.
K�ylerimizin en �nemli ekonomik etkinli�i tar�m ve hayvanc�l�kt�r.
Toplu k�yler: Evler birbirine yak�nd�r.
K�ylerimizin yakla��k 2/3"� toplu k�y �eklindedir.
Tarla tar�m� yap�lan yerlerde k�ylerin b�y�k �o�unlu�u bu t�rdendir.
Da��n�k k�yler: Evler araziye serpilmi� veya 5-10 ev bir mahalle olu�turacak �ekilde k�melenmi�tir.
Bu t�r yerle�meler daha �ok arazinin engebeli oldu�u yerlerde g�r�l�r.
K�ylerimizin Ba�l�ca Sorunlar�
Sa�l�k Sorunlar�
K�ylerimizin pek �o�unda hastane veya sa�l�k oca�� gibi kurumlar yoktur.
�stenilen anda sa�l�k personeli olmamas� hastalar i�in olumsuz sonu�lara yol a�abilir.
K�ylerimizde gerekli �nlemler yeterince al�nmad�� i�in s�tma, verem ve �ocuk felci gibi hastal�klar da s�k g�r�lmektedir.
E�itim Sorunlar�
E�itim sorunlar�nda k�ydeki n�fusun �ok h�zl� artmas� ula��m, ileti�im gibi sorunlar�n hen�z ��z�mlenmemi� olmas� e�itimi olumsuz y�nde etkilemektedir.
�zellikle k�y okullar�m�z�n baz�lar�nda ��retimin hen�z birle�tirilmi� s�n�flarda yap�lmas� �nemli bir sorundur.
Bu okullar�m�zda ara�-gere� s�k�nt�s� da �ekilmektedir.
�leti�im Sorunlar�
K�ylerimizin pek �o�unda telefon, faks, radyo, televizyon, gazete gibi ileti�im ara� ve yay�nlar�n�n eksikli�i de �nemli bir sorundur.
Ula��m Sorunlar�
K�ylerimizin

URBAN LEGEND

9/7/2010

WHAT IS AN URBAN LEGEND?

Urban legends are stories, which contain elements of humor, horror, warning, embarrassment or morality and which are told as truth. They appear mysteriously and spread spontaneously by being passed from person to person in varying methods. Urban legends do not have to be false although most are false. Generally people exaggerate them. The original source of an urban legend cannot be known because it changed by being told from person to person; as a result, urban legends seem to come from nowhere.

WHY DO URBAN LEGENDS SPREAD SO QUICKLY?

Urban legends are about any number of occurrences that could affect a lot of people if they were true. If you hear such a story, and you believe it, you feel compelled to warn your friends and family. The story that you heard is generally a friend of a friend"s experience. You will probably abbreviate it yourself when you pass it on like the person who told you this story did and you will say it happened to one of your friends instead of saying that it happened to a friend of one of your friend"s friend.
What"s more, the details of an urban legend play an important role because they make the story seem real. For instance, if you are familiar with the place where the event occurred, the story may sound real. This level of specificity also plays into your own fears and anxieties about what could happen to you in the places you visit regularly.
To sum up, the closeness to the character of the story and the familiarity with the details of the story affect the audience. People love to tell a good story; as a result, they make changes in the story to make it more interesting and to have more attention on them. That"s why urban legends are always interesting and disseminate so quickly.

THE METHODS OF PASSING URBAN LEGENDS

Urban legends are passed on usually by word of mouth. They are told in the course of casual conversations and in such special situations as campfires or slumber parties etc. However, the methods of passing urban legends have also evolved over time. In the past 10 years, there has been a great wave of urban legends on the Internet. The most common way is forwarded e-mail. In this method, usually the story is not re-interpreted by each person who passes it on. By clicking the "forward" icon in the e-mail, a person can send it to all of his friend"s e-mail addresses.
As word-of-mouth legends, there are all sorts of e-mail hoaxes. Cautionary legends that often focus on made-up computer viruses or Internet scams, charity or petition appeal, which tells about an injustice and instructs you to add your name to a petition and send it on to everybody you know are some types of e-mail hoaxes.

DEAD GIVEAWAYS OF AN UNTRUE LEGEND

-It happens to a friend of a friend, not to the storyteller
-The general topic is one that is often on the news or what people gossip most about: death, sex, crime, contamination, technology, horror etc.
-It contains a warning or moral lesson of some kind
-It"s just too weird or too good to be true
-If it is an e-mail, one indicator is that the e-mail includes no address to send the list to when it is completed
-If the message begins with "this is not a hoax or urban legend", it probably is

The baby-sitter and the man upstairs
There was this baby-sitter that was baby-sitting for three children in a big house. She was watching TV when suddenly the phone rang. The children were all in bed. She picked up the phone and heard this guy on the other end laughing hysterically. She asked him what it was that he wanted, but he wouldn"t answer and then hung up. She worried about it for a while, but then thought nothing more of it and went back to watching the movie.
Everything was fine until about fifteen minutes later when the phone rang again. She picked it up and heard the same voice laughing hysterically at her, and then hung up. At this point she became really worried and phoned the operator to tell her what had been happening. The opera

ANKRAJ UYGULAMALARI

9/7/2010

1.B�L�M
G�R��

M�hendislikte, bir yap�n�n sa�lam ve kullan�m amac�na uygun olmas�n� yan�nda ekonomik olmas� da esas ama�lardand�r. Son zamanlarda bu amaca uygun olarak yap�lan ilerlemelerin ba��nda da ankrajlar�n uygulamada yayg�nla�mas� gelir. Ankraj uygulamalar� teoriden daha h�zl� geli�mi�tir. Bu da, �ehirlerdeki h�zl� n�fus art�� ve �ehir i�indeki arsalar�n de�er kazanmas� ile a��klanabilir. Ayr�ca yap�lar�n stabilitelerinin artt�r�lmas�, gerek duyulan b�y�k kuvvetlerin sa�lanmas� do�rultusunda ortaya ��kan talepler ankraj teknolojisinin geli�mesinde h�zland�r�c� rol oynam��t�r. Bunun yan�nda ankraj teknolojisine ba�l� bir�ok yan teknoloji geli�mi�tir.
�lk ankraj uygulamalar� 1918 y�l�nda Polonya" da ve 1926 y�l�nda �ekoslavakya" da yap�lm��t�r. Delme i�lerinde patlay�c�lar�n kullan�lmas�, y�ksek bas�n�l� enjeksiyon uygulanmas� ve mekanik delicilerde elde edilen ilerlemelerle ankraj kullan�m�nda 1950" lerden sonra b�y�k art�� olmu�tur. �lk �nceleri ankrajlar yaln�z kayalarda ve de kohezyonsuz zeminlerde uygulan�rken 1970" li y�llardan sonra kohezyonlu zeminlerde de uygulanmaya ba�lanm��t�r.

�ekil 1.1: Ankraj�n �ematik G�sterimi

2. B�L�M
ANKRAJLARIN KULLANIM ALLANLARI

2.1. D��ey Yer De�i�tirmelerin �nlenmesi:

Temellerde ve havuz gibi yap�larda, yap�n�n y�ks�z ve yer alt� su seviyesinin y�kselmesi durumunda; yap�n�n d��ey y�nde y�kselme tehlikesi s�z konusu olabilir. Bu iki ko�ulun birlikte olu�mas� enderdir, olu�mas� halinde ise durum gerekli yerlere pompalar yerle�tirilerek kontrol alt�na al�nabilir. Ancak ge�ici bir ��z�md�r. Yap�n�n s�rekli stabilitesi iki �ekilde sa�lanabilir. �lki, yap�n�n �z a��rl�� artt�r�l�r (�ekil 2.a.), ikincisi ise yap�y� ana kayaya ankrajlarla ba�lamak suretiyle sa�lanabilir (�ekil 2.b.).

�ekil 2.1: D��ey Deplasmana Kar�� Havuzun Emniyete Al�nmas�
�ekil 2.1.a: Taban kal�nl��n� artt�rarak
�ekil 2.1.b: Ana kayaya ankrajlarla ba�lanarak

Taban kal�nl��n� artt�rmak, hem kaz� miktar�n�n hem de beton kal�nl��n�n artmas� sebebiyle olduk�a pahal�d�r. Bir yap�n�n kald�rma kuvvetine kar�� stabilitesinin sa�lanmas� i�in gerekil ankraj kuvveti �u �ekilde ifade edilebilir.

P= mv.U-Qo = mv.h.F-Qo (1)

Burada;
P=Ankraj kuvvetlerinin miktar� (kN)
mv=D��ey yer de�i�tirmeye kar�� emniyet fakt�r� (mv=1.05-1.2)
U =Tabandaki kald�rma kuvveti (kN)
h =Yap� taban�n�n �st�ndeki suyun tabandan olan y�ksekli�i
F =Yap�n�n taban alan� (m2)
Qo=Ankrajlamadan �nceki yap� a��rl�� (kN)

2.2. D�nmeye Kar�� Yap�lar�n Emniyete Al�nmas�:

Bir yap�n�n u� noktas� etraf�ndaki d�nmeye kar�� stabilitesi, koruyucu momentlerin devirici momentlere oran� olarak yaz�labilir.

mp= (2)
Stabiliteyi sa�layan koruyucu moment yap�n�n zati a��rl�� ile a��rl�k merkezi ve d�nme noktas� aras�ndaki uzakl��n �arp�m�d�r. Koruyucu momenti ankraj kuvvetleri ile etkili bir �ekilde artt�rmak m�mk�nd�r. �yle ki, k��k ankraj kuvvetleri kullanmak suretiyle dahi, ankraj y�k merkezi ile d�nme noktas� aras�ndaki uzakl�k istenildi�i gibi ayarlanarak b�y�k koruyucu momentler elde edilebilir. Ayn� i� yap�n�n k�tlesi artt�r�lmak suretiyle yap�lmak istendi�inde, yap�n�n a��rl�k merkezinin yeri istendi�i gibi de�i�tirilemedi�inden b�y�k k�tlelere ve b�y�k harcamalara ihtiya� duyulacakt�r.

�ekil 2.3: Yap�n�n D�nmeye Kar�� Stabilitesinin Art�r�lmas�nda Ankrajlaman�n Etkisi.
L= Buz bas�nc�
V= Su bas�nc�
U= Kald�rma kuvveti
G= Yap�n�n zati a��rl��
P= Ankraj kuvveti
T1, tv, tu, tg, tp =herbir kuvvetin moment yar��ap�.

�ekil 3" de g�r�ld�� gibi d�nmeye kar�� ankraj kullan�lmas� halinde gerekli ankraj kuvveti,

Pp= (3)

den hesaplanabilir. Burada;
P

�EH�R KANAL�ZASYONU VE P�S SULARIN TEM�ZLENMES�

9/7/2010

�EH�R KANAL�ZASYONU VE P�S SULARIN TEM�ZLENMES�

Evlerden,ticari ve end�striyel binalardan gelen pis su ve kirli sularda zararl� bakteri ve mikroplar bulunur. bu sular bulunduklar� yeri kirletir, sineklerin �remesine neden olur, etrafa fena koku yayar.
�ehirde �at� ve yollara ya�� sular� �nemli rahats�zl�klar do�urur.
Bu nedenlerle �ehirde pis ve kirli sular�n toplanarak �ehir d��na ta��nmalar� ve burada zarars�z hale gelinceye kadar temizlenmeleri gerekir bu ama�la �ehir kanalizasyonlar� yap�l�r.
�ehir kanalizasyonu ev d�� pis su tesisat�n�n bitti�i yerden ba�lar, bir temizleme tesisinde veya zarars�z hale getirildi�i yerde son bulur.
�ehir kanalizasyonu iki t�rl� yap�l�r.
1)Birle�ik sistem: Ya�� sular� ile pis sular ayn� kanal i�inde akar.
2)ayr�k sistem: biri pis su �teki ya�� sular� i�in olmak �zere iki kanal a�� ayr�l�r.
Bu iki sistemin birbirinden baz� �st�nl�kleri vard�r.birle�ik sistem kanal �l��leri b�y�k olmakla birlikte ucuza mal olur.bak�m ve i�letme giderleri azd�r.
Ayr�k sistemde iki kanal a�� yap�lmas� daha pahal�ya mal olur.ancak temizleme tesisi sabit verdideki sular� temizlemeyece�inden daha k��k yap�labilir.
�ehir kanalizasyonunun planlanmas�nda �ehrin topo�rafik durumu kanallardan akmas� beklenen pis su miktar� �ehrin n�fus yo�unlu�u ve n�fusun da��l�� muhtemel geli�me b�lgeleri pis su tesis yada tesislerinin yerleri zemin �artlar� mevcut su gaz telefon vb. Tesislerin sokaktaki yeri yeralt� ge�itleri gibi hususlar dikkate al�n�r.
Kanalizasyonda pis sular� normal bir e�imle ve en k�sa yoldan temizleme tesisine ula�mas� esast�r.
Pis suyun verdisi kullan�lan temiz su miktar�na g�re tespit edilir.
Kanallarda verilecek e�im ve buna ba�l� olarak da suyun akama h�z� �nemlidir.h�z�n 0.3m/sn den az olmamas� halinde kanal dibinde tortu birikir bu h�z�n sa�lanabilmesi i�in e�im kanal�n b�y�kl��ne g�re 0.01-0.005 olmal�d�r.
Kanal�n yeri soka��n ortas� ile sokak aras�nda yada yaya kald�r�m� alt�ndad�r.
Kanal olarak haz�r yap�lm�� borulardan yararlan�labilece�i gibi gerekti�inde kanal�n yerinde de yap�lamas� m�mk�nd�r.kullan�lan haz�r borular�n k�nk ve b�zlerdir.
Kanallar daire oval , yar�m elips vb. bi�imlerde yap�labilir.
Yerinde in�a edilen kanallar b�y�kl��ne ve bi�imine g�re iki par�al� yap�labilir.
Daire bi�imli kanallar alt �st olama k �zere iki par�al� yap�l�rlar.Baz� kanallar hendek i�ine d��enir.
Kanallar genellikle 4-5 m kadar derine d��enir.baz� �zel hallerde derinli�in 5-8 m yap�lmas� gerekebilir.

�ekil 1. �ehir Kanal� Bi�imleri

Kanallar genellikle a��k hendekler i�ine d��enir yada in�a edilir.derinli�in 7 m yi ge�ti�i yerlerde daha ekonomik olas� i�in t�nel a��labilir.t�nele giri� ��k��n sa�lanmas� i�in 225-450 m arl�klarla giri� bacaklar� kaz�l�r.
Kanallar�n d��enmesi veya in�as� bittikten sonra hendek toprak ile doldurulur.kanal�n iki yan�ndaki bo�luk doldurulurken tokmakla s�k��t�r�lmas� ihmal edilebilir.

�ekil 2. Tu�ladan Yap�lm�� Giri� Bacas�

Bak�m ve onar�m amac�yla kanallarda girilebilmesini sa�layan giri� bacaklar�na ihtiya� duyulur.
Birle�ik sistemde yap�lm�� ehir kanalizasyon tesislerinde ya�� sular�n� kanala iletecek fakat kokular�n etrafa yay�lmas�n� engelleyecek sifonlu bacalar yap�l�r.
Yol ile yaya kald�r�m�n�n birle�ti�i yerde meydana gelen sokak ark�na uygun aral�klarla �zgaralar konur.bunlar ya�� sular�n�n kanala akmas�n� sa�lar.kat� maddelerin i�eri girmesini �nler.
Kanallar�n korunmas� ve bak�m� �zel bir dikkat ister.�ncelikle kanala ak�t�lacak sular dikkatle kontrol edilmelidir.i�lerinde benzin mazot ve bitkisel ve madensel ya�lar ve asitler bulunan sularla s�cakl�� 35cdereceden y�ksek olan sular kanalizasyona ak�t�lmamal�d�r.

�ekil 3. Sifonlu R�gar �ekil 4. Sifon D�zeni Bulunan Baca

P�S SULAR VE TEM�ZLENMES�
Pis suyun �zellikleri men�eine g�re de�i�ir. Ev end�stri ve �ehir pis sular� fiziksel ve kimyasal bak�mlardan farkl�l�klar g�sterir.evlerden gelen pis sular�n otu

KENT, KENTLE�ME VE KENTLE�ME NEDENLER�

9/7/2010

KENT,KENTLE�ME VE KENTLE�ME NEDENLER�
A. KENT
Kent,genel anlamda kentsel yerle�melerin yayg�n ad�d�r.K�rsal olmayan �eklinde dile getirilen kent tan�m�m�za ge�meden �nce k�rsaldan neyi kastetti�imizi a��klamak gerekir.
K�rsal kesim, genel anlamda kentin kar��t� olarak n�fusun b�y�k k�sm�n�n tar�mla u�ra�t��,daha �ok cemaat karakteri g�steren yerle�im birimleridir.
"K�rsal kesim k�y ve/veya kasaba, sos yo-ekonomik ve k�lt�rel �zellikleri,y�netim durumu ve demografik a��dan kentten ay�rt edilen,genellikle tar�msal alanda �al��mak gibi i�levlerle belirlenen, konutlar�,�teki yap�lar� ve toplumsal ili�kileri bu ya�am� yans�tan yerle�me birimidir."
K�y veya kasabalar birincil grup ili�kilerinin a��rl�kta oldu�u, mesleki grupla�ma ve uzmanla�man�n olmad��,ki�ilerin �rf,adet,de�er ve normlara g�re davran��lar�n� bi�imlendirdi�i,e�itim oran� d��k olan yerle�me birimleridir.
"Kent, sos yo-ekonomik ve k�lt�rel �zellikleri y�netim durumu ve n�fus bak�m�ndan k�rsal alanlardan ay�rt edilen,genellikle tar�msal olmayan �retimin yap�ld��, daha �nemlisi hem tar�msal hem de tar�m d�� retim da��t�m ve denetim i�levlerinin topland��,teknolojik geli�me derecelerine g�re belirli bir b�y�kl�k,heterojenlik ve b�t�nle�me d�zeyine varm��,ikincil toplumsal ili�kilerin, toplumsal farkl�la�ma,uzmanla�ma ve hareketlili�in yayg�n oldu�u yerle�im alan�d�r".
Bunun yan� s�ra kentler do�urganl�k oran�n�n k�rsal kesime g�re d��k oldu�u,�ekirdek aile tipi yayg�n olan,e�itim ��retimin yayg�n olarak yap�ld�� yerle�im birimleridir.
Kentsel kesimlerde k�y yerle�im birimlerinden farkl� olarak kent k�lt�r� egemendir.
"Kent k�lt�r�,siyasal,dinsel,sanatsal ho�g�r�den /�zg�rl�kten,laik d��nce ve demokrasiden,bilimsel bilgi ve nesnellikten olu�an bir b�t�nl�kt�r".
Kent k�lt�r�nde �rf,adet,gelenek,g�renek ve t�m bunlar� �ekillendiren din olgusunun �nemi azalmakta,dinsel �zg�rl�k,sanat ,bilim ve tart��malar �nem kazanmaktad�r.
Kent kavram�n� genel �er�evede k�saca tan�mlad�ktan sonra kentle�me sorunlar� �zerinde durmaya �al��aca��z.
B. KENTLE�ME
Kentle�me dar anlamda,kent say�s�n�n ve kentlerde ya�ayan n�fusun artmas� demektir.Kentsel n�fus k�yden kente g��lerle artar.Geli�mekte olan �lkelerde kentle�me bu �ekilde n�fus ak�nlar� halinde ger�ekle�ir.
Fakat kentle�me yaln�zca n�fus hareketi ba�lam�nda d��n�lmemelidir. Kentle�me, ayn� zamanda o toplumda ekonomik ve toplumsal yap�yla da ilintilidir.Bu nedenle kentle�meyi tan�mlarken o n�fus hareketini yaratan toplumsal ve ekonomik de�i�melere de yer vermek gerekir.Bu �ekilde d��n�rsek kentle�me, "sanayile�meye ve ekonomik geli�meye ko�ut olarak kent say�s�n�n artmas� bug�nk� kentlerin b�y�mesi sonucunu do�uran, toplum yap�s�nda artan oranda �rg�tle�me, i�b�l�m� ve uzmanla�ma yaratan, insan davran�� ve ili�kilerinde kentlere �zg� de�i�ikliklere yol a�an bir n�fus birikim s�reci" olarak ta

HAR�TA T�RLER�

9/7/2010

Harita T�rleri

Orienteering Haritas�
Harita hakk�nda
Uydu Fotograf�

Ayn� �l�ekte

Orienteering Haritas�
Haritan�n Dili - Mavi
Suyu anlat�r:
G�l
Batakl�k
Belirsiz Batakl�k
Kuyu
Su �ukuru
�e�me
Nehir-Kanal
Dere
Belirsiz dere

Haritan�n Dili - Siyah
Haritan�n Dili - Ye�il
Haritan�n Dili - Kahverengi
Haritan�n Dili - Bah�eler
Nereden Nereye gideriz?
�rneklersek :
Haritay� �� boyutlu hayal edin:
E� y�kselti e�rilerini anlamak:

�EH�RLER�N KURULU� NEDENLER�

9/7/2010

�EH�RLER�N KURULU� NEDENLER�
�ehirlerin kurulmu� olduklar� yerleri yak�ndan incelersek baz� ortak noktalar bulmak, kurulu� nedenlerini anlamak m�mk�n olmaktad�r. Genel olarak �ehir kurulu�lar�nda a�a��daki d�rt nedenin egemen olduklar�n� g�rmekteyiz.
Co�rafi nedenler:
Bug�n var olan �ehirlerin kurulu�lar�na etki yapan en �nemli fakt�r ku�kusuz co�rafi olanlard�r. Eski �a�larda insanlar g�dalar�n� kolayl�kla sa�layabilmeleri i�in m�mbit ve verimli arazi se�iyorlard�. Su kenarlar�, orman yak�nlar�, havas� ve manzaras� g�zel olan yerler de �ehir kurulu�lar�n� etkileyen co�rafi nedenlerdir. Su kenar�nda bulunmak bug�n ekonomik bak�mdan da b�y�k bir fayda sa�larsa da, nehirler, denizler, �ehirlerin kurulu�lar�n� �ok kere co�rafi bak�mdan etkilemi�lerdir. Bir �ok b�y�k �ehirler, nehir kenarlar�nda kurulmu�tur: Roma, Tibet"in; Paris, Seine"in; Rotterdam Meuse"�n; Anvers, Escuet"in; Viyana, Tena"n�n �zerinde bulunmaktad�r. �talyan �ehirlerinin �o�u nehir kenarlar�nda kurulmu�tur.
Ekonomik nedenler:
Mal de�i�iminde b�y�k bir rol oynayan transit yollar�, yol kav�aklar�, gemilerin ge�mesine elveri�li nehir a��zlar�, do�an�n yaratt�� limanlar, �ehirlerin kurulu�lar�nda etkisi olan ekonomik nedenlerdir. Hayati �nemi olan maddelerin �rne�in, Orta �a�da tuzun ve baharat�n ta��nmas�nda kullan�lan yol da baz� �ehirlerin kurulmas�na neden olmu�tur. Erzurum, Ba�dat yolu �zerinde kurulmu� bir transit �ehridir. Bir m�nt�kada k�m�r�n, maden cevherlerinin ve petrol�n bulunmas� �ehirlerin kurulmas�n� ve bunlar�n geli�melerini her zaman etkilemi� ekonomik fakt�rlerdir.
Deniz kenarlar�nda bulunmak �ehirler i�in b�y�k bir nimettir, ��nk� deniz �ehirleri birbirinden ay�rmaz tepeleri t�rmanan yollardan da�lar� say�s�z t�nellerle delip ge�mek zorunlulu�unda olan demiryollar�ndan daha iyi ba�lar. Bu bak�mdan New York"un durumu �nemlidir. ........ da kurulan �ehirlerin New York ve Philadelphia olmas� bir raslant� de�ildir. Londra ve Hamburg"un yerleri de ekonomik bak�mdan �ok ilgin�tir. Her ikisi de denizden �ok i�erde olduklar� halde derin nehirlerle birle�mi� olduklar�ndan deniz kenar�nda gibidirler.

Askeri nedenler:
Eski �ehirlerin kurulu�lar�nda savunma fakt�r� de �ok �nemli bir neden olmu�tur. Roma �mparatorlu�unun ��kmesinden sonra bir �ok k��k devletin meydana gelmesi ve derebeylerin kendi ba��ms�zl�klar�n� ilan etmeleri dolay�s� ile Orta �a�da yeni kurulan �ehirlerde, kolay savunabilme fakt�r� kurulu� nedenlerinin ba��na ge�ti. Her ne kadar daha evvel kurulmu� �ehirler savunma olana��n� bir tak�m surlar�n in�aas� ile elde etme�e u�ra�t�larsa da bunlar�n �ok pahal�ya mal olmas� yeni kurulacak �ehirleri tepelere ve elveri�li olmayan arazilere do�ru itti.
Askeri fakt�rler bu jet ve atom devrinde �ehir kurulu�lar�nda �nemli nedenler olmamakla beraber hepimizin bildi�i gibi �ok yak�n tarihlere kadar ge�erli olmu�tur. T�rkiye"nin ilk demir ve �elik sanayiinin kuruldu�u Karab�k �ehri i�in yer se�iminde askeri d��nceler egemen olmu�, fabrikan�n ilkel maddeleri olan demirin, Ere�li"den, k�m�r�n Zonguldak"tan getirtilmesindeki g��l�klere ra�men bu sanayi �ehri, da�lar aras�nda u�akla dahi g�r�lmesi o zaman i�in g�� olan ve tepelere yerle�tirilecek u�aksavar toplar�yla savunmas� gene o zaman i�in kolay olan dar bir vadiye kurulmu�tur.
Devlet Reisi veya H�k�metin �ste�i:
Tarihin bir h�k�mdar�n veya �mparatorun iste�i ile kurulan �ehir �rnekleri pek �oktur. Yak�n devirlerde �rnekler daha az olmakla beraber gene de vard�r. Avusturalya"da Kanberra bu �ekilde kurulmu�tur. En yeni iki �ehir Chandigar ile Brasilia da bu gruba girer. Brasilia"n�n kurulmas� fikri her ne kadar eski ise de o zamanki Cumhurba�kan� Kubitscbek"in �srar� en b�y�k neden olmu�tur.
Ku�kusuz bir �ehrin kurulu�unda bu nedenlerden sadece bir tanesinin bulunmas� her zaman yeterli de�ildir. �rne�in Ankara ilk �ekliyle bu ko�ullardan ekonomik ve askeri olanlar�n� bir arada toplayan bir yerde kurulmu�tur. Ankara"n�n yeri o zaman�n en b�y�k ticaret ve kervan yolu �zerinde olarak ekonomik bir nedene dayan�rken arazi durumunun savunmaya elveri�li olmas� hele �ehir kalesi in�as� ile ayr�cal� bir duruma ge�mesi ile de askeri nedenlerin etkisinde kalm��t�r. Sayd��m�z fakt�rlerden d�rd�nc�s� Ankara"n�n hayat�n� ve gelece�ini di�erlerinden �ok daha fazla etkilemi�tir. ��nk� onu bug�nk� geli�mesine eri�tiren karar, B�y�k Ata"n�n iste�idir.

�EH�R PLANLAMA - KENT,KENTLE�ME VE KENTLE�ME NEDENLER�

9/7/2010

kent,kentle�me ve kentle�me nedenleri

KENT BILGI SISTEMLERINE GE�ISTE YEREL Y�NETIMLERDE YENIDEN YAPILANMA

9/7/2010

KENT BILGI SISTEMLERINE GE�ISTE YEREL Y�NETIMLERDE YENIDEN YAPILANMA

1. GIRIS
Kent Bilgi sistemine ge�iste yerel y�netimlerde yeniden yapilanma, b�t�n d�nyada
demokratiklesme s�recinin ayrilmaz bir par�asi olarak g�n ge�tik�e �nem kazaniyor. Tarihsel
olarak g��l� yerel y�netim yapilarina sahip devletler, �agimizin degisen kosullari karsisinda, bu
kuruluslari yeniden ele aliyorlar. Yerel y�netimleri zayif ve az gelismis �lkelerde ise, yerinden
y�netimin kurulmasi ve g��lendirilmesi �nem kazaniyor. Dogu ve bati farkliliklarinin, rejim
ayriliklarinin t�rp�lendigi bir d�nyada, eski Dogu Boku"ndan ��z�len �lkelerde, hem merkezi
hem de yerel d�zeyde, siyasal ve y�netsel yapilari �agin gereksinimlerine geregi gibi yanit
verecek duruma getirmek �zere �nemli atilimlar atiliyor.
Yerel y�netimler �zellikle belediyelerin i�inde bulundugu kosullarin incelenmesine
y�nelik her �alismanin �zetlenebilecegi sayisiz sorunlar vardir. Bir anlamda belediye y�neticiligi
g�n�m�z d�nyasinin en g�� islerinden birisidir. Konu ile ilgili herkese g�re de bunun ayri ve
degisik bir a�iklamasi vardir. Bunlarin her birinin belirli �l��de dogruluk payi vardir.
Bu bildiride vermek istedigimiz mesaj gayet a�iktir. Kentlesmenin yarattigi sonu�larin en
iyi sekilde d�zenlenebilmesi i�in ilk �ncelik kurumsal �er�evenin yeniden d�zenlenmesine ve
* Gebze Y�ksek Tekn. Enst. M�h. Fak.Jeodezi ve Fotog. B�l.
** Karadeniz Teknik �niversitesi M�h. Fak. Jeodezi ve Fotog. B�l.
COGRAFI BILGI SISTEMLERI BILISIM G�NLERI / FATIH �NIVERSITESI / 13-14 KASIM 2001
�rg�t yapilari ile y�netim s�re�lerinin gelistirilmesine verilmelidir. B�yle bir �alisma
yapilmadan, yani saglikli bir �rg�tsel yapiya kavusmadan, �agdas bir y�netim d�zeyi
kurulmadan ve etkili bir planlama s�reci olusturulmadan �teki d�zenlemelerin istenilen sonu�lari
vermesi olduk�a zor olacaktir.
Bilinmeli ve kabul edilmelidir ki y�netim ve bilgi teknolojisinde elde edilecek gelismeler
ve ger�eklestirilecek iyi bir �rg�tsel yapi belediyelerimize bir�oklarimizin d�s�nebileceklerinden
ve �ng�rebileceklerinden �ok daha olumlu ve �nemli katkilar getirecektir.
2. YEREL Y�NETIMLER VE BILGI TEKNOLOJISI
Y�zyilimizin son �eyreginde ve �zellikle 1980li yillarla birlikte, eski sosyalist bloktaki
hizli degisim sonucunda Dogu ile Bati arasinda geleneksellesmeye y�z tutmus dengelerin alt�st
olmasi, merkeziyet�i, tepedenci, baskici rejimlere karsi artan m�cadeleler baglaminda insan
haklarina dayali �ogulcu ve katilimci demokrasi arayislarinin agirlik kazanmasi, yeni uluslararasi
�rg�tlenme ve isbirligi bi�imlerinin ortaya �ikmasi, ulasim ve iletisim alanindaki bas d�nd�r�c�
gelismelerin, yeni siyasal, sosyo-ekonomik, k�lt�rel ve benzeri iliskiler agi ve karsilikli
bagimliliklar getirmesi, �evre sorunlarinin sinir tanimayan boyutlara ulasmasi gibi yerel, ulusal,
b�lgesel ve k�resel �l�eklerde ger�eklesmekte olan s�re�ler, g�n�m�z�n ulus-devlet anlayisini
ve uluslararasi d�zenin isleyisini sorgulamakta ve k�kl� degisimlere y�neltmektedir.
Bu degisimlerin basinda, d�nyamizin 2000 yillarda yasamaya basladigi yeni s�re�ler
gelmektedir. G�n�m�zde, d�nyada bir yandan k�resellesme s�reci yasanirken, ayni zamanda
da yerellesme egilimlerinin g��lendigi g�r�lmektedir. Ilk bakista birbiri ile �elisir g�z�ken bu
iki y�nl� gelisme s�reci baglaminda k�resellesme egilimi, geleneksel ulus-devlet kavramini ve
ulus-devletler arasindaki uluslararasi iliskilerin yapisini d�n�st�rmektedir; buna karsilik,
yerellesme s�reci ise k�resellesme egiliminin kendi b�nyesinde tasidigi tekd�ze ve merkeziyet�i
yapilanmaya karsi, tarihsel, k�lt�rel ve fiziksel yerel kimlikleri yeniden �reterek ve birbirine
eklemleyerek daha insani ve yasanabilir bir d�nyanin yaratilmasina katkida bulunmaktadir.
Bu gelismelerin �nemli bir sonucu olarak, iki binli yillardaki sanayi toplumundan bilgi
toplumuna ge�is s�recine, merkezi agirlikli y�netim sistemlerinden g��l� yerel y�netime, temsili
demokrasiden katilimci demokrasiye dogru gelismeler eslik etmektedir.
K�resellesen d�nyamizda,

B�YOLOJ�K SU ARITIMI

9/7/2010

� � � N D E K � L E R

��NDEK�LER1
1.ARITIM YAKLA�IMLARI2
1.1.Aktif �amur Sistemi3
1.2.At�k Su Ar�t�m�nda Kullan�lan Reakt�rler5
1.2.1.Kesikli Tip Reakt�r5
1.2.2.T�psel Ak�� Reakt�r� (Kar��t�rmas�z)5
1.2.3.S�rekli Ak��l� (Tam Kar��t�rmal�) Reakt�r5
1.2.4.Keyfi Ak�� Reakt�rleri5
1.2.5.Dolgulu Yataklar5
1.2.6.Ak��kan Yataklar5
1.3.Nitrifikasyon9
1.4.Denitrifikasyon10
1.4.1.Olu�an �amurun Uzakla�t�r�lmas�11
1.5.Aromatik Bile�ikler ve Fenoller12
1.6.Siyan�rlerin Odsidasyonu13
1.7.Ar�t�lm�� At�k Suyun Klorlanmas�13
2.YARARLANILAN KAYNAKLAR14

1.ARITIM YAKLA�IMLARI

Kentlerde alt yap� olsun veya olmas�n, dikkate al�nmas� gereken evsel ve end�striyel at�klar�n �evre sa�l��n� ne �ekilde etkileyece�i hususudur.

Geli�mekte olan kentlerin, planlamas�nda prensip, organize sanayi b�lgelerini kurduktan sonra bu b�lgeleri, sanayinin proses ve �retim t�rlerine g�re kendi i�lerinde yeniden b�lgelere ay�rmak, �retim merkezlerinde �n ve hatta birinci fiziko - kimyasal ar�tma dahi ortakla�a yap�labilir.

Alt yap�s� olan b�lgelerde, ham ar�k sular�n kanala do�rudan de�arj� elbette d��n�lemez.

�stanbul �rne�ini g�z �n�ne al�rsak, y�lardan beri s�re gelen sanayile�me s�hhatsiz bir �ehirlerle�me olgusunu ortaya ��karm��t�r. Sanayi ve yerle�me merkezleri i� i�edir. Baz� il�eler sanayice yo�undur, baz�lar� ise yaln�zca yerle�me merkezleridir. Sanayice yo�un il�elerde de baz� sanayi dallar� �zellikle bask�nd�r. �rne�in Emin�n�"nde giyim sanayi ( %59), Fatih"te Kimya ve Giyim (%21) , Beyo�lu"nda metal sanayi, Zeytinburnu"nda maden/metal sanayi (%46), �i�li"de kimya sanayi (%30), Kartal"da metal sanayi (%37) bask�n �al��ma kollar�d�r. Dengeli da��t�m Bak�rk�y il�esinde %20"lik paylarla giyim kimya ve metal sanayinde g�r�lmektedir.

B�ylesine yayg�n bir sanayii, yeniden organize etmek ve kontrol edilebilir bir d�zene sokmak ihtiyac�, artan n�fus ve artan ��z�m bekleyen sorunlar nedeniyle belirginle�mi� ve 1966 Naz�m Plan�nda yer alan 9 sanayii b�lgesi (Rami, Topkap�, Halkal�, Levent, Bomonti, Kurtk�y, K��kk�y, �mraniye) 1980 y�l�nda yeniden tespit edilmi� ve iki �ekmece g�l� aras�nda ( Firuzk�y - Esenyurt, Halkal�, Kirazl�, G�ne�li, �ki Telli K�yleri �evresinde), s�n�rl� olarak Kemerburgaz vadisinde, �mraniye, Kurtk�y, ��hl�, Dolayoba, Gebze, �ekerp�nar ve Dilovas�, �erkezk�y mevkilerinde sanayi yat�r�mlar� y�nlendirilmi�tir. Bu b�lgelerin genel �zelli�i, �stanbul"un i�me suyu havzalar�n�n d��nda olmalar�d�r.

Bu durumda, yukar�da verdi�imiz prensip, yeni organize b�lgelerde uygulamaya konulmal�d�r. Sanayiin b�lge i�inde keyfi yer se�imini herhalde �nlemek laz�md�r.
1.1.Aktif �amur Sistemi

Aktif �amurla yap�lan biyolojik ar�t�m, at�k suyun bir bakteri k�tlesi ile temasa getirilip havaland�r�lmas� ve biyolojik k�tlenin yumaklanarak sedimantasyon yard�m� ile ayr�lmas� i�lemlerini i�erir.

Bakteriler biyolojik bozunabilen organik maddeyi, yeni h�crelerin �retimi i�in madde ve enerji kayna�� olarak kullanarak t�ketirler. Bozundurulamayan bir k�s�m organik molek�l bu arada baz� anorganik madde ve iyonlar, bakteri yumaklar� �zerine adsorbe edilir. Organik maddenin tamamen t�ketimi m�mk�n olmay�p, bozunma sonucu dayan�kl� yeni t�r bile�ikler olu�uyor ise bunlarda adsorpsiyonlar uzakla�abilecekleri gibi, uzakla�m�yorlarsa daha ilerideki fiziko kimyasal ar�t�m ad�mlar�ndan giderilebilirler.

Baz� organik bile�ikler biyolojik bozunmaya kar�� diren� g�sterirler.

Ototrof organizmalar yeni h�cre �retimi i�in gerekli enerjiyi g�ne� enerjisinden alarak fotosentetik olarak veya anorganik redoks reaksiyonlar�ndan alarak kemosentetik olarak CO2 karbonu kullan�rlar.

Heterotrof organizmalarda ise yeni h�cre �retimi i�in gerekli enerji organik redoks reaksiyonlar�ndan al�narak karbon kayna�� olarak organik karbon kullan�l�r.

Canl� h�creler birbirine olduk�a benzerler. Sert veya esnek bir membran olan h�cre cidar�, protein, karbonhidratlar, sitoplazma i�eren bir koloidal ��zeltiyi korur. Sitoplazma b�lgesinde, protein s

KENTLE�ME-KALKINMA VE N�FUS ��GEN�NDEK� D�NAM�KLER, TARTI�MA BA�LIKLARI VE ARA�TIRMALAR

9/7/2010

xKentle�me-Kalk�nma Ve N�fus ��genindekiDinamikler,Tart��ma Ba�l�klar� ve Ara�t�rmalarI.G�R�� VE KAVRAMSAL �ER�EVEBu ara�t�rman�n amac� kentle�me,n�fus v kalk�nma konular�nda g�ndeme g lenolgular�,bu olgular� tart��an yaz�n� v bu tart��malara kaynakl�k den ara�t�rmalar�b lirlemek v mevcut yap�n�n alg�lanmas�nda ve ��z�m �retilmesindeki ksiklikl ritan�mlayarak gerekli ara�t�rma alanlar�n� saptayabilmek olarak tan�mlanm��t�r.T�rkiy de kent-kalk�nma v n�fus ��g nindeki ili�kil r y�nelik kuramsal vuygulamadaki tart��malar Cumhuriy tin ba��ndan bu yana incelendi�ind ,farkl�d�n mlerde i�eri�inin ve l al�� bi�iminin b�y�k �l��de d �i�ti�i izl nmektedir.Konunun l al�n��nda T�rkiy nin de�i�en dinamiklerine ve sorunlar�na dayal� olarak�n mli de�i�imler ya�anm�� ve vurgu noktalar� farkl�la�m��t�r.Cumhuriy t �ncesi d�nemden ba�layarak T�rkiy d �n mli bir tart��ma kanal� olu�turann�fus art��-kentle�me v kalk�nma ili�kil ri s ksen y�l� a�k�n bir s�r i�ind d �i� na��rl�klarla s�rm�� olup,n�fus art�� il birlikt k ntlerdeki konomik tkinlikleri veistihdam olanaklar�ndaki geni�lem v refah�n y�kselmesi y t rli ol��d sa�lanamam��,bu durum mevcut sorunlar�n s�rmesin neden olurk n,g rek d�� d�nyadaki d �i�imler,ger kse T�rkiy nin d �i� n yap�sal �zellikl ri y ni sorunlar�n eklenmesine yol a�m��t�r.Di�er bir deyi�le birbirl rini besl y bil cek v sonunda daha g li�mi� bir konomik vtoplumsal yap�ya ula�mada itici bir g�� olacak bu �� s�re� aras�ndaki denge t�m �abalarakar��n sa�lanamam��t�r.Bu durum bu konudaki yaz�n� tkilemi� v n�fus art��,k ntle�m v kalk�nma ��g nindeki mevcut yaz�n sorunlar�n �n plana ��kt�� bir nitelikkazanm��t�r.Kentle�me-n�fus-kalk�nma ��genind ki yaz�n�,tart��malar� v ara�t�rmalar� izl y bilmeki�in bir d�neml �tirme g re�i vard�r.Bunun ned ni T�rkiyenin Cumhuriyetin ba��ndan buyana �o�u �nemli ekonomik bunal�mlarla son bulan farkl� �r tim-birikim v d�zenlemebi�imleri ile ay�rd dilebil n d�nemlerd n ge�mi� olmas�d�r.Bu d�nemlerin ayr��t�r�lmas�nda d�zenlemeci okulun ��r tisinden yararlan�lm��t�r.D�z nlemeci okula g�r bir d�n min niteli�ini birbiri il tutarl� olan �r tim bi�imleri,birikim r jimi v d�zenleme mekanizmlar� belirl r 1 .Bu �� s�recin birbiri il uyumunun1 Dunford,M.,1990,"Theories of regulation"Environment and lanning D:Society and Space 8297-321 veLipi tz,A.,1986,"New tendencies in international division of labour:regimes of accumulation and nodesof r gulation"in roduction,Work and Territory Edit�rler A J Scott,M Storper (Allen Unwin,London)16-351Kentle�me-Kalk�nma Ve N�fus ��genindekiDinamikler,Tart��ma Ba�l�klar� ve Ara�t�rmalarI.G�R�� VE KAVRAMSAL �ER�EVEBu ara�t�rman�n amac� kentle�me,n�fus v kalk�nma konular�nda g�ndeme g lenolgular�,bu olgular� tart��an yaz�n� v bu tart��malara kaynakl�k den ara�t�rmalar�b lirlemek v mevcut yap�n�n alg�lanmas�nda ve ��z�m �retilmesindeki ksiklikl ritan�mlayarak gerekli ara�t�rma alanlar�n� saptayabilmek olarak t

�EH�RC�L�K

9/7/2010

�EH�RC�L�K

�ehircilik �al��malar�nda Donat�m �lkeleri: �a�da� toplumlarda sanayile�me, �ehirle�me ve bunlar�n do�urdu�u olaylar n�fus yo�unla�mas�na ve yerle�melerin olanca b�y�mesine sebep olmaktad�r. Ve fiziki geli�meleri olumsuz etkilemektedir. Yerle�melerin d�zenlenmesinde mekan ilgili b�t�n olaylar�n sistemli olarak g�zlenmesi �evre analizlerine dayan�larak verilerin tespit edilmesine de�erlendirilmesine ve merkezi mahalli program i�inde kalan kabullerin g�z �n�nde tutularak yerle�melerin d�zenlenmesinin yap�lmas� ve bunlar�n uygulanmas� gerekir. Yerle�me sorunlar�na ��z�m getirecek d�zenleme �al��malar�ndaki son geli�meler bu eylemlerin baz� ilkelere uygun olmas� zorunlulu�unu ortaya ��karm��t�r.

Donat�m:
D�zenlemelerin dayand�� temel ilkelerden biridir. Bu ilke b�lgeleme �al��mas�n�n temelini olu�turur. �skan b�lgelerine hizmet eden ticaret, e�itim, sa�l�k, k�lt�r, end�stri, dinlenme, e�lenme gibi eylemler i�in gerekli t�m donan�m i�ine girdi�i t�m b�lge ve bu b�lgeleri birbirine ba�layan ula��m ve altyap� gibi tesisleri de i�ine al�r. Donat�m tesisleri sosyoekonomik hayat�n enfrastr�kt�r insanlar�n huzur i�inde ya�amalar� i�in her yerle�mede olmas� gereken n�fus b�y�kl�kleri ve �zelliklerinin gerektirdi�i donat�m tesisleri yer almaktad�r
✱Yerle�melerde olmas� gereken donat�m yerle�me hiyerar�isine paralel olarak kabul edilen ilkelerden en k��k iskan edilen toplulu�a kadar olan yerle�me hiyerar�isinde ek al�nmas� gereken donat�mlar konusunda tespit edilmi� belli kabuller hen�z yoktur.

Donat�m �lkeleri:
Yerle�me hiyerar�isi ( Kademelenme )
Yerle�me kademelenmesi ile donat�m aras�ndaki ili�ki
Donat�m alanlar� ( �ehirlerin fonksiyonel b�lgeleri, �al��ma alanlar�, i�len alanlar� )

YERLE�MELER/YERLE�ME ALANLARI

Toplumun Olu�umu: Yery�z�nde insanlar, ba�l� olduklar� aileler ve onlar�n bir araya gelmesiyle olu�an sosyal bireyler, belirli mekanlarda bar�nmak, korunmak, ge�inimlerini sa�lamak ve ya�amak i�in yerle�irler. �nsanlar�n bir araya gelmesindeki ama� ihtiya�lar�n temini, toplu ya�am�n bir araya getirdi�i menfaatlerden istifade ederek hak ve isteklerini d�zenlemektir.
�deal bir yerle�me ve yerle�meler aras� d�zenin temini i�in bu yerle�melerin kapsad�klar� insan say�lar�n�n bu say�lara g�re de�i�en �zelliklerin bilinmesi ve yerle�me ilkelerinin yerle�meler aras� ilkelerin neler olmas�n�n ara�t�r�lmas� gerekir.
K�saca, �lke �zerinde dengeli bir yerle�me politikas�n� y�r�tebilmek i�in yerle�me ilkelerinin bilinmesi gerekir.

Yerle�melerde D�zenleme �lkeleri:Yerle�melerin d�zenlenmesinde fiziksel geli�melerinde takip edilecek y�ntem planlaman�n y�ntemidir.
Yerle�melerin D�zenleme Y�ntemi; Ara�t�rmaDe�erlendirmeD�zenleme(Planlama)Uygulama
Konunun �ok y�nl� olmas� de�i�ik etkenlerin bulunmas� �zellikle de�erlendirme safhalar�n�n kar��l�kl� ili�kiler i�inde d��n�lmesini gerekli k�lmaktad�r.bundan dolay� ara�t�rmalar�n de�i�ik bilim dallar�na mensup ki�ilerin(ekonomist, co�rafyac�, toplum bilimci, vb..) bir araya gelip bir ekip �al��mas�na ihtiya� g�sterir. Yerle�melerin d�zenlenmesinde g�z �n�ne al�nacak en �nemli fakt�r yerle�medeki insan say�s�d�r. �te yandan benzer say�daki insan topluluklar�n�n d�zenlemeleri de ayn� olmamaktad�r. Sosyal ekonomik fiziksel �zellikler aras�ndaki farkl�l�klar yerle�me planlamas�n� etkiler. Bu �zelliklerin bilinmesi, yerle�me ilkelerinin tespiti a��s�ndan �nemlidir. Her yerle�menin insanlar�n�n ihtiya� ve problemlerini kar��layacak belli fonksiyonlar vard�r. Bu fonksiyonlar toplumun b�y�kl��ne g�re de�i�ti�i gibi her yerle�mede g�n ge�tik�e artmakta ve �e�itlenmektedir. Bu fonksiyonlar�n yerle�me alanlar� belli mekan par�alar� olabilece�i gibi birka� fonksiyona ayr�lm�� mekanda olabilir.
�zetle yerle�melerin sahip oldu�u n�fus b�y�kl�kleri fonksiyonlar ve bunlara tahsis edilmi� alanlar aras�ndaki ili�kiler bu yerle�menin karakter ve �zelliklerini g�sterir. Bu ilke bir yerle�menin n�fus b�y�kl��ne ba�l� olarak baz� belirli fonksiyonlara sahip olmas� ger�e�ini ortaya ��kar�r. Bu nedenle bilimsel yollarla ara�t�r�larak her yerle�mede n�fus b�y�kl��ne g�re yer almas� zorunlu sosyal ve ekonomik donat�mlar(ekipmanlar) tesis edilmelidir. �te yandan devlet program� ile baz� �zel b�lgeler g�venlik ve s�n�r kenti olmas� sebebi ile tesisler uygun g�r�len sosyal ekonomik k�lt�rel n�fusa bak�lmaks�z�n yerle�tirilebilir.
Bug�n �lke �zerinde yerle�melerin bir k�sm� �ze

YEREL Y�NET�MLER�N VERG�LEND�RME YETK�S�

9/7/2010

YEREL Y�NET�MLER�N VERG�LEND�RME YETK�S�

1.YEREL Y�NET�M NED�R

Merkezi y�netimin yan� s�ra ayr�ca yerel y�netimlere ni�in gerek oldu�u sorusuna cevap ararken yerel y�netimlerin ni�in var olageldi�i hususu ile varolmas� gerekece�i hususlar�m birbirinden ay�rt etmekte yarar vard�r. Yerel y�netimler ni�in ve ne zamandan beri varolan birimlerdir? B�yle bir soruya kesin bir cevap vermek olduk�a zordur. ��nk�, yerel y�nelimlerin ortaya ��k��m devletin ortaya ��k�� ile birlikte incelemek gerekir. Tarihsel bir olgu olan devletin ise ilk olarak nerede ve nas�l ortaya ��kt�� bilinememektedir. Ger�i bug�nk� modern devletler feodalitenin y�k�lmas�n� takiben kurulmaya ba�lanm��lard�r. Ayn� �ekilde bug�nk� anlam� ile yerel y�netimler de XIX. y�zy�l�n ortalama do�ru devlet i�inde ayr� bir hukuki ki�ilik kazanm��lard�r. Nitekim g�n�m�zde yerel y�netim denildi�inde bu kurulu�lar�n:

a) T�zel ki�ili�e,
b) Ayr� mal varl��na ve b�t�eye
c) Se�imle i�ba��na gelenlerden.olu�an karar organlar�na
d) S�n�rlanm�� da olsa belli bir �zerkli�e sahip bulunmalar�, zorunlu birer �n ko�ul olacak kabul edilmektedir.
Bug�nk� hukuki niteliklerine ve etkinliklerine sahip olmasalar da yerel y�netimler ilk kez merkezi otoritenin yetkilerinden bir k�sm�n�n baz� yerel otoritelere devretmesinin ve yerel baz� topluluklara baz� haklardan yararlanma imkan�n�n tan�m�� olmas�n�n bir sonucu olarak ortaya ��km��lard�r. Yerel y�netimlerin temelinde, belli bir insan toplulu�unun bir arada ve kom�uca ili�kiler i�inde ya�amas�n�n ortaya ��kard�� ihtiya�lar�n kendileri veya kendilerinin se�tikleri ki�i ve organlar arac�l�� ile giderilmesi olgusu yatar. Bu idarelerin dikkati �eken �zelli�i s�n�rl� bir co�rafi alana ba�l� olarak kurulmu� olmalar�d�r. K�y, bunun tipik bir �rne�idir. Ancak, topluca ya�aman�n bi�im ve boyutlar� de�i�tik�e toplum ihtiya�lar�na ve y�netimin gereklerine cevap verebilmek i�in sonralar� devlet taraf�ndan da baz� ba�ka yerel y�netim �niteleri olu�turulmu�tur. Kom�nlerin co�rafi bir alana ba�l� olarak kurulmu� do�al kurumlar olmalar�na kar��n bu sonuncular genellikle bir veya birden fazla kamu hizmetine ba�l� olarak kurulmu� �nitelerdir. T�rkiyedeki il �zel idareleri, Fransadaki departmanlar, A.B.D.deki countiesler bu t�r idarelere �rnek olarak g�sterilebilir.

2.YEREL Y�NET�MLER VE ADEM� MERKEZ�YET��L�K KAVRAMI �L��K�S�

Yerel y�netimlerin varolu�unun nedenlerini a��klayan ve ni�in varolmas� gerekece�ini savunan g�r��lerin hukuki dayana��, idare Hukukunun �zerinde durdu�u konulardan biri olan "ademi merkeziyet" (yerinden y�netim) kavram�d�r. 1961 ve 1982 Anayasalar�n da "yerinden y�netim" olarak isimlendirilen ademi merkeziyet , Anayasadaki deyimle , merkezden y�netimin kar��t� olarak kullan�lmaktad�r. Ancak bir �lkenin Anayasal d�zeni yerinden y�netime imkan tan�m�yorsa b�yle bir �lkede yerel y�netimlerin varolmas� hukuken m�mk�n olamaz. Merkezden y�netim ne demektir? Her devlette varolmas� do�al olan ya�ama, y�r�tme ve yarg�ya ili�kin t�m yetkile

KENTLE�ME SORUNLARI VE T�RK�YE �ZEL�NDE ��Z�M �NER�LER�

9/7/2010

Kentle�me Sorunlar� ve T�rkiye �zelinde ��z�m �nerileri
Ara�.G�r. Do�an BI�KI
Uluda� �niversitesi, ��BF, Kamu Y�netimi B�l�m�
Kavramsal �er�eve
Kentle�me, teknik anlamda ikili bir anlama sahiptir. Bir, niceliksel olarak kent say�lar�n�n atmas�n�; iki, mevcut kentlerin demografik a��dan b�y�mesini ifade eder. Kentle�menin, bu anlamlar d��nda, kente �zg� ya�am bi�imlerinin/k�lt�rlerinin yayg�nla�mas� anlam�na gelen, daha �ok nitelikle ilgili bir anlam� daha vard�r. O da, kentlile�me kavram�yla ifade edilmektedir. Bat�da kentle�me ve onun k�lt�r� niteli�inde olan kentlile�me e� zamanl� olarak ya�and��ndan dolay� bu iki kelime aras�nda bir ayr�mla�ma gere�i ortaya ��kmam��t�r. �ngilizcedeki urbanization kelimesi her iki anlam� birlikte sa�larken, T�rk�ede kentle�me ve kentlile�me �eklinde bir ayr�mla�ma zaruri olmu�tur.
K�sa Tarih�e
Bat�da kentle�menin ortaya ��k��n� feodal d�nem sonras�yla; yayg�nla�mas�n� ise sanayi devrimi sonras�yla ba�latmak m�mk�nd�r. Kentin, ba��ndan beri para ekonomisinin ve ticaretin merkezi olmas� durumuna, b�y�k sanayinin/kitlesel �retimin kentte kurulmas� y�n� eklendi�inde, k�rsal alandan kopan, tar�mla veya zanaatla i�tigal eden n�fusun kentteki bu sanayilerde istihdam edilmesi s�z konusu olmu�tur. Kitlesel g��lerin apans�z bi�imde kentlere y�nelmesiyle, �ncelikle i��ilerin bar�nma sorunlar�yla ba�layan, daha sonra k�t� ya�am ko�ullar�nca peki�en bir kentle�me sorunu do�mu�tur. Kentle�me sorunlar�yla ilgili literat�r�n olu�maya ba�lad�� y�llar da bu d�neme tekab�l eder.
T�rkiyede Kentle�me Sorunu
Cumhuriyet tarihinin kentle�me ve kentle�meye ba�l� sorunlar� 50li y�llarda ba�lar. 50li y�llar, T�rkiyenin kapitalist t�rde ili�kilerle yo�un etkile�ime ge�ti�i d�neme tekab�l eder. 1948 y�l�nda aralar�nda T�rkiyenin de bulundu�u baz� �lkeler Marshall yard�m� alm��t�r. Amerikan�n Marshall yard�m�n�n sebebi, 2. D�nya Sava�� sonras� a��r� bi�imde geni�leyen �retim hacmini, konjonkt�rel nedenlerle, k�samamas�; k�samad�� bu kapasite fazlal�� sorununu ��nc� d�nyaya ihra� ederek ��zmek istemesidir. Amerikan�n birikim krizi, i�eride, alt kentle�menin te�vik edilmesi, ucuz ve uzun vadeli ev kredileri verilmesi (Bah�e kentler bu d�nemin �r�n�d�r) d��ar�da da, kapitalist t�rde ili�kilere uygun altyap�lar�n haz�rlanmas�na yarayacak bi�imde i�lev g�rm��t�r. Marshall yard�m� uyar�nca T�rkiye, �ok say�da trakt�r, karayolu yap�m arac� alm��t�r. Bu ikisinin yayg�n olarak kullan�ma girmesi, k�rsal yap�s�n�n d�n��m�nde ve kentle�menin ivme kazanmas�nda hayati �neme sahip olmu�tur.
Kentbilim literat�r�nde yer alan ba�l�ca d�rt kentle�me nedeni vard�r: (1) Bunlar itici nedenler, �ekici nedenler, iletici nedenler ve teknolojik nedenlerdir. �tici nedenler, k�rsal alan�n mahrumiyetliklerinden kaynaklanan nedenlerdir. �rne�in, bir yerde okul, hastane veya k�lt�rel imkanlar�n bulunmamas� gibi. Bu neden, d�nemin T�rkiye k�rsal� i�in ve hatta k��k �l�ekli kentleri i�in bile s�z konusu edilebilir. Ancak, tek ba��na itici nedenlerden kaynaklanan bir g�� ve ona ba�l� bir kentle�me olgusundan bahsetmek g��t�r.
Kentle�me nedenleri aras�nda g�sterilen bir ikincisi, �ekici nedenlerdir. Buna g�re kentin sa�lad�� e�itli servislerden dolay� k�rsal n�fusu kendisine �ekti�i, bir cazibe merkezi oldu�u s�ylenmektedir. �teden beri, k�rsal alandaki n�fuzlu ailelerin �ocuklar�n� okutmak ve sair gerek�elerle b�y�k kentlere g�� ettikleri bilinmektedir. Ancak bu etken de T�rk kentle�mesi i�in s�n�rl� bir etkiye sahip olabilir. ��nk�, bu tarz bir mobilite belli bir vars�ll�k d�zeyini gerekli k�lmaktad�r. �lgili d�nemin k�rsal ekonomisi g�z �n�ne al�nd��nda, bunun ne denli g�� oldu�u kendili�inden ortaya ��kar.
Kentle�me nedenleri aras�nda g�sterilen iletici nedenler, k�rla kenti birbirine ba�layan yollar�n geli�mesidir. Nitekim 50li y�llardan sonra, Marshall yard�m�n�n da etkisiyle, makineli karayolu yap�m�na giri�ilmi�, �ncesiyle k�yasland��nda muazzam uzunlukta bir karayolu a��na sahip olunmu�tur. Bu d�nemde, k�r�n kendi i�ine kapan�k yap�s� k�r�larak, k�rdan kente olan s�reli veya daimi ama�l� g��ler h�zlanm��t�r.
Son olarak, teknolojik nedenler, k�rdan kopmay� haz�rlayan teknolojik bir yenili�in kullan�ma girmesi ba�lam�nda bir t�r itici neden olarak da g�r�lebilir. Marshall yard�m�ndan sonra, k�rsal alana trakt�r�n girmesi, aile i�inde massedilen gizli i�sizli�in a��k i�sizlik haline gelmesine neden olmu�tur. Zira, trakt�r�n kullan�ld�� durumlarda ortalama d�rt ki�ilik emek gerektiren bir

�EH�R Y�NET�M� VE �EH�R HUKUKU

9/7/2010

�ehir Y�netimi ve �ehir Hukuku
�stanbul Teknik �niversitesi
S�nava Haz�rl�k 2000

1. �zel hukukta taraflar e�it ve �zg�r maddelerle karar verir.

2. Kanun h�km�nde kararname yetkisi bakanlar kuruluna verilmi�tir.

3. Yerle�im yerleri hali haz�r haritalar�n� yapt�rmak zorundad�r.

4. Naz�m imar planlar� ilgili y�netmelikle g�sterilen �izim naz�m ve tekniklerine uygun olarak yap�l�r.

5. �evre d�zeni naz�m imar planlar� bakanl�k gerekli g�rd�� zaman / bir �ok belediyeyi ilgilendiren alana yapt�r�l�r.

6. Plan s�n�r� biti�ik olmayan teknik ve sosyal alt yap�s� kendi i�inde ��z�mlenen plana mevzii imar plan� denir.

7. Bo�azi�i naz�m imar planlar� sahil �eridi b�lgesi ile ; uygulama imar planlar� asl� ile onay i�in Ankara"daki Bo�azi�i imar y�ksek koordinasyon kuruluna gider.

8. Plan de�i�imi �ayet kat artt�r�m� gerekiyorsa
...........H1 + H2........
K >_ ----------- + 7 ile hesaplan�r.
...............2...............

9. N�fusu 10.000 in �zerinde olan yerlere imar plan� yapt�r�l�r.

10. 5 y�ll�k imar program�na ayr�lan yerlere yap� izni verilmez.

11. �mar planlar�nda kamu hizmetlerine ayr�lan alanlarda kalan hazine arazileri valili�in �nerisiyle , maliye bakanl�� karar�yla bedel �demeksizin belediyeye b�rak�l�r.

12. �mar parselasyon planlar�, belediyelerde belediye meclisiyle belediye d��nda valili�in onay�yla y�r�rl��e girer.

13. Birden fazla ta��nmaz�n aras�ndaki s�n�r kald�rarak birle�tirilmesine Tevhid denir.

14. �mar kanununun 18. maddesi imar plan� olan yerlerde uygulan�r.

15. Kamu yap�lar�n�n yap�laca�� yerlerde mimari proje ve belgeler aranmaz avan proje istenir.

16. �ehir planlama ve imarla ilgili konular kamu hukuku kapsam�na girer.

17. Kanun �nerme yetkisi bakanlar kuruluna ve millet vekillerine verilmi�tir.

18. Uygulama imar planlar�haz�rlan�rken, naz�m imar plan�ndaki teknik ve sosyal altyap� alanlar�n�n kanunu e�de�er alan ay�rma ko�ulu ile de�i�tirilebilir.

19. Plan s�n�r�na biti�ik yeni alanlar planlan�yorsa buna mevzii imar plan� denir.

20. Turizm ama�l� naz�m imar plan� Turizm bakanl��ndan g�r�� al�narak Bay�nd�rl�k ve �mar Bakanl�� onay� ile y�r�rl��e girer.

21. N�fus yo�unlu�unu artt�r�c� bir plan de�i�ikli�i yap�l�yorsa, artan n�fusla orant�l� olarak sosyal ve teknik altyap� alanlar� da att�rl�r.

22. Plan i�lerinin grupland�r�lmas�nda plan alan� veya planlanacak yerin n�fus projeksiyonu g�z �n�ne al�n�r.

23. Belediyelerde 5 y�ll�k imar programlar� haz�rlan�r.

24. Kamu yarar� karar� imar plan� olan yerlerde al�nmaz.

25. �mar plan�ndaki esaslara g�re meydana gelen adaya yap� imar adas� denir.

26. Bir parselin plan ve mevzuata g�re ayr�lmas�na �fraz denir.

27. �mar kanununun 18.maddesine g�re her ta��nmazdan en fazla %35 kadar d�zenleme ortakl�k pay� al�n�r.

28. Yeni yap�lan yap�lar ve mevcutlarda yap�lacak onar�mlar i�in, yap� izni al�nmas� gerekir. Ancak s�va, boya, badana gibi ta��y�c� unsuru etkilemeyenler i�in izine gerek yoktur.

29. Huku

KENT �� VE KENT DI�I KARAYOLU ULA�IM S�STEM�NDE B�TK�LEND�RMEN�N TRAF�K TEKN�� Y�N�NDEN ��LEVLER�

9/7/2010

KENT �� VE KENT DI�I KARAYOLU ULA�IM S�STEM�NDE B�TK�LEND�RMEN�N TRAF�K TEKN�� Y�N�NDEN ��LEVLER�
�ZT�RK, Banu.
Erciyes �niversitesi Mimarl�k Fak�ltesi �ehir ve B�lge Planlama B�l�m�.
Kayseri.
Tel: 0352 437 49 01/35403
Faks: 0352 437 65 54
e-mail: banuoz@erciyes.edu.tr
�ZET
K�rsal ve kentsel peyzaj� olu�turan en �nemli elemanlardan biri ula��m hatlar�d�r. �nsanlar�n d�nyay� kendi kullan�� ve ya�ay��lar�na uygun bi�im getirme �abalar� i�inde do�a �zerinde en fazla etkili olan m�hendislik yap�lar� ise karayollar�d�r. D�nya �zerinde adeta bir a� olu�turan karayollar�, i�lerinden ge�tikleri peyzaj� ikiye b�len planlama elemanlar� olduklar� kadar, peyzajla b�t�nle�en elemanlar da olmal�d�rlar.
Kentsel ya�am�n de�i�en ko�ullar�yla birlikte, �zellikle son altm�� y�ll�k s�re i�erisinde otomobil sahiplili�inin artmas� ve yol tekni�indeki geli�meler mobilitenin de artmas�na yol a�m��t�r. Kentin �nemli bir bile�eni olan ula��m sistemi de ya�am kalitesinin art�r�lmas� ve g�venlik a��s�ndan yeni ve �a�da� �nlemler gerektirmi�tir.
Yol planlamas�ndaki �nemli iki a�ama;
-Yeterli, g�venli ve h�zl� bir ula��m sisteminin sa�lanmas�
-Bu nitelikleri, yolun i�inden ge�ti�i peyzaj motifini de dikkate alarak ger�ekle�tirilen uygulama
-�zellikle g�venli ula��m konusunda ve s�z� edilen ikinci a�amada bitkilendirme �al��malar�n�n �nemli rol� vard�r. �ehir ve b�lge planc�s� ve yol m�hendisi gibi disiplinlerle birlikte �al��acak olan peyzaj mimar�; yapaca�� bitkisel d�zenleme �al��malar� ile s�r�c�n�n i�inden ge�ti�i peyzajla ili�ki kurmas�nda, yolun kendisini y�neltti�i mekan dizilerini hissetmesinde, s�r�c�n�n mekanlar�n s�rpriz ya da huzur veren etkilerini hissetmesinde bitkisel materyali s�kl�kla kullan�r.
On dokuzuncu y�zy�l Avrupas�"nda toza engel olma ve manzaray� g�zelle�tirme amac�yla yap�lan yol a�a�lamas� ve bitkilendirilmesi �al��malar� estetik y�n� d��nda g�n�m�zde trafik g�venli�i a��s�ndan pek �ok �nemli fonksiyona sahip olmu�tur. Yolun proje h�z�, g�zergah�, paralelizm, kaz�-dolgu i�lemleri ve yol geometrik standartlar� kadar etkin bir rol oynayan bitkilendirmenin bu a��dan baz� �nemli fonksiyonlar�:
-Kar ve r�zgar siperi olu�turma
-Far ��klar�na kar�� perdeleme
-Kazalar� �nleme ya da hafifletme
-Sinyalizasyon
-Toprak stabilizasyonu
-S�r�c�n�n yorgunlu�unu giderme
-S�r�c�n�n ilgi alan�n� s�n�rlama
-Heyelan ve ta� d��melerinden koruma
-Kimi noktalar�n vurgulanmas�
Trafik g�venli�inin sa�lanmas� konusunda canl� materyal; g�zellik, etkinlik ve devaml�l�k a��s�ndan cans�z materyale g�re daha etkilidir.

G�R��
G�n�m�zde yolculuklar�n %95i (demiryollar� hari� olmak �zere) karayollar�ndan yap�lmaktad�r. Amerikada rekreasyonel hareketin �o�unlu�u bug�n art�k b�y�k mesafelere ula�maya y�nelmi�tir. �lkemizde de bu mesafelerin g�n�m�zde artt�� ve k�sa tatillerde bile ara�larla g�ney tatil yerlerine gidilip gelindi�i g�zlenmektedir. Bu k�sa tatil s�relerinin b�y�k bir

�EH�R PLANLAMA - ARNAVUTK�Y

9/7/2010

arnavutk�y

S�RD�R�LEB�L�R KENTSEL GEL��ME

9/7/2010

G�R��..........................................................................................................................................1
1. N�fus Hareketleri....................................................................................................................2
2. Kent ve Kentle�me..................................................................................................................3
3. �evre, Ekoloji ve S�rd�r�lebilirlik.........................................................................................5
3.1. �evre...............................................................................................................................5
- Nitelik A��s�ndan �evre......................................................................................................6
a. Fiziksel �evre.................................................................................................................... 6
a.1. Do�al �evre.....................................................................................................................7
a.2. Yapay �evre....................................................................................................................7
b. Toplumsal �evre................................................................................................................7
- Mekan A��s�ndan �evre......................................................................................................7
3.2. Ekoloji.............................................................................................................................8
3.3. S�rd�r�lebilirlik............................................................................................................10
S�RD�R�LEB�L�R KENTSEL GEL��ME...........................................................................11
1. S�rd�r�lebilirlik Kavram�na Yakla��m.................................................................................11
1.1. S�rd�r�lebilir Kalk�nma...............................................................................................11
1.2. S�rd�r�lebilir Sanayi....................................................................................................13
1.3. S�rd�r�lebilir Enerji.....................................................................................................14
2. S�rd�r�lebilir Kentsel Geli�me.............................................................................................17
Ulusal Kent Stratejileri.............................................................................................................19
2.2. Yerel Y�netimleri G��lendirmek..................................................................................20
2.3. Kendi Kendine Yeterli Olma ve Vatanda� Kat�l�m�.....................................................20
2.4. Yoksullar ��in Konut ve Hizmetler...............................................................................20
2.5. Kaynaklar�n Daha �o�undan Yararlanmak..................................................................21
SONU�.....................................................................................................................................23
KAYNAK�A............................................................................................................................24

G�R��

Son y�llarda �evre olgusu uluslararas� kamuoyunu en �ok me�gul eden olaylar�n bas�nda yer almaktad�r. A��r� n�fus art��, a�l�k, n�kleer felaketler, kentlerin kontrols�z b�y�mesi, ya�mur ormanlar�n�n giderek yok olmas�, asit ya�murlar�, sera etkisi, ozon tabakas�n�n delinmesi, �urup giden sava�lar gibi konular t�m insanl��n ortak kayg�lar� haline gelmi�tir.

Uluslararas� �l�ekte ya�anan bu sorunlardan, �lkemizi soyutlamak olanaks�zd�r. Bug�n �evre sorunlar�, hi�bir s�n�r tan�maks�z�n yay�lmaktad�r. �rne�in, �ernobilde ya�anan n�kleer kaza sonucu t�m Rusya ve kom�u �lkeler giderek d�nya �lkeleri tehlike alt�na girmi�tir. �lkemiz de bu kazadan etkilenmi�tir. Yine, Karadenize b�rak�lan zehir y�kl� varilleri, �stanbul Bo�az�nda ya�anan tanker kazalar�n�n, sadece bir b�lgenin de�il, gezegenimizin ortak sorunlar� olarak g�rmek gerekir.

Bu �al��ma yukar�da s�ralanan sorunlardan;n�fus art��, kentle�me ve �evre sorunlar�na fiziki planlama a��s�ndan nas�l bak�labilece�ini ortaya koymaya �al��

KANAL KAPLAMALARI

9/7/2010

KANAL KAPLAMALARI
Sulama kanallar�, s�zmay� �nlemek, p�r�zl�l�� azaltmak kanal kapasitesini artt�rmak, �evlerin a��nmas�n� �nlemek ve kanallar�n bak�m�n� kolayla�t�rmak i�in beton, ta�, bit�m, plastik, kil vb. malzemelerle kaplan�r. �lkemizde en �ok kullan�lan kaplama tipi beton kaplamad�r. Yap�lmas� ve tamiri kolayd�r. Sa�lam ve p�r�zs�z y�zey sa�lanmas�, uzun �m�rl� olmas� ve az bak�m gerektirmesi sebebiyle tercih edilirler.
Beton kaplamalarda �imento dozaj� 175 - 250 kg/m3 olarak al�nabilir. Beton kal�nl�� en az 8 cm en �ok 15 cm olarak yap�l�r.
Ta��n bol ve ucuz oldu�u yerlerde ta� kaplama (pere) yap�l�r. Su kanal�nda har�l� pere kullan�l�r. genellikle kaplama kal�nl�� 30 cm"dir. Har�l� pere 300 dozlu �imento ile derzlenir.
Petrol �r�n� olan bit�m ak�c� �zelli�e sahip oldu�undan beton asfalt �eklinde yerinde d�k�lebildi�i gibi, prefabrike plaklar halinde de kullan�l�r. beton asfalt kaplama 5 cm kal�nl�kta yap�l�r.
Killi kum - �ak�l s�k��t�r�ld�� takdirde olduk�a sert ve ge�irimsiz bir madde te�kil eder. Uygun malzemenin yak�nda bulundu�u yerlerde kil kaplama yap�l�r. Ucuz ve az ge�irimli olan bu kaplama tipinin en b�y�k sak�ncas� otlanmaya uygun olmas�d�r.
KANALETLER
Kanalet, prefabrike olarak yap�lan ve de�i�ik y�kseklikte prefabrike ayaklar �zerine yerle�tirilen kanal anlam�nda kullan�lmaktad�r. Genel olarak kanaletlerin normal ta��ma mesafeleri 50 - 100 km aras�nda olmaktad�r.
Kanaletlerin hidrolik hesaplamalar�nda a�a��da verilen Bazin e�itli�i kullan�l�r.
Q =
Q = Kanaletin debisi, m3/s,
A = Kanalet kesit alan�, m2,
R = Hidrolik yar� �ap, m,
S = kanalet e�imi,
 = kanalet Bazin p�r�zs�zl�k kat say�s� (0,12 - 0,16)
Kanaletler genellikle 5 ve 7 m uzunlu�unda betonarme olarak imal edilir. Birle�me yerlerinde dayanma eyerlerine oturur. Eyerler ayaklara, ayaklarda temel par�alar� �zerine oturur.
SULAMA VE DRENAJ S�STEMLER�NDEK� SANAT YAPILARI
Sulama ve drenaj sistemlerinde kullan�lan sanat yap�lar� �� grupta toplanabilir. Bunlar;
1.�letim g�revi yapan sanat yap�lar�
2.Kontrol g�revi yapan sanat yap�lar�
3.Ge�it g�revi yapan sanat yap�lar�
�LET�M G�REV� YAPAN SANAT YAPILARI
Kanallardaki suyun bir noktadan di�er bir noktaya ileten yap�lard�r. �letim g�revi yapan sanat yap�lar� aras�nda, ge�i� yap�s� (rakortmon) ters sifon, s�t, aked�k, t�nel, galeri, d�� ve ��keltim havuzu say�labilir.
GE�� YAPISI
Kanallarda kesit de�i�ince, de�i�ik iki kesiti birbirine ba�layan ge�i� yap�lar� yerle�tirilerek enerji kay�plar� azalt�l�r. Genellikle ge�i� yap�lar�, trapez (yamuk) kesiti dikd�rtgen kesite, dikd�rtgen kesiti trapez kesite veya daire kesiti trapez kesite, trapez kesiti daire kesite ba�lar. (Proje 1,2)
S�FON
Sulama kanallar�n�n derin vadiler i�indeki kuru dereleri, k�pr� yap�m�na uygun olmayan yol ve demir yollar�n�, �ok fazla sediment ta��yan akarsular� ge�meleri halinde ve kanal olarak dola��lmas�n�n ekonomik olmad�� durumlarda sifon kullan�l�r. sulamada sifon ters sifon ad� ile bilinir. Ters sifon daima enerj

�EH�R PLANLAMA - R�NESANSTA SANAT

9/7/2010

r�nesansta sanat

�MAR AFFI

9/7/2010

��NDEK�LER:

�ZET

EKLER L�STES�

G�R��

B�L�M 1 �MAR AFFI VE GECEKONDU KAVRAMLARININ GENEL TANIMI
1.1�mar Aff� Kavram�n�n Tan�m�
1.2Gecekondu Kavram�n�n Tan�m�

B�L�M 2 �MAR AFFI VE GECEKONDUNUN DE��M S�REC�

2.1 Planl� D�nem �ncesi (1923-1960)
2.1.1 1923- 1948 Y�llar� Aras�
2.1.2 1948-1960 Y�llar� Aras�
2.2 1960 Ve Sonras� (Kalk�nma Planlar� D�nemi)
2.2.1 1960-1980 Y�llar� Aras�
2.2.2 1980 Ve Sonras�

B�L�M 3 �MAR AFFI YASALARI

3.1 775 Say�l� Gecekondu Yasas� �ncesi
3.1.15218 Say�l� Yasa (1948)
3.1.25228 Say�l� Yasa (1948)
3.1.35431 Say�l� Yasa (1949)
3.1.46188 Say�l� Yasa (1953)
3.1.57367 Say�l� Yasa (1959)
3.2 775 Say�l� Gece Kondu Yasas� Sonras�
3.2.1775 Say�l� Yasa (1966)
3.2.21990 Say�l� Yasa (1976)
3.2.32085 Say�l� Yasa (1983)
3.2.42981 Say�l� Yasa (1984)
3.2.53290 Say�l� Yasa (1986)
3.2.63366 Say�l� Yasa (1987)
3.2.73414 Say�l� Yasa (1988)

B�L�M 4 �MAR AFFINA VE SONU�LARINA �L��K�N GENEL DE�ERLEND�RME

4.1Kentsel ve Siyasal Pop�lizm, Kentsel Rant
4.2 Fiziksel �evre ve Planlama Prati�ine etkileri
4.3De�erlendirme ve �neriler

�ZET

20. y�zy�l�n ikinci yar�s�nda, geli�mekte olan �lkelerde h�zl� bir kentle�me ya�anm��t�r.Geli�mekte olan T�rkiye ve di�er �lkelerde h�zl� bir kentle�me ya�anm��t�r.II. D�nya Sava��n�n ard�ndan sanayinin ve kentsel servis sekt�r�n�n artan i�g�c� gereksinimi, geleneksel toplum yap�s�n�n ��z�lmesi ile k�rdan b�y�k kentlere kitlesel g��lere neden olmu�tur.Ayn� d�nemde T�rkiye"deki kitlesel g�� Ankara, �stanbul, �zmir gibi b�y�k kentlere y�nelmi�tir.Kente ve konuta kaynak ay�rmayan yada ay�ramayan �lkede kente g��enler kendi bar�nma gereksinimleri ile y�z y�ze kalm��lard�r.

Gecekondu k�rsal alanlardan kentlere g�� edenler i�in bar�nma gereksinimlerini kar��layabilecekleri uygun bir bar�nma y�ntemi olarak ortaya ��km��t�r.Gecekondu denilen yerle�im bi�imi k�rdan kente g�� ile beslenerek kendine �zg� dinamikler yaratm��t�r.

Dinamik ve kendili�inden olu�mu� yerle�me d�zenleri ile gecekondu b�lgeleri -yasalara uygunsuz- ama yerel y�netimler ve siyasi iktidarlar taraf�ndan, sosyal ve fiziksel hizmet g�t�rme zorunlulu�undan dolay� bir sorun olarak kabul edilmi�tir.Ve gecekondu sorununu ��zmeyen siyasiler imar aff�yla mevcut gecekondular� yasalla�t�rm�� ve sorunun ��zmeye �al��m��lard�r.

�lki 1948 y�l�nda haz�rlanan imar aff� yasalar� bug�ne dek 11 kez g�ndeme gelmi�tir.Yap�lan bu �al��mada ise imar aff� yasalar� ve gecekondunun de�i�im s�reci incelenmi� ve g�n�m�ze kadar olan geli�meler irdelenmi�tir.

EKLER:

EK-1 5218 Say�l� Yasa (1948)

EK-2 5228 Say�l� Yasa (1948)

EK-3 5431 Say�l� Yasa (1949)

EK-4 6188 Say�l� Yasa (1953)

EK-5 7367 Say�l� Yasa (1959)

EK-6 775 Say�l� Yasa (1966)

EK-71990 Say�l� Yasa (1976)

EK-82085 Say�l� Yasa (1983)

EK-92981 Say�l� Yasa (1984)

EK-103290 Say�l� Yasa (1986)

EK-113366 Say�l� Yasa (1987)

EK-123414 Say�l� Yasa (1988)

G�R��

Bu �al��man�n ana amac� T�rkiye"deki gecekondu olgusunun neden sonu� ili�kileri i�erisinde bir s�re� olarak tan�mlamak ve bu s�re�le beraber geli�en imar aflar�n� irdemektir.Bu do�rultuda �al��ma d�rt b�l�mden olu�maktad�r.

�lk b�l�mde, gecekondu ve imar aff� kavramlar� a��klanm��t�r.Gecekondu olgusunun bir sorunsal olarak ortaya ��kt�� d�nem anlat�lm�� ve bir uyum mekanizmas� olan gecekondu kavram� �ok �l�ekli olarak tan�mlanm��t�r.�mar aff� yasar� ise hukuki y�nden de�erlendirilmi� ve �ehircilik hukuku ve uygulamalar� i�erisinde tan�mlanmas� yap�lm��t�r.

�kinci b�l�mde, imar aff� ve gecekondunun de�i�im s�reci ele al�nm��t�r.Bu s�re� kalk�nma

�EHIRLE�ME �ZERINE INGILIZCE YAZI

9/7/2010

Mustafa D. G�ler
010040046
03.05.2005

Most of the people think that urbanization should continue as it provides better social life, better safety and better job opportunities even though it is asserted that urbanization damages nature
I.The first reason why urbanization should continue is social life.

A. more people to talk
a-)neighbours
b-)collegues
B.more social activities
a-)cinemas
b-)theaters

II.Urbanization is also beneficial since it provides better safety.

A.police protection
a-)from robbers
b-)from kidnappers
B.fire fighters

III. An another important advantage of urbanization is better job oppotunities which enable people to earn serious amounts of money

A.opportunity to make a career
a-)in your company
b-)in an another company
B.better paid jobs

IV.On the other hand it is claimed that urbanization damages nature, however this action can be taken under control.

A.destroys animal habitats
Forests
B.depletion of natural resources

V. In conclusion urbanization should continue as it provides us better social life, better safety and better job opportunities even though it is asserted that urbanization damages nature.

Urbanization

The development of the first cities started about ten thousand years ago and as this development gained more acceleration by time urbanization has become a very controversial topic.It is stated in the article "The Urabization of the world" that at mid-century the percentage of population living in cities was 17.8 percent and by the year two thousand and sixty this number is expected to be sixty percent.(n.d.)Most of the people think that urbanization should continue as it provides better social life, better safety and better job opportunities even though it is asserted that urbanization damages nature.
The first reason why urbanization should continue is social life.Humans are social beings and having friends or having more people to talk around is the most important criteria of this sociality.Friends and big groups of people are the things that probably cannot be found at the countryside,but cities can provide very good opportunities in this aspect.For instance , people will always have neighbours and collegues as they live in a populated place and need a job to make money.Moreover cities provide more social activities like cinemas and theaters.
Urbanization is also beneficial since it provides better safety.At first police protection comes to mind when the subject is safety.As cities are very populated settlements all kinds of people can be found including robbers and kidnappers.Police is a threat for these people and if they cannot prevent the crime from being committed finding the criminal afterwards and punishing him is their task.Since people know these , they feel themselves much safer compared to other small sattlements, villiages or countryside.In addition fire fighter"s protection plays a very important role in this.
An another important advantage of urbanization is better job oppotunities which enable people to earn serious amounts of money.Big companies prefer to act in cities to sell more products or to get more jobs.Since these companies need workpower to do this , they offer a good career for the people who want to work for them.If you don"t want to work for an

KR�Z DURUMLARINDA AC�L KONUT �RET�M� VE GE��C� YERLE��M ALANLARININ TASARIM KR�TERLER�

9/7/2010

KR�Z DURUMLARINDA AC�L KONUT �RET�M� VE GE��C� YERLE��M ALANLARININ TASARIM KR�TERLER�

�ZET
Do�al afetler toplumlar�n hayatlar�nda her zaman derin izler b�rak�rlar ve
meydana geldikleri zaman diliminden sonra bile kendilerini hissettirirler. Bu afetler
deprem, sel, heyelan vb. farkl� �ekillerde kar��m�za ��kabilmektedirler. �zellikle
deprem bu afetler i�inde y�k�c� etkisi b�y�k olan ve etkileri uzun s�re hissedilen
do�al afetlerden olagelmi�tir. �nsanl�k tarihine bak�ld��nda; toplumlar�n ve
medeniyetlerin sona ermesine neden olacak b�y�kl�klere varabilen depremler
g�r�lmektedir. Ge�mi�te oldu�u gibi, bug�n ve gelecekte de yine bu t�r afetler
meydana gelmeye devam edecektir. Dolay�s�yla ilmi veriler do�rultusunda do�al
afetlerle beraber ya�amak insan�n ka��n�lmaz kaderi olmaktad�r.
�lkemizde 1999 tarihli iki b�y�k deprem; 17 A�ustos Marmara ve 12 Kas�m
D�zce Depremleri ya�and�. Bu depremlerin etkileri, sanayi ve n�fus yo�unlu�unun
y�ksek oldu�u b�lgelerde ger�ekle�meleri nedeniyle, t�m �lke �ap�nda hissedildi;
beraberinde pek �ok can ve mal kayb� ya�and�. Bu depremler cumhuriyet tarihimiz
boyunca ya�anan en b�y�k depremler olarak tarihteki ve toplumsal haf�zam�zdaki
yerlerini ald�lar.
Ancak do�al afetlerin her zaman ortaya ��kabilece�i ve b�y�k hasarlar�n
olu�mas�na neden olabilece�i ger�ekli�i kadar; hayat�n yeniden normale d�nmesi ve
her zamanki ak��n� s�rd�rmesi zarureti de bir di�er ger�eklik olarak kar��m�za
��kmaktad�r. Son depremlerden sonra ya�anan s�re�te de bu durum kendini
g�stermi�tir. Hayat kurtarma ve y�k�nt�lar� kald�rma �al��malar�n�n hemen ard�ndan
evsiz kalan vatanda�lar�n a��kta kalmalar�n� �nlemek, bar�nma ihtiya�lar�n�
kar��lamak ve hayat�n yeniden normale d�nmesini sa�lamak i�in ge�ici yerle�im
alanlar� olu�turulmu�tur. �lk a�amada sadece �ad�rlardan ve �ad�rkentlerden olu�an
bu ge�ici yerle�im alanlar�; daha sonra yerlerini prefabrik konutlardan olu�an ge�ici
yerle�im alanlar�na b�rakm��lard�r. Kal�c� konutlar�n tamamlanmas�na kadar ge�ecek
uzun s�re� i�erisinde evsiz kalan depremzede vatanda�lar�n bar�nma ihtiyac� bu
ge�ici yerle�im alanlar�nda kar��lanacakt�r.
Bu alanlar�n�n ge�ti�imiz iki y�ldan bu yana kullan�lmakta oldu�u d��n�lecek
olursa; depremden sonra evleri oturulamayacak hale gelen insanlar i�in ge�ici
yerle�im alanlar�n�n ne denli �nem arz etti�i daha iyi anla��lacakt�r.
Bununla birlikte afet sonras� �ok k�sa s�rede ilgili d�zenlemelerin yap�lmas�;
olu�turulan ge�ici yerle�im alanlar�nda k��k �apta bir �ok yeni afetlerin
ya�anmas�na neden olmaktad�r. �rne�in olu�turulan ge�ici yerle�im alanlar�
ya�murlu g�nlerde su bask�nlar�na teslim olmakta, ��kan bir yang�nla pek �ok ge�ici
bar�nma �nitesi kullan�lamaz hale gelmektedir. Bu durum ge�ici bar�nma �niteleri
i�in yap�lan harcamalar�n heba olmas�na ve ge�ici yerle�im alanlar�ndan beklenen
verimin al�namamas�na neden olmaktad�r.
Di�er taraftan bu alanlara asfalt ve beton gibi kal�c� malzemeler d�k�lmesi
nedeniyle �zerlerine in�a edildikleri arazilerin yeniden eski kullan�mlar�na
d�nemeyecek hale gelmesi ciddi bir problem olarak kar��m�za ��kmaktad�r. Bu
durum da uzun vadede kentsel arazi kullan�m�n� olumsuz bir �ekilde etkilemektedir.
Topraklar�n�n % 90"� deprem riski ta��makta olan �lkemizde afetler sonras�na
y�nelik olarak yeterli d�zeyde �al��malar�n olmamas�; yap�lanlar�n ise afetler
sonras�na m�nhas�r kalmas� b�y�k bir eksikliktir. Zira ortaya ��kan k�t� tablo buna
i�aret etmektedir. Oysa geli�mi� �lke �rneklerinde oldu�u gibi; konunun, do�al
afetler meydana gelmeden �nce detayl� bir �ekilde ele al�nmas� gerekmektedir.
Ancak bu t�rl� yakla��mlarla afetlere �nceden haz�rl�kl� olmak ve afet sonras�
yap�lacak d�zenlemelerde ba�ar�ya ula�mak m�mk�n olabilecektir. B�yle bir tutum
geli�tirilmesi; ayn� zamanda �lke kaynaklar�n�n ve mevcut kentsel arazi
potansiyelinin bo�a harcanmas�n� da �nlemi� olacakt�r.
Ortaya ��kan sonu�lar� itibariyle b�ylesine �nem arzeden bir konunun kesinlikle
g�z ard� edilmemesi gerekti�i kanaatindeyiz. Bu �al��mayla;

�MAR ASASI

9/7/2010

B�R�NC� B�L�M
Genel H�k�mler
Ama�
MADDE 1- Bu Kanun, yerle�me yerleri ile bu yerlerdeki yap�la�malar�n; plan, fen sa�l�k ve �evre �artlar�na uygun te�ekk�l�n� sa�lamak amac�yla d�zenlenmi�tir.
Kapsam
MADDE 2- Belediye ve m�cavir alan s�n�rlar� i�inde ve d��nda kalan yerlerde yap�lacak planlar ile in�a edilecek resmi ve �zel b�t�n yap�lar bu Kanun h�k�mlerine tabidir.
Genel Esas
MADDE 3- Herhangi bir saha, her �l�ekteki plan esaslar�na, bulundu�u b�lgenin �artlar�na ve y�netmelik h�k�mlerine ayk�r� maksatlar i�in kullan�lamaz.
�stisnalar
MADDE 4- 2634 say�l� Turizmi Te�vik Kanunu, 2863 say�l� K�lt�r ve Tabiat Varl�klar�n� Koruma Kanunu, bu Kanunun ilgili maddelerine uyulmak kayd� ile 2960 say�l� �stanbul Bo�azi�i Kanunu ve 3030 say�l� B�y�k �ehir Belediyelerinin Y�netimi Hakk�nda Kanun ile di�er �zel kanunlar ile belirlenen veya belirlenecek olan yerlerde, bu Kanunun �zel kanunlara ayk�r� olmayan h�k�mleri uygulan�r.
T�rk Silahl� Kuvvetlerine ait harekat, e�itim ve savunma ama�l� yap�lar i�in, bu Kanun h�k�mlerinden hangisinin ne �ekilde uygulanaca�� Milli Savunma Bakanl�� ile Bay�nd�rl�k ve �skan Bakanl�� taraf�ndan m��tereken belirlenir.
Tan�mlar
MADDE 5- Bu Kanunda ge�en terimlerden baz�lar� a�a��da tan�mlanm��t�r.
Naz�m �mar Plan�; varsa b�lge veya �evre d�zeni planlar�na uygun olarak halihaz�r haritalar �zerine, yine varsa kadastral durumu i�lenmi� olarak �izilen ve arazi par�alar�n�n; genel kullan�� bi�imlerini, ba�l�ca b�lge tiplerini, b�lgelerin gelecekteki n�fus yo�unluklar�n�, gerekti�inde yap� yo�unlu�unu, �e�itli yerle�me alanlar�n�n geli�me y�n ve b�y�kl�kleri ile ilkelerini, ula��m sistemlerini ve problemlerinin ��z�m� gibi hususlar� g�stermek ve uygulama imar planlar�n�n haz�rlanmas�na esas olmak �zere d�zenlenen, detayl� bir raporla a��klanan ve raporuyla beraber b�t�n olan pland�r.
Uygulama �mar Plan�; tasdikli halihaz�r haritalar �zerine varsa kadastral durumu i�lenmi� olarak naz�m imar plan� esaslar�na g�re �izilen ve �e�itli b�lgelerin yap� adalar�n�, bunlar�n yo�unluk ve d�zenini, yollar� ve uygulama i�in gerekli imar uygulama programlar�na esas olacak uygulama etaplar�n� ve di�er bilgileri ayr�nt�lar� ile g�steren pland�r.
Yerle�me Alan�; imar plan� s�n�r� i�indeki yerle�ik ve geli�me alanlar�n�n t�m�d�r.
�mar Adas�; imar plan�ndaki esaslara g�re meydana gelen adad�r.
�mar Parseli; imar adalar� i�erisindeki kadastro parsellerinin �mar Kanunu, imar plan� ve y�netmelik esaslar�na g�re d�zenlenmi� �eklidir.
Kadastro Adas�; kadastro yap�ld�� zaman var olan adad�r.
Kadastro Parseli; kadastro yap�ld�� zaman kadastro adalar� i�inde bulunan m�lkiyeti tescilli parseldir.
Yap�; karada ve suda, daimi veya muvakkat, resmi ve hususi yeralt� ve yer�st� in�aat� ile bunlar�n ilave, de�i�iklik ve tamirlerini i�ine alan sabit ve m�teharrik tesislerdir.
Bina; kendi ba��na kullan�labilen, �st� �rt�l� ve insanlar�n i�ine girebilecekleri ve insanlar�n oturma, �al��ma, e�lenme ve dinlenmelerine veya ibadet etmelerine yarayan, hayvanlar�n ve e�yalar�n korunmas�na yarayan yap�lard�r.
�lgili �dare; belediye ve m�cavir alan s�n�rlar� i�inde belediye, d��nda valiliktir.
Bakanl�k; Bay�nd�rl�k ve �skan Bakanl��d�r.
M�cavir Alan; imar mevzuat� bak�m�ndan belediyelerin kontrol ve mesuliyeti alt�na verilmi� olan alanlard�r.
�evre D�zeni Plan�; �lke ve b�lge plan kararlar�na uygun olarak konut, sanayi, tar�m, turizm, ula��m gibi yerle�me ve arazi kullan�lmas� kararlar�n� belirleyen pland�r.
Fen Adamlar�; (Ek:26.4.1989-3542/1.md.) yap�, elektrik tesisat�, s�hhi tesisat ve �s�tma, makine, harita kadastro ve benzeri alanlarda mesleki ve teknik ��renim veren en az lise dengi okullardan mezun olmu� veya lise mezunu olup, bir ��retim y�l� s�reyle bakanl�klar�n a�m�� oldu�u kurslar� ba�ar�yla tamamlam�� olanlar ile 3308 say�l� ��rakl�k ve Meslek E�itimi Kanununa g�re ustal�k belgesine sahip olan elemanlard�r.
Ayr�ca bu Kanunda ad� ge�en di�er tan�mlar Bakanl�k�a haz�rlanacak y�netmelikte tarif edilir.

�K�NC� B�L�M
�mar Planlar

ULUSLARARASI MEVZUATTA PLANLAMA VE KENT Y�NET�M�NE ETK�S�

9/7/2010

ULUSLARARASI MEVZUATTA PLANLAMA ve KENT Y�NET�M�NE ETK�S�

21.Y�ZYILA G�RERKEN
KENT�N �NCEL�KL� KONULARI
HAB�TAT 1992&1996

v G�VENL�K VE SU�LARIN �NLENMES�
v K�RLET�LMEM�� SA�LIKLI B�R �EVRE
v �ST�HDAM
v KONUT
v ULA�IM VE DOLA�IM
v SA�LIK
v KENTSEL ALANLARDA SPOR VE BO� ZAMAN
v KENTLERDE K�LT�R
v K�LT�RLER ARASI KAYNA�MA
v KAL�TEL� B�R M�MAR� VE F�Z�KSEL �EVRE

�EH�R PLANLAMA - G�R�� VE ORTAK ALAN EYLEMLER�

9/7/2010

giri� ve ortak alan eylemleri

KENTLE�ME

9/7/2010

B�L�M 1
1 KENT,KENTLE�ME VE KENTLE�ME NEDENLER�
A. KENT
Kent,genel anlamda kentsel yerle�melerin yayg�n ad�d�r.K�rsal olmayan �eklinde dile getirilen kent tan�m�m�za ge�meden �nce k�rsaldan neyi kastetti�imizi a��klamak gerekir.
K�rsal kesim, genel anlamda kentin kar��t� olarak n�fusun b�y�k k�sm�n�n tar�mla u�ra�t��,daha �ok cemaat karakteri g�steren yerle�im birimleridir.
"K�rsal kesim k�y ve/veya kasaba, sosyo-ekonomik ve k�lt�rel �zellikleri,y�netim durumu ve demografik a��dan kentten ay�rt edilen,genellikle tar�msal alanda �al��mak gibi i�levlerle belirlenen, konutlar�,�teki yap�lar� ve toplumsal ili�kileri bu ya�am� yans�tan yerle�me birimidir." 1
K�y veya kasabalar birincil grup ili�kilerinin a��rl�kta oldu�u, mesleki grupla�ma ve uzmanla�man�n olmad��,ki�ilerin �rf,adet,de�er ve normlara g�re davran��lar�n� bi�imlendirdi�i,e�itim oran� d��k olan yerle�me birimleridir.
"Kent, sosyo -ekonomik ve k�lt�rel �zellikleri y�netim durumu ve n�fus bak�m�ndan k�rsal alanlardan ay�rt edilen,genellikle tar�msal olmayan �retimin yap�ld��, daha �nemlisi hem tar�msal hem de tar�m d�� retim da��t�m ve denetim i�levlerinin topland��,teknolojik geli�me derecelerine g�re belirli bir b�y�kl�k,heterojenlik ve b�t�nle�me d�zeyine varm��,ikincil toplumsal ili�kilerin, toplumsal farkl�la�ma,uzmanla�ma ve hareketlili�in yayg�n oldu�u yerle�im alan�d�r".2
Bunun yan� s�ra kentler do�urganl�k oran�n�n k�rsal kesime g�re d��k oldu�u,�ekirdek aile tipi yayg�n olan,e�itim ��retimin yayg�n olarak yap�ld�� yerle�im birimleridir.
Kentsel kesimlerde k�y yerle�im birimlerinden farkl� olarak kent k�lt�r� egemendir.
1)K�z�l�elik,Sezgin,Sosyoloji Yaz�lar� 2,An� yay,Ankara,2000,s. 114
2)a.g.e. s.120
"Kent k�lt�r�,siyasal,dinsel,sanatsal ho�g�r�den /�zg�rl�kten,laik d��nce ve demokrasiden,bilimsel bilgi ve nesnellikten olu�an bir b�t�nl�kt�r".3
Kent k�lt�r�nde �rf,adet,gelenek,g�renek ve t�m bunlar� �ekillendiren din olgusunun �nemi azalmakta,dinsel �zg�rl�k,sanat ,bilim ve tart��malar �nem kazanmaktad�r.
Kent kavram�n� genel �er�evede k�saca tan�mlad�ktan sonra kentle�me sorunlar� �zerinde durmaya �al��aca��z.
B. KENTLE�ME
Kentle�me dar anlamda,kent say�s�n�n ve kentlerde ya�ayan n�fusun artmas� demektir.Kentsel n�fus k�yden kente g��lerle artar.Geli�mekte olan �lkelerde kentle�me bu �ekilde n�fus ak�nlar� halinde ger�ekle�ir.
Fakat kentle�me yaln�zca n�fus hareketi ba�lam�nda d��n�lmemelidir. Kentle�me, ayn� zamanda o toplumda ekonomik ve toplumsal yap�yla da ilintilidir.Bu nedenle kentle�meyi tan�mlarken o n�fus hareketini yaratan toplumsal ve ekonomik de�i�melere de yer vermek gerekir.Bu �ekilde d��n�rsek kentle�me, "sanayile�meye ve ekonomik geli�meye ko�ut olarak kent say�s�n�n artmas� bug�nk� kentlerin b�y�mesi sonucunu do�uran, toplum yap�s�nda artan oranda �rg�tle�me, i�b�l�m� ve uzmanla�ma yaratan, insan davran�� ve ili�kilerinde kentlere �zg� de�i�ikliklere yol a�an bir n�fus birikim s�reci" olarak tan�mlanabilir.
Bu ba�lamda g�n�m�z toplumlar� sanayile�me s�reciyle birlikte az kentlile�mi� ya da �ok kentlile�mi� olarak nitelendirilir.Kentle�me ve sanayile�me aras�nda do�rudan bir ili�ki vard�r.Geli�mi� olan �lkelerde bu durum paralellik arz ederken,geli�mekte olan �lkelerde, sanayile�me, kentle�meyi yava� bir h�zla takip etmektedir.
C. KENTLE�ME NEDENLER�
Kentle�me nedenleri biri di�erinden etkilenen nedenler olarak, ekonomik, teknolojik, siyasal ve psiko-sosyolojik nedenler �eklinde s�n�fland�r�l�r.
A. EKONOM�K NEDENLER
Kentle�menin ekonomik nedenlerinde daha �ok kentlerin sundu�u ekonomik �st�nl�klerin fazla olu�u kar��m�za ��kar.
Kentlerde i�b�l�m� ve uzmanla�man�n olmas� �retimi kolayla�t�r�p,gelirleri art�rmaya yol a�maktad�r.
3)a.g.e.127
4)Kele�,Ru�en,Kentle�me Politikas�,�mge kitabevi,�st,1975,s.19
Kentlerde �ok say�da uzmana ihtiya� olmaktad�r. "�te yandan,�zellikle az geli�mi� �lkelerde,tar�

KENTLE�MEN�N SOSYO EKONOM�K ETK�LER� VE KAR�YER KAVRAMININ TANIMLANMASI

9/7/2010

KENTLE�MEN�N SOSYO EKONOM�K ETK�LER�

1. Kentle�menin Tan�m�
Kenti s�n�rlar� i�inde ya�ayan n�fusun ge�im kaynaklar�n� tar�m ve hayvanc�l�k d�� u�ra��lar�n olu�turdu�u, toplumsal ili�kiler, k�lt�rel alanlar, n�fus yo�unlu�u gibi bir �ok y�nden k�rsal alanlardan farkl� olan yerler �eklinde tan�mlamak m�mk�nd�r.

Kentli ise, kentte ya�ayan ve kentin kendine �zg� k�lt�r�n� benimsemi� olan, k�r�n ya�am bi�imlerinden farkl� bir ya�am bi�imi s�rd�ren, ge�imini tar�m ve hayvanc�l�k d�� faaliyetlerden kazanan ki�idir.

Kent s�zc�� devaml� olarak medeniyet ile e� anlaml� olarak kullan�lm��t�r. Bu anlamda medeniyetin kentle�meyle geldi�ini ve varoldu�unu s�ylemek, genel bir kan�d�r. Latin k�kenli dillerde medeniyet anlam�na gelen "civilization" kent anlam�na gelen "civitas" s�zc��nden t�remi�tir. Bu �zellik sadece bat� k�lt�rlerinde g�r�lmemektedir. Arap k�lt�r�nde de medeniyet uygarl�k anlam�na gelmektedir ve bir kent ismi olan Medine s�zc��nden t�retilmi�tir.

Bu a��klamalar ��nda Kentle�meyi dar anlamda, kent say�s�n�n ve kent n�fusunun artmas� olarak tan�mlayabiliriz. Kentsel n�fus, do�umlarla �l�mler aras�ndaki fark�n do�umlar lehine olmas�ndan ve ayn� zamanda k�ylerden ve kasabalardan gelenlerle, yani g��lerle artar. Kentle�menin bu manadaki tan�m�, demografik yani n�fus art��yla ilgilidir. Oysa kentle�me yaln�z bir n�fus hareketi olarak g�r�l�rse eksik kavranm�� olur. ��nk�, kentle�me bir toplumun ekonomik ve do�al yap�s�ndaki de�i�melerden de kaynaklanabilir. Bu nedenle kentle�meyi tan�mlarken, n�fus hareketinin kayna��n� olu�turan ekonomik ve toplumsal de�i�melere de yer vermek gerekir

KAR�YER KAVRAMININ TANIMLANMASI

Kariyer s�zc�� kullan�ld�� zaman herkesin akl�nda de�i�ik kavramlar olu�maktad�r.Bu kavramlar, basit olabilece�i gibi, karma��k da olabilmektedir. Kariyer s�zc��n�n en g�zel anlam�, se�ilen bir i� yolunda ilerlemek ve bunun sonucunda daha fazla para kazanmak, daha fazla sorumluluk �stlenmek; daha fazla sayg�nl�k, erk ve pres

�EBEKE ANAL�Z�

9/7/2010

�EBEKE ANAL�Z�
1. TANIM
Program amac�na ula�abilmek i�in gereken faaliyetler ve olaylardan meydana gelen, faaliyet ve olaylar�n birbirleri ile olan planlama gere�i ba�lant� ve ili�kilerini g�steren �emaya "�ebeke" denir.
�ebeke analizi bir planlama tekni�i olup genellikle b�y�k �l�ekli b�y�k �l�ekli projelerin planlanmas�, bir noktadan di�er noktaya olan en k�sa yolun bulunmas�, in�aat planlamas�, yeni �r�nlerin pazarlanmas�n�n programlanmas� belirli sistemdeki maksimum olu�um ak��n (�rn: trafik ak�� vb.) bulunmas�, b�y�k �apl� ihalelerin haz�rlanmas� ve tv program�n�n yap�lmas� gibi bir�ok alanda kullan�labilir.
2. �EBEKE ANAL�Z�YLE �LG�L� KAVRAMLAR
�ebeke analizini anlayabilmek i�in baz� terimlerin bilinmesi gereklidir. Bu terimler;
Faaliyet : Bir i�in tamamlanmas� i�in zaman ve kaynak harcamas�n� gerektiren hareketti ifade eder. Verilen herhangi bir faaliyetin ba�layabilmesi i�in �nceki faaliyetlerin tamamlanmam�� olmas� gerekir. Proje bu t�r faaliyetlerin bir araya gelmesinden olu�ur.
Olay : Bir faaliyetin bir zaman i�ersinde belli bir anda belli bir sonuca ba�lanmas� durumudur. Projenin ba�lang�� ve biti� an�nda birer olay olarak nitelendirilir ve her olaya �ebekede bir numara verilir. �ebeke analizinde t�m faaliyetler oklarla ve t�m olaylar da daire veya noktalar ile g�sterilir.
Kritik Yol : �ebeke �zerinde en uygun yolu olu�turan ve b�ylece projenin tamamlanmas� i�in en uygun s�reyi belirleyen faaliyetler dizisidir.
Faaliyet S�resi (Lend Time) : B�t�n bir faaliyetler �ebekesini zaman boyutu i�inde belirtebilmek i�in olaylar�n ne kadar zaman s�rece�ini belirtir ve b�ylece grafik model zamanland�r�lm�� olur.
Tahmini Zaman : Bir faaliyet s�resinin tahmini de�erdir.
En Muhtemel Zaman : Her �ey yolunda ve planland�� gibi gitti�i takdirde projenin veya bir tek faaliyetin veya bir kilit noktas�n�n ger�ekle�ece�i s�re. Ba�ka bir ifadeyle her�eyin yolunda gidece�i hususundaki iyimser karaktere dayan�larak hesaplanan veya tahmin edilen s�re.
K�t�mser S�re : Bir projenin gidi�inde bir�ok �eyler k�t� gitti�i takdirde projenin s�resi, beklenmedik �ekilde veya akla gelen en k�t� ihtimalle uzayacakt�r. B�yle k�t� tesad�flerle uzayan zamana k�t�mser s�re denmektedir.
�ebeke �skeleti : Proje �al��malar� �ebekesinin fazla detayla�t�r�lm�� bir �emas�d�r. �al��may� kolayla�t�rmak ve baz� alternatifleri ana hatlar�yla de�erlendirmek i�in kullan�l�r.
Yol (Parth) : �ebeke hatlar�ndan ve yollar�ndan birisi, Ba�lang�� ve sonunda ba�l� oldu�u olaylar�n kodu bulunur. kritik, yar� kritik, hayali yol gibi ifadeler kullan�l�r.
Kritik yol : Bir �ebeke i�inde, faaliyetlerin ba�lama noktas�ndan zaman�ndan son olaya giden �e�itli faaliyet zincirlerinden en uzun dolay�s�yla da projenin tamamlanmas� y�n�nden kritik olan�d�r.
3. �EBEKEN�N PLANLANMASI VE ��Z�M�
1.Gaye olan iyice tan�mlanmal� ve bu olay �ebekenin son olay� olacak �ekilde hesaba kat�lmal�d�r.
2.Bundan sonra yan olaylar tan�mlanmal� ve sadece bu yan olaylarla son olay aras�n

�EH�R PLANLAMA - ULA�TIRMA

9/7/2010

ula�t�rma

NEDEN KENT BILGI SISTEMI

9/7/2010

NEDEN KENT BILGI SISTEMI ?

�ZET
B�y�ksehir Belediyesi, Il�e Belediyeleri ve diger kamu kuruluslari (Tapu ve Kadastro, altyapi
kuruluslari, ulasim ve kentle ilgili diger kurumlar vb.) ile koordineli olarak her t�rl� hizmetin (planlama,
ulasim, altyapi, saglik, �evre vb.) hizli, ekonomik, saglikli ve koordinasyona dayali verilebilmesi i�in
Istanbul B�y�ksehir Belediyesi b�nyesinde Kent Bilgi Sistemi projesi �alismalarina baslanmistir.
GIRIS
G�n�m�zde, her meslek dalinin en belirgin hedeflerinden birisi, kendi ilgi alanindaki hizmetlerin
en dogru, s�ratli ve en ekonomik olarak yerine getirilmesi i�in gelisen teknolojiyi yakindan izlemek ve
uygulamaktir. Baslangi�ta elle yapilamayan veya yapilsa da uzun zaman ve yogun emek gerektiren
konulardaki darbogazlari asmak amaciyla gelistirilen bilgisayar teknolojisi, �zellikle m�hendislik
uygulamalarini ger�eklestirecek sekilde gelisimini s�rd�rm�st�r. Son yillarda grafik olanaklara da
kavusan bilgisayar teknolojisi, artik teknik, sosyal ve ekonomik alanlarda faaliyet g�steren her meslek ve
hizmetin ayrilmaz bir par�asi olmustur. Bu s�ratli gelisme s�reci i�erisinde bilgisayar, bir hesap makinesi
olmaktan �te, her t�rde verinin degisik ama�lar i�in kullanilabildigi bir islem g�c�ne erismis, g�n�m�zde
toplumlarin gelisiminde en �nemli rollerden birini oynayarak gelismisligin g�stergesi kabul edilmistir.
Bu gelismisligin ardindan canlandirmaya �alistigimiz "KBS" Istanbul B�y�ksehir Belediyesi ve
Il�e Belediyelerinin m�cavir alan sinirla ri i�inde, diger kamu kuruluslari ile koordineli olarak her t�rl�
hizmetin (planlama, altyapi, ulasim, saglik vb,) hizli, ekonomik ve saglikli ve koordinasyona dayali
verilebilmesi i�in IBB b�nyesinde kurulmakta olan bilgi bankasi olacaktir.
AMA�
1. Kent insanlarinin gereksinimlerini ele almak, sorunlari ��z�c�, etkin, akilci mekansal planlama
i�in gerekli t�m kent verilerine hizli ve etkin olarak ulasabilmek,
2. Kentte yasayan insanlara iliskin demografik, sosyal ve ekonomik bilgileri depolayarak mekansal
planlamanin yaninda sosyal ve ekonomik planlamayi da hedeflemek,
3. Altyapi, ulasim, saglik, g�venlik, denetim gibi hizmetlerin daha verimli, g�venilir, zamaninda ve
dogru isletilmesini saglamak,
4. Belediye birimleri ve kentle ilgili �alismalar yapan diger kuruluslarin �alismalarindaki
verimliligin artirilmasi;
- bilgi ve �alismalarin gereksiz tekrarlarinin ,
* Istanbul B�y�ksehir Belediyesi, Bilgi Islem Koordinasyon M�d�rl�g�
COGRAFI BILGI SISTEMLERI BILISIM G�NLERI / FATIH �NIVERSITESI / 13-14 KASIM 2001
- birbirleriyle �elisen dogrultuda etkinliklerde bulunmanin �n�ne ge�mek ve bu sebeple
kuruluslarin etkinliklerinin ortak paydasini olusturmak.
TARIH�E
Istanbul B�y�ksehir Belediyesi"nde Bilgi Sistemi kurulmasi �alismalarina 1987 yilinda Bilgi Islem
Merkezine bir bilgisayar sisteminin kurulmasi ile baslanmistir. Bu sistem donanimi i�erisinde, bir ana
bilgisayara bagli, grafik ve grafik disi �alisma olanagi saglayan �alisma istasyonlari, "mevcut �izimleri
bilgisayar ortamina ge�irmek" diye tanimlayabilecegimiz sayisallastirmayi saglayan manyetik y�zeyli
masa ve tabletler, hava ve yer fotograflari �zerinde g�r�len detaylari sisteme grafik olarak aktarabilen
aletler, yapilan �alismalari kagida aktaran �iziciler ve yazicilar bulunmakta idi. Asil proje diye anilan
�alisma kapsaminda, Istanbul Metropoliten alan sinirlari i�erisinde fotogrametrik y�ntemle toplam 980
kilometrekarelik alanin halihazir haritalari �retilmistir.
Daha sonra asil projenin prototipi olarak, tasarimda meydana gelecek eksikliklerin ve yanlisliklarin
daha kisa s�rede anlasilip d�zeltilebilmesi i�in egitim ve deneme ama�li bir pilot proje baslatilmis ve pilot
b�lge olarak Avcilar b�lgesi se�ilmistir. Bu pilot b�lge �zerinde ;kadastral paftalar sisteme aktarilmis,
m�lkiyet verileri bilgisayar ortamina aktarilmis ve kadastral paftalarla iliskilendirilmis imar durumu
formlari ve imar plan paftalari sisteme aktarilmistir.
Yapilan uygulama ve �alismalar sirasinda bir�ok sorunlarla karsilasi

KENTLE�ME

9/7/2010

KENTLE�ME
�lkemiz 779452 km� y�z�l��m� ile d�nya �lkeleri aras�nda toprak geni�li�i a��s�ndan 36. s�radad�r. Toplam alan�n�n 29777 km�sini g�ller, baraj g�lleri gibi i� sular kaplar Avrupa �lkeleri aras�nda Fransa ve �spanyan�n 544000 km� ve 504800 km� y�z�l��m� oldu�u d��n�l�rse b�y�kl�� daha iyi canland�r�labilir. Ancak �lkemizin geni�li�i ger�ek arazi kullan�m� a��s�ndan incelenirse durum biraz daha de�i�ir. Toplam alan�n % 35-40 aras� ekonomik olmayan sarp da�lar ve kaynaklardan olu�maktad�r. Yer alt� kaynaklar� bak�m�ndan krom, bor ve linyit d��nda �nemli maden yataklar� da yoktur. Ormanla kapl� alan %30 olup, ormanlar�n ��te ikisi maki, fundal�k, �al�l�k gibi vas�fs�zd�r. Arazinin % 30-35 kadar� tar�ma uygundur, �o�u tar�m alan� da erozyon etkisi alt�ndad�r. Anadolu yar�madas� ortalama 900-1100 m deniz seviyesinden y�ksekli�i ve b�y�k bir k�sm�n�n da koruyucu orman ve bitki �rt�s�nden yoksun olu�u nedeniyle su ve r�zgar erozyonla her y�l K�br�s adas�n� 10 cm kal�nl��nda kaplayacak b�y�kl�kte verimli tar�m topra��n�n kayb� yan�nda nehirler �zerindeki barajlar�n ekonomik kullan�m �mr�n� de k�saltmaktad�r. �lkemizdeki ya�� rejimlerinin d�zensizli�i ve bulundu�umuz iklim ku�a��nda uzun s�ren kurak yaz aylar� etkisiyle yang�na �ok hassas olan ormanlar�m�z da s�k s�k yanmakta, yeni orman yeti�tirme �abalar� bu kay�plar�n gerisinde kalmaktad�r.
Toplam, 22790000 ha tar�m alanlar�n�n en �ok 10 milyon ha sulanabilir nitelikte olup, halen 5 milyon ha (1995) sulanabilmektedir. Karasal ve uzun s�reli kurak iklimlerde susuz tar�m verimsiz olmaktad�r. 5850000 ha alan ise nadasa b�rak�lmakta. Sulanabilir verimli tar�m alanlar�m�z, daha �ok �ukurova, Antalya, Menderes, Gediz k�y�s� ve nehir deltalar�nda bulunmaktad�r. Geni� d�zl�klerin bulundu�u tarihi Mezopotamya ovas� ise ancak GAP�n tamamlanmas�yla, sulamada da �orakla�ma ve tuzlanma tehlikesi mevcuttur.
Verimli Tar�m Arazileri B�y�k Tehdit Alt�nda
�ok geni� g�rd��m�z tar�m alanlar�m�z, h�zl� n�fus art��, �arp�k kentle�me ve sanayile�me bask�s� ile b�y�k tehdit alt�nda bulunmaktad�r. Eski kentler; verimsiz, kayal�k, da�l�k arazilerde nehir ve deniz kenarlar�ndaki sarp yerler ve vadilerde yer al�rken, g�n�m�zde adeta b�t�n kentler, engebeli araziden d�z verimli tar�m arazilerine do�ru geni�lemektedir. �zellikle �lkemizde kentle�me ve sanayile�me u�runa verimli tar�m arazileri b�y�k tehdit alt�na girmi�tir.
Halen �ehirler toplam �lke alan�n�n % 1inden az�n� kaplarsa da, �zellikle �ok verimli arazilerin konut ve sanayi ama�l� plans�z kullan�m� gelecek i�in b�y�k bir tehlike olu�turmaktad�r. Ayr�ca co�rafi arazilerde 1927 y�l�nda 13 milyon n�fus ya�arken bug�n n�fusumuz 65 milyon olmu�tur.
1950 y�l�nda n�fusumuzun sadece % 22si �ehirlerde ya�amakta, yak�n gelecekte % 80i �ehirlerde ya�ayacakt�r.
�skenderun-Mersin aras� verimli tar�m arazileri, Bornova ba�ta olmak �zere �zmir civar�, Ye�il Bursa Ovas�, Sakarya Ovas�, �orlu-Adapazar� aras�, Yalova Gemlik ba�ta olmak �zere hemen hemen t�m �ehirlerimiz tar�m alanlar�n� tehdit etmektedir. Bir d�n�m seradan y�lda 1 milyar TLlik tar�msal �r�n veren Erdemli-Silifke civar�ndaki verimli alanlar�n yerini h�zla 2. Konutlar, yani y�lda bir ay kullan�lan yazl�k konutlar almaktad�r. Vakit �ok ge�meden gerekli �nlemler al�nmal�d�r. Aksi halde bu gidi�le 50 y�l i�inde t�m verimli alanlar konut ve fabrika olur ve pi�manl�k d�n�� i�in de vakit ge� olur.
Ne yap�lmal�d�r? Bozuk kentle�me nas�l �nlenebilir? Ni�in ve nas�l bu duruma gelindi
"�ehir Kurma" Bilinci
Avrupa ve Amerikada 150-200 y�la yay�lan sanayile�me ve kentle�melerle g��, T�rkiyede 50 y�lda hem de �ok h�zl� bir n�fus art�� e�li�inde ger�ekle�tirilmeye �al��nca, daha do�rusu kendili�inden bir sosyal patlama �eklinde olunca, buna da tarihsel ve k�lt�rel �zelliklerimiz eklenince �arp�k kentle�me sorunu ortaya ��km��t�r. Asl�nda ders alaca��m�z bir model mevcuttu ve bu �rneklerden ders al�nabilirdi: Ankara Ba�kent olarak se�ildikten sonra, Cumhuriyetin ilk y�llar�nda uzmanlar� "Ba�kent Ankara" imar plan� haz�rlat�lm�� ve uygulamaya konulmu�tur. Ancak Ankara �rne�i bile s�rekli geli�im g�stermemi�, 1980 y�l�na gelindi�inde Ankaradaki n�fusun ��te ikisi gece kondu Ankarada ya�ar olmu�tur. Tarihsel geli�ime g�z at�lacak olursa, Anadolu Sel�uklu d�nemi ile Lale Devri gibi s�rele hari�, T�rk

�EH�R PLANLAMA - CO�RAFYA

9/7/2010

co�rafya

EM�N�N� �L�ES�N�N S�T ALANI OLARAK �NCELENMES�

9/7/2010

Emin�n� �l�esinin Sit Alan� Olarak �ncelenmesi
Yazarlar: Celal Erdo�du,
Mehmet Ali Ersoy- �T� - Mimarl�k

�STANBUL TEKN�K �N�ERS�TES�
MIMARLIK FAK�LTES�
�EH�R VE B�LGE PLANLAMA B�L�M�

"S�T KORUMA"
PROF.DR.NURAN ZEREN G�LERSOY

HAZIRLAYANLAR:
CELAL ERDO�DU
MEHMET AL� ERSOY

1. KORUMA ALANININ KENT B�T�N�NE �L��K�N
ARA�TIRMA VE �NCELEMELER

1.1.Koruma Alan�n�n Kent B�t�n� ��indeki Konumu ve Do�al Yap�s�:

Emin�n� T�rkiyenin Kuzey Bat�s�nda yeralan Marmara B�lgesindeki 65.246 n�fusa sahip (1997 kesin sonu�lar�na g�re ) bir il�esidir. Kuzeyinde Hali�, G�neyinde Marmara Denizi, Do�usunda �stanbul Bo�az�, Bat�s�nda Fatih il�esi ile �evrelenmi�tir. Y�z�l��m� 5 km� dir. Emin�n� �l�e"sinin belli ba�l� semtleri Emin�n�, Sirkeci, Bah�ekap�, Ca�alo�lu, Sultanahmet, S�leymaniye, �emberlita�, �ar��kap�, Beyaz�t, Laleli, Kad�rga, Gedikpa�a, Kumkap�, �atlad�kap� ve Mahmutpa�a d�r.

Emin�n�, Fatih ile birlikte �stanbul"a eri�ilmez sil�eti kazand�ran yerdir. Sarayburnu kesiminde ta�lanan Topkap� Saray�, Ayasofya, Sultanahmet cami ve bu alandan ba�layarak s�ralanan tepeler ve bu tepelerle b�t�nle�en kubbeler ve minareler, �nl� mimar Le Corbusier"in not defterine �izdi�i kroki yan�na �u c�mleyi yazmas�na neden olmu�tur." Planc�lar, dikkat, sil�et…"

1.2. Koruma Alan�n�n �evresel Ula��m Ba�lant�lar�:

Emin�n� genelde radyokonsantrik geli�me g�steren �stanbul Metropoliten kentsel yerle�me alan�n�n merkezinde ve bu makro formun bir b�l�m�n� olu�turmaktad�r. Emin�n�"n�n yo�un geli�me bask�s� alt�nda ezilmesi �nlenememi�tir bu y�zden �ok kere istenmeden fakat zorunlu olarak ge�ilen bir durumdad�r. Emin�n� s�n�rl� turistik alanlar d��nda belirgin bir ula��m a��na sahip de�ildir. Bizans d�neminden beri g�zergah� aynen korunan Divanyolu �zerinde sadece bir tramvay�n i�ledi�i bir yaya yolu olarak kullan�lmaktad�r.

Divan yolu devam�nda Adnan Menderes Bulvar� ile E-5"e ba�lanmaktad�r. Tramvay ile Emin�n� – Cevizliba� aras�ndaki ba�lant� sa�lanmaktad�r. Divan yolu ara caddeler ile bir�ok noktadan Sahil yoluna ba�lanmaktad�r.

1.3. Kent B�t�n� ��indeki Alan Kullan�m� ve Koruma Alan�n�n �nemi:

Emin�n� il�esi bar�nd�rd�� fonksiyon �e�itlili�i ve g��l� aktivitesinin olu�turdu�u �ekim g�c�, kentsel �l�e�e hizmet eden y�ksek ��retim, turizm ve tarihi mekanlar, k�lt�r, rekreasyon ve yo�un ticaret alanlar� gibi kullan�mlar�ndan dolay� sadece kendi i�inde de�il kentsel ve b�lgesel a��dan da �ok b�y�k bir �nem arzetmektedir.

1.4. Kent B�t�n� ��indeki N�fus Da��l�m� ve Koruma Alan�n�n Yeri:

1975 124.126
1980 92.672
1985 74.004
1990 83.230
1997 65.246

hizmet alan� hareketli n�fusu 3 milyonun �zerindedir. Yerle�ik n�fusun di�er bir deyimle gece n�fusunun azl��na kar�� g�nd�z n�fusunun a��r bask�s� alt�ndad�r. Emin�n� 24 saat i�inde 45 kat b�y�y�p k��len bir n�fusa sahiptir. Emin�n�"nde g�nd�z n�fusunu b�y�ten etkenlerin ba��nda ticaret potansiyeli gelmektedir. Emin�n�n"de konut say�s� azal�rken, i�yeri say�s� artmaktad�r.

1.5. Kent ve B�lge Eknomisindeki Yeri:

Tarihi ve turistik �nemi yan�nda il�enin ana karakteri, �stanbul"un i� ve ticaret merkezlerinden biri olmas�d�r. Emin�n� imalat, k��k sanayi, depolama, toptan ticaret, matbaa ve benzeri fonksiyonlar� yap�s�nda bar�nd�rmaktad�r. Geni� ekonomik yap�s�yla b�lge ve �lke genelinde b�y�k pay sahibidir.

1.6. Kent ve B�lge K�lt�r ve Turizmindeki Yeri:

Emin�n�"nde �lkemizdeki en yo�un turizm hareketi ya�anmaktad�r. Burada a��rl�kl� olarak k�lt�r ve turizm ama�l� iki t�r turizm yap�lmaktad�r.

K�lt�r turizmi: Sultanahmet ve �evresinde yo�unla�maktad�r. Bu b�lge pansiyonculuktan, 5 y�ld�zl� otele varan bir yelpazedeki konaklama tesisleri ile Ege Akdeniz �izgisinde bir turizm b�lgesi kimli�i ta��maktad�r.

Ticaret ama�l� turizm: Aksaray beyaz�t ekseninde yo�unla�maktad�r. A��rl�kl� olarak Laleli otelleri bu t�r talepleri kar��lamaktad�r. Bavul ticaretini de bu b�lge beslemektedir.

Emin�n� il�esinde 500 dolay�nda otel ve pansiyonda toplam 30000 yatak bulunmaktad�r.

1.7. Kentsel ve B�lgesel Geli�me E�ilimi ��inde Koruma Alan�n�n Yeri:

B�lge 2600 y�ll�k ge�mi�e sahiptir. Do�u Roma �mparatorlu�u"nun, Bizans"�n, Osmanl� �mparatorlu�unun y�netim merkezi buras�yd�.bu etmenlerden dolay� il�e yap�sal anlamda bir de�i�im g�steremezken ancak fonlsiyonel anlamda bir de�i�im g�sterebilmektedir. �lkemizin en b�y�k kentinin y�netim, ticaret ve turi

KENTLE�ME

9/7/2010

T.C.
S�LEYMAN DEM�REL �N�VERS�TES�
�KT�SAD� VE �DAR� B�L�MLER FAK�LTES�
KAMU Y�NET�M� B�L�M�

DERS : T�RK�YEN�N TOPLUMSAL YAPISI

KONU:
KENTLE�ME

HAZIRLAYAN:
Duygu YORULMAZ
2. S�n�f / II.��retim

ISPARTA - 2004

1. KENTLE�ME
Kentle�me; Sanayile�me ve modernle�menin yaratt�� toplumsal yap�da k�kl� niteliksel de�i�me s�recidir. Kentle�me �retim ve istihdamda a��rl��n tar�mdan sanayi ve hizmet sekt�r�ne kayd�� evrensel bir olgudur. Tar�m toplumlar� yerine end�stri toplumunu ve gelecekte "bilgi toplumunu" olu�turma s�recidir. Kentle�me sadece n�fusun kentlerde yo�unla�mas� de�ildir. Bunun �tesinde farkl�la�m�� uzmanla�m��, �rg�tlenmi� kent toplumunun in�a edilmesidir. Kentle�me sadece kentlerin say�s�n�n artmas� da de�ildir. Demografik - ekonomik bak�mdan b�y�yen kentlerin b�lgesel, ulusal ve k�resel boyutlarda ili�kileri organize edebilmesidir. Kentle�me kentsel �evrenin, kentsel toplumun ya�am�n� nesiller boyunca s�rd�rebilece�i bi�imde geli�tirilmesidir.
Bir kentteki kentle�menin baz� g�stergelerini ��yle belirleyebiliriz;
*Tar�m�n modernle�mesi, emek - yo�un aile �retimi yerine pazara d�n�k teknoloji yo�un �retimin �nem kazanmas�,
*�retim ve istihdamda sanayi ve hizmet sekt�r� yerine de�i�melerin olmas�,
*N�fusun �o�unlu�unun k�rsal alanlar yerine kentsel alanlarda ya�amas�,
*Kent"e �zg� de�er ve davran�� kal�plar�n�n olu�mas�,
*Ailede yap�sal de�i�melerin ya�anmas�; ailenin �retim birimi olmaktan ��kmas� ve k��lmesi, kad�n�n i� hayat�na kat�lmas�, aile i�i ili�kilerde demokratik tutumlar�n geli�mesi,
*�nsanlar aras� ili�kilerde birincil ili�kilerinin belirleyicili�inin azalmas� onun yerine ikincil ili�kilerin ikame edilmesi,
*�nsanlar�n kendilerini "birey" olarak alg�lamas� ve geli�tirmesi,
*Ba�ar�n�n toplumsal bir norm olmas� ve yatay - dikey sosyal hareketlili�inin artmas�,
*Kitle ileti�im sisteminin y�z y�ze / s�zel ileti�imden daha etkin hale gelmesi, toplumsal ya�ama daha �ok belirlemesi,
*Sosyal g�venlik sistemlerinin toplumun �e�itli kesimlerinde yayg�nla�mas�,
*E�itim yat�r�mlar�n�n �nemsenmesi ve nitelikli i� g�c�n�n artmas�,
*Kent y�netimlerinin ve kararlar�n�n kentte ya�ayanlarca belirlenmesi,
*Toplumun uzla�mas�yla belirlenen normlar�n herkesi ba�lamas�, ayr�cal�kl� ki�i, grup ya da z�mrenin olu�mamas�,
*Kentte ya�anabilir sosyal ve ekolojik �evrenin geli�tirilmesi,
*Kentsel mekan�n kentin tarihsel dokusunu, do�al g�zelliklerini koruyacak ve kentlilerin ya�amlar�n� kolayla�t�racak bi�imde planlanmas�.
Kentle�me, sanayi toplumlar�n�n �r�n�d�r. Ayn� zamanda sanayile�me de kentlerin �r�n�d�r. "Kentle�me" ve "Sanayile�me" birbirlerini �reten geli�tiren olgulard�r. Birini anlamak i�in di�erini analiz etmek gerekir. ��phesiz sanayi �ncesi toplumlarda da kentler vard�, �stelik bunlar�n bir k�sm� b�y�k n�fusa, yo�un ticari faaliyetlere sahipti. Ancak bu kentlerde kapal� bir tabakala�ma sistemi vard�, ekonomik g�� birka� aile ya da zanaat - ticaret �rg�tlerinin elindeydi, d��k bir teknoloji nedeniyle emek --yo�un bir �retim yap�lmaktayd�. Kentte ya�ayanlar�n b�y�k �o�unlu�u okur - yazar de�ildi. Kent y�netimi halk iradesinin d��nda belirlenmekteydi vb. Sanayile�me olgusu toplumsal yap�y� b�t�n�yle de�i�tirdi; art�k bireyler sosyal hareketlilik i�inde yetenek ve ba�ar�lar� �l��s�nde y�ksek sekt�rlere ula�ma hakk�n� elde ettiler, ekonomi serbest pazar�n do�as�na uygun olarak yar��mac� ve �retken hale geldi, teknolojik ilerlemeler �retimin uluslar ve uluslararas� pazarlara d�n�k olmas�n� sa�lad�, mal ve hizmetlerin �retiminde uzmanla�ma artt�, e�itim kentte ya�ayan t�m yurtta�lar i�in organize edildi, dinin toplum ve devlet hayat�n da belirleyici rol� azald�, kitle ileti�im sistemi s�zel ileti�imden daha etkili oldu. T�m bunlar yeni kentleri, sanayi toplumunun kentlerini ortaya ��kard�. ��te bu kentlerin in�a edilme s�recine "Kentle�me" denilmektedir. ��phesiz ki kentle�me olgusu her zaman b�ylesine pozitif de�i�meleri yans�tmamaktad�r. Kentle�me sa�l�kl� geli�medi�i zaman d�zensizli�i, kurals�zl�� (anomi), bireyin yaln�zl��n�, yabanc�la�may�, su� art��n�, paran�n egemenli�ini, gelir da��l�m�ndaki adaletsizli�i ifade eder. Ancak bu olumsuzluklar kentte ya�ayanlar�n organize olmas�yla, karar alma mekanizmalar�na kat�lmas�yla, demokrasiyi ailede, okulda i� yerlerinde ya�ama bi�imi olarak �z�msemekle azalt�labilir
[Kent Sosyolojisi; Do�. Dr. H�seyin BAL; I. B�l�m; 59-60-61-62].
Kentlile�me, kente �zg� ya�ama bi�iminin, kent k�lt�r�n�n b

M�MAR� TASARIM VE EKOLOJ�

9/7/2010

M�MAR� TASARIM VE EKOLOJ�

��NDEK�LER

Sayfa
EK L L STES ......................................................................................................................... v � ZELGE L STES .................................................................................................................viii �NS�Z ......................................................................................................................................ix �ZET .......................................................................................................................................... x ABSTRACT ..............................................................................................................................xi

1. G R ..................................................................................................................... 1

2. �EVRE, ENERJ VE EKOLOJ KAVRAMLARINA GENEL BAKI .............. 2

2.1 �evre Kavram�n�n Tan�m� ..................................................................................... 2
2.1.1 �evre Sorunlar� ...................................................................................................... 4
2.1.2 "S�rd�r�lebilir Kalk�nma" Kavram�n�n Benimseni i............................................ 6
2.1.3 �evre Sorunlar�na Kar � Yap�lan Uluslararas� Konferanslardan ��kan Sonu�lar . 7
2.2 Enerji kavram� .................................................................................................... 10
2.2.1 Enerji Kaynaklar�................................................................................................. 11
2.2.1.1 Yenilenemeyen Enerji Kaynaklar�....................................................................... 11
2.2.1.2 Yenilenebilir Enerji Kaynaklar�........................................................................... 11
2.2.1.2.1 G�ne Enerjisi...................................................................................................... 12
2.2.1.2.2 R�zgar Enerjisi .................................................................................................... 13
2.2.1.2.3 Hidroelektrik Enerjisi .......................................................................................... 16
2.2.1.2.4 Hidrojen Enerjisi.................................................................................................. 16
2.2.1.2.5 Biyok�tle Enerjisi ................................................................................................ 16
2.2.1.2.6 Jeotermal Enerji ................................................................................................... 17
2.2.1.2.7 Deniz Enerjileri.................................................................................................... 17
2.2.2 Enerji Kaynaklar�n�n �evreye Etkileri ve D�nyan�n Yenilenebilir Enerji
Kaynaklar�na Y�neliminin Sebepleri ................................................................. 18
2.3 Ekoloji Kavram�n�n Tan�m�................................................................................. 21
2.3.1 Ekoloji Kavram�n�n Anlam�n�n Zaman �inde De i imi .................................... 21
2.3.2 Ekoloji Kavram�n�n G�n�m�zde �nemini Artt�ran Etkenler.............................. 22

3. EKOLOJ K M MARLIK .................................................................................... 24

3.1 Ekolojik Yap� Yakla �mlar� ................................................................................. 25
3.1.1 Eski Yap�lar�n Yeniden Kullan�m� ...................................................................... 25
3.1.1.1 Eski Yap�lar�n Yeniden Kullan�m� le lgili �rnekler ......................................... 27
3.1.1.1.1 Tat

YA�MURLAMA SULAMA S�STEM�

9/7/2010

YA�MURLAMA SULAMA S�STEM�

Su kayna�� genellikle bir pompa birimi arac�l��yla al�nan ve kapal� borularda bas�n�l� olarak sulama alan�na kadar iletilen su arazi y�zeyine belirli aral�klarla yerle�tirilen ya�murlama ba�l�klar� arac�l��yla �nce atmosfere verilir, buradan arazi y�zeyine d��er. �nfiltrasyonla topra�a girer ve k�k b�lgesinde depolan�r. Suyun bu s�radaki g�r�nt�s� do�al ya�mura benzedi�inden y�nteme ya�murlama sulama y�ntemi denir.

Toprak Ko�ullar�
Hemen her t�rl� toprak ko�ulunda uygulanabilir. �zellikle infiltrasyon h�z� y�ksek hafif b�nyeli topraklar i�in hafif b�nyeli topraklar i�in �ok uygun bir y�ntemdir.

Topo�rafya
Her t�rl� topo�rafyada ko�ullar�na uygulanabilir. E�imi y�ksek ve dalgal� topo�rafyaya sahip arazi ko�ullar� y�ntem i�in k�s�t olu�turmaz.

Bitki Ko�ullar�
Yapraklar�n �slanmas�ndan kaynaklanan hastal�klara duyarl� olmayan t�m bitkilerin sulanmas�nda kullan�labilir.

Su Kayna��
�zellikle y�zey sulama y�ntemlerine g�re �ok d��k debilerdeki sulama suyu ko�ulunda bile ba�ar�yla uygulanabilir. Ayr�ca su kayna��n�n y�zeyde olmas� istenmez.

Ya�murlama Sulama Y�nteminin Avantajlar�
1-) Topo�rafyas� bozuk arazilerde tesviyeye gerek duymaks�z�n uygulanabilir.
2-) Su alma h�z� y�ksek hafif b�nyeli topraklarda y�ksek bir sulama rand�man� elde edilir.
3-) Ge�irimsiz tabakan�n yada taban suyunun y�zlek oldu�u yerlerde taban suyunu
y�kseltmeden kontroll� bir sulama yap�labilir.
4-) Y�ntemde e� su da��l�m yeknesakl�� y�ksek oldu�undan su uygulama rand�man� da
y�ksek olur, B�ylece su ile daha geni� alanlar sulanabilir.
5-) �yi bir projeleme ve i�letim ile erozyon sorunu ortadan kald�r�l�r.
6-) Borular genellikle g�m�l� oldu�undan, y�zeyde olsa bile a��k kanal sistemlerine g�re
�ok daha az yer kaplad��ndan tar�m d�� alanlar artar. Tar�msal i�lemler kolayla��r.
7-) Sulama i��ili�i giderleri d��kt�r.
8-) Ticari g�breler ve tar�msal m�cadele ila�lar� istenirse sulama suyu ile birlikte
uygulanabilir.
9-) �zellikle meyve a�a�lar� kritik d�nemlerde dondan korunabilir.

Ya�murlama Sulama Y�nteminin Dezavantajlar�
1-) Sistemin ilk yat�r�m masraflar� y�ksektir.
2-) Gerekli g�� genellikle bir pompa birimiyle sa�land��ndan sistemin i�letme giderleri de
y�ksektir.
3-) R�zgar h�z�n�n y�ksek oldu�u y�relerde su da��l�m� olumsuz y�nde etkilenir. Bu
ko�ullarda ya sulamalar� g�n�n r�zgars�z saatlerinde yapmak yada olanaklar elveriyorsa
lateralleri etkin r�zgar y�n�ne dik olarak yerle�tirmek gerekir.
4-) S�cakl��n y�ksek oldu�u y�relerde buharla�ma kay�plar� y�ksek olur. B�ylece su
uygulama rand�man� d��er. Bu sorun gece sulamalar�yla ortadan kald�r�l�r.
5-) �zellikle, bitkilerin tozla�ma d�neminde yap�lan sulamalar d�llenmeyi olumsuz y�nde
etkileyece�inden bu d�nemlerde sulamalardan ka��nmak gerekir.
6-) Bitki yapraklar� �slat�ld��ndan, ayr�ca havan�n ba��l nemi y�kseldi�inden hastal�k ve
zararl�lar�n yay�lma e�ilimi artar.
7-) �zellikle sulaman�n g�ne� ��nlar�n�n �iddetli oldu�u saatlerde bitirilmesi durumunda
yaprak y�zeyinde kalan su zerreciklerinin mercek g�revi g�rmesiyle yaprak yanmalar�
olu�ur. Bu sorun sulamalar�n ak�am saatlerine do�ru bitirilecek �ekilde planlanarak
giderilebilir.
8-) Bir �nceki maddede de�inilen sorun �zellikle T3 (tuzluluk) ve daha y�ksek sulama suyu
kalitesi ko�ulunda daha da kronikle�ir. Bu nedenle T2"nin �zerindeki tuzlu su ko�ullar�
y�ntemde �nerilmez.

YA�MURLAMA SULAMA S�STEM� UNSURLARI

Tipik bir ya�murlama sulama sistemi, su kayna��, pompa birimi, boru hatlar� ( ana, lateral, fitingsler ) ve ya�murlama ba�l�klar�ndan olu�

a-) Su Kayna��
Ya�murlama sulama y�nteminde her t�rl� su kayna��ndan yararlan�labilir. Bu bir rezervuar, keson kuyu, akarsu, sulama kanal�,bas�n�l� boru hatt� ve benzeri olabilir. Ancak, su kayna��n�n y�ksek miktarda sediment i�ermemesi gerekir. Aksi takdirde gerek borular gerekse ya�murlama ba�l�klar�n�n memeleri t�kanabilir. S�zme i�lemi ise son derece pahal�d�r.

KAVRAMSAL �ERCEVE

9/7/2010

Kavramsal �er�eve
Kentle�me, teknik anlamda ikili bir anlama sahiptir. Bir, niceliksel olarak kent say�lar�n�n atmas�n�; iki, mevcut kentlerin demografik a��dan b�y�mesini ifade eder. Kentle�menin, bu anlamlar d��nda, kente �zg� ya�am bi�imlerinin/k�lt�rlerinin yayg�nla�mas� anlam�na gelen, daha �ok nitelikle ilgili bir anlam� daha vard�r. O da, kentlile�me kavram�yla ifade edilmektedir. Bat�da kentle�me ve onun k�lt�r� niteli�inde olan kentlile�me e� zamanl� olarak ya�and��ndan dolay� bu iki kelime aras�nda bir ayr�mla�ma gere�i ortaya ��kmam��t�r. �ngilizcedeki urbanization kelimesi her iki anlam� birlikte sa�larken, T�rk�ede kentle�me ve kentlile�me �eklinde bir ayr�mla�ma zaruri olmu�tur.
K�sa Tarih�e
Bat�da kentle�menin ortaya ��k��n� feodal d�nem sonras�yla; yayg�nla�mas�n� ise sanayi devrimi sonras�yla ba�latmak m�mk�nd�r. Kentin, ba��ndan beri para ekonomisinin ve ticaretin merkezi olmas� durumuna, b�y�k sanayinin/kitlesel �retimin kentte kurulmas� y�n� eklendi�inde, k�rsal alandan kopan, tar�mla veya zanaatla i�tigal eden n�fusun kentteki bu sanayilerde istihdam edilmesi s�z konusu olmu�tur. Kitlesel g��lerin apans�z bi�imde kentlere y�nelmesiyle, �ncelikle i��ilerin bar�nma sorunlar�yla ba�layan, daha sonra k�t� ya�am ko�ullar�nca peki�en bir kentle�me sorunu do�mu�tur. Kentle�me sorunlar�yla ilgili literat�r�n olu�maya ba�lad�� y�llar da bu d�neme tekab�l eder.
T�rkiyede Kentle�me Sorunu
Cumhuriyet tarihinin kentle�me ve kentle�meye ba�l� sorunlar� 50li y�llarda ba�lar. 50li y�llar, T�rkiyenin kapitalist t�rde ili�kilerle yo�un etkile�ime ge�ti�i d�neme tekab�l eder. 1948 y�l�nda aralar�nda T�rkiyenin de bulundu�u baz� �lkeler Marshall yard�m� alm��t�r. Amerikan�n Marshall yard�m�n�n sebebi, 2. D�nya Sava�� sonras� a��r� bi�imde geni�leyen �retim hacmini, konjonkt�rel nedenlerle, k�samamas�; k�samad�� bu kapasite fazlal�� sorununu ��nc� d�nyaya ihra� ederek ��zmek istemesidir. Amerikan�n birikim krizi, i�eride, alt kentle�menin te�vik edilmesi, ucuz ve uzun vadeli ev kredileri verilmesi (Bah�e kentler bu d�nemin �r�n�d�r) d��ar�da da, kapitalist t�rde ili�kilere uygun altyap�lar�n haz�rlanmas�na yarayacak bi�imde i�lev g�rm��t�r. Marshall yard�m� uyar�nca T�rkiye, �ok say�da trakt�r, karayolu yap�m arac� alm��t�r. Bu ikisinin yayg�n olarak kullan�ma girmesi, k�rsal yap�s�n�n d�n��m�nde ve kentle�menin ivme kazanmas�nda hayati �neme sahip olmu�tur.
Kentbilim literat�r�nde yer alan ba�l�ca d�rt kentle�me nedeni vard�r: (1) Bunlar itici nedenler, �ekici nedenler, iletici nedenler ve teknolojik nedenlerdir. �tici nedenler, k�rsal alan�n mahrumiyetliklerinden kaynaklanan nedenlerdir. �rne�in, bir yerde okul, hastane veya k�lt�rel imkanlar�n bulunmamas� gibi. Bu neden, d�nemin T�rkiye k�rsal� i�in ve hatta k��k �l�ekli kentleri i�in bile s�z konusu edilebilir. Ancak, tek ba��na itici nedenlerden kaynaklanan bir g�� ve ona ba�l� bir kentle�me olgusundan bahsetmek g��t�r.
Kentle�me nedenleri aras�nda g�sterilen bir ikincisi, �ekici nedenlerdir. Buna g�re kentin sa�lad�� e�itli servislerden dolay� k�rsal n�fusu kendisine �ekti�i, bir cazibe merkezi oldu�u s�ylenmektedir. �teden beri, k�rsal alandaki n�fuzlu ailelerin �ocuklar�n� okutmak ve sair gerek�elerle b�y�k kentlere g�� ettikleri bilinmektedir. Ancak bu etken de T�rk kentle�mesi i�in s�n�rl� bir etkiye sahip olabilir. ��nk�, bu tarz bir mobilite belli bir vars�ll�k d�zeyini gerekli k�lmaktad�r. �lgili d�nemin k�rsal ekonomisi g�z �n�ne al�nd��nda, bunun ne denli g�� oldu�u kendili�inden ortaya ��kar.
Kentle�me nedenleri aras�nda g�sterilen iletici nedenler, k�rla kenti birbirine ba�layan yollar�n geli�mesidir. Nitekim 50li y�llardan sonra, Marshall yard�m�n�n da etkisiyle, makineli karayolu yap�m�na giri�ilmi�, �ncesiyle k�yasland��nda muazzam uzunlukta bir karayolu a��na sahip olunmu�tur. Bu d�nemde, k�r�n kendi i�ine kapan�k yap�s� k�r�larak, k�rdan kente olan s�reli veya daimi ama�l� g��ler h�zlanm��t�r.
Son olarak, teknolojik nedenler, k�rdan kopmay� haz�rlayan teknolojik bir yenili�in kullan�ma girmesi ba�lam�nda bir t�r itici neden olarak da g�r�lebilir. Marshall yard�m�ndan sonra, k�rsal alana trakt�r�n girmesi, aile i�inde massedilen gizli i�sizli�in a��k i�sizlik haline gelmesine neden olmu�tur. Zira, trakt�r�n kullan�ld�� durumlarda ortalama d�rt ki�ilik emek gerektiren bir i�in tek ki�iyle yap�lmas� m�mk�n olmaktad�r. Zaten miras ve sair yollarla k��len topraklar aileyi beslemekten de uzakla�m��t�r. B�ylelikle, �o�u kez m

�EH�R PLANLAMA - �A�DA� �EH�RC�L�K

9/7/2010

�a�da� �ehircilik

MERS�N EVLER�

9/7/2010

Mersin Evleri
Mersinde evler genellikle ta� ve ba�dadi �eklinde yap�l�rd�. Fakirler ah�ap, bah�ecilikle i�tigal edenler bah�e i�inde yapt�klar� hu� denilen evlerde ya�arlard�. Zenginlere ait b�y�k yap�lar�n ta�lar� yelkenlilerle Lazkiyeden getirilmi�tir. Sonralar� Toroslardan kesilen kire� ta��, yomtulmak suretiyle yap�larda kullan�lm��t�r. Ba�dadi denilen yap�, iki taraf� tahta, ortas� har�la doldurulmu� bir yap� t�r�d�r. G�ne�in s�ca��n� i�eriye ge�irmedi�i i�in makbul bir yap� t�r� say�l�rd�. ��i d�� s�van�r, bazen d��na oluklu veya d�z �inko kunurdu.
Evler genellikle tek katl�d�r. �ki katl� olanlar y��ma ta� yap�lard�. Bunlar�n �st�ne cihann�ma tabir edilen bir ��kma yap�l�r, yaz�n s�cak g�nlerde burada oturulurdu. Ancak bu t�r yap�lar varl�kl� ki�ilere ait yap�lard�. Halen, Halk Bankas�n�n arkas�nda, eski Vali kona�� olan ve zengin bir Rundan kalma evde cihann�ma mevcuttur.
Ta� y��ma evlerin �st� kiremitle kaplan�rd�. O y�llarda yerlisi bulunmad�� i�in, Marsilya kiremitleri kullan�l�yordu. Genellikle Mersin evlerinin �n�nde sofa bulunurdu.
Eski tek katl� Mersin evlerinin �rnekleri halen Mesudiye ve Cami�erif mahallelerinde mevcuttur. Eski Rum evlerinin �rnekleri de, Azak han�n arka taraf�nda g�r�lmektedir.
B�y�k Yap�lar
Burada konu edece�imiz binalar�n bir k�sm� halen oldu�u �ekile yak�n durmda bulunmakta, bir k�sm� de�i�ikli�e u�ram�� halde ve bir k�sm� da art�k mevcut bulunmamaktad�r.
H�k�met Kona��
�n�a edildi�i durumu koruyan nadir eserlerdendir. Mersin 1864 y�l�nda kaza olunca, H�k�met kona��n�n bulundu�u yerde, �st� toprakla �rt�l� ve H�k�met dairesi olarak kullan�lan bir bina bulunuyordu. Zaptiya dairesi de bu binada idi.
Mevcut H�k�met Kona��, 1901 y�l�ndan sonra in�a edilmi�tir. Bunun i�in Mutasarr�f Cemal bey, �ehrin ileri gelenlerini toplam��, yard�m �a�r�s�nda bulunmu�tur. Halk in�aat giderlerine katk�da bulunmu�, Belediye meclisi de, Belediyenin iskele gelirinin d�rt y�ll��n� bu in�aata ba��lama karar� alm��t�r. H�k�met Kona��, arkas�ndaki eski hapishane ve jandarma Dairesi ile birlikte 18000 alt�n liraya mal olmu�tur. �n�aat 4 y�l s�rm��t�r. Mimarl��n�, o tarihte Belediye Meclisinde �ye olan ve sonrada Belediye Ba�kanl�� da yapan Abd�lkadir Seydavi yapm��t�r.
Atat�rk Evi
Atat�rk caddesi �zerindeki bu g�zel yap�, Rum zenginlerinden Mavromati ailesinin damad� olan Christmann isimli ki�i taraf�ndan 1897 y�l�nda in�a ettirilmi�tir. Christmann, Mersinde Alman Konsolosuydu ve eskiden bu binaya Palais de Christmann ad� veriliyordu.
Atat�rk�n 20.01.1925 tarihinde Mersine gelmesinden �nce ikameti i�in bir ev aranm�� ve bu ev uygun bulunarak Ankaraya iletilmi�, onlarca da uygun bulununca ev sahiplerine bildirilmi� ve aile gereken izni severek vermi�tir. Atat�rk ve e�i Latife Han�m�n kalacaklar� �st kat bo�alt�lm��t�r. Atat�rk bu evde 11 g�n kalm��t�r. Binada bir s�re Toros Koleji bulunmu� ve sonradan Atat�rk Evine d�n��t�r�lmek �zere K�lt�r Bakanl�� taraf�ndan kamula�t�r�lm��t�r.
�stasyon Binas�
1886 y�l�nda yap�lm�� ve yeni gar yap�l�ncaya kadar Mersin �stasyon Binas� olarak kullan�lm��t�r. Altkat� bilet gi�esi ve �st kat� M�d�r Lojman� olarak kullan�lan basit bir yap�yd�.
�ankaya �lkokulu
�imdiki Bit pazar�n�n kar��s�ndaki binad�r. Zengin Rum Mavromatinin kendi mal� olan bu bina, Cumhuriyetten evvel sahibi taraf�ndan Mavromation Partenagogion K�z Okulu olarak tahsis edilmi�tir. Mermer havuzlu olan ve 1890 tarihinde in�a edilen bu bina, Cumhuriyetten sonra, �nce 5 s�n�fl� �lkokul olarak e�itime a��lm��, sonradan sadece 4. ve 5. s�n�flar�n okumas�na ayr�lm��t�r.
Kurtulu� �lkokulu
Vali evi arkas�nda Kurtulu� Okulu olarak hizmet g�ren binad�r. Esat Hay�k ad�nda bir ki�i taraf�ndan 1883 tarihinde ev olarak yap�lm��t�r. 1923 y�l�nda Maarif Cemiyeti taraf�ndan kamula�t�r�larak okul haline getirilmi�tir.
�smet Pa�a �lkokulu
Bu bina halen bir�ok de�i�ikli�i ile Salim G�ven Okulunun bulundu�u binad�r. Tarla mektebi olarak an�lm��, daha sonra �smet Pa�a Okulu ad�n� alm��t�r. Son ilaveler hari� tek k

2000 GENEL N�FUS SAYIMININ �L BAZINDA GE��C� SONU�LARI EKTE D�RT TABLO HAL�NDE SUNULMAKTADIR.

9/7/2010

2000 Genel N�fus Say�m�n�n il baz�nda ge�ici sonu�lar� ekte d�rt tablo halinde sunulmaktad�r.

�lkemizde Cumhuriyetin ilan�ndan 1950 y�l�na kadar olan d�nemde,�l�m h�z�n�n azalmas� ve do�um h�z�n�n artmas� ile y�ll�k n�fus art�� h�z� y�kselmi�tir. 1923 ve 1955 y�llar� aras�nda T�rkiye"nin n�fusu, yakla��k iki kat artarak 13 milyondan 24 milyona ula�m��t�r. N�fus art�� h�z�n�n en y�ksek oldu�u d�nembinde 28.5 ile 1955-60 d�nemidir. 1950"li y�llardan sonra do�urganl�k azalmaya ba�lam��t�r. Ancak, do�urganl�ktaki azalma h�z�, �l�m h�zlar�nda meydana gelen azalmadan daha az oldu�u i�in n�fus b�y�meye devam etmi�tir. 1955 ile 1985 y�llar� aras�nda, n�fus yeniden ikiye katlanarak 24 milyondan 51 milyona ula�m��t�r. 1985 y�l�ndan sonran�fus art�� h�z� d��me e�ilimine girmi�tir. Y�ll�k n�fus art�� h�z�m�z; 1980-1985 d�neminde binde 24.9, 1985-1990 d�neminde binde 21.7 iken 1990-2000 d�neminde bu h�z binde 18.3"e d��m��t�r. N�fusumuz yakla��k son 75 y�lda be� kat artm��t�r.

2000 Genel N�fus Say�m� ge�ici sonu�lar�na g�re:
T�rkiye"nin 1990-2000 d�nemindeki y�ll�k n�fus art�� h�z� binde 18.3, il ve il�e merkezlerinin y�ll�k n�fus art�� h�z� binde 27.0, bucak ve k�ylerin y�ll�k n�fus art�� h�z� binde 3.9 olarak ger�ekle�mi�tir.
81 il i�inde en fazla n�fusu olan ilk �� il s�ras�yla �stanbul, Ankara ve �zmir"dir. 2000 y�l�nda �stanbul"un n�fusu 10 033 478, Ankara"n�n n�fusu 4 007 860 ve �zmir"in n�fusu 3 387 908 olarak ger�ekle�mi�tir.
81 il i�inde n�fus art�� h�z� en y�ksek olan ilk �� il s�ras�yla Antalya, �anl�urfa ve �stanbul"dur. 1990-2000 d�neminde Antalya"n�n y�ll�k n�fus art�� h�z� binde 42.2, �anl�urfa"n�n y�ll�k n�fus art�� h�z� binde 36.1 ve �stanbul"un y�ll�k n�fus art�� h�z� ise binde 33.2 olarak ger�ekle�mi�tir.
81 il i�inde n�fus art�� h�z� en d��k olan ilk �� il s�ras�yla Tunceli, Ardahan ve Sinop"dur. 1990-2000 d�neminde Tunceli"nin y�ll�k n�fus art�� h�z� binde -35.6, Ardahan"�n y�ll�k n�fus art�� h�z� binde -20.2 ve Sinop"u

NAZ�LL� KENT� PLANLI ALANLARINDA ODUNSU TAKSONLAR �ZER�NE FENOLOJ�K G�ZLEMLER

9/7/2010

NAZ�LL� KENT� PLANLI ALANLARINDA ODUNSU TAKSONLAR �ZER�NE FENOLOJ�K G�ZLEMLER

��NDEK�LER �ZET ................................................................................................................................... i ABSTRACT ........................................................................................................................... ii �NS�Z ................................................................................................................................ iii ��NDEK�LER ......................................................................................................................... iv S�MGELER D�Z�N� ................................................................................................................ v �EK�LLER D�Z�N� ................................................................................................................. v ��ZELGELER D�Z�N� ............................................................................................................. vi 1. G�R�� ............................................................................................................................ 1 2. MATERYAL VE Y�NTEM ................................................................................... 15 3. BULGULAR ............................................................................................................... 17 3.1. K�z�l�am (Pinus brutia Ten.) ................................................................................... 17 3.2. F�st�k�am� (Pinus pinea L.) ...................................................................................... 17 3.3. Toros Sediri (Cedrus libani A. Rich.) ..................................................................... 21 3.4. Toros G�knar� (Abies cilicica Carr.) ........................................................................ 21 3.5. Do�u Maz�s� (Biota orientalis Endl.) ...................................................................... 25 3.6. Arizona Servisi (Cupressus arizonica Greene.) ...................................................... 27 3.7. Demir A�ac� (Casuarina equisetifolia L.) .............................................................. 27 3.8. Akkavak (Populus alba L.) ...................................................................................... 30 3.9. Salk�m S��t (Salix babylonica L.) ......................................................................... 32 3.10. Adi Ceviz (Juglans regia L.) .................................................................................... 32 3.11. �ncir (Ficus carica L.) ............................................................................................... 36 3.12. Ak Dut (Morus alba L.) ............................................................................................ 36 3.13. Do�u ��nar� (Platanus orientalis L.) ....................................................................... 40 3.14. B�y�k �i�ekli Manolya(Magnolia grandiflora L.) ................................................ 40 3.15. G�ller (Rosa L.) ...................................................................................................... 44 3.16. G�libri�im (Albizzia julibrissin Durazz.) ................................................................. 44 3.17. K�br�s Akasyas� (Acacia cyanophylla Lindl.) ......................................................... 47 3.18. Yalanc� Akasya (Robinia pseudoacacia L.) ........................................................... 47 3.19. �kaliptus (Eucalyptus camaldulensis (L.) Herit.) .................................................. 52 3.20. Sarma��k (Hedera helix var. minima L.) ................................................................. 52 3.21. G�m��i Ihlamur (Tilia argentea Desf.) ................................................................... 56 3.22. Delice Zeytin (Olea europeae L.) ............................................................................ 56 3.23. Zakkum (N

GIS BASED URBAN POLICY DEVELOPMENT

9/7/2010

GIS BASED URBAN POLICY DEVELOPMENT

____________________
CONTENTS
____________________
Page
Contents…………………………………………………………………………….. VII
List of Tables……………………………………………………………………… IX
List of Figures …………………………………………………………………...... X
Chapter One
INTRODUCTION
1. Introduction…………………………………………................................ 1
1.1 Development of Geographic Information Systems………. 2
Chapter Two
GEOGRAPHIC INFORMATION AND
GEOGRAPHIC INFORMATION SYSTEMS
2.1 Geographic Information Systems : An Overview……….. 10
2.2 Geographical Information………………………………… 11
2.3 Geographic Information System………………………………………. 15
Chapter Three
GEOGRAPHIC INFORMATION SYSTEMS DATA MODELS
3 Data Models………………………………………….. 22
3.1 Definition of Data Models………………….…………….. 24
VIII
3.1.1 Vector Data Model………………………………… 27
3.1.2 Raster Data Model…………………………............ 28
3.1.3 Object Oriented Data Model………………............. 33
Chapter Four
GIS IN THE CONTEXT OF DEVELOPING COUNTRIES
4.1 Current Situation………………………………………………… 40
4.2 The Role and Current Trends of Information Technology in
Developing Countries……………………………………………. 43
4.2.1 Technology Transfer and GIS……………………………… 49
Chapter Five
CRITICAL APPROACH TO GIS-BASED
REPRESENTATION 57
Chapter Six
CASE STUDY 67
Chapter Seven
CONCLUSION 76
REFERENCES 79
IX
_____________________________
LIST OF TABLES
______________________________
Page
Table 2.1 Some Examples of Costs and Benefits of GIS………………………. 13
Table 2.2 Evaluation of GIS …………………………………………………….. 16
X
______________________
LIST OF FIGURES
______________________
Page
Figure 3.1 Le Corbosier"s Bordeaux-Passac…………………………………… 23
Figure 3.2 Representation of a Computer Screen………………………………. 23
Figure 3.3 The Role of a Data Model in GIS…………………………………… 25
Figure 3.4 Levels of Abstraction Relevant to GIS Data Models……………….. 27
Figure 3.5 Representation of Point, Line and Polygon Objects Using
The Vector Data Model…………………………………………….. 28
Figure 3.6 Raster Data Model………………………………………………….. 29
Figure 3.7 The Integration of Vector and Raster Data in a GIS……………….. 31
Figure 3.8 Field Data Model…………………………………………………… 32
Figure 3.9 Object Data Model…………………………………………………. 34
1
_________________________
Chapter One
INTRODUCTION
_______________________
1. Introduction
Today Geographic Information System (GIS) is being extensively used to model
and represent spatial phenomena in many disciplines. Particularly starting in early
1990s studies on representation and its social dimensions has increasingly drawn
attention and today representation in planning is one of major subjects. The current
trends show that this issue will continue to be subject of Geographic Information
Science in the future.
This study aims to examine the issue of representation of information and effects
of representation in policy development process. In this framework, firstly brief
history of GIS and representation of information introduced. In addition to that
interaction between policy making and representation is discussed. Secondly,
existing representation types in GIS technology are introduced. Thirdly, data models
are discussed and compared in terms of how data is structured and formalized and
following that transfer of GIS technology and implications of GIS are examined in
the context of developing countries. In the fourth chapter, effects and role of GIS on
representation from critical point of view are analyzed. In the light of discussions in
chapter four, how representation can affect our understanding of spatial phenomena
in real world and therefore policies are examined based on 1990 census results of
Metropolitan Municipality of Izmir at district level. Conclusions based on this study
are presented at the final chapter.
2
1.1. Development of Geographic Information Systems
The fist operational GIS softwares were developed 1960s and 1970s to handle and
process large and complex data sets than could be handled via traditional manual
methods.The first commercial GIS had been developed as Canadian GIS (CGIS) in
1963 for t

SULAMA �EBEKELER�NDE SANAT YAPILARI

9/7/2010

Sulama Şebekelerinde Sanat Yapıları

Sulama şebekelerinde kullanılan sanat yapıları �� gurup altında toplamak m�mk�nd�r.

a)İletim g�revi yapan sanat yapıları
b)Kontrol g�revi yapan sanat yapıları
c)Diğer sanat yapıları

A-İletim G�revi Yapan Sanat Yapıları
- Ge�iş yapıları (Rakortmanlar)
- Sifonlar
- D�ş� yapıları
- D�ş� havuzları
- Aked�kler
- T�neller
- Galeriler
- ��kelti havuzları

a)Ge�iş yapıları (Rakortmanlar)

Kanallarda enine kesit değişince (�rneğin dikd�rtgen kanaldan trapez kanala veya trapez kanaldan dikd�rtgen kanala ) değişik iki kesiti birbirine bağlayan ge�iş yapıları yapılarak enerji kayıpları azaltılır.
-D�z Rakortmanlar (Straight Transition)
-Kırık d�zlem rakortman (Brocken back Transition)
-Akım iplik�iklerine uygun rakortman (Streamlined Transition)

Rakortman uzunluğu L=( ) eşitliğinden hesaplanır. En �ok kullanılan tip olan kırık d�zlemli Rakortmanlarda 150  250 değerleri arasında olur.

b)Sifonlar

Bir sulama kanalı tabii bir akarsu tarafından kesildiğinde, akarsu kanal altından veya �st�nden sel ge�itleri ile kanala zarar vermeden ge�irebileceği gibi kanaldaki su dere yatağı altından bir boru ile karşı sahile g�t�r�lebilir. Derin vadiler i�indeki kuru derelerde k�pr� yapımına m�sait olmayan yol veya demiryollarında kanal olarak dolaşması ekonomik olmayan hallerde de sifonlar kullanılır.
Hidrolik a�ıdan sifon basın�lı olarak �alışan bir borudur. Memba ile mansap arasındaki tesviye farkı kanal debisinin ayarlanması ile d�zeltilebilir.
Sifonlar genel olarak d�rt �nemli kısımdan oluşur.
-Giriş yapısı
-Asıl sifon kısmı
-�ıkış yapısı
-Boşaltma ve kontrol yapılarıdır.

Giriş yapısında genellikle başlangı� kısmına bir ızgara tertip edilir.Kanal kesitinden boruya ge�işte bir rakortman yapılır. Burada rakortman trapez kesitinden daireye d�zg�n bir ge�işi sağlar.
�ıkış yapıları sifondan kanal kesitine d�zg�n bir ge�işi sağlar. Boşaltma kontrol kısmı ise sifon boyunca konan temizlik ve tahliye bacalarıdır. Tahliye bacasından girilmek suretiyle su boşaltma donatımı veya cazibe ile su boşaltılır.

c)D�ş� yapıları

D�ş� yapıları suyu y�ksek kotlardan, daha d�ş�k bir kota enerjisini kırarak emniyetli olarak indiren yapılardır. Topoğrafyanın gerektirdiği yerlerde tertip edilir. Genellikle yedek kanallarda veya yedek drenaj kanallarında kullanılırlar. Bu kanallar tesviye eğrilerine dik olarak ge�irildiği i�in arazi eğimlerinin b�y�k olduğu yerlerde �eşitli d�ş� tipleri tertiplenir. Farklı seviyede iki kanal arasında kullanılmaktadırlar.

-Dik d�ş�

A

B

-Eğik d�zlemli d�ş� (Ş�t)

A

B

-Borulu d�ş�

A

B

-Kaskat

A

B

Hangi tip d�ş� yapısına karar verileceği hakkında ekonomik nedenler rol oynamakla birlikte proje tatbikatında dik d�ş�ler 2.5 m y�ksekliğe kadar uygulanmaktadır. Kaskat uygulaması ise genellikle ekonomik a�ıdan uygun olmamaktadır. Froude sayısının 15 i aşmaması halinda ise 10 m den b�y�k olan d�ş�ler de tek bir eğik d�zlemli d�ş� yerine seri halde d�zenlenen eğik d�zlemli d�ş�ler tertip etmek uygun olacaktır.
Genel olarak bir d�

BELED�E KANUNU

9/7/2010

BELED�YE KANUNU

Kanun No. 5272

Kabul Tarihi : 7.12.2004

B�R�NC� KISIM

Genel H�k�mler

B�R�NC� B�L�M

Ama�, Kapsam ve Tan�mlar

Ama�

MADDE 1. - Bu Kanunun amac�, belediyenin kurulu�unu, organlar�n�, y�netimini, g�rev, yetki ve sorumluluklar� ile �al��ma usul ve esaslar�n� d�zenlemektir.

Kapsam

MADDE 2. - Bu Kanun belediyeleri kapsar.

Tan�mlar

MADDE 3. - Bu Kanunun uygulanmas�nda;

a) Belediye : Belde sakinlerinin mahalli m��terek nitelikteki ihtiya�lar�n� kar��lamak �zere kurulan ve karar organ� se�menler taraf�ndan se�ilerek olu�turulan, idari ve mali �zerkli�e sahip kamu t�zel ki�isini,

b) Belediyenin organlar� : Belediye meclisini, belediye enc�menini ve belediye ba�kan�n�,

c) Belde : Belediyesi bulunan yerle�im yerini,

d) Mahalle : Belediye s�n�rlar� i�erisinde yer alan, ortak ihtiya� ve �ncelikleri benzer �zellikler g�steren ve sakinleri aras�nda kom�uluk ili�kisi bulunan insanlar�n ya�ad�� idari birimi,

�fade eder.

�K�NC� B�L�M

Belediyenin Kurulu�u ve S�n�rlar�

Kurulu�

MADDE 4. - N�fusu 5.000 ve �zerinde olan yerle�im birimlerinde belediye kurulabilir. �l ve il�e merkezlerinde belediye kurulmas� zorunludur.

��me ve kullanma suyu havzalar� ile sit ve di�er koruma alanlar�nda ve meskun sahas� kurulu bir belediyenin s�n�rlar�na 5.000 metreden daha yak�n olan yerle�im yerlerinde belediye kurulamaz.

K�ylerin veya muhtelif k�y k�s�mlar�n�n birle�erek belediye kurabilmeleri i�in, meskun sahalar�n�n, merkez kabul edilecek yerle�im yerinin meskun sahas�na azami 5.000 metre mesafede bulunmas� ve n�fuslar� toplam�n�n 5.000 ve �zerinde olmas� gerekir.

Bir veya birden fazla k�y�n k�y ihtiyar meclisinin karar� veya se�menlerinin en az yar�s�ndan bir fazlas�n�n mahallin en b�y�k m�lki idare amirine yaz�l� ba�vurusu ya da valinin kendili�inden buna gerek g�rmesi durumunda, valinin bildirimi �zerine, mahalli se�im kurullar�, onbe� g�n i�inde k�yde veya k�y k�s�mlar�nda kay�tl� se�menlerin oylar�n� al�r ve sonucu bir tutanakla valili�e bildirir.

��lem dosyas� valinin g�r��yle birlikte ��i�leri Bakanl��na g�nderilir. Dan��tay�n g�r�� al�narak m��terek kararname ile o yerde belediye kurulur.

Yeni iskan nedeniyle olu�turulan ve n�fusu 5.000 ve �zerinde olan herhangi bir yerle�im yerinde, ��i�leri Bakanl��n�n �nerisi �zerine m��terek kararnameyle belediye kurulabilir.

S�n�rlar�n tespiti

MADDE 5. - Yeni kurulan bir belediyenin s�n�rlar�, kurulu�u izleyen alt� ay i�inde a�a��daki �ekilde tespit edilir:

a) Eskiden beri beldeye ait say�lan tarla, ba�, bah�e, �ay�r, mera, otlak, yaylak, zeytinlik, palamutluk, fundal�k gibi yerler ile kumsal ve plajlar belediye s�n�r� i�ine al�n�r.

b) Belediye s�n�rlar�n� dere, tepe, yol gibi belirli ve sabit noktalardan ge�irmek esast�r. Bunun m�mk�n olmamas� durumunda, s�n�r d�z olarak �izilir ve i�aretlerle belirtilir.

c) Belediyenin s�n�rlar� i�inde kalan ve eskiden beri kom�u belde veya k�y halk� taraf�ndan yararlan�lan yayla, �ay�r, mera, koru, kaynak ve mesirelik gibi yerlerden geleneksel yararlanma haklar� devam eder. Bu haklar i�in s�n�r ka��d�na �erh konulur.

d) �izilen s�n�rlar�n ge�ti�i yerlerin bilinen adlar� s�n�r ka��d�na yaz�l�r. Ayr�ca yetkili fen eleman� taraf�ndan d�zenlenen kroki s�n�r tespit tutana��na eklenir.

S�n�rlar�n kesinle�mesi

MADDE 6. - Belediye s�n�rlar�, belediye meclisinin karar� ve kaymakam�n g�r�� zerine valinin onay� ile kesinle�ir.

Kesinle�en s�n�rlar, valilik�e yerinde uygulanmak suretiyle taraflara g�sterilir ve durum bir tutanakla belirlenir. Kesinle�en s�n�r kararlar� ile dayana�� olan belgelerin birer �rne�i; belediyesine, mahalli tapu dairesine, il �zel idaresine ve o yerin m�lki idare amirine g�nderilir.

Kesinle�en s�n�rlar zorunlu nedenler olmad�k�a be� y�l s�re ile de�i�tirilemez.

S�n�r uyu�mazl�klar�n�n ��z�m�

MADDE 7. - Bir il dahilindeki beldeler veya k�yler aras�nda s�n�r uyu�mazl�� kmas� halinde ilgili belediye meclisi ve k�y ihtiyar meclisi ile kaymakam�n g�r��leri otuz g�n s�re verilerek istenir. Vali, bu g�r��leri de�erlendirerek s�n�r uyu�mazl��n� karara ba�lar. B�y�k�ehir belediyesi s�n�rlar� i�inde kalan il�e ve ilk kademe belediyelerinin s�n�r de�i�ikliklerinde b�y�k�ehir belediye meclisinin de g�r�� al�n�r.

�l ve il�e s�n�rlar�n�n de�i�tirilmesini gerektirecek s�n�r uyu�mazl�klar�nda 10.6.1949 tarihli ve 5442 say�l� �l �daresi Kanunu h�k�mleri uygulan�r.

Birle�me ve kat�lmalar

MADDE 8. - Bir belde veya k�y

�EH�R PLANLAMA - SULAMA �EBEKELER�NDE SANAT YAPILARI

9/7/2010

sulama �ebekelerinde sanat yap�lar�

�EH�R PLANLAMA - ABD"DEK� M�HEND�SLER HAKKINDAK� KANAAT

9/7/2010

abd"deki m�hendisler hakk�ndaki kanaat

ANAKENT

9/7/2010

��NDEK�LER

I. ANAKENTLE�ME (METROPOL�TANLE�ME)1
II. ANAKENT Y�NET�M MODELLER�2
A) GE��L�, K��K �L�EKL�, DAR AMA�LI ��Z�MLER2
1) Hizmet anla�malar�2
2) Hizmet Birlikleri3
3) �zel ama�l� �rg�tler3
B) UZUN S�REL� ANAKENT Y�NET�M MODELLER�4
1) Birle�tirmeler4
2) Yerel Federasyonlar4
3) Model Se�imi5
III. METROPOL�TAN ALANIN GEL��MES�N� ETK�LEYEN �NEML� ETKENLER5
1) Co�rafi Etkenler6
2) Demografik Etkenler6
3) Kentlerdeki Kamu Hizmetleri7
a) Konutlarla �lgili Hizmetler7
b) Ula��m Hizmetleri8
c) Sa�l�� Koruma Hizmetleri8
d) �e�itli Hizmetler9
IV. T�RK�YE"DE ANAKET Y�NET�M�10
KAYNAK�A12

I. ANAKENTLE�ME (METROPOL�TANLE�ME)
"Metrepolitan alan" yaln�zca bar�nd�rd�klar� n�fusun yo�unlu�u dolay�s�yla de�il, ayn� zamanda kamu ve �zel sekt�r i� kollar�n�n buralarda faaliyet g�stermesi, e�itim ve sanat y�n�nden birer merkez olmalar� nedeniyle de �a�da� d�nyan�n birer simgesi haline gelmi�lerdir.
Kentlerin al��lmam�� l��lerde b�y�mesi sonunda kent ile k�y aras�ndaki ay�r�m mesafeler y�n�nden kaybolmaya y�z tutunca, mahalli idarelere ili�kin sorunlar� daha b�y�k co�rafi �niteler i�inde ele almak zorunlu hale gelmi�tir.
Tan�m: geni� bir city (ABD"de beledi kurulu�lar�n y�ksek derecesini olu�turan yo�un n�fuslu yerle�me merkezi) ve onu �evreleyen �ok say�da uydu kentsel topluluklar. �dari y�nden ayr� olmakla birlikte do�al ve ekonomik bir ayniyet g�sterirler.
Bir ba�ka tan�ma g�re de, bir merkezin ve/veya kentsel b�lgenin etraf�nda kutupla�m�� ve devaml� geni�leme halindeki topluluklar�n geni� bir alanda toplanmalar�d�r. Bu toplanma fiziki ya da co�rafi anlamda de�il; idari anlamdad�r. Bir ba�ka s�yleyi�le, metropolitan alanda bir �ekirdek kent vard�r. Bu �ekirdek kent adeta bir cazibe merkezidir. Bunun etraf�nda yine bir �ok irili - ufakl� kentler vard�r. Bu sonuncular�n varl�� ve ya�am� asl�nda cezibe merkezi olan �ekirdek kentten kaynaklanmaktad�r. Uydu kentler diyebilece�imiz di�erleri ile bir arada ele al�n�r ve bunlar�n t�m� i�in ayr� bir y�netim tarz� benimsenirse kar��m�za "metropolitan alan" kavram� ve idaresi ��kar.
Belli b�y�kl�kleri a�m��, �rne�in n�fusu 1 milyonu a�m�� kentlere metropalitan kent, k�saca anakent ad� verilmektedir. E�er bir anakentin n�fuu 1 milyona yakla�m��, �zekteki bu kente, y�nekent uzakl�� i�indeki yerle�melerin kentle�me h�z�, �ze�in kentle�me h�z�na yakla�m�� ve onu ge�mi� ise, �zekteki kent ile �evresindeki yerle�melerin olu�turdu�u b�t�ne metropolitan b�lge ad� verilmektedir. Bu kentsel b�t�nlerin geli�mesinin, kentle�menin ba�l�ca �zelli�i olmas�na da "metropolitanle�me" (anakentle�me) hareketi ad� verilmektedir.
Geli�mi� �lkelerde metropolitanle�me varl�kl� s�n�flar�n kent �ze�inin g�r�lt�s�nden pisli�inden, yeni ve temiz semtlere ka�ma isteklerinden do�maktad�r. (Kaynak: Halil Nadaro�lu, Mahalli �dareler, 1994, s. 111 - ey�p G. ��bir, Kentle�me Metropolitan Alan ve Y�netimi, 1982, s. 70-75 - Ru�en Kele�, Kentle�me Palitikas�, 1997, s. 43-46).
II. ANAKENT Y�NET�M MODELLER�
Anakentlerde kentle�me, planlama ve imar hizmetleriyle �teki kamu hizmetlerinin etkin ve verimli bir bi�imde g�r�lebilmesi amac�yla, yery�z�nde denenmi� t�rl� modeller birka� k�mede toplanabilir. Birinciler, ge�ici ve k��k �l�ekli ��z�mler olarak, ikinciler ise uzun s�reli modeller diye adland�r�labilir. Ge�ici ve k�sa s�reli ��z�mler;
a)Y�netimleraras� hizmet olu�malar�
b)Hizmet birlikleri
c)�zel ama�l� anakent �rg�tleri
Uzun s�reli ��z�mlere �rnek olarak;
a)Birle�meler ve
b)Yerel federasyonlar g�sterilebilir.
A) GE��L�, K��K �L�EKL�, DAR AMA�LI ��Z�MLER
1) Hizmet anla�malar�
Burada yerel birimler ya kendi aralar�nda ya da kamusal ya da �zel kurulu�larla hizmet al�m sat�m� i�in anla�malar yaparlar. Hizmetleri sat�nalmak i�in anla�malar yapmak kimi yerel y�netimlere daha ucuz, kolay ve etkin gelebilir. ABD"nin bir�ok eyaletinde yayg�n olarak uygulanan bir y�ntemdir.
Hizmet anla�malar� yoluyla kimi hizmetleri sat�nalma yolunun, savurganl�� nleme, �zel ama�l� �rg�tler olu�turma gere�ini ortadan kald�rma gibi �st�nl�kleri yan�nda, yerel birimlerin varl�klar�n� ortadan kald�rmama gibi olumlu sonu�lar� da vard�r. ��nk� bu anla�malar �zel hukuktaki isten� �zg�rl�� ilkesine uygun olarak yap�l�r. Bununla birlikte anakenti olu�turan yerel birimler aras�ndaki ��kar �at��malar�, b�t�n anakent i�in ba�lay�c� anla�malar yapman�n olanakl� olmay��, anla�malar�

DAR��AFAKA L�SES� KAMPUSU-MASLAK

9/7/2010

SONU�

Fen liselerinin e�itim programlar�n�n a��rl��,burada okuyan �ocuklar�n k��k ya�tan itibaren evlerinden uzak olmalar�, onlar�n ruhsal geli�imlerini olumsuz etkilemektedir. Yap�lan ara�t�rmalarda g�r�lm��t�r ki bu ��rencilerin %30 a yak�n�n�n psikolojileri bozulmu�tur. Bu noktada mekan�n �nemi ortaya ��kmaktad�r. Mimari bi�imleni�e etki eden veriler g�z �n�ne al�nd�ktan sonra tasar�mc�n�n buradaki mekanlar� de�il YA�ANTIYI tasarlamal� ve sonu�ta da mekana ula�mal�d�r.��rencilerin en az 3 y�l burada kalacaklar� d��n�lecek olursa buradaki ya�ant�n�n tasarlanmas�n�n ne kadar �nemli oldu�u ortaya ��kar.��rencilerden yola ��karak �OKLUK fikriyle araziyi kullanan,insani boyutlara duyarl�,akan,program�n par�alanarak ��rencilere sahiplik duygusu kazand�racak,birbiri i�ine akan mekanlarla s�reklili�in sa�lanmas� kullan�c�lar�n ruhsal ve bedensel olu�umlar�na ve mutluluklar�na olumlu katk�da bulunaca��n� inan�yorum.
�lkemizin ileride her alanda kalk�nmas�n� sa�layacak olan bu ��rencilere verilen de�er neredeyse t�m vakitlerini ge�irdikleri okul ortamlar�nda kendilerine g�sterilmelidir.

SONU�
Fen liselerinin e�itim programlar�n�n a��rl��,burada okuyan �ocuklar�n k��k ya�tan itibaren evlerinden uzak olmalar�, onlar�n ruhsal geli�imlerini olumsuz etkilemektedir. Yap�lan ara�t�rmalarda g�r�lm��t�r ki bu ��rencilerin %30 a yak�n�n�n psikolojileri bozulmu�tur. Bu noktada mekan�n �nemi ortaya ��kmaktad�r. Mimari bi�imleni�e etki eden veriler g�z �n�ne al�nd�ktan sonra tasar�mc�n�n buradaki mekanlar� de�il YA�ANTIYI tasarlamal� ve sonu�ta da mekana ula�mal�d�r.��rencilerin en az 3 y�l burada kalacaklar� d��n�lecek olursa buradaki ya�ant�n�n tasarlanmas�n�n ne kadar �nemli oldu�u ortaya ��kar.��rencilerden yola ��karak �OKLUK fikriyle araziyi kullanan,insani boyutlara duyarl�,akan,program�n par�alanarak ��rencilere sahiplik duygusu kazand�racak,birbiri i�ine akan mekanlarla s�reklili�in sa�lanmas� kullan�c�lar�n ruhsal ve bedensel olu�umlar�na ve mutluluklar�na oluml

KENTLE�ME

9/7/2010

B�LG� SUNUMU VE HAR�TA TASARIMI

9/7/2010

B�LG� SUNUMU ve HAR�TA TASARIMI
CBSde veri tabanlar�n�n olu�turulmas�n�n ard�ndan konumsal sorgulama ve analiz i�lemleri tamamlan�p, son olarak, veri/bilgilerin sunulmas� (data output) a�amas� gelir. Yap�lan i�lemler ve her t�rl� analiz sonras�nda sonu�lar tablosal form veya di�er anla��labilir �ekil ya da dijital formatlarda kullan�c�ya aktar�lmak �zere d�zenlenir. Genel anlamda kabul g�ren en �nemli ��kt� �r�n� haritad�r. Sonu�ta, kullan�c� ya da karar-verici harita �zerindeki bilgilere g�re kendini y�nlendirir. Dolay�s�yla �retilecek haritalar, ihtiyaca cevap verecek nitelikte haz�rlanm�� olmal�d�r. �ncelikle, haritada sunulacak co�rafik detaylar belirlenen bir koordinat sistemine dayand�r�l�r. Referans olarak al�nacak koordinat sistemleri kartezyen koordinat sisteminde olabilece�i gibi co�rafik koordinat sistemi ya da herhangi bir projeksiyon sisteminde de olabilir. Bu durumda harita tasar�m� referans al�nan koordinat sistemindeki detaylar�n �ekil, uzunluk ve alan gibi �l�� de�erlerini yans�tacak do�rulukta olmal�d�r.
CBSnin genel ��kt� formu olan haritalar d��nda, grafik-olmayan bilgilerin sunulmas� da b�y�k �nem ta��r. Genelde kartografik-olmayan ��kt� olarak nitelendirilen bu t�r bilgilerin g�sterimi tablo ya da grafik (chart) �ekillerle olur. Daha �ok karakter bilgisi niteli�indeki bu t�r ��kt�lar bilgisayar ekranlar�nda veya rapor halinde standart ka��t ortamlar�nda sunulur. CBSde konum analizleri neticesinde elde edilen tan�msal bilgiler daha �ok istatistiksel yorumlar i�in �retilir CBS sonu� �r�nlerinin sunulma �ekillerinden biri de multimedya y�ntemidir. Bu ama�la, foto�raf g�r�nt�leri, yaz�lar, grafikler, ses ve video g�r�nt�leri birbirine link edilerek haritalar�n ya da konumsal analiz sonu�lar�n�n �ok daha etkin bir g�rsel yakla��mla kullan�c�ya sunulmas� sa�lan�r.
Geleneksel konum bilgisi sunma �ekli olan haritalar, co�rafik detay �zelliklerini benzer sembollerle yans�tacak tematik harita, topograf�k veya di�er formlardaki haritalar �eklinde �retilirler. Bunlar�n yan�nda �zel ama�l�, �rne�in yang�n riski olan alanlar� veya orman y�r�y�� yollar�n� g�steren haritalar�n �retilmesi de d��n�lebilir. Bir�ok CBS yaz�l�m� bu t�r sonu� ��kt�lar�n�n sunulmas�na geni� anlamda format deste�ine y�nelik �zel ama�l� mod�ller i�ermektedir. Dijital veya bilgisayar uyumlu ��kt�lar, genelde bir bilgisayar dosyas�, optik disk veya di�er kay�t ortamlar�nda saklanabilecek, okunabilir, yaz�labilir ve bilgisayar sistemleri aras�nda transfer edilebilir olmal�d�r. Bilhassa Internet ortam�nda fiber-optik ve telefon hatlar� �zerinden verilerin aktar�labilmesi de gerekir. Dijital olarak sunulan veriler literat�rde softcopy olarak ta adland�r�l�r.
Dijital bilgiler yan�nda kullan�lan di�er bilgi sunu� �ekli de, analog ya da ka��t-uyumlu harita, grafik ve tablo �eklindeki hardcopy ��kt� bi�imleridir. Bu t�rden ��kt�lar�n sunulmas� i�in iki temel yakla��m izlenir. Bunlar, ge�ici-olarak, elektronik ekranlarda yap�lan sunumlar ile; kal�c�-olarak, ka��t veya plastik tabanl� malzemeler ile yap�lan sunumlard�r.
Harita bile�enleri
Son y�llarda, CBS yaz�l�mc�lar� taraf�ndan �zellikle grafik sunu�lar�n �ok daha estetik olarak sunulmas�na y�nelik �zel harita-ara�lar� geli�tirmektedir. Harita lejant�, ba�l�k yaz�lan, koordinat i�aretlemeleri, y�n oklar�, �l�ek ban, zengin renk se�imi, sembolle�tirme, kolay yaz� ekleme gibi �zellikler bunlardan bazdand�r. Haritalar�n, de�i�ik renk ve kal�nl�klarda �izgisel, dolu ve s�rekli ya da g�lgeli renklerle g�sterilmesi de bu �zellikler aras�ndad�r. Sonu�ta, kartografik anlamda, kullan�c� a��s�ndan sanatsal i�erikli, kaliteli, do�ru ve �ekici bulunacak nitelikte harita �retimi ama�lan�r. Harita �zerinde en az�ndan olmas� gereken temel bilgiler vard�r. �ekil 6. l de g�sterilen bu bilgiler, harita bile�enleri olarak ta nitelendirilir. Bir haritan�n kullan�c� a��s�ndan anlaml� olmas� bu bile�enlerin kaliteli sunum bi�imlerine ba�l�d�r. Harita �zerinde detaylar�n belirginle�tirilmesi i�in, ortak anlamda kullan�lan bir�ok ��kt� format fonksiyonu olmas�na kar��n, genelde dikkate al�nmas� gereken temel fonksiyonlar a�a��daki gibidir.
a)Harita kenar bilgileri (map annotations)
b)Harita yaz�lar� (text labels)
c)Yaz� �ablonlar� ve �izgi stilleri (texture pattern and �ne styles)
d)Grafik semboller (graphic symbols)
Harita kenar bilgileri
Kenar veya di�er bir deyi�le kitabe bilgileri harita �zerindeki genel bilgilerin a��klanmas�na yard�mc� olan bir anlamda harita kimlik bilgilerini teme

�EH�R PLANLAMA - K�RESELLE�ME

9/7/2010

k�reselle�me

GECEKONDU YIKIMLARI VE KONUT SORUNU

9/7/2010

Gecekondu Y�k�mlar� ve Konut Sorunu "Eski bir k�lt�re sahip bir �lkenin manifakt�r ve k��k �retimden b�y�k sanayiye, �stelik elveri�li ko�ullarla �abukla�t�r�lm�� b�ylesine h�zla ge�ti�i bir d�nem, ayn� zamanda ileri d�zeyde bir konut darl�� d�nemidir. Bir yandan, k�rsal i��i y��nlar�n�, birdenbire, sanayi merkezlere d�n��en b�y�k kentler �ekmekte; �te yandan da, bu eski kentlerin yap� d�zenlemeleri yeni b�y�k sanayi ko�ullar�na ve buna tekab�l eden trafi�e uymamakta; sokaklar geni�letilmekte, yenileri a��lmakta ve kentlerin ortas�ndan demiryollar� ge�irilmektedir. Tam i��ilerin y��nlar halinde kentlere akt�� s�rada, i��i meskenleri b�y�k �l��de y�kt�r�lmaktad�r. ��iler ve k��k t�ccarlar ve m��terileri i��iden olu�an zanaat��lar i�in aniden ortaya ��kan konut darl�� burdan gelmi�tir." (ab�) [1*] "Bug�nlerde bas�nda �ylesine b�y�k bir rol oynayan s�zde konut darl��, i��i s�n�f�n�n genellikle k�t�, a��r� kalabal�k ve sa�l��a ayk�r� konutlarda ya�amalar�n� i�ermemektedir. Bu darl�k g�n�m�ze �zg� bir �ey de�ildir; hatta, bu, daha �nceki b�t�n ezilen s�n�flar kar��s�nda farkl� bir yere sahip olan modern proletaryaya �zg� bir s�k�nt� da de�ildir. Tam tersine, b�t�n ezilen s�n�flar b�t�n d�nemlerde olduk�a ayn� bi�imde bir s�k�nt�y� �ekmi�lerdir. Bu konut darl��na son vermek i�in bir tek ara� vard�r: i��i s�n�f�n�n egemen s�n�flarca s�m�r�s�ne ve ezilmesine t�m�yle son vermek. Bug�n konut darl�� ile kastedilen, n�fusun ani bir �ekilde kentlere ak�� sonucu i��ilerin k�t� konut ko�ullar�n�n kendine �zg� bir �ekilde yo�unla�mas�d�r; kiralardaki �ok b�y�k art��, tek evlerdeki daha da b�y�k yo�unla�ma ve hatta baz�lar� i�in, ya�amak i�in bir yer bulma olanaks�zl��. Ve bu, konut darl��ndan bu kadar �ok s�zedilmesi, yaln�zca i��i s�n�f�yla s�n�rl� kalmay�p ayn� zamanda k��k-burjuvaziyi de etkiledi�i i�indir." [2*]Engelsin bundan yakla��k y�z y�l �nce yapt�� bu belirlemeler, aradan ge�en t�m zamana kar��n, hala ge�erlili�ini korudu�u ��phesizdir. ��yle her bireyin kendi ya�ad�� evreye ve kendi ya�am ko�ullar�na genel bir bak�� bile, bu belirlemelerin ne denli ge�erli ve evrensel nitelikte oldu�unu anlamay� sa�layacakt�r. Bizim gibi, emperyalizme ba��ml� ve emperyalist s�m�r� alt�nda olan �lkelerde, Engelsin ortaya koydu�u ger�ekler, �ok daha �arp�c� niteliktedir. Bizim gibi geri-b�rakt�r�lm�� lkelerde kapitalizm kendi i� dinami�i ile geli�medi�inden, yani d�� dinamikle, emperyalizmin istek ve ��karlar�na uygun olarak yukar�dan a�a��ya geli�tirildi�inden, �arp�k ve dengesizdir. Dolay�s�yla, k�rsal alanlardan g�� ve buna ba�l� olarak ortaya ��kan sosyal sorunlar (ki konut sorunu bunlardan birisidir), �ok daha b�y�k ve �arp�kt�r. Bu �arp�kl�k, k�rsal n�fusun olabildi�ince azalt�lmas� y�n�ndeki ekonomi-politikayla birle�erek, daha da b�y�k �arp�kl�klar olu�turmas� ka��n�lmaz olmu�tur. Genel olarak k�rsal alandan g�� eden n�fus, her durumda, sanayi merkezlerinde, yani kentlerde, i�

TOPLUM MERKEZLER�

9/7/2010

TOPLUM MERKEZLER�

G�n�m�zde t�m toplumlar �ok h�zl� bir de�i�me s�recinden ge�mektedir. Sanayile�me, kentle�me ve modernle�me, ula��m ve haberle�menin yayg�nla�mas�, insanlar�n �lke i�inde birbirleriyle ve di�er �lke toplumlar�yla olan ili�kilerinin �ok yo�un bir �ekilde geli�mesine neden olmu�tur. �nsanlarda daha iyi ya�ama iste�i artm�� ve d�nyadaki geli�melere ayak uydurma �abalar� yo�unla�m��t�r. �lkemizde toplumu her y�nden geli�tirmek daha ileriye g�t�rmek amac�yla, sosyal k�lt�rel alanlarda b�y�k gayretler ve at�l�mlar i�ine girilmektedir. Ancak, t�m �abalara kar��n de�i�im s�recine toplumlar�n ayak uydurmas� g�� olmakta, �e�itli sorunlarla kar��la��lmaktad�r.
- �lkemizde, h�zl� toplumsal de�i�me, kentle�me ve g��n yaratt�� pek �ok sorun ya�anmaktad�r. Ortaya ��kan sorunlardan toplumun her kesimi etkilenmektedir. �rne�in; k�yden kente y��nlar halinde g��ler, k�yle�en kentler, n�fus art��, sa�l�ks�z yerle�im merkezlerinin olu�mas�, artan i�sizlik ve yoksullu�a kar��n hizmetlerin yetersiz kalmas�, e�itimsizlik, k�lt�rel ��z�lme, bulundu�u topluma uyumsuzluk, ku�aklar aras� �at��ma, aile ba�lar�n�n ve kom�uluk ili�kilerinin zay�flamas�, toplumsal de�erlerde ��z�lme, su�a y�nelme ve zararl� al��kanl�klar edinme e�ilimlerinin artmas� gibi bir �ok sorunlar ortaya ��kmakta bu sorunlar o toplumdaki her kesimi etkilemektedir. Bu sorunlar baz� b�lgelerde (Do�u ve G�neydo�u Anadolu B�lgeleri) ve b�y�k kentlerin gecekondu b�lgelerinde daha yo�un ya�anmakta, bu nedenle b�lgeleraras� ve kent i�i farkl�l�klar g�zlenmektedir.
- Bu sorunlar, bireylerin ve gruplar�n kaderinden, eksikli�inden ya da yanl�� davran��lar�ndan kaynaklanmad�� gibi ��z�m� de bireylere ve gruplara b�rak�lamayacak kadar �nemlidir ve sosyal devletin y�k�ml�l�� olarak g�r�lmektedir. Sorunun �ok y�nl� olmas� bireylerin ve gruplar�n bu sorunlar�n �stesinden yaln�z ba�lar�na gelmelerini engellemektedir. Bu nedenle, yard�mc� olacak meslek elemanlar�na ve kurulu�lara gereksinim vard�r. E�er bu t�rl� temel sorunlar zaman�nda m�dahale edilip ��z�m� y�n�nde �al��lmazsa �ok daha �nemli boyutlara ula�mas� ka��n�lmazd�r.
- Kentlerimizde n�fusun h�zl� artmakta olu�u ihtiya� i�erisindeki gruplara yeterli �e�itlilik, h�z ve etkinlikte hizmet g�t�r�lmesini g��le�tirmekte h�zl� kentle�me ve toplumsal de�i�menin yaratt�� a��r sorunlarla kar�� kar��ya kalan yoksul hanelerin olu�turdu�u gecekondu ailesi �evrelerinde yeterli destek ve rehberlik hizmetleri bulamamaktad�r.
- Oysa daha sa�l�kl�, daha �a�da� kentler yaratabilmenin �n ko�ulu; gecekondulusu ve kent merkezlisi ile ya�ad�� y�releri benimseyen, seven sorunlar�n� hisseden, ��z�m yollar� �neren ve arayan kat�l�mc� kentlilerin say�s�n� artt�rmaktad�r.
- Bunu ger�ekle�tirmek i�in teknolojik ve ekonomik alanlardaki de�i�meler �nemli bir temel olu�turmakla birlikte g�n�m�zde kalk�nmaya, de�i�meye halk�n her bak�mdan haz�r duruma getirilmesi ve bu s�rece kat�l�m�n�n sa�lanmas� �nem kazanmaktad�r. Bu d��nce kalk�nman�n maddi unsurlar�n�n yan� s�ra bir anlay�� de�i�ikli�ini gerekli k�lmaktad�r. Toplumun sosyal fonksiyonlar� g�z �n�ne al�nmaks�z�n tek ba��na ekonomik kalk�nma faaliyetine y�nelmek yeterli olmamaktad�r. Bu nedenle, bireylerin de�i�ime; anlay��, tutum ve davran�� olarak haz�rlanmas� ve uyumlar�n�n sa�lanmas� zorunludur.
- Bu gerek�eden yola ��karak, Sosyal Hizmetler ve �ocuk Esirgeme Kurumu Genel M�d�rl�� a�da� sosyal hizmet politikalar� ba�lam�nda Kurum odakl� hizmetlerinin yan� s�ra, aileye ve kad�na y�nelik koruyucu-�nleyici, e�itici-geli�tirici, tedavi ve rehabilite edici hizmetleri yerine getirmek �zere 1992 y�l�nda Toplum Merkezi Projesi"ni haz�rlayarak 1993 y�l�nda toplum merkezi hizmetlerini ba�latm��t�r.
YASAL DAYANAK
- 2828 Say�l� Sosyal Hizmetler ve �ocuk Esirgeme Kurumu"nun 3.Maddesi gere�ince d�zenlenen "Sosyal Hizmetler ve �ocuk Esirgeme Kurumu"na Ba�l� Toplum Merkezleri Y�netmeli�i" 11.07.2000 tarih ve 24106 say�l� Resmi Gazete"de yay�mlanarak y�r�rl��e girmi�tir.
TANIM
- "Toplum Merkezleri" h�z

AIR QUALITY MODELING AND DECISION MAKING STUDIES FOR �ZM�R

9/7/2010

AIR QUALITY MODELING AND DECISION MAKING STUDIES FOR �ZM�R

CONTENTS
Page
Contents ................................................................................................................ IX
List of Tables ....................................................................................................... XII
List of Figures .................................................................................................... XIV
Chapter One
INTRODUCTION
1.1 Introduction........................................................................................................1
1.2 Aim of Study......................................................................................................4
1.3 Scope of Study ...................................................................................................5
1.4 Thesis Outline ....................................................................................................6
Chapter Two
AIR QUALITY MANAGEMENT AND
DECISION MAKING
2.1 Air Quality Management Plans..........................................................................7
2.2 Decision Support Systems ...............................................................................12
2.3 Air Quality Management in Turkey.................................................................15
X
Chapter Three
LITERATURE REVIEW
3.1 Air Quality Management Studies.....................................................................18
3.1.1 AMIS........................................................................................................18
3.1.2 URBIS......................................................................................................22
3.1.3 URBAIR...................................................................................................24
3.1.4 IPIECA-UAQM .......................................................................................25
3.1.5 Others .......................................................................................................27
3.2 Example Decision Support Systems ................................................................28
Chapter Four
MATERIALS AND METHODS
4.1 Air Quality Modeling.......................................................................................32
4.1.1 Model Theory and Used Models..............................................................32
4.1.2 Data Requirement ....................................................................................39
4.1.3 Model Evaluations ...................................................................................42
4.1.4 Model Scenarios.......................................................................................43
4.2 Emission Estimates ..........................................................................................44
4.3 Visualization ....................................................................................................48
Chapter Five
METEOROLOGICAL AND AMBIENT AIR
QUALITY EVALUATIONS
5.1 Meteorology .....................................................................................................49
5.2 Ambient Air Quality ........................................................................................62
XI
Chapter Six
RESULTS OF EMISSION INVENTORY
6.1 Industrial Emissions.........................................................................................66
6.2 Emissions from Domestic Heating ..................................................................85
6.3 Traffic Emissions .............................................................................................96
6.4 Total Emissions................................................................................................96
Chapter Seven
MODEL RESULTS AND DISCUSSION
7.1 Air Quality Predictions ....................................................................................99
7.2 Evaluation of Predicted Concentrations....................................

KENTLER VE GATS

9/7/2010

KENTLER, KAMUSAL ALAN VE GATS

G�R��

�kinci D�nya Sava�� sonras�nda kurulan D�nya ekonomik sistemi D�nya Bankas�,IMF ile birlikte GATT" tan (G�mr�k tarifeleri Genel Anla�mas�) ile birlikte Uluslararas� Ticaret �rg�t� kurulmas� i�in �abalar ba�lam�� fakat bu �al��malar�n sonu�lanmas� mevcut d�nya konjonkt�r�nde m�mk�n olmam��t�r. GATT g�r��meleri kapsam�nda Eyl�l 1986"da Uruguay"da ba�layan, 15 Aral�k 1993"te tamamlanan g�r��meler ve 15 Nisan 1995"te Marake�"te imzalanan anla�ma sonucu D�nya Ticaret �rg�t� kurulmas� kararla�t�r�lm��t�r.Bu anla�ma 1 Ocak 1995"ten itibaren y�r�rl��e girmek �zere haz�rlanm�� ve TBMM"de 26 Mart 1995"te onaylanmas� sonucu da i� hukuka dahil olmu�tur.DT�" � 29 anla�ma ve bunlara ba�l� anla�malardan olu�an d�nya ticaretini d�zenleme amac�ndaki bir dizi anla�madan olu�ur.DT� kurulu� anla�mas�na dahil olan 29 ana anla�madan biri de GATS (General Agreement on Trade And Services=Hizmet Ticareti Genel Anla�mas�) "t�r.
GATS ,DT� kurulu� anla�malar� i�erisinde hizmet alanlar�n� ticaretin konusu olarak tan�mlamas� ve bu alanlar�n b�t�n�n� dereg�lasyona (yeniden d�zenleme) tabi tutularak liberalize edilerek piyasaya a��lmas�n� �ng�rmesiyle ayr�l�r.�ncelikli hedefiyse �lkelerin mevcut durumunu tespit ve bu durumdan liberalizasyon a��s�ndan geri d�n��n engellenmesidir.
Bu �al��ma genel olarak GATS" �n ve ba�l� anla�malar�n kapsama alanlar�n� incelemeye �al��makla birlikte, �zel olarak GATS"�n kent hayat�na ve kent planlamaya etkilerini incelemeyi hedefliyor.
B�yle bir inceleme �abas�n�n i�erisinde bu �al��man�n sahibi tarafs�zl��a inanmaz.Tarafs�zl�k iddias�nda da de�ildir.Yaln�z tarafl�l��n�n bir k�rle�meye,ele�tirel-analitik d��nme �abas�n�n kayb�na neden olmamas�na u�ra��r.Kaderini ve hakikatini bu �lkenin insanlar�yla �zellikle yoksullar�yla bir g�r�r.Onlar�n kaderinden ayr� bir kader pe�inde de�ildir. Bilinen anlamda kaderle aras� da hi� iyi de�ildir zaten…..!
Bu topraklar�n yoksullar�yla birlikte sorular sorup yan�t arayabilmeyi ve uygulamay� �nemser.Hayatla alaka kurmaya u�ra�mayan bilgiden pek hazzetmez.Tuttu�u taraf�n genelinin aksine tamamlanm��, hatta ba�lang�c� yap�lm��, yan�tlar� oldu�una inanmaz.Birlikte soru sorup birlikte yan�tlar bulmay� �nemser.�cat edilen "s�z-eylem" ne kadar "�zg�rl�k��" olursa olsun bunu in�a eden s�re� "�zg�rl�k��" de�ilse bu durumun hi� de "�zg�rl�k��" sonu�lara yol a�mayaca��na da inan�r.
Bilginin sermayeye d�n��mesinden de, apolet gibi omuzlarda ta��nmas�ndan da ho�lanmaz.Bilinen gerek�elerle ya�ad�� g�nlerin tarihsel bir d�n��m�n e�i�i oldu�unu d��n�r.Fakat bu d�n��m� (gelece�ini mesle�ini etkileyecek durumlar� �nemseyerek) yaln�zca kendisinin ya da mesle�inin nas�l etkilenece�ini hesaplayarak tart��may� halk�na kar�� ,en hafifinden, aymazl�k sayar.Bu s�z konusu meslek alanlar�n�n GATS"tan nas�l etkilenece�ini �nemsemedi�i anlam�na gelmez.
GATS"ta hizmet ticaretinin konusu olarak tan�mlanan dolay�s�yla ticarete ve kar h�rs�na konu olan alanlar�n �o�unun insanlar�n ya�amas� i�in temel gereksinme alanlar� oldu�unu, dolay�s�yla b�yle bir duruma konu edilmesinin s�z konusu bile olamayaca��n� d��n�r.Beslenme,i�me suyu, kent i�i ula��m, sa�l�k,bar�nma,e�itim …..gibi alanlar�n kar h�rs�na konu olmas�n�n d�nyay� pek de ya�an�l�r bir yer k�lmayaca��n�n fark�ndad�r.Dolay�s�yla bu anlamda bir "meczuplu�u" kabul eder.
B�yle bir densizli�e dur demenin yolunu ararken "post-modern" zamanlar�n piyasan�n insaf�na terk etti�i "kamusal alan�",devletin ve de piyasan�n d��nda hakikaten "kamusal" tarifleyecek pratiklere ve aray��lara �nem verir.Israrla insanlar�n ya�amas� i�in gereksindi�i zorunlu ihtiya� maddelerinin kar h�rs�n�n konusu olmas�ndan g�c�k al�r.Akl�ndan,d��nden ve ad�mlar�ndan 11. Tez"i (hakikaten �yle ama…) eksik etmemeye u�ra��r.
Ayr�ca bu giri� b�l�m�n�n pek de akademiye uygun bir dille yaz�lmad��n�n da fark�ndad�r.

GATS (H�ZMET T�CARET� GENEL ANLA�MASI)
�kinci D�nya Sava�� sonras� imzalanan GATT" �n, kurulmas� hedeflenen sistemin IMF ve D�nya Bankas� ile birlikte ��nc� aya��n� olu�turdu�unu s�ylemi�tik. Yine GATT i�le birlikte �ng�r�len kurumlardan biri de Uluslararas� Ticaret �rg�t�" d�r. Daha �nceki iki d�nya sava��n� ticaret anla�mazl�klar�ndan ��karan kapitalizm b�ylece yenisine kar�� ba�tan �nlemini almaya d�n�k bir nevi �abaya giri�mi� oluyordu.Yine GATT �er�evesinde belli aral�klarla �ok say�da m�zakere turu d�zenlenmi�tir.Fakat kurulmas� planlanan Uluslararas� Ti

AKILLI KENT HAR�TALARININ �RET�LMES�

9/7/2010

AKILLI KENT HAR�TALARININ �RET�LMES�

�ZET : Yery�z� bilgilerinin belirli bir �l�ekte k��lt�lm�� ekli olan haritadan, g�n�m�zde bilgisayar yard�m�yla �ok �e�itli �ekillerde yararlanma imkanlar� do�mu�tur. Yery�z�n�n harita �zerinde g�sterilen grafik �ekilleriyle ili�kili olan konular ait grafik olmayan bilgiler, bilgisayar ortam�nda entegre edilerek bu bilgilerin analizi ve sorgulanmas� ile ak�ll� olarak tabir edilen haritalar �retilebilir. Bu haritalar turistik tesislerin, dinlenme yerlerinin, otellerin, bankalar�n, g�venlik birimlerinin yerlerinin belirlenmesinde, sa�l�k taramas�nda, belirli bir b�lgede siyasi e�ilimin belirlenmesi ile ilgili anket �al��malar�nda ve buna benzer bir�ok konularda toplumun muhtelif kesimleri i�in rehberlik hizmetlerinin yan�nda, gelecek i�in yap�lacak planlama (imar, sa�l�k, tar�msal ve in�aat sekt�r� .vesaire) ve sanayi �r�nlerinin pazarlamas� gibi alanlarda �ok etkili olmaktad�r. Bu �al��mada, ak�ll� kent haritalar�n�n tan�m�, ama�lar�, uygulama alanlar�, faydalar� a��klanacak, bu haritalar�n genel anlamda �retim tekni�i belirtilecek ve belediyeler i�in gelir sa�layacak bir �neri sunulacakt�r.

1.G�R��

Yery�z� �zerindeki do�al ve suni tesisleri belirli bir �l�ekte grafik olarak g�steren klasik anlamdaki haritalar, g�n�m�zde yap�lan teknik �al��malarda yetersiz kalmaktad�r. Teknik proje �al��malar�nda, kapsaml� bilgi ihtiyac�n� kar��layacak, ihtiya� duyulan amaca uygun olarak �retilmi� b�t�n �zel ve kamu sekt�r�n�n ortakla�a kullanabilece�i haritalara ihtiya� vard�r. Bu �zellikleri ta��yan haritalar, g�n�m�zde bilgisayar teknolojisi ile �ok kolay bir �ekilde �retilebilir.
.
Bilgisayar yaz�l�m (software) ve donan�m (hardware) bile�enlerinden olu�maktad�r. [BANGER, 1995; TEPEC�K, 1996]. Bilgisayarda grafik bilgi olan haritalar�n olu�turulmas�, yeterli donan�m ve bu donan�m �st�nde �al��an yaz�l�m kodlar�na ihtiya� vard�r.

Haritalar yery�z�ne ait bilgilerin grafiksel g�sterimidir. Haritalar �zerindeki grafik �ekillerle, ihtiya� duyulan konularda, bu �ekillere ait grafik olmayan bilgiler aras�nda, bilgisayar ortam�nda uygun bir teknikle ili�ki sa�lan�rsa ak�ll� olarak tabir edilen kent haritalar� elde edilir. �rnek olarak belirtmek gerekirse, bir �ehre ait kadastro, imar haritas�nda grafik olarak g�sterilen parseller ile grafik olmayan s�zel tapu bilgileri aras�nda , bilgisayar ortam�nda gerekli ili�ki sa�lan�rsa, b�yle bir haritayla, kadastro, imar ve tapu kurulu�lar�na ait ihtiya�lar daha h�zl� bir �ekilde giderilebilir.

Ak�ll� kent haritalar�, g�n�m�zde ihtiya� duyulan pek �ok alanda �retilebilir. Bu haritalar turistik tesislerin, dinlenme yerlerinin, bankalar�n, sa�l�k kurulu�lar�n�n, g�venlik birimlerinin yerlerinin haritada g�sterilmesinde; sa�l�k taramas�nda, belirli bir b�lgede siyasi e�ilimin belirlenmesi ile ilgili anket �al��malar�nda ve buna benzer bir�ok konularda topumun muhtelif kesimleri i�in rehberlik hizmetlerinin yan�nda, gelecek i�in yap�lacak planlama (imar, sa�l�k, tar�msal ve in�aat sekt�r� .vesaire) ve sanayi �r�nlerinin pazarlamas� gibi alanlarda �ok etkili olmaktad�r.

Bu �al��mada, ak�ll� kent haritalar�n�n tan�m�,ama�lar�, uygulama alanlar�, faydalar� a��klanacak, bu haritalar�n genel anlamda �retim tekni�i belirlenecek ve belediyeler i�in gelir sa�layacak bir �neri sunulacakt�r.

2.AKILLI KENT HAR�TALARININ TANIMI, AMA�LARI, UYGULAMA
ALANLARI VE FAYDALARI

2.1Ak�ll� Kent Haritalar�n�n Tan�m�
Kent ve kentli i�in gerekli olan bilgilerin, bilgisayar ortam�nda �zel olarak haz�rlanm�� alt programlar yard�m�yla kaydedilmesi ve bu bilgiler aras�nda gerekli ili�kilendirmenin yap�lmas� suretiyle, grafik verilerden olu�an haritan�n, s�zel ve say�sal bilgilerle organize olarak kullan�lmas�na ak�ll� kent haritalar� ad� verilir.

2.2Ak�ll� Kent Haritalar�n�n Ama�lar�
Ak�ll� kent haritalar�n�n ama�lar�, co�rafi bilgi sisteminin ama�lar�na [PALANCIO�LU, 1996] benzerlik g�stermektedir. Bunlar genel hatlar�yla ��yl

KENTLE�MEN�N SOSYO EKONOM�K ETK�LER�

9/7/2010

KENTLE�MEN�N TANIMI

Kenti s�n�rlar� i�inde ya�ayan n�fusun ge�im kaynaklar�n� tar�m ve hayvanc�l�k d�� u�ra��lar�n olu�turdu�u, toplumsal ili�kiler, k�lt�rel alanlar, n�fus yo�unlu�u gibi bir �ok y�nden k�rsal alanlardan farkl� olan yerler �eklinde tan�mlamak m�mk�nd�r.

Kentli ise, kentte ya�ayan ve kentin kendine �zg� k�lt�r�n� benimsemi� olan, k�r�n ya�am bi�imlerinden farkl� bir ya�am bi�imi s�rd�ren, ge�imini tar�m ve hayvanc�l�k d�� faaliyetlerden kazanan ki�idir.

Kent s�zc�� devaml� olarak medeniyet ile e� anlaml� olarak kullan�lm��t�r. Bu anlamda medeniyetin kentle�meyle geldi�ini ve varoldu�unu s�ylemek, genel bir kan�d�r. Latin k�kenli dillerde medeniyet anlam�na gelen "civilization" kent anlam�na gelen "civitas" s�zc��nden t�remi�tir. Bu �zellik sadece bat� k�lt�rlerinde g�r�lmemektedir. Arap k�lt�r�nde de medeniyet uygarl�k anlam�na gelmektedir ve bir kent ismi olan Medine s�zc��nden t�retilmi�tir.

Bu a��klamalar ��nda Kentle�meyi dar anlamda, kent say�s�n�n ve kent n�fusunun artmas� olarak tan�mlayabiliriz. Kentsel n�fus, do�umlarla �l�mler aras�ndaki fark�n do�umlar lehine olmas�ndan ve ayn� zamanda k�ylerden ve kasabalardan gelenlerle, yani g��lerle artar. Kentle�menin bu manadaki tan�m�, demografik yani n�fus art��yla ilgilidir. Oysa kentle�me yaln�z bir n�fus hareketi olarak g�r�l�rse eksik kavranm�� olur. ��nk�, kentle�me bir toplumun ekonomik ve do�al yap�s�ndaki de�i�melerden de kaynaklanabilir. Bu nedenle kentle�meyi tan�mlarken, n�fus hareketinin kayna��n� olu�turan ekonomik ve toplumsal de�i�melere de yer vermek gerekir.

Kentle�menin bu a��klamalardan sonra geni� bir tan�m� ��yle yap�labilir: Sanayile�me ve ekonomik geli�meye ba�l� olarak kent say�s�n�n artmas� ve bug�nk� kentlerin b�y�mesi sonucunu do�uran, toplum yap�s�nda, artan oranda �rg�tlenme, i�b�l�m� ve uzmanla�ma yaratan, insan davran�� ve ili�kilerinde kentlere �zg� de�i�ikliklere yol a�an bir n�fus birikim s�recidir.

�retim �eklindeki de�i�imin, yani e

�EH�R PLANLAMA - M�MAR� PROJE �E��TLER� VE A�IKLAMALARI

9/7/2010

mimari proje �e�itleri ve a��klamalar�

SU KAYNAKLARI Y�NET�M�

9/7/2010

I.G�R��

Su, insan hayat� i�in en �nemli unsurdur ve temelde san�lan�n aksine s�n�rl� bir kaynakt�r.G�n�m�zde su kaynaklar�n�n etkin kullan�m� en �nemli problemlerden biridir. Eski �a�larda Mezopotamyada Hammurabinin Su Kanunlar�ndan bug�ne �lke y�netimleri su kaynaklar�n�n idaresini bir b�t�n olarak elde tutmak istemi�lerdir. Geli�mekte olan d�nyam�zda, halen su kaynaklar�n�n etkin ve s�rd�r�lebilir kullan�m� sa�lanamam��t�r. Ayr�ca akarsu ve yeralt� su kaynaklar�n�n �evre etkilerine hassasl�� ve tar�m, end�stri ve evsel kullan�c�lar�n artan ihtiya�lar� su kaynaklar� y�netimini gittik�e karma��k ve zor bir problem haline getirmektedir.

Benzer problemlerle kar�� kar��ya olan T�rkiyede su kaynaklar�n�n s�rd�r�lebilir y�netimi uzun d�nemli ekonomik kalk�nmada �nemli bir rol oynamaktad�r. �lke su kaynaklar� potansiyeli her ne kadar y�ksek g�z�k�yorsa da mevcut kaynaklar ve ihtiya�lar yer ve zaman i�inde uyu�mamaktad�r. Suyun %76s� sulama, %14� belediyeler, % 10 kadar� da end�striyel ama�lar i�in kullan�lmaktad�r. Su kaynaklar� potansiyeli do�u y�relerinde a��rl�kta iken, ihtiya�lar bat� b�lgelerinde yo�unla�maktad�r. Yerel olarak su k�tl�klar� ve baz� b�lgelerde tahsis problemleri g�r�lmekte ise de suyun i�me ve tar�msal alanda daha ekonomik kullan�m� a��s�ndan �nemli bir potansiyel vard�r. Baz� alanlarda da gerek tar�mda gerek end�stride uygun olmayan kontrols�z kullan�mlar nedeniyle su kalitesi problemleri de ya�anmaktad�r. Ayr�ca toprak kaynaklar�n�n uygun olmayan kullan�m� ve orman kaynaklar�n�n yetersizli�i �ok �nemli erozyon ve sedimantasyon problemlerine neden olmaktad�r. 1.2x106 hadan fazla bir sulak alan uluslaras� olarak tan�nmaktad�r. Bir k�sm� ulusal park niteli�inde korunmakla birlikte, b�y�k bir k�sm� kontrolsuz olarak insan faaliyetlerine, dolay�s�yla geri d�nd�r�lemez etkilere a��kt�r.

Bu raporda, su kaynaklar�n�n incelenmesi ve s�rd�r�lebilir kullan�m�n�n sa�lanmas�nda problemlerin belirlenmesi ve ��z�mler aranmas� ama�lanmaktad�r. Bu ama�la �nce su kaynaklar� y�netimi ile ilgili baz� bilgiler verilecek, daha sonra mevcut durumun incelenmesine ge�ilecektir. Bu �ekilde �imdi veya gelecekte kalite ve/veya kantite a��s�ndan problemlere ��z�m bulunmaya �al��lacakt�r.

II. SU KAYNAKLARI Y�NET�M� KAVRAM VE YAKLA�IMLARI

�nce su kaynaklar�n�n fiziksel yap�s�n� hat�rlamak, ona ait problemleri ortaya koymak ve bu problemlere ��z�m bulmak a��s�ndan faydal� olacakt�r. Su hidrolojik �evrimde s�v�, kat�, gaz gibi �e�itli �ekillerde s�rekli hareket halinde dinamik bir dengededir. Hidrolojik �evrim hareketine herhangi bir noktadan ba�lanabilir.

Hidrolojik �evrimi, m�hendislik hidrolojisi bak�m�ndan daha anlaml� ve detayl� olarak, "do�adaki �e�itli biriktirme sistemleri aras�ndaki ili�kiler" �eklinde ele almak yararl� olacakt�r. Sistem, "d�zenli bir �ekilde birbirleriyle ili�kili olan, �evresinden belli bir s�n�rla ayr�lan bile�enler tak�m�" olarak tan�mlanabilir. Sistemi �evresinden ay�ran s�n�r�n belirlenmesi, incelenen problemin �zelliklerine ba�l�d�r. Su kaynaklar�n�n geli�tirilmesi �al��malar�nda g�z�n�ne al�nan sistem bir akarsu havzas�n�n bir k�sm� veya bir biriktirme haznesi olabilece�i gibi, bir havzan�n t�m� de olabilir. Benzer �ekilde incelenen probleme ba�l� olarak birden fazla havza birarada bir sistem olarak d��n�lebilir.

Bu sistemin �evre ile olan ili�kileri girdi ve ��kt� vekt�rleriyle belirlenir. Bu durumda sistem (havza), "girdileri bir tak�m ��kt�lar haline d�n��t�ren bir mekanizma" olarak tariflenebilir. Su kaynaklar�n�n y�netimi ise "bu mekanizman�n eniyilenmesi" �eklindedir ve bu y�netimin unsurlar� planlama, karar verme ve i�letmedir. Entegrasyon ise bu unsurlar�n sistem kavram� ile ele al�nmas�n� zorunlu k�lmaktad�r.

Yap�lar�n�n farkl�l�� nedeniyle su kaynaklar� ve su ihtiyac�n�n yer ve zaman i�inde uyu�mamas� su kaynaklar�n�n etkin kullan�m�n� zor bir problem haline getirmektedir. Gerekli d�zenleme, su kaynaklar�n�n geli�tirilmesi �al��malar� ile yap�l�r. En �nemli eleman biriktirme hazneleri

K�YDEN KENTE G��

9/7/2010

K�YDEN KENTE G��
G�� olgusu, toplumsal de�i�imin g�stergelerinden biridir. Bir �lkenin sanayile�me ve kentle�me oran�, modernle�me s�reciyle belirginle�ir. End�strinin geli�mesine paralel olarak ortaya ��kan kentle�me olgusu, ekonomik oldu�u kadar sosyal yap�daki de�i�imlerde de ifadesini bulur.
End�striyel geli�me sonucu kentlerde ortaya ��kan i�g�c� ihtiyac�, k�yden kente g��n ba�l�ca nedenini olu�turur. K�yden kente g��, sanayile�menin bir gere�i oldu�u kadar, modernle�me s�recinin bir simgesi olarak da de�erlendirilmektedir. Ancak g�� olgusu, T�rkiye"de bu genel anlam�n�n d��nda yap�sal nitelikteki kimi de�i�kenlerle karakteristik hale gelerek, sosyal bir yaraya d�n��m��t�r.
Bu �al��mada, T�rkiye"de 1950"lerde ba�layan ve hala devam eden "k�yden kente g��" olgusunun, toplumun tek tek her kesimine ve b�t�n�ne olan yans�malar�n� yararland��m kaynaklar ��nda ve konu hakk�ndaki kendi fikirlerim do�rultusunda aktarmaya �al��aca��m.

1.T�RK�YE"DE K�YDEN KENTE G�� OLGUSU
T�rkiye"de k�yden kente g��, b�t�n di�er �lkelerde de oldu�u gibi kentlerdeki sanayile�me ile kurulan fabrikalar�n i�g�c� ihtiyac�n� kar��lamak, bununda d��nda, g��en insanlar�n g�z�nden olaya bakt��m�zda hem ekonomik hem de sosyal a��dan daha rahat bir ya�am s�rd�rebilmek amac�yla kentlere ak�n eden insanlar�n olu�turdu�u normal ve beklenen bir olgu idi. Ancak giri� paragraf�nda da belirtti�im �zere maalesef T�rkiye"de k�yden kente g��, hem amac� d��na ��km�� hem de bu g��n sebepleri de�i�ikli�e u�ram��t�r.
"G�� ile birlikte "ka�" kavram�n� kullanma ihtiyac�n� duyuyorum; ��nk� g�� daha �ok iradi bir yer de�i�tirmeyi i�ermektedir. Bu nedenle g�� kavram� T�rkiye"deki b�t�n yer de�i�tirmelerini (n�fus mobilitesini) a��klamaya yetmemektedir. �rne�in son 7 y�lda yakla��k 3000 k�y ve mezran�n bo�alt�ld�� yetkililerin kendi beyanlar�ndan anla��lmaktad�r. Bu kendi iradesi d��nda g��e zorlanan veya g��ertilen n�fusun mobilitesi i�in "ka�" kavram�n�n kullan�lmas� daha uygun olur diye d��n�yorum. O nedenle g�neydo�udaki g�� anlat�rken sadece "g��" kavram�n� kullanmak eksik ve yetersiz kalaca��ndan "g�� ve ka�" hareketleri kavramlar�n�n birlikte kullan�lmas� daha kapsay�c� ve a��klay�c� olacakt�r ."
Bununla birlikte insanlar�n k�yden kentlere �aresizlik i�inde savrulu�u, sosyal bir yaran�n d��a vurumundan ba�ka bir �ey de�ildir.

2.T�RK�YE"DE K�YDEN KENTE G��N BA�LANGICI
T�rkiye"de 1946"dan sonra ger�ekle�en h�zl� ekonomik de�i�meye paralel toplumsal d�n��m, k�rdan kente g�� olgusuyla kendini ortaya koymaktad�r. �lkemizde, �zellikle 1950"li y�llar�n ba�lar�ndan itibaren h�zlanan i� g�� s�reci, kentle�menin h�zlanmas�na paralel olarak artm��, kentsel yerle�menin n�fus art��n�, hem k�rsal y�renin hem de T�rkiye n�fus art��n�n �st�ne ��karm��t�r. �rne�in 1980 n�fus say�m� sonu�lar�na g�re �lke n�fusu %2.07 h�zla artarken, K�rsal N�fus %1.34, Kentsel N�fus ise %3.04 h�zla artm��t�r.
T�rkiyede de n�fus art�� h�z� 1950li y�llarda y�kselmeye ba�lam

SIFIR HATTININ GE��R�LMES�

9/7/2010

SIFIR HATTININ GE��R�LMES�
S�f�r hatt�n�n ge�irilmesi i�in:
Ba�lang�� ve bitim noktalar� aras� kot fark�n�n bilinmesi gerekir.
Yolun ba�lang�� noktas�: 982 m
Yolun bitim noktas�: 988 m
Kot fark�: (1):988-982=6 m
Yolun yakla��k uzunlu�u (1)=38cm
1/2000 �l�e�inde L=38*20=760=0,78
Tespit edilen bu kot fark� ve yakla��k uzunluk ile yakla��k e�im hesaplan�r. Arazinin ortalama e�imi :
(Sm)=H*100/L=6*100/760=0,78
Arazinin e�imi 2"den k��k ��kt�� i�in %2-%6 aras�nda al�n�r.
Bu yakla��k e�ime g�re s�f�r hatt�n�n �izilmesi i�in pergel a��kl�� hesaplan�r
Harita �l�e�i 1/2000
Tesviye �izgisi aral��(h)=2m
Yakla��k e�im=%3 al�n�r
S�f�r poligonunun bir kenar�n�n uzunlu�u:1=h*100/Sm=2*100/3=66,67
Bu uzunluk ger�ekte: 66,67/20=3,334 cm
Pergel aral��: 3,34 cm al�n�r
Bulunan bu pergel a��kl�klar� ile A noktas�ndan B noktas�na kadar her tesviye �izgisi kestirilip birle�tirilir.
2. YOL EKSEN�N�N GE��R�LMES�
Karayolu geometrik standartlar� tablosundan maximum dever(d):%8 al�n�r.
D=0,00443*Vp^2/RVp=80 km/hD(dever)=%8=0,08"dir.
R=0,00443*Vp^/d=0,00443*80^2/0,08=354,4 m
1/2000 �l�e�inde R=17,72 cm al�n�r.
3. YATAY KURP ELEMANLARI
Te�et uzunlu�u; T=R*tanΔ/2=94,96 m
1/2000 �l�e�inde T=4,75 cm olur
Bisektris uzunlu�u b=R*(1/cosΔ/2-1)=354,4*(1/cos15-1)=12,51 m (Δ=30)
Developman (Yay uzunlu�u);d=2*3,14*R*Δ/360=2*3,14*354,4*30/360=185,47 m olur.
Verilenlere g�re karayolu geometrik standartlar� tablosundan platform geni�li�i; P.G=0,55 cm olur.
DEVER HESABI
4.1.Kurba Geometrisi
B=11 m. R=250 m. Vp=70 km/h+=66,98 mT=0+78,54 m (Δ=30)
d=154,64 m.
4.2.Ge�i� E�risi �zellikleri
A2 = RxL=354,4x77,34=27409,30
A = 165,56A=150 m al�n�r.
L = A2/R=1502/354,4=63,49 m
4.3.L Boyu Tahkiki
31,75<92,74
4.4. A Parametresi Tahkiki
Optik �art;
Dinamik �art; Amin=0,17x
4.5.Dever �zellikleri
dmax=0,00443x
dmax=0,08=0,00443vs=
4.6.Di�er Geometrik �zellikleri
T=radT=0,08957x57,2958
T=5,134
X=L-(+()
X=63,44 m
Y=[L3/(6xA2)]-[L7/(336xA6)]+[L11/(42240xA10)]
Y=1,895m1

KENT SORUNLARI

9/7/2010

Asya, Avrupa Ve Afrika K�talar�n�n Birbirine �ok Yakla�t�� Bir Alanda Yer Alan T�rkiye Cumhuriyeti, Do�uda G�rcistan, Ermenistan, Nahcivan Ve �ran, Bat�da Bulgaristan Ve Yunanistan, G�neyde Suriye Ve Irak �le Kom�udur. Bu S�n�rlar�n �o�u Osmanl� Imparatorlu�unun Par�alanmas�ndan Sonraki Anla�malarla �izilmi�tir. Konumu Nedeniyle Eski Asya T�rk K�lt�r�n�n Avrupaya Ula�t�r�ld�� Bir Ge�it Yeri Olan T�rkiye, Ayn� Zamanda Bat� D�nyas�n�n Do�uya A��lan Penceresidir.
�� Taraf� Denizlerle (akdeniz, Karadeniz Ve Ege Denizi) �evrili Olan T�rkiyenin Deniz S�n�rlar�, �lkeyi Yaln�zca Yak�n B�lgelerle De�il, B�t�n D�nya �le Kom�u Haline Getirir. Bu Uzun K�y�lar Ve K�talararas� K�pr� Niteli�i Nedeniyle �lke, B�y�k Ticaret Ve G�� Yollar�n�n Merkezi Olmu�tur. T�rkiye, Hem Bir Nato �lkesidir Hem De �slam �lkeleri Aras�nda �ok Tarafl� Ekonomik ��birli�inin Geli�tirilmesi Konusunda Aktif Bir Rol Oynamaktad�r. Kentlerin kar��la�t�� en b�y�k sorunlar-dand�r.Giderek b�y�yen n�fus art�� ehir-lerde herkesin bar�naca�� yer b�rakma-maktad�r.Kent belediyeleri bu sorun i�in konut projeleri geli�tirmektedir.
Ne var ki bu projenin i�sizlik ve yoksulluk �eken �lkeler-de ger�ekle�mesi �ok zordur.
Ula��m b�y�k kentlerde varl��n� s�rd�ren sorunlardan-d�r. Motorlu ta��tlar�n art��yla bu sorun gittik�e b�y�mek-tedir. �� k�� saatlerinde caddeler t�kanmaktad�r.Bu sorunun ��z�lmesi i�in metro, tramvay gibi ara�lar kullan�l�r.kentler birde park sorunuyla kar�� kar��yad�r.
Bu sorun i�in katl� otoparklar, yer alt� garajlar� gibi ��z�m yollar� vard�r.Kentlerde baz� sokaklar kapat�larak yayalara a��l�r. B�ylelikle al��-veri� i�in elveri�li bir ortam olu�ur.
�zellikle b�y�k kentlerde ve sanayi b�lgelerinde g�r�l�r. Motorlu ara�lardan ��kan egzoz duman� , g�r�lt�, egzoz duman� zehirli gazlar, radyo aktif maddelerin deniz ,g�l , �rmakla kar��mas� �evre kirlili�inin temel nedenleridir.
��pler ve sanayi at�klar bu konuyla do�rudan ilgilidir. ��plerin toplanmas� bir sorunken ,bunlar�n nas�l kald�r�laca�� da ba�l� ba��na bir sorundur.
�evre kirlili�inin sosyal ve ekonomik boyutu DO�A �LE BARI�IK KENT . �nsano�lu varoldu�u g�nden bu yana, hem �evresindeki olaylardan etkilenmi�, hem de �e�itli etkinlikleriyle �evresini etkilemi�, tahrip etmi�, kirlenmesine ve bozulmas�na neden olmu�tur. �evrenin bozulmas� demek, insan�n ya�amas� i�in gerekli olan ortam�n bozulmas� demektir. D�nyam�zda; n�fus art�� s�rmekte, enerji kaynaklar� t�kenmekte, kirlenme (hava, su, toprak, kentsel kat� at�k, g�r�lt� kirlili�i) gittik�e yay�lmakta, �arp�k kentle�me ve ye�il alan yetersizli�i artmakta, geli�mi� ile geli�mekte olan �lkeler aras�ndaki u�urum derinle�mekte, i�me suyu zor bulunmakta, besin maddeleri g�� ve ancak pahal� olarak sa�lanabilmekte, ormanlar kaybolurken ��lle�me artmakta, kaybolan yar�m milyon hayvan ve bitki t�r� ekolojik �e�itlili�i ve s�reklili�i tehdit etmekte, gittik�e sanc�l� ve gergin bir d�nyada, �at��ma riskleri, �imdiye kadar g�r�lmedik derecede b�y�m�� bulunmaktad�r.

�EH�R PLANLAMA - BEKLAN ALGAN

9/7/2010

beklan algan

STRATEJ�K �EVRESEL DE�ERLEND�RME Y�NETMEL��N�N UYUMLA�TIRILMASI VE UYGULANMASI

9/7/2010

Stratejik �evresel De�erlendirme Y�netmeli�inin Uyumla�t�r�lmas� ve Uygulanmas�

�N ARA�TIRMA RAPORU:

1.G�R��

Stratejik �evresel De�erlendirme Y�netmeli�inin Uyumla�t�r�lmas� ve Uygulanmas� �er�evesinde "Antalya �li Yak�n �evresinde Turizm Faaliyetlerinin �e�itlendirilmesi ve Turizm Sezonun Uzat�lmas� Ama�l� Geli�im Projesi" Kapsam�nda pilot projenin uygulanma alan� olarak belirlenmi�tir.

Bu b�lgenin pilot proje alan� olarak se�ilmesinin amac�, k�y�da s�regelen mevcut turizm hareketlerinin �nc�-�rnek yat�r�mlar ile i� kesimlere y�nlendirilmesi, alternatif turizm t�rlerine y�nelik yat�r�mlarla de�erlendirilmesi kapsam�nda politikalar�n geli�tirilmesidir.

Oymap�nar Alt Geli�im B�lgesi, gerek b�lgenin biyolojik �e�itlili�i, bu �e�itlili�in geni� bir alan� kapsamas�, gerekse bu alanlarda ger�ekle�tirilmesi planlanan projenin bir �ok farkl� fonksiyonu ( temal� parklar, golf alanlar�, eko turizm, konaklama ama�l� turizm yat�r�mlar�, yayla turizmi ve do�a park�, sportif ama�l� turizm vb.) i�ermesi nedenleriyle Stratejik �evresel De�erlendirmeye tabi bir alan olarak tespit edilmi�tir.

Projeye ili�kin saha ara�t�rmas� ve potansiyel belirlenmesi �al��malar� kapsam�nda muhtelif kurum ve kurulu�lardan kendi g�rev alanlar�na ili�kin bilgiler (askeri alanlar ve askeri g�venlik bilgileri, orman alanlar�, do�al ve arkeolojik sit s�n�rlar�, milli parklar, tar�m alanlar�, mevcut ve �neri k�y yollar�, karayolu, demiryolu, havalimanlar�, mevcut ve �neri sanayi b�lgeleri, k�y� kenar �izgisi, il-il�e-belediye- m�cavir alan s�n�rlar�, deprem risk analiz et�d�, jeolojik et�t raporu, fay hatlar� gibi depremsellik bilgileri, enerji nakil hatlar�, trafo merkezleri, yer alt� ve yer �st� su potansiyelleri ve koruma alanlar�, sulama kanallar� ve sulu tar�m alanlar�, ta�k�n alanlar�, su toplama havzalar�, barajlar, su kaynaklar�, yerle�me alan�n�n kullanma suyuna ili�kin et�t ve �neriler, kamu arazileri ile ilgili bilgiler, kadastro yap�lm�� alanlar ve kamu m�lkiyetindeki ta��nmazlara ait kadastral paftalar, m�lkiyet durumu) edinilmi�tir.

Ayr�ca sivil toplum �rg�tlerinin, ilgili kamu kurum ve kurulu�lar�n�n projeye kat�l�m�n�n sa�lanmas� ve yerel halk�n e�itilmesi pilot projenin �ncelikli ama�lar� aras�nda yer almaktad�r.

�al��man�n ba�lang�c�nda ilgili kurum ve kurulu�lar�n g�r��lerinin al�nmas�n�n yan� s�ra Antalya"da, ilgili bakanl�klar�n il m�d�rl�� temsilcileri, Yerel G�ndem 21 temsilcileri, �ED raporu haz�rlayan baz� m��avir firmalar ve y�re halk�n�n kat�l�m�yla koordinasyon ve bilgilendirme toplant�s� d�zenlenmi�tir.

2. AMA�LAR VE HEDEFLER

Proje alan� Belek, Side, Manavgat Turizm Band�n�n arka etkile�im b�lgesinde yer almaktad�r. Bu Turizm band� deniz-kum-g�ne� odakl� 7 - 8 ayl�k turizm faaliyetlerini i�eren 75.000 yatak kapasiteli bir aland�r. Oymap�nar K�lt�r ve Turizm Geli�im B�lgesi, Belek, Side, Manavgat Turizm Band�ndaki 7 ayl�k turizm potansiyelini turizm hizmet kalitesini y�kselterek turizm hareketlili�ini 12 aya yaymay�, turizm faaliyetlerinin �e�itlendirilmesini, bununla beraber mevcut 75.000 yatak kapasitesinin hedef t�ketici kitlesini y�kseltmeyi hedefleyen bir proje b�lgesi olarak se�ilmi�tir.

3. PROJE B�LG�S�

T�rkiye"de ki yata��n b�y�k �o�unlu�unun b�lgenin k�y� kesiminde yer almas�, b�lgenin co�rafi konumunun turizm geli�imindeki �nemi ve avantajlar� ( ula��m kolayl��, teknik alt yap� vb. ) ve ta��d�� do�al ve tarihi de�erleri nedeniyle Bakanl��m�zca y�r�t�len 2. Turizm Geli�im Projesinin Do�u Antalya "da ger�ekle�tirilmesi hedeflenmi�tir.

Bu kapsamda Manavgat �l�esi s�n�rlar� i�erisinde yer alan Oymap�nar ve Manavgat Barajlar�n� da kapsayan alt geli�im b�lgesi, pilot proje alan� olarak belirlenmi�tir.

Pilot projede Turizm hizmet kalitesiyle kullan�c� kalitesini y�kseltmek amac�yla y�rede �ncelikli olarak mevcut yatak potansiyeli yan�nda yatak stokunu artt�rmadan te�vik edilecek yumu�ak turizm �e�itlerinin planlamas� ve �rg�tlenmesinin sa�lanmas� alternatif turizm hareketlili�i olanaklar�n�n geli�tir

ARITMA TES�S� TASARIMI

9/7/2010

B�L�M 1 TANIMLAR

At�ksu: Suyun kullan�m� sonucu do�al bile�iminin bozulmas�.

Izgaralar: At�ksuyla gelen kat� maddeleri almak ve sisteme girerek pompa, boru ve mekanik aksama zarar vermek amac�yla kullan�l�rlar. �nce ve kaba �zgara olmak �zere iki t�r� vard�r. Farklar� �zgara aral�klar�d�r.

Kum Tutucu: Bu �nite at�k su ile gelen kum tutulmas� ve boru, pompa ve mekanik aksama zarar vermesi engeller.

Terfi Merkezi: Kum tutucudan ��kan at�ksuyun �n ��kt�rme havuzlar�na bas�ld�� k�s�md�r. uygun pompalarla bu i�lem yap�l�r.

�n ��kt�rme Havuzu: burada kendi a��rl�� ile ��kebilen kat� maddeler ve ask�da kat� maddeler ��kt�r�l�r.

Havaland�rma Havuzu: Burada at�ksu oksijene doyurularak biyolojik faaliyet sa�lan�r.

Son ��kt�rme Havuzu: Burada biyolojik faaliyet sonucu olu�an �amur ��kt�r�l�r.

�amur Yo�unla�t�rma: Burada olu�an �amur koni bi�iminde havuzlarda suyu al�n�r.

�amur ��r�tme: Bu �nitede suyu al�nan �amur anaerobik ortamda ��r�t�lerek susuzla�t�r�l�r ve ��kan metan gaz� depolarda enerji �retmek amac�yla kullan�l�r.

B�L�M 2. NUF�S HESAPLARI

2.1. 2004 Y�l� Hesaplar�

2.2. 2019Y�l� Hesaplar�

2.3. 2034 Y�l� Hesaplar�

B�L�M 3.IZGARA HESAPLARI

3.1. Izgara Hesab�

3.2. H�z Hesab�

3.3. �nce Izgara

oldu�undan uygundur.

3.4. Kaba Izgara

3.5. Kaba Izgaradaki Y�k Kayb�

3.6. �nce Izgaradaki Y�k Kayb�

3.7. By-Pass Kanal� Hesab�

B�L�M 4.KUM TUTUCU HESABI

4.1. Kum Tutucu

5 adet 3"l� kum tutucu planlan�yor.

4.2. Ortalama Debi

Terfi Merkezi: Kum tutucudan ��kan at�ksuyun �n ��kt�rme havuzlar�na bas�ld�� k�s�md�r. uygun pompalarla bu i�lem yap�l�r.

�n ��kt�rme Havuzu: burada kendi a��rl�� ile ��kebilen kat� maddeler ve ask�da kat� maddeler ��kt�r�l�r.

Havaland�rma Havuzu: Burada at�ksu oksijene doyurularak biyolojik faaliyet sa�lan�r.

Son ��kt�rme Havuzu: Burada biyolojik faaliyet sonucu olu�an �amur ��kt�r�l�r.

�amur Yo�unla�t�rma: Burada olu�an �amur koni bi�iminde havuzlarda suyu al�n�r.

�amur ��r�tme: Bu �nitede suyu al�nan �amur anaerobik ortamda ��r�t�lerek susuzla�t�r�l�r ve ��kan metan gaz� depolarda enerji �retmek amac�yla kullan�l�r.

B�L�M 2. NUF�S HESAPLARI

2.1. 2004 Y�l� Hesaplar�

2.2. 2019Y�l� Hesaplar�

2.3. 2034 Y�l� Hesaplar�

B�L�M 3.IZGARA HESAPLARI

3.1. Izgara Hesab�

3.2. H�z Hesab�

3.3. �nce Izgara

oldu�undan uygundur.

3.4. Kaba Izgara

3.5. Kaba Izgaradaki Y�k Kayb�

3.6. �nce Izgaradaki Y�k Kayb�

3.7. By-Pass Kanal� Hesab�

B�L�M 4.KUM TUTUCU HESABI

4.1. Kum Tutucu

5 adet 3"l� kum tutucu planlan�yor.

4.2. Ortalama Debi

Kum Tutucu: Bu �nite at�k su ile gelen kum tutulmas� ve boru, pompa ve mekanik aksama zarar vermesi engeller.

Terfi Merkezi: Kum tutucudan ��kan at�ksuyun �n ��kt�rme havuzlar�na bas�ld�� k�s�md�r. uygun pompalarla bu i�lem yap�l�r.

�n ��kt�rme Havuzu: burada kendi a��rl�� ile ��kebilen kat� maddeler ve ask�da kat� maddeler ��kt�r�l�r.

Havaland�rma Havuzu: Burada at�ksu oksijene doyurularak biyolojik faaliyet sa�lan�r.

Son ��kt�rme Havuzu: Burada biyolojik faaliyet sonucu olu�an �amur ��kt�r�l�r.

�amur Yo�unla�t�rma: Burada olu�an �amur koni bi�iminde havuzlarda suyu al�n�r.

�amur ��r�tme: Bu �nitede suyu al�nan �amur anaerobik ortamda ��r�t�lerek susuzla�t�r�l�r ve ��kan metan gaz� depolarda enerji �retmek amac�yla kullan�l�r.

B�L�M 2. NUF�S HESAPLARI

2.1. 2004 Y�l� Hesaplar�

2.2. 2019Y�l� Hesaplar�

2.3. 2034 Y�l� Hesaplar�

B�L�M 3.IZGARA HESAPLARI

3.1. Izgara Hesab�

3.2. H�z Hesab�

3.3. �nce Izgara

oldu�undan uygundur.

3.4. Kaba Izgara

3.5. Kaba Izgaradaki Y�k Kayb�

3.6. �nce Izgaradaki Y�k Kayb�

3.7. By-Pass Kanal� Hesab�

B�L�M 4.KUM TUTUCU HESABI

4.1. Kum Tutucu

5 adet 3"l� kum tutucu planlan�yor.

4.2. Ortalama Debi

Terfi Merkezi: Kum tutucudan ��kan at�ksuyun �n ��kt�rme havuzlar�na bas�ld�� k�s�md�r. uygun pompalarla bu i�lem yap�l�r.

�n ��kt�rme Havuzu: burada kendi a��rl�� ile ��kebilen kat� maddeler ve ask�da kat� maddeler ��kt�r�l�r.

Havaland�rma Havuzu: Burada at�ksu oksijene doyurularak biyolojik faaliyet sa�lan�r.

Son ��kt�rme Havuzu: Burada biyolojik faaliyet sonucu olu�an �a

ARSA VE ARAZI D�ZENLEMESININ TARIHI GELISIMI, TANIMI VE AMACI

9/7/2010

I�INDEKILER

�ZET GIRIS.................................................................................................................1
I. �ALISMANIN AMACI2
II.�ALISMANIN KAPSAMI2
1.ARSA VE ARAZI D�ZENLEMESININ TARIHI GELISIMI, TANIMI VE AMACI2
1.1. TARIHI GELISIMI2
1.2.TANIMI4
1.3. AMACI6
2.ARAZI VE ARSA D�ZENLEMESINDE YETKI VE D�ZENLEME ISLEMININ HUKUKI NITELIGI7
2.1.ARAZI VE ARSA D�ZENLEMESININ YAPMA YETKISI7
2.1.1-Belediyelerin Arazi ve Arsa D�zenlemesi Yapma Yetkisi:7
2.1.2-Valiliklerin Arazi ve Arsa D�zenlemesi Yapma Yetkisi:9
3.ARSA VE ARAZI D�ZENLEMESI UYGULAMA ESASLARI9
3.1- D�ZENLEME SAHALARININ TESBITI ESASLARI9
3.2- D�ZENLEME SINIRININ GE�IRILMESI10
3.3-D�ZENLEME SIRASINDA KORUNACAK YAPILAR10
3.4- TOPLU INSAATLARDA IMAR D�ZENI11
3.5- IMAR PARSELLERININ OLUSTURULMASI VE DAGITILMASINDAKI ESASLAR11
3.6- D�ZENLEME ORTAKLIK PAYI ORANINA AIT ESASLAR12
3.7- KAMU TESISLERI ARSALARINA TAHSIS13
3.8- UYGULAMA MASRAFLARININ TAHSILI13
3.9- HISSELI ARAZI VE ARSA SATISININ YASAKLANMASI13
4- D�ZENLEMEDE HAZIRLIK �ALISMALARI14
4.1- IFRAZ VE TEVHID ISLEMLER (AYIRMA VE BIRLESTIRME)14
4.2- TAPU KAYITLARININ VE HARITALARIN ELDE EDILMESI14
4.3- HARITALARIN REVIZYONU VE M�KTESEP HAKLARIN TESBITI14
4.4- KORUNMASI GEREKEN YAPILAR15
4.5- UYGULAMA HARITALARININ HAZIRLANMASI15
4.6- IMAR ADALARININ NUMARALANDIRILMASI15
4.7- ADALARIN ARAZIYE APLIKASYONU16
4.8- ADA K�SELERININ ARAZIDE BELIRTILMESI16
4.9- YAPI VE TESISLERIN KORUNMASI16
4.10- YAPI ADALARININ KESIN BOYUTLARININ TESBITI17
4.11- HATA SINIRI17
4.12- PARSELASYON PLANLARININ D�ZENLENMESI17
4.13- PARSEL ALANINDAKI FARKIN GIDERILMESI18

5- D�ZENLEME ISLERI19
5.1- KADASTRO AYIRMA �API19
5.2- TAPU KAYITLARINA BELIRTME YAPILMASI (SERH KONULMASI)19
5.3- D�ZENLEMEDE UMUMI HIZMETLERE AYRILACAK PAYIN HESABI20
5.4- D�ZENLEME ORTAKLIK PAYI ORANI VE KAMULASTIRILACAK ALANIN HESABI20
5.5- D�ZENLEME ORTAKLIK PAYINDAN FAZLA �IKAN MIKTARIN SAGLANMASI20
5.6- D�ZENLEME ORTAKLIK PAYI ORANI (DOPO)21
5.7-�ZET CETVELLERI21
5.8- IMAR PARSELLERININ TESKILI22
5.9- IMAR ADALARININ PARSELLENMESI22
5.10- PARSEL NUMARALARININ VERILMESI22
5.11- KADASTRO YAPILMAYAN YERLERDEKI D�ZENLEME ISLERI23
5.12- PARSELASYON PLANLARININ ONAYI23
5.13- PARSELASYON PLANLARININ KONTROL�24
5.14- TAPU SICILINE BEYAN VE TESCIL25
5.15- HISSE HESABI25
5.16- IMAR PARSELASYON PLANLARININ HUKUKI GE�ERLILIGI25
6- ARSA VE ARAZI D�ZENLEME ISLEMLERINDE KONTROL ISLEMLERI26
6.1-YAPIM Y�NTEMI26
6.2-ISTENEN BELGELER27
6.3- IZLENECEK YOL30
6.4- KONTROL ISLEMLERI31
6.5- TAPU SICIL M�D�RL�G�NE DEVIR ISLEMLERI32
6.6-TESCILDEN SONRA YAPILACAK ISLEMLER32
7.UYGULAMADA KARSILASILAN SORUNLAR33
7.1. TEKNIK PROBLEMLER33
7.2. HUKUKI PROBLEMLER VE �NERILER36
7.3. EKONOMIK PROBLEMLER37
8. SONU�LAR VE �NERILER38
KAYNAK�A40
EKLER41
EK-1: 18. MADDE UYGULAMA �RNEGI
EK-2: 18. MADDE UYGULAMALARINA AIT Y�NETMELIK

�ZET
TANIMI
Baska t�rl� �zerinde yapi yapilmaya elverisli duruma getirilmesine olanak bulunmayan birbirinin i�ine ge�mis , b�l�nm�s,paylasilmamis paylardan olusan, d�zg�n ol mayan bi�imlere d�n�sm�s arsalari birlestirip, yol ve benzeri hizmetlere yeterince yer ayirdiktan sonra bunlari imar parselleri durumuna sokulmus olarak sahiplerine arsa y�z �l��mlerinin belli bir oranda eksigiyle dagitilmasina yetki veren bir kuraldir.
AMACI
Imar planlari ile getirilen amaca uygun olarak planli, d�zenli ve saglikli bir kentlesmenin saglanmasidir. Beldenin gelisim ve ihtiya� durumu dikkate alinmak suretiyle yeterli miktarda arsayi, konut yapilmasina hazir hale getirmektedir.
YAPMAYETKISI
3194 Sayili Imar Kanunu"nun 18.madde ve bu maddenin uygulanmasini g�sterir y�netmeliginin birlikte ele alindiginda, arazi ve arsa d�zenlemesi yapma yetkisi Belediyeler ve Valilikler tarafindan kullanilmaktadir
UYGULAMADA KARSILASILAN SORUNLAR
TEKNIK SORUNLAR
Imar Planlarinin yapimina esas olan halihazir haritalar kadastral olmadigi i�in plan yapan m�ellifin kadastro parsellerinin plan dolayisiyla, uygulamayi g��lestire

ALI�VER�� AMA�LI MEKANSAL KULLANIMLARIN KENT �� VE KENT DI�I DA�ILIMLARI

9/7/2010

Al��veri� Ama�l� Mekansal Kullan�mlar�n Kent ��i ve Kent D�� Da��l�mlar�
Kent ��i Al��veri� Merkezlerinin Da��l�mlar�
D�kkan ve sat�� niteleri
B�y�k ma�azalar
Kent D�� Al��veri� Merkezlerinin Da��l�mlar�
Al��veri� merkezleri
S�per marketler
Hyper marketler
Al��veri� Merkezi Tasar�m�ndaki Planlama ve Mimariye Dayal� Kriterler
Yer se�imi ve alan et�dleri
Ekonomi ve Pazar analizi
�evre Alanlar�
Ula��m ba�lant�lar�
Ara� Trafi�i
Toplu Ta��m
Toplu Ula��m�n M��teri Trafi�inden Ayr�lmas�
�zel Ara� Trafi�i
Yaya Trafi�i
Yaya Trafi�inin Ara� Trafi�inden Ayr�lmas�
Al��veri� Trafi�inden Servisin Ayr�lmas�
Manzara
G�n ��
Kentsel donat�m elemanlar�
Oturma Birimleri
D��eme Eleman�
Ayd�nlatma Eleman�
Reklam Panolar�
�i�ek Kasas�
S�n�r Elemanlar�
��p Kutusu
Su Eleman�
Peyzaj-Bitki �rt�s�
Al��veri� Mekan�ndaki ��levsel Da��l�m ve Sirk�lasyonu Sa�layan Elemanlar
Sat�� Birimleri
Sirk�lasyon Alanlar�
Yeme ��me Mekanlar�
E�lence Mekanlar�
Servis ve Depo Elemanlar�
Garaj -Otopark
�rnekler �zerinde Al��veri� Merkezlerinin Karakteristi�ini Ele Alma
Kent ��i Al��veri� Merkezleri
Atakule Al��veri� Merkezi
Karum Al��veri� Merkezi
Kent D�� Al��veri� Merkezleri
Real Al��veri� Merkezi
Hosta Al��veri� Merkezi
Sonu�

G�R��
Toplumsal ili�kiler ekonomik, sosyal, k�lt�rel fakt�rlerin birbirlerini etkilemesi ve toplum �zerine yans�malar�yla de�i�meler g�stermektedirler. Bu nedenle toplum ve toplumsal de�i�menin insanlar �zerindeki etkilerini ortaya ��karmak gerekir. Toplum ve toplumu olu�turan kullan�c�lar toplumsal, ekonomik ve k�lt�rel de�i�melerden etkilenerek, g�n�m�zde daha farkl� mekanlar yarat�lmas�n� talep etmektedirler. Teknolojik geli�meler ve ileti�im olanaklar�n�n h�zla artmas� da bu talebin olu�mas�nda ve fiziksel �evreye yans�mas�nda etkin rol oynamaktad�r. B�ylece b�lgesel ve k�lt�rel farkl�l�klar�n ortadan kalkt�� ve d�nyan�n herhangi bir yerinde g�r�lecek de�i�meler kompleksler olu�maktad�r. Teknolojideki geli�meler insan hayatini

�EH�R PLANLAMA - K�Y ENST�T�LER�

9/7/2010

k�y enstit�leri

�EH�R PLANLAMA - M�NYAT�R NED�R?

9/7/2010

minyat�r nedir?

��ME SUYUNUN ELDES�

9/7/2010

��ME SUUNUN ELDES�

�ehir suyu i�ilebilir olmal�, yani bile�iminde zehirleyici ya da hastal�k yap�c� hi�bir madde bulunmamas� gerekti�ini �ng�ren normlara uygun olmal�, ayn� zamanda ho� bir i�imi olmal�d�r. Uygulamada i�me suyunda en �ok �u �� zellik �zerinde durulmaktad�r: 1. hastal�k yap�c� mikrop ve parazit organizmalar�n bulunmamas�; 2. bulan�kl�k ve tat; 3. zehirleyici ya da istenmeyen maddelerin olmamas�.
Birinci ko�ulun yerine getirilmesi i�in, suyun i�lenmesi s�ras�nda olabilecek herhangi bir d�� kirlenmeyi �nlemek yeterlidir; ��nk� i�leme s�ras�nda t�m mikroplar pratik olarak ya etkisizle�tirilir ya da yok edilir. Dolay�s�yla kendileri zararl� olmamas�na kar��n her zaman hastal�k yap�c� etkenlerle bir arada bulunan kimi mikroorganizmalar�n bulunmad��n� saptamak yeterlidir. Bu ama�la genellikle d��k� koliformlar�n�n olup olmad��na bak�l�r.
�teki iki ko�ulla ilgili zorunluluklar, g�n�m�zde metrek�p ba��na miligram d�zeyindeki miktarlar� bile saptayabilen �l�me ayg�tlar�ndaki ilerlemelere ba�l� olarak her g�n daha da artmaktad�r. 1978"de Avrupa Konseyi"ne �nerilen normlar en az 65 parametreden olu�an 5 tablo halinde d�zenlenmi�tir: organoleptik etkenler, fizikokimyasal etkenler, biyolojik etkenler, mikrobiyolojik etkenler, zehirleyici ya da istenmeyen maddeler.
Su kaynaklardan, kuyulardan (yeralt� suyu) ya da kanal sistemleriyle nehirlerden (yer�st� sular�) sa�lanabilir. Do�al suyun bile�iminde atmosferden ya da i�inden ge�ti�i kaya�lar�n ��z�nmesinden kaynaklanan ��z�nm�� gazlar, arazinin durumuna ba�l� olarak her litrede birka� miligram ile birka� y�z miligram aras�nda ��z�nm�� maddeler (karbonatlar, klor�rler, nitratlar, s�lfatlar), bitkilerin ayr��mas�ndan ileri gelen organik maddeler, koloidal as�lt� durumunda kil tanecikleri, da��l�mlar� sular�n kayna��na g�re de�i�en bakteriler ile mikroorganizmalar bulunur. Belki de i�ilebilirlik normlar�n�n giderek a��rla�t�r�lmas� y�z�nden gerek yeralt�, gerek yer�st� sular�, bile�imleri bak�m�ndan art�k g�venilir olmaktan ��km��t�r.Bu nedenle su, da��t�m �ebekesine verilmeden �nce bakteri �o�almas�n� �nleyici �r�nlerle, yani suda daha �nceden bulunan ya da sonradan kazara kar��m�� olan her �e�it mikrobun �o�almas�n� �nlemek �zere kimi maddelerle i�lenir. Bu ama�la en �ok kullan�lan maddeler klor gaz�, sodyum hipoklorit (javel suyu), klor dioksit ve ozondur. �zellikle klor dioksit ile ozon, suya hi�bir k�t� tat vermez.

Bir suyun ger�ek anlamda temizlenmesi, koloidal olsun ya da olmas�n as�lt� durumunda bulunan maddelerin uzakla�t�r�lmas�n�, kimi zaman �ok k��k oranlarda bulunsa bile tehlikeli ya da rahats�z edici olarak kabul edilen a��r metaller, organoklorlu bile�ikler, pestisitler, hidrokarbonlar gibi "kirleticilerin" giderilmesini ama�lar. Bu kirleticiler, y�zey sular�n�n yan� s�ra kimi zaman sel sular�yla s�r�klenerek kar��t�klar� yer alt� sular�nda da bulunur. Sular�n temizlenmesi i�leminde en iri cisimleri uzakla�t�rmak �zere �zgaralardan ge�irilen su, ��kt�rme havuzlar�na al�n�r.�nce as�lt� durumundaki maddelerin koloidal �zelli�ini gidermek i�in suya tepkin bir madde h�zla kar��t�r�larak kat�l�r. Daha sonra bu su a��r a��r kar��t�r�l�r; bu s�rada olu�an yumak��klar, as�lt� durumundaki par�ac�klar� birlikte s�r�kleyerek dibe ��ker. Tepkin maddenin t�r� ve miktar�, laboratuarlarda yap�lan deneylerle belirlenir. B�ylece yumu�akla�t�r�lan su, durultuculara g�nderilerek tam bir ��kme sa�lan�r. �ok �e�itli durultucu tipleri vard�r; bunlar�n en yal�n�, genellikle uygun uzunlukta dikd�rtgen bi�iminde havuzlardan olu�ur. �amur yatakl� durultucularda, yumakla�t�r�lm�� su, i�leme s�ras�nda y�kselen su ak�m�yla as�lt� halinde tutulan bir �amur katman� i�inden ge�irilir; as�lt� durumundaki par�ac�klar, �amur katman�ndan ge�erken tutulur. Son y�llarda geli�tirilen durultucularda �amur yerine birka� mikrometre �ap�nda kum taneleri (mikroskobik kum) kullan�lmaktad�r; yumaklar� tutan bu kum katman�, durulmay� kolayla�t�r�r. Daha sonra su, genellikle kum katmanl� (yatak) filtrelerden ge�irilir. Filtrenin �al��mas�nda tane boyutunun b�y�k bir �nemi vard�r. Tane boyutu, i�lenecek suya g�re se�ilir. Tutulan maddeler, filtreyi t�kar; bu bak�mdan periyodik olarak kar�� ak�mla su ve bas�n�l� hava kar��m� g�nderilerek �amur birikintisi par�alan�r; daha sonra yaln�z su g�nderilerek par�ac�klar �amur halinde uzakla�t�r�l�r. Durultucu depolar�na g�nderilen bu �amurlar yer darl�� s�z konusuysa

�EH�R PLANLAMA - OVER-POPULAT�ON �N B�G C�T�ES

9/7/2010

over-population in big cities

KENT YOLLARININ GENEL �ZELL�KLER�

9/7/2010

KENT YOLLARININ GENEL �ZELL�KLER�
K�rsal yollar�n planlanmas� ve in�as� s�ras�nda �ng�r�len ana prensipler genel olarak kent yollan i�in de ge�erlidir.Ancak,bu s�rada kent i�i yollarda g�zlenen a�a��daki ana ayr�cal�klar�nda nazara al�nmas� uygun olur.
- Bir a� olu�turan kent yollan s�k kesi�tikleri i�in birbirlerine olan etkileri fazlad�r.�rne�in,bir yolda g�r�len trafik s�k��kl��n�n yak�ndaki di�er yollara da atlamas� kolayl�kla m�mk�nd�r.Dolay�s�yla yollar ve bunlar �zerindeki kav�aklar geni� bir alan i�inde bir b�t�n olarak d��n�l�p planlanmal�, geometrik ve fiziki standarttan bak�m�ndan birbirleri aras�nda u yum sa�lanmal�d�r.
- K�rsal yollarda kav�aklar aras� mesafe fazla oldu�u halde kent i�i yollarda bu mesafeler �ok k�sad�r.Bu itibarla,bir kente ait yol a��n�n b�t�n olarak iyi �al��abilmesi i�in trafi�i kesintiye u�ratan bu kav�ak noktalar�na �zel �nem verilmelidir.Bu husus trafik g�venli�i y�n�nden de zorunludur.
- Kent i�i yollarda g�zlenen bir di�er husus yaya trafi�inin yo�un olu�udur.Bu itibarla, kent i�i yollar�n planlanmas� s�ras�nda ula��m kolayl�� ve g�venli�i bak�m�ndan yaya trafi�i nazara al�nacak ana fakt�rlerden biri olmal�d�r.
- Kent �ap�nda kolay, h�zl� ve g�venli bir ula��m sa�lanmas� bak�m�ndan, yolcu ta��ma sistemlerinin i�letilmelerine ili�kin otob�s duraklan, terminaller, otopark yerleri gibi tesisler kent yol a��n�n vazge�ilmez par�alar�d�r.Dolay�s�yla planlama s�ras�nda bunlar�nda beraberce ele al�nmas� gerekir.
- Kent i�i yollarda ayd�nlatma ve i�aretlemenin �zel bir �nemi ve yeri vard�r.

2-TRAF�K AKIM C�NSLER�
Trafik ak�mlar� �e�itli yer de�i�tirmeleri yollar �zerinde g�r�len halini ifade i�in kullan�l�r.Her ne kadar �ah�s i� yerine kabil oldu�u kadar yalan oturmak isterse de �ehir ve yol a�� planlamas�nda en az yer de�i�tirme olacak bir �ekil ara�t�r�lmal� ve minimum trafik prensibi sa�lanmal�d�r.Trafik ak�m cinsleri a�a��daki gibidir.
2-1 Toplu Trafik: Di�er trafik ak�mlar� gibi sistemli ve periyodik �zelliklere sahip olmayan ve merasim, bayram t�renleri, spor g�sterileri, fuar gibi �e�itli sebeplerle meydana gelen ve hacim tesiri �nceden kolayl�kla tasarlanamayan trafik tipidir.B�y�k insan topluluklar�n� alabilecek kav�aklar olmas� ve her �eye ra�men uygun bir ula�t�rma sa�lanmas� gerekir.�ehirlerde normal trafik ak�mlar�n� aksatmamak ve durdurmamak gayesiyle toplu trafi�in kabil oldu�u kadar iyi tasarlanarak �nceden planlanmas�na �al��lmal�d�r.
2-2 Al�� Veri� Ticaret Trafi�i : Al�� veri� trafi�i daha ziyade konut yerleri ile ticaret yerleri aras�nda ticaret trafi�i ise merkezde i� ve ticaret yerleri aras�nda meydana gelen trafik cinsleridir.Bunlar daha ziyade sabah ve ak�am maksimum saatleri aras�nda cereyan eder.Al�� veri� trafi�inde esas y�n, radyal ticaret trafi�inde ise i� trafik �zelli�i hakim olup �ekirdek i�inde da��n�k y�nler s�z konusudur.
2-3 Konut Yeri �s Yeri Trafi�i: Trafik hacminin en b�y�k k�sm�n� te�kil eder. Sabah ve ak�am maksimum saatlerinde meydana getirir. Sabah konut yerleri ile i� yerleri aras�nda ak�amda aksi y�nde mevcuttur.�� yerindeki ��le tatili saatlerinde de �zel olarak konut yerleri i� yerlerine yak�n olanlar i�in gidi� geli� daha s�z konusu olabilir.Ancak b�y�k �ehirlerde bu ��le trafi�i sabah ve ak�am maksimum saatlerine g�re fazla bir �nem arz etmez.
2-4 E�lence Gezi Trafi�i: E�lence veya gezi yerleri ile konutlar aras�nda meydana gelen trafiktir.E�lence yerleri daha ziyade �ehirde, gezi yerleri �ehir d��nda olmakla beraber, bu yer de�i�tirmeler bir taraftan konutlarla ilgili oldu�undan esas y�n radyal olacakt�r.trafik cinslerinin yukarda �zet olarak incelenmesinden merkeze do�ru olan radyal y�n� ana trafik y�n� oldu�u g�r�lmekte ve yol a�� planlamas�nda bu hususun dikkate al�nmas� gerekmektedir.Merkeze yakla�t�k�a radyal yollar�n daha �ok �nem kazand�� g�r�lmektedir.

3. YOL-�EVRE-�LKE �L��K�S�
T�m �lkeye dengeli �ekilde yay�lm��, yeterli uzunlukta, fiziki ve geometrik standartlar� iyi bir yol a��n�n sa�lad�� eri�ebilirlik ve ula��m kolayl�� evre ve �lke i�in ba�l�ca a�a��daki olanaklar� olu�turur:
1. Yol a��ndaki iyile�me sonucu ortaya ��kan kolay ta��ma ile, �reticiye �retti�i mal� daha �abuk ve daha uygun bir fiyatla pazarlama olana�� do�ar.
2. Kolay ve ekonomik ta��ma sonucu her �e�it mal �lke �ap�nda daha geni� bir b�lgeye daha ucuza intikal etmi� olur.
3. �retimin artmas� ve ta��ma maliyetindeki d��me �lkenin ihracat imkan�n� artt�r�r.
4. �lke �ap�nda iyi bir yol a��n�n sa�lad�� ula��m kolayl�� e�itli

AT MEYDANI VE �EVRES�

9/7/2010

AT MEYDANI ve �EVRES�

At Meydan�, �stanbul"da Sultanahmet Camisi �n�ndeki alana Osmanl�lar�n vermi� oldu�u add�r. Roma ve Bizans d�nemlerinde hipodromun yer ald�� bu alana 19. y�zy�ldan sonra Sultanahmet Meydan� denmeye ba�lanm��t�r. At meydan�, 196"da Roma �mparatoru Septimus Severus taraf�ndan kuruldu. �mparator Constantinus d�neminde (306-337) hipodrom olarak tamamland�. Bizans d�neminde buras� siyasal ya�amda �nemli bir yeri olan at ve araba ko�ular�n�n yan� s�ra, devrimlerin, toplant�lar�n; m�zisyen topluluklar�n, dans�zlerin, akrobatlar�n, vah�i hayvanlarla kavga g�sterilerinin yap�ld�� de�i�mez aland�. B�t�n bu faaliyetler i�in ise Roma devrinde bol tatil g�nleri mevcuttu. 1204"te �stanbul"un, Ha�l�lar taraf�ndan i�gali s�ras�nda tahrip edildi. Fatih Sultan Mehmet �stanbul"u ald��nda hipodrom �oktan harap olmu�tu. Osmanl� d�neminde de at ve cirit oyunlar�, spor yar��malar�, b�y�k �enlikler ve d��nler burada yap�l�rd�. �mparatorlu�un gerileme d�neminde, yeni�eri ve sipahi ayaklanmalar�n�n �o�u burada oldu. 16. y�zy�lda baz� b�y�k vezir konaklar�n�n �n y�zleri bu alana bakard�.17. y�zy�l�n ba��nda Sultanahmet Camisi yap�ld�. Caminin yap�lmas�yla Atmeydan� iyice darald�. Ama Topkap� Saray�"na, kentin ticaret ve liman kesimlerine yak�nl��ndan dolay� �nemini imparatorlu�un son d�neminde de korudu. �lk Osmanl� sergisi 1863"te burada a��ld�. Abd�llaziz"in son y�llar�nda alan, parka d�n��t�r�ld�.�zmir"in, Yunanl�larca i�galinin protesto edildi�i �nl� Sultanahmet mitingi de burada yap�lm��t�r.
Orijinali, Roma �mparatoru Septimus taraf�ndan yapt�r�lan ve daha sonra B�y�k Constantinus taraf�ndan geni�letilen ve imparatorlu�un de�i�ik yerlerinden getirilen eserlerle donat�lan Hipodromun; eni 117, boyu ise 480 metreye, kapasitesi ise 100.000 ki�iye ula��yordu. Bir seferde �ehrin n�fusunun d�rtte birini ald�� s�ylenir. �mparatorluk saray� ve dolay�s�yla da kathisma denilen imparator locas�, �imdi Sultanahmet Cami"nin bulundu�u taraftayd�. Kuzey ucundaki giri�te b�y�k kemerli yap�lar, duvarlarda �ok say�da heykel vard�. Ortada, �evresinde yar��an arabalar�n d�nd�� Spina"da, baz�lar� g�n�m�zde de bulunan an�tlar vard�.
Muazzam Hipodromdan g�n�m�ze yuvarlak g�ney ucu gelmi�tir. B�y�k kemerlerle donat�lm�� tu�la bir yap�d�r. Sonraki devirlerde Hipodromun ta� bloklar� ve s�tunlar�n�n tamam� ba�ka yap�larda kullan�lm��t�r. Hipodrom giri�i sa��ndaki parkta 4-5.y�zy�la ait �zel saray kal�nt�lar�, az ilerisinde de Aya �femiya Bizans Kilisesinin kal�nt�lar� bulunmaktad�r.
G�n�m�z Sultanahmet Meydan�"nda bulunan en �nemli eserler; B�y�k Theodosius taraf�ndan diktirilen dikilita�, �� tane y�lan�n birbirine doland�� Burmal� S�tun, 32 metrelik �r�lme bir s�tun ve 2. Wilhelm"in 2. Abd�lhamit i�in yapt�rd�� Alman �e�mesidir.
Dikilita�: �stanbul"daki Dikilita�, g�n�m�zde Sultanahmet Meydan�n� s�sleyen �� an�ttan biridir. 18,74 metre y�ksekli�indeki Dikilita�, tek par�a pembe granitten yap�lm��t�r. M�s�r �mparatoru 3. Tutmosis"in (�� 1504-1450) zaferlerini anlatan an�t, Heliopolis"teki Karnak tap�na��n�n �n�ne dikilmi�ti. Julianus Apostata zaman�nda (361- 363) �stanbul"a getirilen S�tun, Theodosius d�neminde mermer kaidesine yerle�tirildi (390). Bu nedenle Theodosius S�tunu olarak da an�l�r. Kaidedeki Latince ve Yunanca yaz�tlarda an�t�n M�s�r"dan getirili�i ve yerine yerle�tirili�i anlat�l�r. Bat�, do�u ve g�ney y�zlerde Theodosius, kar�s� ve �ocuklar�yla birlikte oyun ve �enlikleri izlerken; kuzey y�zde ise Arcadius ve kar�s� i�lenmi�tir.
Burmal� ya da Y�lanl� S�tun: Sultanahmet Meydan�nda bulunan �� an�ttan ikincisidir. Birbirine dolanan �� y�landan olu�an bronzdan an�t, �� 480 ve �� 479"da, Yunanl�lar�n Perslere kar�� kazand�klar� zaferlerin an�s�na, Delphoi"deki Apollon Tap�na��"na sunulmu� olan �� ayakl� alt�ndan kazan�n kaidesiydi. Yaz�t�nda, sava�lara kat�lan otuz bir kent devletinin ad� bulunuyordu. Bizans �mparatoru Constantinus, an�t� s�kt�rerek Byzantion"a getirtti ve Hipodroma diktirdi. 1204"te Ha�l� Seferleri s�ras�

ELEKTR�K DI� ADINLATMA Y�NETMEL�� VE ADINLATMA TANIMLAMALARI

9/7/2010

Birinci B�l�m

Ama�, Kapsam, Hukuki Dayanak ve Tan�mlar

AMA�
Madde - 1:
Bu y�netmeli�in amac�, elektrik enerjisinin nihai t�ketiminde �nemli pay� olan d�� ayd�nlatmada, enerjinin etkin ve do�ru kullan�lmas�yla gereksiz yere enerji sarfiyat�n� �nleyerek enerji tasarrufu sa�lanmas� ve astronomik g�zlemleri ve do�al hayat� olumsuz y�nde etkileyen ��k kirlili�inin �nlenmesidir.

KAPSAM
Madde - 2:
Bu y�netmelik, ayd�nlatman�n kalitesinden ve g�venli�inden �d�n vermeden enerji tasarrufu sa�layacak �ekilde, kentsel yerle�ik alanlardaki bina, tesis, yol, cadde ve sokaklar ile milli park, vb. tabiat� koruma alanlar�, kentsel geli�me alanlar� ve turizm ve ticaret alanlar�n�n d�� ayd�nlatmalar�nda kullan�lan ayd�nlatma armat�rlerinin ve ��k kaynaklar�n�n (lambalar�n) tiplerinin, teknik ve fotometrik �zelliklerinin, konumlar�n�n ve tesisat�n�n belirlenmesinde uyulmas� gereken kurallar� kapsar.
T�rk Silahl� Kuvvetlerine ait harekat ve savunma ama�l� ayd�nlatmalar, askeri yasak b�lgeler g�venlik b�lgelerindeki ayd�nlatmalar ile kendi y�netmeli�ine uygun olarak tesis edilen havaalan� ve benzeri tesisler bu y�netmelik kapsam� d��ndad�r.

HUKUK� DAYANAK
Madde - 3:
Bu y�netmelik, 3154 say�l� Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanl��n�n Te�kilat ve G�revleri Hakk�ndaki Kanunun 28inci Maddesinin verdi�i yetkiye dayanarak ayn� kanunun 2inci Maddesinin (b) bendi ile 12/8/1993 tarihli ve 505 say�l� Kanun H�km�nde Kararname ile de�i�ik 10uncu Maddesinin (d) bendi uyar�nca haz�rlanm��t�r.

TANIMLAR
Madde - 4:
Bu Y�netmelikte yer alan k�saltmalar ve tan�mlamalar a�a��da verilmektedir.
Bakanl�k : Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanl��
Yetkili Kurulu� : D�� ayd�nlatma tesisine elektrik enerjisi sa�layan elektrik da��t�m �irketidir.
D�� Ayd�nlatma Tesisi : D�� ayd�nlatma yapmak �zere kurulmu� olup, Elektrik Kuvvetli Ak�m Tesisleri Y�netmeli�i kapsam�nda olan bir kuvvetli ak�m tesisidir.
Yerle�me Alan� : �mar plan� s�n�r� i�indeki yerle�ik ve geli�me alanlar�n�n t�m�d�r (3194 say�l� �mar Kanunu ve ilgili y�netmelikler).
M�cavir Alan : �mar mevzuat� bak�m�ndan belediyelerin kontrol ve mesuliyeti alt�na verilmi� olan alanlard�r.
Yerle�ik (Meskun) Alan :
a) Planl� yerlerde; naz�m imar plan� ile belirlenmi� ve iskan edilmi� alanlar,
b) Plans�z yerlerde, belediye ve m�cavir alan s�n�rlar� i�indeki imar plan� bulunmayan mevcut yerle�melerin (mahalle, k�y ve mecralar) m�stakbel geli�me alanlar�n� da i�ine alan ve s�n�rlar� belediye meclislerince karara ba�lanan alanlard�r.
Geli�me (�nki�af) Alan� : Naz�m imar plan�nda kentin geli�mesine ayr�lm�� olan alanlard�r.
Kentsel �al��ma Alanlar� :
a) Ticaret B�lgesi; imar planlar�nda ticari ama�l� yap�lar i�in ayr�lm�� b�lgedir (Bu b�lgede b�rolar, i�hanlar�,
gazino, lokanta, �ar��, �ok katl� ma�azalar, bankalar, oteller, sinema ve tiyatro gibi k�lt�rel ve sosyal tesisler, y�netimle ilgili tesisler ve benzeri yap�lar yap�labilir).
b) Sanayi B�lgesi; imar planlar�nda her t�rl� sanayi tesisleri i�in ayr�lm�� alanlard�r ( Bu b�lge i�erisinde amaca g�re hizmet g�recek di�er yap� ve tesisler de yap�labilir).
Turizm B�lgeleri : S�n�rlar� Turizm Bakanl��"n�n �nerisi ve Bakanlar Kurulu karar� ile tespit ve ilan edilen b�lgelerdir ( 2634 say�l� Turizmi Te�vik Kanunu ve ilgili y�netmelik).
Turizm Alanlar� : Turizm b�lgeleri i�inde �ncelikle geli�tirilmesi �ng�r�len, mevkii ve s�n�rlar� Turizm Bakanl��"n�n �nerisi ve Bakanlar Kurulu karar� ile tespit ve ilan edilen, do�al veya sosyo-k�lt�rel de�erlerin yo�unla�t�� alanlard�r.
Turizm Merkezleri : Turizm b�lgeleri i�inde veya d��nda, yeri, mevkii ve s�n�rlar� Turizm Bakanl��"n�n �nerisi ve Bakanlar Kurulu karar� ile tespit ve ilan edilen, turizm bak�m�ndan �nem ta��yan yerler ve b�l�mlerdir.

Koruma Alan� : Ta��nmaz k�lt�r ve tabiat varl�klar�n�n muhafazalar� veya tarihi �evre i�inde korunmalar�nda etkinlik ta��yan korunmas� zorunlu olan alanlard�r (2863 say�l� K�lt�r ve Tabiat Varl�klar�n� Koruma Kanunu, 2873 say�l� Milli Parklar Kanunu)

KOCAEL� YARIMADASINDA KIR YERLE�MELER�

9/7/2010

KOCAEL� YARIMADASINDA KIR YERLE�MELER�

Kocaeli Yar�madas�"nda k�r yerle�melerini konu alan ara�t�rma 5200 km2 lik bir alan �zerinde yap�lm��t�r. Marmara B�lgesi"nin kuzeydo�usundan �stanbul Bo�az�"ndan Sakarya ve �ark suyu vadilerine kadar olan alan kendine �zg� �zellikleri ile belirgin bir karakter ta��r. Bu y�zden bir co�rafi �nite olarak ay�rdedilmesine imkan verdirmi�tir. B�y�k bir k�sm� morfolojik anlamda plato karakterine sahiptir. Yak�n y�llarda Kocaeli Yar�madas�"n�n baz� b�l�mleri Be�eri Co�rafya kapsam�nda �nemli geli�me olmaktad�r. �zellikle sanayile�me ve kentle�me hareketleri g�n�m�zde b�y�k boyutlar kazanm�� ve bu hareketlere ba�l� olarak n�fus ve yerle�me konular�nda olumlu ve olumsuz ancak, �nemli say�labilecek geli�meler meydana gelmi�tir.
�al��ma alan� i�inde yer alan �stanbul ve �zmit kentleri h�zla b�y�m��ler ve yak�nlar�nda yer alan baz� k��k yerle�me �nitelerini de etkileyerek onlar�nda kentle�me s�recine girmelerine neden olmu�tur. Ancak sanayile�me ve kentle�me hareketleri Kocaeli Yar�madas�"n�n �ok s�n�rl� bir alan�nda yo�unluk kazanm��t�r. Bu alan �stanbul bo�az� k�y�s� ile G�neyde yer alan ve �stanbul-�zmit aras�nda dar bir k�y� ku�a��d�r. Belirlenen bu kesimler d��nda Kocaeli yar�madas�"n�n �ok geni� bir b�l�m�nde k�rsal karakter hakimdir.
Ayn� y�re i�inde yer alan ve yan yana bulunan iki sekt�r�n (k�rsal ve kentsel sekt�r�n) birinin geli�ip di�erinin s�n�k kalmas� Kocaeli Yar�madas�"nda k�r ve kent ili�kisi a��s�ndan �nemli bir �eli�kidir. Sanayile�me ve kentle�me hareketlerinin, y�re d��ndan kaynakland�� ve Kocaeli Yar�madas�"n�n belirlenen kesimlerine adeta empoze edildikleri g�r�n�yor.
Kocaeli Yar�madas�"n�n bu geni� b�l�m�nde d�zensiz olarak da��lm�� bulunan k�r yerle�meleri topla n�fusun yaln�zca %13.5"ine sahiptirler ve bu bak�mdan da ayn� y�re i�inde yer alan �ehirsel kesim ile �eli�ki g�sterirler. Ancak bu �eli�ki k�r kesiminin �nemsizli�inden �ok, kentsel kesimin sahip oldu�u b�y�k �nemden ileri gelir. Nitekim Kocaeli Y.s� k�rsal alan�n�n, Marmara B�lgesi k�rsal alan� ile n�fus y�n�nden , benzer �zellikte oldu�u belirlenmi�tir. Yerle�me d�zeninin bug�nk� �ekli, ekonomik faaliyetlerinde g�r�len nisbi farkl�la�malar, temelde fiziksel �artlarla ili�kili bulunmaktad�r.
Kocaeli Y.s�"n�n esas�n� meydana getiren plato y�zeyi genel olarak kuzeybat� y�n�nde �arp�lm�� ve akarsularla olduk�a par�alanm�� bir �ekle sahiptir.
Yar�madan�n �zellikle k�smen k�y�lar�, Kefken civar� haricinde, son derece d�z bir uzan�� g�stermektedir.
�zmit k�rfezi k�y�lar� di�erlerinden olduk�a ayr�cal�k g�sterir. Tipik bo�ulma ve birikinti �ekillerinin meydana getirdi�i dar k�y� �eridi, ayn� zamanda be�eri faaliyetler a��s�ndan da elveri�li �artlar ortaya koymu�tur.
Kocaeli Y.n�n bu jeomorfolojik �zellikleri ve bunlara ba�l� olarak meydana gelmi� r�liyef, insan faaliyetlerini �e�itli �ekillerde etkileyerek farkl� mekan par�alar� ortaya koyarken, iklimi de etkilemi� �e�itlilik kazanmas�na neden olmu�tur. �klimin k�sa mesafel

BURSA KENT PLANLAMA TAR�H�

9/7/2010

BURSA KENT PLANLAMA TAR�H�

G�R��
Bursa kentsel planlama tarihi �zerine d��nmek, 19. yy da ba�layan T�rk mo-dernle�mesinin Bursa izd��m�n� yeniden okuma anlam�n� ta��r.
Modernite 17. yy dan itibaren Avrupa"da olu�an ve etkileri giderek yayg�nla�an toplumsal ya�am ve organizasyon bi�imidir. Modernite kavram olarak iki d�n��t�r�c� s�recin birlikte d��lmesi ile anla��labilir. Bunlardan ilki geni�leyen kapitalist pazar�n itici g�c�yle olu�an, sanayile�me kentle�me ve n�fus hareketleriyle yarat�lan modern-le�me s�recidir. �kincisi ise geleneksel ba�lar�ndan kurtulmu�, kendi akl�yla kendini y�netebilen bireyin do�mas� ve evrensel olarak ge�erli ahlak ve hukuk alan�n�n kuru-labilece�i d��ncelerini i�eren k�lt�rel boyutudur. (Cooke, 1988: 476-77) Modernite e� anl� olarak mekan ve zaman�n belirli bir tarzda ya�anmas�na denk d��er. (Berman, 1982) Modernite i�inde �rt�k olarak yer alan �nemli bir varsay�m ise t�m mekanlar�n (giderek t�m d�nyan�n) belirli bir zaman izinde modernle�ece�idir. (Giddens, 1991) Bu do�rultuda plan �retme mekan� (KENT�) zaman i�inde modernle�tirmenin arac�d�r. Kent planlar�n�n yap�lmas� ile kentsel alanlar�n modernle�mesine y�n verme amac� g�d�l�r. Kentsel planlama ile yap�lar�n, yollar�n, parklar�n, kamu kuru�lar�n�n k�sacas� kentin t�m fiziksel ��elerinin d�zenlenmesi ve sosyo - ekonomik geli�menin sa�lan-mas� ama�lanmaktad�r.
Kent planlamas� bat�da 1850"ler sonras�nda sanayi kentinin sorunlar�n�n ��z�-m� i�in geli�tirilmi�tir. Kent planlamas�n�n geli�imi iki ayr� yoldan kaynak bulmaktad�r. Bunlardan ilki, �ngiltere"de ��kart�lan sa�l�k yasalar�yla kentin planlanmaya �al��lmas� ikincisi ise 1860"l� y�llarda III Napolyon ve Haussman"�n Paris uygulamalar�d�r
(Tekeli, 1980).
Kent planlamas�n�n modernle�me s�recinin i�inde yer ald�� bilgisi ile Bursa Kent planlama tarihine bak�ld��nda ilgin� bir durum ile kar��la��l�r. Haussman"�n Paris operasyonunu izleyen �� y�l i�inde Bursa"da benzer uygulamalar ger�ekle�mi�tir. S�z konusu uygulamalar�n analizi Bursa"da kentsel yap�da ortaya ��kan sosyal, ekonomik ve mekansal bir dizi de�i�ikli�i i�eren planlama s�recine yak�ndan bakmay� getirecek-tir. Bundan �nce yap�lmas� gereken saptama Bursa"da mekansal d�n��m�n ba�la-d�� 19 yy"da ger�ekle�en 1855 depreminden sonra kentin imar�n�n saray i�in adeta bir prestij sorunu haline gelmesinin Cumhuriyet d�neminde de devam etmesi ve �s-tanbul naz�m plan�n� yapmak i�in gelen �� ehirciye- L�cher, Prost ve Piccinato"ya - Bursa plan�n�n da yapt�r�lmas�d�r.
PLANLAMA S�REC� VE DE��EN KENTSEL YAPI
19. yy da Bursa"da ger�ekle�tirilen imar uygulamalar� T�rk modernle�mesinin prototipi gibidir. Modernite ile ilgili yaz�n incelendi�inde modernite s�recinin Avrupa d��ndaki �lkelerde iki farl� yoldan uygulamaya ge�ti�i g�r�l�r (Kazanc�gil, 1982). Bunlardan ilki kapitalizmin i�leyi�inin yaratt�� yay�lmac� etkilerdir. �kincisi ise Bat�da ortaya ��kan geli�melerin etkisinde kalan y�netici elitlerin �e�itli kurumsal d�zenleme-ler ve e�itim yoluyla bir t�r sosyal m�hendislik uygulamas�na gitmeleridir. Bursa 19 yy da birbirinin i�inde geli�en s�z konusu uygulamalar�n etkisinde kalm��t�r. Kapitalizmin merkezi �lkelerden �evreye yayg�nla�mas� de�erlendirildi�inde Bursa"n�n ipek �retim s�reci ile �ne ��kt�� g�r�l�r (Erder; 1975, 1976, 1978; Aktar; 1995).
Bursa"da 16. yy da �nemli bir sermaye birikimine yol a�an ipek �retiminin (�nal-c�k, 1969) 19. yy da fabrikalarda �retilmeye ba�lamas�yla kent i�in �nemini korudu�u g�r�lmektedir (Erder, 1976). 1824"de Fransa"n�n ipek �retim merkezi olarak bilinen Lyon kendinde kozadan ipek ipli�i mekanik bir sistem ile �ekilmeye ba�land�. Bu tek-noloji de�i�imi Avrupa ipek �retiminde devrim anlam�na gelmekteydi
(Aktar, 1993:121). Avrupa"daki bu geli�meden sadece 10 y�l sonra Bursa"da buhar g�c� ile �al��an iplik �ekim fabrikalar�n�n (filat�r) g�r�lmesi son derece ilgin�tir. �tal-ya"n�n ipek merkezi olan Piedmont b�lgesinde buharla �ekim tekni�inin Bursa"dan on y�l sonra g�r�lmesi, Bursa"n�n �nemini

AB KIRSAL KALKINMA PROGRAMI

9/7/2010

AB KIRSAL KALKINMA PROGRAMI

Gelir Getirici Etkinlikler ve Tar�mda Modernle�me AB K�rsal Kalk�nma Politikas�n�n �nemli
alt ba�l�klar�...
GAP"�n yararland�r�laca�� Program�n, G�neydo�uda ya�ayan n�fusun ekonomik ve sosyal
ko�ullar�n� iyile�tirmesi hedeflenmektedir. Program�n s�rd�r�lebilir ekonomik kalk�nma,
b�lgesel geli�mi�lik farklar�n�n azalt�lmas�, �retici kapasitenin geli�tirilmesi ve istihdam�n
art�r�lmas� gibi ulusal program hedeflerini desteklemesi �ng�r�lmektedir. Program, yerel
KOB�lerin desteklenerek yeni i�ler yarat�lmas�n� ve istihdam olanaklar�n�n art�r�lmas�n�; k�rsal
n�fus i�in gelir getirici etkinliklerin desteklenmesini; �nemli k�lt�rel miras alanlar�n�n
renovasyon ve restorasyonunu ve k�lt�rel ve turistik potansiyellerinin g��lendirilmesini;
B�lgenin �evre ko�ullar�n�n geli�tirilmesini ama�lamaktad�r. Program�n �� bile�eni olacakt�r:

* KOB� Bile�eni: Bu bile�en �er�evesinde, B�lgedeki 5 Giri�imci Destekleme Merkezinin
(G�DEM) y�netimi; G�DEM personelinin e�itimi; yerel i� �evrelerine ve potansiyel
yat�r�mc�lara destek hizmetleri verilmesi; eri�imi g�� y�relerde etkinliklerde bulunulmas�;
potansiyel giri�imcilere enformasyon hizmeti verilmesi; ekonomik etkinliklerde �evre
duyarl�� yarat�lmas� konusunda �al��malar yap�lmas�; kad�nlar�n formel ekonomiye
kat�l�m�n�n ve dan��manl�k hizmetlerine ula��m�n�n �nemini vurgulayan �al��malar
yap�lmas� hedeflenmektedir.
* K�rsal Kalk�nma Bile�eni: Bu bile�en �er�evesinde, kuru ve sulu tar�m ve tar�m d��
alanlarda gelir getirici etkinliklerin desteklenmesi; e�itim hizmeti verilmesi; gelir getirici
etkinliklerde k��k kredi kullan�m�n�n te�viki hedeflenmektedir.
* K�lt�rel Miras�n Korunmas� ve Geli�tirilmesi Bile�eni: Bu bile�en �er�evesinde, k�lt�rel
sit alan� restorasyonu ve k�lt�r turizmi geli�tirilmesi gibi ba�l� etkinliklerin desteklenmesi
i�in bir K�lt�rel Miras Fonu olu�turulmas�; restorasyon ve renovasyon �al��malar�
alan�nda e�itim hizmeti verilmesi; k�lt�rel sit alanlar�na ili�kin enformasyon, e�itim ve
ileti�im materyalleri geli�tirilmesi amac�yla yerel kurulu�lar�n desteklenmesi
hedeflenmektedir.
K��K VE ORTA B�Y�KL�KTE ��LETME B�LE�EN�
GAP B�lgesi, KOB� geli�imi alan�nda birtak�m k�s�tlarla kar�� kar��yad�r. Bunlar aras�nda
yerel piyasalar�n s�n�rl�l��, giri�imcilik ve sermaye birikimi yetersizli�i, i� �evrelerinin
b�lgesel ve yerel kurulu�lar�n�n bulunmay��, y�netsel ve teknik becerilerin yetersizli�i,
yat�r�m �zendiricileri yetersizli�i ve altyap� eksiklikleri bulunmaktad�r. Kredi ve sermaye
edinim imkanlar�na eri�im, s�k� kefalet y�k�ml�l�kleri y�z�nden s�n�rlanmaktad�r.
GAP �daresi, Ticaret ve Sanayi Odalar� Birli�i (TOBB), K��k ve Orta Sanayii Geli�tirme
�daresi (KOSGEB) ve T�rkiye Kalk�nma Bankas� (TKB) ile i�birli�i halinde ve ayr�ca
UNDP"nin de deste�ini alarak, yerel KOB�"ler ve b�lgede faal olmay� d��nen yat�r�mc�lar
i�in GAP-G�DEMler arac�l��yla enformasyon ve dan��manl�k hizmetleri vermektedir.

GAP PROJES�

9/7/2010

1970lerde temeli at�lan T�rkiyenin en b�y�k, d�nyan�n ise 8inci b�y�k projesi GAP, gereken 32 milyar dolar�n ancak yar�s� bulunabildi�i i�in 2010 y�l�n� bekliyor.

Ba�bakanl�k 32 milyar dolar harcay�p gelecek y�l bitirmeyi planlad�� 34 ya��ndaki GAP projesi i�in ancak yar�s� kadar paray� denkle�tirince T�rkiyenin bu en b�y�k projesi yar�m kald�. 2003 sonu itibariyle GAPa ancak 16.6 milyar dolarl�k yat�r�m yap�labildi. Kalan para bulunabilirse GAP�n 2010 y�l�nda bitirilmesi hedefleniyor. T�rkiyenin en b�y�k projesi olarak adland�r�lan GAP ayn� zamanda d�nyan�n da en b�y�k 8. projesi olarak tarihe ge�ti. GAP "Ben 50 senedir bu projeyle me�gul�m. Ba�ka �mr�m olsa gene buraya verirdim" diyen 9. Cumhurba�kan� S�leyman Demirelin de en �nem verdi�i projeydi.

Temel hedefi, G�neydo�u Anadolu B�lgesi halk�n�n gelir d�zeyi ve hayat standard�n� y�kselterek, bu b�lge ile di�er b�lgeler aras�ndaki geli�mi�lik fark�n� ortadan kald�rmak, k�rsal alandaki verimlili�i ve istihdam imkanlar�n� art�rarak, sosyal istikrar, ekonomik b�y�me gibi milli kalk�nma hedeflerine katk�da bulunmak olan GAP, �ok sekt�rl�, entegre ve s�rd�r�lebilir bir kalk�nma anlay�� ile ele al�nan bir b�lgesel kalk�nma projesidir. Proje alan� F�rat ve Dicle havzalar� ile yukar� Mezopotamya ovalar�nda yer alan 9 ili kapsamaktad�r (Ad�yaman, Batman, Diyarbak�r, Gaziantep, Kilis, Mardin, Siirt, �anl�urfa, ��rnak)

1970lerde F�rat ve Dicle nehirleri �zerindeki sulama ve hidroelektrik ama�l� projeler olarak planlanan GAP, 1980lerde �ok sekt�rl�, sosyo-ekonomik bir b�lgesel kalk�nma program�na d�n��t�r�lm��t�r. Kalk�nma program�, sulama, hidroelektrik, enerji, tar�m, k�rsal ve kentsel altyap�, ormanc�l�k, e�itim ve sa�l�k gibi sekt�rleri kapsamaktad�r. Su Kaynaklar� Program� 22 baraj, 19 hidroelektrik santrali ve 1.7 milyon hektar alanda sulama sistemleri yap�m�n� �ng�rmektedir. Toplam maliyeti 32 milyar ABD dolar� olan Projenin, Enerji santrallerinin toplam kurulu g�c� 7476 MW olup y�lda 27 milyar kilowatsaat enerji �retimi �ng�r�lmektedir.

Proje, gelecek ku�aklar i�in kendilerini geli�tirebilecekleri bir ortam yarat�lmas�n� ama�layan s�rd�r�lebilir insani kalk�nma felsefesi �zerine kurulmu�tur; kalk�nmada adalet, kat�l�mc�l�k, �evre korunmas�, istihdam, mekansal planlama ve alt yap� geli�tirilmesi GAP�n temel stratejileridir.
GAP

G�neydo�u Anadolu Projesi; T�rkiyenin Do�u Anadolu B�lgesinden kaynaklanan ve sular�n� Basra K�rfezine bo�altan F�rat ve Dicle nehirleri havzalar�ndaki geni� ovalardan ve Ad�yaman, Batman, Diyarbak�r, Gaziantep, Kilis, Mardin, Siirt, �anl�urfa ve ��rnak illerinden olu�maktad�r.

Y�z�l��m� 75.358 kilometre kare olan B�lge, �lkemizin toplam y�z�l��m�n�n yakla��k % 10unu olu�tururken g�neyde Suriye, g�neydo�u da ise Irakla s�n�r kom�usudur. B�lge G�neydo�u Anadolu Projesi (GAP) ile birlikte k�saca GAP B�lgesi olarak adland�r�lmaya ba�lanm��t�r.

GAP�n ge�mi�i 1930lu y�llarda ba�layan "Keban Projesi"ne dayanmaktad�r. F�rat ve Dicle nehirlerinin sulama ve elektrik �retimi amac�yla kullan�lmas� fikri �zerine geli�tirilmi� olan GAP, iki ayr� nehir projesi olarak y�r�t�l�rken 1980 y�l�nda G�neydo�u Anadolu Projesi olarak birle�tirilmi�tir.

GAP dokuz ili kapsayan (Ad�yaman Batman Diyarbak�r Gaziantep Kilis Mardin Siirt �anl�urfa ��rnak) bir alanda 22 baraj, 19 hidroelektrik santrali ile T�rkiye toplam su potansiyelinin % 28ini kontrol alt�na al�rken, 1.7 milyon hektar arazinin sulamas� ve 7476 megavat�n �zerinde bir kurulu kapasite ile y�lda 27 milyar kilovatsaatlik elektrik enerjisi �retecektir.

GAP�n entegre bir b�lgesel kalk�nma projesi olarak uygulanmas�na 1989 y�l�nda GAP Master Plan�n�n haz�rlanmas�yla ba�lanm��t�r. Ayn� y�l 388 say�l� Kanun H�km�nde Kararname ile b�lgesel kalk�nmay� planlamak, y�nlendirmek, izlemek ve koordinasyonunu sa�lamak �zere GAP B�lge Kalk�nma �daresi Te�kilat� kurulmu�tur. GAP B�lge Kalk�nma �daresi Te�kilat�; GAP Y�ksek Kurulu ve GAP B�lge Kalk�nma �daresi Ba�kanl��ndan olu�maktad�r. GAP Y�ksek Kurulu GAPtan sorumlu Devlet Bakan�, DPTden sorumlu Devlet Bakan�, Bay�nd�rl�k ve �skan Bakan� ile Ba�bakan�n ba�kanl��nda toplan�r. Te�kilat�n di�er organ� olan GAP B�lge Kalk�nma �daresi Ba�kanl�� Merkez ve Ta�ra-�anl�urfa B�lge M�d�rl�� ile Ad Hoc g�rev yapan Koordinasyon Kurulundan olu�ur.

�nce toprak ve su kaynaklar�n�n geli�tirilmesini ama�layan bir m�hendislik projesi olarak ba�layan, daha sonra �ok sekt�rl�, entegre, b�lgesel bir yat�r�m program� olarak ele al�na

KENT SORUNALARI

9/7/2010

KENT SORUNALARI

Kentsel sorunlar�n kayna��
T�rkiye n�fusunun y�zde 70"i kentlerde ya�amaktad�r. Son 50 y�ld�r ekonomik-sosyal ve son 16 y�ld�r s�ren olan �at��ma ortam� nedeniyle s�ren i� g��ler sonucu kentlerin n�fusu h�zla artm��t�r. Yak�n bir gelecekte �lke n�fusunun y�zde 85"nin kentlerde ya�aca�� ng�r�lmektedir.
T�rkiye"de, kentsel sorunlar�n kayna��, �kinci D�nya Sava�� sonras� tercihlerine ve bu tercihlerin uygulanmas�na dayanmaktad�r. Truman Doktri"nine dayal� olarak ABD ile T�rkiye aras�nda 1947 y�l�nda imzalanan "Yard�m Anla�mas�" bir d�nemin de ba�lang�c�d�r.
17. Stand-By anla�mas�n� Aral�k 1999"da imzalayan T�rkiye"nin IMF ser�veni bu d�nemde ba�l�yordu. 14 �ubat 1947"de IMF"ye giren T�rkiye, paras�n� y�zde 100"�n �zerinde deval�e ediyor ve yak�n tarihinde ortaya ��kan t�m ekonomik krizleri IMF"nin istikrar programlar� ile ��zmeye �al��man�n ilk ad�m�n� at�yordu.
Tar�m sekt�r�nde 1950"lerden itibaren b�y�k de�i�meler olmu�tur. Tar�m�n teknolojik yap�s�nda, i�lenen topraklar�n m�lkiyetinde ve tar�ma ayr�lan kredilerin da��l�m�ndaki de�i�meler sonucu olarak ortaya ��kan m�lks�zle�me, i�sizlik, y�ksek orandaki n�fus art�� b�y�k bir n�fusun tar�mdan kopu� s�recini ba�latm��t�r. Karayolu ula��m�ndaki h�zl� geli�me mal ve insan ak�m�n� h�zland�rm��t�r. Bu olgu gerek t�ketim gerek �retim mallar�n�n kolayl�kla dola��m�n� h�zland�rm��, ba�ka bir anlat�mla t�ketim toplumunun ko�ullar�n� haz�rlam��t�r.
Kentlere g�� ak��, 1960"larda otomotivi de i�ine alarak geli�en ve �e�itlenen, g�mr�k duvarlar� ve te�viklerle korunan, desteklenen montaj sanayine ucuz i�g�c� sa�lad�� i�in �zendirilmi�tir. 1950-1965 y�llar� aras� t�m T�rkiye"de kentle�me h�z�n�n y�zde 6"lar d�zeyine t�rmand�� y�llar olmu�tur. Kentlerin hemen yak�nlar�nda se�ilen sanayi alanlar�n�n etraf� gecekondularla doluyordu.
1-GECEKONDULA�MA: �mar ve yap� i�lerini d�zenleyen kanun ve y�netmeliklere ba�l� kal�nmadan ve genellikle devlet arazisi �zerine izinsiz olarak yap�lan konutlar yurdumuza gecekondu olarak adland�r�lmaktad�r.Ka�ak yap�la�ma �r�n�d�r.Kentlerin �evresinde yap�larak ayr� semtler olu�turur.Bu kesimler k�rsal kesimden kentlere olan g��n do�urdu�u sa�l�ks�z kentle�menin g�stergesidir:Buralar� altyap� hizmetlerini tam olarak bulunmad�� yerlerdir.Bunun i�in sa�l�k y�n�nden baz� sak�ncalar� bulunan yerle�im �niteleridir.Buralar �ok h�zl� ve plans�z b�y�d�� i�in belediye hizmetleri yeteri kadar g�t�r�lmemektedir.
Gecekondu kendini toplumsal bir olgu olarak kabul ettirmi� ve 1996"da ��kar�lan 775 say�l� "Gecekondu Kanunu" ile imar hukukuna girmi�tir. Gecekondu b�lgeleri tasfiye, �slah ve �nleme b�lgeleri olarak s�n�fland�r�l�m�� ve bu b�lgeler i�in ayr� bir imar d�zeni kabul g�rm��t�r.1970"lerden sonra �stanbul, Ankara ve �zmir gibi b�y�k kentlerdeki gecekondu s�recinde niteliksel de�i�meler ba�lam��t�r. Gecekondu, kar��lanamayan bar�nma ihtiyac�n�n do�urdu�u bir sorun olmaktan ��k�p rant kaynakl� bir ka�ak yap�la�maya, 1980"lerden itibaren ise, ka�ak yap� sorunu "ka�ak kentler" sorununa d�n��m��t�r. Bug�n gelinen a�ama, 3,4 ve daha y�ksek katl� yap�la�ma s�reci ile gecekondudan �ok ka�ak yap�lar�n egemen oldu�u bir kentle�medir.
Gecekondu alanlar� s�re� i�inde kendine �zg� bir de�i�im ge�irmi�tir. Bu de�i�im, bir yandan bu alanda ya�ayanlar�n kente tutunma �abalar�, di�er yandan pop�list ve himayeci siyaset pratikleri i�inde bi�imlenmi�tir. 1950"lerden bu yana geni�leyerek s�rd�r�len, kar�n maksimize edilmesine dayal�, tutarl� bir konut ve arsa politikas�n�n izlenmemi� olmas�, hazine topraklar�n�n i�galine g�z yumulmas�n� ve kent �evresinde hisseli parselasyonla topraklar�n k��k par�alara b�l�nmesini geli�tirmi�tir.
Ka�ak ve denetimsiz yap�la�ma
1980"li y�llardan itibaren kent merkezlerinde olu�an rant, �lke ekonomisine ve politikas�na y�n veren bir �neme ve b�y�kl��e ula�m��t�r. Sa�l�kl� kentler yerine bunalt�c� yap�la�malar ve insan y��lmalar� olu�mu�, kent mekanlar� rant�n arac� olarak g�r�lmeye ba�lanm��t�r.
Faaliyet ala

SAFRANBOLUDA KORUMAYA HALKIN KATILIMI

9/7/2010

Safranboluda Korumaya Halk�n Kat�l�m�
Celal Erdo�du
�T� - Mimarl�k
�dev 2003

�.T.�.
M�MARLIK FAK�LTES�
�EH�R VE B�LGE PLANLAMA B�L�M�

SAFRANBOLUDA KORUMAYA
HALKIN KATILIMI

CELAL ERDO�DU

��NDEK�LER:

1- SAFRANBOLU �L�ES�N�N TANIMI
2- SAFRANBOLU �L�ES�N�N 1940 SONRASI
3- SAFRANBOLU �L�ES�N�N 1970 SONRASI
4- SAFRANBOLU �L�ES�N�N 1985 SONRASI
5- SAFRANBOLU HALKININ KORUMAYA KATILIMI
6- SAFRANBOLU �L�ES�NDEK� KORUMAYI ZORLA�TIRAN FAKT�RLER
7- SAFRANBOLU �L�ES�NDE �RNEK OLMASI AMACIYLA YAPILANLAR
8- HALKIN KATILIMINI VE KORUMANIN S�REKL�L��N�N SA�LANMASI MAKSADIYLA YAPILANLAR
9- KAYNAK�A

SAFRANBOLUDA KORUMA VE HALKIN KATILIMI

1 – SAFRANBOLU �L�ES�N�N TANIMI:

A��rl�kl� olarak bir Osmanl� D�nemi sehri olan Safranbolu, daha �ok 18. ve 19 yy. geleneksel T�rk toplum ya�ant�s�n� g�n�m�ze aktarmaktad�r. �ehir T�rk kent k�lt�r�n�n ve mimarisinin bir zirvesini olu�turdu�u i�in yeni tarz aranmam�� ve 1940lara kadar fazla de�i�ikli�e u�ramaks�z�n kendi do�al geli�imi i�inde ,bak�m ve onar�mlarla koruna gelmi�tir.

2- SAFRANBOLU �L�ES�N�N 1940 SONRASI:

Bu tarihlerde Demir-�elik end�stirisinin kurulmas� ile Karab�k h�zl� bir geli�meye sahne olmu� ve yeni cazibe merkezi haline gelmi�tir. Bu sayede,�lkemizde h�zl� kentle�menin ve de�i�imin ya�and�� 1950 sonras� d�nemde Safranbolu hi�bir bozulma riski ya�amam��, kentle�me t�m� ile Karab�kte ve daha sonraki d�nemde Safranbolu nun ayr� bir kesimini olu�turan K�rank�y - Hastarla mevkiinde yo�unla�m��t�r..

3 - SAFRANBOLU �L�ES�N�N 1970 SONRASI:

1976 y�l�nda ise Safranbolu Evleri sergileri a��larak b�y�k bir ilgi g�rm��t�r.Y�re halk�na benimsetilen ve merkezi h�kmetin dikkatini de �eken bu �al��malar 1976 y�l�n�n sonunda Safranbolu i�in koruma karar� al�nmas�n� sa�lanm��t�r.Bu ilk koruma karar� ile k�lt�rel,tarihsel ve sayal gerek�eler izah edilerek, planl� koruma sa�lan�ncaya kadar ge�i� d�nemi yap�la�ma ko�ullar� ortaya koymu�tur.Korunacak yap�lar belirlenmi�, yol formunu yaratan ��elerin,yollar�n ve yol dokusunun, bah�e duvarlar�n�n, dogal g�r�nt�n�n korunmas� ve altyap� ��elerinin denetim alt�nda tutulmas� �ng�r�lm��t�r.

4 - SAFRANBOLU �L�ES�N�N 1985 SONRASI:

1985 y�l�nda Ta��nmaz K�lt�r Varl�klar� Y�ksek Kurulunca �ehrin iki b�lgesi ( �ar�� ve ba�lar) kentsel sit alan� olarak ilan edilmi�, ve b�g�n say�lar� 1117si bulan sivil mimarl�k ve an�t eseride koruma alt�na al�nm��t�r.Ayn� kararla �ehrin koruma imar plan�n�n Belediyece yapt�r�lmas� benimsenmi�tir.Safranbolu Koruma �mar Plan� ise 1991 y�l�nda kabul edilerek uygulamaya konulmu�tur.
Safranbolunun �rnek korumac�l�k �al��malar�na sahne oldugu 1975 sonras� d�nemde K�lt�r Bakanl�� ehirde Kaymakamlarevi olarak bilinen kona�� sat�n alarak restore ettirmi� ,Safranbolu Sa�l�kla�t�rma Prejesi kapsam�nda otuz kadar evin d�� cephe dekarasyonu ve bir k�s�m sokaklar�n d�zenlenmesini yapt�rm��t�r. Ayr�ca Yemenicilere Arastas�n� restare erttirmi�tir.Vak�flar Genel M�d�rl�� Cinci Han� v

KENTLE�ME VE MEKAN SORUNLARI

9/7/2010

KENTLE�ME VE MEKAN SORUNLARI

Giri�

N�fus art�� ve sanayile�me sonucu ortaya ��kan kentle�me olgusu, �ok say�da sorunu da beraberinde getirmi�tir. Kentle�menin stres, g�r�lt�, kira fiyatlar�n�n artmas� gibi sosyo-ekonomik etkileri yan�nda; hava kirlili�i, su kirlili�i gibi �evre �zerinde de olumsuz etkileri vard�r.

Dar anlamda kent say�s�n�n ve kentlerde ya�ayan n�fusun artmas� olarak tan�mlayabilece�imiz kentle�me, demografik, ekonomik ve sosyo-k�lt�rel bir de�i�meyi ifade eder. Demografik anlamda kentle�me, n�fusun k�rsal ve tar�msal alanlardan kente g�� etmesi iken, ekonomik anlamda kentle�me, tar�m ve hayvanc�l�kla u�ra�an n�fusun ba�ta sanayi olmak �zere, tar�m d�� faaliyetlere (sekt�rlere) kaymas�d�r. Sosyo-k�lt�rel anlamda kentle�me ise, demografik ve ekonomik olarak kentle�en n�fusun kentin normlar�n� ve ya�ay�� bi�imini bir tarz olarak benimsemesi, ya�amas�, yani "kentlile�mesi" demektir. Kentlile�me temelde bir k�lt�r de�i�mesidir. Kentlile�me i�in kent k�lt�r�n�n geli�tirilmesi yan�nda, kentte ya�ayanlar�n fiziksel ve davran��sal olarak da uyum i�inde olmalar� gerekmektedir.

Kentle�me ad�ndan da anla��laca�� zere ba�lam�� ve devam eden bir s�reci ifade eder. Bu s�recin sonunda ger�ek anlamda bir kentle�meden bahsedebilmek i�in yukar�da sayd��m�z �� unsurun, ba�ka bir anlat�mla �� de�i�menin bir arada ya�anmas� gerekir. Bu unsurlardan birinin eksikli�i halinde, o �lkede veya o kentte ger�ek anlamda bir kentle�meden bahsedilemez.

"Kentle�menin Sosyo Ekonomik Etkileri" ba�l��n� ta��yan bu �al��mada kentle�menin tan�m� yap�larak, yol a�t�� sorunlar�n irdelenmesi yan�nda bir tak�m pozitif etkilerinin de olabilece�i tart��lm��t�r. Ayr�ca s�rd�r�lebilir bir kentle�me i�in neler yap�labilece�i ortaya konulmu�tur.

1. Kentle�menin Tan�m�

Kenti s�n�rlar� i�inde ya�ayan n�fusun ge�im kaynaklar�n� tar�m ve hayvanc�l�k d�� u�ra��lar�n olu�turdu�u, toplumsal ili�kiler, k�lt�rel alanlar, n�fus yo�unlu�u gibi bir �ok y�nden k�rsal alanlardan farkl� olan yerler �eklinde tan�mlamak m�mk�nd�r.

Kentli ise, kentte ya�ayan ve kentin kendine �zg� k�lt�r�n� benimsemi� olan, k�r�n ya�am bi�imlerinden farkl� bir ya�am bi�imi s�rd�ren, ge�imini tar�m ve hayvanc�l�k d�� faaliyetlerden kazanan ki�idir.

Kent s�zc�� devaml� olarak medeniyet ile e� anlaml� olarak kullan�lm��t�r. Bu anlamda medeniyetin kentle�meyle geldi�ini ve varoldu�unu s�ylemek, genel bir kan�d�r. Latin k�kenli dillerde medeniyet anlam�na gelen "civilization" kent anlam�na gelen "civitas" s�zc��nden t�remi�tir. Bu �zellik sadece bat� k�lt�rlerinde g�r�lmemektedir. Arap k�lt�r�nde de medeniyet uygarl�k anlam�na gelmektedir ve bir kent ismi olan Medine s�zc��nden t�retilmi�tir.

Bu a��klamalar ��nda Kentle�meyi dar anlamda, kent say�s�n�n ve kent n�fusunun artmas� olarak tan�mlayabiliriz. Kentsel n�fus, do�umlarla �l�mler aras�ndaki fark�n do�umlar lehine olmas�ndan ve ayn� zamanda k�ylerden ve kasabalardan gelenlerle, yani g��lerle artar. Kentle�menin bu manadaki tan�m�, demografik yani n�fus art��yla ilgilidir. Oysa kentle�me yaln�z bir n�fus hareketi olarak g�r�l�rse eksik kavranm�� olur. ��nk�, kentle�me bir toplumun ekonomik ve do�al yap�s�ndaki de�i�melerden de kaynaklanabilir. Bu nedenle kentle�meyi tan�mlarken, n�fus hareketinin kayna��n� olu�turan ekonomik ve toplumsal de�i�melere de yer vermek gerekir.

Kentle�menin bu a��klamalardan sonra geni� bir tan�m� ��yle yap�labilir: Sanayile�me ve ekonomik geli�meye ba�l� olarak kent say�s�n�n artmas� ve bug�nk� kentlerin b�y�mesi sonucunu do�uran, toplum yap�s�nda, artan oranda �rg�tlenme, i�b�l�m� ve uzmanla�ma yaratan, insan davran�� ve ili�kilerinde kentlere �zg� de�i�ikliklere yol a�an bir n�fus birikim s�recidir.

�retim �eklindeki de�i�imin, yani ekonomik ��enin kentle�me tan�m�nda �nemli bir yeri vard�r. Kentle�menin tar�msal �retimden daha ileri bir �retim d�zeyine ge�i� olarak tan�mlanabilmesinin as�l nedeni de budur. Kentle�me bir yandan kent n�fusunun art��n� anlat�rken, �te yandan kent k�lt�r� olarak nitelendirebilece�imiz davran�� ve tutumlar�n benimsenmesi olarak da g�r�lebilir.

Kentle�me hareketi zaman i�inde bir de�i�meyi de anlat�r. Bir �lkenin, ya da b�lgenin kentle�me oran� ise, o �lke ya da b�lge n�fusunun belli bir anda, belli bir tan�ma g�re kent say�lan yerle�me birimlerinde ya�ayan oran�d�r (Kentsel N�fus/Toplam N�fus). Yani, kentle�me hareketi demografik tan�m� ile belli bir s�re i�i

KENT SORUNALARI

9/7/2010

Kentsel sorunlar�n kayna��
T�rkiye n�fusunun y�zde 70"i kentlerde ya�amaktad�r. Son 50 y�ld�r ekonomik-sosyal ve son 16 y�ld�r s�ren olan �at��ma ortam� nedeniyle s�ren i� g��ler sonucu kentlerin n�fusu h�zla artm��t�r. Yak�n bir gelecekte �lke n�fusunun y�zde 85"nin kentlerde ya�aca�� ng�r�lmektedir.
T�rkiye"de, kentsel sorunlar�n kayna��, �kinci D�nya Sava�� sonras� tercihlerine ve bu tercihlerin uygulanmas�na dayanmaktad�r. Truman Doktri"nine dayal� olarak ABD ile T�rkiye aras�nda 1947 y�l�nda imzalanan "Yard�m Anla�mas�" bir d�nemin de ba�lang�c�d�r.
17. Stand-By anla�mas�n� Aral�k 1999"da imzalayan T�rkiye"nin IMF ser�veni bu d�nemde ba�l�yordu. 14 �ubat 1947"de IMF"ye giren T�rkiye, paras�n� y�zde 100"�n �zerinde deval�e ediyor ve yak�n tarihinde ortaya ��kan t�m ekonomik krizleri IMF"nin istikrar programlar� ile ��zmeye �al��man�n ilk ad�m�n� at�yordu.
Tar�m sekt�r�nde 1950"lerden itibaren b�y�k de�i�meler olmu�tur. Tar�m�n teknolojik yap�s�nda, i�lenen topraklar�n m�lkiyetinde ve tar�ma ayr�lan kredilerin da��l�m�ndaki de�i�meler sonucu olarak ortaya ��kan m�lks�zle�me, i�sizlik, y�ksek orandaki n�fus art�� b�y�k bir n�fusun tar�mdan kopu� s�recini ba�latm��t�r. Karayolu ula��m�ndaki h�zl� geli�me mal ve insan ak�m�n� h�zland�rm��t�r. Bu olgu gerek t�ketim gerek �retim mallar�n�n kolayl�kla dola��m�n� h�zland�rm��, ba�ka bir anlat�mla t�ketim toplumunun ko�ullar�n� haz�rlam��t�r.
Kentlere g�� ak��, 1960"larda otomotivi de i�ine alarak geli�en ve �e�itlenen, g�mr�k duvarlar� ve te�viklerle korunan, desteklenen montaj sanayine ucuz i�g�c� sa�lad�� i�in �zendirilmi�tir. 1950-1965 y�llar� aras� t�m T�rkiye"de kentle�me h�z�n�n y�zde 6"lar d�zeyine t�rmand�� y�llar olmu�tur. Kentlerin hemen yak�nlar�nda se�ilen sanayi alanlar�n�n etraf� gecekondularla doluyordu.
1-GECEKONDULA�MA: �mar ve yap� i�lerini d�zenleyen kanun ve y�netmeliklere ba�l� kal�nmadan ve genellikle devlet arazisi �zerine izinsiz olarak yap�lan konutlar yurdumuza gecekondu olarak adland�r�lmaktad�r.Ka�ak yap�la�ma �r�n�d�r.Kentlerin �evresinde yap�larak ayr� semtler olu�turur.Bu kesimler k�rsal kesimden kentlere olan g��n do�urdu�u sa�l�ks�z kentle�menin g�stergesidir:Buralar� altyap� hizmetlerini tam olarak bulunmad�� yerlerdir.Bunun i�in sa�l�k y�n�nden baz� sak�ncalar� bulunan yerle�im �niteleridir.Buralar �ok h�zl� ve plans�z b�y�d�� i�in belediye hizmetleri yeteri kadar g�t�r�lmemektedir.
Gecekondu kendini toplumsal bir olgu olarak kabul ettirmi� ve 1996"da ��kar�lan 775 say�l� "Gecekondu Kanunu" ile imar hukukuna girmi�tir. Gecekondu b�lgeleri tasfiye, �slah ve �nleme b�lgeleri olarak s�n�fland�r�l�m�� ve bu b�lgeler i�in ayr� bir imar d�zeni kabul g�rm��t�r.1970"lerden sonra �stanbul, Ankara ve �zmir gibi b�y�k kentlerdeki gecekondu s�recinde niteliksel de�i�meler ba�lam��t�r. Gecekondu, kar��lanamayan bar�nma ihtiyac�n�n do�urdu�u bir sorun olmaktan ��k�p rant kaynakl� bir ka�ak yap�la�maya, 1980"lerden itibaren ise, ka�ak yap� sorunu "ka�ak kentler" sorununa d�n��m��t�r. Bug�n gelinen a�ama, 3,4 ve daha y�ksek katl� yap�la�ma s�reci ile gecekondudan �ok ka�ak yap�lar�n egemen oldu�u bir kentle�medir.
Gecekondu alanlar� s�re� i�inde kendine �zg� bir de�i�im ge�irmi�tir. Bu de�i�im, bir yandan bu alanda ya�ayanlar�n kente tutunma �abalar�, di�er yandan pop�list ve himayeci siyaset pratikleri i�inde bi�imlenmi�tir. 1950"lerden bu yana geni�leyerek s�rd�r�len, kar�n maksimize edilmesine dayal�, tutarl� bir konut ve arsa politikas�n�n izlenmemi� olmas�, hazine topraklar�n�n i�galine g�z yumulmas�n� ve kent �evresinde hisseli parselasyonla topraklar�n k��k par�alara b�l�nmesini geli�tirmi�tir.
Ka�ak ve denetimsiz yap�la�ma
1980"li y�llardan itibaren kent merkezlerinde olu�an rant, �lke ekonomisine ve politikas�na y�n veren bir �neme ve b�y�kl��e ula�m��t�r. Sa�l�kl� kentler yerine bunalt�c� yap�la�malar ve insan y��lmalar� olu�mu�, kent mekanlar� rant�n arac� olarak g�r�lmeye ba�lanm��t�r.
Faaliyet alan� finans ve sanayi olan sermaye gruplar� da "toplu konut" projelerine y�nelerek, boyutlar� giderek artan kentsel rantlara el koymaya ba�lam��lard�r. �mar planlar�, kentin gelece�ini y�nlendiren bilimsel ve hukuki belge olmaktan �ok, rantlar�n yarat�lmas� ve da��t�lmas�n� d�zenleyen belgeler haline gelmi�tir. 1980 sonras� geli�tirilen ve desteklenen belediyecilik anlay��, ��kar�lan imar aflar�, beldelerin il�e ve il�elerin il yap�lmas� kararlar� vb. d�zenlemelerle "ka�ak ve denetimsiz" yap�la�ma te�v

KENT ��FTL�KLER� KAVRAMI VE ATAT�RK ORMAN ��FTL��

9/7/2010

KENTSEL B�T�N ��NDE KENT ��FTL�KLER� VE ATAT�RK ORMAN ��FTL��

�ZET:
Do�al kaynaklar�n h�zla yok edildi�i ve s�rd�r�lebilirli�in �nem kazand�� g�n�m�zde, g�da g�venli�i gelecekteki �nemli sorunlardan biri olarak g�r�lmektedir. Tar�msal a��dan b�y�k bir tehlike olarak g�r�len bu durum, beraberinde kentsel tar�m� g�ndeme getirmi�tir. Kent �iftlikleri, kentsel tar�m sistemlerinden biridir. �lkemizde 1925 y�l�nda kurulan Atat�rk Orman �iftli�i (AO�), bir kent �iftli�i �zelli�i ta��maktad�r. Kuruldu�u tarihte Ankara halk�na g�da, e�itim, i� ve rekreasyon olanaklar� sa�layan �iftlik, tam olarak olmasa da bu g�revini s�rd�rmektedir. 21. y�zy�l kentlerinde kentsel tar�m yayg�nla�t�r�lmaya �al��lmaktad�r. Bu ba�lamda, AO� �lkemiz i�in ilk ve tek �rnektir. Bir model olarak AO�nin; kent �iftli�i �zelli�inin korunmas�, g�n�m�z ko�ullar�na g�re geli�tirilmesi ve di�er kentlerde de yayg�nla�t�r�lmas� gerekmektedir.

ABSTRACT:
in todays world, as natural resources are increasingly diminished and sustainability gains increasingly more importance, reliability of food sources is regarded as one of the significant problems to be faced in future. This is seen as a significant danger in agricultural terms but brings with it, the notion of the urban agriculture. Urban farms constitute a part of the overall urban agricultural systems. in this country, Atat�rk Orman �iftli�i (AO�), established in 1925, has characteristics of an urban farm. AO� provided nutritional, educational, and recreational opportunities for people of Ankara ever since its establishment, and it continues to provide these today although to a lesser degree. The people of urban centers of the 21* century are putting more effort towards expanding urban agriculture. in this context, AO� constitutes the first and single example for this country. As a model institution, the AO� should be adopted to todays environment, its urban farm characteristics should be maintained, and similar farms should be established in other urban centers.

1.G�R��
N�fusun h�zla artt��, hatal� ve plans�z geli�melerle do�al kaynaklar�n h�zla t�ketildi�i g�n�m�zde, g�da gereksinimi ve tar�msal alanlar�n g�venli�i t�m d�nyan�n kar�� kar��ya kald�� en �nemli ve en ciddi sorunlardan biridir. G�da gereksiniminin kar��lanmas� ve gelecek nesillere ya�am hakk�n�n tan�nmas�, �evre koruma �er�evesinde tar�mda s�rd�r�lebilirli�in sa�lanmas�ndan ge�mektedir. Yery�z�nde s�n�rl� olan tar�m yap�labilir alanlar�n di�er alan kullan�m tiplerinin yo�un bask�s� ile giderek azalmas�, verimlili�ini ve niteli�ini yitirmesi, d�nya n�fusunu a�l�k tehlikesi ile kar�� kar��ya b�rakm��t�r (Geli�mekte olan �lkelerde bir �l��de hala rastlansa da 20. y�zy�la kadar hemen hemen t�m kentlerde bulunan �iftlikler ve meyve bah�eleri; ticaret, end�stri ve yerle�im alanlar� gibi g�ncel gereksinimler nedeniyle k�rsal alanlara do�ru itilmi�lerdir. B�ylece 20. y�zy�l�n kentleri kendi besin ve enerjilerini kar��lama yetene�ini yitirmi�ler ve �rettiklerinden fazlas�n� t�ketir hale gelmi�lerdir.
Ekolojik (biyolojik, organik) tar�m, s�rd�r�lebilir tar�m ve kentsel tar�m kavramlar� son y�llarda b�t�n d�nyada oldu�u gibi �lkemizde de �zerinde durulan �nemli konular aras�nda yer almaktad�r. Bu durum, tar�msal �retimin temelini olu�turan toprak, su, bitki gibi do�al kaynaklar�n �retkenliklerinin azald��, erozyonun artt��, toprak verimlili�inin d��t�� ve bir�ok �lkede a�l�k sorunun h�k�m s�rd�� u g�nlerde �ok daha fazla ilgi g�rmektedir (K�ll� 1997).

Bu bildiride, kentsel tar�m ve kent �iftlikleri kavramlar� a��klanarak, bir kent �iftli�i olan AO�nin Ankara kentine katk�lar� ve �nemi vurgulanacakt�r.

2.KENTSEL TARIM VE KENT ��FTL�� KAVRAMI
Kentle�me ve tar�msal alanlardaki azalma ile ortaya ��kan ve ya�amsal bir �nem ta��yan yeterli-g�venli g�da gereksiniminin kar��lanmas� zorunlulu�u nedeni ile "kentsel tar�m" kavram� yeniden g�ndeme gelmi�tir (UNDP 1996). Asl�nda Asya ve Avrupadaki pek �ok toplumda; kentsel tar�m k�kl� bir ge�mi�e sahiptir. Ge�mi�te; kentler aras�ndaki ileti�im zay�fl��, ula��m g��l�� vb. nedenlerle kent halk� kendi besinini kendi yeti�tirmek zorunda kalm��t�r. G�n�m�zde ise �zellikle d��k gelirli toplumlar, kendi besin gereksinimlerini kar��lamak amac� ile kentsel tar�m yapmaktad�rlar. Orta ve �st gelir gruplar�na sahip insanlar ise; sa�l�kl� beslenme, taze �r�n elde etme ve estetik a��dan zevk al�nan bir aktivite olmas� nedeni ile kentsel tar�m ile u�ra�maktad�rlar (Nugent 1997

POSTMODERN�ZM VE KENT

9/7/2010

POSTMODERN�ZM VE KENT
Postmodernizmin kente bak��n� incelemeden �nce postmodernizm olarak alg�lanan ve bir �ok alanda fikir belirten bu ak�m�n genel tarifini ��yle belirleyebiliriz:
Postmodernizm, modernden �nce, modernden sonra eklektizm, avantgard yani �nc� olma, bireyle�me, cemaatle�me gibi anlama gelmekte.
Kentteki postmodernizmi Harveyin tarifinden a��klamak gerekirse; "planlama ve geli�menin geni� �l�ekli metropol �ap�na teknolojik bak�mdan rasyonel ve etkin kent planlar� �zerine yo�unla�mas� gerekti�i konusunda �srar eden ve bunu kesinlikle yapmac�kl�ktan uzak bir mimari ile destekleyen modernist d��nceden bir �ekilde kopu� �eklidir.Modernizmde mekan� toplumsal ama�lar u�runa bi�imlendirecek bir �ey olarak g�r�rken, postmodernizm toplumsal sorumlulukla bir ba�� olmaks�z�n estetik hedef ve ilkeleri �n planda tutarak mekana bakm��t�r.Postmodernistler kentin insan� yoran, s�k�c� , tektip ve planlamaya y�nelik y�ntemlerini reddetmi�tir. Onlara g�re kentlerin bu �zelli�i ekonomik ve siyasal �artlardan dolay�d�r"(modernist kent).
Postmodernizmin ��k�� noktas� olan modernizmin do�u�u 2.D�nya Sava��n�n ard�ndan kapitalist devletlerin ya�ad�� buhrandan ileri gelmektedir. Bu �ok gerekliymi� gibi lanse edilen sava��n sonunda kapitalist devletlerde meydana gelen paras�zl�k i�sizlik ve a�l�k gibi konulara dur denilmesi laz�md�.Tam istihdam acilen sa�lanmal� harap �ehirler acilen d�zeltilmeliydi bu sebepten en insanca ya�am ko�ullar�n� en h�zl� s�rede olu�turmak ad�na planlama sistemi yani kentte modernizm do�du.
1933 y�l�nda Atina"da Modern Mimari Kongresi toplanm�� , kentle�me �zerine kararlar al�nm��, 1941 y�l�nda da bu kararlar Paris"te imzalanan Atina Anla�mas� ba�l�� alt�nda yay�nlanm��t�r. Bu toplant�da �zerinde durulan konular; konutlar, kentsel planlama, bo� zaman yarat�lmas�, ula��m ve tarihsel kal�tlard�r, ��k�� noktalar� ise kentin ve kentin insan�n�n buhran�d�r.Bu toplant�da vurgulanan en �nemli nokta; "toplumsal iyile�menin sa�lanmas� i�in kenti de�i�tirmek ve iyile�tirmek gerekir" ilkesiydi.
1945 ve sonras� kentsel manzara hakk�nda ise postmodernistlerin olaya bak�� a��lar� ��yleydi; "planlama sonucu meydana gelen kentler renkten yoksundular, meydana getirilen yoksul mahalleleri su� ve genel toplumsal mutsuzluk oda��; orta kesimin konutlar� son derece gri ve i� karart�c�yd�lar. Ayr�ca planlanan meydanlar �ok s�k�c� kimse dola�maz, yap�lan k�lt�r merkezleri proloterya k�lt�r�ne sahip ve kaliteli bir kitabevini ta��yamaz.�evre yollar� kentin ba��rsaklar�n� de�iyordu. Yani onlara g�re kentleri yeniden tasarlamak ya�malamak gibiydi.Postmodernistler kendilerini �izdikleri noktada eskiye �zlem duyan, bug�n�n bunal�m�ndan kurtulmaya �al��an ve bu sebeplerle mimariye g�nderme yapan ki�iler olarak tan�mlad�lar
1950 sonras�nda �zellikle ABD"de b�y�k sermaye paras�yla sat�n ald�� mimar�n kitab�ndaki modernist hileler ile b�y�k �irketlerin g�c�n� simgeleyen an�tsal yap�tlar yapt�rd�lar.Chicaco Tr

KADIK�Y�N TAR�H� GEL��M�

9/7/2010

KADIK�Y�N TAR�H� GEL��M�

ANT�K �A�

Kadik�y �l�esinin tarihi �satnbuldan bile eskilere dayanmaktad�r.�satnbul �evresindeki ilk insan yerle�imleriancak M.�. 5000-3000 y�llar� aras�nda ortaya ��km��ken, ��erenk�yde ta� devrine ait ilk el baltalar�na rastlanm��t�r.

F�K�RTEPE K�LT�R�

�stanbulun tarih �ncesine ait en �nemli yerle�me alan�, 1.Troya �ncesine(yakla��k M.�. 4000-3000) ait olan Fikirtepe k�lt�r�d�r.M.�. 1000 y�llar�nda Fikirtepede Horhada ad�yla bilinen bir ticaret kolonisi vard�.O d�nemde Ku�dili Deresi hali� �eklinde , k�y� �izgiside bug�ne g�re daha i�erlerde olmal�.s�z�n� etti�imiz bu ilk yerle�meden sonra Moda Burnu ile Yo�urt�u aras�nda Kalkhedon ad�yla ikinci bir yerle�me daha kuruldu.Kalkhedon. M.�. 680den sonra b�y�meye ba�layarak �nce Moda Burnuna kadar geni�ledi, k�sa s�re sonra da Kocaeli yar�madas� ve Gebzeye kadar uzanan bir devletin merkezi oldu.

M.�. 6.yy�n sonlar�nda Perslerin egemenli�ine giren Kalkhedon, M.�. 431-404 y�llar� aras�nda yap�lan Peloponnesos Sava�ndan sonra ba��ms�zl��n� kazanmaya �al�st�.M.�. 133 y�l�nda Bergama Devletine teslim olan Kalkhedon , nihayet M.�. 74te Roman�n hakimiyetine girdi.M.S. 451de 4.Ruhan� Meclis Kad�k�yde Hagia Euphemia kilisesinde toplan�r.Bu toplant� ile Kad�k�y , �nemli bir dini merkez haline gelmi�tir.

KALKHEDONun ��K�� ve KADI HIZIR BEY

Bizantionun Roma hakimiyetine girmesinden sonra �nemi azalmaya ba�layan Kalkhedon , Roman�n ba�kentini Bizantiona ta��mas� be Bizantionun Constantinopolis ad�n� alarak geli�meye ba�lamas�yla birlikte , ��k�� s�recine girdi. 14. yy.dan itibaren Osmanl� ak�nlar�na maruz kalmaya ba�layan Kalkhedon, 1352-1353 y�llar�nda b�y�k �l��de Osmanl� egemenli�indedir art�k.�stanbulun fethinden sonraysa .Fatih Sultan Mehmet,Kalkhedonu ilk �stanbul Kad�s� H�z�r Beye verdi.

Kad�k�y ad�n�n bu sayede ortaya ��kt��na inan�lmaktad�r.

Kalkhedon,Bizans d�neminde tar�msal �zellikleriyle �ne ��kan m�tevazi bir sayfiye kasabas� g�r�n�mdedir.�nl� bah�eleriyle, kalite �araplar� ve meyveleriyle Bizans imparatorlar�n�n g�zde dinlenme mekanlar�ndan biri olan Orta�a� Kalkhedonunun tiyatrosundan,hipodromundan,kiliselerinden ve Constantinus saray�ndan bug�ne ne yaz�k ki herhangi bir iz kalmam��t�r.

OSMANLI D�NEM�

Kad�k�y, Bizans d�neminde oldu�u gibi osmanl� d�neminde de �st d�zey y�neticilerin tercih etti�i bir sayfiye kasabas� g�r�n�m�ndedir.�nemli bir tar�msal �retim alan� da olmas�n�n yan�nda sultan ve �st d�zey yaneticilere ait k��k,sahil saray ve bah�eler de yer almakta olup Lale devrinin �nemli mesire yerlerindendir.

Bu mesire yerlerinde kurulan �ad�rlarda ,tahta barakalarda pehlivan g�re�leri, orta oyunlar� ,kukla g�sterileri ,saz dinletileri yap�l�rd�.B�y�yerek geli�en Kad�k�y ve civar�nda devrin �nde gelenlerince cami ,namzgah ,�e�me ve k��kler yapt�r�lm��t�r.Ba�lang��ta sadece yoksul Rumlar�n ya�ad�� Kad�k�yde uzun bir s�re boyunca T�rk n�fusunda herhangi bir art�� g�zlenmez.18. yy.a dek T�rklerin ve Rumlar�n ya�ad�� b�lgeye , o tarihten sonra Ermeniler de yerle�meye ba�lar.

B�y�k yang�nlar ge�irmesine ra�men Kad�k�y, o d�nem i�in �stanbulun bir�ok yerinde olmayan kamu ve altyap� hizmetlerinin yer ald�� nemli yerle�im alan�, Cumhuriyete kadar devam eden renkli bir n�fus yap�s�na sahip olmu�tur.

Kad�k�y�n toplumsal yap�s�ndaki ilk geli�me, 19. yy�n ikinci yar�s�nda g�zlenmektedir.Bunun nedenleri , �ehir i�i vapur i�letmecili�inin ba�lamas� ve Haydarpa�a-�zmit demiryolunun a��lmas�d�r.Demiryolunun a��lmas�ndan sonra , Pendike kadar uzanan sahil �eridinde k��k k�ylere rastlanmaya ba�lan�r.19. yy�n ortalar�na do�ru deniz hamamlar�n�n ortaya ��kmas�yla denize girme k�lt�r� yerle�meye ba�lam��t�r.

1877-1878Osmanl�-Rus Sava�� ve Balkan Sava�� sonras�nda ise , Bulgaristan ve Romanyadan gelen g��men ailelerin Hasanpa�a,�kbaliye ve G�ztepeye yerle�tirilmesiyle , il�ede ilk g��men mahalleleri kurulmu�tur.

20. yy.�n ba��ndaki Kad�k�yde, mekansal olarak b�y�k degi�ikler g�remeyiz.E�itime de �nem verilen bu d�nemde , d�nemin ulusal mimarl�k ilkelerine uygun okullar in�aa
edilmi�;1911de �nas Numune Mektebi (Erenk�y K�z lisesi ) ad�yla �stanbulun en eski k�z lisesi a��lm��t�r.�nemli imar uygulamalar� sonras�nda baz� yol ve altyap� uyulamalar�n�n yan�nda �ehir ve semt parklar� olu�turulmaya ba�lanm��t�r.

Bu d�nemde Yo�urt�uPark� ile �skele Meydan�nda bulunan ve halen kullan�lan belediye bin

KENT B�LG� S�STEMLER�

9/7/2010

G�R��
Bilgi Sistemleri, etkin veri y�netiminin �nemli ara�lar�ndan biridir. Geli�mi� �lkelerde bir�ok alanda kullan�lmakta olan bilgi sistemleri, T�rkiye i�in yeni bir geli�medir. Son y�llarda, T�rkiye"de de bir�ok kurumun bilgi sistemlerinden yararlanma y�n�ndeki taleplerinde h�zl� bir art�� g�zlenmektedir. Bu kurumlar�n ba��nda ise, yerel y�netimler gelmektedir. Yerel y�netimler, kent gibi kompleks bir yap�n�n y�netim ve denetiminde, bilgi sistemlerinin kent baz�nda uygulanma �ekli olan Kent Bilgi Sistemlerinden yararlanmak istemektedirler. Ancak, bu alandaki �al��malar�n yeni olmas�n�n da etkisiyle, T�rkiyede Kent Bilgi Sistemi uygulamalar�n�n ba�ar�l� bir �ekilde olu�turulabilmesi ve ya�at�labilmesi i�in, gerekli hukuki ve teknik altyap� hen�z olu�mam��t�r.
Kent Bilgi Sistemi (KBS), kent ula��mlar�n�n planlanmas� gibi ayn� zamanda mevcut �evreye en uygun yerle�im karar�n�n al�nmas�nda da planlamac�lara yard�mc� oldu�undan, y�nlendirici ve zaman kazand�r�c� olmaktad�r. Bu ba�lamda, g�n�m�z bilgisayar teknolojisi ve haz�rlanan veritabanlar� ile sa�lanan avantajlar yard�m�yla, planlama kararlar� a��s�ndan eski ve yeni yerle�imlerde daha do�ru sonu�lara ula��lmas�n� sa�lamaktad�r. Mevcut �evre verileri ��nda yeni yerle�imler i�in uygun alanlar�n saptanmas�, mevcut �evre sistemi analizi ile yeni yerle�imin yaya ve trafik yo�unlu�unun nas�l olaca�� ve etkile�imi, mevcut �evre do�al kaynaklar�n�n ne �l��de bir yo�unlu�u kar��layabilece�i, yerle�im �zerinde istenilen iki yer aras�ndaki uzakl�k vb. veriler yard�m� ile insan �l�e�ine uyumlu hangi d�zeylerde bir yap� kurgusu olu�turulabilece�i ve moderle�me sonucu ortaya ��kan yeni kullan�mlar hangi merkezlerde odaklanmas� gerekti�i gibi sorunlara kar�� -GIS ve KBS- bilgi sistemleri, mevcut idarelere h�z kazand�r�c� ve ayn� durumda do�ru sonu�lara ula��lmas�n� sa�layan bir yard�mc� ara�t�rlar.

1. KBSDE KULLANILAN TANIMLAR ve GEL��M�
1.1. KBSde Kullan�lan Tan�mlar
1.1.1. Bilgi ve Bilgi Sistemleri
Bilgi, herhangi bir somut veya soyut nesne, durum, olgu, eylem hakk�nda nitelik ve nicelik verilerdir. Bilgi, sabit bilgiler (�zel isim), de�i�ken bilgiler (s�cakl�k), birikimli bilgiler (n�fus, ar�iv bilgileri), �retilebilen bilgiler (koordinat, alan), planlanan bilgiler (imar planlar�) �eklinde s�n�fland�r�labilir.
Sistem, belirli bir ama� do�rultusunda bir dizin i�inde bulunan ve belirli fonksiyonlara sahip birden fazla birimler dizinidir.
Bilgi sistemi ise, bu verilerin sistematik bir bi�imde bir ortamda saklanmas� ve gereksinim duyuldu�u zaman h�zl� ve do�ru bir bi�imde ula��lmas� yoluyla bir sonu� elde etmeye yarayan y�ntemler d�zenidir. Bilgi sistemleri konumsal olmayan bilgi sistemleri (��renci kay�tlar�, rezervasyon, k�t�phane - hastane kay�tlar�, bankac�l�k kay�tlar� vb.) ve konumsal bilgi sistemleri (d�zlemsel olarak koordinat sistemi �zerinde ifade edilebilen mekansal verileri i�eren bilgi sistemi) olarak iki ana gruba ayr�l�rlar. Konumsal bilgi sistemleri, co�rafi bilgi sistemeri olarak isimlendirilmektedir.
Bilgi sistemi, organizasyonlar�n y�netimsel fonksiyonlann� desteklemek amac� ile bilgiyi toplayan, depolayan, �reten ve da��tan bir mekanizma olarak da tan�mlan�r. B�yle bir sistem klasik yaz�l� dok�mantasyon sistemi olabilece�i gibi, bilgisayar destekli bir sistem de olabilir. B�yle bir sistem ile esas ama� planlama, ara�t�rma ve y�netim i�levlerinde kullan�c�n�n karar-verme yetene�ini art�rarak, neden ve ni�inler ile en do�ru karan vermesine yard�mc� olmakt�r.
Bilgisayar teknolojisindeki geli�meler bilgi sistemi kavram�n�n g�n�m�zde daha s�k�a telaffuz edilmesine neden olmaktad�r. Geni� bir uygulama alan� olan bilgi sistemleri uygulama �ekillerine g�re s�n�fland�r�lmaktad�r. Fakat, bilgi sistemlerine kurum ve kurulu�lar kendi uygulanmalar� a��s�ndan bakt�klar�ndan ve bazen de bu sistemleri ortakla�a kulland�klar�ndan bilgi sistemlerinde belirgin bir s�n�fland�rma yapmak zordur. Bilgi sistemlerini ba�lang��ta iki gruba ay�rmak m�mk�nd�r. Bunlar ;

a) Konumsal Olmay

KAMU Y�NET�M�NDE �EVRE Y�NET�M�

9/7/2010

��ER�K

*KENTLER VE �EVRE

*T�RK�YE"DE KENTLER VE �EVRE

*K�RL�L�K �NLEME

*YEREL Y�NET�M H�ZMETLER�NDE K�RL�L�K �NLEME

*YEREL Y�NET�MLERDE K�RL�L�K �NLEME UYGULAMA
�RNEKLER�

*SONU�

KENTLER VE �EVRE

20. y�zy�l�n ba��nda n�fusu 1 milyonu a�an kent say�s� 11 iken y�zy�l�n sonunda bu say�n�n 300"e ula�t�� g�r�lm��t�r.Bu s�re� sonucunda k�resel kent n�fusunun 3 kat artarak %50"ye ula�mas� kent ve �evre etkile�imi sonucu ortaya ��kan sorunlar�n ciddiyetini daha net ortaya koymaktad�r.
1996 y�l�nda �stanbul"da Birle�mi� Milletler b�nyesinde ger�ekle�tirilen HAB�TAT-II Zirvesi Haz�rl�k Komitesi, ya�ad��m�z kentlerin s�rd�r�lebilir kalk�nman�n itici g�c� oldu�unu belirtmekle beraber, bug�nk� sorunlar�n ��z�lmemesi halinde, kentsel alanlar�n k�resel �l�ekte ciddi bir tehlikenin ana kayna��n� olu�turaca�� belirtilmektedir.Kent sakinlerinin temiz ve g�venli i�me suyu ve g�daya eri�im, sosyal geli�melerinin sa�lanmas� gibi ihtiya�lar�n�n kar��lanmas� s�z konusu oldu�unda, hem t�ketilen do�al kaynak hem de �retilen at�klar, i�erikleri ve b�y�kl�kleri itibar� ile ciddi birer sorun olarak ortaya ��kmaktad�r.
Bu yakla��m do�rultusunda kentler ve �evreyi birbirine etki eden iki de�i�ken olarak g�rmemiz gerekti�i ortaya ��kmaktad�r.

T�RK�YE"DE KENTLER VE �EVRE

Kent �evre ili�kisini ele almam�z bir anlamda yerel y�netimler ile �evre ili�kilerini ele almam�z demektir.��nk� kentler ile �evreleri aras�nda ki olumlu veya olumsuz ili�kileri yerel y�netimler organize etmektedir.Bu ba�lamda konuyu yerel y�netimler ve �evre olarak ele almam�z daha do�rudur.
K�rsal kesimlerden kentlere g��n artmas� ve ya�anan h�zl� kentle�me, beraberinde insan faaliyetlerinden kaynaklanan �evre kirlili�ini ve do�al kaynaklar�n tahribat�n� getirmektedir.Kentlerin y�netiminden sorumlu olan belediyelerin ise kirlili�i kontrol ederek do�al kaynaklar�n tahribat�n� ve topluma sa�l�kl� bir kentsel �evre sunmaktad�r.Ancak,at�klar�n uygun bertaraf� i�in kullan�lan teknolojilerin yat�r�m ve i�letme maliyetlerinin y�ksek olmas� ve konu hakk�nda yeterli bilgi eksikli�i sebebiyle kentsel at�klar�n toplanmas� ve bertaraf� yerel y�netimlerin en �ok s�k�nt� �ektikleri konular�n ba��nda gelmektedir.
T�rkiye"de yerel y�netimlerin yap�s�n� ele ald��m�zda yerel y�netimlerin �evre ili�kisini ancak istatistiksel olarak aktarabiliriz. Bu do�rultuda a�a��daki istatistiklere g�re yerel y�netim �evre ili�kisini yorumlayal�m;
Devlet �statistik Enstit�s� (D�E) taraf�ndan y�r�t�len 1996 Belediye �evre Envanteri anket sonu�lar�na g�re, kanalizasyon �ebekesi ile hizmet edilen belediye n�fusunun T�rkiye n�fusu i�indeki pay� %54.73, belediye n�fusu i�indeki pay� %71.82 olarak bulunmu�tur. At�k su ar�tma tesisleri ile hizmet edilen belediye n�fusunun T�rkiye n�fusu i�indeki pay� %10.50 ve toplam belediye n�fusu i�indeki pay� ise %13.78 olarak belirlenmi�tir.Ankete cevap veren 2322 belediyenin y�netmeli�i yerine getirmeme sebepleri ise, maddi imkans�zl�klar, personel yetersizli�i, y�netmeli�in bilinmemesi, teknik sebepler ve ara� yetersizlikleri olarak belirlenmi�tir.

Yine Devlet �statistik Enstit�s� (D�E) taraf�ndan yay�nlanan 2001 Belediye kat� at�k istatistikleri ge�ici anket sonu�lar�na g�re;

*3215 belediyeden 2915 belediyede kat� at�k toplama hizmeti verildi�i tespit edilmi�tir.
*Kat� at�k toplama hizmeti veren belediyelerden y�ll�k ortalama 25.1 milyon ton kat� at�k topland�� belirlenmi�tir.
*2001 y�l�nda kat� at�k hizmeti verilen 2915 belediyeden toplanan 25.1 milyon ton kat� at��n %40"� belediye ��pl��nde, %33"� d�zenli depolama sahalar�nda, %15"i B�y�k�ehir belediyesi ��pl��nde, %2"si g�m�lerek,%1"i kompost tesislerinde, %0.4"� ise dereye d�k�lerek bertaraf edilmi�tir.
*Ayn� d�nemde t�bbi at�klar� ayr� toplan�p, ta��n�p bertaraf edilen belediye 432, toplanan t�bbi at�k miktar� ise 71 bin ton olarak tespit edilmi�tir. Toplanan t�bbi at�klar�n %18"i d�zenli depolama sahalar�nda ,%15"i yakma tesislerinde bertaraf edilmi�tir.
D�E Kat� At�k Kontrol Y�netmeli�i h�k�mlerini yerine getirmeme sebeplerine g�re belediyelerin 1996 ve 2001 y�l� verileri baz�nda kar��la�t�rmas� Grafik"te sunulmu�tur.

KENTLER VE KENTLER�N F�Z�KSEL ORTAMINI OLU�TURAN B�NALAR.DOC

9/7/2010

Kentler ve kentlerin fiziksel ortam�n� olu�turan binalar, �lkelerin toplumsal yap� ve ya�am k�lt�rlerini yans�tan somut ��eleridir. Binlerce y�ll�k tarih ve k�lt�r birikimi; derin toplumsal ve siyasal d�n��mler, kentlere, binalara, konutlara yans�r. Bu da insanl�k tarihince s�re gelen yerle�me ve bar�nmay� bi�imlendirmektedir.
"D�nyam�z� ��plak g�zle g�zlendi�imizde us y�r�tme ve tart��maya gerek b�rakmayacak bi�imde g�zlemlenebildi�i gibi, s�regelen kentle�me ve yap�la�ma d�nyay�, do�ay� ve var olan toplumlar� geli�tirmedi�i gibi, varolan dengeleri bile s�rd�r�lebilir nitelikte de de�ildir".
"Binan�n temel varl�k nedeni hareketsiz kalabilmek ve g�r�lebilir her hangi bir hareketten ka��narak zemine ebediyen m�hlanmaktad�r. Bu statik yer kaplama, zamanla hem dinamik hem de uyurgezer bir sosyal etki yarat�r."
Melisan Devrim"in Gen� Sanat Dergisindeki makalesinde belirtti�i gibi; "Metafizik resim ak�m� kurucusu De Chirico, ger�ek �zneler d�nyas�ndan ald�� imgeleri tan�d��m�z obje ve formlar�, resimlerinde kendi ba�lamlar�ndan koparak ger�eklik kavram�na radikal �ekilde sald�r�r. D��nceleri, h�zla sanayile�en ve t�m kurumlar�yla yozla�an d�nyan�n sonucudur. Bu durumu Freud, " uygarl�kla gelen rahats�zl�k duyusu" olarak tan�mlamaktad�r. Bu, �a��n estetizm ve romantizminin de i�inde bulundu�u yaln�zl�k ve yabanc�la�ma duygular�n�, ayn� s�k�nt�y�, k�lt�r konusundaki ayn� g�ven yitimi; bilinmeyen, anla��lmaz, tan�mlanmas� olanaks�z, tehlikelerle �evrilmi� olma duyusunun tan�m�d�r. De Chirico, mimarinin do�ay� tamamlad��n� �ne s�rmektedir."
Merleau- Ponty"nin, "Varolu� mekansald�r" deyimiyle vurgulad�� zere, canl� cans�z, b�t�n �zdeksel (maddesel) varl�klar, mekan i�inde yer kaplarlar; mekan i�inde devinirler yada dururlar. Dolay�s�yla, b�t�n resimler de mekana ba��ml�d�rlar, mekan� " g�sterirler". Magritte, Dali, Ernst, Delvaux, ve Chirico"nun resimlerindeki mekansal yap�sal d�zen ve bi�imlenme, ger�ekte, mimarl�kta olamaz; hem �� boyutlu ger�ek d�nya, ger�ek ya�am elvermedi�i i�in, hem de i�levsellik a��s�ndan olamaz; mimar o t�r mekanlar�, bu nedenlerden dolay�, hem yaratmaz, hem de yaratamaz. �izgiyle, boyayla �al��an ressam, mimara oranla son derece �zg�rd�r.
Ku� bedeni form a��s�ndan resim diline ve soyutlamaya �ok yatk�nd�r. Bu soyutlama bazen bir ba�kald�r�ya bazen h�zne yada co�kuya d�n��mektedir. Ku�un i�sel yans�malar�, resmi yeni ara�t�rmalara s�r�klemektedir. Ku�lar�n tabiat� gere�i ve v�cut yap�lar�n�n formu, �zellikle g�ky�z�nde rahat ve h�zl� olabilmeleri sabit duran mimari yap�lara kar��n, hareketli yap�lar�n� koruyabilmeleri d��n�lerek ku� formu ele al�nm��t�r.

GENEL ANAL�Z
Yap�lan �al��malarda g�r�len okunan, metinlerin ve imgesel g�c�n yans�malar� g�r�lmektedir. ��lerinde anl�k yarat�mlar�n gizini ta��yan resimlerde g�r�nmektedir. Vurgulanan y�nler farkl� ku� imgeleri ve onlar� �evreleyen mekanlard�r. A��k, sade mekanlar�n ferahl�� o�u zaman arka plandaki geni� ufuksuz fakat a��kl� koyulu, kasvetli bir mavi- gri renkteki g�ky�z�n�n bunalt�c� etkisiyle �eli�mektedir. Her ne olursa olsun resimlerde mekan� tan�mlama arzusu dikkat �ekmektedir. Bu ku�at�c� bir mekand�r, bizim anlad��m�z �ekliyle; i�inde ya�an�lan bir mekan�n �st�nde felsefi alt yap�s�n� olu�turan bir d�zlemdir.Kant"a g�re; "Mekan d�� duyarl�l��n �ekli, zaman ise i� duyarl�l��n �eklidir. �yle anla��l�yor ki, mekan ve zaman akl�n, her t�rl� deneyden �nce gelen sezi�leridir. Herkes, mekan ve zaman� g�rd��n� zanneder ancak asl�nda g�r�len zaman�n mekan�n ta��d�� eylerdir. Bu ta��d�klar�ndan ayr� olarak ne zaman�- s�reyi alg�layabiliriz ne de mekan� g�rebiliriz" .
�mgelerin t�m gariplikleri, �a��rt�c�l�klar� , i�inde bulunduklar� bu mekanla birlikte anlam kazanmaktad�r. G�r�len her �ey b�t�n ger�e�in ancak k��k bir par�as�d�r ve asl�nda d��ledi�imiz her �ey ya�an�lanlardan daha ger�ek�idirler. Mekan fikrini veren, akl�n sezi�leriyse bu soyut resmin ta��d�� eylerle de verilebilmektedir. Soyut espas yaln�z y�zeyde de�il derinlikte de olabilir. Bu derine do�ru bir k��lme �eklinde de�il, renklerin, tonlar�n, bi�imlerin �n�n� kesme yoluyla s�k� bir g�rme ba�l�l�� olu�turmaktad�r. B�y�k ve k��k par�an�n, �n� kesilenle, kesenin bir araya bir araya getirilmesi, derinlik g

�EH�R PLANLAMA - GEOTEKST�LLER�N KULLANIM ALANLARI

9/7/2010

geotekstillerin kullan�m alanlar�

E��T�M YAPILARINDA �RET�M S�REC�

9/7/2010

E��T�M YAPILARINDA �RET�M S�REC�
Temel Kararlar A�amas�
Programlama A�amas�
Tasarlama A�amas�
Ger�ekle�tirme A�amas�
Yasal ve �rg�tlenme d�zeni a��s�ndan yap�lmas� gerekli �al��malar
Maliyet tahmini yap�labilirlik
Ana plan�n belirlenmesi
Et�d Proje A�amas�
Uygulay�c� kurulu�lar�n olu�turulmas�
E�itim performans istekleri ve maliyet limitleri
Proje tasar�m y�ntemi ve proje tasar�mc�s�n�n belirlenmesi
�htiya� Program�n�n Belirlenmesi
Avan projenin D�zenlenmesi ve onaylanmas�
kesin projenin d�zenlenmesi ve onaylanmas�
Tatbikat projesinin d�zenlenmesi ve onaylanmas�
Yap�m ve Uygulama A�amas�

E��T�M YAPILARININ YAPIM MAL�YETLER� DENET�M� VE A�AMASI
Arsa ve alt yap�ya ili�kin maliyet
Kullan�m maliyeti
m2 ba��na maliyet
��renci ba��na maliyet
E�itim �nitesi ba��na maliyet
Ger�ekle�tirme maliyeti
��letme ve sonras� maliyet
Bak�m ve onar�m maliyetleri
Maliyet Denetimi

�NER� YOZGAT FEN L�SES� �RNE��NDE YAPI TASARIMINDAK�
EKONOM�K KO�ULLAR
Yap�m ve �evresinin mal olu� ve hesaplanmas�
Yap�daki alan kullan�m�n�n mal olu� ve hesaplanmas�
De�erlendirme

SONU� VE DE�ERLEND�RME
KAYNAK�A VE EKLER

G�R��

�lkemizde, kalk�nma planlar� ile tayin edilen ekonomik hedeflere uygun olarak ve artan n�fus ihtiya�lar�n� kar��lamak i�in ve ayr�ca h�zla yenilenen ekonomik, sosyal ve teknolojik ko�ullara paralel olarak "E�itim" de yenilenmek ve geli�tirilmek zorundad�r. �ok a��kt�r ki bu, her �eyden �nce bir finans meselesidir. Bu noktada konu, tayin edilen ekonomik hedef, korunacak k�lt�rel de�erler ve geli�en sosyal durum, artan n�fus talebi, geli�me ve yenilenme gereksinmeleri ve e�itimin kalite ve seviyesi ile e�itim i�in ayr�labilecek mali kaynaklar aras�nda dengeyi kurmak ve korumak meselesinin nas�l ��z�mlenebilece�inin yollar�n�n ara�t�r�lmas� ve bulunmas� haline d�n��mektedir. E�itim binalar�na ayr�lan bu s�n�rl� kaynaklar�n en etkin bi�imde kullan�lmas�, bu �al��man�n amac�d�r.

E��T�M B�NALARI �RET�M S�REC�
�retim s�reci i�lemleri, e�iti

�EH�RLER�N MEKANI �RG�TLEME YOLLARI

9/7/2010

�EH�RLER�N MEKANI �RG�TLEME YOLLARI

Bir �ehrin varolu�u ve ihtiya�lar�n� kar��lama yollar�n�n belirlenmesi hinterland�nin �rg�tlenmesi sonucunu do�urur. �ehirlerle hinterlandlar� aras�ndaki ili�kiler, �ehirlerin mekanda neden halen bulunduklar� bi�imde da��lm�� olduklar�m a��klamak i�in iki modele esin kayna�� olmu�tur. Bun-lardan birisi J.H.von Th�nenin izole �ehir (devlet) modeli ve di�eri de W. Christallerin merkezi yer teorisidir. Gerek Th�nen gerekse Christaller, �zerinde n�fus yo�unlu�u ve kaynaklar�n tekd�ze bir �ekilde da��ld�� en basit hayali bir co�rafi g�r�n�mle, d�md�z t�rde� bir y�zeyle i�e ba�lam��lard�. B�yle bir y�zeye izotropik d�zlem denilmektedir. B�yle bir y�zeyde ta��ma maliyetleri de d�md�z hatlar olarak al�nan mesafeye g�re belirlenmi�ti.
Von Th�nen. b�yle bir izotropik d�zlemde yer alm�� bir �ehir varsa. �ehrin etraf�ndaki alan nas�l �rg�tlenecektir! sorusunu sorarken; Christaller de b�yle bir d�zlemde �ehirler nas�l da��lm�� olabilir? sorusunun cevab�n� ara�t�rm��lard�r. Sanayi Devrimine e�lik eden tar�m devrimini dikkatle g�zleyen J. H. von Th�nen mesafenin ve ta��ma maliyetlerinin �retim �zerindeki etkilerini I826da yay�nlanan Der isolierte Staat in Beziehung auf Laridwirtschaft �md Nationalek�nomie (asl�nda 1819da kitab�n�n ad�n� �deal Devlet Der ideale Staat olarak belirlemi�ti; Johnson 1962) adl� kitab�nda ele alarak, d�nyan�n ilk co�rafi modellerinden birisini ortaya koymu�tur. Von Th�nen in �ehri daima bir pazaryeri olarak g�rmesi ve tar�mla ili�kisini incelemesine kar��l�k, �ehirlerin n�fuslar�m, fonksiyonlar�n� ve aralar�ndaki ili�kileri teorik olarak ilk inceleyen Christaller olmu�tur.
Von Th�nen Modeli
Johann Heinrich von Th�nen kendi �iftli�ini bir laboratuar olarak kullanarak, tek bir �ehirsel merkezin etraf�ndaki tar�msal alanlar�n da��l��n� etkileyen fakt�rleri belirlemeye �al��m��; bunun i�in de baz� varsay�mlarla i�e ba�lam��t�. Birincisi, t�m b�lgede toprak ve iklim ko�ullar� ayn� olacakt�: �kincisi de tamamen d�md�z olan araziyi hi�bir akarsu vadisi ya da da� kesintiye u�ratmayacakt�; ��nc�s�. �zole Devletde merkezi konuma salip tek bir �ehir bulunacakt� ve bu �ehrin etraf� bo�, yerle�ilmemi� alanlarla �evrili olacakt�. D�rd�nc�s�, �ift�iler �r�nlerini merkezi �ehir olan pazara do�rudan kendileri �k�z arabalar�yla ta��yacaklard�. Bu da, merkezden �evreye do�ru e�it ve ayn� nitelikli bir yol sistemi bulundu�unu varsay�yordu ki bu sistemde tay�ma maliyetleri mesafeyle do�ru orant�l� olacakt�.
Von Th�nen, deneyimleri sonucunda, tar�msal faaliyetlerin mekansal d�zeninin merkezi �ehirden d��ar�ya do�ru a��lan (konsantrik) bir dizi halkalar halinde olaca�� sonucuna varm��t�. �ehre en yak�n olan halkada.kolayl�kla bozulabilen ve/veya en fazla kazanc� sa�layacak �r�nler (sebze gibi} yeti�tirilmeliydi, ��nk� kolayl�kla eri�ilebilen bu alana b�y�k bir talep vard� ve bu y�zden de buras� olduk�a pahal�yd�; mand�rac�l�k da bu en i� halkada s�rd�r�lmeliydi. Tah�l ve patates daha uzak halkalarda yer alabilirdi. Ta��ma maliyetlerinin �ehre olan mesafeyle artt�� ger�e�inden y�r�nd��nde de, belirli bir hatt�n �tesi bir �r�n yeti�tirilmesi i�in art�k ekonomik olmaktan ��kacakt�. Burada da �ss�z alanlar ba�layacakt�.
B�ylece, von Th�nenin modelinde pazar merkezi olan �ehri ku�atan d�rt konsantrik ku�ak ya da tar�msal arazi kullan�l�� halkas� ay�rt edilir: birinci zon entansif tar�m ve mand�rac�l�k yap�lan ku�akt�r. Sebzeler gibi en y�ksek pazar fiyat�na sahip tar�msal �r�nlerin yeti�tirildi�i bu ku�a�a bir�ok �ehrin �evresinde rastlan�r. �rne�in New Jersey etraf�nda b�yle bir ku�ak g�zlenmektedir. Bah�e , Eyalet -Garden State olarak an�lan New" Jersey. ge�mi�te New York ve Philadelphia �ehirlerinin sebze ve mand�ra �r�nlerini sa�lam��t�r; �imdi de yo�un bir sanayile�me ya�and�� halde New Jersey, �ehrin hemen kenar�ndaki halkada s�rd�r�len sera �r�nleri, domates, yumurta ve mand�ra �r�nleri �retiminde uzmanla�m��t�r (Bergman -J 996).
Modeldeki ikinci halka, yakacak odun ye tahta .ihti

�EH�RLER�N ATIK SU �HT�YA�LARININ KAR�ILANMASI VE DE�ERLEND�R�LMES�

9/7/2010

�EH�RLER�N ATIK SU �HT�YA�LARININ KAR�ILANMASI VE DE�ERLEND�R�LMES�

At�k Sular�n Temizlenmesi
�ehirlerin ve end�stri tesislerinin at�k sular�nda bulunan azot bile�kleri (�zellikle amonyum), metal iyonlar� (Pb, Cd, Fe, Cu, vb.) at�ld�klar� ortamlarda yeralt� ve yer�st� sular�n� kirletmekte ve bu ortamlar�n gerek temiz su gerekse kullanma suyu olma �zelliklerini yok etmektedir. Ayr�ca bu sularda ya�ayan bal�k ve di�er su faunas�na toksik etki yapmakta ve bu faunan�n beslenmesi i�in gerekli alglerin �remesini de engellemektedir. At�k sularda bulunan azot ve istenmeyen baz� a��r metal katyonlar� (�rn. Pb++), zeolitler taraf�ndan kolayl�kla tutulmaktad�r. ABD ve Japonyada �o�u �ehir ve end�striyel at�k sular� klinoptilolit kullan�larak temizlenmektedir.

Yery�z�ndeki suyun b�t�n insanl��n ihtiyac�n� kar��layacak kadar �ok oldu�u ve t�kenmez bir kaynak oldu�u d��n�lebilir. Ancak d�nyadaki su kaynaklar�n�n %3"� i�me ve kullanma suyu teminine elveri�lidir ve buna ra�men kaynaklar�n h�zla kirlendi�i veya gereksiz yere t�ketildi�i de bilinmektedir.
Su kirlili�i, i�me, kullanma, end�stri ve tar�msal sulama gibi ihtiya�lar�m�z� kar��lad��m�z suyun �e�itli nitelik de�i�imlerine u�ramas�d�r. Kirlenen suyun tekrar do�aya verilmesi (topra�a, nehirlere, g�llere, derelere, denizlere) �evre kirlili�inin olu�mas� ve insan sa�l�� a��s�ndan b�y�k riskler olu�turmaktad�r. Bunlar aras�nda kolera, tifo, dizanteri, hepatit, ishal, �ocuk felci, s�tma… vb. Say�labilir.
Ayr�ca su ortamlar� �ok b�y�k bir canl� varl�k haznesini b�nyesinde bar�nd�rmaktad�r. Bundan dolay� d�nyan�n en b�y�k g�da maddelerinin (bal�klar, di�er su �r�nleri) deposu say�lmaktad�r. Kirlenme sonucu su ortamlar�ndaki canl� hayat�n olumsuz etkilenmesi veya yok olmas� d�nya g�da zincirinin k�kten sars�lmas�na yol a�abilmektedir. Yine ayn� �ekilde kentsel ve end�striyel at�ksular�n gerekli ar�tma i�lemlerine tabi tutulmadan tar�msal ama�l� kullan�m�, canl� ya�am i�in vazge�ilmez bir do�al kaynak olan topra�� kirletebilecektir.
Bu ama�la i�me ve kullanma ihtiya�lar�n�n kar��lanmas� i�in �ebekelerle da��t�lan sular�n, kulland�ld�ktan sonra kanalizasyon �ebeke sistemleri at�ksular�n yeralt� kanallar�yla toplanarak uygun yerlere ta��nmas� ve uygun ar�tma teknolojileri ile ar�t�lmas� gerekmektedir.
Lefko�a kanalizasyon �ebekesi ve ar�t�m tesisi t�m Lefko�a"ya hizmet edebilecek �ekilde projelendirilmi� olup 1980 y�l�nda devreye girmi�tir. Tesis ve �ebekelerin yap�lmas�nda D�nya Bankas�, Avrupa Toplulu�u ve UNHCR"in finansman� ile ger�ekle�tirilmi�tir.
Lefko�a kentinin topo�rafik yap�s�ndan dolay� kanalizasyon borular� G�ney Lefko�a"dan ba�layarak Kuzey Lefko�a"ya ge�mekte sonra tekrar G�ney Lefko�a"ya ge�mekte ve en nihayet ar�t�m tesislerinin bulundu�u b�lge olan Haspolat"da (Miamilya) son bulmaktad�r.
Kanalizasyon �ebekesine kentin de�i�ik b�lgelerden toplanan takriben 100,000 n�f�sun, ortalama olarak g�nde 12,000 metre k�p pis su ar�t�lmak i�in Lefko�a"n�n do�usunda 6 kilometre uzakl�kta bulunan at�k su ar�tma tesisine gitmektedir. Tesise gelmekte olan at�k suyun ortalama olarak %8"i G�ney Lefko�a"dan gelmektedir. Bak�m idamesi Lefko�a T�rk Belediyesi taraf�ndan yap�lmakta olup masraflar�n %80"ini Lefko�a Rum Belediyesi taraf�ndan kar��lanmaktad�r.
Tesiste yap�lmas� gerekli tadilat ve yeni ilaveler her iki belediyenin teknik ekiplerinin d�zenli olarak bir araya gelmesi ve fikir teatisinden sonra olmaktad�r.
Lefko�a at�k su ar�tma tesisinin g�nde 20,000 metre k�p suyun ar�t�labilmesi i�in Avrupa toplulu�unun finansman� ile proje haz�rlanm�� olup Birle�mi� Milletler �rg�t� olan UNOP taraf�ndan finanse edilerek ihaleye ��k�lm��t�r.
ATIK SUYUN TEKRAR KULLANILMASI:
K�br�s yar� kurak bir b�lgede bulunmaktad�r. Ya��lar az oldu�undan dolay� yeralt� su kaynaklar�ndaki mevcut su potansiyeli her y�l azalmaktad�r. Bundan dolay� kanalizasyon ar�t�lm�� sular�n� potansiyel su kayna�� olarak de�erlendirmemiz gerekir. Bug�n K�br�s"ta i�me suyu i�in mevcut suyu hem i�me hem de tar�mda sulama suyu olarak kullanmaktay�z. Ar�t�lm�� sular� tar�mda kulland��m�z zaman i�me suyu i�in ayr�lan miktar �o�alacakt�r.
T�m K�br�s�n n�fusu 900,000 ki�i d��n�l�rse ve ki�i ba��na g�nde 120 litre su kullan�l�yorsa g�nde yeralt�na ar�t�lmadan ortalama g�nde 108,000 metre k�p su verilmektedir. Kanalizasyon sular�n� merkezi yerlerde

�EH�R PLANLAMA - KAV�AK VE KAV�AKLARDA S�NYAL�ZASYON

9/7/2010

kav�ak ve kav�aklarda sinyalizasyon

�STANBULDA ��ER�-STAT� TEMEL�NDE SEGREGASON 1990 SAYIMI �ZER�NDE �L��K�SEL ��Z�MLEMELER

9/7/2010

�stanbulda ��yeri-Stat� Temelinde Segregasyon; 1990 Say�m� �zerinde �li�kisel ��z�mlemeler

Giri�

Geli�mi� �lkelerde s�n�falt� kavram�yla b�t�nle�erek toplum bilimlerinin ba�l�ca tart��ma konular�ndan birini olu�turan kent yoksullu�u, ihtiyatla ele al�nmas� gereken olumsal bir kavramd�r. Bu alandaki ara�t�rmalarda elde edilen ba�da�t�r�lmas� g�� var�lan sonu�lar inceleme nesnesinin �zellikleri kadar, benimsenen ideolojik �er�eve ve temsil y�nteminden ve kavramlardan kaynaklan�r (Fassin 1996). Geli�mi� �lkelerde demokrasinin me�ruiyet temellerini sarsacak kadar �nemli bir tart��ma konusu olan Kent yoksullu�u T�rkiyede yayg�nla�mas�na (UNDP, 1998) ya�anabilirlik, toplumsal bar��, a��s�ndan �nemli sorunlara yol a�mas�na ra�men, siyasi ve akademik g�ndemde �ncelikli bir sorun de�ildir. �evre �lkelerinde kent yoksullar� toplumsal dayan��ma a�lar� sayesinde edilgen ve atomize bir olu�turmaz. Ne var ki sosyal g�venlik kurumlar�n�n etkinli�inin hi� olmad�� ya da giderek azald�� T�rkiye gibi �lkelerde sorunun ��z�m�n�n sivil toplum kurulu�lar�na (stk) veya stk a��rl�kl� yakla��mlardan beklenmemelidir (Erder, 1998).

Bat�da �zellikle 1980lerde a��rla�an bu sorun, yeni sa� taraf�ndan ahlak��-k�lt�ralist ve sol veya sosyal demokratlar taraf�ndan da ili�kisel/yap�sal �er�evelerde ele al�n�r. Yeni sa��n ahlak��-k�lt�ralist yakla��m�na g�re sorun, motivasyon eksikli�i, moralsizlik, A�DS, madde ba��ml�l��, bayanlar�n yoksulla�mas�, �ocuk/gen� anneler, evlilik d�� annelik, �ocuk su�lulu�u vb. etnik k�lt�rel yap�lar�n sanayi toplumlar�na uyumsuzlu�u, ku�aktan ku�a�a aktar�lan bir yoksulluk k�lt�r�n�n sonucudur.

�evre ko�ullar�n�n ve yerel tarihin ve toplumsal ba�lam�n �nemini vurgulayan farkl� sol (sosyal demokrat) yakla��mlara g�re, kent yoksullu�u, makro �l�ekteki yap�sal d�n��m s�re�lerinin, yerel ko�ullara farkl� bi�imlerde eklemlenmesinden kaynaklan�r. Bu ba�lamda de�i�mez �zellikler sergileyen kent yoksullu�undan �ok, kent yoksulluklar�ndan s�z edilmelidir (Wacquant 1996). Kent yoksullu�u, mu�lak olmayan bi�imde tan�mlanmas� zor bir kavramd�r. Kent yoksullar� kitlesinin b�y�kl�� sosyal g�venlik sistemlerinin yap�sal �zellikleri, yoksullu�un nas�l tan�mland��, destek programlar�n�n se�im �l��tleri (Mingione, 1996) kentsel servis istihdam rejimlerinin �zellikleri (Sassen S. 1996), etnik ayr�mc�l�k ve gettola�ma (Marcuse, 1996), yerel ekonominin yar��ma g�c�, i�pazar�n�n formel ve enformel bile�enlerinin �zellikleri, etnik i�b�l�m� ve demografik de�i�imlerden (Sugrue, 1993) etkilenmektedir. K�reselle�me s�recinde bu sorun a��rla�makta ve yeni boyutlar kazanmaktad�r. Yap�salc�lara g�re, ilk bak��ta toplumun k��k bir kesimiyle ilgili g�r�nen kent yoksullu�u, toplumun genelini etkileyen, demokrasiyi, sivil toplum de�erlerini a��nd�ran yap�sal s�re�lerden kaynaklan�r (Katz,1993: 442). ��z�m konusunda ulusal ekonominin rekabet g�c�n� d��rmeyen, s�k� emek pazar� (tight labor market) ko�ullar�nda b�y�me yaratan, nimetlerinden geni� bir kitlelerin yararland�� evrensel programlar �nerilmektedir (Wilson 1987:140-64).
Ahlak��-k�lt�ralist yakla��mlarda kent yoksullu�unun nedenleri �eklinde tan�t�lan fakt�rler, yap�salc� yakla��mlarda b�y�k d�n��mlerin olumsal sonu�lar� �eklinde g�r�l�r. Kapsaml� tarihsel ve yerel ��z�mlemeler �neren yap�sal yakla��m, kent yoksullu�u ve ili�kili kavramlar�n ele�tiri s�zgecinden ge�irilmesini ve yeniden tan�mlanmas� �nerilir (Katz, 1993b). Bu konuya �zen g�stermeyen ara�t�rmac�lar ister istemez ma�durlar� su�lama yan�lg�s�na d��lebilmektedirler (Harvey 1997).

Birle�mi� Milletler �nsan Yerle�imleri Konferans� (Habitat II) T�rkiye Ulusal Rapor ve Eylem Plan�n�nda (BM-UREP, 1996) sorun, mekansal e�itsizliklerle ili�kili olarak ele al�n�r. Kent yoksullu�u sorununa genel, �ok boyutlu ve kat�l�mc� bir yakla��m �neren Ulusal Rapor, bu alanda toplumsal farkl�la�malarla mekansal farkl�la�malar�n ne �l��de �st �ste d��t��n�n s�rekli izlenmesini �nerir (BM-UREP,1996: 86) Ne var ki �nerilen ara�t�rma program�n�n uygul

AVRUPA KENTSEL �ARTI

9/7/2010

AVRUPA KENTSEL �ARTI

Avrupa Konseyi"ne ba�l� olarak �al��an Avrupa Yerel ve B�lgesel Yetkililer S�rekli Toplant�s�"n�n 17-19 Mart 1992"de Strasburg"ta yapt�� 27"nci oturumda kabul edilmi�tir.
Bu s�zle�me, Avrupa Konseyi"nin 1980-82 y�llar�nda yine Konseyce �rg�tlenen "Avrupa �ehirler R�nesans� Kampanyas�"ndan esinlenmi�) �ehir politikalar� �al��malar�n�n bir par�as�d�r. �ehirlerimizdeki ya�am�n daha iyile�tirilmesi amac�yla, Avrupa �ap�nda y�r�t�len
bu kampanya, d�rt genel alan �st�nde yo�unla�m��t�:
-Fiziksel �ehir ortam�n�n iyile�tirilmesi,
- Varolan konut sto�unun onar�m�,
- �ehirlerde toplumsal ve k�lt�rel f�rsatlar�n yarat�lmas�,
- Topluluklar�n geli�tirilmesi ve halk kat�l�m�n�n sa�lanmas�.
Avrupa Konseyi �al��malar�n�n �nsan Haklar� vurgusuna uygun olarak, kampanyada �ehir geli�iminin niceliksel yanlar�ndan �ok, niteliksel (kaliteyle ilgili) yanlar� a��r basm�� ve "Ya�anacak �ehirler" (Staedte zum leben, des villes pour vivre, a better life in towns) slogan� benimsenmi�ti.
Bu kampanya daha sonra, 1982-86 y�llar�nda, Avrupa Konseyi i�inde (kentsel sorunlardan sorumlu ulusal bakanl�klar temsilcilerinin olu�turdu�u) H�k�metler-aras� bir kurul taraf�ndan geli�tirilen bir �ehir politikalar� program�na d�n��t�r�ld�. Bu program da, 1986"da Avrupa Konseyi"nin Avrupa Yerel ve B�lgesel Yetkilileri S�rekli Toplant�s�"na aktar�ld�. B�ylelikle, bir�ok �ye �lkedeki uygulamalar�n mant�� uyar�nca, �ehir topluluklar�na ili�kin kararlar�n esas itibar�yla yerel toplum �nderlerince al�nmas� ve di�erlerinde izlenen yerinden-y�netimci politikalar�n mant�� uyar�nca da, �ehir sorunlar�nda, h�k�metin yerinden-y�netim kademelerine daha b�y�k sorumluluklar verilmesi �ng�r�ld�.
1986"dan g�n�m�zde ise, �ehir geli�mesinin (sa�l�k sorunlar�n� ��zmek, end�striyel merkezlerin gen�le�tirilmesini sa�lamak, �ehirlerdeki g�venlik eksikli�inin �stesinden gelmek, su� i�lenmesini ve �zellikle de uyu�turucu ka�ak��l��n� �nlemek, mimari geli�meyi denetlemek, tarihsel miras� korumak, yurtta�lar�n kendi kendilerine yard�m etmeleri ve �ehirli topluluklar�n� geli�tirmek gibi) �e�itli yanlar�yla ilgili, bu konuya ayr�lm�� toplant� ve sempozyumlar�n �rg�tlenmesi, raporlar�n ve onlara dayanarak Avrupa belediyelerine sunulan karar tasar�lar�n�n haz�rlanmas� yollar�yla desteklenen bir program uyguland�.
Siyayet�iler, profesyoneller ve halk aras�nda kar��l�kl� bir deneyim payla�mas�n�n ve bilgilendirmenin sa�lanmas� i�in yap�lan bu etkinlikler, S�rekli Toplant�"n�n yerel demokrasi, yerinden y�netim ve kat�l�mla ilgili (Avrupa Yerel �zerklik �art� gibi) di�er �al��malar�yla birlikte, a�a��daki S�zle�menin ardalan�n� olu�turmu�tur.
Kentsel �art"�n Amac�, Felsefesi ve Yap�s�
S�zle�me"nin bir dizi yerel d�zeyde iyi �ehir y�netimi ilkesini tek bir birle�ik metinde toplamaktan amac�,
yerel yetkililere, pratik bir klavuz ve kent y�netimi elkitab� sa�lamak,
gelecekte yap�labilecek daha ba�lay�c� bir kentsel Haklar S�zle�mesinin ba�l�ca ��elerini �imdiden saptamak,
bu s�zle�me ilkelerine uygun davranan �ehirler i�in uluslararas� bir �d�llendirme �emas�n�n esas�n� olu�turmak,
- Avrupa Konseyi i�in, insan yap�m� �evreyle ilgili sorunlarda bir "kartvizit olmak ve ayn� zamanda Avrupa Yerel ve B�lgesel Yetkililer S�rekli Toplant�s�"n�n �ehirler konusunda ula�t�� al��ma sonu�lar�n�n bir bile�imini meydana getirmektir.
Metinde, S�zle�menin felsefesiyle ilgili bir tak�m a��k se�ik ipu�lar� bulunuyor:
- Bu y�netim d�zeyinin �zg�l sorumluluklar� �st�nde yo�unla�an sa�lam bir yerel yetki boyutu i�ermektedir.
- �ehir geli�mesinin niteliksel yanlar� ve ya�am kalitesi �st�nde �zellikle durmaktad�r.
- Bir dizi evrensel k�lavuz ilke belirlemektedir.
- Yerel yetkililerle �ye �lkeler, ulusal ve yerel y�netimler, yerel y�netimlerle kendi topluluklar�, Avrupa"n�n gerek i�indeki gerekse �tesindeki �ehirler aras�nda i�birli�i yap�lmas�n� ve dayan��lmas�n� �ng�rmektedir.
- Yurtta�lar�n temel bir tak�m kentsel haklar� oldu�u inanc�n� vurgulamaktad�r.
- Bu gibi haklar�n, herhangi bir a

GRAF�K�R ALANI OLARAK KENT

9/7/2010

TRAKYA �niversitesi
Mimarl�k B�l�m�

"Mimari Planlama ve Sorunlar�"
Prof.Dr. �lter B�Y�KDI�AN

"Grafikir Alan� Olarak Kent"

Can G�ven

2003

Grafikir Alan� Olarak Kent

Grafikir Alan� Olarak Kent �al��mas� ile modernizmin uygulama alan� buldu�u g�nlerden, "post-modernizm"in me�ruiyetini elde etti�i g�n�m�ze kadar ge�en zaman diliminde, grafik alg�lar�m�zda meydana gelen paradigma kaymalar�n�, ard�ndaki anahtar kavramlarla okumaya ve anlamaya �al��maktad�r. �al��ma asl�nda, Las Vegas ya da �stanbul gibi ge�-burjuvazinin kapital y��na�� olan kentlerde en abs�rd –hatta kitch- ve a��k yans�mas�n� bulan, yeni kent ve mekan teorilerinde ise g�m�l� bir alt katman olarak sunulan grafi�in, kendini var eden fikir boyutu ile ara kesitinin ilgin� kesi�imlerini yeniden okuma giri�imidir.

Zorunlulu�un T�kanmas� ve Postmodernizme Ge�i�
Modernizm in felsefi ba�lang�c� R�nesansa kadar gitsede, ger�ek anlamda uygulanmas� 19.yy ba�lar�d�r. Do�an�n bir par�as� olmaktan kendini r�nesansla kurtaran insano�lu, do�aya kar�� rasyonel duru�unu bu d�nemde belirgin hale getirdi. Empirik ve matemetik kan�t, kabul edilebilir bilgi i�in �art ko�uldu. Din ve hayat�n anlam� gibi metafizik konular�n anlams�zl�� vurguland� ve yaln�zca empirik kan�tlarla do�rulanabilir �nermeler olu�turulabilen bilgi alanlar� rasyonel ak�l y�r�tme �abas�na de�er g�r�ld�. Eski olan ve do�al olarak ge�mi�te olan her�ey d��land�. ��nk� ihtiya�lar yeniydi, yepyeni ak�l y�r�tme ve ��z�m �retme y�ntemleri bulunmu�tu, A.N. Whitehead in dedi�i gibi, 19. yy �n en b�y�k ke�fi ke�fetmenin y�ntemini ke�fetmekti, en �nemli ke�if tren, radyo, yada telgraf de�il, bunlar� ke�fetmenin, uygulan�r hale getirmenin y�nteminin ke�fedilmesiydi(1).. Ve bu pratiklerin i�inde eskiye yer yoktu. Yeni y�ntemle elde edilen ba�ar�lar, insano�lunun yeni �topyalar olu�turmas�na sebep oldu. Devlet kurumlar�n�n ve b�rokrasinin rasyonel yap�lanmas�yla insanlar, �zg�rl�k��, e�itlik�i , demokratik bir d�nyada, konforlu ve mutlu ya�ayacaklard�. Her�ey akl�n y�netiminde ve insanl��n hizmetinde olacakt�. Bilginin evrensel ge�erlili�i oldu�una g�re, tek bayrak, tek dil ve tek dinde hayal olmamal�yd�.
Tamam�yla insan kontrol�ndeki gelece�e dair azim ve pozitivist y�ntemle insan h�zla do�an�n kurallar�n� ��z�yor, onun i� yap�s� ve hareketindeki sistemi kendi �retimlerine uyguluyordu. Bu �aban�n sonu�lar� olan ilk somut �r�nler end�stri devrimi ile al�nmaya ba�land�. Makinele�me ve seri �retim insano�lunun hizmetinde �al��yor, insanlar� tarlalar�n ve tezgahlar�n ba��ndan kald�r�p makinelerin ba��na oturtuyordu. �ehirli insan say�s� art�yor, orta s�n�f toplumda daha hakim bir konuma geliyordu. Modernizmin sa�lad�� geli�meler i�inde bizi en fazla ilgilendiren �retilenin ve �retenin artt�� kadar, t�ketilen ve t�ketenin de art�yor olmas�yd�. Kent art�k mekansal bir tarifin �tesine ge�iyor; �retim faaliyetinin yer ald�� her alanda konturlar� belirleyen �st bir filtre

YEREL Y�NET�MLER�N VERG�LEND�RME YETK�S�

9/7/2010

KORUNMASI GEREKL� KONUTLARDA ZAMAN ��NDE ORTAYA �IKAN DE��MLER

9/7/2010

KORUNMASI GEREKL� KONUTLARDA ZAMAN ��NDE
ORTAYA �IKAN DE��MLER

Koruma, kentlerin belli kesimlerinde yer alan tarihi ve mimari de�erleri y�ksek yap�tlarla, an�tlar�n ve do�al g�zelliklerin kentte bug�n ya�ayanlar gibi gelecek ku�aklar�nda yararlanmas� i�in her t�rl� y�k�c�, sald�rgan ve toplum yarar�na ayk�r� eylemler kar��s�nda g�vence alt�na al�nmas�d�r.
Ge�mi�teki ��elerin bir b�l�m�n�n korunmas� ve yer de�i�melerin eklenmesiyle, ya�am �evresine zenginle�tirici ve geli�tirici bir anlay�� kazand�r�labilmesi toplumun k�lt�r ve tarih bilincine eri�ebilmesi m�mk�n k�l�nm��t�r.

Korunmay� Gerektiren Nedenler
Tarihi ve mimari de�eri olan yap�lara anlam kazand�rman�n en etkili yolu, onlar� ya�ayan birer varl�k konumuna getirebilmektir. As�l ama�, yap�ya i�levsel bir i�erik kazand�rmak, onu topluma yararl� k�lmak, toplumun ve �evrenin onunla b�t�nle�mesini sa�lamakt�r.
Tarihsel �nemi de yap�n�n tescil edilebilmesinde ba�l�ca nedenlerden birisidir.
Tarihsel yap�lar birer ekonomik kaynak olarak da ele al�nabilir. Eski yap� stokunun de�erlendirilmesi, yeni konut alanlar� aray��n� ve yat�r�m giderlerini azaltmaktad�r.
Ancak eski yap�lar g�n�m�z bulan�m bi�imine uymayabilir. Bunun i�in bu yap�lara yeni i�levler adapte etmemiz m�mk�nd�r.
Bu t�r uygulamalarda yap�n�n orijinal i�levinden farkl� olaca��ndan �zenli bir tasar�m, yarat�c�l�k, bilgi ve korumaya destek olacak do�ru kararlar gerekmektedir.

K�LT�R ve TAB�AT VARLIKLARINI KORUMA KURULU
B�ro M�d�rl��
Kanun, y�netmelik ve ilke kararlar�na g�re �al��l�yor. Hepsi 2863 say�l� "k�lt�r ve tabiat varl�klar�n� koruma kanunu"na g�re d�zenlenmi�.
Bir karara verilmezse de en son (neler kazanmas� gerekti�ini) koruma kurulu �yeleri (y�ksek kurul) karar veriyor.
1.�rn: kanunda tarihi k�pr� tan�m�, "tarihi k�pr� k�lt�r varl��d�r"
2.Y�netmelikte ise daha ayr�nt�l� bahsediliyor. Daha �nceki yasalarda var. 19.yy sonuna kadar olan tarihi de�erli k�pr� tescillenebilir diyor.
3.�lke kararlar�nda ise kanun ve y�netmeli�e g�re tescil edilen k�pr�n�n onar�m�n�n nas�l olaca��ndan bahsediliyor.
4.Yeterli olmay�nca da (ki genelde yeterli olmuyor) koruma kurullar� karar veriyor.
K�lt�r ve tabiat varl�klar�n� koruma kurulu, "k�lt�r varl�klar� ve m�zeler genel m�d"ne ba�l�, m�d�rl�k ise "K�lt�r ve Turizm Bakanl��"na ba�l�.
Eski�ehir"deki B�ro m�d�rl�� Afyon, K�tahya ve Eski�ehir illerine bak�yor. 2 adet raport�r �al��yor (mimar, harita m�h). �ehir planc�s�, arkeolog ve sanat tarih�isi de olmas� gerekir.
Raport�rler, kurula girmesi gereken konular� d�zenleyip sunuyorlar. Karar alma yetkisi sadece kurulun. Kurula girmesi gerekmeyen konular� resmi yaz��malarla rop�rterler cevapland�rabiliyorlar.
Kurul �yeleri, 5 daimi �ye, 1 tane de temsilci olmak �zere 6 �yeden olu�uyor.
(�niversite) (bakanl�k)
Tescilli yap�lar�n bak�m�n�n nas�l yap�laca��na kurul karar veriyor.
- Basit onar�m - Esasl� onar�m- Bak�m
Bir alan kentsel sit alan� ilan edilmi�se (Odunpazar� 1981 y�l�nda kentsel si

YEREL Y�NET�MLER�N TEMEL SORUNLARI

9/7/2010

��NDEK�LER
B�R�NC� B�L�M
1. YEREL Y�NET�MLER�N TEMEL SORUNLARI1
1.2. YEREL Y�NET�MLERDE �DAR� YAPILANMA2
1.2.1. S�YAS� A�IDAN YEREL Y�NET�M ANLAYI�I3
1.2.2. �DAR� A�IDAN YEREL Y�NET�M ANLAYI�I5
1.2.3. �KT�SAD� A�IDAN YEREL Y�NET�M ANLAYI�I9
1.2.4. YEREL Y�NET�M ANLAYI�INDAK� GEL��MELER11
�K�NC� B�L�M
2. T�RK�YEDE YEREL Y�NET�M ANLAYI�INDAK� GEL��MELER15
2.1. CUMHUR�YET �NCES� D�NEMDE YEREL Y�NET�M ANLAYI�INDAK� GEL��MELER………………………………………………………….………..15
2.1.1. Tanzimat �ncesi D�nemdeki Geli�meler15
2.1.2. Tanzimat Sonras� D�nemdeki Geli�meler17
2.2. CUMHUR�YET SONRASI YEREL Y�NET�M ANLAYI�INDAK� GEL��MELER……………………………………………………………………21

B�R�NC� B�L�M
1. YEREL Y�NET�MLER�N TEMEL SORUNLARI
Kamu hizmetlerinin g�r�lmesi i�in genel olarak devletin �rg�tlenmesinde birbirine kar��t bulunan iki e�ilimin oldu�u g�r�lmektedir. Bunlardan birincisi, hizmetlerin merkezden y�netilmesi ki buna merkeziyet (merkezden y�netim), ikincisi ise hizmetlerin b�y�k bir k�sm�n�n merkezden ayr� yer ve bazen de te�ekk�llere g�rd�r�lmesidir ki buna da yerinden y�netim (adem-i merkeziyet) denilmektedir. Genellikle �o�u �lkelerde bu iki z�t e�ilim, bir tarafa a��rl�k verilmekle beraber karma bir �ekilde kullan�lmaktad�r .
G�n�m�z modern anlay�� bireyler i�in gerekli ve faydal� olan hizmetlerin yap�lmas�n�, insanlar�n mutlulu�unu sa�layacak olan �al��malar�n ger�ekle�tirilmesini �ng�rmektedir. Kamu hizmeti olarak adland�r�lan kavram, belirli bir zaman ve yerde ortaya ��kan genel ve ortak nitelik ta��yan ihtiya�lar�n kar��lanmas� i�in yap�lan faaliyetler oldu�una g�re bu faaliyetleri ger�ekle�tirecek bir te�kilat�n bulunmas� gerekmektedir .
Kamu hizmetleri g�n�m�zde son derece artm�� ve kamunun farkl� alanlar�nda bu hizmetlerin yerine getirilmesi zorunlu hale gelmi�tir. Devlet veya kamu t�zel ki�ileri taraf�ndan veya bunlar�n genel g�zetim ve denetimi alt�nda kurulup y�r�t�len bu hizmetler, genel ve ortak ihtiya�lar�n kar��lanmas�na y�nelik olarak �rg�tlenmektedir. Bu hizmetleri yerine getirirken nas�l bir y�netim yap�s�n�n olu�turulaca�� da �lkenin ekonomik, siyasal ve sosyal geli�melerinden etkilenmektedir .
Nitekim T�rkiye"de gerek 1961 Anayasas�"nda gerekse 1982 Anayasas�"nda idarenin merkezden y�netim ve yerinden y�netim �eklinde ikili bir idari yap�lanmaya sahip oldu�unu g�rmekteyiz.
1.2. YEREL Y�NET�MLERDE �DAR� YAPILANMA
Kamu hizmetlerinin yaln�z bir merkezden idare edilmesi �eklindeki bir idari te�kilatlanma bi�imine merkezden y�netim ad� verilmektedir. Buna kar��l�k kamu hizmetlerinin �e�itli idareler aras�nda b�l�nerek baz� hizmetlerin bizzat mahallinde g�r�lmesi i�in te�kilatlanma bi�imine ise "yerinden y�netim" denilmektedir . G�n�m�zde toplumlar�n ihtiya�lar� artarken geni� topraklar� olan �lkelerde t�m kamu hizmetlerinin bir tek merkezden y�r�t�lmesi imkan� bulunmamaktad�r. B�lgesel nitelikteki kamu hizmeti ve faaliyetleri ile teknik �zellikler arz eden baz� hizmetlerin merkezi idareden al�narak ayr� kamu t�zel ki�ilerine verilmesiyle yerinden y�netim ihtiyac� ortaya ��kmaktad�r.
Genel olarak bak�ld��nda siyasi merkeziyet bulunmayan bir devlette idari merkeziyetin bulunmas� da s�z konusu de�ildir. Ancak siyasi merkeziyetin varl�� ayn� zamanda idari merkeziyetin bulunmas�n� gerektirmemektedir. �dari y�nden merkeziyet daha dar bir anlam ifade etmektedir ve idari i�levlerin tamamen �lke merkezinden g�r�lmesini gerektirir. Kamu hizmetlerinin ve bunlar�n yerine getirilme arac� olan kamu g�c�n�n merkezile�tirilmesi bir merkezde toplanmas� idari merkeziyeti ifade etmektedir. Merkezi y�netim bi�iminde kamu y�netimi �rg�tlenmesi, aralar�nda hiyerar�i ad� verilen ve makamlarla sistematize edilmi� hukuki bir yap�lanma ile alttan yukar�ya do�ru merkeze ba�lanm�� ki�i ve kurumlardan olu�mu� bir organizasyon olarak ifade edilebilir.
Dolay�s�yla �ok genel nitelikteki ortak t�ketime konu olan ve zorunlu hizmet veya t�ketim, t�ketimde rekabetin olmamas� gibi teknik �zellikleri olan toplumun geneline yay�lan hizmetlerin merkezi idarenin finansman�yla yerine getirilmesi zorunlulu�u do�maktad�r. Dolay�s�yla merkezi idare h�k�metlerin icra programlar� ve b�t�eleri arac�l��yla kamusal hizmetleri idari te�kilatlanmas� �er�evesinde siyasal s�n�rlar�n en �cra k��esine kadar g�t�rmek zorunlulu�u anayasadan kaynaklanan bir zorunluluk olarak kar��m�za ��kmaktad�r. Ancak g�n�m�z�n geli�meleri kar��s�nda ve zaman i�erisindeki geli�meler kamusal nitelik arz etmekle birlikte bir�ok hizmetin yerinden y�netim kurulu�lar� ta

G�ZEL BEOGLU PROJESININ DEGERLENDIRILMESI

9/7/2010

AN OVERLOOK OF ISTANBUL

The characteristics which make Istanbul distinctive among the world cities are; its rich heritage of two Empires, a city bridging two continents, nodal point of international transportation, center of international connections, center of historical, cultural and commercial activities, primary center of industry and economic core with an urban population of 12 million.

Istanbul is a linear city developed for more than sixty kilometers along the Marmara shores
on each side of the harbour. Its population and industry are divided almost equally between
the two sides of the city, Europe and Asia.

The CBD expanded linearly by following the lines of topography and the level of topogra-
phy has had its effect on the expansion of the CBD activities in the new areas. Eminonu
district of the historical peninsula, Karakoy, the area between Tunel and Taksim Square,
orientated along the main thoroughfare Istiklal Caddesi, Osmanbey, Sisli and Mecidiyekoy
are connected to each other linearly. Eminonu and Karakoy can be noted as the most important CBD of 1970 and although they are separated physically by the Golden Horn, they are also connected by the Galata bridge. Istiklal Street in Beyoglu, links the historical center to the newly developed ones and still has the most lively and dense CBD functions. Eminonu and Karakoy and the three others, separately located - Besiktas, Uskudar and Kadikoy - are developed along the coastal lowlands near shores.

AN OVERLOOK OF BEYOGLU

When we think about the city, the articulation of claims to the city, and the
appropriation of city spaces in Istanbul, "Beyoglu" appears as a distinctive neighborhood. Beyoglu/Pera has always been a distinct neighborhood within Istanbul. Throughout time it has been associated with certain values like tolerance and democracy. Established as a Genoese trading colony in the thirteenth century, it was autonomous from the Byzantine Empire and controlled trade routes. When the Ottomans conquered Constantinople in 1453, the Genoese colony in the area of Galata formed an alliance with the new rulers and managed to maintain its autonomy as a trading colony. Galata was the centre of trade in Istanbul. After the 16th century, embassy buildings were built in the area that attracted European tradesmen who would interact with Ottoman traders. The Christian minority,for the most part, resided in the Galata district until this century, although they preferred the hills of Beyoglu, rather than crowded Galata. They built their churches there, and so Beyoglu became a Christian minority settlement over the centuries. From 1453, when the Ottomans conquered Istanbul until the present date, Beyoglu has represented a diverse community and a vibrant space, both in terms of its architecture and its ideology, which has always differed from that of the dominant-hegemonic ideology imposed on the society in general. It is for this reason that this neighborhood has always been a space of conflict and appropriation. For the state it is crucial to control this space, as it produces alterities against the dominant ideologies. Social groups, on the other hand, see this space as important to conquer as difference is tolerated in this space and it is possible to reach a consensus here.

In the following years, 5 different events which took place in Beyoglu. The first three examples demonstrate the formation of the state and its policies in the spaces of Beyoglu. The last two illustrate how claims by social groups are articulated in the spaces of Beyoglu.

1) Between the years of 1942-1944, the Turkish government introduced the Wealth Tax. The government asked 300 milyon Turkish Lira (TL) to be collected from the tax
officials of Istanbul. Eighty-three percent of this tax (290 milyon TL) was to be paid by
the 54,337 non-Muslim citizens (Eksen 2002, p. 59). Most of the non-Muslims were
unable to pay their taxes as they had small businesses around Istanbul and especially around Beyoglu.

�EH�R PLANLAMA - �STANBUL"UN TAR�H�

9/7/2010

istanbul"un tarihi

B�NA VE YOL OBJELER�N�N SAYISAL ORTAMDA GENELLE�T�R�LMES�: �STANBUL �RNE��

9/7/2010

B�NA ve YOL OBJELER�N�N SAYISAL ORTAMDA GENELLE�T�R�LMES�: �STANBUL �RNE��
�. �ztu� B�LD�R�C�
Do�an U�AR
�ZET
Bu �al��mada �stanbul B�y�k�ehir Belediyesince �retilmi� say�sal haritalar kullan�larak ger�ekle�tirilen bina ve yol genelle�tirmesi uygulamas� irdelenmektedir. Uygulamada Hannover �niversitesi Kartografya Enstit�s� taraf�ndan geli�tirilen CHANGE yaz�l�m� kullan�lm��t�r. CHANGE yaz�l�m sistemi ve gerekli di�er yaz�l�mlar k�saca tan�t�larak, kaynak verilerin kalitesi irdelenerek, bina ve yol genelle�tirmesinde uygulanan yakla��m tart��lm��t�r. Genelle�tirme �ncesi ve sonras� hesaplanan istatistiksel parametreler ��nda elde edilen sonu�lar de�erlendirilmi�tir. G�rsel olarak da incelenen sonu�lar�n kartografik a��dan kabul edilebilir oldu�u rahatl�kla s�ylenebilir.

1.G�R��
Genelle�tirme ya da kartografik genelle�tirme, t�retme haritalar�n (b�y�k �l�ekli haritalardan ve ba�ka kaynaklardan yararlan�larak) elde edilmesi s�ras�nda ortaya ��kan bilgi karma��kl��n�n azalt�lmas�, �nemsiz bilgilerin at�lmas�, harita objeleri aras�ndaki belirgin mant�ksal ili�kilerin ve estetik kalitenin korunmas� i�lemlerinin bile�kesi olarak tan�mlanabilir. Temel harita �retiminde oldu�u gibi genelle�tirmede de temel ama� grafik okunakl�l�� ok iyi olan haritalar �reterek haritan�n g�r�n�m�n�n ve aktar�lmak istenen bilginin kolayca anla��lmas�n� sa�lamakt�r (Bildirici ve U�ar, 1996).
Genelle�tirmede say�sal tekniklerin uygulanmas� y�n�ndeki ara�t�rmalar bilgisayar teknolojisindeki geli�melere paralel olarak yetmi�li y�llardan beri s�rmektedir. B�y�k �l�ekli haritalar�n genelle�tirilmesi alan�nda Hannover �niversitesi Kartografya Enstit�s� (IfK) taraf�ndan yo�un olarak ara�t�rmalar yap�lm��, bu ara�t�rmalar sonucu olarak CHANGE yaz�l�m sistemine ula��lm��t�r. CHANGE sistemi 1: 1 000-1: 25 000 �l�ek aral��nda bina ve yol objelerinin genelle�tirilmesi problemine ��z�m getirmektedir. Sistemin yol genelle�tirmesi mod�llerinin akarsu sisteminin genelle�tirilmesi problemine uygulanmas� da m�mk�nd�r.
Bu bildiride CHANGE yaz�l�m sistemi, sistem ile birlikte kullan�lmas� gereken ek yaz�l�mlar, varolan verilerin i�lenebilmesi i�in gereken veri d�n��m� yaz�l�mlar� tan�t�lacak, �stanbul �rne�i baz�nda veri d�n��m�nde kar��la��lan sorunlar ve ��z�m �nerileri tart��lacak ve uygulama �rnekleri verilecektir.
2.CHANGE Yaz�l�m Sistemi
CHANGE yaz�l�m sisteminin temeli, Hannover �niversitesinde yap�lm�� ok say�da doktora �al��mas�na dayanmaktad�r. �niversitenin bu konuya a��rl�k vermesinin belki de en �nemli gerek�esi, A�a�� Saksonya Eyalet �l�me Dairesi"nin 1: 25 000 �l�ekli topografik harita tak�m�n� 1: 5 000 �l�ekli temel harita tak�m�ndan genelle�tirme yoluyla �retiyor olmas�d�r. Klasik el eme�iyle(manuel) yap�lan genelle�tirme i�leminin en az�ndan bina ve yol objeleri baz�nda otomatize edilmesinin �nemli �l��de personel ve zaman tasarrufu sa�layaca�� phesizdir.
Yukar�da s�z� edilen doktora �al��malar�ndan Staufenbiel (1973), bina genelle�tirmesi kon

�EH�R PLANLAMA - �A�DA� �EH�RC�L�K

9/7/2010

�a�da� �ehircilik

�EH�R PLANLAMA - G�NEYDO�U ANADOLU PROJES� ( GAP )

9/7/2010

g�neydo�u anadolu projesi ( gap )

�EH�R PLANLAMA - KENT SORUNLARI

9/7/2010

kent sorunlar�

BURDUR MERKEZ ATIKSU ARITMA TES�S� PROJES�

9/7/2010

��NDEK�LER

1. Projenin Tan�m�3
2. Projenin Ama� ve Kapsam�4
3. De�arj Standartlar� ve Proje S�resi 5
4. Mevcut ve Gelecekteki Durum7
5. Sanayi Profili8
6. Debi Hesaplar�9
7. Y�k Hesaplar�13
8. Izgaralar21
9. Kum Tutucu30
10. �n ��keltme Havuzu36
11. Aktif �amur Sistemi42
12. Son ��kt�rme Havuzu53
13. Biyolojik Nutrient Giderimi56
14. Damlatmal� Filtreler61
15. Biodiskler62
16. Stabilizasyon Havuzlar�63
17. Hidrolik Profilin ��kar�lmas�66
18. Terfi Merkezinin Boyutland�r�lmas�73

1.PROJEN�N TANITIMI

Yap�lacak olan �al��ma Burdur ( Merkez) ilinin at�ksu ar�tma tesisinin projelendirilmesini ama�lamaktad�r. At�ksular ayr�k sistemle topland�ktan sonra ar�t�larak nehre de�arj edilecektir. Projeyi y�nlendirecek olan de�arj standartlar� Su Kirlili�i Kontrol Y�netmeli�i ve AB Standartlar� ( besi maddesi giderimi i�in) esas al�nm��t�r.

Evsel ve end�striyel at�ksu miktar ve �zelli�i yerle�im biriminin �zelliklerine g�re belirlenecektir. End�striyel at�ksular�n kanalizasyona de�arj �ncesi Su Kirlili�i Kontrol Y�netmeli�i"nde belirtilen ilgili standartlar� sa�lamak amac�yla �n ar�tma yapt�� kabul edilmi�tir.

Proje s�resi 5 y�l� planlama ve in�aat s�resi olmak �zere 35 y�l al�nm��t�r. Tasarlanacak olan aktif �amur sistemi 2 kademe olarak se�ilecektir. Birinci kademe ilk 15 y�l sonras�n�n ihtiya�lar�n�, ikinci kademe daha sonraki 15 y�l�n ihtiya�lar�n� kar��layacakt�r.

�� Sahibi:
Proje �smi: Burdur (Merkez) At�ksu Ar�tma Tesisi
Projeyi Yapan: Kadir SEZER
Projeyi Kontrol Eden: Ali Ert�rk
Tarih: 31.10.2003

2. PROJEN�N AMA� VE KAPSAMI

Bu proje kapsam�nda Burdur ( Merkez ) at�ksular� ayr�k sistemle topland�ktan sonra ar�t�larak nehre de�arj edilecektir.De�arj standartlar� olarak Su Kirlili�i Kontrol Y�netmeli�i ve besi maddesi giderimi i�in AB standartlar� esas al�nacakt�r.

Evsel ve end�striyel at�ksu miktar ve �zellikleri yerle�im yerinin �zelliklerine ve end�strilere g�re belirlenecektir.End�striyel at�ksular�n, kanalizasyona de�arj �ncesinde Su Kirlili�i Kontrol Y�netmeli�i"nden verilen de�arj standartlar�na g�re �n ar�tmaya tabi tutuldu�u g�z�n�ne al�nacakt�r.

At�ksu ar�tmada ama� halk sa�l�� ve �evreye olan olumsuz etkileri kontrol alt�na almakt�r.At�ksulardaki kirletici parametrelerin olumsuz etkileri; kanalizasyon �ebekesinde su h�z�n�n d��t�� noktalarda t�kanma ve organik maddelerin ayr��mas�yla anaerobik ortam olu�mas� ve canl� hayat�n� olumsuz etkilemesi, al�c� ortamda ��z�nm�� oksijen t�kenmesi ve canl� hayat�n�n yok olmas�, patojenlerin hastal�k yapmas�, besi maddelerinin birikimi sonucu �trofikasyon, , kanserojenik ve mutajenik etkilerin g�r�lmesi ve toksisite olarak s�ralanabilir.

Proje kapsam�nda ilgili yerle�im yerinin at�ksular�n� ar�tmak �zere a�a��da verilen b�t�n sistemlerin hesaplar� yap�lacakt�r. Projede boyutland�r�lacak t�m birimlerin detayl� �izimleri yer alacakt�r.

1-Klasik Aktif �amur Sistemi

-Izgara
-Terfi merkezi
-Kum tutucu
-�n ��keltim havuzu
-Havaland�rma havuzu
-Son ��keltim havuzu

KENT KENTLE�ME VE KENTLE�ME NEDENLER�

9/7/2010

KENT,KENTLE�ME VE KENTLE�ME NEDENLER�
KENT
Kent,genel anlamda kentsel yerle�melerin yayg�n ad�d�r. K�rsal olmayan �eklinde dile getirilen kent tan�m�m�za ge�meden �nce k�rsaldan neyi kastetti�imizi a��klamak gerekir.
K�rsal kesim, genel anlamda kentin kar��t� olarak n�fusun b�y�k k�sm�n�n tar�mla u�ra�t��,daha �ok cemaat karakteri g�steren yerle�im birimleridir.
"K�rsal kesim k�y ve/veya kasaba, sosyo-ekonomik ve k�lt�rel �zellikleri, y�netim durumu ve demografik a��dan kentten ay�rt edilen, genellikle tar�msal alanda �al��mak gibi i�levlerle belirlenen, konutlar�,�teki yap�lar� ve toplumsal ili�kileri bu ya�am� yans�tan yerle�me birimidir."
K�y veya kasabalar birincil grup ili�kilerinin a��rl�kta oldu�u, mesleki grupla�ma ve uzmanla�man�n olmad��,ki�ilerin �rf,adet,de�er ve normlara g�re davran��lar�n� bi�imlendirdi�i,e�itim oran� d��k olan yerle�me birimleridir.
"Kent, sosyo -ekonomik ve k�lt�rel �zellikleri y�netim durumu ve n�fus bak�m�ndan k�rsal alanlardan ay�rt edilen,genellikle tar�msal olmayan �retimin yap�ld��, daha �nemlisi hem tar�msal hem de tar�m d�� retim da��t�m ve denetim i�levlerinin topland��, teknolojik geli�me derecelerine g�re belirli bir b�y�kl�k, heterojenlik ve b�t�nle�me d�zeyine varm��,ikincil toplumsal ili�kilerin, toplumsal farkl�la�ma,uzmanla�ma ve hareketlili�in yayg�n oldu�u yerle�im alan�d�r".
Bunun yan� s�ra kentler do�urganl�k oran�n�n k�rsal kesime g�re d��k oldu�u,�ekirdek aile tipi yayg�n olan,e�itim ��retimin yayg�n olarak yap�ld�� yerle�im birimleridir.
Kentsel kesimlerde k�y yerle�im birimlerinden farkl� olarak kent k�lt�r� egemendir.
"Kent k�lt�r�, siyasal, dinsel, sanatsal ho�g�r�den /�zg�rl�kten, laik d��nce ve demokrasiden,bilimsel bilgi ve nesnellikten olu�an bir b�t�nl�kt�r".
Kent k�lt�r�nde �rf,adet,gelenek,g�renek ve t�m bunlar� �ekillendiren din olgusunun �nemi azalmakta,dinsel �zg�rl�k,sanat ,bilim ve tart��malar �nem kazanmaktad�r.
Kent kavram�n� genel �er�evede k�saca tan�mlad�ktan sonra kentle�me sorunlar� �zerinde durmaya �al��aca��z.

KENTLE�ME
Kentle�me dar anlamda,kent say�s�n�n ve kentlerde ya�ayan n�fusun artmas� demektir.Kentsel n�fus k�yden kente g��lerle artar.Geli�mekte olan �lkelerde kentle�me bu �ekilde n�fus ak�nlar� halinde ger�ekle�ir.
Fakat kentle�me yaln�zca n�fus hareketi ba�lam�nda d��n�lmemelidir. Kentle�me, ayn� zamanda o toplumda ekonomik ve toplumsal yap�yla da ilintilidir.Bu nedenle kentle�meyi tan�mlarken o n�fus hareketini yaratan toplumsal ve ekonomik de�i�melere de yer vermek gerekir.Bu �ekilde d��n�rsek kentle�me, "sanayile�meye ve ekonomik geli�meye ko�ut olarak kent say�s�n�n artmas� bug�nk� kentlerin b�y�mesi sonucunu do�uran, toplum yap�s�nda artan oranda �rg�tle�me, i�b�l�m� ve uzmanla�ma yaratan, insan davran�� ve ili�kilerinde kentlere �zg� de�i�ikliklere yol a�an bir n�fus birikim s�reci" olarak tan�mlanabilir.
Bu ba�lamda g�n�m�z toplumlar� sanayile�me s�reciyle birlikte az kentlile�mi� ya da �ok kentlile�mi� olarak nitelendirilir.Kentle�me ve sanayile�me aras�nda do�rudan bir ili�ki vard�r.Geli�mi� olan �lkelerde bu durum paralellik arz ederken,geli�mekte olan �lkelerde, sanayile�me, kentle�meyi yava� bir h�zla takip etmektedir.

KENTLE�ME NEDENLER�
Kentle�me nedenleri biri di�erinden etkilenen nedenler olarak, ekonomik, teknolojik, siyasal ve psiko-sosyolojik nedenler �eklinde s�n�fland�r�l�r.
EKONOM�K NEDENLER
Kentle�menin ekonomik nedenlerinde daha �ok kentlerin sundu�u ekonomik �st�nl�klerin fazla olu�u kar��m�za ��kar.
Kentlerde i�b�l�m� ve uzmanla�man�n olmas� �retimi
Kentlerde �ok say�da uzmana ihtiya� olmaktad�r. "�te yandan,�zellikle az geli�mi� �lkelerde,tar�m�n verimlili�i ve ki�i ba��na d��en tar�msal gelir, k�yl�y� k�y�nde tutmaya yetmeyecek kadar d��kt�r. Gerek bu yetersiz gelirin, gerekse toprak iyeli�inin dengesiz da��l�m�, tar�m topraklar�n�n �ok par�alanm��

�EH�R PLANLAMA - �A�DA� �EH�RC�L�K

9/7/2010

�a�da� �ehircilik

�EH�R PLANLAMA - CAH�T ATASOY

9/7/2010

cahit atasoy

veribaz.com - �ehircilik / B�lge Planlama - T�rkiye'nin veri bankas�

BELED�YELERDE ZABITA H�ZMETLER�

BELED�YE NUMARATAJ ��LEMLER�

SERBEST B�LGELER VE SERBEST B�LGE FAAL�YETLER�N�N ESASLARI

THE URBANIZATION PROCESS IN ISTANBUL

K�RESEL KENTLER�N REKABET�� POTANS�YEL�

MEMBRAN PROSESLERLE SU VE ATIKSU ARITIMINDAK� UYGULAMALARI VE MEMBRAN PROSESLER�NE GENEL BAKI�

�EH�R PLANLAMA - KONUT

KENTLE�ME

�EH�R PLANLAMA - YERLE�ME

KENT, KENTLE�ME VE KENTLE�ME NEDENLER�

��M ALANLARI TES�S ETMEK

HOUSING MANAGEMENT MODELS AND HOUSEHOLD BEHAIVOUR

GECEKONDU A�LES�

�STANBUL �EHRE SU TEM�N� VE �SALE HATLARI

ESK��EH�R BELED�YES� E�LENCE H�ZMETLER�

�EH�R PLANLAMA - M�MARLIKTA B�LG�SAYAR UYGULAMALARI

SAFEV�LER

�MAR PLANLAMA

�EH�R PLANLAMA - �RD�N

ARSA VE ARAZ� D�ZENLEMES�N�N TAR�H� GEL���M�

�EH�R PLANLAMA - DO�U KARADEN�Z PEYZAJI

�EH�R PLANLAMA - KONUT

KENTLE�ME

ATIKSU ARITMA TES�S�

KENT MOB�LYALARI

�EH�R PLANLAMA - KENTSEL KIYI KULLANIMI KIYI Y�NET�M�

KENTLE�ME VE KONUT Y�NELT�LER�N�N BA�ARILI OMASI ���N TEMEL �LKELER VE UYGULAMA ARA�LARI

GEBZE ORGAN�ZE B�LGES�, YA�CILAR K�Y� HEMZEM�N KAV�A�I ATASINDA YAPILACAK YOL ET�D�

N�HAL-G�NHAN ALANO�LU EV�

�EH�R PLANLAMA - �A�DA� �EH�RC�L�K

EN UYGUN (OPT�MAL) KENT B�Y�KL���

GE��R�ML� (POROZ) ASFALT KAPLAMA

SYNO�K�SMOS

�EH�R PLANLAMA - �ZM�R

�EH�R PLANLAMA - T�RK�YE"N�N ULA�TIRMA S�STEM�

�EH�R PLANLAMA - �MAR AFFI

AKILLI KENT HAR�TALARININ �RET�LMES�

T�RK�YE"DE B�R �TEK� OLARAK �OCUK VE KENT PLANLAMADA TEMS�L SORUNSALI

�EH�R PLANLAMA - �STANBUL"UN �ARPIK KENTLE�MES�

AKILLI KARTLAR VE T�RK�YE"DE SOSYAL G�VENL�K KURUMLARINDA AKILLI KART PROJELER�

�EH�R PLANLAMA - YAKIN DO�UDA KENTLE�ME

PLANSIZ KENTLE�ME

�EH�R PLANLAMA - T�CARET B�LGELER� D�ZENLEME �LKELER�

B�LG� TOPLUMUNA GE���TE KENTL�LE�ME VE KENTSEL YOKSULLUK

MERN�S PROJES�

KENTLE�ME VE �EVRE SORULARI

T�RK�YEDE ANAKENT Y�NET�M�

ISPARTA KENT� YOL A�A�LANDIRMALARI �ZER�NE ARA�TIRMALAR

GALER� VE T�NEL A�MA

KENTSEL YEN�LENME VE KENTSEL D�N���M

T�RK�YE"DE YERLE�ME �EK�LLER�

YURDUMUZDA YERLE�ME

URBAN LEGEND

ANKRAJ UYGULAMALARI

�EH�R KANAL�ZASYONU VE P�S SULARIN TEM�ZLENMES�

KENT, KENTLE�ME VE KENTLE�ME NEDENLER�

HAR�TA T�RLER�

�EH�RLER�N KURULU� NEDENLER�

�EH�R PLANLAMA - KENT,KENTLE�ME VE KENTLE�ME NEDENLER�

KENT BILGI SISTEMLERINE GE�ISTE YEREL Y�NETIMLERDE YENIDEN YAPILANMA

B�YOLOJ�K SU ARITIMI

KENTLE�ME-KALKINMA VE N�FUS ��GEN�NDEK� D�NAM�KLER, TARTI�MA BA�LIKLARI VE ARA�TIRMALAR

�EH�RC�L�K

YEREL Y�NET�MLER�N VERG�LEND�RME YETK�S�

KENTLE�ME SORUNLARI VE T�RK�YE �ZEL�NDE ��Z�M �NER�LER�

�EH�R Y�NET�M� VE �EH�R HUKUKU

KENT ��� VE KENT DI�I KARAYOLU ULA�IM S�STEM�NDE B�TK�LEND�RMEN�N TRAF�K TEKN��� Y�N�NDEN ��LEVLER�

�EH�R PLANLAMA - ARNAVUTK�Y

S�RD�R�LEB�L�R KENTSEL GEL��ME

KANAL KAPLAMALARI

�EH�R PLANLAMA - R�NESANSTA SANAT

�MAR AFFI

�EHIRLE�ME �ZERINE INGILIZCE YAZI

KR�Z DURUMLARINDA AC�L KONUT �RET�M� VE GE��C� YERLE��M ALANLARININ TASARIM KR�TERLER�

�MAR ASASI

ULUSLARARASI MEVZUATTA PLANLAMA VE KENT Y�NET�M�NE ETK�S�

�EH�R PLANLAMA - G�R�� VE ORTAK ALAN EYLEMLER�

KENTLE�ME

KENTLE�MEN�N SOSYO EKONOM�K ETK�LER� VE KAR�YER KAVRAMININ TANIMLANMASI

ARSA VE ARAZ� D�ZENLEMES�N�N TAR�H� GEL��M�

KENTLE�ME VE KONUT Y�NELT�LER�N�N BA�ARILI OMASI ��N TEMEL �LKELER VE UYGULAMA ARA�LARI

EN UYGUN (OPT�MAL) KENT B�Y�KL��

B�LG� TOPLUMUNA GE��TE KENTL�LE�ME VE KENTSEL YOKSULLUK

KENTSEL YEN�LENME VE KENTSEL D�N��M

KENT �� VE KENT DI�I KARAYOLU ULA�IM S�STEM�NDE B�TK�LEND�RMEN�N TRAF�K TEKN�� Y�N�NDEN ��LEVLER�

DAR��AFAKA L�SES� KAMPUSU-MASLAK

STRATEJ�K �EVRESEL DE�ERLEND�RME Y�NETMEL��N�N UYUMLA�TIRILMASI VE UYGULANMASI

ALI�VER�� AMA�LI MEKANSAL KULLANIMLARIN KENT �� VE KENT DI�I DA�ILIMLARI

ELEKTR�K DI� ADINLATMA Y�NETMEL�� VE ADINLATMA TANIMLAMALARI

KENT ��FTL�KLER� KAVRAMI VE ATAT�RK ORMAN ��FTL��

KADIK�Y�N TAR�H� GEL��M�