veribaz.com - Sosyoloji - T�rkiye'nin veri bankas�

GREEN CARD POLICY

9/7/2010

GREEN CARD POLICY

1)Policy Problem:

a)What are the problems that the policy tries to solve?

Green Card policy started to be implemented on the third of July in 1992 with the publication of the law number 3816 in the Official Newspaper. The policy tries to solve the problems of the poor sections in the country about health issues. Of course the term "poor" creates a problem here, how can the government understand who is poor or what is the limit of being poor? There were news about the people that died because they had not enough money for medical treatment for years; the policy is trying to solve this problem. Government felt itself responsible to find a solution to this problem and with the formation of this law it seems that the problem is solved; but as this is a multi-dimensional process and have very difficult aspects to control during the implementation, it is not absolutely true that the problem is definitely solved.

b)What is the significance of that problem?

People dying because of being poor is an issue that no one can agree and accept. As Turkey is trying to be a member of European Union for a long time, this problem was affecting turkey"s position and value in the eyes of European countries, because the level of this number of people dying because of this reason is very low in that countries compared to our country. It is also a matter of human rights, as we know every human being have a right to live and if they die because of unacceptable reasons it is a violation of that right. So we can see that the problem is very important because the life of an individual is thing we are talking about. At first sight as the problem is very significant the green Card policy seems to deal with the issue successfully, but as I said before lots of problems occurred during the implementation of this policy.

2)Policy Objectives:

What are the initial aims and goals of the policy?

The main aim of the policy is to cover the medical treatment costs of citizens of Turkish Republic by government who have no other social security and is unable to pay for their own medical treatment costs. Of course there are other conditions for these people, first of all these people"s monthly income should be less than one third of the minimum wage in the country after subtracting the lowest income tax and the social security premium from that wage. As the latest minimum wage is 160 million TL in the country we can reach approximately a number less than 50 million TL. So if a person"s monthly income is less than 50 million TL and has no other social insurance such as SSK, Ba�-Kur and etc, he or she can apply to have a Green Card and after some investigation if the conditions are really satisfied that person can get a Green Card. From that point on his or her medical costs will be covered by government.

3)Policy Instruments:

Which policy instruments are used in the policy?

Governments select variety of instruments to implement their policies; here in this Green Card policy we can see some of them. There are three kinds of policy instruments, one of them is voluntary instruments, but here in this policy we cannot see a voluntary instrument as the problem is very complex, hard to control and implement also needs professional knowledge. As this is the case families or voluntary organizations cannot deal with the problem alone. Another type of instrument is Compulsory Instruments where the target individuals and firms have almost nothing to say. In the Green Card policy we can see the regulations as a compulsory instruments. First of all, there is a law about this policy, law number 3816 and in this law we can see the aim of the policy, its content, basic principles and penalties when there is a violation of law and etc. Also there is a regulation issued by Ministry of Health after the publication of the law from which people with green Card learns which hospitals or health agencies they will apply in order when there is a need. As gove

KONUT

9/7/2010

G�R��
Konut insanlar�n temel gereksinimlerinden birisi olan bar�nmay�, �ncelikle sa�l�kl� ve g�venli olarak kar��layacak bir ortamd�r. Ortam olarak konut, insanlar�n i� �evrelerinin d��nda, dinlendi�i ve yeniden �retkenlik kazand�� bir aland�r. K�saca s�ylemek gerekirse ; konut bir yandan insanlar�n temel gereksinimlerinden birini kar��lamakta, di�er taraftan da insanlar�n �retkenliklerini artt�rmalar�na yard�mc� olarak �retime dolayl� da olsa katk�da bulunmaktad�r.
Konuya toplumsal a��dan bakt��m�zda, toplumun en k��k ya�ama birimi olan aileler ve bu ailelerin fertleri i�erisinde s�rekli olarak ya�ayabilecekleri ba��ms�z birer konuta sahip olmak isterler. S�z� edilen konut gereksinmesinin kar��lanmas� i�in yap�lmas� gereken �retim, bir�ok ki�i ve �rg�t�n kat�ld��, karma��k baz� s�re�leri i�eren bir b�t�n olarak kar��m�za ��kar. Bu b�t�n ulusal d�zeyde konut �retim gereksinimi olu�turur. Her birim konut ba��ms�z ve s�rekli kullan�lmak istenmesi ise; n�fus, n�fus art�� h�z�, aile b�y�kl�� gibi baz� de�i�kenlere ba�l� olarak belirli miktarda konut stokunun olu�turulmas�n� zorunlu k�lar ve her y�l bu stokun daha da artt�r�lmas� gere�ini ortaya ��kar�r.
T�rkiye e konut �retimi ile n�fus art�� aras�ndaki ili�kinin �statistiksel olarak incelenmesi adl� �al��mam�zda �lkemizde, GSMHdan yat�r�mlara ayr�lan pay ve bu yat�r�m miktarlar�ndan bina kesimine veya konut sekt�r�ne ayr�lan pay s�n�rland�r�larak plan makro hedefleri aras�nda belirlenmektedir. B�ylece, parasal kaynaklarla gereksinim aras�ndaki ili�ki belirlenebilmektedir.
Konut gereksiniminin y�z�l��m ( m2 ) olarak belirlenebilmesi ve konut girdilerinin belirlenebilmesi;toplam konut gereksinimine ait ara�,gere�,insan g�c� girdilerinin belirlenebilmesine de olanak sa�lamaktad�r.
Konut gereksiniminin aile b�y�kl�klerine g�re y�z�l��m olarak belirlenmesi,aile bireylerinin ihtiya� duyacaklar� belirli (m2) �zerinden yap�lm��t�r. GSMHndan yat�r�mlara ayr�lan pay ve bu yat�r�m miktarlar�ndan konut sekt�r�ne ayr�lan paylar ; Kalk�nma Planlar�ndaki ve y�ll�k programlar�ndaki yat�r�m miktarlar�ndan al�narak hesaplanm��t�r.

1.1. AMA�
T�rkiye de konut �retimi ile n�fus art�� aras�ndaki ili�kinin �statistiksel olarak incelenmesi adl� �al��mam�z�n ana amac�; Cumhuriyet in kurulu�undan g�n�m�ze kadar konut sorununun geli�imini inceleyerek n�fus art�� kar��s�nda nas�l bir geli�me g�sterdi�ini incelemektir. Ayr�ca; Konut yap�m� ve ekonomik fakt�r s�n�rlamas� konusunda; �lkemizde mevcut k�t kaynaklarla, konut gereksiniminin ne �ekilde kar��lanaca��, kaynaklar aras�ndaki dengenin ne �ekilde kurulaca�� konusunun ortaya ��kar�lmas�nda baz� �l��lebilir - hesaplanabilir miktarlar�n kar��la�t�rmas�n�n yap�lmas� ama�lanm��t�r.
1.2. Y�NTEM
Konuyu ekonomik y�nden irdelerken kullan�lan y�ntem; �ncelikle bina kesimi ve �rnek olarak da bina yat�r�mlar�n�n b�y�k bir kesimini olu�turan konut sekt�r� �l�e�inde, baz� konut uygulamalar�ndan bulmu� oldu�umuz sonu�lar�n yine sekt�r �l�e�ine getirilmesi ile kar��la�t�rma modeli y�ntemi olu�turulmaktad�r.
Y�ntemin olu�turulmas�nda ve sonu�lar�n bulunmas�nda a�a��daki s�ra ile baz� hesaplamalardan ge�ilmektedir.
1. Konut gereksiniminin �nite say�s� olarak belirlenmesi,
2. Konut gereksiniminin , aile b�y�kl�klerine g�re belirlenmesi,
3. Konut gereksiniminin , aile b�y�kl�klerine g�re y�z�l��m olarak belirlenmesi,
4. Y�z�l��m olarak belirlenen konut gereksiniminin gerektirdi�i insan g�c� , makine g�c� ve gere� girdi miktarlar�n�n belirlenmesi,
5. Y�z�l��m olarak belirlenen konut gereksiniminin gerektirdi�i yat�r�m tutar�n�n parasal de�erinin belirlenmesi,
6. GSMHs�ndan yat�r�mlara ayr�lan pay ve bu yat�r�m miktarlar�ndan �lkenin y�ll�k yap� ara�.gere� ve insan g�c� �retim ve kaynak miktarlar� bilindi�ine g�re ; bunlarla ne �l��de konut �retilebilece�i, belirlenen parasal ve fiziki gereksinim ile fiziki �retim girdileri aras�ndaki ihtiya� - kaynak dengesinin kurulmas� konusundaki ekonomik �rnek irdeleme yap�lmaktad�r.
B�ylece , hangi k�t kaynaklar�n geli

TOPLUMSAL EKOLOJ� NED�R NE DE��LD�R

9/7/2010

TOPLUMSAL EKOLOJ� NED�R? NE DE��LD�R?
�adi �DEM

Gelecek gelecek dediler beklemek gerek
oysa gelecek asl" olan hayat
sonsuz sevgi ve bir zeytin dal�
ak bir g�vercin...
ad�m ad�m ilerlemek varken bug�nden
gelecek beklemek ne gerek...

Uzun zamand�r toplumsal ekoloji hareketi �zerine bir �eyler yazmay� d��n�yordum. Yerli yersiz her yerde moda terimlerin kullan�ld�� anlar vard�r. Bazen bu terim(kelime) "demokrasi" bazen "k�lt�r", baz� zamanlar ise "devrim", bu g�nlerde ise "ekoloji" terimi tabir-i caizse aya�a d��en kelimeler aras�na kat�ld�.
Ekoloji, ekoloji, ekoloji, ekoloji, ekoloji...
Hani bir de "aya�a d��mek" gibi "diline d��mek" deyimi de vard�r. Her yerde her oturdu�u masada -genellikle de bu masa nedense(!) hep barlar�n o lo� ve/veya ayd�nlat�c� mekanlar�nda bulunur- durmadan e�itlikten, demokrasiden bahseden ancak eve gitti�inde yeme�i ve yata�� haz�r isteyen ki�ilerden tutun da; dilinden d��rmedi�i k�lt�r, insanl�k, karde�lik, adalet terimlerinden bir nebze nasiplenmemi� ki�iler i�in kullan�lan bu deyimi hat�rlatmak gerekti�ini d��n�yorum. (Bu deyimler elbette ki en kutsal kurumlar i�in de ge�erlidir)
��te tam da bu t�r bir zihniyetin i�inde bo�uldu�umuz bir d�nemde bu yaz�y� yazma ihtiyac�n� ta��d��m� belirtmeliyim. Ee tabi bu kadar ekolojinin konu�uldu�u bir yerde haddimizi a�arak bizim gibi zatlara pek d��mese de, hani gene de bir nebze ekolojiden �zellikle de "Toplumsal Ekoloji"den bahsetmek gere�i ��k�yor ortaya.
"Ekoloji" kavram� ilk kez yakla��k y�z y�l �nce Ernest Haeckel taraf�ndan hayvanlar, bitkiler ve inorganik �evreleri aras�ndaki kar��l�kl� ili�kilerin ara�t�r�lmas�n� ifade etmek i�in icat edildi.(1)
Derin ekolojinin mistik bir "birlik" yakla��m� yan�nda, bir "m�hendislik" olarak �evrecilik hareketinin boy g�ster(eme)di�i bir d�nemde, toplumsal ekolojinin ne olup olmad��na vurgu yapmak ve ye�il hareket camias�nda oldu�u kadar sol camiada da bir tart��may� ba�latmak ad�na ortal�� "rahats�z etmeyi" ve "k��k�rtmay�" ama�lad��m� a��k�a vurgulamal�y�m.
Toplumsal ekoloji hem ye�il hem de sol camiada kenara itilmi� bir durumda iken (en az�ndan T�rkiye"de) Toplumsal Ekoloji"nin anla��lamad�� ve onu yeteri kadar anlatamad��m�z�n alt�n� �izerek bu yaz�y� yazmay� bir "namus" borcu olarak g�r�yorum.
Bu denli felaket tellall��n�n yap�ld�� bir d�nemde f�t�rist, postmodernist ve mistik d��ncelerin diz boyu y�kseldi�i, solunacak hava b�rak�lmad�� bir yaz�n bollu�unda, t�m bu hareketlerin kapitalist sistemce metala�t�r�l�p, s�slenip p�slenip g�ndemde tutuldu�u ve k�r�klendi�i bir d�nemde "�topyac�" olman�n ihtiyac�n� ta��d��m� dile getirmeliyim. Tabi ki, "�topya" kelimesinin yanl�� anla��lmaya m�sait �a�r��mlar�n� da g�ze alarak, burada kullanmaktan �ekinmiyorum. Zira �topyam�z ve umudumuz olmadan bir �eyleri de�i�tirebilece�imize inanmad��m� ne kadar vurgulasam azd�r.
Kurtulu�u g�nl�k maddi ili�kiler d��nda, "do�a" ile mistik ve romantik bir "birlik" te veyahut do�a �st� bir "Gaia" d��ncesinde araman�n kendimizi kand�rmaktan ba�ka bir i�e yaramayaca��n� vurgulamal�y�m. Bunca insan� bu y�ne sevk etmeye hakk�m�z olmad��n� d��n�yorum. Zira b�yle bir "l�ks�m�z�n" olmad�� bir d�nemde ya�amaktay�z.

Yaz� iki b�l�mden olu�maktad�r. Birinci b�l�mde toplumsal ekolojinin ne olmad�� zerinde durduktan sonra, ikinci b�l�mde toplumsal ekolojinin genel hatlar�yla ne oldu�u �zerinde duraca��m.

SWOT ANAL�Z�

9/7/2010

xSWOT ANAL�Z�

1)TANIM:SWOT(Strength,Weakness,Opportunities,Threats) analizi incelenen kurulu�un, tekni�in, s�recin veya durumun g��l� ve zay�f y�nlerini belirlemekte ve d�� evreden kaynaklanan f�rsat ve tehditleri saptamakta kullan�lan bir tekniktir.
Amac�; i� ve d�� etkenleri dikkate alarak, varolan g��l� y�nler ve f�rsatlardan en �st d�zeyde yararlanacak, tehditlerin ve zay�f yanlar�n etkisini en aza indirecek plan ve stratejiler geli�tirmektir.
SWOT analizi, g��l� oldu�umuz ve b�y�k f�rsatlar�n yatt�� alanlara odaklanmam�z� sa�lar.
Stratejik bir plan geli�tirilmesi a�amas�nda,sorun tan�mlama ve ��z�m olu�turulmas� a�amalar�nda ve nicel verilerin yetersiz, bilgilerin ki�ilerin belleklerinde oldu�u durumlar�n analizinde kullan�lmal�d�r.

SWOT analizinde iki �e�it analiz y�ntemi kullan�lmal�d�r.

a)�� analiz:
*Kurulu�un, sistemin kaynak ve yeteneklerinin incelenerek g��l� ve zay�f y�nlerin belirlenmesi.
*Genellikle kontrolumuz alt�nda olabilen etkenler.
*K�yaslama.

b)D�� Analiz
*�evre etkenlerinin belirlenerek f�rsat ve tehditlerin saptanmas�.
*Genellikle kontrolumuz d��nda olan etkenler.
*Politik,ekonomik,sosyo-k�lt�rel ve teknolojik d�� etkenler.

SWOT analizinde farkl� birim ve alanlardan ki�ilerin bir araya gelmesi ve �apraz fonksiyonel tak�m yakla��m�n�n kolayla�t�r�c� katk�s� g�zard� edilmemelidir.�evresel de�i�imlere kar��l�k sistem yeteneklerinin haritas�n�n ��kar�lmas�,deneyimlere ve farkl� g�zlemlere dayal� �znel bilgilerin anlaml� bir halde d�zenlenmesi de ayr�ca �nemli bir y�ntemdir.

G��l� y�nlerimizi saptarken �st�nl�klerimizi,iyi yapt��m�z i�leri ve ba�kalar�na g��l� g�stermek istedi�imiz yanlar�m�z� belirleriz.Bu belirlemeleri yaparken ger�ek�i olmal� ve t�m karakteristiklerimizi s�ralamal�y�z.

Zay�f y�nlerin saptanmasinda;
*K�t� yapt��m�z �eylerin,
*�yile�tirmemiz gereken y�nlerin,
*Ba�kalar�ndan k�t� oldu�umuz konular�n,
*D��ardan bak�ld��nda g�r�len zay�fl�klar�m�z�n belirlenmesi gerekir.

F�rsatlar saptan�rken; "�n�n�zde duran f�rsatlar nelerdir ?","�evrede ne gibi ilgin� geli�meler ya�anmakta ?" sorular�na cevap aran�r.
F�rsat yaratan kaynaklar olarak a�a��dakileri g�sterebiliriz:
*Teknoloji ve pazarda olu�an de�i�imler
*H�k�met politikalar�ndaki de�i�iklikler
*Sosyo-k�lt�rel yap�daki de�i�imler
*Yerel olaylar

Tehditler olarak ise a�a��daki maddeler d��n�lmelidir:
*Kar��la�abilece�imiz engeller nelerdir ?
*Rakiplerimiz ne yapmaktalar ?
*Beklenen i�, �r�n veya hizmet standartlar� de�i�mekte mi ?
*De�i�en teknoloji konumumuzu tehdit ediyor mu ?
*Finansal sorunlar�m�z var m� ?

2)SONU�:SWOT analizinde elde etti�imiz verileri kullanarak g��l� y�nlerimiz ile f�rsatlar�m�z� birle�tirerek yeni i� alanlar� olu�turabiliriz.Zay�fl�klar�m�z� g��l� y�nlere d�n��t�recek stratejiler geli�tirebilir, tehditlerin g��l� yanlar�m�z ile b�t�nle�tirilebilecek f�rsatlara d�n��mesini sa�layabiliriz.

B)SAKARYA �L�N�N SWOT ANAL�Z

K�TAP MAX WEBER SOSYOLOJ� YAZILARI MESLEK OLARAK S�YASET

9/7/2010

G�R��
Max Weber"in "Sosyoloji Yaz�lar�"adl� eserinden haz�rlanan bu �al��mada Bilim ve Siyaset, Meslek olarak siyaset konusunu tart��aca��m.
Weber"in k�saca ya�ad�� d�neme d�nersek; Alman iktisat��s�, tarih�isi ve sosyolo�u Weber 21 Nisan 1864"te Erfurt, Thuringia"de do�du. Freiburg ve Heidelberg �niversitelerinde dersler vermi�tir. G�r��leri �zerinde Alman felsefesinin ve Alman Tarih�i Okulunun tesirleri vard�r. D��nce sisteminde Kant ve Hegel gibi filozoflar�n yan� s�ra, W. Dilthey"in de izlenir bulunur. M. Weber"in d��nce sistemi ve sosyoloji anlay��ndan K. Marx"�n felsefi ve siyasi g�r��lerine kar�� giri�ti�i tart��man�n da �ok y�nl� tesirleri vard�r.
Weber"in sosyolojisinde sosyal davran�� n plandad�r. Ona g�re, sosyoloji, sosyal davran�� ve hareketleri sebep - sonu� ili�kileri a��s�ndan a��klamaya �al��r. Sosyal davran��, tarihi bulgular� kullanma yolu ile zihni olarak kurulan ideal tipler arac�l�� ile incelenmelidir. Weber, ideal tipte sapmalar �zerinde durur. Protestan ahlak�, me�ru otorite tipleri, b�rokrasi tan�m� ideal tip kavramla�t�r�lmalar� �zerinde durmaktad�r. Weber, sanayi kapitalizminin neden sadece Bat� Avrupa"da do�u�unun cevab�n� verir. Sosyal hayattan fert ve sosyal gruplar�n inan�, de�er ve zihniyet d�nyalar� ba� rol� oynamaktad�r.
M. Weber"e g�re, s�n�f kavram�n� da sadece iktisadi �l��ler i�inde d��nmek eksiktir. Onu stat� kavram�, ya�ama tarz� ve davran�� kodu a��s�ndan ele almak gerekir.
�nemli eserleri �unlard�r; Protestan ahlak� ve Kapitalizmin ruhu, �ktisat ve Toplum, Din sosyolojisi, Hinduizm ve Budizm.
Meslek Olarak Siyaset Siyaset Nedir?
Sosyolojik ba�lamda devlet fiziksel g�� ve �iddet kullan�ma sahip otoritedir. Burada �iddet kullan�m� devlete �zg� bir ara�t�r. Devlet, belli bir arazi i�inde, fiziksel �iddetin me�ru kullan�m�n� tekelinde bulunduran insan toplulu�udur. Fiziksel �iddet kullanma hakk� ba�ka kurumlara devletin izin verdi�i �l��de tan�nmaktad�r. Devlet, �iddet kullanma hakk�n�n tek kayna�� kabul edilir. B�ylece siyasetin anlam�; devletler aras�nda ya da devlet i�indeki gruplar aras�nda g�c� payla�maya ya da g�c�n da��l�m�n� etkilemeye �al��mak olarak belirtilir.
Tarihte devlet "insan�n insana egemenli�i" ili�kisidir - me�ru �iddet ara�lar�yla desteklenen bir ili�kidir. �lke olarak, egemenli�in �� i�sel gerek�esi ve dolay�s�yla temel me�rula�t�rmas� vard�r:
Birincisi, "Ezeli ge�mi�in" otoritesi, yani hat�rlanmayacak kadar eski uyma ve kabul etme al��kanl�klar�n�n kutsalla�t�rd�� g�reneklerdir. Bu, patriyark�n ve patrimanyal prensin sahip oldu�u "geleneksel" otoritedir.
�kincisi, ola�an �st� ve tanr� vergisi ki�ili�in (karizma) otoritesi peygamberlerin otoritesi, siyasi parti liderlerinin otoritesi bu �ekildedir.
��nc�s�, "yasalara dayanan" egemenliktir. Yasalarca konulmu� �devlerin yerine getirilmesinde itaat esast�r.
Siyasal egemenli�e sahip g��ler, egemenliklerini nas�l s�rd�r�rler?
�rg�tl� egemenlik s�rekli y�netim gerektirir. �nsanlar�n davran��lar�n�n me�ru g�c�n sahibi olduklar�n� iddia eden efendilere (yasalarla) itaat i�in �artland�r�lmas�n� gerektirir.
Bu itaat gere�i y�z�ndendir ki, �rg�tl� egemenlik fiziksel �iddetin kullan�m� i�in gerekli maddi ara�lar�n denetimini gerektirir. Ki�isel y�netici kadro ile y�netimin maddi ara� ve gere�lerinin de denetimini gerektirir.
Maddi �d�l ve toplumsal onur sa�lamak. (Devlet memurlar�n�n maa�lar� gibi...)
�a�da� devletin geli�imi her yerde prensler taraf�ndan ba�lat�lm��t�r. Prensler yanlar�nda yer alan ve y�r�tme g�c�n�n �zerk ve "�zel" sahibi olanlarla y�netim, sava�, maliye ara�lar� ve politik olarak kullan�labilir. Her t�rl� mal �zerinde ba��ms�z m�lkiyet sahibi olanlar�n bu varl�klar�na el koyulmas�na yol a�m��lard�r.
�a�da� devlet, egemenli�i �rg�tleyen zorunlu bir birliktir. Belli bir arazi i�indeki egemenli�in arac� olarak fiziksel g�c�n kullan�m�n� tekeline alma aray��nda ba�ar�l� olmu�tur. Devlet, �rg�tlenmenin maddi ara�lar�n� bu ama�la �nderlerinin elinde toplam�� ve bu a

SOSYOLOJ� - DAVRANI� B�L�MLER�

9/7/2010

davran�� bilimleri

POSTMODERN DURUM

9/7/2010

POSTMODERN DURUM

J. F. LYOTARD

I. ALAN : B�LG�SAYARLALTIRILMI� TOPLUMLARDA B�LG�
Bizim �al��ma hipotezimiz, toplumlar postend�striyel, k�lt�rlerde postmodern olarak bilinen �a�a girdik�e bilginin konumunun de�i�ti�idir. Bu ge�i�, Avrupa i�in yeniden in�an�n tamamlan��n� ifade eden 1950"lerin sonundan beri y�r�rl�ktedir. H�z�, daha �abuk ya da yava� �lkelere ba�l� olup, bu �lkeler i�erisinde etkinlik sekt�r�ne g�re de�i�mektedir. Genel durum, �zetleyici bir bak�� a��s�n� g��le�tiren ge�ici bir kopu� durumudur.
Bilginin tabiat� genel d�n��mler ba�lam�nda de�i�meksizin kalamaz. E�er ��renme sadece enformasyon niceliklerine d�n��t�r�ld�yse, yeni kanallara uyup i�lersel olabilir. Bu kurulmu� bilgi b�t�n�nde bu yolda terc�me edilemeyecek herhangi bir �eyin ortadan kald�r�laca��n� ve yeni ara�t�rma y�n�n�n, bilgisayar diline terc�me edilebilir olgusal sonu�lar�n�n m�mk�nat� taraf�ndan belirlenece�ini kestirebiliriz. �imdi bilginin �reticileri ve kullan�c�lar� ��renmeyi yada bulmay� istedikleri ne olursa olsun, bu dillere terc�me ara�lar�na sahip olmal�d�rlar ve olmak zorunda kalacaklard�r da.
Bilgi kullan�c� ve arz edicilerin arz ettikleri ve kulland�klar� bilgiyle olan ili�kileri, mal �retici ve t�keticilerinin �rettikleri ve t�kettikleri mallarla olan ili�kisinin ger�ekle�ti�i bir de�er formunda ger�ekle�mektedir. Bilgi sat�lmak �zere �retiliyor ve sat�lmak �zere �retilecek, yeni bir �retimde k�ymetlendirilmek �zere t�ketiliyor, t�ketilecek. Her iki durumda da ama� m�badeledir. Bilgi kendinde bir ama� olmaktan uzakla�makta, kullan�m de�erini kaybetmektedir.
Bilginin son birka� on y�l i�ersinde �retimin esas g�c� oldu�u yayg�n bir �ekilde kabul edilmektedir. Bu durum zaten y�ksek derecede geli�mi� �lkelerdeki i�g�c� kompozisyonu �zerinde kaydedilebilir bir etkiye sahiptir ve geli�en �lkeler i�in temel bir inkitay� olu�turmaktad�r. Postend�striyel ve postmodern �a�da bilim, milli devletlerin �retici kapasite alan�ndaki �nceli�ini koruyacak ve ��phesiz onu g��lendirecektir. Ger�ekte bu durum geli�mi� ve geli�en �lkeler aras�ndaki bo�lu�un gelecekte eskisinden daha geni� olarak b�y�yece�i sonucuna g�t�ren sebeplerden birisidir.
Ancak sorunun bu boyutu kendisi i�in tamamlay�c� olan di�er boyutunu g�lgelememelidir. Enformasyon mal� formundaki bilgi, �retici g��lerden ayr�lmaz bi�imde g�� i�in d�nyan�n her taraf�ndaki rekabetin zaten esas bir par�as�d�r ve belki de esas par�as� olmaya devam edecektir. Milli devletlerin bir g�n ge�mi�te toprak denetimi ve daha sonra hammaddeler ve ucuz eme�in ele ge�irilmesi ve s�m�r�lmesi i�in sava�t�klar� gibi enformasyonun denetimi i�inde sava�acaklar� inand�r�c� g�z�kmektedir. Yeni bir alan bir taraftan end�striyel ve ticari stratejiler di�er taraftan ise askeri stratejiler i�in a��lm�� bulunmaktad�r.
Zaten son yirmi otuz y�l i�ersinde ekonomik g��ler, �okuluslu �irketler taraf�ndan i�leyen sermaye dola��m�n�n yeni bi�imleri arac�l��yla devletin konumunu tehlikeye sokma noktas�na ula�m��lard�r. Bu yeni dola��m bi�imleri yat�r�m kararlar�n�n hi� olmazsa k�smen milli devletlerin denetiminin d��na ��kaca��n� ima etmektedir. Bu tehdit edici sorun telematik ve bilgisayar teknolojisinin geli�imiyle birlikte eskisinden daha �ok ortaya ��kmaktad�r.
Bilginin tabiat�nda bu d�n��m o zaman, varolan kamusal g��ler �zerinde hem fiili hem hukuki olarak geni� �irketler ve �ok genel bi�imde sivil toplumla olan ili�kilerini g�zden ge�irmeye zorlayacak tepkilere yol a�abilir. D�nya pazar�n�n yeniden a��lmas�, daha tutarl� bir ekonomik rekabete geri d�n��, Amerikan kapitalizminin hegomanyas�n�n k�r�l��, sosyalist bir alternatifin ��k��, muhtemel bir �in pazar�n�n a��l�� bunlar ve bir �ok di�er etmen 1970"lerin sonlar�nda devletleri 1930"lardan bu yana oynamaya al��t�klar� yat�r�mlara k�lavuzluk etme ve y�nlendirme rol� konusunda ciddi bir de�erlendirmeye haz�rlamaktad�r.

2. SORUN : ME�RULA�TIRMA

Me�rula�t�rma, i�erisinde bilginin konumu sorununu irdelemek istedi�im alan� tan�mlayan �al��ma hipotezidir. Bu senaryo, bizimkinden b�t�n�yle farkl� bir ruhta ilerlemi� olmas�na ra�men, " toplumun bilgisayarla�t�r�lmas� "ad�yla varola gelen senaryoya yak�n olup, ne �zg�n olma iddias�ndad�r ne de do�ru. Bir �al��ma hipotezi i�in gerekli olan, ay�rdetme i�in yeterli bir kapasiteye sahip olmas�d�r. En y�ksek derecede geli�mi� toplumlar�n bilgisayarla�mas� senaryosu, abart�l� bir anlamd�rma riskine ra�men, bize bilginin d�n��m�n�n belirli boyutlar� ve onun kamusal g�� ve sivil kurumlar �ze

SOSYOLOJ�

9/7/2010

SOSYOLOJ�
Temel Soru: Soru kafam�zdakileri bilmekle olur.
Terim: �zel anlam y�kl� kelime ve s�zc�kler. (Doktorlar�n dili gibi)
Hipotez: Temel kabul edilen fakat ger�ekli�i ispatlanmam�� nermeler. (�stanbul" da 6 �iddetinde deprem olur.)
Analiz Birim: Bir olay hakk�nda ara�t�rma yaparken, temeline inmemiz gereken ana nokta.
Mant�ksal ��karsama: Bir olay�n kendi i�inde tutarl� olmas� onun do�ru oldu�u anlam�na gelmez.
Politikalar: Bunlar�n hepsi teorinin i�ine girer.
Kavram: Ortak anlam y�kl�, maddi veya manevi ��eleri temsil eden kelimelerdir.
�nerme: Bir yarg�n�n s�zle dile getirilmesidir.
�nc�: Kendisinden yola ��k�larak ��karsaman�n yap�ld�� nerme.
A��klama: Bir olgu yada olay� ��z�mledikten sonra onun yan ��elerini ortaya koymakt�r.
��kar�m: �nc�den yola ��k�larak elde edilen sonu�.
�r�n: �nsan do�a ili�kisi i�inde, insan�n do�ay� d�n��t�rmesiyle (teknoloji), do�adan elde etti�i maddi �ey.
Teknoloji: �nsan�n do�ay� d�n��t�rme g�c�d�r.
�retim: �nsan do�a ili�kisi i�inde, insan�n do�adan �r�n elde etmesidir.
T�ketim: �r�n�n ihtiya�lar do�rultusunda kullan�lmas�d�r.
Toplumsal Fazla: �r�n�n t�ketime gitmeyen k�sm�.
Sosyolizasyon: Bir �ocu�un topluma uyarlanma ve yeni �eyler ��renme s�recine sosyalizasyon denir.
Norm: Toplumda temel say�lan, kal�pla�m�� ve do�ru kabul edilen de�er yarg�lar�.
Toplumsal Yap�: Bir toplumsal ili�kiler yada kurumlar setidir.
Kurum: Bir ili�ki kendini devaml� olarak yeniliyorsa buna kurum denir. (Evlilik, din…gibi)
K�lt�r: Bit toplumun yada grubun ya�am �eklini, gelenek – g�reneklerini, �rf – adetlerini, de�er yarg�lar�n� belirleyen en �nemli ��e.
Bireye Sosyolizasyon �le: Davran�� kal�plar�, toplumdaki yeri, de�er yarg�lar�, d��nme bi�imi, bilgi ve beceri verilir.
Sosyalizasyon 2" ye ayr�l�r: 1) Birincil Sosyolizasyon: Tamamen aile ve yak�n evre taraf�ndan verilen bilgi ve ��retilen davran��lar� kapsar.
2) �kincil Sosyalizasyon (Formel): E�itim kurumlar� taraf�ndan veriliyor.
*Bu iki sosyalizasyon birbiriyl

L�DERL�K ANKET�

9/7/2010

L�DERL�K (KR�TER 1) ANKET FORMU
Elinizdeki anket okulumuz b�nyesinde y�r�t�len Toplam Kalite �al��malar� kapsam�nda L�DERL�K ile ilgili konular hakk�nda veri toplamaya y�nelik olarak haz�rlanm��t�r.
Verece�iniz g�r�� ve �neriler mevcut liderli�in de�erlendirilip ihtiya� duyulan iyile�tirmelerin yap�labilmesi i�in �ok �nemlidir. Ara�t�rman�n ge�erlili�i ve g�venirli�i a��s�ndan samimi g�r�� ve �neriler verebilmeniz i�in sizden isim yazman�z beklenmemektedir. Bu �al��madan elde edilen verilerin ba�ka bir ara�t�rma i�in kullan�lmayaca��n� belirtir,sa�layaca��n�z katk�lar i�in te�ekk�r ederiz.
1.Kriter Ekibi

K��SEL B�LG�LER

1.G�reviniz:(.............................)
2.�al��t��n�z �ube (..............................)
3.Cinsiyetiniz: 1.( ) Kad�n 2. ( ) Erkek
4.Ya��n�z: 1.( ) 30 ya� ve daha az 4.( ) 41-45 ya� aras�
2.( ) 31-35 ya� aras� 5.( ) 45 ya� ve �st� 3.( ) 36-40 ya� aras�

5.Memuriyet K�deminiz: 1.( ) 5 y�l veya daha az 4.( ) 16-20 y�l aras�
2.( ) 6-10 y�l aras� 5.( ) 21-25 y�l aras� 3.( ) 11-15 y�l aras�
6.Halen Bulundu�unuz g�revdeki k�deminiz:
1.( ) 5 y�l veya daha az 4.( ) 16-20 y�l aras�
2.( ) 6-10 y�l aras� 5.( ) 21-25 y�l aras� 3.( ) 11-15 y�l aras�
7.E�itim Durumunuz:
1. ( ) �nlisans2. ( ) Lisans3. ( ) Y�ksek Lisans4. ( ) Doktora
8.Okulumuzda g�rev almadan �nce kat�ld��n�z Hizmet ��i E�itim �al��malar� var m�? Varsa say�s� :
EVET VAR ( ) HAYIR YOK ( )
9. Okulumuzda g�reve ba�lad�ktan sonra kat�ld��n�z Hizmet ��i E�itim �al��malar� var m�?Varsa say�s�:
EVET VAR ( ) HAYIR YOK ( )

KATILMA DERECEN�Z
�okOlduk�aortaazhi�
1. Kurumun vizyonu ve misyonu olu�turulmu�tur.12345
2. Okulumuz iyile�tirme faaliyetlerine aktif olarak kat�lmaktad�r.12345
3. Okulumuzun hedeflerini ve beklentilerini ger�ekle�tirmek i�in �nderlik yaparken sorumluluk payla��lmaktad�r.12345
4. �yile�tirme faaliyetleri sistematik olarak devam etmektedir.12345
5. Bilgilendirme toplant�lar� yap�lmaktad�r.12345
6. �al��anlar�n Hizmet ��i E�itim faaliyetlerine kat�l�m� sa�lanmaktad�r.12345
7. �al��anlar�n deneyimleri payla��lmaktad�r.12345
8. �al��anlar�n ba�ar�lar� taktir edilmektedir.12345
9. �al��anlar aktif �ekilde dinlenir ve sorular� yan�tlan�r.12345
10. Okul-Veli i�birli�ini geli�tirmek i�in sistematik ili�kiler vard�r.12345
11. Kurum i�inde birlikte �al��may� �zendirme ve harekete ge�irme vard�r.12345
12. �evrenin iyile�tirilmesi ve kurumun topluma yapt�� katk�lar�n artt�r�lmas� �al��malar�n� destekleme ve bu �al��malarda yer alma vard�r.12345

POL�T�KA VE STRATEJ� (KR�TER 2) ANKET FORMU
Elinizdeki anket okulumuz b�nyesinde y�r�t�len Toplam Kalite �al��malar� kapsam�nda POL�T�KA VE STRATEJ� ile ilgili konular hakk�nda veri toplamaya y�nelik olarak haz�rlanm��t�r.
Verece�iniz g�r�� ve �neriler mevcut liderli�in de�erlendirilip ihtiya� duyulan iyile�tirmelerin yap�labilmesi i�in �ok �nemlidir. Ara�t�rman�n ge�erlili�i ve g�venirli�i a��s�ndan samimi g�r�� ve �neriler verebilmeniz i�in sizden isim yazman�z beklenmemektedir. Bu �al��madan elde edilen verilerin ba�ka bir ara�t�rma i�in kullan�lmayaca��n� belirtir,sa�layaca��n�z katk�lar i�in te�ekk�r ederiz.
2. Kriter Ekibi

K��SEL B�LG�LER

9.G�reviniz:(.............................)
10.�al��t��n�z �ube (..............................)
11.Cinsiyetiniz: 1.( ) Kad�n 2. ( ) Erkek
12.Ya��n�z: 1.( ) 30 ya� ve daha az 4.( ) 41-45 ya� aras�
2.( ) 31-35 ya� aras�

SOSYOLOJ� - KARAKTER

9/7/2010

karakter

K�LT�R KAVRAMI

9/7/2010

1. G�R��
K�lt�r, insan toplumlar� ile hayvan toplumlar�n� ay�ran bir ayra�t�r. Hayvan toplumlar�n�n aksine, insan toplumlar� "k�lt�re" dayan�r. Kar�nca veya ar� topluluklar�nda da, d�� g�r�n�� itibariyle insan toplumlar�ndakine benzeyen i� b�l�m� ve tabakala�ma vard�r. Fakat bu durum her kar�ncan�n ferdi yap�s� i�indedir ve zamanla de�i�mez. Yap�lan ara�t�rmalar milyonlarca y�ldan beri kar�ncalar�n ve ar�lar�n ayn� bi�imde ya�ad�klar�n� ve t�m bu s�re i�inde, sonradan hi�bir �ey ��renmeye ihtiya� duymad�klar�n� g�stermi�tir. Oysa k�lt�r, tav�r ve hareketlerin, tipik numunelerin ��renilmesi ve ��retilmesiyle varl��n� s�rd�r�r ve devaml� bir geli�me ve de�i�me g�sterir.
T�pk� e�itim kavram�n�n anlam ve tan�t�m�nda oldu�u gibi k�lt�r kavram�n�n da olduk�a �e�itli yakla��mlara konu oldu�u g�r�lmektedir. Bu farkl�l�� farkl� felsefi g�r��lerden �ok kavram�n kendi �z� ile ilgili ger�e�inde aramak gerekir. Buna g�re sosyolojik �er�evede bir ya�am bi�imi olan k�lt�r, ait olunan ya�ama bi�imleri do�rultusunda tan�mland�� i�in �e�itli ya�ama bi�imleri say�ca farkl� tan�mlar�n ortaya ��kmas�na yol a�maktad�r.
2. K�LT�R KAVRAMI
2.1. K�lt�r�n Tan�m�
K�lt�r, bir d�zen yaratmak ve onu korumak, d�zeni bozan ve d�zen a��s�ndan kaos g�r�nen her �eyle m�cadele etmektir. K�lt�r, "do�a d�zeni" yerine yapay tasarlanm�� bir d�zen koyma ya da ekleme i�idir. K�lt�r, b�yle yapay bir d�zeni getirmekle kalmaz, ona de�er de verir.
K�lt�r, devam eden ve geli�en davran�� bi�imleri, di�er bir deyi�le bir g�renekler toplulu�udur.
Eliota g�re "Do�umdan �l�me, sabahtan ak�ama kadar ve hatta uykuda bile bir halk�n sahip oldu�u inanc� bir bak�ma "b�t�n bir ya�ama" �ekli olarak g�rebiliriz ve bu hayat �eklidir.
Tylora g�re k�lt�r, insan�n haz�r olarak buldu�u, meydana getirdi�i ve geli�tirip kendinden sonrakilere aktar�lmak �zere gen� ku�aklara ��retti�i her �eydir. Toplumda yeti�en her insan onu ��renir ve kendinden de bir �eyler katarak �ekillendirir.
K�lt�r�n geni� tan�m�na g�re toplumun bir �yesi olarak insan�n elde etti�i (��rendi�i) bilgi, inan�, sanat, moral, hukuk ve di�er yetenek ve al��kanl�klar� kapsayan karma��k bir b�t�nd�r.
T�ketici davran�� a��s�ndan k�lt�r "toplum �yelerinin davran��lar�n� d�zenlemeye yard�m eden ve nesilden nesile aktar�lan inan�lar�n� de�erlerin, �rf ve adetlerin b�t�n� olarak tan�mlamaktad�r.
2.2. K�lt�r�n Tarih�esi
K�lt�r, 18. yy"�n sonlar�nda �zellikle Almanya ve �ngiltere"de, belirli bir halk�n genel hayat tarz�n� olu�turan bir ruh yap�lan��na ya da genelle�mi� bir ruh durumuna verilen ad haline geldi. �lk kez Harder "k�lt�r" terimini uygarl�k kavram�ndan bilin�li bir �ekilde ay�rederek o anlaml� �o�ul halinde "k�lt�rler" olarak kullanm��t�r.
19. yy"da bu terim, genellikle g�rsel sanatlar�, edebiyat�, felsefeyi do�a bilimini ve m�zi�i anlatmak i�in kullan�l�r; ama sanatlar�n ve bilimlerin toplumsal ortamlar� taraf�ndan bi�imlendirildikleri yolunda gitgide artan bir fark�na var�� da dile getirildi.
Bu d�nemde Alfred Kroeber

AVRUPA"DAK� T�RK ��LER�N�N SORUNLARI VE ��Z�M YOLLARI

9/7/2010

AVRUPA"DAK� T�RK ��LER�N�N SORUNLARI VE ��Z�M YOLLARI

��NDEK�LER

A-T�RK ��LER�N G��MENL�K TAR�H�....................................3

B-AVRUPA"DAK� T�RK ��LER�N�N SORUNLARI VE
��Z�M YOLLARI ........................................................................4

1.�ifte Vatanda�l�k....................................................................4

2.Serbest dola��m.......................................................................5

3.Oturma ve �al��ma.................................................................6

4.Aile Birle�tirme Sorunu..........................................................6

5.Mal M�lk Edinme...................................................................7

6.Pembe Kart Uygulamas�.........................................................7

7.Sosyal G�venlik......................................................................8

8.Bedelsiz �thal Hakk�................................................................8

9.Askerlik...................................................................................9

10. Se�me ve Se�ilme Hakk�..........................................................9

C-T�RK�YE"N�N AVRUPA B�RL�� S�REC�NDE
KAR�ILA�AB�LECE�� SORUNLAR.........................................10

D-SONU�...........................................................................................12

E-KAYNAK�A..................................................................................14

A-T�RK ��LER�N G��MENL�K TAR�H�

Asl�nda Avrupa Birli�i"ndeki T�rk vatanda�lar�n bir�ok sorunu olmas�na kar��l�k, yurtd��nda ya�ayan T�rklerin b�y�k a��rl��n�n Almanya"daki T�rk vatanda�lar� �zerinde toplam��t�r.
T�rklerin b�y�k kafileler halinde �al��mak amac�yla ba�ta Almanya olmak �zere Avrupa �lkelerine g�� etmesi 1960"l� y�llarda ba�lar . g�n�m�ze kadar bu g�� s�resi kendi tarihini olu�turmu�tur. Bug�n ilk gidenler emeklilik s�recine girmi�tir.
Yurtd��nda ya�ayan T�rklerin G��menlik olgusuna ili�kin sorunlar�n temelinde g��n "g��menlik" olgusunun ba�tan bilin�li �ekilde de�il de para kazanmak ama�l� yurtd��na ��k��n zamanla "g��e" d�n��mesindedir. �zellikle Almanya"da Almanlar ve Alman Devleti i�in T�rkler ilk g�nden beri "konuk i��i"dir ve bu insanlar bu �lkede misafir olduklar�n�n bilincinde olmal� sadece i�lerini yapmal� ve i�leri bitince �lkelerine geri d�nmeliydiler.
Bu g�� olgusu yeni co�rafyas�nda sosyo-k�lt�rel etkile�imler i�erisinde �e�itli k�lt�rel dalgalanmalara yol a�m�� ve T�rkiye 12 Eyl�l 1980 sonras�n�n �zg�rl�ks�z ortam�n�n itmesiyle bu kez yurtd��na bilim insan�, sanat��larda olu�an bir beyin g�� ve siyasi s��nmac� olgusuyla y�zle�mi�tir.1
Ayr�nt�lara girildi�inde T�rk i��ilerin say�sal olarak belirli bir n�fus olu�turmalar�na ra�men misafir mi, g��men mi, az�nl�k m� ya da �ifte vatanda�l�k hakk�na sahip bir topluluk oldu�una dair kesin yan�t vermek g��t�r. G�r�ld�� gibi bu g��menlik olgusunda en b�y�k sorun budur. Bu g�nk� gen� nesil ve gelecek ku�a��n nas�l yeti�tirilece�i ve nas�l olaca�� kayg�lar� vard�r. Grek T�rk toplumu gerekse Avrupa toplumunca kendinden say�lmamakta, ne T�rk ne de Avrupal�d�r.
T�rk vatanda�lar�n�n yurtd��na g�� etmesinin tarihine k�sa bir bak��tan sonra onlar�n yurtd��nda ya�ad�� sorunlara de�inmeye �al��al�m.

B-AVRUPA"DAK� T�RK ��LER�N SORUNLARI VE ��Z�M YOLLARI

1-�ifte Vatanda�l�k
Bizim yaslar�m�za g�re m�mk�nd�r. Ancak Avrupa �lkelerinin ve
Almanya"n�n yasalar� hen�z buna izin vermemektedir.T�rkiye"de Bakanlar Kurulu karar� ile Alman vatanda�l��na ge�enlerin �lkemizdeki emekli ayl�klar� kesilmemektedir. Daha �nceden Alman vatanda�l��na ge�enle

M�LL�YET��L�K

9/7/2010

M�LL�YET��L�K

Ait oldugu milletin varligini s�rd�rmesi ve y�celtmesi i�in diger bireylerle birlikte �alismaya, bu �alismayi ve bilinci, diger kusaklara da yansitmaya milliyet�ilik denilir. Su tanima g�re milliyet�iligin en �nemli �gesi millet olmaktir. �yle ise millet nedir? Bir insan topluluguna millet diyebilmek i�in bazi niteliklerin o toplumda olup olmadigi saptanmalidir. Bazi anlayis bi�imlerine g�re, bir toplulugun millet sayilabilmesi i�in irk birligi yetisir. Bu eksik bir g�r�st�r. Ayni irktan olmadiklari halde bug�n milletlikleri tartisilmaz topluluklar vardir, Isvi�reliler ve Amerikalilar gibi, bazilarina g�re ise millet olmanin bas sarti ayni dili konusabilmektir. Bu da her zaman dogru sayilamayacak bir g�r�st�r. Isvi�rede �� ayri dil konusulur ama b�t�n Isvi�reliler bir millettirler. Buna karsilik ayni dili konusan pek �ok Arap milleti vardir. Iraklilar ile Faslilar ayni dili konustuklari halde aralarinda b�y�k farklar bulunur, ikisi de ayri birer millet sayilabilirler. Kimileri de millet olmanin bas sarti olarak din birligini kabul ederler. Kuskusuzdur ki, artik bu da savunulamaz bir g�r�st�r. Bug�n d�nyanin en b�y�k milletlerinden sayilan Japonlarin i�inde �ok �esitli dinler vardir. Gene ayri birer din gibi kabul edilebilecek Katoliklik ile Protestanlik Almanyada, Amerikada yan yana yasamaktadir. Ama ayni dinden olduklari halde M�sl�manlar hi�bir zaman tek millet sayilamamislardir. �yle ise sayilan b�t�n bu sartlar bir insan toplulugunun millet olmasina yetmemektedir. Ayni toprak par�asi �st�nde yasayan insanlarin millet olmasi i�in ilk sart, ortak bir ge�mise, kader birligine, ortak bir gelecek hedefine sahip olmaktir. Bu, en tutarli ve ge�erli g�r�st�r. Milliyet bagi b�ylece maddi olmaktan �ok manevi bir iliskidir. Bu g�r�s� benimseyen Atat�rk, milleti s�yle tanimlamaktadir: Bir insan toplulugunun millet sayilabilmesi i�in zengin bir hatira mirasina, birlikte yasamak hususunda ortak istekte samimi olmaya, sahip olunan mirasin korunmasini birlikte s�rd�rebilmek konusunda iradelerin ortak bulunmasina, gelecekte ger�eklestirilecek programin ayni olmasina, birlikte sevinmis, birlikte ayni �mitleri beslemis olmaya ihtiya� vardir, iste bu ana sartlari tasiyan bir insan toplulugu millet sayilir. Gene Atat�rke g�re, bu sartlarin dogal sonucu, ortak milli bir d�s�nce, ideal ve en �nemlisi ortak dilin ortaya �ikmasidir. Ger�i dil birligi millet olmanin bas sarti degildir ama insanlari d�s�nce, ruh ve k�lt�r a�isindan birbirine baglayan ana dilin, pek �ok millette tek oldugunu da unutmamak gerekir.
G�r�l�yor ki, Atat�rk, T�rk milletini irk veya din esasi �zerine oturtmamistir. Zaten akilci bir yaklasimla buna imkan da yoktur, �zellikle Anadoludaki T�rk topluluklari baska irklarla, y�zlerce yildan beri kaynasmis durumdadirlar. Anadolunun uygarliklari birbirine baglayan bir bag olmasi bu sonucu dogurmustur.
Atat�rk�n millet anlayisi akilci ve insancildir. Atat�rke g�re bir milleti baska milletlerden ayiran nitelikler vardir. Her millet kendi yetenekleri, k�lt�r� ve imkanlari �er�evesinde kendini digerlerine kabul ettirmek ve mutlu yasamak zorundadir, iste bir milletin bireylerinin bu bi�imdeki davranislari milliyet�iliktir. T�rk milliyet�iliginin amaci, T�rk�n her alanda y�kselmesi, y�celmesidir.
Atat�rke g�re, asil olan millettir, ilham ve g�� kaynagi milletin kendisidir. Bir millet i�in mutluluk olan bir sey, diger bir millet i�in felaket olabilir. Ayni sebepler ve sartlar birini mutlu ettigi halde, digerlerini mutsuz kilabilir, �yle ise, her millet akil ve bilim yolu ile yalniz kendi degerlerini ve �ikarlarini bulmalidir. T�rk milliyet�isi, gelisme ve ilerleme yolunda ve uluslararasi iliskilerde b�t�n �agdas milletlere paralel olarak, onlarla bir uyum i�inde y�r�yecektir. Ama bunu yaparken T�rk milletinin �zelliklerini, bagimsiz kisiligini koruyacaktir. T�rk Milliyet�isi diger milletlerin hakkina, bagimsizligina saygi g�sterecektir. Ancak b�ylelikle diger milletlerden de saygi g�recektir. Kimsenin yurdunda g�z�m�z yoktu

TAR�HSEL S�RE� ��ER�S�NDE KADIN ��G�C�

9/7/2010

ilkel toplumlarda insanlar ba�lang��ta, g��ebe bir ya�am tarz� i�inde, avc�l�k ve toplay�c�l�k yapmak suretiyle ya�amlar�n� s�rd�r�rken, kad�n aile i�indeki cinsiyete dayal� i�b�l�m�nde �nemli roller �stlenmekteydi. nitekim, bu s�z konusu i�b�l�m� i�inde, erkek �o�unlukla, ya�an�lan alandan uzakta avc�l�kla u�ra��rken; kad�n ise; bitki toplay�c�l�� ile �ocuklar�n bak�m�, beslenmesi, so�u�a, s�ca�a ve y�rt�c� hayvanlara kar�� korunmas�yla u�ra�m��t�r. o d�nemde erkekler avc�l�k yaparken, kad�nlar baz� tohumlu bitkilerin ekim-bi�im i�lerinin yan� s�ra kolay yo�rulabilen bal�� ekillendirip, pi�irmek suretiyle, �anak-��mlek yapmakta, incelikli bir mekanizma olan tezgah kullanarak ,iplerini dokunmu� bezler haline getirmekteydi. anaerkil bir aile yap�s�n�n hakim oldu�u avc�-toplay�c� toplumlarda kad�nlar, her bak�mdan �st�n bir stat� ve sayg�nl��a sahiptiler . zaman i�erisinde, insano�lu, g��ebe ya�am tarz�n� yava� yava� terk etmek suretiyle yerle�ik d�zene ge�mi�tir. yerle�ik ya�am tarz�, toplumlar�n ekonomik, sosyal ve siyasal yap�lar�nda k�kl� de�i�ikler meydana getirmi�tir. h�zla yerle�im merkezlerinin kurulmas�n�n ard�ndan m�badele ekonomisi do�mu�, ticaret ba�lam��t�r. nitekim bu de�i�im s�reci i�inde, �retim ara�lar� tekni�inin geli�imi ile tar�msal faaliyetler giderek geli�meye ba�larken; madencilik ve bal�k��l�k gibi yeni i�kollar� ortaya ��km��t�r. bu olumlu geli�melere kar��n, insano�lunun do�aya ve hemcinslerine kar�� m�cadele ve egemen olma �abalar� sava�lara neden olmu�tur. i�te bu noktadan itibaren fiziksel g�� ve �st�nl�k �n plana ��karak, giderek �nem kazan�rken; ya�anan bu de�i�im, kad�n ve erke�in �nce aile daha sonrada toplumdaki stat� ve rollerini derinden etkileyerek, k�kl� de�i�ikler yaratm��t�r. bu geli�meler kad�n�, erke�e oranla daha pasif ve ikincil plana itmi�tir. erke�in; bu d�nemde toplumsal stat�s�n�n giderek g��lendi�i g�r�lmektedir. nitekim; bu d�nemde erkekler avc�l�k,madencilik, �retim ara�lar�n�n yap�m� ve kullan�m�, �obanl�k, bal�k��l�k ve askerlik gibi fiziksel g�� gerektiren i�lerle u�ra��rken; kad�nlar ise; yemek, temizlik, �ocuk bak�m�, diki�- nak�� gibi geleneksel ev ile ilgili i�lerle u�ra�arak, aktif �retim s�recinden h�zla evlerine �ekilmi�lerdir. b�ylece ataerkil aile d�zeni ortaya ��km��t�r.
ataerkil aile d�zenin egemen oldu�u y�llarda, i�g�c� gereksinimi, sava�lardan elde edilen en �nemli ganimetlerden biri olan b�y�k b�l�m�n� kad�nlar�n olu�turdu�u k�lelerden kar��lanmaktayd�. ailenin reisi olan erkek, aile bireylerinin oldu�u...

PROBLEM TARAMA TEST�

9/7/2010

Problem Tarama Testi

PROBLEM TARAMA TEKN��

ADI SOYADI: ......................................................... DO�UM TAR�H� -----/-----/ ------
SINIFI : -------------
NO :------------- UYGULAMA TAR�H� -----/-----/ ------

A�a��da sizin ya��n�zdaki gen�leri ilgilendiren bir tak�m problem k�meleri bulacaks�n�z. Bunlardan durumlar�n�za uygun olanlar� (X ) i�aretiyle belirtiniz. Uymayanlar� bo� b�rak�n�z.
Amac�m�z, sizlere her t�rl� probleminizin ��z�mlenmesinde yard�mc� olabilmek. Bu y�zden i�tenlikle ve do�ru olarak cevap verece�inize inan�yoruz.
( ). 1. Yeterince uyuyam�yorum.
( ). 2. �yi beslenemiyorum.
( ). 3. Boyumun k�sal��na �z�l�yorum.
( ). 4. �ok terliyorum.
( ). 5. �ok ��yorum.
( ). 6. S�rekli halsizlik duyuyorum.
( ). 7. �yi g�remiyorum.
( ). 8. �yi i�itemiyorum.
( ). 9. Hastal��m� doktora a�am�yorum.
( ). 10. �yi giyinemedi�ime �zg�n�m.
( ). 11. Cinsiyet konusunda bilgisizim.
( ). 12. Kendime hi� g�venim yok.
( ). 13. �ok k�skanc�m.
( ). 14. Utanga� ve s�k�lgan�m.
( ). 15. Hayallere dal�yorum.
( ). 16. Tek ba��ma karar veremiyorum.
( ). 17. S�r tutam�yorum.
( ). 18. Zor durumda kal�nca a�l�yorum.
( ). 19. Kimseye derdimi a�am�yorum.
( ). 20. �ok inat��y�m.
( ). 21. �abuk sinirleniyorum.
( ). 22. Yaln�zl�k duygusundan kurtulam�yorum.
( ). 23. Kimsenin g�z�ne giremiyorum.
( ). 24. �nemsenmiyor ve kenarda b�rak�l�yorum.
( ). 25. S�rekli yalan s�yl�yorum.
( ). 26. E�lencelerden zevk alm�yorum.
( ). 27. Evde �ok huzursuzum.
( ). 28. Bo� zamanlar�m� de�erlendiremiyorum.
( ). 29. Annem-babam ge�inemiyorlar.
( )..30. Ailemle anla�am�yorum.
( ). 31. Evde her i�ime kar��yorlar.
( ). 32. Yak�nlar�m ba�ar�lar�mla ilgilenmiyorlar.
( ). 33. Karde�lerimle iyi ge�inemiyorum.
( ). 34. Ailem ge�im s�k�nt�s� �ekiyor.
( ). 35. Ev i�leri �ok zaman�m� al�yor.
( ). 36. Hem �al��mak hem okumak zorunday�m.
( ). 37. Evde dayak yiyorum.
( ). 38. Dersler �ok s�k�c� ge�iyor.
( ). 39. Ufak hatalara ceza veriyorlar.
( ). 40. Dersleri ��renmiyor, ezberliyoruz.
( ). 41. Okulda dertlerimizi anlatacak ilgili bulam�yoruz.
( ). 42. Rehber ��retmenin ailemle ilgi kurmas�n� istiyorum.
( ). 43. Rehber ��retmenle yaln�z g�r��p konu�mak istiyorum.
( ). 44. Okul kitapl��ndan yeterince yararlanam�yorum
( ). 45. Baz� ��retmenler �ok alayc�, k�r�l�yorum.
( ). 46. S�n�f�m� hi� sevemedim.
( ). 47. ��retmenler daha �ok g�zde ��rencilerle ilgileniyorlar.
( ). 48. Evde �ocuk muamelesi g�rmekteyim.
( ). 49. Evden ka��p kurtulmak istiyorum.
( ). 50. Okulda ailemi tan�mak isteyen ��retmen hi� olmad�

BA�ARISIZLIK SEBEPLER� ANKET�
��RENC�N�N
Ad�-Soyad�:------------------------------------- Dan��man ��retmen:
D�nemi : -
S�n�f� :--------------- Uygulama Tarihi: ----/----/------
Numaras� :---------------
Sevgili ��renciler ;
Bu anket, derslerinizdeki ba�ar�s�zl�k sebeplerini ��renmek i�in haz�rlanm��t�r. Ni�in �al��am�yor, neden ba�ar�l� olam�yorsunuz? Bu sorular�n cevab� olabilecek sebeplerden baz�lar� a�a��da s�ralanm��t�r. �nemli bulduklar�n�z�(X)
i�areti ile belirtiniz. Sizce ba�ka sebepler varsa k�saca a��klay�n�z.
Ankete verece�iniz cevaplar gizli tutulacakt�r. Bu sebeple i�tenlikle cevaplamaktan �ekinmeyiniz.
A)—Ba�ar�s�z oldu�unuz veya �al��t��n�z halde ba�aramad��n�z derslerinizin adlar�n� a�

BILIM OLARAK SOSYOLOJI

9/7/2010

BILIM OLARAK SOSYOLOJI Maurice Duverger Sosyolojinin gelisimi, toplumsal olaylarin da doga bilimlerinin kulandigi y�ntemlerle incelenebilecegi temel d�s�ncesine baglidir. Comteun baslangi�ta kullandigi "toplumsal fizik" adinin olsun, toplumsal olaylari "birer nesne gibi" ele almak gerektigini s�yleyen Durkheimin form�l�n�n olsun, k�keninde bu yatar. O d�nemde sosyolojinin, doga bilimleri gibi, olaylari oldugu gibi betimleyebildigi ve b�ylece, "deger yargilari" yerine, "ger�ek yargilari" gelistirebildigi oranda bir bilim olduguna inanilmaktaydi. Bu tutum, ger�ek bir d�s�nsel devrim olusturmustur. Daha �nceleri, birka� ender olagan disi kisi bir yana birakilirsa Aristo, Makyavel, Jean Bodin ve �zellikle Montesquieu) toplumsal olgular, esas olarak felsefi ve ahlaki a�idan incelenmekteydi. Toplumun ne oldugu degil de, insan dogasina ve insan yasantisinin amacina, v.d. iliskin dinsel ve fizik �tesi birtakim inan�lara g�re toplumun ne olmasi gerektigi tanimlanmaya calisilmakta yani deger yargilarina varilmaktaydi. Insan ve toplumun, "birer nesne gibi" bilimsel sekilde incelenebilecegi d�s�ncesi bile, kutsal seylere karsi bir saygisizlik olarak g�r�lmekteydi. Ger�ekten de toplum bilimi d�s�ncesi ile insan �zg�rl�g� arasinda mutlak bir �eliski oldugu kabul edilmekteydi. Bilim kavrami o zamanlar, kesin bir gerekircilige (determinizm) dayandirilmisti. Buna g�re bir A �nc�l� her zaman bir B sonucu verecekti ve zaten bilimsel yasa da ikisi arasindaki bu baglantida ifadesini bulacakti. Bu, Bnin ka�inilmaz sekilde Ayi izlemesini engelleyecek herhangi bir g�c�n araya girmeyecegini varsaymaktadir. Bu anlamda sosyolojik yasa kavrami, insanin �zg�r olmadigini kabul eder. �zg�rl�k kavrami, geleneksel gerekercilige karsidir. �zg�r olmak, kendi kendini, hi� degilse kismen belirleme olanagina sahip olmak yani b�t�n�yle disardan belirlenmis olmamak demektir. O halde ge�en y�zyilin bilim adamlari, toplum bilimlerinin varligini olanakli kilmak i�in t�m�yle aldatici saydiklari insan �zg�rl�g�n� yadsima yolunu se�mekteydiler. Bu sekilde bitmez t�kenmez birtakim felsefi tartismalara girisilmekteydi. Bug�n bunlar asilmistir. Artik gerekircilik bundan �ok farkli bir bi�imde, istatistik bir gerekircilik olarak anlasilmaktadir. Bu, �zg�rl�k kavramini yadsimaz; yalnizca, somut kosullarin olasi sonu�larini ifade eder ki �zg�rl�k, bu kosullar i�erisinde kullanilabilir. Parislilerin % 60inin 15 Agustosta baskenti bosalttiklarini s�ylemek Parislilerin herbirinin o g�n kentte kalmak ya da uzaklasmak �zg�rl�g�n� sinirlamamaktadir. Bu istatistik g�zlem yalnizca, toplumsal aliskinliklarin Parislileri 15 Agustosta Paristen ka�maya zorladigini ve insan istemlerinin i�erisinde belirlendigi toplu kosullarda bir degisme olmadigi takdirde % 60inin bu daha y�ksek egilime karsi �ikmak yerine onu izlemeyi se�me olasiliginin daha y�ksek oldugunu s�ylemektedir. istatistik gerekircilik, olasilik terimleriyle toplu davranislari ifade ettiginden, bu topluluklari olusturan bireylerin

SOSYOLOJ� - ANLAMLI VE �O�KULU B�R YA�AM ��N SAVA��I - DO�AN C�CELO�LU

9/7/2010

anlaml� ve �o�kulu bir ya�am i�in sava�� - do�an c�celo�lu

BAYKAN SEZER"�N T�RK SOSYOLOJ�S�NDEK� YER�

9/7/2010

BAYKAN SEZER"�N T�RK SOSYOLOJ�S�NDEK� YER�

�zet
Baykan Sezer, T�rk sosyolojisinin ve T�rk toplumunun konular� ve sorunlar� �zerine orijinal g�r��leri olan ve bu sorunlara ��z�m �nerileri sunan bir T�rk sosyolo�udur. Sezer"e g�re, T�rk toplumu olarak sorunlar bizim sorunlar�m�zd�r, bunlara ��z�m getirmek de yine bizim g�revimizdir. Sorunlara Do�u-Bat� �at��mas� temelinde yakla�an Sezer, Do�u"yu da Bat�"y� da iyi tan�mam�z ve bilmemiz gerekti�inin alt�n� �nemle �izer. Do�u toplumlar� i�in �nerilen modellerde ama�, Do�u"yu Bat�"ya benzetmektir. Bu �ne s�r�len modellerde ��k�� noktas� Do�u toplumlar�n�n sorunlar� de�il, Bat�"d�r.
T�rkiye ile ilgili sorunlar birbirinden kopuk ve ba��ms�z de�ildir. Bu nedenle bu sorunlar�n birini ele al�� bi�imimiz di�er sorunlar� da ilgilendirmektedir. G�n�m�zde toplumlar�n kar��la�t�� sorunlar tarihin bir �r�n�d�r. Sorunlar�n tarihi boyutu bulunmaktad�r ve ��z�mleri de tarihi geli�meye yol a�maktad�r. Sosyoloji ve tarih ili�kisine �nemle vurgu yapan Sezer, konular� tarihi boyutlar� i�inde ele alarak �zellikle yak�n tarihimizi sadece bir akademik ilgi alan� olmaktan ��karm��t�r. Sezer, T�rk sosyolojisi ve T�rk toplumu i�in ayr� bir ki�ilik ve ayr� bir kimlikten s�z etmektedir. Bu yaln�zca duygusal ya da bi�imsel bir sorun de�ildir, son derece zahmet ve �aba gerektiren �nemli bir konudur. Ancak unutulmamas� gereken nokta, ama� T�rk sosyolojisini ve T�rk toplumunu b�t�nden soyutlamak de�ildir.
Anahtar Kelimeler: Baykan Sezer, Do�u-Bat� Sorunu, T�rk Sosyolojisi, Modernle�me.
Summary
Baykan Sezer, who is a Turkish sociologist, made significant theoretical contribitions to Turkish sociology. He is also interested in Turkish society"s main problems and his works offer solutions to those problems. According to Sezer, problems of Turkish society must be evaluated distinctively and finding solutions to those problems should be one of the main concers of Turkish sociologists. Sezer"s approach to problems concentrate on the East-West conflict, and also emphisizes the necessity a thorough recognition of both Western and Eastern

culture. According to him, the aim of suggesting models for Eastern societies is to make Eastern culture similar to Western culture. �n fact it is seem that most often the starting point of these suggested models is Western culture and it"s problems.
The problems concerning Turkish society are interconnected. For this reason to deal with one of these problems results in dealing with many other connected issues. The actual problems which societies have to face are deeply rooted in history. Consequently these problems have a historical context and solutions found to them give way to historical development. Therefore Sezer, who emphisizes the relationship between sociology and history, deals mainly with historical context of sociological phenomena and he especially emphisizes that knowlodge of our recent history has to move beyond the limits of academic world. Sezer believes that Turkish society has adistinctive charecter and identity of it"s own. But in doing so he does not intend to set apart Turkish society from the rest of societies.
Key Words: Baykan Sezer, Problem of East-West, Turkish Sociology, Modernization.

Giri�
T�rk sosyolojisine ve T�rk sosyoloji tarihi �al��malar�n�n son zamanlarda artt�� g�zle g�r�l�r bir ger�ektir. Bu durum, tek tek sosyologlar �zerine yap�lan �al��malarda kendini g�stermektedir. Ancak T�rkiye"de sosyoloji tarihi �al��malar�, bizlere yeni ufuklar a�abilmesi bak�m�ndan, s�n�rlar�n� sosyologlar�n eserlerinin bir araya getirilmesi ve kal�pla�m�� d�nemlendirmeler i�inde ele al�nmas� d�zleminden daha da ileriye g�t�rmek zorundad�r. Bu ba�lamda sosyolojide bilgi �retebilmek i�in, �zerinde durdu�umuz zemini tan�man�n ve bilmenin �nemi a��k�a ortadad�r. T�rk toplumu gerek ge�mi�i gerekse bug�n� itibariyle sosyolojik

TOPLUMSAL DE��M KAVRAMI

9/7/2010

TOPLUMSAL DE��M KAVRAMI3
1. MEMET BAYDUR"UN YA�AMI VE ESERLER�20
2- MEMET BAYDUR"UN TOPLUMSAL DE��M ��NDE B�R YAZAR OLARAK
YER� VE B�T�N OYUNLARINA YANSIMASI24
KADIN �STASYONU36
CUMHUR�YET KIZI41
SEVG� AYAKLARI44
YANGIN YER�NDE ORK�DELER47
A�K50
MENEK�E KORSANLARI54
D�D�KL�DE KIYMALI BAMYA55
KAMYON58
MASKEL� S�VAR�61
VLAD��R KOMAROV63
YALNIZLI�IN OYUNCAKLARI66
L�MON68
YE��L PAPA�AN L�M�TED71
3. SE��LEN 3 KISA OYUNDA YANSIMASI75
�IPRA/KARAG�Z75
K�SK�NLER OTEL�77
KOR�DOR79
SONU�82
KAYNAK�A83

T.C.
S�LEYMAN DEM�REL �N�VERS�TES�
G�ZEL SANATLAR FAK�LTES�
SAHNE SANATLARI B�L�M� DRAMAT�K YAZARLIK DALI

TOPLUMSAL DE��M KAVRAMI VE MEMET BAYDUR"UN OYUNLARINDA YANSIMASI

(L�SANS TEZ�)

DANI�MAN
Yrd. Do�. Dr. �nder PAKER

HAZIRLAYAN
Hakan KARADUMAN

ISPARTA-2002

T.C.
S�LEYMAN DEM�REL �N�VERS�TES�
G�ZEL SANATLAR FAK�LTES�
SAHNE SANATLARI B�L�M� DRAMAT�K YAZARLIK DALI

TOPLUMSAL DE��M KAVRAMI VE MEMET BAYDUR"UN OYUNLARINDA YANSIMASI

1- TOPLUMSAL DE��M KAVRAMI
2- MEMET BAYDUR"UN YA�AMI VE ESERLER�
3- TOPLUMSAL DE��M KAVRAMININ MEMET BAYDUR"UN OYUNLARNDA YANSIMASI

DANI�MANTOPLUMSAL DE��M KAVRAMI
Toplumsal de�i�im kavram�n�n do�u�u genel olarak d��n�rsek; toplumsal yap� i�inde rol oynayan her birey "akt�r", toplumsal sistem ise bu bireylerin akt�rlerin birbiriyle etkile�imden ortaya ��kar. Bu de�i�imi irdelerken salt tarihsel s�re�ler olarak saptama yapmamak gerekir; "Aile"nin �rg�tleni�indeki, hayat kazanma yollar�ndaki, dinsel davran��lardaki, insanlar taraf�ndan benimsenen de�erlerdeki ve kullan�lan teknolojilerdeki t�m de�i�meler toplumsal de�i�im kavram�n� olu�turmaktad�r. B�t�n bu yarg�lar de�i�meyi belli bir toplumun s�n�rlar� i�inde almaktad�r. Bu durumun geli�imi toplumun genel yap�s�ndaki, bireyden hareketle t�m sosyal �evreye, t�m insanlara yay�lmas�d�r. "Toplumsal de�i�me = Toplumun yap�s�ndaki de�i�medir." Denilebilir. Toplumun genel yap�s� toplumsal ili�kilerden meydana gelir. B�ylece davran��lar�n ve ya�ant� sisteminin de rahat�a de�i�mesine neden olur. Yine bu altyap�y� olu�turan b�y�k �l��de �nemli rol oynayan bireydir ve onlar�n davran�� de�i�iklikleriyle olan genele gider ve topyek�n toplumsal de�i�ime neden olur.
Toplumsal de�i�ime neden olan en �nemli fakt�rler
Toplumsal de�i�imin genelde her toplumda g�r�l�r ve farkl� farkl� �zellikler karakteristik yap�lanmalar g�sterir. Bunda en �nemli fakt�rlerden ise toplum yap�lar� ve tarihsel s�re�lerdir. Bu birikim maddi k�lt�r alan�nda teknoloji; manevi k�lt�r alan�nda ise ideolojidir." Bu iki etmeni, yani k�lt�r ve ideoloji ise e�itimden ge�er. E�itimin niteli�i ve d�zeyi toplumlar�n ideolojilerini belirler ve teknolojideki istem ve ideallerine en g�zel cevab� verir. Cumhuriyetin kurulmas�nda en �ncelik verilen konu Latin harflerinin kabul edilmesi ve T�rkiye"de 5 y�ll�k zorunlu paras�z e�itim uygulanmas� yasalla�t�r�lm��t�r.
Toplumsal de�i�im kavram�ndaki bu geli�me bize e�itim ve teknolojinin toplumsal de�i�imdeki rol�n�n ne denli �nemli oldu�unu ve temelinin hen�z Cumhuriyetle birlikte at�ld��n� bize kan�tlamaktad�r. Fakat Cevat Geray ise toplumsal de�i�im kavram�n�n salt e�itimle s�n�rland�r�lmamas� gerekti�ini s�yler. Ona g�re e�itim, belli bir yerde tutucudur. ��nk� e�itim toplumun birikmi� k�lt�r�n� aktar�r. Ama e�itimin tutuculuk alan�nda k�lt�r� geli�tirici y�nde yads�namaz. Yeni de�er yarg�lar�n�, bilgileri, becerileri geli�tirmek, �retmek, aray�p bulmak, yaymak e�itimin tutucu olmayan bir y�n�n� olu�turur. Ku�kusuz bu toplumu etkilemektedir. E�itim, yaln�z ba��na de�i�meyi yaratamaz. Birey ya da toplum olarak ya�ama uygulanabilecek bir e�itim verilmezse, �b�r olanaklarla desteklenmezse, beceriler uygulanmazsa, bunlar k�sa zamanda unutulup gider. Toplumsal de�i�meyi yaln�z ba��na e�itim olu�turmaz. Ula��m kolayl�klar� (yol, telefon, kitle ileti�im ara�lar�) geli�tik�e, toplum d�� toplumlarla ilgi kuracak, oradaki yeni durumlar�, yeni de�erleri tan�y�p benimseyecektir. Bu e�itimin etkinli�ini de art�r�r. �te yandan, oku- ma yazma bilmeden de, yani e�itim g�rmeden de birey kitle ileti�im ara�lar�ndan yararlanabilir. Bunun yan�nda, teknolojik de�i�me ve ilerleme olmadan, e�itim ve ula��m kolayl�klar� yaln�z ba��na etki yapamaz. Teknolojik ilerlemenin, insan�n ya�ant�s�na girmesi gerekir. Ama, bu alandaki

WHOSE EUROPE WHOSE CULTURE EUROPE IN SEARCH FOR HER IDENTITY

9/7/2010

Whose Europe,? Whose Culture?
Europe in Search for Her Identity

Ismail KIRTILLI

970206046

Lecture:

The Making of Modern Europe

After the horrors of World War II, Europe entered a new phase. "No more war" was for many the central theme. But the political will to come together was nevertheless still too weak among many citizens of European states. Therefore, the decisive actors were governments, not citizens for the future shape of last fifty years. It was from the beginning an organization in which the member states have agreed to establish customs union together with common policies in a number of major fields, including agriculture, regional aid, energy and competition among others. Milestones on the road to the political integration were always related with the economic needs and interests of the states. Despite the strives of some Europeanists, the real dynamic became always the vested interests of the states respectively. However, today the institution needs to create its own history; history of a Europe sought to be united. The cultural policies of the EU are on the same way.

For the common people, EU means economic welfare. Miler claims that "the majority expects European integration to bring advantages such as free travel, freedom of residence, being able to study where one chooses, being able to choose from a wide assortment of consumer goods - but the Euro-nationalistic symbolism proposed in the context of the Citizens of Europe program (flag, anthem, etc.) has no appeal. The European Community is associated, and not without cause, primarily with industrial-economic interests. The integration process in the Community context is accepted as useful and perhaps necessary (in line with historical developments) but only as long as and in so far as national autonomy is not fundamentally threatened."

The popular demand always followed the political one from one step back. Accordingly, European integration has come at the expense of national sovereignty, with essential aspects of it transferred to a supra-national level. Central democratic rights (the right to be heard, to be informed and to have access to authorities) have largely been left behind in this process.
Today, the point that the EU has reached is a precise point, but for further integration, a public support is necessary. In order to be viable "the European Union, like any polity, has to be solidly rooted in popular attitudes."

----------------------------
The cultural integration of the states under the common authority of the EU is a problematic. The issues of cultural integration, moves towards a common EU cultural policy, an

T�RKLE�MEK �SLAMLA�MAK MUASIRLA�MAK

9/7/2010

T�RKLE�MEK �SLAMLA�MAK MUASIRLA�MAK

Dilimiz elli-altm�� seneden beri geni�lemek yolunu tutmu�tur.Y�zy�l�m�z�n geli�meleri �lkemize yans�d�k�a g�z�m�z yeni �eyler,zihnimiz yeni kavramlar� g�rmeye devam ediyor.bunlar isimsiz kalamayaca�� i�in her g�n bir�ok yeni kelimelerle dilimiz zenginle�iyor.Y�zy�l�n temsilcisi olan milletlerin gazete ve kitaplar�ndan �eviriler yap�yoruz.B�ylece k�lt�r hayat�m�zda bulunmayan bir�ok yeni anlamlar,ayd�nlar�m�zdan yeni kelimelerin bulunup ��kar�lmas�n� istiyor.
Terimlerin kar��l�klar�n� Arap�a ve Acemce den yaparak yabanc� kelimeleri benimsemek �zelli�i yaln�z T�rk�e"ye ait de�ildir.B�t�n �slam dillerinde bu �zellik ortak olarak bulunmaktad�r.Dini terimlerde ve dinden t�reyen di�er ilimlere ait terimlerde,asl�nda birlik halinde olan bu diller,beraberliklerini yeni terimlerde de s�rd�rmek zorundad�rlar.��nk� mesela Rusya"daki T�rkler terimlerini Rus�a"dan,�in"deki T�rkler �ince"den ,biz Frans�zca"dan alacak olursak,T�rk�elerimiz birbirinden uzakla��r.Oysa ki Arap�a"dan,Acemce"den veyahut da T�rk�e"den al�rsak tam tersine birbirine yak�nla��r.�slam dilleri bu terimleri aynen almakla,ayn� zamanda kendi �mmetli�ini yitirmekten de korkuyor.
Dilimiz anlam bak�m�ndan �a�da�la�t�rmak,terim y�n�nden ise �slamla�t�rmak ,gerekti�i gibi dil bilgisi ve imla konular�nda da T�rkle�tirmek gereklidir. T�rk�e"de terimler d��nda kalan b�t�n kelimeler m�mk�n olursa T�rk�e olmal� yada T�rk�ele�mi� olmal�d�r.Arap�a ve acemce tamlamalar,�o�ullar,edatlar,fiil �ekimleri dilimizden ��kar�lmal�,"�uara-y� cedide" diyece�imize "yeni �airler", "Edebiyat-� T�rkiyye" diyece�imize "T�rk edebiyat�" , "tabiiyet" yerine "tabiilik", "serbesti" yerine "serbestlik" demeliyiz.bununla birlikte T�rk�ele�tirmeyi yaln�zca kelimelerle s�n�rlamak da do�ru de�ildir.
Herhalde b�t�n M�sl�manlar aras�nda olmasa bile,b�t�n T�rkler aras�nda_kelimeler_gibi terimlerin de ortak olmas�,yani b�t�n T�rklerin ortak bir edebiyat� ve bilim dili olmas� gereklidir.O halde dilimizi T�rk�ele�tirirken ad�m ad�m b�t�n soyda�lar�m�z�n anlayaca�� genel bir ortak T�rk�e"ye do�ru gitmek gerekti�ini de unutmamal�y�z.
Tarde,milletleraras� birlik duygusunun da "kitap"tan do�du�unu s�yl�yor.Gazete halk�n duygular�n� seslendi�i i�in konu�ulan dilin ya�ayan kelimelerini kullan�r.Kitap bilim adamlar�n�n ve bilim yapanlar�n kendilerine �zg� okuyucular�n�n d��ncelerine seslenir;bu sebeple de konu�ulan dilden �ok,bilimsel terimlere gerek duyar.terimlerin hak dilinde kullan�lan kelimelerden yap�lmamas� genel bir kurald�r,��nk� kelimeler de t�pk� do�a ve canl� varl�klard�r,terimler ise yapay ve cans�z varl�klard�r.Halk dilinin do�al kelimeleri,canl� ve duygusal anlamalar ta��d�klar� i�in ,uydurma ve soyut anlamlar� kabul edemez.Bundan dolay�d�r ki,her kavim terimlerin din kitab�n�n yaz�lm�� oldu�u dilden al�r.
Bergson,ki�inin ruhunu an�lar�n�n toplam�ndan,v�cudunu al��kanl�klar�n�n toplam�ndan ibaret g�r�yor.Bir milletin an�lar� gelenekleridir.Al��kanl�klar� ise kurallar�d�r;demek ki bir milletin gelenekleri ruhunu,kurallar bedenini olu�turur.Dayanak noktas�n�,gelenek�i bir millet ruhunda,kuralc� bir millet ise g�vdesinde arar.Birincisi hayat�n anlamlar�n�,ikincisi s�zlerini okur.Birincisi tarihi bir �zg�rl�k,ikincisi co�rafya y�n�nden bir tutsakl�k i�inde ya�ar.Balkan Sava��"nda Bulgarla olan �arp��malar�m�zda onlar ate�li geleneklerinden,biz ise donuk kurallar�m�zdan esinlenerek birbirimize sald�r�yorduk.Sonu�ta tarih co�rafyaya galip geldi.
O halde ,�imdiye kadar y�r�d��m�z tutuculuk ve yenile�me yollar�n�n ikisi de ��kmaz imi�.Yeni hayat�n bunlar�n ikisinden de ka��nmas� gerek.�nce T�rkl��e �zg� kurumlar�m�z�n geleneklerini ve geli�me tarihini incelemeliyiz.T�rk edebiyat� ne A��k Pa�a ile,ne de Nevai ile ba�lar.Edebiyat�m�z�n kaynaklar�n� bir yandan ta� yaz�tlarda ceylan derilerinde,di�er taraftan da halk�n ko�malar�nda, masallar�nda,destanlar�nda aramal�y�z.Milli �l��m�z parmak metodudur.Milli dilimiz yaln�z T�rk dilbilgisine ba�l� oland�r.Milli edebiyat�m�z konular�n� ve kayna��n� T�rk hayat�ndan,T�rk"�n toplumsal yap�s�ndan, T�rk efsanelerinde T�rk menk�belerinden almal�d�r.Dilimizden yabac� tamlamalar�,�iirimizden yabanc� �l��leri edebiyat�m�zdan yabanc� sanatlar� atmal�y�z.Dil ve

�ALI�MANIN AMACI

9/7/2010

B�L�M I
G�R��
I. �ALI�MANIN AMACI, �ZLENEN METOD VE KONUNUN �NEM�
A. �ALI�MANIN AMACI
Bu �al��man�n amac� de�i�me olgusu kar��s�nda de�i�en ve geli�en y�netim anlay�� i�inde �rg�tsel de�i�menin analitik bir yakla��mla a��klanmas�d�r. Bu temel amac�n ger�ekle�tirilmesine y�nelik olarak �al��man�n baz� �zel ama�lar� da vard�r. Bunlardan birincisi, g�n�m�ze h�z� ve kapsam�yla damgas�n� vuran de�i�menin, sosyal, k�lt�rel ve siyasal de�i�me kuramlar�n�n ��nda incelenmesi ve a��klanmas�d�r. �kincisi, de�i�en �evre konusunda, �a��m�zda ya�and�� ileri s�r�len "y�netim evrimini" belirleyen yeni y�netim anlay��n� y�netim kuramlar�n�n geli�imi i�inde incelemek ve a��klamakt�r. ��nc�s� de, h�zla de�i�en dinamik bir �evre de de�i�ip geli�en yeni y�netim anlay�� i�inde, �rg�tsel de�i�menin incelenmesi ve a��klanmas�yla ilgili �e�itli yakla��mlar� inceleyerek, �rg�tsel de�i�menin analitik a��klamas�na bir kuramsal se�enek ve temel haz�rlamakt�r.
B. �ZLENEN METOD
�rg�tsel de�i�menin incelenmesinde iki temel yakla��m olarak normatif ve a��klay�c� yakla��mlar izlenebilir.
Normatif yakla��m temelde belirli ara�lara ula�mak i�in �rg�tsel davran��n nas�l olmas� gerekti�ini a��klamaya �al��r. Buna kar��l�k a��klay�c� yakla��m, �rg�tsel davran��n ger�ekte nas�l oldu�unu a��klama �abas� i�indedir.
C. KONUNUN �NEM�
Bir yandan sosyal, k�lt�rel, ekonomik ve siyasal de�i�meyle, �te yandan da bilgi patlamas�, teknolojik patlama, haberle�me ve ula��m ara�lar�ndaki h�zl� geli�meler, n�kleer g��ten yararlanma, ve uzay �a��n�n ba�lamas� gibi geli�melerle, temel niteli�i de�i�me ve dinamiklik olan bir �evre olu�maktad�r.
�te yandan, de�i�me olgusunun �e�itli boyutlar�ndaki geli�melere paralel olarak �a��m�z�n y�netim anlay��nda da y�netimi "teknik bir birim" olarak yap� y�n�nden ele alan geleneksel anlay��lardan daha �ok bunlardan olu�an bir grup olarak ele alan davran�� anlay��lara ve nihayet y�netimi sadece teknik ve davran��sal bir birim de�il, ayn� zamanda �evresiyle ba�l� ve onunla etkile�en bir dinamik birim olarak g�ren anlay��lara ula�an bir geli�me olmu� ve g�n�m�zde bir "y�netim devriminden" s�z edilecek kadar y�netim anlay�� yeni boyutlar kazanm��t�r.
Bu �al��mada, �rg�tsel de�i�me iki temel boyutuyla a��klanmaya �al��lm��t�r. �rg�tsel de�i�menin birinci boyutu olarak, �rg�t�n i� �evresindeki de�i�melere bir b�t�n olarak kendisini uydurmas� ele al�nm��t�r. �rg�t�n i� �evresi de, �rg�t�n unsurlar�ndan, bi�imsel ve do�al etkile�im kal�plar�ndan olu�an bir kavramd�r. �rg�tsel de�i�menin ikinci boyutu olarak, �rg�t�n d�� evresindeki bir de�i�meye organik bir b�t�n olarak kendini uydurmas� ele al�nm��t�r. �rg�t�n d�� evresi, kendisinin de bir alt sistemi oldu�u bir �st d�zeydeki sistemin (toplum) �rg�tle etkile�im halinde bulunan ba�ka alt sistemlerini ve bunlar aras�ndaki ili�kileri ifade etmektedir.
B�L�M II
II. DE��ME VE DE��EN Y�NET�M ANLAYI�I
A. De�i�me Nedir?
��inde ya�ad��m�z �a� bir h�zl� "de�i�me" ve "bunal�m" �a�� olarak nitelendirilebilir. De�i�me, toplumsal, siyasal ve ekonomik sistemlerin en belirgin niteli�i olarak g�r�lmektedir.
De�i�me planl� ya da plans�z bir bi�imde bir sistemin (organizma, ki�i veya �rg�t), bir s�re� veya bir ortam�n, belli bir durumdan ba�ka bir duruma ge�irilmesi olarak tan�mlanabilir. De�i�me olgusunun toplumsal, siyasal, ekonomik ve teknolojik boyutlar�n� inceleyen uluslar aras� deney ve kuramlar de�i�me olgusunun a��klanmas�nda iki temel ve ayr� ��k�� noktas�ndan hareket ederler: Bunlardan birinci grubu olu�turan kuramlar "de�er yarg�lar� ve e�itimle" yola ��karlar, ikinci grubu olu�turan kuramlar ise "ekonomik yap�y�" birinci planda tutarak yola ��karlar.
B. Sosyal ve K�lt�rel De�i�me Kuramlar�
1. Toplumsal De�i�meyi Toplumdan Bireye Do�ru Bir Ad�m Olarak Ele Alan Kuramlar
De�i�menin toplumsal boyutunu a��klamaya �al��an kuramlar, ya toplumsal de�i�meyi toplumdan bireye do�ru bir ak�m olarak ele alan, ya da bireyden topluma do�ru bir ak�m olarak ele alan modellerden olu�ur. B�t�n insanl�k tari

�RG�TSEL YA�AMDA TOPLUMSAL C�NS�YET ROLLER�

9/7/2010

��NDEK�LER .........................................................................................................I

�RG�TSEL YA�AMDA TOPLUMSAL C�NS�YET ROLLER� ..............................1
1.G�R�� ...............................................................................................................1
2.ESNEK �ALI�MA SAATLER�NDE C�NS�YET ROLLER� ..............................2
2.1.ESNEK �ALI�MA SAATLER� ................................................................2

2.2.ESNEK �ALI�MA SAATLER� UYGULAMALARINDA
C�NS�YET ROLLER� ................................................................................5

3.�RG�TSEL YA�AMDA C�NS�YET FARKLILI�I
�LE BERABER �CRET FARKLILI�I ..............................................................9

4.KADIN �ST�HDAMI VE PEMBE YAKALILAR .................................................9
5.KADIN �ST�HDAMI VE DE��EN KO�ULLAR ..............................................10
6.T�RK�YE"DE KADININ ��G�C� ��NDEK� YER� ..........................................12

7.T�RK�YE"DE GEL��EN SANAY� MERKEZLER�NDE
KADIN ��G�C� KULLANIMI ..........................................................................17

8.�RG�TSEL YA�AMDA AB"N�N C�NS�YET ROLLER�NE BAKI� A�ISI ......20
9.SONU� ............................................................................................................23

KAYNAK�A ............................................................................................................25
�RG�TSEL YA�AMDA TOPLUMSAL C�NS�YET ROLLER�

1. G�R��

�rg�tsel ya�amda toplumsal cinsiyet rollerinin �nemi g�n ge�tik�e artmakta ve insana verilen de�erin artmas�yla da ayr� bir �nem kazanm��t�r. Asl�nda bu konu ba�� ve sonu olmayan tart��maya �ok a��k bir konu olmakla beraber kad�n ve erke�in e�itlik ilkesinden ��kmaktad�r. Her ne kadar b�yle bir tez savunulsa da hi� bir uygulamada yer almad�� ok a��kt�r.

Bu �al��mada �rg�tsel ya�amda cinsiyet rollerini incelerken daha �ok, genelde hep ikinci plana at�lan kad�n�n rol� �zerinde durulmu� ve toplumda erke�in rol�n�n ne denli bilinmi� olmas�ndan dolay�, her zamanki gibi erke�in rol� ile k�yaslama halinde bir sunum yap�lm��t�r.

Bu sunumu yaparken de literat�rsel bir �al��madan �ok cinsiyet rollerinin incelendi�i ara�t�rmalardan, g�ncel makalelerden, enstit� �al��malar�ndan yararlan�lm�� ve Devlet �statistik Enstit�s�"n�n, World Employment Report"un verilerinden �ne s�r�lerek kar��la�t�rma yap�lm�� ve bir sonuca var�lm��t�r.

Ve sonu� olarak; �rg�tsel ya�amdaki toplumsal cinsiyet rolleri genel olarak �lkemiz �ap�nda incelenip, kapsaml� bir �ekilde sunulmu�tur.

2. ESNEK �ALI�MA SAATLER�NDE C�NS�YET ROLLER�

2.1. ESNEK �ALI�MA SAATLER�

Esnek �al��ma saatleri aile uyumlu bir programd�r. Son y�llarda giderek yayg�nla�an esnek �al��man�n �al��ma hayat�n� daha zevkli, i� tatminini artt�r�c� ve �al��ma �artlar�n� iyile�tirici etkisi bilinmektedir. Esn

KAYSER�"DE, GEL�R D�ZEYLER� �OK D��K OLAN GECEKONDU MAHALLELER�NDE YA�AYANLAR �LE GEL�R D�ZEYLER� �OK Y�KSEK OLAN KES�MLER�N TOPLUMSAL NORMLARA BAKI�ININ �NCELENMES�

9/7/2010

Kayseri"de, Gelir D�zeyleri �ok D��k Olan Gecekondu Mahallelerinde Ya�ayanlar ile Gelir D�zeyleri �ok Y�ksek Olan Kesimlerin Toplumsal Normlara Bak��n�n �ncelenmesi

�ZET

Bu �al��man�n konusu, Kayseri"de, gelir d�zeyleri �ok d��k olan gecekondu mahallelerinde ya�ayanlar ile gelir d�zeyleri �ok y�ksek olan kesimlerin toplumsal normlara bak��n�n incelenmesidir. Bu ama�la 16 sorudan olu�an ��l� Likert �l�e�ini kullanan, Ek-A"da verilen anket haz�rlanm��t�r.

Bu anket, iki kesimde de 100"er ki�iye yapt�r�lm��t�r. Bu iki kesim de kendi i�inde bayan ve erkek olmak �zere iki grupta incelenmi�tir.

�rnek b�y�kl�� daha �nceden her iki kesim i�in de sabittir ve 100 olarak belirlenmi�tir. Tesad�fi olmayan �rnekleme yap�lm��t�r. Bayan veya erkek ayr�m� yapmadan, her iki kesimde de ayr� ayr� anketler yap�lm��t�r. Z�mrelere g�re anak�tleler bayan ve erkek olarak iki gruba b�l�nd�kten sonra tesad�fi olarak 50 �er bayan ve erkek kat�l�mc�n�n anketi se�ilmi�tir ve bu ara�t�rmada de�erlendirilmi�tir.

Bu �al��ma sonucunda, y�ksek gelire sahip bayanlar�n, erkeklerin veya d��k gelire sahip bayanlar�n, erkeklerin, baz� sorulara birbirinden farkl� cevaplar verdi�i g�r�lmektedir. Bayanlarla ilgili sorularda ise, iki gelir seviyeli kesim i�in de, bayanlar�n verdikleri cevaplar birbirlerine paraleldir.

Veri analizinden sonra elde edilen baz� bulgular ��yledir:

*Y�ksek gelire sahip ve d��k gelire sahip kat�l�mc�lar�n �o�unlu�u s�ras�yla %48"i ve %76"s� bayramlarda tatile gidilmemelidir sorusuna kat�lmamaktad�rlar.

*Y�ksek gelirli kesimin %78"i, d��k gelirli kesimin %35"i her ya�ta do�um g�nleri kutlanmal�d�r diye d��nmektedirler.

*Y�ksek gelirli kat�l�mc�lar�n ve d��k gelire sahip kat�l�mc�lar�n �o�unlu�u, evlilik y�ld�n�m�n�n anlaml� bir g�n oldu�unu d��nmektedirler. Y�ksek gelirli kat�l�mc�lar�n %4"� ve d��k gelirli kat�l�mc�lar�n %23"� bu g�n� anlams�z bulmaktad�rlar.

*Y�ksek gelire sahip bayan ve erkek kat�l�mc�lar ile d��k gelire sahip bayan ve erkek kat�l�mc�lar�n s�rayla, %90"�, %76"s� ve %74"�, %54"�, okullarda cinsel e�itim dersinin verilmesi gerekti�ini d��nmektedir.

*

Giri�

Kayseri"de ya�ayan, gelir d�zeyi �ok y�ksek kesim ile �ok d��k kesim olan varo�lardaki kesimlerin, gelir d�zeylerindeki farkl�l�k, her ne kadar Kayseri k�lt�r� ayn� olsa da, ya�am bi�imlerinin de farkl� olmas�na sebep olmu�tur. Dolay�s�yla toplumsal normlara bak��lar�nda farkl�l�k beklenmektedir. Bu farkl�l�klar� belirlemek amac�yla ara�t�rma yap�lm�� ve bu kesimlerdeki insanlar�n k�lt�rleri ve normlar� ile ilgili veriler elde edilmeye �al��lm��t�r.

Bu anlamda sorular de�erlendirilmi� ve sorular�n cevap y�zdeleri belirlenmi�tir. Anket sonucunda, e�itim durumuna, mesle�e, ya�a g�re kar��la�t�rma yap�lmam��t�r fakat bu kriterler yorumlarken g�z �n�ne al�nm��t�r. Ayr�ca cinsiyet kriterine g�re de anket sorular� de�erlendirilmi�tir.

1. K�lt�r

K�lt�r, bilgi, inan�, d��nce �ekli, �rf ve adetler ile toplumlar�n

ETN�K K�ML�K VE ETN�KL�K KAVRAMLARI

9/7/2010

ETN�K K�ML�K ve ETN�KL�K KAVRAMLARI

Etnik kimlik, ferdin i�inde ya�ad�� toplumdaki yayg�n k�lt�r unsurlar�ndan farkl� olarak, orijinal bir k�lt�rel sistemin yap� �zelliklerini nitelik itibariyle ta��mas�yla ortaya ��kan bir kimlik t�r�d�r. Milli kimli�e olan ba�l�l�k azald�k�a ba�ka kimlik aray��lar� artmakta, etniklik �nem kazanmaktad�r. Etnik �zellikler, k�lt�rel entegrasyonun sa�lanamad��, k�lt�rle aras� mesafenin[1] (inner cultural distance) oldu�u toplum yap�lar�nda g�r�lebilecek potansiyel bir sosyal tabakala�ma unsurudur.

T�m�yle homojen bir toplumsal yap�ya rastlamak olduk�a zordur. Sosyal yap� �e�itli t�rlerde sosyal tabakala�madan, veya onu meydana getiren, birbirinden farkl� niteliklere sahip alt guruplardan olu�maktad�r. Zaten aksi takdirde de toplumsal tabakala�may� fark etmek m�mk�n olamazd�. Ancak, sosyal guruplar�n hepsinde de, toplumun t�m�nde g�r�lebilecek, ortak sosyal de�erler, ortak ama�lar, ortak bir ge�mi�, halihaz�rda da devam etmekte olan tarihi s�re� i�inde mevcuttur. Toplumsal b�t�nl�� meydana getiren bu gibi temel unsurlardan uzakla�t�k�a, etnik farkl�l�klar ortaya ��kmaktad�r.

1. Etniklik

Genel anlamda bir sosyal gurubun �rk, dil veya milli kimli�idir. Kolektif kimli�in dini, milli, k�lt�rel ve alt-k�lt�rel gibi �e�itli formlar�n� b�nyesinde toplayabilir. Terimin orijinal Yunanca anlam� ethnos, kabile veya �rkt�r. Sosyal bilimlerde bu kavram, k�lt�rel mecran�n biyolojik ve genetik belirleyicili�i d��na ��karak, ethos (bir kavmin veya toplumsal bir kurumun �zellikleri) ve adet (sosyal ��renme ve sosyal miras) anlamlar�nda kullan�lmaktad�r. Irk ve k�lt�r unsurlar�n�n m�mk�n bile�imleri, sosyal analizlerde ba��ms�z de�i�ken olarak al�nmaktad�r[2]. Etnik farkl�l�klar sosyal olarak �retilmekte ve korunmaktad�r.[3]

Milli ve etnik kimlikler bir �l��de �rk fakt�r�n�n belirleyicili�ine dayan�rlar. Ancak, di�er unsurlardan tecrit edilmi� yaln�zca bir fakt�re dayal� bir kimlik yap�s� d��n�lemez. Mesela, K�br�s"ta ya�ayan T�rk ve Rum kesimi �rk, k�lt�r, din, sosyal, ve linguistik kimliklerinin t�m�yle ele al�nmaktad�r.[4] Bundan dolay� salt M�sl�man veya T�rk kimli�i yoktur. Mutlaka bu unsurlar�n ve de�erlerinin tarihi s�re� i�inde bir yorumu ve kombinasyonu gereklidir. B�ylece milli k�lt�rden ba��ms�z milli bir kimlik d��n�lemez.

Etniklik, di�er bir yakla��mla, siyasi etniklik ve k�lt�rel etniklik olarak iki de�i�ik manada ele al�nabilir. Bunlardan ilki, etnik �er�evedeki bir gurubun siyasi hareketlili�ini veya �uurunu, �b�r� ise, ba�ka k�lt�rel de�erlere olan ba�l�l��n� veya uygulamalar�n� i�aret eder.[5] Her iki t�rde de ortak �zellik, gurubun sahip oldu�u farkl�l�k bilincidir.

Siyasi ve k�lt�rel etniklik, �rk guruplar�, etnik az�nl�k stat�s�, alt guruplar gibi birbirinden farkl� anlamlarda analiz edilebilmektedir. Yayg�n kullan�m� son derece genel bir mana ifade etmekte, ve bu y�zden de b�y�k bir kavram karga�as� meydana gelmektedir[6]. Bu durum, belli bir gurubun sosyal yap� i�inde, ne t�r bir yer i�gal etti�ini de belirlemekte g��l�k ��kar�r. Nitekim, Amerikan k�lt�r� i�indeki Yahudi n�fusun durumu, bazen etnik gurup, bazen �rk gurubu, bazen de alt gurup olarak adland�r�lmaktad�r. Bu �rneklerden en dikkat �ekeni zencilerin durumudur. Amerikadaki zenci n�fusu t�m�yle yayg�n k�lt�r i�inde eritilmi� olmas�na ve �rk farkl�l��ndan ba�ka bir �zellikleri kalmam�� olmas�na ra�men �rk gurubu olarak de�il, etnik gurup olarak adland�r�lmaktad�rlar[7].

CAH�T TANYOL

9/7/2010

CAH�T TANYOL

Cahit Tanyol 1914"te Gaziantep-Nizip"te do�du. �lk ��renimini Nizip"teki ilkokulda tamamlad�. 1926-27 y�llar�nda Adana Erkek ��retmen Okulu s�navlar�n� kazanarak bu okula ba�lad�. 1931 y�l�nda ��retmen olarak mezun oldu. Bir s�re ��retmenlik yapt�ktan sonra �stanbul �niversitesi Edebiyat Fak�ltesi Felsefe B�l�m�ne devam etti. Buray� da 1944 y�l�nda bitirdi. Bir s�re Atat�rk ve Haydarpa�a Erkek Liselerinde felsefe ��retmenli�i yapt�. 1946 y�l�nda ise �stanbul �n�versitesi Edebiyat Fak�ltesi Sosyoloji B�l�m�"ne asistan olarak girdi. Bu b�l�mde 1949"da "Doktor", 1953"te "Do�ent" ve 1961 y�l�nda da "Profes�r" �nvanlar�n� ald�. �zmir"de okul arkada�lar� olan Kemal Bilba�ar, Nurettin Ard��o�lu ve �air �lhan �leri ile birlikte "Aramak" dergisini ��kard�. Cahit Tanyol"un yaz� hayat� �iirler ve edebiyat ele�tirileriyle ba�lam��t�. �stanbul"a geldi�inde gen� sanat�� ku�a�� ile birlikte "Yenilik", "Sokak" ve "De�irmen" dergilerini ��karm��, 1946"da Yahya Kemal"in de kat�ld�� "Akademi" dergisini y�netmi�tir. Bunlar�n yan�s�ra "Vatan", "Yeni Sabah" ve "Cumhuriyet" gazetelerinde toplum sorunlar� �zerinde s�rekli yaz�lar yazm�� ve uzun y�llar bu gazetelerin yaz� kadrosunda bulunmu�tur.

TANYOL"UN TOPLUM MODEL�:

Tanyol, toplumbilim ile birlikte, tarih i�indeki olu�umlar� da kendi disiplini a��s�ndan incelemeye �al��m��t�r. Toplum anlay��nda, toplumsal de�i�meyi a��klarken �styap�ya ait baz� kavramlar� s�k s�k kullan�r ve bunlar� uzun bir �ekilde a��klamaya �al��r. Bu y�zden bu kavramlara ve bunlar aras�ndaki ili�kiye de�inmek gereklidir.

1.AHLAK

Tanyol"a g�re ahlak, bir toplumsal yap�y� bize a��k olarak belirleyen bir �l��tt�r. Ona g�re ahlak�n kayna�� din ve ak�l de�il, adet ve t�relerdir. Bir toplumun ��z�l�p ��z�lmedi�ini o toplumdaki ahlak durumundan anlayabiliriz. E�er bir toplumun toplumsal ve ekonomik yap�s�nda bir bozukluk varsa bu, o toplumda bir ahlak bunal�m�n�n do�mas�na yol a�ar. Tanyol, burada toplumsal yap�n�n ��elerinden birinde olan bir de�i�menin toplumsal ili�kide bir kopuklu�a yol a�aca��n� varsayar. Toplumsal de�i�mede her ��e ayn� anda ve ayn� oranda de�i�meyece�ine g�re b�t�n toplumlarda de�i�me s�recinde bir ��z�lmeden s�z etmek gerekecektir. B�yle bir anlay�� toplumsal olgular� anlamam�z� ve yorumlamam�z� g��le�tirecektir. Bu nedenle toplumsal ��z�lmeden s�z etmek yanl�� bir davran�� olmaktad�r.
Ona g�re toplumsal de�i�me ahlakta da bir tak�m de�i�melere yol a�ar. Toplum s�rekli bir de�i�me, yaratma i�inde oldu�u i�in yeni ku�ak t�m bunlar�n i�inde b�y�yor ve ister istemez onlarla de�i�iyorlar. B�ylece onlar�n ahlaki de�erlerin de�i�mesini anlamas� m�mk�n olmuyor. Ya�l�lar ise al��kanl�klar�n�n etkileri alt�nda bulunduklar� i�in bu de�i�meye ayak uyduramazlar.

Tanyol"a g�re toplumsal de�erlerdeki de�i�meler ahlakta da bir de�i�meye yol a�ar. Burada toplumsal de�i�melerden kas�t, �retim ve de�i�im ili�kileridir. Toplumsal de�i�meyi �retim ve de�i�im ili�kilerindeki de�i�me ile temellendiren Tanyol, to

A�LEN�N TANIMLARI

9/7/2010

A�LEN�N TANIMLARI
Tan�m 1. Aileyi en geni� anlam� ile, kan ba��, evlilik gibi etmenler neticesinde birlikte oturan iki veya daha fazla bireyin olu�turdu�u toplumsal bir gruptur.
Tan�m 2. "Aile evlenme, kan veya evlatl�k edinme ba�lar�yla birbirine ba�lanm�� ayn� evde ya�ayan, ayn� geliri payla�an, oynad�klar� �e�itli roller �er�evesinde (kar�-koca, ana-baba, evlat-karde�) birbirlerine tesir eden kendilerine has bir g�rg�y� yarat�p devam ettiren insanlar�n toplulu�udur.
Ailenin Tarihi �nki�af�na Gelince: Eski devirlerde geni� peder�ahi aile; Orta �a�da k��k peder�ahi aile; Yeni �a�da ve zaman�m�zda da modern demokratik aile karakteristiktir.
Geni� Peder�ahi Aile: Eski devirlerde �niversal ve karakteristik olan bu aile �ekli bilhassa �in, Hindistan ve Japonya"da cari idi. Bug�n dahi k�ylerde ve kabalarda ya�ayan bir �ok ailelerde baban�n; kar�s�, evlenmemi� k�z �ocuklar�, o�ullar�, o�ullar�n kar�lar� ve �ocuklar� �zerinde mutlak hakimiyet vard�r.
Bu devirde aile reisi olan baba ailedeki fertlerin �ahsi hayatlar�n� isterse mesut isterse bedbaht edebilirdi. Mesela o�luna istedi�i k�z� al�r, k�z�n� istedi�i kimse ile evlendirilir, hatta evli k�z�n� veya o�lunu kar� veya kocas�ndan bo�att�rabilir, �ocuklar�n� isterse ba�ka ailelere evlatl�k olarak verir hatta satabilirdi. Baban�n selefi olarak kabul edilen en b�y�k o�lun bile baban�n sa�l��nda hi�bir hak ve otoritesi olmay�p tamamen babas�na tabi durumu vard�. Hatta bu en b�y�k evlat evli ve kendi �ocuklar� bile olsa onlar �zerindeki hakimiyeti dahi ikinci derecede kalmakta ve b�t�n kontrol vazifesi tamamen b�y�k babaya d��mekteydi.
K��k Peder�ahi Aile: Orta �a�da bilhassa b�y�k �ehirlerde geni� peder�ahi aile yerine k��n�n kaim oldu�u g�r�lmektedir. k��k Peder�ahi aile kar�-koca, evlenmemi� �ocuklar, kar� kocadan birinin annesi, babas� ve sade annesi yahut babas�, 1-2 bekar k�z veya erkek karde� yahut da kar� veya kocan�n ba�ka akrabalar�ndan bir veya ikisinden te�ekk�l etmektedir. Ailede erke�in hakimiyeti (baba veya b�y�k baba) ��phe kabul etmez �ekildedir.bu devirde evlenmeler daima anne baba taraf�ndan m�nasip g�r�lerek ve romantik de�il ekonomik fakt�rlere �nem verilerek yap�lmaktad�r.

Modern Demokratik Aile: �ktisadi �artlar�n de�i�mesi ve sanayi inkilab� k��k Peder�ahi ailenin devrilmesine ve modern demokratik ailenin v�cut bulmas�na sebep olmu�tur. ��nk� B�y�k �ehirlerde fabrika ve di�er i� yerlerinde kolayca i� bulan gen�ler ekonomik istiklallerini al�nca ebeveyninin �ocuklar �zerindeki otoriteleri gittik�e zay�flam��t�r.
Modern demokratik ailenin belli ba�l� karakteristikleri �unlard�r:
1.Sevgi, arkada�l�k ve birbirine uymak esaslar�na dayanarak hayat arkada��n� se�me serbestiyeti,
2.Gen� �iftlerin evlendikten sonra her iki taraf�n da anne ve babas�na ba�l� olmamalar�,
3.Kar� koca aras�nda m�savat�n kabul�,
4.Ailede her meselede kar�-koca ve muayyen ya�a gelmi� �ocuklar�n hep birarada m�zakere ve karara varmalar�,
5.Ailenin b�t�nl��ne ve gayesine zarar ve

SOSYOLOJ� - �NSANLARLA �Y� GE��NMEN�N Y�NTEMLER� - D�ANNE DOUBTF�RE

9/7/2010

insanlarla iyi ge�inmenin y�ntemleri - dianne doubtfire

SOSYOLOJ� - YARATICILIK VE M�ZAH

9/7/2010

yarat�c�l�k ve mizah

SOSYOLOJ� - A�LE PS�K�YATR�S� VE FONKS�YONELL��

9/7/2010

aile psikiyatrisi ve fonksiyonelli�i

SOSYOLOJ� - DUYGUSAL M�KEMMELL�K - MAYA PH�LL�PS

9/7/2010

duygusal m�kemmellik - maya phillips

DEPRESYON

9/7/2010

SOSYOLOJ� - �NSAN HAKLARI

9/7/2010

insan haklar�

SOSYOLOJ� - E�NSTE�N

9/7/2010

einstein

MARXTA �DEOLOJ�- KAP�TAL�ZM�N DEVR�MC� ELE�T�R�S�N�N B�R OLANA�I

9/7/2010

MARXTA �DEOLOJ�- KAP�TAL�ZM�N DEVR�MC� ELE�T�R�S�N�N B�R OLANA�I

Giri�

�deoloji, modern sosyal teorinin tart��ma konular� aras�ndaki en merkezi kavramlardan biridir. Terry Eagleton"�n, bu konuyla ilgili onca kitap ve makaleden sonra yay�mlad�� eserini �deoloji: Bir Giri� olarak adland�rmas� ideoloji hakk�ndaki tart��malar�n kapsam ve zenginli�ini g�stermesi bak�m�ndan iyi bir �rnektir.
�deolojiyle ilgili tart��malarda Karl Marx"�n kavramsalla�t�rmas� ise son derece �nemli bir yere sahiptir. Kavram, Marx"la birlikte yeni bir anlam bulmu�tur. Marx"�n kavramsalla�t�rmas�, ideolojinin ilk kullan�m bi�imlerinden radikal bir kopu�u i�erir.Bu kavramsalla�t�rma, �nemli bir tart��man�n konusu olmu�tur. Bu tart��malar iki ana noktada toplanmaktad�r. Bunlardan ilki, Marx"�n �e�itli eserlerindeki ideoloji yakla��m�n�n birbirinden de�i�ik ve kopuk mu oldu�u yoksa tutarl� bir hat m� izledi�ine; ikincisi, Marx"�n anlamland�rmas�n�n negatif mi yoksa pozitif mi bir i�erik ta��d��na ili�kindir. Lenin, Lukács, Gramsci gibi devrimci �nderlerin ideoloji kavramsalla�t�rmalar�n�n Marx"�nkinden daha farkl� bir i�erik ta��mas� olmas� da ayr� bir tart��ma g�ndemidir. Bu g�ndem, iki temel soruya cevap aramak �zere olu�mu�tur: Bu farkl�l�k nereden kaynaklanmaktad�r? Bu de�i�ik kavramsalla�t�rmalar biribirine kar��t ve biribirini d��lay�c� m�d�r, yoksa, her iki kullan�m da kullan��l� ve tamamlay�c� bir niteli�e mi sahiptir? Di�er yandan, ideoloji kavram�n�n bir inceleme arac� olarak b�sb�t�n reddedilip yerine s�ylem kavram�n�n ge�irilmesi, bu alandaki daha farkl� bir tart��man�n s�n�rlar�n� �izmektedir (1).
Bu yaz�, ideoloji �zerine yap�lm�� genel bir �al��ma olmad�� gibi, Marksist ideoloji anlay��na ili�kin yukar�da form�le edilen b�t�n sorular� ele almay� da ama�lamamaktad�r. �ki b�l�m halinde �rg�tlenen yaz�, b�t�n�yle Marx"�n ideoloji kavramsalla�t�rmas�na odaklanm��t�r.
Birinci b�l�mde, ideolojinin Marx"tan �nceki anlam�n�n kimi temel yanlar�na i�aret edilmektedir. Buna hem kavram�n tarihsel geli�iminin g�sterilebilmesi hem de Marx"�n kavrama getirdi�i yeni ve ��r a��c� i�eri�in vurgulanabilmesi i�in ihtiya� duyulmu�tur.
�kinci b�l�m, Marx"�n ideoloji kavramsalla�t�rmas�na ayr�lm��t�r. Bu b�l�mde iki iddia savunulmaktad�r. Bunlardan ilki, ideolojinin Marx"taki anlam�n�n olumsuz (ya da negatif) bir i�erik ta��d��, toplumsal ger�ekli�in �eli�kilerinden kaynaklanan yan�lt�c� formlara ve d��ncelere i�aret etti�idir. �kinci olarak ise, Marx"�n ideoloji kavramsalla�t�rmas�n�n onun �e�itli eserlerinde farkl� ve �eli�kili bir hat izledi�ine ili�kin iddian�n ge�ersizli�i g�sterilmek istenmi�tir. Bu b�l�mde, Marx"�n ideoloji sorununa yakla��m�n�n, ilk eserlerinden ba�layarak en �nemli eseri say�lan Kapital"e uzanan d�nem boyunca kayda de�er bir tutarl�l�k ve geli�im sergiledi�ini vurgulayabilmek amac�yla, onun din, hukuk ve meta gibi inceleme nesnelerini analiz ederken geli�tirdi�i yakla��m�n nas�l derinle�tirildi�ine dikkat �ekilmi�tir. B�ylece, ideoloji konusunda "gen� Marx"�n farkl�, "olgun Marx"�n farkl� d��nd��ne ili�kin sav reddedilmi�, ama Marx"�n olgunluk d�nemi eserlerinde, gen�lik d�nemi eserlerindeki ideoloji yakla��m�n� daha da geli�tirip derinle�tirdi�i belirtilmeye �al��lm��t�r.
Yaz�da dikkat �ekilmek istenen bir ba�ka konu, Marx"�n ideoloji kavramsalla�t�rmas�yla ele�tiri anlay�� aras�ndaki kopmaz ili�kidir. �deolojinin Marx"�n kuram�nda yer ald�� haliyle kapitalizmin devrimci ele�tirisine imkan veren kavramsalla�t�rmalardan biri oldu�u yaz�n�n temel arg�manlar� aras�ndad�r. �deolojik ba�a�a��l�� maddi �eli�kilerin bir �r�n� olarak kavrayan Marx"�n, ele�tirisini do�rudan do�ruya bu maddi ger�ekli�e y�neltmesinin �nemi b�t�n metin boyunca vurgulanmaya �al��lm��t�r.
1) Marx"tan �nce ideoloji: yanl�� d��ncelere kar�� do�ru fikirlerle m�cadele
�deoloji kavram�, ilk kullan�lmaya ba�lad�� d�nemlerden beri birbirine yak�n ya da kar��t pek �ok anlama sahip oldu. Terry Eagleton, bu anlam �e�itlili�ini g�sterebilmek i�in, konuyl

D�N SOSYOLOJ�S� (G�NTER KEHRER)

9/7/2010

C�NSEL ��LEV VE BOZUKLUKLARI

C�NSEL ��LEV

Cinsellik, sosyal kurallar, de�er yarg�lar� ve tabularla belirlenmi�, biyolojik, psikolojik, sosyal y�nleri olan �zel bir ya�ant� olarak tan�mlanabilir.
Biyolojik boyut, temel olarak �remeyi i�ermektedir. Hayvan t�r�nde neslin devaml�l��na hizmet eden cinsel d�rt�lenmenin g��l�l�� dikkate al�nd��nda biyolojik boyutun anlam� ortaya ��kmaktad�r.
Sosyal boyut ise bir yanda iki insan�n birlikte olu�u, di�er yanda toplumsal de�er yarg�lar�yla kendini g�stermektedir. Toplumsal �rg�tlenme a��s�ndan cinselli�in insanl��n eski �a�lar�ndan beri �st yap� kurumlar� i�inde bir dizi kurallara ba�lanm�� oldu�u dikkati �ekmektedir. Bu yan�yla cinsellik, de�er yarg�lar�ndan, inan�lardan, geleneklerden ba��ms�z bir �ekilde ele al�namamaktad�r.
Psikolojik a��dan cinsellik, bireyin se�ti�i, tasarlad�� ve zaman zaman erteleyerek de olsa ya�ad�� bir boyuttur. Burada "yak�nla�ma, b�t�nle�me, bir olma" gereksinim ve iste�i belirgindir. Duygusal payla��m�n yo�unlu�u, yak�nla�may� ve cinsel i�levi belirleyici rol oynamaktad�r. Bireyin, payla��mlar� do�rultusunda davran�� bi�imleri de de�i�ebilmektedir.
Bu tan�mlar �er�evesinde, b�ylesine �zel bir ya�ant� modelinde normalite s�n�rlar�n�n �izilmesi gerekmektedir. Sa�l�kl� cinsel ya�am�n s�n�rlar�, anksiyete ve su�luluk uyand�rmayan ya�ant�lar olarak �izilebilir. Farkl� gibi g�r�nen davran��lar, kompulsif ve tek doyum yolu olmad�k�a sa�l�kl� kabul edilebilir.

NORMAL C�NSEL CEVAP D�NG�S�

Periferik ya da santral, nas�l bir uyar�mla ba�l�yor olursa olsun cinsel cevap, sinir sisteminin tetikledi�i bir dizi vask�ler de�i�iklikle kendini g�stermektedir. Cevab�n ortaya ��k��nda �zellikle psikolojik durum, endokrin, n�rolojik ve vask�ler sistem yo�un bir etkile�im i�inde rol oynamaktad�r.

Cinsel cevap d�rt temel a�amay� i�ermektedir:

1. Uyar�lma: Bireyin i� (fantazi) ya da d�� uyaran� alg�lamas� ve ya�amas�yla ba�lamaktad�r. Uyar�lma, santral ve periferik sinir sisteminin aktive olmas� anlam�na gelmektedir. Uyar�lma, kad�nda vajinal lubrikasyon ve k��k dudaklar�n kanla dolmas�, erkekte peniste, kad�nda klitoriste ereksiyon ile karakterize olup, birka� dakikadan birka� saate kadar s�rebilir.
Uyar�lma d�nemi, bireyin uyar�lmaya haz�r ya da a��k olmas� gibi bir temel i�rel durumda, uygun bir uyaranla ba�layan tetiklenmedir denilebilir. Haz�r olma, o zamana kadar ya�ad�klar� ��nda cinsel uyar�y� alg�lamaya a��k olma �eklinde tan�mlanabilir. Her birey i�in farkl� olan ge�mi� ve geli�im ��nda, her ya�ant�da farkl� bir haz�r olma hali de denilebilir.

2. Plato: Uyar�lma s�rerken cinsel organda vask�ler de�i�ikliklerin tamamlanmas�yla erkekte ereksiyon, kad�nda vaginal salg�lama ve kaslarda gev�eme ortaya ��kmaktad�r.
Uyar�lman�n s�rmesi ile erke�in testisleri b�y�yerek y�kselir. Kad�n�n vajinal duvar�n�n d�� d�rtte �� boyunca orgazmik platform diye bilinen kas�lmalar g�r�l�r. Kad�nda g��s b�y�kl�� % 25 artar. B�y�k kas gruplar�nda kas�lmalar olur. Kalp vurumu ve solunum h�zlan�r, kan bas�nc� y�kselir. Plato d�nemi 30 saniye ile birka� dakika aras�nda s�rer.

3. Ejakulasyon/Orgazm: Plato d�neminin sonunda ejakulasyonla kendini g�steren, yo�un haz duygusunun ya�anmas�d�r. �zellikle orgazm ya�ant�s�n�n bireysel farkl�l�klar nedeniyle ortak bir tan�m� yap�lamamaktad�r.
Erkekte semenin g��l� bir �ekilde emisyonu ile ejak�lasyon ve orgazm olur. Erkek orgazm�na prostat, �evre yap�lar�/kaslar� ve uretran�n d�rt-be� ritmik spazm� da e�lik eder. Kad�nda orgazm, vajinan�n alt b�l�m�n�n istemsiz kas�lmas� ile uterusun g��l� ve s�rekli kas�lmalar� ile karakterizedir. B�y�k kas gruplar�nda, d�� ve i� anal sfinkterde kas�lmalar olur. Kan bas�nc� y�kselir, kalp at�� artar. Orgazm, ��-be� saniye s�rer ve bilincin hafif sislenmesi ile karakterizedir. Uretradan s�v�n�n ge�i�i erke�e ejak�lasyonun ka��n�lmazl�� d�nemi ad� verilen yakla�an doruk duygusunu verir. Prostat bir kez kas�ld�ktan sonra ejak�lasyon ka��n�lmaz olur.

4. ��z�lme: ��z�lme, genital organlardan kan�n �ekilmesiyle, t�m de�i�melerin geriye d�n�� olup, buna subjektif bir iyilik duygusu e�lik eder. Orgazm oldu�unda ��z�lme h�zl�d�r, olmazsa iki ile alt� saat s�rebilir.

��z�lme d�neminden sonra ki�iye g�re de�i�en s�relerde refrakter d�nem bulunmaktad�r. Refrakter d�nem, erkekte birka� dakikadan birka� saate kadar s�rebilir ve bu d�nemde cinsel y�nden yeniden uyar�lmaya g�rece uzakken, kad�nda refrakter d�nem olmad��, �oklu ve ardarda

YOKSULLLUK

9/7/2010

��NDEK�LER
1. YOKSULLUK NED�R? YOKSULLUK SORUNUNUN NEDENLER� VE YOKSULLUKLA M�CADELE STRATEJ�LER�1
2. KAVRAMLAR2
3. YOKSULLUK K�LT�R�4
3.1. Gecekondular�n Toplumsal Yap�s�4
3.2. Toplumbilim A��s�ndan Yoksulluk K�lt�r�n�n �nemi4
3.2. Sosyoloji A��s�ndan Yoksulluk K�lt�r�n�n �nemi5
4. AZ GEL��M�� B�LGE NED�R? BU KONU HAKKINDA SORULMU� OLAN 6 AYRI SORU VE CEVAP6
5. B�R ��DDET B��M� OLARAK A�LIK ve YOKSULLUK8
6. GLOBAL B�R SORUN OLARAK YOKSULLUK ve SA�LIK �L��K�S�9
7. YOKSULLU�UN �OCUK �ZER�NE ETK�LER� ve �NER�LER9
8. G�� ve GEL��MEN�N YOKSULLUK �ZER�NE ETK�S� ve T�RK�YE"N�N EKONOM�K BA�IMLILI�ININ ARTMAKTA OLU�U10
9. YOKSULLU�U �NLEME STRATEJ�LER�11
9.1. Ziya M�ezzino�lu (TESEV Y�netim Kurulu �yesi Maliye Eski Bakan�)11
9.2. Paul Van Hansw�jck de Jonge [BM Daimi Koordinat�r�, BM Kalk�nma Program� (UNDP) Temsilcisi]12
9.3. Omar Noman (UNDP / PBEC Yoksulluk Uzman�)13
9.4. Dr. Mehmet Kabasakal (TESEV Y�netim Kurulu �yesi ve Genel Direkt�r�)14
9.5. Prof. Dr. Mehmet �zayd�n (Dicle �niversitesi Rekt�r�)15
10. YOKSULLU�UN KAYNA�I OLARAK ��S�ZL�K SORUNU ve ��S�ZL��N �NLENMES�NE Y�NEL�K STRATEJ�LER ve POL�T�KALAR16
11. T�RK�YE ��N YOKSULLUK SINIRININ BEL�RLENMES�19
11.1. Mutlak Yoksulluk19
11.2. G�reli Yoksulluk20
KAYNAKLAR22

1. YOKSULLUK NED�R? YOKSULLUK SORUNUNUN NEDENLER� VE YOKSULLUKLA M�CADELE STRATEJ�LER�
Yoksulluk: Yoksulluk, asgari ya�am standard�na eri�meme durumudur. Ba�ka bir ifadeyle yoksulluk maddi nitelikli mahrumiyetler nedeniyle kaynaklara ve �retim fakt�rlerine eri�meme ve asgari bir ya�am d�zeyini s�rd�recek gelirden yoksun olma durumudur.
a) Yoksullu�un kaynaklar� aras�nda �u fakt�rleri s�ralayabiliriz;
-Adaletsiz vergi sistemi
-Y�ksek faiz ve rant ekonomisi
-Do�al afetler
-�al��amayacak durumda olan �z�rl� say�s�n�n fazla olmas�
-Bireyler aras�ndaki yetenek farkl�l�klar�
-Miras yoluyla elde edilen gelirler
-Piyasada tekelle�menin olmas�
-Devlet te�vikleri
-Enflasyon, i�sizlik vs... (TABLO - 1).-
b) Liberal devlet savunucular�na g�re yoksullukla m�cadelede sosyal refah devleti �nlemleri
Liberal devlet taraftarlar� m�cadeleci devlet anlay��n� savunanlardan farkl� olarak devletin yoksulluk sorununun ��z�m�n� de�il �o�u zaman kayna�� oldu�u g�r��ndedirler. Liberallere g�re yoksullukla m�cadelede sosyal refah devletinin sonu�lar�; Hizmetlerde kalitesizlik, israf, savurganl�k, verimsizlik, a��r vergi y�k� dolay�s�yla d��k yat�r�m ve i�sizlik ve sorunlar�d�r (TABLO - 2).-

c) Liberal iktisat��lardan Robert H�ggs"�n yoksulluk �zerine yap�lm�� olan �al��madaki g�r��leri:
1)Gelirin yeniden da��t�m� amac�yla konan vergiler, vergi m�kelleflerinin yeni yat�r�m faaliyetlerine giri�melerini engelleyebilir.
2)Tekonomik yat�r�mlar�n azalmas� ise i�sizli�i ve yoksullu�u art�r�r.
3)Transfer �demelerinden yararlanan bireyler, �ocuklar� akrabalar� ve dostlar� i�in k�t� bir �rnek olu�turur.
4)Transfer �demeleri, insanlar�n �al��ma yerine aylakl�� tercih etmelerine neden olabilir.-
5)Aynen transfer �demelerinden yararlananlar gibi bu transfer yard�mlar�n� sa�layan vergi m�kellefleri de gruplar aras� �al��malar�n i�inde yer al�rlar.
2. KAVRAMLAR
a)G�reli Yoksulluk: G�reli yoksulluk, gelir da��l�m�ndaki e�itsizlikleri yans�t�r. Loranz e�risi ve gini kabay�s� gibi bir �ok g�reli yoksulluk g�stergesi bulunmaktad�r.
b)G�reli Yoksulluk S�n�r�: G�reli yoksulluk s�n�r�, toplam n�fusun belli bir y�zdesinin yer ald�� gelir ya da harcama d�zeyinden veya medyan gelirin yar�s�ndan daha az gelir veya harcama seviyesine sahip olan kesimlerin yoksul olarak kabul edilmesi ile belirlenir.
c)Objektif Yoksulluk: Yoksullu�un tan�mlanmas�nda objektif yakla��m yoksullu�u neyin meydana getirdi�i ve ki�ileri yoksulluktan kurtarmak i�in nelerin gerekti�i konusunda �nceden belirlenen de�erlendirmeleri g�sterir.
d)Subjektif Yoksulluk: Bu yakla��m, yoksullu�un tan�mlanmas�n� ki�ilerin ve hane halk�n�n de�erlendirmelerine b�rak�r.
e)Subjektif Yoksulluk S�n�r�: Yoksulluk kavram�nda ve temel ihtiya�lar�n tespitinde subjektiflik s�z konusudur. Kendilerinin bildirdi�i asgari gelir d�zeyinin alt�nda bir gelire sahip olan t�m hane halklar� yoksul olarak kabul edilir.

B�L��M TOPLUMUNUN GEL��M�

9/7/2010

B�L��M TOPLUMUNUN GEL��M�

Bilgi, insano�lunun her evresinde var olan bir ara�t�. insano�lunun sahip oldu�u bilgi
artt�k�a, toplumsal yap�da da devrimsel de�i�imler meydana geldi.
�nsan�n karasaban bilgisini elde etmesi tar�msal faaliyetlerde bir devrim yaratm�� ve bu da toplumsal hayat�n ak��m de�i�tirmeye ba�lam��t�r. Sanayi toplumunun olu�mas� ve sonras�nda bili�im toplumunum ba�lamas� da yine insan�n edindi�i bilgi derecesiyle
a��klanabilir. Buhar makinesi bilgisi, sanayi devrimim, bilgisayar bilgisi de bili�im toplumunun ilk ad�mlar�n� olu�turmu�tur.
�nsanl��n yery�z�ndeki m�cadelesi ba�l�ca �� ana evreye ayr�l�r: tar�m toplumu,
sanayi toplumu ve bili�im toplumu. Bu �� temel ayr�m farkl� isimlerle ifade edilse de
netice itibariyle i�erik ve zaman dilimi a��s�ndan ayn� durumu ifade ederler. Alvin Toffler�n
yapt�� ayr�m bunlardan biridir.
Birinci Dalga -Tar�m Devrimi-
�kinci Dalga -Sanayi Devrimi-

��nc�.Dalga-Bilgi.Devrimi.

Bu �� dalgan�n zamansal ayr�m� ise �u �ekilde yap�lmaktad�r:
Birinci Dalga (M.�.8000-M.S. 1650-1750)
�kinci Dalga (l 750-1955)
��nc� Dalga (1955-...)1
Ekonomik de�erlendirmeler a��s�ndan da toplumsal a�amalar bu �� esasa g�re kabul edilir olmu�tur.2
Ben bu �al��mada, insanl��n geldi�i noktay� daha iyi ortaya koymas� a��s�nda ilkel
topluma da de�inmeyi uygun buldum. Fakat bundaki amac�m, kabul g�rm�� olunan �� evreyi
d�rde ��karmak de�ildir. Ama� k�sa da olsa bu konuda bir bilgi tazelemesi sa�lamakt�r.
�al��mada temel olarak, �� evre baz al�nacakt�r.

2.1. �lkel Toplumu

�lkel toplumdan �nce birka� c�mleyle insano�lunun yery�z�ndeki varolu�una
de�inmekte yarar vard�r, insanl�k tarihi, ilk insanlar�n -homo habilisler- ortaya ��k��yla
ba�lar ve bu tarihsel olarak g�n�m�zden 2.6 ile l milyon y�l kadar �ncesini ifade etmektedir.
Kimi bulgularda ise bu zaman dilimi 3 milyon y�l� bulmaktad�r. Bununla birlikte g�n�m�z
insanlar�n�n �nc�lleri homo sapienslerdir. Onlar d��nen insan�n ilk t�rleri olmu�lard�r ve
yakla��k 100 bin y�ll�k bir ge�mi�e dayanmaktad�rlar.3

�lk insan topluluklar�na ili�kin s�rekli yeni bilgilere ula��lmakta ve her defas�nda daha eski bir kal�nt� bulunmaktad�r, ilk insanlar�n tam olarak nerede ne zaman ortaya ��kt��na ili�kin y�zde y�z do�rulu�u ispatlanm�� bilgiler bulunmasa da, varoldu�u zaman�n onda dokuzunda �ok az bir bilgiyle ya�am�m s�rd�rd�� kesindir. Yani insano�lu binlerce y�l tahta, ta� ve ate�i kullanarak hi� de�i�meden hayat�m s�rd�rm��t�r.4

�nsano�lunun ilkel donemdeki yava�l�� son birka� y�zy�ldaki geli�iminde ortaya
koydu�u acelecili�ini a��klar niteliktedir. �lkel insan, bar�nma, beslenme, �reme ve korunma
gibi temel ihtiya�lar�n� kar��lamak i�in edindi�i bilgiyi tamamen deneme-yan�lma y�ntemiyle
kazanm��t�r. Bug�n do�aya egemen olmak i�in kulland��m�z bilgi, ilkel toplumda tamamen
do�an�n felaketlerinden korunmak amac�yla kullan�l�yordu, insano�lu yerle�ik d�zene
ge�ene kadar avc� ve toplay�c� bir ya�am d�zeniyle varl��n� g��ebe olarak s�rd�rm��t�r.
�lkel toplum, teknolojik a��dan insan enerjisine dayanan, ta� ve hayvan postu gibi malzemeler
kullanan, �retim y�nteminden mahrum bir toplumu. Bu toplumda haberle�me ve ula��m
ara�lar�ndan da bahsedilemez.. �lkel insan�n ula��m arac� y�r�mek, haberle�me arac� ise
konu�makt�. �retim y�ntemine sahip olmad��n� belirtti�imiz ilkel insan, avc�l�k, toplay�c�l�k
ve bal�k��l�kla ge�imini temin ederdi. Sosyal a��dan bak�ld��nda ise ilkel toplumun, k��k
gruplardan veya a�iretlerden olu�tu�unu ve siyasal sisteminde bu d�zen i�inde �ekillendi�i
g�r�l�r. Ya�l�lar ve �efler y�netici konumundad�rlar. �lkel toplum, insan�n d�nyay�
de�i�tirmekten �te, varolan do�al geli�ime bakmakla yetindi�i bir toplumdur.

�lkel toplumda e�itim v& ��retim tamamen deneme ve yan�lma y�ntemiyle ger�ekle�irken; y�netim fiziksel �st�nl��e dayan�yordu. Bireysel ihtiya�lar�n kar��lanmas� amac�na y�nelik i� hayat� mal m�badelesi �zerine kurulu bir ekonomik yap� i�inde ger�ekle�iyordu.5 Bir t�ketim toplumu olan ilkel insanlar�n k��k gruplar ha

B�REYSEL FARKLILIKLAR

9/7/2010

Bireysel Farkl�l�klar
Bireysel farkl�l�klar �e�itli ki�isel �zellikleri ifade etmektedir. Bireysel farkl�l�k deyince akla gelen zeka, yetenekler, ki�ilik �zellikleri, bili�sel sitiller gibi �zelliklerdir.
Zeka
Piaget, zihin geli�imi �zerine dururken, �ncelikle zekan�n tan�mlanmas� gerekti�ini d��nm�� ve bir zeka tan�m� geli�tirmi�tir. Zekan�n tan�m� psikologlar�n uzun zamand�r u�ra�t�klar� konular�n ba��nda gelir. Psikologlar hen�z zekan�n ne oldu�unu konusunda uzla�abilmi� de�illerdir.
Zeka �al��malar� Spearmanm zekan�n tek fakt�rden olu�tu�u d��ncesine kadar geri g�t�r�lebilir. Spearman 19201 i y�llarda zekan�n g fakt�r� ad�n� verdi�i bir genel fakt�r ve baz� alt yeteneklerden olu�tu�unu �ne s�rm��t�r. Ancak onu ele�tirenler, birka� zihinsel yetenek oldu�u konusunda odaklanm��lard�r. Thorndike 1930lu y�llarda bir tak�m zihinsel yetenekler belirlemi�tir: s�zel kavrama, haf�za, muhakeme, uzay ili�kilerini g�rselle�tir�ne yetene�i, say�sal yetenek, s�zel ak�c�l�k, alg�sal h�z.
K�p kuram�
Thorndikedan 30 y�l kadar sonra, 1960l� y�llarda Guilford zekan�n �� temel kategorisinin bulundu�unu �ne s�rm��t�r: zihinsel i�lemler (d��nme s�re�leri), i�erik (d��nd��m�z �eyler) ve �r�n (d��nmemizin sonunda ortaya ��kan �ey). Zihinsel i�lemler bili� (eski bilgiyi tan�ma ve yenisini ke�fetme) �raksak d��nme (sadece b bir tek ��z�m�n bulundu�u yerler) yak�nsak d��nme (bir�ok cevab�n uygun olabildi�i yerler), de�erlendirme (ne kadar iyi, do�ru, uygun oldu�u ile ilgili kararlar) ve haf�za olmak �zere be� farkl� altkategoriye ayr�lmaktad�r. ��erik ise g�rsel fig�rler, kelime anlamlar�, semboller ve davran��lar olarak d�rt alt kategoriden olu�maktad�r. �r�nler de alt� altkategoridir: birimler, s�n�flar, ili�kiler, sistemler, d�n��mler, uygulamalar. Alt� �r�n�n d�rt nesneyi be� i�leme tabi tutmas� (6x4x5) J20 farkl� yetene�i ortaya koymaktad�r. Yani, bir s�n�f�n sembollerini bilebilir, bir ili�kinin davran�� olarak ifadesini yak�nsak d��nebilirsiniz. Genellikle Guilfordun modeli eni 6, boyu 4, y�ksekli�i 5 birim (k�p) olan bir k�p �eklinde g�sterilir ve k�p kuram� denir.
�oklu zeka kuram�
Gardnerin �oklu zeka kuram� 19801� y�llar�n ba�lar�nda ortaya at�lm��t�r. Gardnere g�re bir tek zeka yerine bir�ok yetenekten, ba�ka bir ifadeyle zeka alan�ndan s�z edilebilir. Gardner yedi farkl� zeka alan� oldu�unu �ne s�rm��t�r: bedensel-kinestetik zeka, ki�ileraras�-sosyal zeka, benlik bilgisi (ki�iye d�n�k zeka), mant�ksal-matematiksel zeka, m�zik-ritmik zeka, s�zel-dilbilimsel zeka, g�rsel-uzaysal zeka. (Gardner daha sonra 8. zeka alan� olarak do�ac� zekadan s�z etmi�tir.)
Bedensel-kinestetik zeka
Ki�inin bedeninin fark�nda olmas� ve fiziksel hareketler-deki ustal�� ifade eder. Bedensel hareketleri denetleyen, beynin motor korteksiyle ba�lant�lanchr�hr. �e�itli sporlar, dans, drama ve egzersizlerle geli�tirilebilir. Sporcular�n bu zekada �st�n olduklar� kabul edilir.
�lgili davran��lar:
*Bedensel hareketlerini kontrol edebilir,
*Sportif �al��malarda ba�ar�l�d�r,
*Bedensel etkinlikler yoluyla bedeninin fark�ndad�r.
*Y�z-beden ifade yollar�n� ustal�kla kullanabilir,
*El-parmak koordinasyonunda beceriklidir.
Ki�ileraras�-sosyal zeka
Bu zeka t�r� daha �ok iki ki�i aras�ndaki ili�kide ve ileti�imde ortaya ��kar. Etkili konu�ma, etkili dinleme, birlikte �al��ma gibi etkinlikleri kapsar. Bu zeka t�r�ne sahip olan ki�i ilan�n�n duygular�n� d-o�ru te�his edebilir, �zellikle ki�ile-.�nan i�indeki ve birbirleri aras�ndaki farkl�l�k ve benzerliklerine kar�� duyarl�d�r. ��retmen, pazarlamac�, terapist gibi meslekler bu t�r zekan�n yo�un olarak kullan�ld�� mesleklerdir.
�lgili davran��lar:
*S�zl� ve s�zs�z ileti�imde beceriklidir,
*Sosyal ortamlarda bulunmay� sever. 0 Arkada�lar�yla iyi ge�inir.
*Ba�kalar�n�n davran��lar�n�n ard�ndaki niyetleri farkeder,
*Grupta canl�l�k ve hareket getirir,
*Ba�kalar�yla i�birli�i i�inde �al��abilir.
Benlik bilgisi
Ki�inin kendini tan�mas�, i�sel durumlar�n�n fark�nda olmas�, kendisi ile ilgili d��n

BOZKURT G�VEN� - K�LT�R�N ABCS�

9/7/2010

BOZKURT G�VEN� - K�LT�R�N ABCS�

��NDEK�LER

S�zba��

Atalar�m�z ve K�klerimiz?

Bilim, Din ve Sanat Olarak

Cans�z-Canl�-Canl��st�

�a�da�l�k: Kent ve End�stri

De�i�im ve S�reklilik

Evrim ve Devrimler

Fonksiyonlar ve Yap�lar

Gruplar: Dil, Din, Ya�, Soysop vd

Halkbilimi ve �tekiler

Irk�� Yakla��m�n Yan�lg�s�

�nsan-Dil ve �leti�im

Japon Mucizesi (mi?)

Kavram ve Kuram Olarak

Laiklik Nedir, Ne De�ildir?

Metot ve Teknikler

Neolitik (Tar�m) K�lt�rleri

O�uzlar:Kim Bu O�uzlar?

��eler (Unsurlar)

Psikolojik Farkl�l�klar

R�nesans:Yeniden Do�u�

S�re�ler: K�lt�rleme, K�lt�rlenme ve K�lt�rle�me

�amanlar ve �amanl�k

T�rler ve S�n�flar

Uygarl�k ve K�lt�rler

�retim Bi�imi Olarak

Varl�k T�r� Olarak

Yasalar ve Yasaklar

Zen Budizm-Tasavvuf

Kaynak�a

S�zba��

K�lt�r�n ABCsi hayli gecikti. Y�llar �nce yazmay� tasarlam��t�m.
K�lt�r� konu edindi�imiz a��k oturumlarda, tan�mlardan �teye
ge�emezken, sorunlar� y�z sayfal�k bir kitap��kta
toplamak kolay i� de�ilmi�. Denemenin ger�ek bir ABC olmas�
i�in, ba�l�ca konular� T�rk�enin ABCsi (29 harflik alfabesi)ne
s��d�rma hevesine kap�ld�m. Bu heves yeni g��l�klere yol a�t�.
Sonunda, tasar�m kendi ��z�m�n� buldu, deneyip yan�larak:
� harfi d��nda, T�rk�e ABCnin harfleriyle ba�layan 28 b�l�ml�k
k�sa bir giri�. As�l g��l�k, harf s�n�rlamas�nda de�il, konular�n
ABCyle uyumlu s�ralamas�nda ��kt�. Ancak 28 b�l�me
s�ra numaras� verme gere�i kalmad�. B�l�mler kendili�inden
s�raya girdiler. Okuyucum, se�ti�im ABC s�ras�n� izlemek zorunda
de�il. Okumaya herhangi bir harf veya b�l�mden ba�layabilir.
Japon, Laiklik, Neolitik, Psikoloji, R�nesans ve Zen Budizm gibi
bir ka� harf d��ndaki b�t�n b�l�mler T�rk�e s�zc�klerle ba�l�yor.

��in ba��nda toplam 20-25 bin s�zc�kten olu�an k��k bir
kitap tasarl�yordum. Bilgisayar�m sayd�, yakla��k 24 bin s�zc�kle
ortalamay� tutturmu�um. Bu arada sekiz harfli s�zc�kler
kulland��m� ��rendim. C�mleler gibi s�zc�klerimi de k�saltmaya
�al��yorum. Okuma h�z�n� kesmemek, keyfini b�lmemek
i�in, dipnotlardan ka��nd�m. Metin i�indeki ve sonundaki kaynaklar�
da konu s�n�rl� tutmaya �al��t�m. Bunlardan yedisi ad�m� ta��d��
i�in mah�ubum. On tanesinin �eviri, sadece be�inin yabanc� dilde
olmas�, k�lt�r�m�z a��s�ndan �v�n� verici bir geli�me say�l�r.
�nerilen kaynaklardan �o�unda, y�zler ve y�zlerce yeni kaynakla
tan��mak umudu ne heyecan verici bir duygu olmal�!

Konular�, bir k��e yaz�s� boyunda (ortalama 800 s�zc�k)
tutmaya; belki de, bug�n i�in do�ru gibi g�r�nen kesin yarg�lardan
sak�n�p, kal�c� sorulara �ncelik vermeye �al��t�m. ��retmeye de�il
d��nmeye, a��klamaya de�il sorgulamaya �a��r�yorum okuyucumu.
Bu konuda gelecek �neri ve d�zeltmelerin t�m�ne �nceden te�ekk�r eder,
ikinci bas�m i�in ele�tirilerinizi beklerim.

Gazi Osman Pa�a

15 A�ustos 1997

Atalar�m�z ve K�klerimiz?

�nsan�n atalar� canl� Do�an�n nadir bir t�r�, beslenme zincirinin
bir halkas�yd�. Ya�amak, ya�am�n� s�rd�rmek i�in avlar ve avlan�rd�.
Ba�lang��ta, ye�enleri olan kuyruksuz maymunlar gibi ormanlarda
ya�arken, a�a�lardan yere inmi�ler, orman d��ndaki �evrelere
uyum sa�layan avc�-g��ebeler olmu�lar. En az 2-3 milyon y�l s�ren,
uzun ve yava� bir evrim sonunda, avlad�klar� ve toplad�klar�
canl�lardan baz�lar�n� evcille�tirip topra�a yerle�meye ba�lam��lar.
�a�da� medeniyet veya uygarl��n be�i�i olan yerle�ik tar�m k�lt�rlerinin
temeli, g�n�m�zden 10-11 bin y�l �nce b�yle at�lm��t� -diyor �a�da� bilim.

Canl� Do�an�n bir par�as� olan insant�r�, yerle�ik k�lt�re
ge�tikten sonra, Do�aya ve kendi yazg�s�na (kaderine) egemen
olmay� da ba�ard�: Kendini Yaratan �nsan oldu. �nsanbilimin
verilerine g�re, insanl��n evrimi iki d�neme ayr�l�r: Tarih�ncesi
(biyolojik) ve tarih (yaz�) sonras� (k�lt�rel). Okullardaki
tarih derslerinde s�ylendi�i gibi, tarih�ncesi �a�lar da, kendi i�inde,
ta� devri, tun� devri, maden devrine ayr�l�r. �nsan ya da insanl�k
tarihinin yakla��k y�zde 99u (e

THE UPPER CLASSES

9/7/2010

THE UPPER CLASSES

The Industrial revolution ultimately shaped a new system of stratification we call a class system, which refers to a group of people within a society who possess the same socioeconomic status.

Elite is a in class societies that do not have fewer material benefits than their counterparts in Feudal, Caste, or Slave societies, but is better off, at least materially.

The upper class is the most used & abused term referring to people in a position of superiority in the society.

The upper class families are at the top on all three dimensions of stratification, Class, status & party (power), but as a primary distinguishing criterion, status, honor or a particular lifestyle is at the forefront in defining the upper class membership.
W. Lloyd Warner defined upper class as an aristocracy of birth & wealth, a kind of aristocracy that brought together high social status and old wealth to distinguish this group from the new rich.
The upper class in modern capitalist societies is distinguished above all by the possession of largely inherited wealth. In the United States, for example, more than 30 percent of all wealth is concentrated in the hands of the top 1 percent of property owners. The ownership of large amounts of property and the income derived from it confer many advantages upon the members of the upper class. They are able to develop a distinctive style of life based on extensive cultural pursuits & leisure activities, to exert a considerable influence on economic policy & political decisions, & to procure for their children a superior education & economic opportunities that help to perpetuate family wealth.

The principal contrast with the upper class in industrial societies is provided by the working class, which traditionally consisted of manual workers in the extractive and manufacturing industries.

Domhoff describes the social institutions of upper class in the USA as a set of social institutions which are its backbone, private schools, elite universities, gentlemen"s clubs, debutant balls, charitable & cultural organizations & such recreational activities as fox hunts, polo matches & Yachting. Through the life cycle from childhood to adulthood the upper class experiences these social institutions which help promote class-consciousness & unity. The existence of upper class unity or cohesiveness is of central importance for those who seek to maintain their position in ruling class or governing class.
Today the upper class families dominate the American economy because the upper class has more extensive common economic interests than it had before. The reason for this is that rather than each family owning & controlling one corporation today the families more often have extensive ownership in many corporations.

E. Digby Baltzell describes the upper class as a group of families whose members are descendants of successful individuals {Elite members} of one, two or more generations ago. These families are the top of the social class hierarchy; they are brought up together, are friends, & are intermarried one with another; and finally they maintain a distinctive style of life and a kind of primary group solidarity, which sets them apart from the rest of the population.

The upper class has influence over the government through:
1.Direct participation in politics.
2.The activities of lobby organizations.
3.The selection of government leaders.
4.Organizations established to shape the development of government policy.

Walter Russell Mead stated in an article he wrote for Worth Magazine
in 1997, a super middle class has emerged, a new social stratum enjoying incomes that in past generations would have belongs to upper class households. He explained that todays wealth is based on intellectual property, rather than ownership. He suggested that neither political party in UK seems to speak to the agenda & concerns of this class.

Classes in Modern Capitalism Distinctive F

A�LE HAYATINDAK� DE��MLER

9/7/2010

) Aile Hayat�ndaki De�i�imlerBir toplumda de�i�me ba�lad��nda bu de�i�imin �ng�r�len alanlar kadar, �ng�r�lmeyen alanlara da s��rar. Osmanl� toplumu Tanzimatla birlikte belki �ok k�kl� bir de�i�im ge�irmiyordu. Ama Modernle�me olgusu ve Bat�l�la�ma hevesi zamanla toplumun her kesitine ve her toplumuna s��rad�. Osmanl� ailesi de bu de�i�im s�recinden etkilenen bir kurum oldu.19. yy.da Osmanl� �lkesinde tar�mda, e�itimde g�r�len baz� yap�sal geli�meler ve b�t�n d�nyan�n Osmanl� topraklar�na da yans�mas�, klasik aile yap�s�nda, de�i�ikliklere yol a�t�. Bat� d��ncesinin etkisindeki Tanzimat ayd�nlar� geleneksel aile yap�s�ndaki aksakl�klara de�indikleri yaz�lar yazm��lard�r. Tanzimatla birlikte aileyi Bat�l�la�t�rmak e�iliminde olan ve "yuva ailesi ahlak�n� savunan h�rriyet�i bir zihniyet ortaya ��km��t�r. �zellikle Nam�k Kemal bu zihniyeti savunanlar�n ba��nda yer al�r. �bret gazetesinde yazd�� makalelerinde, eski ailede ana,baba ve �ocuk ili�kilerini ve �ocu�un yeti�tirilme tarz�n� ele�tirerek, buna kar�� modern bat� ailesinin �ocuk yeti�tirme ve aile mutlulu�u noktas�ndan �st�nl��n� a��klar ve savunur. Asl�nda Nam�k Kemalin yazd�� makaleleri yaln�zca onun �ahsi g�r��ym�� gibi alg�lamak yanl�� olacakt�r. ��nk� Onu bu ele�tirileri yapmaya iten, memleketin hi� de�ilse b�y�k �ehirlerinde ba�layan toplumsal de�i�menin akisleridir.�mparatorlu�un �zmir, Beyrut, Selanik gibi liman �ehirlerinde ve Rumelideki baz� merkezlerin n�fusunda g�ze �arpan b�y�me, yeni i� dallar� dolay�s�yla aile yap�s�nda da modernle�menin ba�lamas�na yol a�t�. �ukurova ard�ndan Ege b�lgesinde ba�layan monok�tlesel tar�m�n yaratt�� toprak i��ili�i k�rsal kesimdeki ailenin ge�imini ve yap�s�n� etkilemi�tir. �zellikle 1845te ��kar�lan Arazi Kanunnamesi ile �zel m�lkiyet d�zenine ge�ilmesi, i�lenen topraklar�n tapuland�r�lmas� ve miras yoluyla intikal k�rsal kesimdeki b�y�k aileyi par�alayacak s�reci ba�latt�. Tar�mdaki bu de�i�iklikler Osmanl� �lkesindeki "k�yden g��" olgusunda da yap�sal bir de�i�ikli�e neden oldu. �nceleri yaln�zca bekar erkeklerin g�� etti�i ve bir s�re mevsimlik i��i olarak kald�� b�y�k kentlere, art�k aile g��leri de ba�lad�. Bu durumun hi� ku�kusuz ileride kentlerin yap�s�n�n bozulmas�, k�rsal kesimde i�g�c� eksikli�i gibi bir tak�m sosyal sorunlar yarataca�� ise ka��n�lmaz bir ger�ektir. c) Kad�n�n Toplumsal Bir Varl�k Olarak Alg�lanmas�Tanzimat Ferman�nda kad�nlarla ilgili herhangi bir h�k�m bulunmamakla beraber ya�anan toplumsal de�i�im ve bat�l�la�ma �abalar�yla Osmanl� kad�n�n�n hayat�nda kayda de�er geli�meler ba�lamaktad�r. Bu geli�meler yaln�zca g�nl�k ya�amdan modadan t�ketim kal�plar�ndaki farkl�la�madan ibaret de�ildir.orta do�u �lkelerinde kad�n�n modernle�mesi sorunu bu d�nemin modernle�me ideolojilerinde �nemli yer tutar. D��n�rler ve ayd�nlar i�in de bir stat�ye sahip olmas� gerekti�i konusunu tart��maya a�m��lard�r. Bu d�nemde ��kar�lan kimi kanunlarda kad�nlar lehine h�k�mler getirilmesi; k�zlar i�in yeni okullar a��lmas�, fikir ve edebiyat alan�nda kad�n�n �zellikle ailedeki hak ve yetkileri lehine yaz�lar g�r�lmeye ba�lanmas� kad�nlar ad�na yeni bir d�neme girildi�inin i�aretidir. Tanzimat ayd�nlar� o d�nemin gazete ve dergilerinde kad�n konusu �zerine �nemle durmu�lard�r. T�rk aile yap�s� i�inde kad�n�n a�a�� durumunun nedenleri aras�nda, onun i�inde tutuldu�u cahilli�i g�stermi�lerdir. Nitekim, Tanzimat reformistleri bu sorunun �zerinde durarak, �ncelikle k�z �ocuklar i�in inas r��diyelerini a�m��lard�r. Bu durum zamanla yeni bir meslek grubunun ortaya ��k��na zemin haz�rlam��t�r. Kad�n�n �zg�r �al��ma hayat� i�ine giri�i T�rk tarihinde sanayiden �nce e�itim alan�nda olmu�tur: Muallime han�mlar Bu d�nemde kad�n�n e�itimsizli�i yan�nda ekonomik durumu da ele�tirilere konu olur. Kad�n�n bir meslek sahibi olmayarak kocas�na ba��ml� olu�una s�k�a de�inilmektedir. Tanzimat d�nemi ayd�nlar�ndan Nam�k Kemal "intibah" adl� eserinde ekonomik �zg�rl�� olmayan bir kad�n�n yak�nlar� taraf�ndan terk edilip yoksullu�a d��mesini i�lemi�tir. Ayr�ca g�r�c� usul�yle ve k��k ya�ta evlili�in sak�ncalar� yine bu d�nemin d��n�rleri taraf�ndan s�k�a ele al�nan konulard�r. Tanzimat d�neminin getirdi�i sosyo-k�lt�rel de�i�im k�rsal kesimde olmasa bile �st ve orta tabaka kad�n�n�n toplumsal hayata giri�ini haz�rlayan alt�n bir d�nem olmu�tur. B�y�k kentlerde kad�n evinin d��na ��km��t�r

TOPLUMCULAR

9/7/2010

TOPLUMCULAR
Toplumsal ger�ek�ilik 20 y�zy�lda, ger�ek�ili�in Marksist yorumuyla geli�tirilen bir sanat kuram�d�r. Toplumsal ger�ek�ilik 1930lu y�llarda ortaya ��km�� ve ana ilkeleri 1934 y�l�nda Sovyet Yazarlar Birli�inin Birinci Kongresi nde saptanm��t�r.
Toplumsal ger�ek�ilik sanat�n ne oldu�u sorusundan �ok, ne olmas� gerekti�i somsuna cevap verir. Toplumsal ger�ek�ili�e g�re sanat da bilim gibi bize bilgi sa�lar, d�� d�nyay� yans�t�r. Bilimin soyutlama ile yans�tt�� bilgiyi, �z�, sanat somutla�t�rma yolu ile yans�t�r. Sanat eseri ger�eklikteki b�t�n ayr�nt�lar� almaz, ama somut olarak yans�taca�� ger�ekli�in belirleyicilerini yani esas �zelliklerini al�r. Bunlar ger�ek d�nyada da��n�k durumdayken sanat eserinde ar�nm�� ve yo�unla�t�r�lm��t�r.65
Toplumsal ger�ek�ili�e g�re toplum y�z y�llardan beri de�i�ik a�amalardan ge�mi�tir. Toplum tarihi determinizm i�inde k�lelikten, feodalizme, feodalizmden kapitalizme kapitalizmden de sosyalizme do�ru kaym��t�r. Bu nedenle toplumsal ger�ek�ilik �u an var olan ger�ekli�i de�il, bunun nereye gitti�ini bilmektir. Toplumcu ger�ek�i eser de yazar�n hayatta g�rd�� ve eserinde yans�tt�� eli�kilerin nereye varaca��n� belirten eserdir.66
Cumhuriyet d�neminin ilk y�llar�nda toplumsal ger�ek�ilik anlay��, T�rk Marksist kuramc�lar�n yay�n organ� olarak kabul edilen "Ayd�nl�k" dergisinde yay�mlanan felsefi, sosyal, ekonomik ve tarihi yaz�larla sanat ve fikir d�nyas�nda varl��n� g�stermeye ba�lam��t�r. Cumhuriyetin ilk y�llar�nda toplumsal ger�ek�ilik anlay��n�n T�rkiyedeki en g��l� sesi olan Naz�m Hikmetle beraber, Dr. �efik H�sn�, Sadrettin Celal, Nizamettin Ali gibi isimler de bu dergide T�rkiyenin toplumsal yap�s�n�, edebiyat ve sanat sorunlar�n� sosyalist bir anlay��la ele al�rlar.67
Dr. �efik H�sn� sanat� "yarat�l��ta g�zel olan herkesin be�endi�i" bir olgu olarak kabul eder. Milli edebiyat ak�m�n�n etkisiyle bir�ok sanat��n�n, �airin halk �airi olmak istedi�ini dile getirdi�i bir d�nemde Naz�m Hikmet "Yeni Sana

MODA B�R �LET��M M�D�R? YOKSA BUNUN ARKASINDA YATAN BA�KA �EYLERDE VARMI DIR?

9/7/2010

MODA B�R �LET��M M�D�R? YOKSA BUNUN ARKASINDA YATAN BA�KA �EYLERDE VARMI DIR?
MODA B�R �LET��M M�D�R? YOKSA BUNUN ARKASINDA YATAN BA�KA �EYLERDE VARMI DIR?

Yazm�� oldu�um makalede bu soruya yan�t arayaca��m. Bu soruya yan�t aramamdaki, yani moda sahas� �zerine �al��ma yapmamdaki neden son d�nem moda d�nyas�nda ya�anan durumlard�r. Son d�nem modas� neden s�rekli de�i�mektedir. Moda olan �eyler neden h�zl� bir �ekilde demode olmaktad�r. Tek tiple�en moda farkl� moda tarzlar�, merakla�ma gittik�e g�n�m�z modas�na hakim olmaya ba�lam��t�r. �nsanlar art�k bir tak�m �eyleri �ok �abuk t�ketmektedir. B�t�n bunlar �evresinde moda ile ilgili bir �ok durum s�z konusudur. Tamam moda insanlar i�in �nemli bir �eydir ama bunun arkas�nda ba�ka durumlar�nda s�z konusu oldu�u g�z ard� edilmemelidir.
Moda toplum hayat�na ge�mi� ge�ici bir yenilik olarak kullan�lmaktad�r. Yayg�n olarak k�yafet anlam�nda kullan�lsa da �e�itli sahalarda da ortaya ��kmaktad�r. Resim, m�zik, ev deklarasyonu vs. burada devaml� de�i�iklik g�steren sosyal ya�am her alan� modan�n ilgisine a��kt�r.
Giysi, y�z y�llarca toplumlarda kendini ifade etmede etkin bir ara� olarak kullan�lm��t�r. Biz burada giysi"yi sessiz bir konu�ma bi�imi olarak ta d��nebiliriz. �nl� modac�lardan Cemil �PEK�� modan�n, insanda do�adan korunman�n yan� s�ra, ya sosyal stat�s�n� belirledi�ini, ya inan�lar�n�, ya korkular�n� belirledi�ini s�yler.
Moda ile ilgili ara�t�rma yapan sosyal bilimler ve bir �ok �nemli isim moda �zerine d��ncelerini dile getirmi�lerdir.modernitenin ilk sosyologu olan S�MMEL moday� farkl�la�ma ile de�i�imin �ekti�ini, benzerlik ile uyumun �ekicili�i ile birle�tiren �o�unlukla toplumsal farkl�l�klar� ifade etmek �zere s�n�flarda kendini g�steren bir toplumsal form olarak g�r�r moda da bir gurubun i�inde onunla b�t�nle�ip, onu taklit etme e�iliminin ve birde o gurubun �yelerinden farkl� olma farkl�la�ma e�iliminin oldu�unu s�yler. ayr�ca Simmel"e g�re moda s�n�f b�l�nmesinde bir �r�nd�r. Hem bell

N��N TOPLU YA�IYORUZ?

9/7/2010

E��T�M KURUMLARI
SA�LIK KURUMLARI V.S...

SOSYAL SEKT�RLERLE �LG�L� GEL��MELER

9/7/2010

SOSYAL SEKT�RLERLE �LG�L� GEL��MELER
I. N�FUS YAPISI
1. N�fus
N�fusumuzun y�zde 1,64l�k bir art�� h�z�yla 1997 y�l�n�n ortas�nda 63,7 milyona ula�aca�� tahmin edilmektedir. B�lgeler aras� farkl�l�klar�n devam ediyor olmas�na ra�men, toplam do�urganl�k h�z�ndaki d��meye paralel olarak n�fus art�� h�z�nda son y�llarda azalma g�zlenmektedir.

TABLO : II. 1- Demografik G�stergelerdeki Geli�meler
(Y�l Ortas�)
Demografik G�stergelerBirim199519961997
Toplam N�fus (Y�l Sonu)Bin Ki�i62 17163 22164 266
Toplam N�fus (Y�l Ortas�)Bin Ki�i61 64462 69763 745
Y�ll�k N�fus Art�� H�z� (1)Y�zde1,711,681,64
Kaba Do�um H�z�Binde22,422,021,6
Kaba �l�m H�z�Binde6,66,56,5
Toplam Do�urganl�k H�z��ocuk Say�s�2,622,552,48
Bebek �l�m H�z�Binde44,442,240,0
Y�ll�k Do�um Say�s�Bin Ki�i1 3811 3791 377
Y�ll�k �l�m Say�s�Bin ki�i405408412
Do�u�ta Hayatta Kalma �midi
ToplamY�l67,968,268,4
ErkekY�l65,765,966,2
Kad�nY�l70,370,570,8
N�fusun �� Ana Ya� Grubu �tibariyle Da��l�m�
0-14 Ya� GrubuY�zde32,3 31,731,2
15-64 Ya� GrubuY�zde63,063,563,8
65+ Ya� GrubuY�zde4,74,85,0
N�fusun E�itimle �lgili Ya� Gruplar� �tibariyle Da��l�m�
4-6 Ya� GrubuY�zde6,36,26,1
7-11 Ya� GrubuY�zde10,810,610,4
12-14 Ya� GrubuY�zde6,66,56,4
15-17 Ya� GrubuY�zde6,56,56,4
18-21 Ya� GrubuY�zde 8,28,38,3

Kaynak: D�E, DPT
(1) G��leri Kapsamaktad�r.
N�fus verilerinin g�ncel ve nitelikli olarak toplanabilmesi ve n�fusa ili�kin hizmetlerin uygulanmas�nda etkinli�in, s�reklili�in ve kurulu�lararas� e�g�d�m�n sa�lanabilmesi amac�yla yeni bir idari yap�lanmaya ihtiya� duyulmaktad�r.
Ki�iye ili�kin n�fus kay�tlar�n�n olu�turulmas� ve buna ili�kin n�fus hizmetlerinin y�r�t�lmesi ��i�leri Bakanl��na g�rev olarak verilmesine ra�men, kuruldu�u tarihten beri yo�un bir u�ra�� isteyen i� g�venlik ve asayi� konular� Bakanl��n asli g�revleri i�erisinde �ne ��km�� ve �retilen hizmetlere s�rekli olarak bu konular hakim olmu�tur.
Merkezde bir n�fus bilgi bankas� olu�turmak, g�venilir kaynaklar haline getirilecek il�e n�fus k�t�klerinden otomasyon a�� ile merkeze bilgi aktarmak, bu bilgileri istatistik veriler olarak de�erlendirecek bir sistemle ihtiya� duyulan di�er kamu kurulu�lar�na bilgi sa�layarak hizmet vermek amac�yla ba�lat�lan MERN�S projesine i�lerlik kazand�rmak �zere D�nya Bankas�ndan kredi sa�lanm��t�r. Birle�mi� Milletler Kalk�nma Program� ve Proje Servisi Ofisinden sa�lanmas� kararla�t�r�lan y�netim destekleri hizmetleri ile 1997 y�l�nda sistemin operasyonel detaylar�n�n haz�rlanmas�, uygulama stratejisinin belirlenmesi, geli�tirilecek yaz�l�m ve donan�m paketlerinin ge�erli ve operasyonel prototip alt�nda pilot bazda denenmesi ve daha �nce ba�lat�lan k�t�klerde bilgisayar ortam�na aktar�lma i�leminin tamamlanmas� planlanm��t�r.
Kamu kurulu�lar� ve belediyeler taraf�ndan g�t�r�len hizmetler i�in n�fusun bar�nd�� ve istihdam edildi�i binalar�n numaralama �al��malar� ve sa�l�kl� bir adres sisteminin b�y�k �nemi bulunmaktad�r.
Devlet �statistik Enstit�s� taraf�ndan belediyelerin i�birli�i ile 1995 y�l�nda ba�layan numaralama �al��malar� tamamlanarak, 1996 y�l�nda 2.018 belediyeden 1.000ine ait bilgiler bilgisayar ortam�na aktar�lm��t�r. Olu�turulan adres k�t��ndeki de�i�melerin takibi ve gerekli d�zeltmelerin yap�lmas� �nem ta��maktad�r.Bu adreslerin g�ncelle�tirilmesine say�m ve alan �al��malar�n�n sa�l�kl� yap�lmas�, se�men k�t�klerinin yenilenmesi ve gerekli g�r�len n�fus tespiti �al��mas� i�in de ihtiya� duyulmaktad�r.
1990 Genel N�fus Say�m�ndan itibaren ge�en alt� y�lda illerin n�fus yap�s�ndaki ve illeraras� n�fus da��l�m�ndaki geli�melerin takibine ve mekana dayal� ekonomik ve sosyal i�erikli kararlar�n verilmesine olanak sa�layan bir n�fus tespitinin yap�lmas� y�n�nde kanun teklifi haz�rlanm��t�r. Haz�rlanan Genel N�fus Tespiti Yap�lmas� ve Se�men K�t�klerinin G�ncelle�tirilmesi

SOSYOLOJ�N�N ALANI

9/7/2010

SOSYOLOJ�N�N ALANI

A)Sosyolojinin Tan�m�, Konusu, Amac� Ve G�revi
1. Sosyoloji Nedir? Sosyoloji di�er deyimiyle "toplum bilim" sosyal bilimlerden birisidir. Ancak, di�er sosyal bilimlerin konusu ve ilgili alan� ile farkl�l�k g�sterir. Sosyolojiyi bir �ok bi�imde tan�mlamak m�mk�nd�r. �rne�in; insan ili�kilerini inceleyen bilimsel bir disiplin veya insan toplumlar�n� ve bireylerin sosyal davran��lar�n�n bilimsel olarak incelenmesi gibi . G�r�ld�� gibi sosyoloji toplum i�indeki insan ili�kileri ve etkile�imleriyle ilgili bir disiplindir.
Sosyoloji insanlar� ve gruplar�yla toplumlar� incelemektedir . Sosyologlar birbirinden izole olarak ya�ayan ki�ilerle de�il aksine bir birini etkileyen ileti�im kuran di�er bir deyimle bir sosyal ortam i�inde bulunan insan gruplar�yla ilgili olarak �al��rlar. �nsano�lu bir toplumsal �evre i�inde di�er insanlarla ili�ki kurarak ya�amlar�n� s�rd�r�r. Yani bizim d��m�zda olan ancak biz kontrol eden milyonlarca ili�ki i�erisinde ya�amaktay�z. Bizler birey olarak i�inde bulundu�umuz topumdan etkileniriz. Di�er taraftan da bizim etkinliklerimiz �evremizdeki toplumsal d�nyay� bi�imlendirir. Sosyoloji toplumsal �evrenin d��ncelerimizi, duygular�m�z�, davran��lar�m�z� nas�l etkiledi�inden hareketle kendimizi daha iyi anlamam�z� sa�lar . Sosyolojiyi ��yle de tan�mlayabiliriz.
Sosyoloji bir b�t�n i�erisinde insanlar�n b�t�n bu ili�kilerini inceleyen, bu ili�kilerin nas�l yarat�l�p, nas�l korundu�unu ve de�i�ti�ini inceleyen bir sosyal bilimdir .
Bir �o�umuz gelecekte de�i�menin y�n� ne olacak, d�nya nas�l bir ya�ama do�ru gidiyor, ge�mi�e g�re ya�am ko�ullar�m�zdaki farkl�l�klar neden kaynakland�, nas�l ortay ��kt� vb. sorular sormaktay�z. Bu sorular�n yan�tlar� sosyolojinin inceleme alan�na girmektedir. Sosyal olgulara ili�kin g�veniliri bilgi daha iyi bir toplum ya�ama i�in gereklidir. Sosyoloji bu bilgiyi sa�lar.
2. Sosyolojinin Konusu: Toplumsal olay ve toplumsal varl�klard�r. Bu olay ve varl�klar�n ortak noktalar�; do�u�, i�leyi� ve yok olu�lar�ndaki mekanizmalar�, ilkeleri ve d�zenlilikler bulmaya �al��r. Sosyolojinin konusu, toplum ve toplumsal ili�kilerin b�t�n�d�r .
Sosyolojinin konusunu ��yle �zetleyebiliriz: �nsan-do�a ve insan-insan ili�kisinin dinamik b�t�n� olan t�m soyut ve somut ��eleriyle toplum, toplum-do�a ve toplum insan ili�kisinin bir yap�da bi�imlenmesi, �rg�tlenmesi ve ��z�mlenmesi, toplumsal yap�da meydana gelen de�i�meler. K�sacas� toplum, toplumsal yap�, de�i�me gibi s�re�ler ve varl�klar sosyolojinin konusunu olu�turmaktad�r.
3. Sosyolojinin Amac�: Toplumu ya da toplumsal ili�kileri bilimsel olarak inceleme, kal�pla�m�� d�zenliliklerden hareketle bu konulardaki toplumsal kurallara ve yasalara ula�makt�r. Ama� toplumsal ger�e�i a��klamak, genel bir toplum kuram�n ula�makt�r. Bunu da tek tek konulardan hareket , genel bir kurum �er�evesine toplum b�t�n� i�indeki yerini ve di�er konularla ili�kilerini g�z �n�nde tutarak ger�ekle�tirir .
4. Sosyolojinin G�revi: Toplumu ve toplum i�indeki olaylar� saptamak, tan�mlamakla ba�lar. Sosyolojinin katk�s�, getirdi�i yeri kuram ve y�ntemlerle toplum olaylar�n�n daha iyi tan�nabilmesine yard�mc� olmakt�r. Sosyoloji bilgisi be�eri co�rafyac�lar, dilciler, politikac�lar, devlet adamlar� ve b�t�n sosyal problemleri ��zmeye �al��anlar i�in gerekli ve �ok �nemlidir .
B) SOSYOLOJ� B�R B�L�M M�D�R?
Bilim mant�k ve sistematik yollarla bilginin elde edilmesi ve �retilmesi demektir. Di�er bir deyimle bilimsel olmak belirli bir y�ntem izlemek anlam�na gelmektedir. Bilimler genelde iki b�y�k k�sma ayr�l�r. Bunlar:
Do�a bilimleri(fizik, kimya, biyoloji)
Sosyal bilimleri (Sosyoloji, psikoloji, tarih)
Do�a bilimleri fiziki ve biyolojik olgular ve olaylar �zerine yo�unla��rlar, sosyal bilimler insan davran��lar�n�n farkl� y�nlerini ele al�rlar .
Ancak her iki dal�n da temel yakla��m� bilimsel y�ntemi kullanmas�d�r.
Gerek sosyal gerek do�a bilimleri d�nyadaki her �eyin belirli bir d�zen i�ersinde olu�tu�unu varsayarlar. Yani

�ALI�AN KADINLARIN KAR�ILA�TIKLARI SORUNLAR

9/7/2010

�ALI�AN KADINLARIN KAR�ILA�TIKLARI SORUNLAR

Kapitilizm D�nemi:
��yerinde Kad�n
Sanayi Devrimi
20 yy."daki De�i�imler

T�RK�YE"DE KADIN G�R��MC�LER�N KAR�ILA�TI�I SORUNLAR
Kad�n Giri�imcilerin Ortak Noktalar�
Kad�nlar� Giri�imci Olmaya Sevkeden Fakt�rlere �li�kin Bulgular

SONU� VE DE�ERLEND�RME
KAYNAKLAR

Tarih i�inde kad�nlar pek �ok alanda �al��m�� ve d�nemin ko�ullar�na ba�l� olarak pek �ok sorunla kar��la�m��lard�r.
A.Kapitilizm D�nemi
Kapitilizmde her zaman i��i s�n�f�n� s�m�rmek amac�yla cinsiyet ayr�m� ortaya konu�tur. Dokuman�n el tezgahlar�nda yap�ld�� d�nemlerde ev ile i� ayn�yd�. Fakat sanayi devrimi ile birlikte i� evden ayr�ld�. Ayn� �ekilde kad�n erkek ayr�m� da s�z konusu oldu. Kad�nlar�n hem i�yerinde hem de evde �al��mas� erkekleri rahats�z etti. Ayr�ca patronlar�n ucuza �al��t�klar� patronlar�n erkeklere tercih etmesi erkeklerin tepkisini daha da art�rd�. Bundan dolay� kad�nlar�n i�lerini terk etmeleri i�in bask�lar yap�ld�. (Humpliries, 1875)
B.��yerinde Kad�n
Kad�nlar bir�ok tepkilere ra�men i�yerinde olduk�a iyi bir konumdayd�lar. D�zenli, disiplinli ve y�ksek performans da �al��yorlard�. Buda kendilerini kocalar�na ba�l� hisseden kad�nlar�n ortadan kalkmaya ba�lamas�na sebep oldu. Art�k kendine g�venen kad�nlar kendini g�sterebiliyordu.
C.Sanayi Devrimi
Sanayi devrimi ile birlikte evde zanaat yapmaktan fabrikalara ve fabrika i��ili�ini beraberinde getirdi. Sanayi devrimi ile birlikte bir�ok alanda fabrikalar a��ld�. A��lan fabrikalarda genellikle �ocuklar ve kad�nlar �al��t�r�ld�. Fabrikalarda �ok a��r ko�ullarda �irkin, bak�ms�z insan ihtiyac�n� kar��lamayacak durumlar s�z konusuydu.
"Kad�nlar o kadar k�t� g�r�n�yordu ki sanki kirden kararm��lard�. �irkin ve hor kullan�lm��lard�. Erkek soyundan gelmi� bir soya benziyorlard�" (Whitehaven, 1813).
Kad�nlar 1947"de ya�anan a��r ko�ullar�n de�i�imini, �al��ma saatlerini 10 saate indirerek ba�latm��lard�r. 19. yy. "da kad�nlar�n ev sekt�r�nden sonra en �ok tekstil

POSTMODERN�ZM

9/7/2010

Postmodernizm

Modernizmden Postmodernizme: Yeni Problemler Modernizmden Postmodernizme: Yeni Problemler Yrd. Do�. Dr. M. C�neyt BIRK�K 1998 Giris Bir s�re �nce "Sessiz Devrim" olarak adlandiriliyordu. Herkes neler olacak diye merakli bir bekleyis i�indeydi. Daha sonra devrimin heyecani kayboldu. Yeni d�zen kaniksandi, kuruldu ve sosyal yapimiz oldu. Mesela, bu �alismayi hazirlarken b�y�k �l��de postmodern imkanlardan yararlandik. Bir gurup akademisyenin Internet"de olusturduklari "Postmodern/�okk�lt�rl� Tartisma Gurubu" fikirlerimizin gelismesinde faydali oldu.[1] Bilgilerin �ogunu �esitli veri tabanlarindan sagladik. G�nl�k hayatimizda, yeni �agin giderek artan baska bir�ok imkanlarindan faydalaniyoruz. Bu yazinin amaci, i�inde yasadigimiz d�nemin, tarihi s�reciyle birlikte bir degerlendirmesini yapmaktir. Nesillerin adlari Tipki insan nesilleri gibi, bilimsel �aglarin da jenerasyonlarindan bahsetmek m�mk�nd�r. Edison veya Graham Bell gibi kasiflerin bilime ve teknolojiye katkilarini baslangi� tarihi olarak alinirsa, 19.yy"in ortalarindan bu yana d�rt ayri bilimsel d�nem m�sahede edilmektedir. Bunlar, elektrik �agi, atom �agi, uzay �agi ve bilgi �agidir.[2] Her d�nem, kendine has b�y�k degismeleri saglayan belirleyici vasiflariyla adlandirilmaktadir. Bu d�nemlerde d�nya daha eski �aglarla kiyaslanmayacak sekilde degismistir. G�n�m�z�n bazi �zelliklerini s�yle bir g�zden ge�irmek, degisimin ne kadar b�y�k oldugunu g�sterecektir. Telefon, radyo ve televizyon yery�z�ndeki t�m insanlarin aninda haberlesebilmesini saglarken; otomobiller, trenler ve u�aklar uzaklik kavramini adeta ortadan kaldirmistir. Tip, biyoloji gibi sahalarda yeni buluslar yapilmis, genetik kodlar ��z�lm�s, insan �mr� uzamis, kit kaynaklardan daha verimli kullanilmaya baslanmistir. Maliyeti �ok y�ksek olmakla birlikte, n�kleer santrallerden b�y�k enerjiler saglayan insan, uzayin derinliklerine dogru yolculuklara baslamistir. Medeniyetteki bu muhtesem gelismeler kesintisiz olarak s�r�p gitmektedir. Her d�nem, kendinden �nceki d�nemlerdeki gelismeler tarafindan saglanmaktadir. Esasen buradaki "d�nem" kavramini, baslangici ve sonu olan bir blok veya kesitin ifadesi anlaminda kullanmiyoruz. Ortaya �ikan yeni bir unsur, ya herhangi bir ihtiyaca cevap verdigi s�rece varligini korumakta, ihtiya� ortadan kalktiginda ise medeniyet sahnesinden �ekilmektedir; yada, devamli olarak artan ihtiya�lar karsisinda, kendisi de s�rekli olarak geliserek varligini idame ettirmektedir. Ancak, bazi unsurlar veya adlandirmalar, zamanla daha �n plana �ikarak i�inde bulunduklari tarihi s�rece damgalarini vurmaktadirlar. Baska bir deyisle, belirleyici bir rol oynamakta ve �aglarindaki pek �ok seye hakim olmaktadirlar. Yukarida anlatilan t�m degismelerin ortak �zelligi bilgidir. Insanligin birikimiyle son nesil �aga ulasmis bulunuyoruz. Bilgi, giderek artmakta, yogunlasmakta ve yayilmaktadir. �n plana �ikan bu �zelligi, i�inde bulundugumuz �aga, daha postmodern bir ifadeyle g�n�m�ze, damgasini vurmasina neden olmustur. Bug�n�n toplumu bazi �zellikleri itibariyle "Bilgi Toplumu", �agimiz ise "Bilgi �agi" adiyla adlandirilmaktadir. �ok daha sik kullanilan ve bu d�nemin d�s�nce �zelliklerini ifade eden terim "Postmodernizm"[3], iktisadi yapi ise "Postend�striyel"dir. Kavramlarin neler ifade ettiklerinin daha rahat anlasilabilmesi i�in gerilere dogru giderek nasil bir tarihi s�re� boyunca ortaya �iktiklarini incelemek gerekmektedir. Ancak, daha �nce su noktaya dikkat �ekilmelidir: toplumdaki degismeler, ilk olarak bilim adamlari ve sanat�ilar tarafindan fark edilmekte ve eserlerinde yansitilmaktadir.[4] Bu nedenle postmodernizmin tarih�esi bir bakima bilim ve sanat tarihleri ile degerlendirilmektedir. Postmodernizmin bir tanimini yapmak �ok zordur. Modernizmden sonraki d�nemin b�t�n �zelliklerini isaret etmektedir. �te yandan bu �zelliklerin neler oldugu konusunda da bir fikir birligi yoktur. Kavram �esitli anlamlarda kullanilmaktadir: 1. Modernizm"den sonra: Modernizm"de halihazirda mevcut

K�LT�R VE �ZELL�KLER�

9/7/2010

K�LT�R VE �ZELL�KLER�

K�LT�R

Latince k�kenden, cultura s�zc��nden gelen k�lt�r, genel olarak i�leme veya topra�� i�leme anlam�ndad�r. �nsan eme�i ve insan�n do�aya kar�� etkin ve d�n��t�r�c� �abas� ile yak�n ili�kisi bulunan k�lt�r, bir ba�ka anlamda insansal etkinlikler sonucunda ortaya ��kan ikinci bir do�a olarak benimsenebilir. �nsanlar�n �retici �abalar�n�n sonucunda ortaya ��kan �r�nler ve de�er yarg�lar� k�lt�r� belirlemektedir. �nsanlar do�ay� d�n��me u�rat�rken bunu belirli bir ere�e g�re, kendi gereksinmelerini kar��lamak �zere yaparlar. �nsanlar�n k�lt�rel geli�mi�lik d�zeyleri de onun do�ay� egemenli�i alt�na almas�n�n, do�ay� insanc�lla�t�rmas�n�n kendi gereksinimleri ve ��karlar�yla uyumlu bir durumu getirmesinin ba�l�ca g�stergesidir. Bu a��dan, ancak belirli bir tarihsel a�ama i�erisinde insanc�lla�t�r�lm�� bi�im alt�nda insan�n gereksinimlerine kar��l�k veren nesneler k�lt�r �r�nleri olarak alg�lanabilirler. Dolay�s�yla k�lt�r �r�nlerinin niteli�i insan�n yarat�c�l�k ve geli�mi�lik d�zeyine ba�l� oldu�u kadar bu a�ama i�erisindeki k�lt�rel de�erlerin kendisini de olu�tururlar. K�lt�r�n olu�mas� kadar, k�lt�r �r�nleri ile onlar�n nitelik ve de�erlerinin olu�mas� da insanlar�n eylemselli�i, �retici ve do�ay� insanc�lla�t�r�c� �al��malar� ile �l��lmekte, insanlar�n kendi gereksinmelerine kar��l�k verebilmeleriyle belirlenmektedir. Bu a��dan insanlar�n �retici etkinlikleri k�lt�rel geli�menin ba�l�ca arac� olarak ortaya ��kmaktad�r. �nsanlar do�ay� de�i�ime u�rat�rken kendileri de de�i�mekte, d�� evre ile kar��l�kl� etkile�ime girmekte, hem d�� evre insanlar� hem de insanlar d�� evreyi bi�imlendirebilmektedirler. K�lt�r�n tarihsel geli�imi insanlar�n �al��ma s�reciyle, kendi toplumsal ve do�al ko�ullar�n� etkin bir bi�imde d�n��t�rebilmesiyle ve kendi gereksinmelerini kar��layabilecek t�m de�erleri yaratabilmesiyle do�rudan do�ruya ba�lant�l�d�r. K�lt�r bu nedenle, insanlar�n t�m yarat�c� etkinliklerini ve de k�lt�rel de�erlerin �retimindeki etkinli�inin kendisini de i�ermektedir.

Bu genel belirlemelerin ��nda k�lt�r olgusuna bak�ld��nda, insanlar�n t�m yarat�c� etkinliklerini, bu t�r �al��malar s�recinde ortaya ��kan de�er yarg�lar� ile beraber kavram�n i�eri�ini belirledikleri g�r�lmektedir. K�lt�r ayn� zamanda bir tarihsel olgu olarak insan topluluklar�n�n tarihsel ve toplumsal geli�me yasalar�na ba�l�d�r. Toplumlar�n belirli k�lt�r d�zeyleri, k�lt�rel de�erleri ve k�lt�rel ger�ekleri ancak kendi �retim bi�imleri ve toplumsal konumuna g�re de�i�en i� ve d�� dinamiklere ba�l� bulunmaktad�r. K�lt�r� b�ylesine bir ba��ml�l��n d��nda d��nebilmek olanaks�zd�r. Bir toplumun b�t�n�n�n, tek bir kesiminin veya bireyinin geli�imleri g�z �n�ne al�nd�� zaman k�lt�r s�zc��n�n birbirinden farkl� �a�r��mlar uyand�rd�� g�zlemlenmektedir. Bireyin k�lt�r� toplumun k�lt�r�ne, toplumun k�lt�r� de tek tek bireylerin k�lt�r�ne do�rudan do�ruya ba�l� bir g�r�n�m sergilemektedir. �lk olarak incelenmesi gereken de toplumun geneli ile ili�kisi a��s�ndan k�lt�r s�zc��n�n �z anlam�d�r. Belirli bir grubun veya toplumsal kesimin k�lt�r� toplumun daha az geli�mi� bulunan �o�unlu�u ile kar��la�t�r�ld�� zaman daha belirgin bir anlam kazanmaktad�r. K�lt�r kavram�n�n genel i�eri�i saptan�rken ve s�n�rlar� �izilirken bireyler ile toplumun veya belirli kesimlerin ama�lar�n� birbirinden ay�rmak zorunlulu�u vard�r. E�er bu yap�lmazsa i�inden ��k�lamayacak bir karma�aya s�r�klenme tehlikesi her an i�in vard�r.

K�LT�R KAVRAMININ SINIRLARI

K�lt�r kavram�n�n co�rafya haritalar�na hi� benzemeyen yan� ve �zelli�i onun s�n�rlar� sorunu, daha do�rusu onun s�n�rlar�ndaki belirsizliktir. Co�rafya haritalar�nda s�n�rlar esas al�nd�� halde, k�lt�r haritalar�nda s�n�rlar pek kesin de�ildir. En az�ndan, kavram�n s�n�rlar�, ulusun siyasal s�n�rlar�yla �ak��k de�ildir. "Do�u K�lt�r�" ve "Bat� K�lt�r�" bi�iminde ikili ve geleneksel bir ayr�m vard�r. Fakat bu b�l�nmenin s�n�rlar� kesin de�ildir. Ortado�u, Akdeniz ve �slam k�lt�rleri i�i�e girmi� k�lt�r alanlar�d�r. Birinin s�n�rlar� nerede biter? �teki nerede ba�lar? Kestirmek, yan�tlamak kolay de�ildir.

Kimine g�re, k�lt�r kavram� bir�ok �lkeyi i�ine alabildi�i (Bat� k�lt�r�, tar�m k�lt�rleri) gibi; bir �lkenin milli s�n�rlar� i�inde �ok say�da farkl� k�lt�r b�lgeleri (alt k�lt�rler) bulunabilir. Ayr�ca bir �lke, kullan�lan s�n�flama �l��tlerine g�re tarih, co�rafya, dil, din, t�re, ekonomi ve siyaset bak�m�ndan farkl� k�lt�r �emberlerine girebilir.

�rnek

��LEVSELC�L�K

9/7/2010

D�NYA SOSYOLOJ�S�

��levselcilik

��NDEK�LER

��indekiler
Kaynaklar.......................................................................................
Giri�
��levselcili�in Tan�m�.....................................................................
Sosyolojik ��levselcilik...................................................................
Sistem Kavram�...............................................................................
��levselcilik ve Toplumsal Ya�am�n
Diyalekti�i:Merton..........................................................................
��levselcilik, Toplumsal �at��ma ve
Toplumsal De�i�im.........................................................................
��levselcilik ve Tabakala�ma...........................................................

G�R��

��LEVSELC�L��N TANIMI

Fonksiyonalizm olarak da bilinir. Toplumsal bilimlerde bir toplumun b�t�n ��elerinin (kurumlar, roller, normlar gibi.) bir amaca y�neldi�i ve toplumun uzun d�nemde varl��n� koruyabilmesi i�in t�m�n�n vazge�ilmez oldu�u �nc�l��e dayanan kuram. Bu yakla��m 19. y�zy�lda �zellikle toplumlar� birer organizma olarak g�ren sosyologlar�n yap�tlar�nda �nem kazand�.

��levselcilik sosyolojide bir ��z�mleme y�ntemine olan gereksinimi giderdi; antropolojide ise evrimci kurama kar�� bir alternatif sa�lad�.

��levselcilik, bir toplumsal sistemin onu olu�turan b�t�n bile�enlerin bir �l��de i�sel tutarl�l�kta i�ledi�i i�levsel bir b�t�nl�� oldu�unu varsayar. Ayr�ca b�t�n k�lt�rel ya da toplumsal olgular�n olumlu bir i�lev ta��d��n� ve t�m�n�n vazge�ilmez oldu�unu �ne s�rer. Sistemin �yelerinin ama�lad�� ve onaylad�� sonu�lar anlam�ndaki a��k i�levlerle ne ama�lanan ne de onaylanan �rt�k i�levler birbirinden ay�rd edilir.

Toplumsal kurumlar�n yaln�zca �zg�l toplumsal ihtiya�lar� kar��lamak �zere var oldu�u �eklindeki arg�man�ndan dolay�, sosyolojik i�levselcili�in geli�mesini en �ok etkileyen ki�i olarak genellikle Durkheim"�n ad� an�lm��t�r. Durkheim"e g�re "B�t�n ahlaki sistemler toplumsal �rg�tlenmenin bir i�levi"ne kar��l�k gelmekte ve her toplum "anormal durumlar" d��nda aksamadan �al��mas� a��s�ndan zorunlu bir ahlak geli�tirmektedir. Nitekim Sosyolojik Y�ntemin Kurallar�nda, toplumsal bir olgunun i�levinin, kendili�inden toplumsal a��dan yararl� sonu�lar do�urmas� nedeniyle toplumsal oldu�unu a��k bir dille ortaya koyuyordu.

Durkheim"e g�re toplumsal dayan��mayla ve organik bir b�t�n olan toplumun varl��n�n korunmas�yla ba��nt�l� ama�larla ilgiliydi. Durkheim"in b�t�nc�l i�levselli�i, toplumsal olgular� tek ba��na bu olgular�n ba�l� olduklar� neden �zerinde odaklanarak de�il, ayn� zamanda onlar�n i�levlerini "genel uyumun..... kurulmas�nda" g�stererek a��klamaya �al��yordu. Durkheim, i� b�l�m�n� analiz ederken onun as�l nedeni olarak ahlaki ve maddi yo�unlu�un artmas�n�, i�levi olarak da yerine getirdi�i toplumsal ihtiyac� yani moderm sanayi toplumunun toplumsal yap�s�n� b�t�nle�tirmeyi sapt�yordu. Toplumsal kurumlar "normal olarak" toplumsal dayan��man�n hedeflerini yerine getirmek �zere �al��rd� ahlak da , b�t�n toplumun kollektif vicdan�n� somutla�t�ran toplumsal i�levlerin bir yap�s�n� olu�turmaktayd�. Durkheim"�n sav�na g�re su� olu�turan davran��lar�n varl�� kollektif vicdan�n esnekli�inin bir g�stergesiydi. Ahlaki vicdan�n sahip oldu�u otorite a��r� olmamal�d�r, aksi takdirde hi� kimse ona ba� kald�rmaya cesaret edemez ve otorite �ok kolayca de�i�mez bir form halinde ta�la��rd�. Demek ki su�un varl�� kollektif duygular�n her t�rl� bireysellik ve �zg�nl�k duygusunu silecek kadar g��l� olmad��n� g�stermektedir.

Durkheim"�n kurumlara i�levsel yakla��m�, 19.y�zy�l evrimcili�inin �er�evesi i�ersinde yetersiz kalmakla birlikte art zamanl�, genetik ve tarihsel boyutlar�n�n zarar�na olacak bi�imde toplumun e� zamanl� yap�sal boyutlar�n� �ne ��karmaya e�ilimliydi: Toplumu farkl�lla�mam�i ve b�t�nle�mi� bir b�t�n halinde kavray�p, karma��k bir birli�in s�reklili�in sa�lanmas�nda �e�itli ��elerin b

SOSYAL B�T�NLE�ME A�ISINDAN S�V�L TOPLUM �RG�TLER�

9/7/2010

SOSYAL B�T�NLE�ME A�ISINDAN S�V�L TOPLUM �RG�TLER�

��NDEK�LER ______________________________________________________________I
TABLOLAR L�STES� ______________________________________________________ IV
�NS�Z___________________________________________________________________VII
ABSTRACT______________________________________________________________ VIII
KISALTMALAR __________________________________________________________ IX
G�R��__________________________________________________________1
�al��man�n Amac� ve Konunun Kapsam�__________________________________ 1
Ara�t�rman�n S�n�rlar� ve Takip Edilen Metot ______________________________ 5
Ara�t�rman�n Varsay�mlar� _____________________________________________ 7
I. B�L�M ______________________________________________________9
SOSYAL FARKLILA�MA VE B�T�NLE�ME ______________________9
1. Sosyal Farkl�la�ma _________________________________________________ 9
1.1. ��b�l�m� ve Farkl�la�ma _________________________________________ 9
1.2. Sosyal Dayan��ma ve Farkl�la�ma _________________________________ 11
2. Sosyal B�t�nle�me ________________________________________________ 13
2.1. Fonksiyonel B�t�nle�me ________________________________________ 16
2.2. K�lt�rel B�t�nle�me ___________________________________________ 17
II. B�L�M ____________________________________________________21
S�V�L TOPLUM, S�V�L TOPLUM TEOR�LER� ve S�V�L
TOPLUMUN ��LEVLER� __________________________________ 21
1. Sivil Toplum _____________________________________________________ 21
1.1. Sivil Toplum Kavram� __________________________________________ 21
1.2. Sivil Toplum �le �lgili Kavramlar _________________________________ 33
1.2.1. Devlet ve Siyasi Toplum ___________________________________ 33
1.2.2. Demokrasi ______________________________________________ 36
1.2.3. Kamusal Alan ___________________________________________ 40
1.2.4. Toplumsal Yap� __________________________________________ 40
2. Sivil Toplum Teorileri _____________________________________________ 43
2.1. S�zle�meci Teoriler ____________________________________________ 44
2.1.1. T.Hobbes ve Sivil Toplum__________________________________ 44
2.1.2. J. Locke ve Sivil Toplum___________________________________ 45
2.1.3. J.J. Rouseau ve Sivil Toplum________________________________ 46
2.1.4. A. Ferguson ve Sivil Toplum________________________________ 47
2.1.5. Hegel ve Sivil Toplum_____________________________________ 48
2.2. �at��mac� Sivil Toplum Teorileri _________________________________ 51
2.2.1. Marx ve Sivil Toplum _____________________________________ 52
2.2.2. Gramsci ve Sivil Toplum___________________________________ 53
3. Sivil Toplumun ��levleri ____________________________________________ 54
3.1. Sivil Toplum ve Demokrasi �li�kisi________________________________ 55
3.2. Sivil Toplum ve �ktidar �li�kisi ___________________________________ 56
3.3. Sivil Toplum ve Medeniyet �li�kisi ________________________________ 57
3.4. Sosyal B�t�nle�me A��s�ndan Sivil Toplum _________________________ 58
III. B�L�M____________________________________________________64
S�V�L TOPLUM VE S�V�L TOPLUM �RG�TLER�N�N TAR�H�
GEL��M� _____________________________________________________64
1. Bat� D�nyas�nda sivil Toplum _______________________________________ 64
1.1. �ngiltere"de Sivil Toplum________________________________________ 68
1.2. Fransa"da Sivil Toplum _________________________________________ 68
1.3. Do�u Avrupa"da Sivil Toplum ___________________________________ 69
2. T�rkiye"de Sivil Toplumun Tarihi Geli�imi_____________________________ 70
2.1. Osmanl� Devletinde Sivil Toplum _________________________________ 70
2.1.1. 19. Y�zy�la Kadar Osmanl�"da Sivil Toplum ___________________ 74
2.1.2. 19. Y�zy�l ve Sonras�nda Sivil Toplum________________________ 75
2.2. Cumhuriyet D�neminde Sivil Toplum _____________________________ 78
2.2.1. 1960 �ncesinde Sivil Toplum _______________________________ 78
2.2.2. 1960 D�neminde Sivil Toplum Kavram�____________________

K�ML�K

9/7/2010

�nsan ancak bir b�t�n olarak ele al�nabilecek bir varl�kt�r. Onun herhangi bir �zelli�i, b�t�n� meydana getiren unsurlardan ayr�ld�� takdirde anlam�n� yitirmektedir. Kimlik , insan�n sahip olduklar� ile birlikte zaman i�inde de�i�en veya sabit kalan t�m �zelliklerini ifade etmektedir. Kimlik kelimesinin; dini, ��renci veya bilimsel kimlik gibi farkl� anlamlarda kullan�lmas� ki�inin toplum i�inde �e�itli �zellikleri ile ortaya ��kmas�n� ifade etmektedir. Buna g�re her t�r sosyal �zellik bir ba�ka kimli�e i�arettir. B�ylece bir sosyal nitelik vurgulanmaktad�r. Dini, sek�ler, bilimsel, linguistik, siyasi, milli, vs...kimlik gibi. Dini kimlik inan�la, linguistik kimlik lisanla, siyasi kimlik ise politik g�r��ler, tutum ve davran��larla ilgili nitelikleri ifade etmektedir.

�nsan ili�kilerinin bir fonksiyonu olarak da ifade edebilece�imiz kimlikler ba�lang��ta duruma �zeldir. Zamanla hiyerar�ik olarak organize olurlar. En merkezdeki kimlikler kapsaml�, yayg�n ve bask�nd�rlar. Ki�ilerin sahip olduklar� kimliklerin baz�lar� hayatlar� boyunca de�i�mez. �rne�in cinsiyet, �rk v.s.

Toplum i�erisinde de�i�mez kimliklerden sonra en �nemli kimlik t�rleri; milli ve k�lt�rel kimliklerdir. Milli kimlik, tarih s�reci i�inde milli k�lt�r unsurlar�n�n �ekillendirdi�i kimlik tipidir. K�lt�rel kimlik ise daha dar kapsamda ve belli bir unsurun �n plana ��kar�lmas�yla yans�t�labilir. Bir az�nl�k gurubun kendilerine has bir sosyal adeti ya�atmalar� (mesela, dans veya ba�ka herhangi bir gelenek) onlar�n k�lt�rel kimliklerini yans�t�r.

K�saca, zaman i�inde �e�itli sosyal durumlarla kar��la�t�k�a benlik ve buna ba�l� olarak kimlik de de�i�mektedir. Her bir sosyal durum ayr� bir kimli�i kar��lamaktad�r. Ayn� zaman dilimi i�inde de�i�me olabilece�i gibi, farkl� zaman dilimleri i�inde de olabilir. Mesela, bir ders s�resince sergilenen ��renci kimli�i, bir ka� dakika sonra bir ma�ta sporcu kimli�ine d�n��mekte, her ikisi de birlikte olabilmekte, fakat mezun olduktan sonra yerl

SOKAK �OCUKLARI

9/7/2010

Sokak �ocuklar�
�stanbul da yar�m y�zy�ld�r devam eden di�er bir �ocuk trajedisi ise sokakta �al��an �ocuk ger�e�idir. G��, sosyo ekonomik nedenler ve �ocu�un ekonomik de�er olarak alg�lanmas� �ocuklar� soka�a itmektedir. Sokakta �al��an �ocuklarla ilgili �stanbul Valili�i taraf�ndan ba�lat�lan uygulamaya b�t�n h�k�met kurulu�lar�, yerel y�netimler, sivil toplum kurulu�lar�, sanayii ve ticaret akt�rleri ve �ocuk dostlar�n�n kat�l�m� ve i�birli�i olanaklar� �er�evesinde �ocuk i�g�c�n�n s�m�r�lmesinin �nlenmesi i�in �al��lmaktad�r.

Risk alt�ndaki �ocuk gruplar�nda oldu�u gibi sokakta �al��an �ocuklara verilecek sosyal hizmetlerin b�t�n a�amalar�nda �ocuk geli�imi uzmanlar�, psikolog, pedagog, sosyal hizmet uzman�, hukuk�u, sosyologdan olu�an �al��ma gruplar�n�n i�birli�i ve kurumsal �al��ma olanaklar� sa�lanmaktad�r.

�stanbul �ocuk Acil Eylem Plan�n�n Ana Proje Plan�nda yer ald�� bi�imde �stanbul da Sokakta �al��an ve Sokak �ocuklar� Projesi (SH�EK) Sosyal Hizmetler �ocuk Esirgeme Kurumu taraf�ndan haz�rlanm��t�r, bu projenin h�k�met kurulu�lar�, yerel y�netimler ve sivil toplum kurulu�lar� aras�ndaki koordinasyonu �stanbul Valili�i b�nyesinde kurulmu� bulunan �stanbul �ocuklar� Vakf� taraf�ndan sa�lanm��t�r.

�stanbul"un en trajik ve en riskli �ocuk grubu sokak �ocuklar�d�r. �stanbul da sokak �ocu�u grubu i�inde tan�mlanabilecek �ocuk say�s� kesin olarak bilinmemektedir. Sokak �ocuklar�na y�nelik ilk ad�m, rehabilitasyon, aileye geri d�n�� s�recini sa�lay�c� kurumsal yakla��ma y�nelmek amac� ile �al��malar yap�lmaktad�r. Kurumsal destek yan�nda sokak �ocuklar�n�n durumuna ili�kin ayr�nt�l� ara�t�rmalar yap�lmakta, Sokak �ocuklar� kozas� kurularak bu �ocuklar�n e�itim, sa�l�k, beslenme ve hukuk sorunlar�n�n ��z�lmesinde h�k�met kurulu�lar�, yerel y�netimler ve sivil toplum kurulu�lar� aras�nda koordinasyon sa�lanmaya �al��lmaktad�r. �stanbul �ocuk Acil Eylem Plan�n�n Projeler Ana Plan�nda birinci �nceli�i oldu�u kabul edilen �stanbul"da Sokakta �al��an Sokak �ocuklar� Projesi �stanbul �ocuklar� Vakf� ve SH�EK taraf�ndan haz�rlanarak H�k�met Kurulu�lar�, Yerel y�netimler, sivil toplum kurulu�lar� ile koordineli olarak y�r�t�lmektedir.

1-) �stanbul �ocuklar� Vakf�, 1.�stanbul �ocuk Kurultay�"nda �ocuklara s�z verdi�i "�STANBUL �OCUK EV�" , Vakf�m�z�n 29 y�l s�re ile kullan�m�nda bulunan Beyo�lu �l�esi Tepeba�� atma Mes�it mahallesi Akarca Sokak N0: 39 say�l� adreste bulunan Palas Apartman� Ba�� 2420. B�lge Rotary Kl�pleri ile Vakf�m�z ve (SH�EK) Sosyal Hizmetler ve �ocuk Esirgeme Kurumu ile birlikte yap�lan protokol gere�i y�kt�r�lm�� ve yerine ba�� 2420. B�lge Rotary Kl�pleri taraf�ndan olas� �stanbul depremine dayan�kl� (10) katl� bina yapt�r�l�p Vakf�m�za teslim edilmi�tir.

Binan�n yap�m� kar��l��nda ise Merkeze "ROTARY �OCUK EV�" ad� verilmi�tir. Binadaki t�m katlar �stanbul �ocuklar� Vakf� taraf�ndan tefri� edilmi� ve ALO 183 �OCUK ve KADIN SOSYAL H�ZMET HATTI , Sa�l�k Merkezi, �ocuk A�evi, E�itim Hizmetleri, Yat�l� Misafirhane hizmetleri,Sokakta �al��an �ocuklar�n karde�lerinin e�itildi�i �ocuk Yuvas� ile Anne - Babalar�na y�nelik Ana -Baba okulu ve �e�itli kurslar�n verildi�i bir k�lt�r merkezi haline getirilmi�tir. Bu hizmetleri devaml�l�� i�in gerekli maddi destek �stanbul �l Sosyal yard�mla�ma ve Dayan��ma Vakf� ile �stanbul �ocuklar� Vakf� taraf�ndan kar��lanmaktad�r.

�stanbul, T�rkiye geneli a��s�ndan �al��an �ocuk oran� y�ksek bir kenttir. Hizmet sekt�r�nde �al��an �ocuklar�n sorunlar�n�n g�z ard� edilmesi nedeni ile bu alandaki sorunlar� ��zebilecek projelerin uygulanmas� zorunludur. �stanbul da kay�t d�� ekonomi de �ocuklar�n durumunu etkilemektedir. Ebeveynlerin �al��ma imkanlar� art�r�lmad�k�a �ocuk i��ili�i oran� d��meyecektir. �ocuk eme�i ile �retilen mallar�n i� ve uluslararas� pazarda boykot edilmesi i�in �al��malar ba�lat�lmal�d�r. �al��an �ocuk ve �ocuk eme�inin s�m�r�lmemesi konusunda toplumun duyarl� duruma getirilmesi y�n�nde etkinlikler d�zenlenecektir. �ocuklar aile i�inde ve i�yerlerinde fiziksel, cinsel ve duygusal istismara maruz kalmaktad�r. �ocuk istismar� ve ihtimalini �nleyici e�itim �al��malar�na �nc�l�k edilecektir. Uyu�turucu ve u�ucu maddelerin k�t�ye kullan�lmas�na kar�� yap�lan m�cadelede sivil toplum kurulu�lar� ve yerel y�netimlerin i�birli�i gerekmektedir. �stanbul da b�y�k �o�unlu�u �al��t�� i�in okula gidemeyen ve okula g�nderilmeyen �ocuklar�n takibi yap�lmamaktad�r. Risk alt�ndaki k�z ve erkek �ocuklar�n s��nab

GIDDENS VE D�N��MC� SOSYOLOJ�

9/7/2010

GIDDENS ve D�N��MC� SOSYOLOJ�

G�n�m�z Britanya"l� sosyologlar�ndan Antony Giddens,bir ��z�mleme bi�imi olarak sosyolojinin ve bir anlama&a��klama �abas� olarak da sosyal teorinin temel sorunlar�n� ele�tirel bir yakla��mla ve usta bir dille �zetleyen �a�da� sosyal teorinin �nde gelen isimlerinden biridir.Giddens�n �n� daha �ok,k�keni �ok eskilere dayanan ve sosyoloji tarihinde ciddi tart��malara neden olan yap�-eylem ikicili�ini(yap�la�ma teorisiyle) a�ma �abas�ndan kaynaklanmaktad�r. Bilindi�i gibi sosyal bilimlerdeki �nemli tart��malardan biri birey ve toplum aras�ndaki ili�kilerin niteli�idir. Sosyal yap�y�, ontolojik olarak kendisini olu�turan unsurlardan �nce tutan yap�sal-i�levselci,toplum merkezli makro sosyoloji ve eylemde bulunan bir varl�k olarak bireyi �n plana ��karan ama yap�,�at��ma ve g�� konular�n� ihmal eden, akt�r merkezli mikro sosyoloji adeta iki kutba b�l�nm��,sosyoloji tarihi boyunca sonu gelmeyen tart��malarla Gouldnerin deyimiyle bat� sosyolojisinde bir kriz patlak vermi�tir.
Giddens,yap�la�ma teorisi ve kavramlar�n� olu�tururken bir�ok sosyologtan etkilenmi�tir. Bir yandan K�ta Avrupas�ndan,kapitalizm ve sanayi toplumu analizlerinde Marx; modernlik ve modernle�me eksenli analizlerinde Weber, Giddens�n esin kayna�� olurken, bir ��z�mleme bi�imi olarak Amerikan sosyolojisinin yeniden-kurucu babalar�ndan, sosyolojik tasar�m� ile �nlenmi� Charles Wright Mills, Giddens� etkileyen sosyologlar aras�na girmi�tir.Ayr�ca Being and Time adl� eseriyle Martin Heidegger,Giddens�n zaman ve mekan konusundaki fikirlerinin; �svi�reli dilbilimci Ferdinand de Saussure de yap� kavram�ndaki fikirlerinin kayna�� olmu�tur.Giddens,sosyal teorisini, ele�tirel bir yakla��mla olu�turan ve sosyolojiyi yeniba�tan tan�mlayarak yap�land�ran bir sosyolog olmas� nedeniyle J�rgen Habermasa benzetilmektedir.
Bununla birlikte Giddens, genel anlamda, Marx�n:
insanlar kendi tarihlerini kendileri yaparlar ama diledikleri gibi yapmazlar; insanlar tarihi kendileri taraf�ndan se�ilmi� �artlar alt�nda de�il,do�rudan i�inde bulunduklar�,verili ve ge�mi�ten aktar�lm�� artlar alt�nda yaparlar.
vecizesinden etkilendi�ini belirtmektedir.(1)
Parsonsun geli�tirdi�i,insan akt�r�n� d��layan sosyal sistem yakla��m� 1950li y�llarda sosyoloji ara�t�rmalar�n�n temel �er�evesini olu�turmu�,buna kar��l�k akt�r�n �nemi vurgulayan anlay�� da 1960l� y�llarda sosyolojiye egemen olmaya ba�lam��t�r.Bunun sonucu olarak da insan akt�r�n� sosyal teorinin merkezine yerle�tiren etnometodoloji ve sembolik etkile�imcilik gibi yorumsamac� yakla��mlar ortaya ��km��t�r.Bu yakla��mlar Parsonsun yakla��m�n�n aksine mikro akt�rlere a��r� bir vurgu yaparken makro akt�rleri geri plana itmi�tir.
Giddens,Parsonsun yap�sal-i�levselci kuram�na y�neltti�i ele�tirisinde, yap�n�n insan davran�� zerindeki etkisinin onu s�n�rlad�� ve bireylerin hareketleri �u veya bu �ekilde toplumsal g��lerin �r�n�d�r �eklindeki g�r��n� �iddetle ele�tirmi� ve bu yakla��m�n, akt�r� k�lt�rel bir kukla olarak g�r�p onun kendisinin d��n�msel (reflexive) davranabilece�ini g�zard� etmekle su�lam��t�r.Giddens Central Problems in Social Theory de bu toplumsal sistem anlay��n� sistemlerin kendilerini meydana getiren toplumsal akt�rlerin �st�nde olan �zelliklerin ortaya ��kmas�yla karakterize edilmedi�i, bilakis, yap�la�m�� ve rutinle�mi� toplumsal pratiklerle �retildi�i ve yeniden �retildi�i gerek�esiyle ele�tirilmi�tir. Ona g�re, toplumsal sistemlerin sistematik �zellikleri, sistemin kendisinden �ok toplumsal eylemin do�as�ndan do�ar.
Ayr�ca Giddens,Durkheim�n Sosyolojik Metodun Kurallar� adl� eserindeki,sosyolojinin m�mk�n oldu�unca do�a bilimlerini kendine �rnek alarak sosyal ger�ekleri ��z�mlemesi gerekti�i d��ncesini ve Comteun, bu d��ncenin do�u�una neden olan g�r��lerini ele�tirmi�tir: Comte,bilim maddi d�nyada olaylar� kontrol alt�na almam�z� nas�l sa�l�yorsa, bizim de ayn� �ekilde kendi kaderimizi bi�imlendirebilece�imize inan�yordu. �nl� ilkesi "Prevoir pour pouvoir" (gelece�i

SOSYOLOJ� - V�ZYON NED�R?

9/7/2010

vizyon nedir?

B�R POP�LER K�LT�R �RNE�� OLARAK ARABESK VE ORHAN GENCEBAY ARABESK�

9/7/2010

Orhan Gencebay"a Sayg�lar�m�zla

T�rkiyede arabeskin kaderci ya da yoz oldu�u, uyumsuzlu�un, yabanc�la�man�n m�zi�i oldu�una dair geni� bir mutabakat vard�r. Bu mutabakat� sa�layan bak�� a��s� anti arabesk�i bir bak�� a��s�d�r. Anti arabesk�i bak�� a��s�; sistemin, T�rkiye solunun geni� bir k�sm�n�n ve 1980 sonras� �st s�n�f� olu�turan ayd�nlar�n bir k�sm�n�n tan�mlamalar�n� i�erir.

Sistem kendi arabesk tan�mlamalar�n� yaparken ��k�� noktas� olarak Modernle�me Kuram�n� al�r. Modernle�me Kuram�, kapitalizme kendi ba��na ge�emeyen bat� d�� toplumlar�n de�i�me s�re�lerini a��klayan, II. D�nya sava�� sonras�nda geli�tirilmi� bir toplumsal de�i�me kuram�d�r. Bu kurama g�re bat�l� olmayan toplumlar�n, bat�l� toplumlara ge�i�i �� a�amada olur: Geleneksel toplum / ge�i� toplumu / modern toplum. �lerleme sadece ekonomik temelde ele al�narak bir toplumun ilerledik�e modern toplum halini alaca�� ng�r�l�r. Modern toplumun tan�mlamas� ise ��yle yap�l�r : End�strile�mi�, adil gelir da��l�m� olan, d��nce ifade ve �rg�tlenme �zg�rl�� olan toplumlar modern toplumlard�r.

Ge�iţ s�recinde modern ile geleneksel olan�n aras�nda bulunan ili�ki bir yerine ge�me ili�kisidir ve geleneksel olan geri, yoz olan olarak ele al�n�r. �lerlendik�e geri olan yerini moderne b�rakacakt�r. Bu tan�mlamada g�zden ka�an �udur ki; geleneksel toplum dura�an de�ildir, yerini modern olana b�rakacak oldu�u iddia edilse bile kendisinin de bir yandan ilerliyor oldu�u g�zden ka�mamal�d�r.

Sistemin arabeski tan�mlarken kendisine ��k�� noktas� olarak modernle�me kuram�n� ald��n� s�ylemi�tik. Modernle�me kuram�na g�re arabeski tan�mlarsak �unlar� s�yleyebiliriz: Kente g��en k�r k�kenli n�fusun k�lt�r� olan arabesk, kentsel yani modern olana uyamaman�n bir �r�n� olarak geleneksel ile modern aras�nda bir marjinalli�i yans�t�r. Yani ge�i� toplumunun �r�n�d�r ve toplum modern toplum halini ald��nda arabesk de ortadan kalkacakt�r.

Anti arabesk�i bak�� a��s�ndan s�yr�larak bir arabesk tan�m� yapmak istersek k�lt�rel ve m�zikal iki tan�mlama getirebiliriz.

K�lt�rel tan�mlamaya dair s�ylanebilecek olanlar ��yle �zetlenebilir: T�rkiye Cumhuriyetinde uygulanan modernle�meci denetime direnen alt s�n�flar aras�nda do�mu� radikal bir pop�ler k�lt�rd�r. T�rk k�lt�rel kimli�i konusunda kabul g�rm�� kavramlar� kendili�inden ele�tirmi� ve sorgulam��t�r. Modernle�me kuram�ndan yola ��kan sistem tan�m�n�n iddia etti�i �zere g�� eden kitlelerin uyumsuzlu�unun m�zi�i de�ildir. Aksine bir uyum �abas�n�n �r�n� olarak do�mu�tur. Bir arada duran geleneksel ile modern aras�nda bir uyum �abas�d�r. G�� eden kitleler modernle�meye bir yandan evet derken bir yandan direnmektedirler. Arabesk i�te tamda b�yle bir �eli�kinin i�inden bir uyum �abas� olarak ��km��t�r ve ki�inin kendini ifade edi� tarzlar�ndan bir tanesidir. �eli�kiyi ya�ayan birey m�zikle kendini sunar. Martin Stoks bu durumu T�rkiyede Arabesk Olay� adl� kitab�nda �u ifadeyle �zetlemektedir:

Teybe bir kaset koymak basit bir t�keticili�in kof bir hareketi de�ildir. Bilakis yap�sal olarak bireyin birlikte oldu�u grubu ve bu birlikteli�in yer ald�� mekan� tan�mlayan bir davran��t�r.

M�zikal tan�mlama ise ��yle yap�labilir: T�rk klasik m�zi�i ve halk m�zi�i formlar�n�n, bat� ve M�s�r unsurlar�yla i�i�e ge�ti�i yeni bir karma tarzd�r. Orhan Gencebaya g�re T�rk m�zi�inin �zg�r icras�d�r.

Arabeskin kar�� cephesinde duran mutabakat�n i�inde farkl� u�lar bulunmakta. B�t�n bu tan�mlamalar�n yan�nda T�rkiye solunun da arabeske bir bak�� a��s�n�n oldu�u ve bu bak�� a��s�n�n genelde anti-arabesk�i bak��tan s�yr�lamayan bir bak�� a��s� oldu�u s�ylenebilir; Arabesk 60l� y�llarda k�lt�rel bir hareketlili�in ya�and�� d�nemde ortaya ��k�yor ve asl�nda ��k�� itibariyle i�inde politik bir potansiyeli bar�nd�r�yor. Orhan Gencebay�n Bir Teselli Ver ve Hatas�z Kul Olmaz adl� �ark�lar� ezilenlere, g�� edenlere hitap ediyor fakat �ark�larda ezilmenin ve g�� etmenin ifadesi i�, ekmek, �zg�rl�k gibi kavramlarla kendini g�stermiyor. Sevgili

EMPERAL�ZM

9/7/2010

Emperyalizm ve anti-emperyalist m�cadele
* Emperyalizm nedir?
Emperyalizm, kapitalizmin en y�ksek a�amas�d�r. Lenin, kapitalizmin serbest rekabet d�nemi ile emperyalizm d�nemini birbirinden ay�r�r. �ne ��kard�� hususlar; sanayi sermayesi ile banka sermayesinin kayna�arak mali-sermayeyi olu�turmas� ve dev tekellerin ekonomi �zerinde belirleyici bir role ula�mas�; ulusal s�n�rlara art�k s��mayan mali-sermayenin sermaye ihrac� yoluyla d�� pazarlara yani t�m d�nyaya yay�lmas�; b�y�k emperyalist devletlerin d�� ticaretinde meta ihrac�na nazaran sermaye ihrac�n�n belirleyici �nem kazanmas�; serbest rekabetin dev tekeller aras�ndaki rekabete d�n��mesi; d�nyan�n toprak bak�m�ndan payla��m�n�n tamamlanm�� olmas� ve n�fuz alanlar� temelinde yeniden-payla��m�n g�ndemde olmas�. T�m bu saptamalar�n bug�n ne �l��de ger�ekli�i yans�tt��n� g�rmek zor de�ildir. Emperyalizm a�amas�nda, kapitalist �retim tarz�n�n ba�r�ndaki t�m �eli�kiler en olgun bi�ime b�r�n�r ve bu �eli�kiler kendilerini �ok keskin bi�imlerde d��a vurmaya ba�lar. Bu durum emperyalizm �a��n�, sava�lar, devrimler ve kar��-devrimlerle y�kl� bir �a� haline getirir. Emperyalizm, tek kelimeyle, mali-sermayenin egemenlik sistemidir. Demek ki, emperyalizm kapitalist d�nya sisteminin bug�nk� geli�mi�lik d�zeyini ifade eder. Bu sistem, tepesinde en g��l� emperyalist devletler olmak �zere, e�itsiz bir temelde kar��l�kl� ba��ml�l�k i�erisinde bulunan ulus-devletlerin olu�turdu�u hiyerar�ik bir yap�d�r. Okuma Listesi
* Emperyalizm s�m�rgecilik midir?
Hay�r! Emperyalizm kavram� g��l� devletlerin s�m�rgeci d�� politikas� anlam�na gelmeyip, bir b�t�n olarak kapitalist sistemin 20. y�zy�l�n ba��ndan itibaren girdi�i evreyi anlat�r. Kapitalizmin ge�mi�teki s�m�rgecilik d�nemine �zg� yay�lmac�l�k e�ilimi ile, g�n�m�zde mali sermaye egemenli�ine dayanan emperyalist tarzda yay�lma e�ilimini birbirinden ay�rt etmek gerekir. S�m�rge, bir �lkenin siyasal ve hukuksal olarak bir ba�ka �lkenin eklentisi haline getirilmesi demektir. Bu durum yaln�zca bir s�m�r� ili�kisini de�il, esas ve ay�rt edici �zelli�i bak�m�ndan hukuksal-siyasal bir stat�y� anlat�r. S�m�rgecilik, siyasal ba��ms�zl�ktan yoksun k�l�nm�� s�m�rgelerden olu�an bir s�m�rge imparatorlu�u kurmak anlam�na gelir. Kapitalizmin emperyalizm �a�� ise en g��l� mali-sermaye gruplar�n�n d�nya �l�e�inde olu�turduklar� n�fuz alanlar�na dayan�r. Bu mali-sermaye gruplar�n�n t�m d�nyay� s�m�rmeleri i�in, �a��m�zda art�k geri �lkeleri mutlaka s�m�rge stat�s�nde tutmalar� gerekmiyor. Geri �lkeler siyasal ba��ms�zl�klar�n� kazanmakla s�m�rge stat�s�nden ��k�yorlar. Ama emperyalizm k�skac�ndan ��kmalar� yine de m�mk�n olmuyor, ��nk� emperyalizm esas olarak bir siyasal ba��ml�l�k bi�imini de�il, ekonomik ve mali ba��ml�l�� anlat�r. Okuma Listesi
* "Emperyalizme g�bekten ba��ml� olmak" ne demektir?
Emperyalizm �a��nda hi�bir ulus-devlet ekonomik ili�kiler ba�lam�nda di�er ulus-devletlerden yal�t�k ve ba��ms�z de�ildir. D�nya kapitalist sistemine entegre olmayan bir kapitalist �lke ya�ayamaz. Bu nedenle siyasal ba��ms�zl��n� kazanm�� bir �lkenin, emperyalist metropollerden ekonomik ve mali bak�mdan da ba��ms�zla�mas� son tahlilde m�mk�n de�ildir. Emperyalizmden tam ba��ms�zl�k diye bir �ey, ancak kapitalist ili�kilerin tasfiyesiyle m�mk�nd�r. Asl�nda en g��l� emperyalist ekonomiler bile d�nya pazar�ndan ve di�er �lkelerden ba��ms�z durumda de�ildirler. T�m "ulusal" ekonomiler birbirleriyle tek yanl� de�il, kar��l�kl� bir ba��ml�l�k ili�kisi i�erisindedirler. Fakat ��phesiz bu ba��ml�l��n derecesi e�it de�ildir, �e�itli �lkeler i�in farkl�l�klar bar�nd�r�r. Bu bak�mdan, ekonomisi zay�f olan ve ancak emperyalist �lkelere devasa miktarlarda bor�lanarak ya�ayan kapitalist �lkelerin durumuyla, g��l� kapitalist �lkelerin durumu ay�rdedilebilir; birincilerin ikinciler kar��s�ndaki e�itsiz konumu baz� s�fatlar arac�l��yla da vurgulanabilir. Ancak emperyalist-kapitalist sistem her zaman bu t�r bir e�itsizli�i �retir ve bu sistemin d��nda e�itlik ya da ba��ms�zl�k temelinde i�leyen bir kapitalizm olamaz. Okuma Listesi
* T�rkiye yar�-s�m�rge ya da yeni-s�m�rge bir �lke mi?
Emperyalizm �a��nda siyasal ba��ms�zl��a sahip, yani kendi ulus-devletini kurmu� az ve orta derecede geli�mi� kapitalist �lkeleri s�m�rge ya da yar�-s�m�rge kavramlar�yla ifade etmenin hi�bir Marksist gerek�esi yoktur. S�m�rge kavram�, siyasal ba��ms�zl�ktan yoksun olan ve siyasi-hukuksal stat�s� bak�m�ndan metropol �lkeye ba�l� �lkeleri anlat�r. Ke

KAVRAM OLARAK ORYANTAL�ZM

9/7/2010

KAVRAM OLARAK ORYANTAL�ZM

"Do�u ba�l� ba��na bir meslek dal�d�r"
Benjamin Disraeli, Tanced*

Do�u eski �a�lardan beri insanlarda h�lyalar uyand�ran, garip izlenimler yaratan, kendine has yarat�klar� ve manzaralar� ile fevkalade deneyimlere yol a�an bir yerdir. Avrupal� i�inse m�him olan, Do�u"nun ve olaylar�n�n "Avrupa g�z�" ile resmedilmesidir.1

Medeniyet ve k�lt�r �at��mas� i�imizdeki d�nyay� en �ok me�gul eden konudur. �zellikle Do�u medeniyeti ile Bat� medeniyetinin m�cadelesidir. ��nk� as�rlard�r, d�nyan�n ve insanl��n b�y�k ekseriyetinin ak�betini bu iki medeniyet m�cadelesi belirlemektedir. Oryantalizm bu m�cadelenin ayr�lmaz bir par�as�d�r, bu m�cadelenin gerisindeki H�ristiyan s�m�rgeci fikir ve zihniyeti temsil etmektedir.2 Oryantalizm, "Do�u ile var�lm�� olan bir uzla�mad�r". Do�u sadece Avrupa"ya biti�ik de�ildir, o, ayr�ca Avrupa"n�n en b�y�k, en zengin ve en eski s�m�rgelerinin bulundu�u yerdir, kurdu�u medeniyetlerin ve konu�tu�u dillerin memba�d�r, k�lt�rel uzan�m�d�r ve onun en derin ve en ziyade tekerr�r eden �teki (benden ba�kas�) imgelerinden biridir. �laveten Do�u, Avrupa"n�n "kar��t imgesi" (methumu, �ahsiyeti, tecr�besi) olarak onun kendi kendini tesisine de yard�mc� olmu�tur; ama bu Do�u"nun, hi�bir yan� hayal mahsul� de�ildir. �ark, Bat�"n�n maddi medeniyet ve k�lt�r�n�n ayr�lmaz bir par�as�d�r. ��te Oryantalizm, k�lt�rel ve hatta ideolojik bir a��dan arkas�nda m�esseseler, kelimeler (ilim, tasvirler, ��reti), kavramlar� olan bir muhakeme bi�imini ifade ve temsil eder.

Oryantalizmin en kolay kabul g�ren manas� akademik manas�d�r ve bu isim birtak�m ilim kurumlar�nda hala i�e yaramaktad�r. (Antropolog, Sosyolog, tarih�i yahut dil bilimci olsun) �zel hayat genel bir a��dan �ark"� ��reten yaz�ya d�ken yahut ara�t�ran kimse �arkiyat��"d�r (Oryantalist) ve yapt�� ey �arkiyat"t�r (Oryantalizm). Oryantalizm, �ark ve �ark"a ait olan �eyler hakk�ndaki doktrin ve tezleri ile bilim �evrelerinde hayatiyetini s�rd�rmektedir.3 XVII. asr�n ba�lar�ndan itibaren geli�meye ba�layan s�m�rgecili�in temsilcileri �ngiltere, �spanya, Portekiz, Avusturya, Hollanda, �talya, Almanya, Fransa"n�n belli ba�l� y�ksek ��retim kurumlar�nda ge�mi�i y�llar �ncesine uzanan birer �arkiyat b�l�m� vard�r. Ayr�ca bu devletlerin istisnas�z hepsinde d��i�leri bakanl��na veya s�m�rge i�leri y�r�ten kurulu�a ba�l� bir Do�u �lkeleri dairesi mevcuttur. Bunlardan �al��anlar�n b�y�k �o�unlu�u oryantalistlerden se�ile gelmi�tir. Bat� idare sistemi i�erisinde b�yle kurulu�lar�n olmas� elbette tesad�flerin ortaya ��kard�� bir sonu� de�ildir.

Do�u ara�t�rmalar� manas�na gelen oryantalizm ve oryantalistler konusu, g�n�m�ze gelinceye kadar �zerinde ciddiyetle durulmam�� bir konudur. Ger�ekten hi� bir yazar ve ara�t�rmac� hen�z �arkiyat��l��n tarihini, hedef ve gayelerini, faydal� ve zararl� y�nlerini etrafl� bir �ekilde incelemi�, oryantalistlerin �evrelerini, �al��malar�n�, ara�t�rmalar�n� ve eserlerinde hakl� olduklar�n� yahut yan�ld�klar

�OCUK RESM�N�N GEL��M A�AMALARI

9/7/2010

�OCUK RESM�N�N GEL��M A�AMALARI
�ocuklar b�y�y�p,olgunla�t�k�a resimleri daha ayr�nt�l� oranl� ve ger�ek�i olur. Her ya� d�nemi resimlerinin belirgin �zellikleri vard�r. K�saca onlara de�inelim.
1-KARALAMA D�NEM� (1-4)YA� ARASI
�ocuklar bu ya�lar aras�nda geli�i g�zel �izimler yaparlar. Resimler daha �ok oyun ama�l�d�r. �izgiler,tren ray� vb. dir.
Karalama �rneklerinden baz�lar� �unlard�r.
2-�EMA �NCES� D�NEM (4-7) YA� ARASI
�� ya� �ocu�u tipik yuvarlak kafa �izebilir. �nsan �iz de�ince ba� ve ayaklar� olan insan �izebilirler. Y�z hatlar�n� belirleyebilir. D�rt ya� �ocu�u kollar� ve bacaklar� olan ��p adam �izebilirler. Be� ya��ndaki �ocu�unun yapt�� insan ve evler daha belirgin olmaktad�r. Alt� ya� �ocu�unun yapt�� resimler de art�k yava� yava� konuda vard�r. Resimlerde yer zemini �izgisi mevcuttur. Resimlerde saydaml�k da vard�r. �rne�in ev �izimlerinde evin i�indeki e�yalar�nda �iziliyor olmas� gibi.
RENKLER�N ANLAMLARI (4-7) YA� ARASI
D�rt be� ya�lar�ndaki �ocuklar genelde renk ayr�m� yapmadan resmi boyarlar. Bu ya�larda ana ve ara renkleri ��renebilirler. Mutlu resimlerde genelde sar� renk, �z�nt�l� resimlerde genelde kahverengi renk daha a��rl�ktad�r. Unutulmamal�d�r ki �ocuk hangi rengi seviyorsa ,resimlerde a��rl�k o renge do�rudur. Resimlerde a��rl�k k�rm�z� renkse iddiac�l�� ve sald�rganl�� temsil eder. Pembe,sar�,turuncu......gibi s�cak renkleri se�en �ocuklar sevecen,uyumlu,i�birlik�i......dir. Siyah,mavi,ye�il,kahverengi gibi so�uk renkleri se�en �ocuklar, bask�c� aile ortam�nda yeti�en iddiac�,�ekingen,g��l�kle kontrol edilen,uyumsuz,ger�ek duygular�n� bast�ran .... �ocuklar� temsil edebilir.
3-�EMAT�K D�NEM (7-9) YA�LAR ARASI
Resimler daha belirgin ve ayr�nt�l�d�r. �lk bak��ta resmin ne oldu�u kolayl�kla anla��la bilinir . Resimler daha ger�ek�idir. Resimde mekansal ili�ki vard�r. �ocuklar yer �izgisi kullan�rlar. Yer �izgisi �ocu�un kendisi ve �evresiyle olan ili�kinin boyutunu temsil eder. Bu d�nemde ku�bak�� resim �izimleri a��rl�ktad�r.
4-GER�EK��L�K D�NEM� (9-12)YA�LAR ARASI
Bu d�nemde resimlerde daha ayr�nt�l� �izimler ve ger�ek�i bir yakla��m g�r�l�r. Resim konular�nda k�zlar ve erkekler aras�nda farkl�l�klar g�zlemlenir. K�z �ocuklar� daha �ok bebek resmi,portreler,elbiseler...erkek �ocuklar� ise araba,gemi,u�ak...�izerler. Resimleri be�enmeme , a��r� hassasiyet ve kendini ifade g��l�� g�r�l�r.
5-DO�ALCILIK D�NEM�(12-14)YA�LAR ARASI
Nesneler orant�l�d�r. Resimler perspektiftir. Yak�n �evrede g�rd�� objelerin orant�lar�n�,boyutlar�n� ve derinliklerini �izgileriyle yans�tmaya �al��r. Renkleri ise en iyi �ekilde kullan�rlar.
Z�H�NSEL YETERS�ZL�� OLAN �OCUKLARIN RES�MLER�
Resimlerde belirgin herhangi bir konu yoktur. Plans�zd�r. Ya��tlar�n�n resim �zelliklerinden olduk�a gerilik g�sterir. Resim c�l�z ve ilkeldir. �o�unlukla ka��da resim yerine �e�itli karamalar yaparlar. Ayr�nt�lar bulunmaz .�rne�in insan resmi �iz dedi�imizde sadece s�n�r belirten bir �izgi �izilir.G�zler,a��z,burun vs. �izilmez.Ev �

SOSYOLOJ� - SOSYAL ETK� VE UYMA DAVRANI�I

9/7/2010

sosyal etki ve uyma davran��

G�� OLGUSU, KENTLE�ME VE T�RK�YEDE G�� HAREKETLER�

9/7/2010

G�R��:
G�� olgusu, temelinde sosyal bir hareket olmas�na kar��n, ekonomik ya�amdan k�lt�re kadar hayat�n her y�n�n� etkileyen temel bir de�i�im arac�d�r. �lkemizde 1950li y�llardan sonra belli sosyo - ekonomik �artlar neticesinde k�rsal alanlardan �ehirlere do�ru ger�ekle�en i� g�� hareketi, bug�n kentlerimizin i�inde bulundu�u sorunlar yuma��n�n en b�y�k sebebidir.
�stanbul, Ankara, �zmir ve di�er bir �ok b�y�k kentimiz, h�zl� ve d�zensiz g�� hareketi ve yo�un n�fus art�� sebebiyle bug�n say�lar� milyonlar� a�an bir n�fus k�tlesini bar�nd�rmak zorunda kalm��t�r. Her g�n n�fusu daha da artan bu �ehirler, s�n�rl� kaynaklar� ile vatanda�lara modern bir kente yara��r bir kamu hizmeti sunma �abas� i�indedirler. Artan n�fustan etkilenen sadece yerel ve merkezi y�netim olmam��, g�� edilen yerde daha �nce ya�ayan halk ve g�� eden ki�ilerde h�zl� ve d�zensiz g��n getirdi�i sorunlarla y�zle�mek zorunda kalm��lard�r.
G��ler toplumdaki pek �ok de�er gibi aile yap�lar�n� da etkilemektedir. G�� ger�e�i ile y�zy�ze gelen aileler, gidilen b�lgelerde farkl� bir k�lt�rel ortam i�ine girmektedir. Girilen bu yeni ortama adaptasyon s�reci aileler �zerinde de�i�ik �ekillerde etkilere yol a�maktad�r. Geleneksel geni� ailemiz gittik�e �ekirdek aileye do�ru d�n��mektedir. �lkemizin yeni aile tipi haline gelmeye ba�layan �ekirdek aileye k�rsal alanlardan b�y�k �ehirlere do�ru ger�ekle�tirilen g��ler �nemli katk�larda bulunmu�tur.
Bu ara�t�rman�n konusu k�rsal alanlardan b�y�k �ehirlere do�ru ger�ekle�en g��lerin geleneksel aile yap�m�z �zerinde meydana getirdi�i de�i�imleri tespit edebilmektir. �lkemizdeki i�g��lerin en b�y�k �ekim noktas� olan �stanbul kenti, tez �al��mas�nda inceleme yap�lacak �rnek kent olarak se�ilmi�tir.
�al��man�n birinci k�sm�nda g�� kavram�, tipleri, g��lerin tarihsel s�reci ile �lkemizde k�rsal kesimlerden �ehirlere do�ru olan g��n tarihsel geli�imi, sebepleri, ve meydana getirdi�i sonu�lar tahlil edilmeye �al��lm��t�r.
�al��man�n ikinci k�sm�nda ise aile kavram� ve b�y�k �ehre �rnek olarak tahlil edilmeye �al��lm��t�r. Bu k�s�mda aile tipleri ve T�rkiyedeki aileler ile i�g��lerin b�y�k k�sm�n� kendine �eken �stanbul tahlil edilmeye �al��lm��t�r. �al��mada �stanbul kentinin �rnek al�nmas�n�n sebebi �lkenin her b�lgesinden bu b�lgeye yo�un oranda g�� edilmesidir.
�al��man�n ��nc� k�sm� ise konuyla ilgili olarak anket uygulamas�na ayr�lm��t�r. Anket �al��mas� �ay�rba�� mahallesinde ger�ekle�tirilmi� olup, bu b�lgenin se�im sebebi; son 30 y�l �ncesinde birka� y�z ki�ilik n�fusundan bug�n 30.000 yak�n insan� bar�nd�ran bir mahalle haline geli�inde yatmaktad�r. �ay�rba�� mahallesi T�rkiyenin hemen hemen her b�lgesinden 30 y�l i�ersinde y�ksek oranda g�� alm��t�r. Anket �al��mas�n�n hipotezleri olarak; g��le beraber ailenin tutumlar� ve kararlar� �zerinde demokratik e�ilimlerin artt��, gen�lerin aile b�y�klerinin etkilerinden kurtulmaya ba�lad�klar� ve �zellikle evlilik gibi �ok �nemli konularda bile otonom kararlar almaya ba�lad�kl

T�RK�YE"DE SINIF AYRICALIKLARI

9/7/2010

T�RK�YE"DE SINIF AYRICALIKLARI
�� SINIFI
1963den sonra h�zl� bir geli�me e�risi g�steren montaj sanayii T�rkiyenin demokratik yap�s�nda da de�i�ime yol a�t�. H�zlanan k�yden kente g��, kentin �evresinde gecekondu b�lgelerini olu�turdu. Ve tabii bu kadar emek g�c�n� emme kapasitesi olmayan sanayi, sonu�ta kentte geni� bir l�mpen proleter kesim ve gizli i�sizler ordusu yaratt�. Kendi i� dinami�iyle geli�meyen sanayinin istihdam etti�i i��i s�n�f�, �o�unlukla k�yl�l�kle ba�lar�n� koparmam��t�. Gecekondu b�lgeleri de yar�-k�y, yar�-kent g�r�n�m�yle, bar�nd�rd�� insanlar�n sosyal durumunu yans�t�yordu. ��i s�n�f� saflar�ndaki yar�-i��i, yar�-k�yl� �zellik onun bilin� ve �rg�tl�l��n� olumsuz y�nde etkiliyordu. Geni� bir yedek sanayi ordusunun yaratt�� i�sizlik korkusu ve hak istemlerinin �ok a��r bask�larla bast�r�lmas�n�n pasifli�i i�indeki i��iler, �ok k��k �cretlerle yetiniyordu. Hen�z kendisi i�in s�n�f olamam�� i��i s�n�f�, en k��k demokratik-ekonomik istemleri kar��s�nda devletin zoru ve �iddetini g�rerek siniyordu. K�yl� �zelliklerinden kurtulamamas� da bunu peki�tirdi.
A��r sanayinin geli�memi� olmas� proletaryan�n sa�lam bir �ekirdekten yoksunlu�u demekti. D�nya devrimleri �rne�inin ispatlad�� zere, proletaryan�n en �rg�tl�, disiplinli ve m�cadeleci kesimini olu�turan a��r sanayi i��ileri yerine, yar�-i��i, yar�-k�yl� olan bir s�n�f yap�s�n�n olumsuzluklar� m�cadeleye yans�m��, �lkenin sosyal, k�lt�rel, tarihsel �zelliklerinin besledi�i bu olumsuzluklar sonu�ta geri bir i��i s�n�f� m�cadele tarihi yaratm��t�r.
��i s�n�f�m�z�n i�inde bulundu�u nesnel ve �znel ko�ullar, onun kendili�indenci ��k��lar�n�n k�s�r ve s�n�rl� olu�unu da a��klar. Ancak bu, hi� kendili�indenci ��k��lar yapmad��, yapamayaca�� eklinde anla��lamaz;15-16 Haziran, Tari�, Ant-Birlik benzeri �rnekler bunun ispat�d�r. Buna ra�men, i��i s�n�f�n�n kendili�indenci ��k��lar�na bel ba�lanamaz. Olmas�n� istedi�imiz �eylere dayal� subjektif de�erlendirmelerle b�y�k yan�lg�lara d��memek i�in zorunludur bu. �lkemiz sanayiinin yap�s� ve i��i s�n�f�n�n �e�itli sekt�rler aras�ndaki da��l�m� incelendi�inde sosyal, siyasal durumu daha bir a��kl��a kavu�acakt�r.
��i s�n�f�n� tar�m, montaj sanayii, madencilik ve altyap� hizmetler sekt�r�nde �al��anlar �eklinde d�rt b�l�mde inceleyebiliriz.
1986 y�l�nda tar�m, sanayi, madencilik sekt�rlerinde 3.1 milyona yak�n i��i istihdam edildi�i saptanm��t�r. Ancak, ula�t�rma, in�aat gibi hizmetler alt sekt�r�nde i�g�c� potansiyelini kesin olarak saptamak m�mk�n olmam��t�r. Bunun nedeni da��n�k olmas�, �o�unlukla ge�ici, sigortas�z �al��t�r�lmas� vb.dir.
�imdi belli ba�l� i�kollar�nda i��i s�n�f�n�n nicel ve nitel durumuna k�saca de�inelim (tar�m proletaryas�n� sonraki b�l�mde ele alaca��z):
Maden ��ileri:
50 bini Zonguldakta olmak �zere,130 bin ki�iyi istihdam eden maden i�kolunda �al��an i��ilerimiz, di�er bir�ok �lke maden i��ilerinin aksine, k�yl�l�kle olduk�a yo�un ili�ki i�indedirler. Kentten uzak b�lgelerde a��lan maden ocaklar�na �zellikle o �evredeki k�yl�ler aras�ndan i��i al�nmas�n�n yaratt�� bu durum, �cretlerin d��k olmas�n� da getirmi�tir. ��nk� toprakla ba�lar�n� kopartmayan maden i��isinin, zorunlu ya�am gereksinmelerinin bir k�sm�n� ek tar�msal �al��madan kar��lamas� s�zkonusudur. �cretleri d��r�c� etkisi olan bu durum, ayn� zamanda maden i��ilerinin bilincini ve m�cadelesini olumsuz y�nde etkilemektedir. D�nya genelinde madenciler, ya�am ve �al��ma ko�ullar�n�n zorlu�u dolay�s�yla en kararl�, en m�cadeleci i��i kesimini olu�tururken, �lkemiz maden i��ilerinin bu �zg�l durumu, i��i s�n�f� m�cadelesi a��s�ndan bir olumsuzluktur. Ek olarak, 12 Eyl�l sonras� uygulamaya konulan S�zle�meli Personel uygulamas� da, (T�rkiye K�m�r ��letmelerinde 33 bin i��inin 6500� s�zle�meli personeldir) di�er sekt�rlerde oldu�u gibi madencilik sekt�r�nde de, i��i s�n�f� �rg�tl�l��n� tehdit etmektedir. ��nk� s�zle�meli personel sendikala�amamaktad�r. �stelik maden i�kolu grev yasa�� olan 12 i�kolundan biri haline getirilerek, madencilerin g�c�ne �nemli bir darbe vurulmu�tur.
�� kazalar�n�n en yo�un oldu�u maden i�kolunun bir �zelli�i, i�yeri ba��na �al��an i��i ortalamas�n�n y�ksekli�idir. 1978 y�l�nda kamuya ait 101 madencilik i�letmesinin her biriminde ortalama 732 i��i �al��maktad�r; bu oran 531 �zel i�letme ba��na 39 i��idir. T�rkiye genelindeki 632 maden i�letmesinde i�yeri ba��na 150 i��i d��mektedir. Bu yo�unluk �ok y�ksek olmasa da, �rg�tl�l�k ve g�� a��s�ndan bir avantajd�r.

SOSYOLOJ� - W�LHELM N�ETZSCHE

9/7/2010

wilhelm nietzsche

K�LT�R� �EK�LLEND�REN UNSURLAR

9/7/2010

K�LT�R� �EK�LLEND�REN UNSURLAR

K�lt�r�n pek �ok tan�m� oldu�u herkes�e bilinir. �stelik, bu tan�mlar�n �oklu�u, k�lt�r�n tan�mlayamayaca��na kan�t olarak da ileri s�r�l�r zaman zaman. Oysa k�lt�r� tan�mlamak hi� de zor de�ildir. Zor olan, bir tan�m �zerinde d��nce birli�ini sa�lamakt�r. Tan�m �zerinde birlik sa�lanmas� ise asl�nda tan�m�n nesnelli�ine ve geni�li�ine ba�l� bir olayd�r. En genel ve en nesnel tan�m� ile k�lt�r, insan�n yaratt�klar�n�n t�m�d�r.

�RG�T K�LT�R�N�N OLU�UMU VE SONU�LARI

Organizasyonlar�n �yelerini etkilemesi ve y�nlendirmesi ba�l�ca bi�imsel yap�s� ve k�lt�r� ile sa�lan�r. Yap�sal �zellikler �rg�tsel faaliyetlerden do�ar; yetki ve sorumluluk ili�kilerine, b�l�mlere ve g�revlere yans�r. �rg�t k�lt�r� ise toplumdan, organizasyonun faaliyetlerinden ve �yelerinden kaynaklan�r; organizasyonun b�t�n�nde uyulan kural, gelenek, de�er, al��kanl�k ve tutumlar bi�iminde ortaya ��kar.

�ekilden de g�r�ld�� gibi organizasyonlar�n kendine �zg� k�lt�rel �zelliklerin olu�mas�nda temel etken, toplumsal de�erler yani ulusal k�lt�rd�r. Bu nedenle, olu�an �rg�tsel k�lt�r�n pek �ok �zelli�i ulusal k�lt�r ile benzerdir. �rne�in, toplumdaki otoriter aile yap�s�, organizasyonlarda �o�u kez otoriter y�neticiler ortaya ��kar�r. Toplumsal gelenek ve al��kanl�klar organizasyonlarda etkisini g�sterir. Bizim toplumumuzda gelenekselle�mi� olan bayramlar organizasyonlara yasal izin s�resi olarak yans�r. �ngiliz gelene�i olan be� �ay�n�n �al��ma ortamlar�nda titizlikle s�rd�r�ld��n� biliyoruz.
Organizasyonun �ok az yada hi� kontrol alt�na alamad�� d�� evre elemanlar� da, �rg�t k�lt�r�n�n olu�umunda rol oynar. Do�al �evre, tarihi olaylar, bazen ekonomik ko�ullar ve sosyo k�lt�rel g��ler organizasyonlar�n uzun d�nemde etkileyebildi�i fakat daha �ok etkilendi�i �evre elemanlar�d�r.
�� evre elemanlar�ndan �rg�tsel k�lt�r olu�umunda en etkili olanlar, teknoloji ve organizasyonun ge�mi�idir. �retim konusu ve kullan�lan teknoloji, organizasyonlarda i�

SOSYOLOJ� - SOSYOLOJ� VE KENT SOSYOLOJ�S�

9/7/2010

sosyoloji ve kent sosyolojisi

B�R �RG�TSEL DE��ME ARACI OLARAK ETK�L�L�K

9/7/2010

B�R �RG�TSEL DE��ME ARACI OLARAK ETK�L�L�K

1. ETK�L�L�K NED�R?

Etkilik kavram�n�n y�netim bilimlerinde kullan�m�, �kinci D�nya Sava��"ndan sonra ba�lam��t�r ve bu terim ekonomi biliminden al�nm��t�r. �lkelerin yat�r�mlar�na, �zellikle de e�itime ay�rd�klar� kaynaklar�n azalmas�, buna kar��l�k e�itilecek n�fusun say�ca artmas� ve gittik�e daha y�ksek d�zeyde e�itime gereksinim duymas�, e�itimin ekonomi kurallar�na g�re y�netimini zorunlu k�lm��t�r.

�zellikle T�rkiye gibi geli�mekte olan �lkelerde, ekonomik ve sosyal kalk�nman�n anahtar� olan e�itim sekt�r�nde, k�t olan mali ve insan kaynaklar�n�n etkili kullan�m� ka��n�lmaz bir zorunluluktur. Literat�rde etkililik, etkinlik ve verimlilik kavramlar� konusunda bir karga�a ya�anmaktad�r. Pek �ok bilim adam� etkinlik ve etkililik kavram�n� e�anlaml� olarak kullanmaktad�r, baz� ara�t�rmac�lar ise, iki kavram�n farkl� anlamlar� oldu�unu vurgulamaktad�rlar. Mal �reten �rg�tlerde, �rg�t�n etkinlik durumunu belirtmek �zere verimlilik kavram� kullan�ld��na da rastlanmaktad�r. Verimlilik, edinilen kaynaklardan optimum ��kt�n�n sa�lanmas�, etkililik ise, kaynaklar� en iyi �ekilde de�erlendirerek m�mk�n olan en iyi sonucun al�nmas�d�r. Chester Barnard, konuya de�i�ik bir yorum getirmektedir ve �rg�tteki bireylerin �rg�t�n etkinli�i ve ama�lar� do�rultusunda harcad�� aban�n derecesini etkililik olarak tan�mlamaktad�r (Ayd�n, 1998:223). Ancak, genel olarak �zerinde anla��lan nokta, etkililik kavram�n�n daha �ok �rg�t�n istedi�i sonu�lara ula�ma d�zeyi ve derecesini anlatt��d�r.

Ancak bir �rg�t�n ya da bir okulun etkili olup olmad�� sorusuna cevap vermek olduk�a zordur. ��nk� etkililik tek bir ko�ula ba�l� de�ildir, bu nedenle tek boyutlu bir tan�m yapmak yetersiz kal�r. Bir okul, kullan�lan �l��tlere g�re etkili ya da etkisiz olarak tan�mlanabilir. Kuramsal bir model kullanmadan etkililik belirlenemez. Bu nedenle bu k�s�mda etkilili�i de�i�ik a��lardan ele alan bilim adamlar�n�n g�r��lerine yer vermek istiyorum:

a.De�i�ik Bak�� A��lar�

�brahim Ethem Ba�aran"a g�re,

Etkilik kavram� hem �rg�tsel hem de y�netsel a��dan kullan�l�r. �rg�tsel etkilik, bir �rg�t�n elindeki kaynaklarla ama�lar�n� en �st d�zeyde ger�ekle�tirmesidir. Y�netsel etkilik ise, bir �rg�t�n y�netiminin, �rg�tsel etkili�i ger�ekle�tirecek bi�imde yap�lmas� ve s�rd�r�lmesidir. (Ba�aran, 1996, s.162)

�rg�tlerin etkililik d�zeyi, ama�lar�n� ger�ekle�tirme d�zeyiyle orant�l�ysa, e�itim �rg�tlerinin etkilili�i de, �rg�tsel, y�netsel ve e�itimsel ama�lar�n� planlanan d�zeyde ger�ekle�tirmesine ba�l�d�r:

Bir e�itim �rg�t�n�n �rg�tsel amac�, e�itim sisteminin o basama��na hangi ya�lardaki ��rencilerin al�naca��, ka� y�l s�re ile e�itim s�recinden ge�irilece�i, bu e�itim s�recinin hangi d�zeyde ba�ar� g�stermesi gerekti�ini g�sterir.

E�itim �rg�t�n�n y�netsel amac� �rg�tsel ama�lar�n g�sterdi�i nicelik ve nitelikte ��renciyi gereken s�re i�inde yeti�tirmeyi ve nicelik ve niteli�i artt�rmay� kapsar.

E�itsel ama�lar, belli bir ��retim basama��ndaki ��rencilere kazand�r�lacak davran��lar�n niteli�ini g�sterir.

E�itim sistemini y�netenler sistemin ya�amas�n�, b�y�mesini s�rd�rmek i�in e�itim �rg�tlerini verimli k�lmak, dirikle�tirmek, �rg�tlerin sa�l��n� korumak ve e�itim i� g�renlerinin i�ten doyumunu sa�lamakla y�k�ml�d�rler.

Ba�aran"a g�re e�itimin etkilili�inin �l��tleri bu d�rt etkendir: verimlilik, sa�l�k, diriklik ve yararl�k (1996:163).

E�itim ve ekonomi ili�kisini inceledi�i kitab�nda Deniz G�lbeden, e�itimde etkilili�e ekonomi a��s�nda bak�yor ve e�itimde etkilili�i, "eldeki e�itim kaynaklar�n�n, ki�ilerin ve toplumun e�itsel ama�lar�na ula�mada ve d�zeyini y�kseltmede en iyi bi�imde kullan�lmas�" olarak tan�ml�yor (1991:12). G�lbeden"in �al��mas�nda etkililik kavram� e�itim kurumlar�nda girdiler ve ��kt�lar aras�ndaki ili�kide yo�unla�maktad�r. Ona g�re e�itimde etkilili�i, i�sel, d��sal, teknik ve ekonomik etkililik olarak ay�rabiliriz.

a. ��sel Etkililik: E�itimin parasal olmayan ��kt�s�n�n p

�NSANLARIN SOSYAL GER�EKL�K OLU�TURMASINDA TELEV�ZYONUN �NEM�

9/7/2010

�NSANLARIN SOSYAL GER�EKL�K OLU�TURMASINDA TELEV�ZYONUN �NEM�

PROJE

HAZIRLAYAN

G�khan �AH�N
004389152

DANI�MAN

Prof. Dr. Orhan G�K�E
Ar�. G�r. Ali �AH�N

KONYA - 2002

1- �al��man�n Konusu:
�nsanlar�n sosyal ger�eklik olu�turmas�nda televizyonun �nemi.
2- �al��man�n Amac�:
a) Sosyal ger�eklik olu�umunda televizyonun toplum �zerindeki etkisi.
b) Televizyonun toplum ya�am�nda ortaya ��kard�� yararl� ve zararl� etkileri tan�mlamak.
c) �leti�im ara�lar�ndan, hem g�ze hem kula�a hitap eden televizyonun �nemi.
3- �al��man�n Kapsam�:
Bu �al��mam televizyonun toplum �zerindeki etkisi konusunda bir fikir verebilmek amac�n� ta��maktad�r.
Birinci b�l�mde; ileti�im kavram�n�n tan�m�, toplumsal �nemi ve bireyler aras�ndaki etkile�imi sa�layan ileti�im kaynaklar� incelenmi�tir.
�kinci b�l�mde; "Televizyonun toplum �zerindeki etkileri" ad� alt�nda toplum ya�am� s�recinde meydana getirdi�i yararl� ve zararl� etkileri detayl� bir bi�imde incelenmi�tir.
��nc� b�l�mde; �nsanlar�n sosyal ger�eklik olu�turmas�nda televizyonun ne gibi etkileri oldu�u ele al�nm��t�r. (Dini hayat, ahlaki anlay��, hukuki alan, ekonomi, mesleki tercih, t�ketim al��kanl�klar�, zaman de�erlendirme, e�itim, aile fertleri, k�lt�r ve bilgi nakli, siyasi g�r��lere etkileri).
D�rd�nc� ve son b�l�mde; Yapt��m �al��ma ile ilgili haz�rlanan anket formunun sonu�lar� do�rultusunda �rnek grubun, ya� cinsiyet e�itim, do�um yeri medeni hali ve meslek durumlar� incelenmi�, bo� zamanlar�n� de�erlendirme �ekilleri, televizyon seyretme s�kl�klar�, en �ok hangi programlar� tercih ettikleri, reklamlar�n etki dereceleri, televizyonu kendi a��lar�ndan de�erlendirmeleri, televizyonun bireysel ili�kilere etkiler, televizyondaki cinsellik ve �iddeti de�erlendirmeleri ve bu �rnek grubun siyasi yap�s� de�erlendirilmeye �al��lm��t�r.

4- �al��ma Y�ntemi:
Bu �al��mamda literat�r tarama tekni�i ile birlikte uygulamal� ara�t�rma y�ntemi kullan�lm��t�r. Bu uygu

ATAT�RK�� D��NCE DERNE��N�N KURULU� NEDENLER�, KURULU� VE GEL��M�

9/7/2010

ATAT�RK�� D��NCE DERNE��N�N KURULU� NEDENLER�, KURULU� VE GEL��M�
Yaln�zca T�rk Ulusu i�in de�il, emperyalizmin boyunduru�undan kurtularak ba��ms�zl�k sava��m� veren t�m uluslar i�in de �rnek ve �nder kabul edilen Mustafa Kemal ATAT�RK muzaffer bir kumandan, �a�da� ve demokrat bir devlet adam� niteli�iyle 20. y�zy�la damgas�n� vurmu�tur.
"Yurtta Bar��, D�nyada Bar��" t�mcesi ile somutla�an bu nitelikleri g�z �n�nde tutularak Mustafa Kemal ATAT�RK i�in, do�umunun 100. Y�ld�n�m�nde Birle�mi� Milletler (UNESCO) Genel Kurulunda al�nan, 156 �lkenin imzalad�� 1979 tarihli karar a�a��dad�r.
"Uluslararas� anlay�� ve bar�� yolunda �aba harcam�� st�n bir ki�i, ola�an�st� bir devrimci, emperyalizme kar�� sava�an ilk �nder, insan haklar�na sayg�l�, d�nya bar��n�n �nc�s�, insanlar aras�nda hi� bir renk, din, �rk ayr�m� g�zetmeyen e�siz devlet adam�, T�rkiye Cumhuriyetinin Kurucusu" olarak evrensel nitelikleri, de�erleri t�m insanl�k ailesince tan�nan insanl��a mal olan "Y�ce bir ki�iliktir."
D�nya uluslar�nca da kabul edilip takdir edilen bu ger�ekler ortada iken, T�rk Devrimi ve Atat�rk �lkelerinin ��nda �a�da� uygarl��a y�r�yen ulusumuzun devingenli�ini, geli�mesini, g�nencini engellemek, durdurmak isteyen devrim kar��tlar� da her zaman olagelmi�tir. Daha da vahim olarak bunlar, T�rkiyeyi b�lmek, uluslararas� sermayenin T�rkiye �zerindeki emellerini ger�ekle�tirmek isteyen d�� g��ler ile i�birli�inden de �ekinmemi�lerdir. Bu g��ler ama�lar�na ula�abilmenin vazge�ilmez ko�ulunun Atat�rk� karalamaktan ve Onun ilkelerini yozla�t�r�p, yok etmekten ge�ti�inin ay�rd�nda olarak sistemli ve bilin�li bir sald�r� plan�n� daima g�ndemde tutmu�, g�n� geldi�inde eyleme koymu�tur. Yak�n tarihimiz Atat�rk ve devrim kar��t� g��lerin giri�ti�i ancak daima ba�ar�s�zl�kla sonu�lanan nice ba�kald�r� olaylar� ile doludur. Siyasal ��karlar ve yalpalamalar sonucunda verilen �d�nler, insan haklar�n� ve demokrasiyi k�t�ye kullananlar, kay�rmalar ve aymazl�klar sonucunda T�rkiye �zellikle son yirmi y�lda bir ihanet �emberi ile ku�at�lm��t�r. Siyasal beklenti ve ��karlar� u�runa g�revini savsaklayan kimi siyaset�iler yan�nda, kimi s�zde ayd�nlar ise, kar�� devrimcileri �rg�tleyen ve siyasi arenaya s�r�kleyen gerici kadrolar�n, ulusal b�t�nl�� par�alamaya �al��an �rg�tlerin d��nda kalm�� olsalar bile haks�z, �l��s�z ve yan�lt�c� ele�tiriler ile, T�rk Devrimi ve Atat�rk �lkeleriyle Cumhuriyetin halk�m�zca �nemsenmedi�ini ileri s�rmekten, kavram karga�as� yaratmaktan �ekinmemi�lerdir.
��te bu durum ve ko�ullar kar��s�nda bir araya gelen elli yurtsever T�rk Ayd�nlar� 19 May�s 1989 y�l�nda ka��n�lmaz bir g�rev kabul ederek ATAT�RK�� D��NCE DERNE��ni kurdular.
Onursal Genel Ba�kanl��n� Prof. Dr. H�fz� Veldet VEL�DEDEO�LU, Kurucu Genel Ba�kanl��n� Prof. Dr. Muammer AKSOYun yapt�� Derne�imiz, �al��malar�na M. AKSOYun hukuk b�rosunda ba�lad�. Yaln�zca se�kin ve sayg�n bilim adam� olarak de�il, 1961 Anayasas�n�n haz�rl�k a�amas�ndaki b�y�k katk�lar� ile de simgele�en bu iki ayd�n�m�z ve kendi alanlar�nda her biri de�er olan di�er kurucular�n �zverili, y�rekli g�rev anlay�� sonucu ADD, toplum katmanlar�nda h�zla ilgi oda�� konumuna geldi.
Geli�melerden rahats�z olan karanl�k g�� odaklar� gecikmediler! Muammer AKSOY, kutsal sayd�� d��nce ve inan�lar�n� savunup, eyleme ge�irmeye �al��t�� a�amada 31 Ocak 1990 g�n� ak�am saatlerinde s�k�lan kur�unlarla u�rad�� suikast sonucu ya�am�n� yitirdi.
Suikast�n ayd�nlat�lmas� i�in yap�lan soru�turmalar sonu�suz kald�, ayd�nlat�lmam�� cinayetler dosyas� aras�nda yer ald�.
Genel Ba�kan Muammer AKSOYun ard�ndan , kurucu �yelerimizden Do�. Dr. Bahriye ��OK 06 Ekim 1990 g�n� bombal� suikastla, Atat�rk�� yaz�n ve d��n adam�, demokrasi a��, gazeteci yazar, Derne�imizin Onur �yesi, Atat�rk �d�l� sahibi U�ur MUMCU, 24 Ocak 1993 g�n� ,yine arabas�na konan bir bomba ile par�alanarak �ld�r�ld�ler.
Son olarak Kemalist ayd�nlanman�n �d�ns�z savunucusu, Derne�imiz Y�netim Kurulu �yesi, K�lt�r Eski Bakan� ve Cumhuriyet Gazetesi k��e yazar� Prof. Dr. Ahmet Taner KI�LALIy� evinin �n�nde u�rad�� bombal� sald�r� sonucu 21 Ekim 1999 g�n� yitirdik.
Karanl�k g�� ve �er odaklar�n�n i�ledi�i ve i�letti�i bu cinayetler de bug�ne de�in ayd�nlat�lamad�.
Muammer AKSOYun �l�m�nden sonra Genel Ba�kanl��a emekli T�mgeneral Celil G�RKAN se�ilmi�, sonraki y�llarda s�ras� ile Prof. Dr. Nejat KAYMAZ, Avukat Arif �AVDAR, Prof. Dr. �zer OZANKAYA, Avukat, �dareci S�reyya �EH�DO�LU, eski Milli Birlik Komitesi �y

SOSYOLOJ� - SOSYAL S�GORTALAR

9/7/2010

sosyal sigortalar

SOSYOLOJ� - M�SYON

9/7/2010

misyon

SOSYOLOJ� - DAVRANI�LARDA MOT�VASYON

9/7/2010

davran��larda motivasyon

SOSYOLOJ� - GELECE�� Y�NETMEK - KEN BLANCHARD VE TERRY WAGHORN

9/7/2010

gelece�i y�netmek - ken blanchard ve terry waghorn

�NSAN VE K�LT�R

9/7/2010

D�nyam�z�n en muhte�em, en karma��k ve en �nemli varl�� olan insan�n, "mutluluk ve refah i�inde daha uzun ya�amas�" d�nyadaki b�t�n kurulu�lar�n, devletlerin, uluslar aras� �rg�tlerinin temel hedefidir.
�nsan ya�am�nda her yeni do�an bebek yeni umuttur, gelecektir. Bu umudun sa�l�kl� olarak do�mas� i�in annenin; sa�l�kl� olmas�, gebeli�ini bilin�li olarak planlam�� olmas�, kendisinin ve bebe�inin sa�l�� konusunda yeterli bilgiye sahip olmas� gerekir.
Bu gelece�in sa�l�kl� olarak �ekillenmesi ve geli�me kapasitesinin en �st d�zeye ula�abilmesi i�in; uygun �evre ve bar�nma ko�ullar�nda, yeterli ve kaliteli bak�m alarak b�y�mesi, uygun e�itim alarak, ya�am�n� s�rd�rebilece�i �al��ma ve ekonomik de�erlere sahip olmas� gereklidir.
Yirmi birinci y�zy�l�n ba�lang�c�nda, b�t�n d�nyada her y�l 200 milyona yak�n kad�n�n gebe kald��n�, y�lda yakla��k 120 milyon umudun do�du�unu, ancak bunlardan 10 milyona yak�n�n daha 5 ya��na gelmeden s�nd��n� g�r�yoruz. Yine her y�l bu umudu ye�ertmek i�in didinen yakla��k 585.000 anneyi kaybediyoruz.
Bu bulgular bize; yirmi birinci y�zy�l�n ba��nda da kad�n ve �ocuklar�n D�nya g�ndemini uzun s�re me�gul etmeye devam edece�ini g�stermektedir.
Bu nedenle ana ve �ocuk sa�l�� sadece geli�mekte olan �lkelerde de�il, geli�mi� �lkelerde de rutin sa�l�k hizmetlerinin yan�nda �zel programlarla desteklenmektedir.
�lkemizde de her y�l 2 milyona yak�n (1.958.501) kad�n�n gebe kald��n�, y�lda 1.481.000 umudun canl� olarak do�du�unu, ancak bunlardan 48.280"in 1 ya��na bile gelmeden s�nd��n� g�r�yoruz. Yine her y�l bu umudu ye�ertmek i�in didinen 700"den fazla anneyi kaybediyoruz.
Bu nedenle biz de ana ve �ocuk sa�l��n� rutin sa�l�k hizmetlerinin yan�nda �zel programlarla desteklemekteyiz ve desteklemeye de devam edece�iz.
Ana ve �ocuk sa�l�� hizmetlerinin �nemli bir g�stergesi sa�l�k kurulu�lar�nda verilmekte olan hizmetlerden yararlanma d�zeyidir.
Hem anne hem de do�acak bebe�in sa�l��n�n geli�tirilmesinde do�um �ncesi bak�m, do�um ve do�um sonras� bak�m temel hizmetlerdir. Annelerin, bu hizmetlerden yararlanmalar�nda bir�ok unsur rol oymamaktad�r. Bunlar�n hem bebek �l�mlerine, hem de annenin genel sa�l�k d�zeyine etkilerinin incelenmesi, ger�ekle�tirilen ba�ar�lar�n yan� s�ra ba�ar�s�zl�klar, hizmet ihtiyac� olan risk gruplar�n�n belirlenmesi ve �ncelikli konular�n vurgulanmas�, uygulanabilir eylem plan� geli�tirmek ve ba�ar�l� sa�l�k y�netimi i�in gereklidir.
T�rkiye"de y�lda 1.958.501 gebeli�in oldu�u ve bunlardan yakla��k 284.000"inin isteyerek olmak �zere 454.373"�n�n d��k ile sonland��, 29.378"inin �l� do�um oldu�u, 465.000"inin gebelikleri s�resince hi� do�um �ncesi bak�m almad��, 436.526 kad�n�n tek, 156.324 kad�n�n ise birden fazla gebelik ile ilgili risk fakt�r� ta��d�� 1998 T�rkiye N�fus ve Sa�l�k Ara�t�rmas�nda tespit edilmi�tir. Ayr�ca, 1998 TNSA sonu�lar�na g�re son be� y�lda ger�ekle�en do�umlar�n % 26.7"sinin evde yap�ld��, % 19.4"�n�n sa�l�k personeli yard�m� olmadan oldu�u belirlenmi�tir. Anne �l�mlerinin nedenlerine y�nelik yapt�rd��m�z son ara�t�rma da 53 ilin 615 hastanesinde tespit edilen anne �l�m� 323 olup, 656.446 canl� do�uma g�re; anne �l�m h�z� y�z bin canl� do�umda 49.20 orant�l� anne �l�m h�z� % 5.06"d�r. Obstetrik olmayan anne �l�mleri hesaplama d��nda b�rak�l�r ise ara�t�rma kapsam�ndaki hastanelerde anne �l�m h�z� y�z bin canl� do�umda 46.7"dir. Anne �l�mlerinin kad�n �l�mleri i�indeki pay� ise y�zde 4.8"dir. Kad�n�n �reme �a�� boyunca toplam gebe kalma ihtimali ile gebe kald��nda gebeli�e ba�l� nedenler ile �l�m ihtimallerinin toplam�n� ifade eden "ya�am boyu risk" hesaplanmaktad�r. Ya�am boyu ana �l�m riski, Avrupa"da 2000 gebelikte bir iken, T�rkiye"de 570 gebelikte birdir.
Anne �l�mlerinin nedenlerine bakt��m�zda % 30.3 ile kanamalar�n ilk s�ray� ald�� bunu % 15.5 ile toksemilerin, % 9.6 ile enfeksiyonlar�n, % 4 ile d��k komplikasyonlar�n�n takip etti�i g�r�lmektedir.
Bebek ve �ocuk izlemleri de yeterli de�ildir. Bebeklerin ancak % 59.2"si, �ocuklar�n ise % 70.2"si izlenebilmektedir.
T�rkiye"de bebek �l�mleri de y�ksektir. Do�an 1000 bebekten yakla��k 33"� 1 ya��n� tamamlamadan �lmektedir. Buna g�re, �lkemizde her y�l 1.481.000 bebek d�nyaya gelmekte, 1 ya��n alt�nda 48.280 bebek �lmektedir. Bu bebeklerin 19119"u post-neonatal d�nemde 29.161"i neonatal d�nemde kaybedilmektedir. Bebek �l�m ne

T�RK�YEDE KENTLE�ME SORUNU

9/7/2010

T�RK�YEDE KENTLE�ME SORUNU

Cumhuriyet tarihinin kentle�me ve kentle�meye ba�l� sorunlar� 50li y�llarda ba�lar. 50li y�llar, T�rkiyenin kapitalist t�rde ili�kilerle yo�un etkile�ime ge�ti�i d�neme tekab�l eder. 1948 y�l�nda aralar�nda T�rkiyenin de bulundu�u baz� �lkeler Marshall yard�m� alm��t�r. Amerikan�n Marshall yard�m�n�n sebebi, 2. D�nya Sava�� sonras� a��r� bi�imde geni�leyen �retim hacmini, konjonkt�rel nedenlerle, k�samamas�; k�samad�� bu kapasite fazlal�� sorununu ��nc� d�nyaya ihra� ederek ��zmek istemesidir. Amerikan�n birikim krizi, i�eride, alt kentle�menin te�vik edilmesi, ucuz ve uzun vadeli ev kredileri verilmesi (Bah�e kentler bu d�nemin �r�n�d�r) d��ar�da da, kapitalist t�rde ili�kilere uygun altyap�lar�n haz�rlanmas�na yarayacak bi�imde i�lev g�rm��t�r. Marshall yard�m� uyar�nca T�rkiye, �ok say�da trakt�r, karayolu yap�m arac� alm��t�r. Bu ikisinin yayg�n olarak kullan�ma girmesi, k�rsal yap�s�n�n d�n��m�nde ve kentle�menin ivme kazanmas�nda hayati �neme sahip olmu�tur.
Kentbilim literat�r�nde yer alan ba�l�ca d�rt kentle�me nedeni vard�r:
Bunlar itici nedenler, �ekici nedenler, iletici nedenler ve teknolojik nedenlerdir. �tici nedenler, k�rsal alan�n mahrumiyetliklerinden kaynaklanan nedenlerdir. �rne�in, bir yerde okul, hastane veya k�lt�rel imkanlar�n bulunmamas� gibi. Bu neden, d�nemin T�rkiye k�rsal� i�in ve hatta k��k �l�ekli kentleri i�in bile s�z konusu edilebilir. Ancak, tek ba��na itici nedenlerden kaynaklanan bir g�� ve ona ba�l� bir kentle�me olgusundan bahsetmek g��t�r.
Kentle�me nedenleri aras�nda g�sterilen bir ikincisi, �ekici nedenlerdir. Buna g�re kentin sa�lad�� e�itli servislerden dolay� k�rsal n�fusu kendisine �ekti�i, bir cazibe merkezi oldu�u s�ylenmektedir. �teden beri, k�rsal alandaki n�fuzlu ailelerin �ocuklar�n� okutmak ve sair gerek�elerle b�y�k kentlere g�� ettikleri bilinmektedir. Ancak bu etken de T�rk kentle�mesi i�in s�n�rl� bir etkiye sahip olabilir. ��nk�, bu tarz bir mobilite belli bir vars�ll�k d�zeyini gerekli k�lmaktad�r. �lgili d�nemin k�rsal ekonomisi g�z �n�ne al�nd��nda, bunun ne denli g�� oldu�u kendili�inden ortaya ��kar.
Kentle�me nedenleri aras�nda g�sterilen iletici nedenler, k�rla kenti birbirine ba�layan yollar�n geli�mesidir. Nitekim 50li y�llardan sonra, Marshall yard�m�n�n da etkisiyle, makineli karayolu yap�m�na giri�ilmi�, �ncesiyle k�yasland��nda muazzam uzunlukta bir karayolu a��na sahip olunmu�tur. Bu d�nemde, k�r�n kendi i�ine kapan�k yap�s� k�r�larak, k�rdan kente olan s�reli veya daimi ama�l� g��ler h�zlanm��t�r.
Son olarak, teknolojik nedenler, k�rdan kopmay� haz�rlayan teknolojik bir yenili�in kullan�ma girmesi ba�lam�nda bir t�r itici neden olarak da g�r�lebilir. Marshall yard�m�ndan sonra, k�rsal alana trakt�r�n girmesi, aile i�inde massedilen gizli i�sizli�in a��k i�sizlik haline gelmesine neden olmu�tur. Zira, trakt�r�n kullan�ld�� durumlarda ortalama d�rt ki�ilik emek gerektiren bir i�in tek ki�iyle yap�lmas� m�mk�n olmaktad�r. Zat

SOKAK �OCUKLARI

9/7/2010

SOKAK �OCUKLARI

Ekonomik, sosyal, politik ya da teknolojik geli�melerin, Sava�lar�n veya g��lerin toplum �zerinde b�rakt�� etkiler dolayl� ya da direk bir �ekilde toplumlar�n gelece�i olan �ocuklar� etkilemektedir. G�� ko�ullar alt�nda ya�ayan �ocuklar, toplumlar�n geli�im s�recinde ya�ad�� arp�kl�klar�n sonucu olarak ortaya ��km�� ve yeni sorunlar�n nedeni olmu�lard�r. G�� ko�ullar alt�nda ya�ayan �ocuklar kategorisi i�ersinde, giderek artan say�lar� ve toplum i�inde kolayca g�r�nebilmeleri nedeniyle dikkatleri �eken sokak �ocuklar� t�m d�nyada ��z�m aranan bir sorun halini alm��t�r .
�ocuklar�n sokakta bulunmalar�n�n nedenleri ve �e�itli k�lt�rel, co�rafi, ekonomik ve sosyal �artlara g�re farkl�l�k g�sterdi�i i�in t�m d�nyada ge�erli olabilecek bir sokak �ocu�u tan�m� yapmakta g��l�k �ekilmektedir. Ancak �zerinde genel hatlar� ile uzla��lm�� tan�mlara bir �ok kaynaklarda rastlamak m�mk�nd�r .

SOKAK �OCU�U K�MD�R ?
Ailesi veya aile yerine ge�en kurumlarla ili�kisini k�smen veya tamamen kesmi�, g�n�n �nemli bir k�sm�n� sokaklarda ge�iren, madde ile ili�kisi yayg�n ve su�lu ili�kisi yo�un olan 18 ya��n dan k��k bireylerdir .

Sokakta Ya�ayan �ocuklar�n Genel �zellikleri
-Sokakta ya�ayan veya sokakta �al��an �ocuklar�n ba�ta BM �ocuk Haklar�na Dair S�zle�me olmak �zere uluslar aras� d�zenlemeler ile ulusal d�zenlemelerden en az yararlanan veya hi� yararlanamayan gruplard�r. Ba�ta ya�am, geli�im, sa�l�k ve e�itim hakk� olmak �zere tan�mlanm�� hi�bir haktan yararlanamamaktad�r.
-Aile veya aile yerine ge�e bilecek kurumlarla ili�kileri s�n�rl� veya tamamen kopmu� konumdad�r. Ailenin sunmas� gereken g�venlik, psikolojik doyum, yard�mla�ma gibi baz� gereksinimlerini �evreden veya akran gruplar�ndan sa�lamaktad�r.
-E�itim s�recine girmemi� veya e�itim s�recinden erken ayr�lm�� ocuklard�r.
-Sokakta bulunmalar� nedeniyle Fiziksel, duygusal, sosyal ve bili�sel geli�meleri risk ve tehlike alt�ndad�r.
-U�ucu ve uyar�c� madde kullan�m al��kanl�� y�ksektir. Madde kullan�m�; fiziksel, psikolojik ve soysak bir ba��ml�l�k sa�lamaktad�r. Madde kullan�m�, �ocuklar a��s�ndan sosyal ve grupsal kabul i�in gerekli g�r�lebilmektedir.
-Sokakta �rnek ald�klar� ve �zde�im kurduklar� ki�ilerin su�la ili�kilerinin yo�unlu�u nedeni ile bu �ocuklar�n da su� i�leme al��kanl�klar� veya su�a maruz kalma olas�l�klar� y�ksektir .

Sokakta �al��an �ocuklardan Fark� Nedir ?
Sokakta �al��an �ocuklar ailesinin ge�imine katk�da bulunmak yada kendi masraflar�n� kar��lamak i�in g�n�n bir b�l�m�nde sokakta �al��an, gecenin erken yada ge� bir saatinde evine d�nen �ocuklard�r . Mendil - sak�z - su - kart satanlar, ayakkab� boyac�l�� yapanlar, k�rm�z� ��kta araba cam� silenler, sabit noktalarda dilencilik yapanlar v.s buna �rnektir. Genelde tiner, bali ve benzeri madde ba��ml�l�klar� yoktur. Bu �ocuklar�n aile ili�kileri bir �ekilde s�rmektedir. Ancak aile ili�kileri zamanla bozulabilir. Bu �ocuklar i�in evi oyun, k�lt�r ve g�nl�k hayat merkezi olma

�RG�TSEL DE��M VE T�RLER�

9/7/2010

G�R��
Evrenin bir b�t�n olarak s�rekli bir olu� ve de�i�im i�inde oldu�u bir�ok d��n�r ve filozof taraf�ndan �ok eski �a�lardan beri bile dile getirilmi�tir. Nitekim Heraklitetos (M.�. 540-480) "ayn� nehirde iki kere y�kanamazs�n" s�z� ile bunu vecizele�tirmi�tir(2). Do�an�n en belirgin �zelli�i de�i�imdir.(1)
G�n�m�z�n h�zl� de�i�im ortam�, de�i�imi ve de�i�im y�netimi ile ilgili yakla��m ve �abalar� s�rekli hale getirmi�tir. De�i�imin temel noktas�, de�i�im gere�inin hissedilebilmesidir. Yani t�r� ne olursa olsun, de�i�imin benimsenmesi ve ba�ar�s�, beyinlerde ba�layacak d��nsel gerilimin g�c�yle orant�l� olacakt�r. G�n�n artan de�i�im ihtiyac�n kar��layacak yakla��m ise, s�reklilik arz eden de�i�im �abalar�d�r. S�rekli bir de�i�im refleksi varl��, i�letmeler i�in temel yakla��m haline gelmi�tir. G��l� olmaktan �te, hayatta kalmak i�in dahi i�letmeler bu e�ilimi yakalamak zorundad�r. Ya�anan de�i�imlerin amac� ne olursa olsun, de�i�im d�nemleri ger�ekten zor ve sorunlu d�nemlerdir. De�i�im d�nemlerinde dikkate al�nacak temel de�i�ken ise insand�r. �al��anlar, y�netenler, i� ve hisse sahipleri, m��teriler, i� ortaklar� vb. herkes de�i�im �zerinde etkiye sahiptir. Bunun haricinde �rg�tle �evre aras�ndaki kar��l�kl� etkile�im ve ba��ml�l�k nedeniyle d��ar�da meydana gelen de�i�iklikler de , �rg�tleri de�i�meye zorlamaktad�r.(2)
Ekonomi, sosyal kurumlar, k�lt�rel yap�, siyasi mekanizmalar, d�� evremiz, rakiplerimiz, m��terilerimiz s�rekli de�i�mektedir. 21. yy da de�i�im daha da h�zlanmaktad�r. �yle ki , baz� bilim adamlar� bu de�i�imin yaratt�� sanc�lar�, yeni ekonomik-k�lt�rel ve sosyal olu�umlar� haber veren s�k�nt�lar oldu�una dikkat �ekmektedir. Ge�en on y�la bak�ld��nda, �n�m�ze ��kan tablolar ger�ekten �a��rt�c�d�r. Bir d�neme ad�n� veren rejimler ��k�yor, duvarlar ortadan kalk�yor, �lkeler par�alan�yor ve "K�reselle�me" olgusunu yaratan dev i�letmeler bir ileti�i a�� gibi d�nya �zerinde g�� odaklar� olu�turmaya �al��yor(3).K�sacas� �evremiz ve d�nyam�z s�rekli bir de�i�im i�indedir. �rg�tlerde i�inde bulunduklar� �evrenin bir �r�n� olduklar�ndan, her �rg�t ayakta kalabilmek i�in de�i�mek ve de�i�ime ayak uydurmak zorundad�r. Dolay�s�yla de�i�im y�n�ndeki i�sel ve d��sal bask�lara bir tepki vermek zorundad�rlar.(4)

Kavramsal �er�eve

De�i�im nedir? De�i�im ; Herhangi bir nedenle bir sistemin ola�an halinin d��na ��karak yeniliklere ayak uydurmas� olarak tan�mlayabiliriz. (5)
Yine de�i�imi, "�ster planl�,ister plans�z olsun, herhangi bir sistemin ( organizma,ki�i veya �rg�t ), bir s�re� veya ortam�n belli bir durumdan ba�ka bir duruma d�n��mesidir."(6)
De�i�im T�rleri nelerdir?
De�i�im t�rleri olduk�a fazlad�r. Basit bir ayr�mla de�i�imi toplumsal, teknolojik ve ekonomik olarak ay�rabiliriz.
a)Toplumsal De�i�im:
Toplumsal ili�kilerin kal�pla�m�� bi�imi olan �rg�tlerde ve toplumsal yap�daki ba�kala�ma ya da farkl�la�mad�r.
b)Teknolojik De�i�im:
Teknolojiye ili�kin bilginin artmas�d�r.Bu art�� genellikle,mevcut y�netim teknikleri, pazarlama, �rg�tlenme ve �retim y�ntemlerinde olmaktad�r.
c)Ekonomik De�i�im:
Ekonomik e�ilim, bask�lar, egemen olan ekonomik sistem, ekonomik b�y�me ve uluslar aras� ekonomi �rg�tlerinde ya�ana de�i�imi ifade eder.

�rg�tsel De�i�im nedir? �nce "�rg�t"� tan�mlayacak olursak;
�rg�t, iki veya daha fazla ki�inin bilin�li olarak d�zenle�tirilmi� eylemleri ya da g��lerinden olu�an sistemdir.(7)
�rg�tsel de�i�im ise, �rg�t�n elemanlar�nda, alt sistemlerinde, bunlar aras�ndaki ili�ki kal�plar�nda, bunlarla �rg�t aras�ndaki ili�kilerde ve �rg�tle �evre aras�ndaki etkile�imde meydana gelebilecek her t�rl� de�i�me olarak tan�mlanabilir. Bu anlamda �rg�tsel de�i�im; yarat�c�l�k, yenilik getirme, �rg�t geli�tirme, eylem ara�t�rmas�, �rg�tsel esneklik gibi kavramlar�n t�m�n� i�ine alabilecek derecede geni� kapsaml� bir kavramd�r.
De�i�im Alanlar� ?
�rg�tlerin de�i�mesi veya de�i�im girdilerine hedef olmas� s�z konusu olabilecek alanlar a�a��daki gibi s�ralanabilir;

*�rg�t�n de�i�me ve geli�me boyutlar�,
*�rg�t�n alt sistemleri,
*�rg�t�n unsurlar�, alt sistemleri ve �rg�t ile �evresi aras�ndaki ili�kiler,
*Bunlar�n herhangi bir kombinasyonu.

�rg�t�n de�i�me ve geli�me boyutlar�n� a�acak olursak;

a)�rg�t�n �nsan Boyutu:

1-) bireyin tutum ve davran��lar�
2-) gruplar�n tutum ve davran��lar�
3-) y�netim felsefesi
4-) �rg�t �yelerinin de�er yarg�lar�
5-) �rg�t�n k�lt�r�d�r.

b)�rg�t�n Yap�sal Boyutu:
1-)�e�itli bi�imsel ve do

AZERBACAN VE SOSYAL YAPI

9/7/2010

T.C
SAKARYA �N�VERS�TES�
FEN-EDEB�YAT FAK�LTES�
SOSYOLOJ� B�L�M�

Dersin Ad�:
N�fus Ve Toplum

Dersin Konusu:
Azerbaycan"�n Sosyal Yap�s�

�devi Haz�rlayan:
0002-10045 H�seyin Vermez

��retim G�revlisi:
Yrd. Do�. Dr. Kaz�m YILDIRIM

SAKARYA-2003

CO�RAF� KONUMU
Azerbaycan kuzeyde Da��stan Muhtar Cumhuriyeti , kuzeybat�da G�rcistan, g�neybat�da Ermenistan,g�neyde �ran Azerbaycan� (G�ney Azerbaycan 618 km) ve T�rkiye (11 km) s�n�rlar� aras�nda bulunan zengin bir tar�m ve sanayi �lkesidir. Do�usunda boydan boya uzanan Hazar Denizi (825 km) Azerbaycana e�siz bir g�zellik ve zenginlik bah�etmi�tir. �lkenin s�n�rlar�n�n toplam uzunlu�u 3660 km dir . Bug�n 86.000 km2 olan �lke y�z�l��m� 1918-1920 y�llar� aras�nda kurulan Azerbaycan Demokratik Cumhuriyeti zaman�nda 94137 km2 idi.
AZERBAYCAN TAR�H�
Ba��ms�z Azerbaycan Cumhuriyeti (1918-1920):
1905 ihtilali Azerbaycan k�lt�r ve edebiyat�nda yeni geli�melere yol a�m��t�r. 1917 deki ihtilal ba�lamadan evvel, Azerbaycan T�rkleri 15 Nisanda Bak�de bir Kafkasya Kurultay� toplam��t�r ve uzun m�naka�alardan sonra Mahalli Federasyon esas�n� kabul etmi�lerdir. �stiklal fikri Gencenin Ademi Merkeziyet Partisi ile Bak�n�n M�savat Partisini birle�tirmi�tir. �ki milliyet�i ve T�rk�� Nesib Bey Usupbeyli ile Mehmed Emin Resulzade biraraya gelerek Azerbaycan �n istiklaline karar vermi�lerdir. 28 May�s 1918 de Milli Azerbaycan Cumhuriyeti ilan edildi ve T�rkiye taraf�ndan derhal tan�nd�.
Bu yeni h�k�met iki y�l s�re ile bir�ok ekonomik ve politik problemlerle u�ra�m��t�r. Ancak bu s�rada Anadoluda da bir ba��ms�zl�k m�cadelesinin var olmas�, Ruslar�n bu petrol ve end�stri merkezini kendi n�fus alan�na dahil etmeye �al��mas� ve bat�l� �lkelerin Rus tehdini g�rememesi y�z�nden,Azerbaycan 27 Nisan 28 Nisana ba�layan gece Ruslar taraf�ndan i�gal edilmi�tir.
Sovyetler Birli�i D�neminde Azerbaycan:
Azerbaycan , 1922 de Kafkasya �tesi Sosyalist Federal Sovyet Cumhuriyetine kat�lm��, 1936 dan sonra ise Azerbaycan SSCB ad�n� alm��t�r.
Bug�n 86600 km2 y�z�l��m�ne sahip olan Azerbaycan, Sovyetler Birli�ine kat�ld�ktan sonra devaml� toprak kaybetmi�tir. Stalin zaman�nda yap�lan d�zenlemeler ile Ermenistan; T�rkiye, Nah��van �zerk Cumhuriyeti ve Azerbaycan aras�na do�ru uzat�lm�� ve b�ylece Anadolu T�rkleriyle, T�rkistan T�rkleri aras�nda irtibat kesilmeye �al��lm��t�r.
Ba��ms�z Azerbaycan Cumhuriyeti:
Bu hadiseler Halk Cephesi Hareketlerinin daha da h�zlanmas�na ve �lkede yay�lmas�na sebep olmu�tur. 30 Eyl�l 1991 de ba��ms�zl��n� ilan eden Azerbaycan bunu yeterli g�rmemi�, 7 Haziran 1992 de d�zenlenen Cumhurba�kanl�� se�imiyle eski Komunist Partisi Lideri Ayaz Muttalibovu ba�kanl�ktan uzakla�t�rarak, Ebulfez El�ibeyi Azerbaycan Cumhuriyetinin ba��na ge�irmi�tir.
25 Aral�k 1991 tarihinde Kiril alfabesini b�rakarak Latin alfabesini se�en Azerbaycan Cumhuriyeti, 1992 de alfabenin uygulanmas�na ge�mi�tir. 1992 y�l� i�inde Azerbaycan Cumhuriyeti , bug�n bir�ok �lke taraf�ndan tan�nm�� , BM ve AG�K gibi milletleraras� kurulu�lara, �ye, kalk�nmakta olan bir T�rk devletidir.
Ekonomik ve Sosyal Yap�:
1991 de ba��ms�zl��n� ald�ktan sonra, �zellikle ge�i� d�neminin ilk y�llar�nda ekonomik alanda d��ler olm�� ve para birimi olarak manata ba�l� kalm��t�r. Ancak, Azerbaycan verimli tar�m arazileri, do�algaz, petrol ve demir cevheri bak��rnndan zengin kaynaklara sahip bulunmaktad�r. Ham petrol �retimi 1991 de 12 milyon tona yakla�m��t�r.
Do�al gaz �retimi ise 1991 de 11 milyon m3 dur. Toplam do�algaz rezervi 118.65 milyar metrek�p, petrol rezervlerin de 8 milyar varil oldu�u savunulmaktad�r. Ayr�ca, petrokimya, yiyecek, giyim gibi hafif sanayide vard�r.

Tar�m ve Hayvanc�l�k:
Azerbaycan�n y�zde 7si tar�ma elveri�li topraklara sahiptir. Bu tar�m topraklar�n�n b�y�k b�l�m� de Kura ve Aras nehirleri etraf�ndad�r ve �lkede, tar�m b�y�k �l��de sulamaya dayanmaktad�r. Yeti�tirilen ba�l�ca �r�nler tah�l, meyve, pamuk, �ay, t�t�n, �z�md�r. Ayr�ca, dut a�ac�ndan y�lda 5000 ton ipek kozas� elde edilmektedir.
Azerba

B�R ��FT Y�REK

9/7/2010

SOSYOLOJ�
SEM�NER �DEV�

B�R ��FT Y�REK
Marlo MORGAN
(�ev: Eren CENDEY)

DANI�MAN
Yrd. Do�. Dr. Nazmi AVCI

HAZIRLAYAN
Nicel KARADA�
0011307033
2. S�n�f

��NDEK�LER
YAZARDAN OKURA1
Onur Konu�u1
Oy kutusunun doldurulu�u2
Do�al ayakkab�lar3
Ziyafet4
Sosyal G�vence5
Telleri Olmayan Telefon6
��l ��in �apka6
M�cevherler7
Et Sosu7
Diri Diri G�m�lmek7
�ifa8
Totemler8
Diki� Dersleri8
M�zik �ifas�8
R�ya Yakalay�c�s�8
Ak�am Yeme�inde Bir S�rpriz9
Ball� Kar�ncalar9
Kabilenin �n�nde10
Yeminim11
R�ya Zaman� A��klan�yor11
Ar�ivler12
G�rev12
Bir Kutlama ��leni12
Sel13
Vedala�ma13

YAZARDAN OKURA
Bu kitap ya�anm�� bir deneyimin meyvesidir. Ve olaylardan hemen sonra yaz�lm��t�r az sonra sizinde g�rece�iniz gibi elimde not tutabilece�im bir defter yoktu. Halk k�t�phanesine kadar gitmenize gerek kalmamas� i�in metinde en �nemli tarihsel bilgiler eyer verdim. Ve sizlerin Avustralya"ya dek yolculuk yapman�za da gerek olmad��n� rahatl�kla s�yleyebilirim. ��nk� Aborjinlerin sergiledikleri �zel durumlar her Amerikan kentinde rastlanabilecek t�rdendir: g�zleriniz i�sizlik oran�n�n y�zde ellinin �st�nde oldu�u geri mahallelerinde ya�ayan kara derili insanlara �evirmeniz yeterli olacakt�r. Bu insanlar�n, �al��anlar�ysa en katlan�lmaz i�leri y�klenmi�lerdir ve onlar� k�klerine ba�layan k�lt�rle her t�rl� ilintiyi yitirmi� durumdad�rlar. Amerikan K�z�lderilileri gibi olanlar da belli b�lgelere s�n�rlanm�� durumdalar ve ku�aklardan beri kutsal dinlerini uygulamaya �zg�rl��ne sahip de�iller.
Ne var ki sizlerden gizleyemeyece�im bir �ey varsa o da, "Mutant"a Mesajd�r!"
Sevgili Okur, �unu s�ylemek istiyorum: �yle g�r�n�yor ki, bu yery�z�nde kendine ama� olarak sadece e�lenmeyi se�en insanlar var. Kendinin de bu insanlardan biri oldu�unu d��n�yorsan, kitab� oku, e�len, ho� bir g�steri seyretmi��esine yoluma devam et. az sonra dile getireceklerim sana kurgusal bir roman gibi gelebilir. Ama gene de hayal k�r�kl��na u�ramayacaks�n, paran�n kar��l��n� alacaks�n. Oysa, e�er mesaj�n i�itebilme yetene�ine sahip ki�ilerden bireysel onun g��l� ve y�ksek sesini duyacaks�n. Mesaj� i�inden, y�re�inde, akl�nda ve ta iliklerinde hissedeceksin.
Biliyor musun, bu uzun y�r�y�� i�in �ekilen ki�i sen de olabilirdin ve inan bana pek �ok ke�ke yerimde bir ba�kas� olsayd� diye ge�irdim akl�mdan.
Onur Konu�u
Bo�ucu bir Ekim sabahayd� v eben Avustralya"n�n be� y�ld�zl� bir otelinin �n�ndeki avluda durmu� tan�mad��m bir rehberi beklemekteydim. Uyar�lar� sezmekten uzak m� uzak y�re�im sevin�le c�v�ld�yordu. Kendimi alabildi�ine iyi hissediyordum ve bir o kadar da heyecanl�yd�m. ��ten i�e mutlak olarak emin oldu�um bir �ey vard�: Bu benim �ansl� g�n�md�.
Derken �st� a��k bir jip dairevi giri� yoluna sapt�. K�zg�n parke ta�l� yolun �zerinde kulaklar� t�rmalayan otomobil lastiklerinin sesini i�itti�imi an�ms�yorum. Yolu s�n�rlayan erguvan renkli yapraklardan s��rayan su, pasl� metale s��rad�. Jip durdu ve otuz ya�lar�nda bir Aborijin olan �of�r, bana do�ru bakt� ve bir el i�aretiyle "gelin" dedi.
Y�ksek topuklu ayakkab�lar�m�n araca binmemi g��le�tirmesinden �nce de fazlas�yla ��k bir tarzda giyinmi� oldu�umu anlam��t�m.
Sa��mda oturan gen� �of�r, �ort ve rengi solmu� bir ti��rtle �oraps�z olarak bez ayakkab�lar giyinmi�ti. Benim toplant� yerine g�t�r�lmem ayarlan�rken, bu i�lemin normal bir otomobille ger�ekle�tirilece�ini, hatta Avustralya otomobil sanayiinin gururu olan bir Holden ile al�naca��m� hayal etmi�tim. Yar� a��k bi ara�la yolculuk etmek zorunda kalaca��m, bir an i�in bile akl�mdan ge�memi�ti. Her ne ise, bu kar��la�ma i�in �zensiz ve bak�ms�z de�il, tam tersine olabildi�ince ��k giyinmeyi ye�lemi�tim: ne de olsa benim onuruma bir ��len verilmekteydi! �evirmenim bana d�nerek toplant�ya kat�labilecek hale gelebilmek i�in temizlenmem gerekti�ini bildirdi. Adam�n bana uzatt�� kuma� par�as�n� a��nca bunun g�vdeye sar�lan pe�tamallerden biri oldu�unu anlad�m. Bana aktard��na g�re soyunmal� ve buna sar�nmal�yd�m.
Kendimi bu soluk

SOSYOLOJ� - TELEV�ZYONDA ��DDET

9/7/2010

televizyonda �iddet

S�V�L TOPLUM �RG�TLER�

9/7/2010

G�R��

Bilindi�i gibi �n�nde herhangi bir engel olmayan devlet iktidar�, toplumun t�m�n� kontrol alt�na alarak despotla�t�rabilir. ��te bug�n demokratik rejimlerin t�m�nde se�imle gelen devlet iktidar�n�n nas�l s�n�rlanabilece�i tart��lm�� ve iktidar�n kar��s�na dengeleyici unsur olarak �rg�tlenmi� toplumun kendisi ��kart�lm��t�r.
Bu toplumun devlet kar��s�nda dengeleyici g�� olmas� i�in devletin d��nda ondan ba��ms�z bir �ekilde �rg�tlenmesi gerekir. ��te sivil toplum olarak adland�r�lan bu �rg�tler ilk olarak Bat� toplumlar�nda ortaya ��km��t�r.
Do�u toplumlar�na �zg�n olmayan sivil toplum kavram� �lkemizde 1980 ihtilalinden sonra s�k s�k tart��ma konusu yap�lm�� ve T�rkiye"de demokrasinin yerle�ebilmesi i�in sivil toplumun tesisi �art olarak g�r�lm��t�r.

S�V�L TOPLUM KAVRAMININ DO�U�U

Tarihsel olarak bak�ld��nda, g�n�m�zdeki anlam�yla "birey" kavram� �ok eskilere dayanmaz. Yak�n zamana kadar insanlar i�in ba�kalar�n�n boyunduru�u alt�nda, ben bilincinden yoksun olarak ya�amak �ok do�al bir s�re�ti. �nsanlarda ben olma, birey olma, kendi ya�am�n� belirleyen kararlar verme bilinci, ekonomik ve toplumsal baz� geli�melere ba�l� oldu.
Par�alanm�� Roma �mparatorlu�u"nda cereyan etmekte olan eski Cermenlerde ve Slavlarda meydana gelen s�re�lerin sentezi, Bat� Avrupada feodal ili�kilerin �ekillenmesinin esas�n� meydana getirir .Eski Cermenlerde ve Slavlarda k�lelerin ve sava� esirlerinin durumu, Roma kolonlar�n�nkine yakla��yordu.Bir par�a toprak alabiliyorlar ve kendi i�letmelerini , beye ayni olarak yani mal ile hayvan, bu�day vb. ile rant� �deyerek kendileri y�netiyordu. Bu sistem insanlar� daha fazla s�m�rerek, tarihten g�n alm�� ve insanlar onca y�l�n� papalara ve dine u�akl�k ederek ge�irmi�lerdir. Ki�iler kendilerine bir anlam verememi�, sadece seny�rlerin emek g�c� olarak kalm��lard�r. Feodalitenin temellerinin at�l�m�nda baz� toprak sahipler, �zellikle b�y�k toprak sahipleri 5. ve 6. yy.da topraklar�n�n bir k�sm�n� k

DISSERTATION

9/7/2010

CONTENTS

PART ONE

1.INTRODUCTION

PART TWO

2.METHODOLOGY

PART THREE

3.LITERATURE REV�EW

3.1. Gender Identity and Gender Roles
3.2. Gender Stereotypes and Effects of Gender Roles.
3.3. Matter of Gender Inequality in different approaches
3.3.1. Islamic Approach
3.3.2. Feminist Approach
3.3.3 Conservative Approach
3.3.4. Liberal Approach
3.3.5. Marxist Approach
3.4. Women Managers and Entrepreneurs
3.4.1. Women Managers and Management
3.4.2. Behaviours towards Women Managers
3.4.3. Women Entrepreneurs and Entrepreneurship
3.4.4. Problems and Supports for Women Entrepreneurs

PART FOUR

WOMEN IN MANAGEMENT

4.1. Effective Factors for Women Participation in Labour Force
4.1.1. Economical Structure
4.1.2. Communal and Cultural Structure
4.1.3. Education Factor
4.1.4. Women Activity Improvements
4.1.5. Technology and Change
4.2. Structure of Women Workforce.
4.2.1. Women Participation in Labour Force.
4.2.2. Differences in Women and Men Labour Force
4.3. Education Factor in Women Participation
4.3.1. Literacy Rate in Labour Force
4.3.2. Educational Status of Women in Labour force
4.4. Women Labour Force by Occupation

PART FIVE
RESULTS AND INTERPRETATION OF INTERVIEW.

PART SIX
CONCLUSION

INTERVIEW QUESTIONS

BIBLIOGRAPHY

TABLES AND FIGURES

Figures

Figure 4.2.1. Economically active population rate (%)
Figure 4.2.2. Labour Force Indicators (Women) (%)
Figure 4.2.3. Labour Force Indicators (Men) (%)
Figure 4.3.1. Literacy Rate in Labour force
Figure 4.3.2. Educational status of Women in Labour Force
Figure 4.4.1. Percentage of employed population by occupation (Women)
Figure 4.4.2. Percentage of employed population by occupation (Men)

Tables

Table 1. Commodity Composition of Exports in Textile (Mil. $)
Table 2. Production Index of Manufacturing Industry (1997=100)
Table 3. Index of Production Workers in Manufacturing Industry
Table 4. Education Level
Table 5. Qualifications of an Ideal Job
Table 6. Promotion as a manager (Yes)
Table 7. Promotion as a manager (No)
Table 8. Qualifications for Promotion
Table 9. Reasons to leave work
Table 10. Behaviours and Prejudices Towards Women Managers

1

INTRODUCTION

This dissertation focuses on women"s participation in labour market. This participation may vary in different forms. Firstly, as an unpaid, that either can be titled as invisible worker or worker paid in an informal way. In addition, women contribute as paid workers, mainly in lowest paid and least-powerful positions, however recently this has been ensured with women taking more responsibilities in managerial positions.
The aim of this study is to outline the development of women managerial life in textile industry, through history; opposing a dominant patriarchal culture; and strong communal structure, in Turkey. The main reason why Turkey is chosen for this study is that, because it is a unique country to perceive the correlation of culture and gender. In Turkey, Islamic culture is preserved with a democratic system aiming to equal women and men in social, cultural and political life.
Addition to this goal, the dissertation will try to examine how demand-supply trends have changed for the last 20 years economically, how these changes have formed latest statistics, and where they brought women management in textile status today. Textile sector is decided to be focused on, for the reason that textile is one of the leading industries in Turkey. In addition, in this industry women participate with a very high proportion and as it is a broad commerce, it is observed that women"s promotion scale increases by time, related to their education mainly derived from textile schools and managerial degrees.
According to official statistics released in 1998 (SIS, 1998), every 3 women out

SOSYOLOJ� - SU�UN DEREBEYLER� - AL� CEVAT AKKOYUNLU

9/7/2010

su�un derebeyleri - ali cevat akkoyunlu

K�LT�REL SAVA� VE SAVA� K�LT�R�

9/7/2010

K�lt�rel Sava� ve Sava� K�lt�r�
1991 sava�la ba�lad�. Bu sava� s�ren bir sava��n kendini resmile�tirmesiydi asl�nda. Silahlar sustu�unda sava� sona ermi�ti. Resmen bar�� yap�ld��nda da sona ermeyece�i kesindir.
Bat� medeniyeti, sava�s�z var olamaz, hayatiyetini s�rd�remez. Bu yar��mac�, yay�l�mc� ve madden b�y�meci medeniyet, sava�� b�rakt�� an, mesela insanili�e, ahlaka ve g�zelli�e yenik d��er.
Teknolojiyi tanr�la�t�ran, �retim ve t�ketimi tap�nmaya d�n��t�ren ve b�t�n de�erleri maddeye y�kleyen bu medeniyet tabiat�yla, ilahi kanunlar� �i�nerken b�t�n insanl��a ya�anmaz bir d�nya haz�rl�yor.
Bat� medeniyetinin m�levves pen�esini att�� her toprak par�as�nda insanlar insanl�ktan ��k�yor, hayvanlar, bitkiler ve hatta ta� ve toprak bile kendileri olmak imkan�ndan yoksun hale geliyor.
Bat�"da insanl��n gelece�i �zerine kafa yoranlar �u soruyu sormaktan kendilerini alam�yorlar : Bu ekonomik ve teknolojik davran�� tarz� ile nereye kadar gidebilir? Yada bu �ekilde devam edilirse insanl�k �n�m�zdeki y�zy�llarda da hala var olmaya devam edebilecek mi?
Bu d�nya a�l�k s�n�rlar�n� a�amayan insan topluluklar�yla, zenginli�i elinde tutan az�nl��n tahakk�m�n� bir arada ya��yor. �ki kesim aras�ndaki a��k b�y�yor: Geli�mi�ler daha fazla geli�iyor, geli�memi�ler ise hala geli�meye �abal�yor.
Hammadde kaynaklar� h�zla t�keniyor. Kimyasal at�klar, egzoz gazlar�, fabrika dumanlar�, zehirli b�cek ve bitki ila�lar�, moloz ve ��p yang�nlar� d�nyan�n ekolojik dengesini alt - �st ediyor. "Geli�mi� �lkeler" zehirli at�klar�n� bo�altacak �lke ar�yor. K�m�r ve petrol benzeri fosil yak�tlar atmosferdeki karbondioksit oran�n� canl�lar i�in �ld�r�c� etki uyand�racak kerteye do�ru y�kseltiyor. �u s�yleniyor art�k : Teknik ilerleme �yle �artlar meydana getirdi ki, bundan sonraki her ilerleme insanl��n varl��na y�nelik bir tehdittir.

K�lt�r ve �ktidar
De�er h�k�mleri �zerinde teredd�tler uyand�r�lm��, hatta yaln�z bununla kal�nmam��, de�er h�k�mlerine sava� a��lm�� bir toplumun kimlik bunal�m�, k�lt�r bunal�m� i�ine d��mesi ka��n�lmazd�r. T�rkiye"de k�lt�r ve kimlik bunal�m�n� m�zminle�tiren, devletin insan�m�z� zorla de�i�tirme y�n�ndeki s�rekli politikalar�d�r. T�rkiye"de bir taraftan halk idaresi, halk hakimiyeti, demokrasi hatta liberalle�me s�zleri edilirken, �te yandan halk�n idaresinden, hakimiyetinden hatta etkisinden uzak tutulan alanlar vard�r. Bu alanlar tahsisen k�lt�rle ilgili kurumlar� ve k�lt�r olu�turucu yap�lar� i�ine almaktad�r.
�NSAN - K�LT�R VE T�RK�YE"DE K�LT�R MESELES�
XX. asr�n sonlar�na yakla��rken T�rkiye"nin i�inde bulundu�u maddi ve manevi �artlar� do�ru ve yap�c� olarak de�erlendirmek icap etmektedir. �ki as�rl�k "yenile�me" �abalar�n�n damgas�n� ta��yan bug�nk� T�rkiye"nin her sahada yayg�nla�an ve derinle�en sanc�lar�n� hem bu perspektiften, hem de tarihimizin daha �nceki devirleri a��s�ndan tahlil etmek ilmi bir zarurettir. Toplum yap�s�n�n birinci derecede naz�mlar�ndan k�lt�r varl��n� b�t�nden ay�rmadan ele alarak baz� de�erlendirmeler yapmak do�ru, ger�ek�i bir bak��n icaplar�ndand�r. Say�s�z "k�lt�r" tarifinin muhassalas� olarak ��yle bir tarifi benimsemek e�ilimindeyiz : K�lt�r, bir milletin fertlerinin sahip oldu�u, olaylar� kar��layan duyu� ve davran�� ekilleri ile b�t�n tarihi i�inde meydana getirdi�i de�er h�k�mleridir.
K�lt�r�n temelinde inan�, bu inanca dayal� bilgi ve de�er yatar. �nsan bu do�rultuda ve �er�evede m�nasebetlerini manaland�r�r. Bu manaland�rma ba�� do�ru, d�zenli ve sa�lam i�ledi�i m�ddet�e insan meselesinin vahim �l��lere varmas� durumuyla kar��la��lmaz. ��nk� insanlar meselelerini sahip olduklar� k�lt�r yap�s� i�inde s�hhatli �ekilde ��zebilmektedirler.
T�rkiye"de devletin k�lt�r siyasetinin tutars�zl�� ve yanl��lar�, millet varl��n�n zedelenmesi ile neticelenmi�tir. Yabanc� k�lt�r s�zmalar�n� d�zenli olarak ger�ekle�tiren devlet kurulu�lar�n�n durumudur ki, b�nyemizi sarsan yabanc� k�lt�rlere kar�� koymaya da g��le�tirmektedir. Bu m�esseselerin yabanc� k�lt�r aktar�mc�l��, tesirli kitle haberle�me vas�talar�n� kullanarak yayg�nla�t�rmalar� meseleye b�y�k bir geni�lik kazand�rmaktad�r. B�ylece, insan varl��m�za y�nelen d�� sald�r� bizzat-baz� ahvalde-resmi kurulu�lardan beslenmi� olmaktad�r.
�NSAN DAVRANI�LARININ TEMEL� OLARAK K�LT�R
Hem her defas�nda yeni bir davran�� tarz� icat ederek anar�iye yol a�mamak, hem de toplum i�inde d�zenli hareket etmek i�in insanlar bu normlara uymak zorundad�rlar. �nsanlarla hayvanlar� birbirinden ay�rmada normlar bir krit

SOSYOLOJ� - HAYEK VE L�BERAL�ZM

9/7/2010

hayek ve liberalizm

K�LT�REL EMPERYAL�ZM

9/7/2010

I.B�L�M
A-K�LT�R�N TANIMI VE TAR�H�ES�
K�lt�r�n etimolojik a��dan k�kenine indi�imizde kar��m�za Latince de tar�m anlam�na gelen ""cultura"" s�zc�� kmaktad�r.
K�lt�r terimine 18.y�zy�ldan beri rastlanmaktad�r.ama �ncesinde k�lt�r farkl� kavramlarla birlikte kullan�lm�� daha sonralar� �zerk bir anlat�m niteli�ine kavu�abilmi�tir.19.y.y sonunda �ngiliz antropologlar�,etnografya taraf�ndan incelenen toplumlara �zg� olan d��nce,eylem bi�imleri,inan�lar,de�er sistemleri,simgeler ve tekniklerin t�m�n� anlatmak �zere kullan�lm��t�r.""k�lt�r�n �zerk bir terim olarak olu�umu,ku�kusuz yeni bir kavram�n anlat�m� gere�inden do�mu�tur...yeni bir kavram�n gereklili�i,orta �a� ile modern �a��n birle�me noktas�ndaki toplumsal olguyu etkileyen do�al ve dolays�z toplumsal �evresiyle y�z y�ze olan insan�n davran��n� derinlemesine de�i�tiren temel de�i�imler sonucunda ortaya ��km��t�r.""(Mejuyev,1998:30)
K�lt�r kavram�na y�nelik olduk�a fazla tan�mlamalar yap�lm��t�r.Bunun nedeni ise;somut bilim dallar�nda bile fazlas�yla kullan�lmas� ile a��klamak m�mk�n.En genel anlamda k�lt�r bir ya�am bi�imidir.""Do�al �evre ve toplumsal ili�kilerden �retilmi� olan bilgi,nesne al��kanl�klar�n tarh i�inde yo�rularak aktar�lan bir ya�am bi�imidir.K�lt�r;t�re,�rf,gelenek,adetlerle insanlar�n birbirine per�inlenmesini ve toplumun yaz�l� olmayan t�rel s�zle�me ile birbirine ba�l�l��n� anlatan bir yap�d�r.""(Bobaro�lu,2003:32)
Yine UNESCO uzmanlar�n�n 1969 da yapt�� k�lt�r tan�m� ise;bir insan toplulu�unun kendi tarihi takamulu hususunda sahip oldu�u �uur demektir.
Teknoloji,mimari eserler,do�a ile ba�a ��kma yap�tlar�n� i�ine alan maddi k�lt�r ��eleri,toplumun konu�tu�u dili,e�itim,din,tutumlar,de�erler,inan�lar,sosyal kurum ve organizasyonlar,politik ya�am,estetik,ahlak k�lt�r� meydana getirmektedir.
Baz� sosyologlar ve yazarlar k�lt�r� maddi ve manevi k�lt�r olarak ay�r�rlar ve maddi maddi k�lt�re medeniyet ismini vererek kullanmaktad�rlar.Maddi k�lt�r,bireyin kullan�m alan�ndaki teknolojik ara�lar(makine ve aletler) i�ermekte,manevi k�lt�r� ise;�rf,adet,kolektif davran�� ve tutumlar olu�turmaktad�r.Bu t�r k�lt�r ayr�mlar�n� �o�altabiliriz.Kimi sosyologlar,yazarlar da k�lt�r �e�itlemelerini,genel k�lt�r,alt k�lt�r,kent k�lt�r�,k�y k�lt�r�,zengin-fakir k�lt�r�,hayat-�l�m k�lt�r� �eklinde yapm��lard�r.
�zetle k�lt�r insanlar� bulunduklar� zamana,mekana y�kledikleri anlamlar,do�an�n verdi�inin d��nda insan�n i�inde ya�ad�� evrede ve d�nemde yaratt��,her �eydir.Ortak dil,benzer giyim,benzer hisler,benzer yeme al��kanl�klar�,benzer d�nya g�r�� ile b�t�nle�en,di�er topluluklardan bu ortak yanlar� ile ayr�l�p �zg�n bir yap� olu�turan insanlar�n uzun zaman bir aradal��n�n,emeklerinin sonucudur k�lt�r.

B-K�LT�R VE K�ML�K �L��K�S�
""Kimlik bir kimsenin insanl��na �zel i�eri�ini veren ve onu sadece herhangi bir insan de�il,ama belli bir ki�i yapan �eydir.Bir ki�inin �zel anlam�,tan�m� veya farkl�l��d�r.(Thiebaut,1997:96) ""ki�i,onun evrensel kal�tsal insani kapasitelerinin ger�ek varl��na d�n��mesiyle mevcudiyet kazan�r.""(Geertz,1973:52)
Nafiz Tok,kimli�in bu d�n��m s�recinde olu�tu�unu dile getirir.Mosh Halbertale ise,kimli�in �znel olarak, bir ki�inin,kendi varl��n� en anlaml� ve en �nemli rol� olarak g�rd�� ey diye tan�mlar.O zaman ki�iyi �zerkle�tiren,anlaml� k�lan,tan�mlayan,�nemli hale getiren haysiyeti,akl�,sayg� g�rme,kendini de�erli hissetme iste�i,k�sacas� kimli�idir.
""Kant"tan beri,insanl��m�z� olu�turan�n ya�am�m�z� ilkeler ile y�netme kabiliyetine sahip,rasyonel �zerk organlar olma stat�m�z oldu�u yayg�n kabul g�r�r. ....insanl��m�z� neyin olu�turdu�u,bu suretle de haysiyetimizi neyin verdi�i,bizi sayg�ya neyin de�er yapt��na ili�kin sezgimizin temeli,kendi ba��na de�erli olan (rasyonel varl�klar,�zerk varl�klar olarak)yarad�l��tan gelen do�am�z olagelmi�tir.""(Tok,N.2003;134)Ama bu evrensel insani potansiyel ki�ili�imizi tan�mlama ve tamamlamada yeterli de�ildir.�nsan sevilmek,sayg� g�rmek,de

SOSYOLOJ� - K�RESELLE�ME

9/7/2010

k�reselle�me

THE JEWS AND CHRISTIANS OF IMPERIAL ASIA MINOR, THE LITERAR AND MATERIAL EVIDENCE

9/7/2010

The Jews and Christians of Imperial Asia Minor, The Literary and Material Evidence

Table of Contents
Abstract…………………………………………………………………………….ii
�zet………………………………………………………………………………..iii
Table of Contents………………………………………………………………….iv
List of Plates………………………………………………………………………vi
List of Figures…………………………………………………………………….viii
List of Maps………………………………………………………………………..x
Introduction………………………………………………………………………..1
Part I: The Jews……………………………………………………………………6
I.1 The Arrival of the Jews in Asia Minor…………………………………………6
I.2 The Development of the Diaspora and Roman Attitude towards Jews……….14
I.3 Evidence of Jews in Graeco-Roman Society in Asia Minor…………………..34
I.3.1 Public Life…………………………………………………………………...34
Citizenship…………………………………………………………………...34
Public Offices……………………………………………………………….34
Civic Life……………………………………………………………………36
I.3.2 Religious Life……………………………………………………………….37
The Synagogue: Definition and Function…………………………………38
The Temple and the Synagogue…………………………………………..39
Synagogue Officials………………………………………………………41
Women and the Synagogue……………………………………………….41
The Synagogue Building………………………………………………….43
Influence of Palestine……………………………………………………..50
Apostasy…………………………………………………………………..54
I.3.3 Social and Economic Life…………………………………………………..54
v
Education…………………………………………………………………55
Entertainment…………………………………………………………….56
Trade and Trade Guilds………………………………………………….57
Professions……………………………………………………………….58
Bathing…………………………………………………………………..59
Intermarriage…………………………………………………………….60
Social Structure with the Jewish Community……………………………60
Interaction with Local Traditions………………………………………..61
Funerary Customs……………………………………………………….62
Godfearers……………………………………………………………….65
Part II: The Christians…………………………………………………………..67
Part II.1 The Emergence and Spread of Christianity in Asia Minor……………67
Part II.2 The Spread of Christianity and Roman, Jewish and Individual Responses..78
Part II.3 The Physical Evidence for Christianity in Asia Minor……………….98
Conclusion……………………………………………………………………..108
Appendix 1 The Epigraphic Evidence…………………………………………114
Jewish…………………………………………………………………..114
Christian………………………………………………………………..127
Appendix 2 Antioch……………………………………………………………131
Appendix 3 Dura Europos………………………………………………….…..138
Bibliography…………………………………………………………………….142
Ancient Sources…………………………………………………………142
Modern Sources…………………………………………………………143
Plates, Figures and Maps
vi
LIST OF PLATES
PLATE 1 -Priene, ashlar chancel screen (2) with menorah flanked by two peacocks. Fine,
S., 1996, 72, XII.
PLATE 2 -Sardis, looking into the Main Hall of the synagogue from the atrium. Cimok,
F., 1998, 83.
PLATE 3 -a- Sardis, Eagle altar table. Hachlili, R., 1998, Plate II-4
b- Sardis, limestone screen with menorah, lulav, Torah scrolls and ethrog.
Hachlili, R., 1998, Plate II-3.
PLATE 4 -a- Aphrodisias, architectural fragment with carved menorah, possibly from the
synagogue. Reynolds, J & R. Tannenbaum, 1987, 142, no.10.
b- Akmonia, column capital with menorah and Torah scrolls, possibly from
the synagogue. MAMA VI, 347.
PLATE 5 -Miletus, row of seats with the inscription "Place of the Jews and Godfearers"
from the theatre. Cimok, F., 1999, 95.
PLATE 6 -a - Sardis, Hebrew inscription with the word "Hebrew". Cimok, F., 2000, 101.
b- Sardis, incised menorah on brick. Cimok, F., 2000, 110.
c- Ephesus, oil lamp with the depiction of menorah. Hachlili, R., 1998, Plate
VII e.
PLATE 7 -Hierapolis, tomb identified as Jewish by incised menorah. Cimok, F., 1999,
80.
PLATE 8 - a- Aphrodisias, dedicatory inscription, face b. Reynolds, J. & R.
Tannenbaum, 1987, 17, no.4.
b- Aphrodisias, face b, upper list. Reynolds, J. & R. Tannenbaum, 1987, 18,
no.5.
vii
c- Aphrodisias, face b, lower list. Reynolds, J. & R. Tannenbaum, 1987, 18,
no.6.
PLATE 9 - Tembris Valley, tomb number 3. Gibson, E., 1978, Plate V, no.3.
PLATE 10 - Tembris Valley, tomb number 8. Gibson, E., 1978, Plate IX, no.8.
PLATE 11 - Tembris Valley, tomb number 9. Gibson, E., 1978, Plate X, no.9.
PLATE 12 - Tembris Valley, tomb number 10.

SOSYOLOJ� - BEKLEME HATTI MODELLER�

9/7/2010

bekleme hatt� modelleri

SOSYOLOJ� - ��LETMELERDE PLANLAMANIN �NEM�

9/7/2010

i�letmelerde planlaman�n �nemi

EVL�L�K VE BO�ANMA

9/7/2010

EVL�L�K VE BO�ANMA

Haz�rlayan
HANDAN SARAL 9701316
NEV�N KARLI 9701424

PDR 4. s�n�f I. ��retim

PROF. DR. KURTMAN ERSANLI

SAMSUN
2001
KAYNAK�A
C�celo�lu Do�an, �nsan ve Davran��,
C�celo�lu Do�an, ��imizdeki �ocuk
Ge�tan Engin, �a�da� Ya�am ve Normal d�� Davran��lar,
�zg�ven Ethem �brahim, Evlilik ve Aile Terapisi
Yavuzer Haluk, �ocuk E�itimi El Kitab�,
Y�r�ko�lu Atalay, �ocuk Ruh Sa�l�� (�ocu�un Ki�ilik Geli�imi, Yeti�tirilmesi ve Ruhsal Sorunlar�
Y�r�ko�lu Atalay, De�i�en Toplumda Aile ve �ocuk.
EVL�L�K KAVRAMI
Evlilik, bireylerin cinsel ili�kilerini me�rula�t�ran ve toplumca onaylayan bir s�zle�medir. Ba�ka bir deyimle, �iftlerin �ocuk yapma ve yeti�tirmek i�in kar��l�kl� olarak yapt�klar� toplumca onaylanan bir s�zle�medir.
Evlilik, toplumsal kurallar ve yasalar�n �ng�rd�� bi�imde kar�� cinsten en az iki ki�inin ya�ant�lar�n� birle�tirdikleri, kendine �zg� ili�kiler b�t�n�d�r.
Evlenme, tam ve s�rekli bir hayat ortakl�� yaratmak �zere bir kad�nla bir erke�in hukuken ge�erli bir bi�imde birle�mesidir. Evlilik anla�mas�na g�re kar� koca baz� hak ve g�revleri kabul ederek bir arada ya�ar ve �ocuklar�n� birlikte yeti�tirirler.
Bireyler evlilik yolu ile birbirlerine akraba olur ve yeni ili�kiler i�ersine girer. Her aile akrabal�k ili�kileri i�erisinde ya�am�n� s�rd�r�r. Akrabal�k bireylerin sosyal ili�kilerinin ger�ekle�ti�i evlilik, kanba�� veya soy sop ili�kilerinedayal� bir sistemdir. Aile �evresi �e�itli birimlerde ili�kide bulundu�umuz, amca, day�, teyze, hala, eni�te, bald�z, bacanak gibi akrabal�k ve h�s�ml�k sistemiyle sar�l�d�r. Geleneksel tar�m toplumlar�nda bu ili�kiler daha yo�un iken, kentsel yap�da gittik�e zay�flamaktad�r. Bireyler birbirlerini �l�m, evlilik gibi belirli g�nlerde g�rebilme ve hatta tan��ma olana�� bulmaktad�rlar. �a�da� end�striyel ya�am bu t�r ili�kileri k�s�tlay�c� bir rol oynamaktad�r.
Evlilik T�rleri
Evlilikler tek e�li olabilece�i gibi �ok e�li de olabilir. Erke�in veya kad�n�n bir tek e�le evlili�ine monogami; kad�n�n veya erke�in birden fazla e�i olmas�na ise �ok e�li evlilik veya poligami denir. Erke�in birden fazla kad�nla evli olmas� polijini, kad�n�n bir �ok erkekle evlili�i ise poliandri"dir. �a��m�za ge�erli olan evlilik bi�imi monogami yani tek e�li evliliktir. Poliandri"ye ancak Hindistan"da Toda kabilesinde rastlan�lmaktad�r. ��nk� burada erkek n�fusu �oktur, herkese yetecek kadar kad�n olmamas�, kad�n� birden fazla erkekle evlili�e g�t�rmektedir.
Hi�bir toplumda cinsel ili�kiler t�m�yle serbest de�ildir. Baz� ilkel topluluklarda, topluluk �yelerinin o topluluk i�inden kimselerle evlenmeleri yasaklanm��t�r. Bu evlilik d�zenine d��tan evlenme (egzogami) denmektedir. Baz� topluluklarda ise grup i�inden evlilik uygulanm��t�r. Buna i�ten evlenme (endogami) denmektedir. M�s�r firavunlar�n�n k�z karde�leriyle evlenmelerinde veya evli bir kad�n �ld��nde, kocan�n �len kar�s�n�n k�z karde�iyle evlenmesi gibi. Amerika"da siyahlar ve Yahudiler aras�nda endogamiye s�kl�kla rastlan�r.
�iftlerin baba taraf� veya onun yan�na yerle�mesine patrilokalite kad�n�n taraf� veya kad�n�n ebeveynleri ile oturmas�na ise matrilokalite denir. Modern toplumlarda yeni evlenen �iftler her iki taraf� da reddederek, onlardan ayr� kendi ba�lar�na ya�amay� tercih etmektedirler. Buna da neolokalite veya ev a�ma denir.
Genelde b�t�n toplumlarda koca otoritesinin �st�nl�� g�r�l�r, buna patriyarki denir. Matriyarki yani kad�n�n otoritesinin �st�nl��ne �ok az rastlan�r. Son ortaya ��kan bir ili�ki otoritedir. Burada kar� ve kocan�n e�it s�z hakk� vard�r.
Evlenmemizin nedenleri aras�nda, birlikte uyumlu bir cinsel ya�am kurup bunu git gide geli�tirme iste�i vard�r. �o�umuzun ald�� terbiye gere�ince, cinselli�imizi tatmin edebilmemiz i�in en ideal ortam evliliktir.
E�ler aras�nda ortak nitelikler �o�ald�k�a evlilik ili�kilerinde mutluluk oran� artmaktad�r. Ama kar�� cinsten birine tam anlam�yla benzeyen iki ki�i bulmak ve bunlar� her y�n�yle mutlu ili�kiler i�inde ya�amalar�n� beklemek zordur.
Hepimiz evlili�in bize �unlar� sunmas�n� isteriz: Sevgi, benimsenmek, yalana dolana sapmadan, ne isek o olabilmek, ba�ar�l� olmak ve de�er verildi�imizi hissetmek. Birbirine ait olmaktan do�an yak�nl�k, can yolda�l��. Be�enilmek, istenmek ve anla��lmak. Bunlar vazge�ilmez duygusal ��elerdir. Bunlar cinselli�i yaln�z fiziki y�nden de�il ruhsal y�nden de tamamlar. Evlilikte sevgi bir gayret gerektirir, hem verme hem alma a��s�ndan sarf

SAVA�, DEVR�M VE FA��ZM

9/7/2010

Sava�, Devrim ve Fa�izm �zerine

Eger Kom�nist Partisi devrimci umudun partisi ise, bir yigin olarak fasizm de karsi-devrimci umutsuzlugun partisidir.
Tro�ki

Tarih sahnesine �ikisindan itibaren kapitalizm, gezegenimiz �zerinde sik sik yikim ve felaketler meydana getirdi. Kapitalizm yasadigi krizleri yikimlar �rg�tleyerek ve bu yikimlari yeniden �reterek asmaya �alisti. Ancak bu sarmal yerini kendiliginden bir baska ekonomik formasyona birakamayacagindan dolayi da, aslinda sorun oldugu gibi devam ediyor: ekonomik y�kselisler ve ��k�sler. Aslinda t�m bu yikim ve felaket s�re�lerinin anasi kapitalist m�lkiyet tarzindan baskasi degildir.
�retimin devasa d�zeylerde toplumsallasmasina karsin �retim ara�larinin �zel m�lkiyeti, insanliga giydirilmis bir deli g�mlegidir. Sermayenin yogunlasarak ve merkezileserek tekelleri olusturmasi kapitalizmin �eliski ve �atismalarinin daha yogun ve �st d�zeylerde yasanmasina neden oluyor. Kapitalizmin en �st asamasindan baska bir sey olmayan ve d�nya �apinda kendi iliskilerini egemen kilan emperyalizm, s�z konusu �eliskileri daha �st d�zeylere tasiyarak yeni ve devasa yikimlari �rg�tlemenin yolunu d�semekten ileri gidemedi. Kapitalist rekabet, tekeller d�zeyine y�kselerek siddetli ve kiran kirana bir m�cadeleyle karakterize oldu. Finans kapital, kapitalist �retim tarzinin �eliskilerini 1914"te d�nya �zerinde korkun� bir savasi �rg�tleyerek ve b�ylece d�nya pazarlarini yeniden paylasarak ��zmeye �alisti. Fakat milyonlarca insanin �l�m� ve �retici g��lerin tahrip olmasina karsin �eliskiler ��z�lememis, katlanarak ve b�y�k yikimlari �rg�tleyerek sistem yoluna devam etmistir.
�eliskilerin �st boyutlara �ikmasi ve katlanilmaz hale gelmesi tekelci kapitalizme korkun� bir saldirganlik �zelligi verir. 1914-1918 savasinda ��z�lemeyen �eliskiler, 1939-1945"teki Ikinci Emperyalist Savasla ��z�lmeye �alisilmistir. Ama bu ��z�m, d�nyanin bir kez daha emperyalistlerce yeniden paylasilmasindan ileri gidememistir. Bug�n d�nya kapitalizminin i�ine yuvarlandigi kriz bir kez daha g�steriyor ki, kapitalizm kendi �eliskilerini asmaya �alisirken, bu �eliskileri daha derin ve daha genis bir �l�ekte yeniden �retmekten ve felaketlerin yolunu d�semekten baska bir sey yapamadi ve yapamaz.
Savasin yarattigi devrimci buhran ve fasizmin toplumsal temelleri
20. y�zyilin ilk �eyreginde d�nya siyasal arenasinda yasananlar, daha sonraki t�m tarihsel s�reci belirlemistir. Emperyalist sistemin baslattigi kanli savas, b�y�k kapitalist g��lerin d�nya pazarlarini ve n�fuz alanlarini g��leri oraninda yeniden paylasmalari amacini g�tm�st�r. Oysa savas barut, �l�m ve kan oldugu kadar, ayni zamanda toplumsal bir harekettir de. O g�ne kadarki t�m devinimsiz yapilari, varliklari harekete ge�iren ve olaylarin i�ine katan bir devdir savas. Savasin toplumsal yani kadar �nemli bir yani da, sinifsal olusudur. Savas kapitalistler i�in korkun� karlar ise, emek�iler i�in yikim ve felakettir. Demek ki, savasin gidisati bu siniflar i�in farkli anlamlar tasimaktadir ve savas bu siniflarin etkisinin, m�dahalesinin disinda kalamaz. Kitlelerin savasla birlikte kaosun i�ine �ekilmeleri ataletten ve biteviye yasamlarindan kurtulmalari, eski "k�r" toplumsal iliskilerden siyrilip �ikmalari demektir. Bu �ikis, emek�iler a�isindan savasa bambaska bir y�n verir. Savasin toplumsal y�n� iste tam da bu noktada kendini a�iga vurur. Savas devrim-karsidevrim anaforuna d�n�s�r.
1917 Ekim Devrimiyle Rus proleterleri silahlarini kendi burjuvalarina dogrultup siyasal iktidari fethettiklerinde, savas t�m d�nyada bir devrimci buhranlar s�recini baslatmisti. Rus �arinin kellesinin d�smesi, Almanya"da Hohenzollern"in akibetinin de m�jdecisiydi. Rus proleter devriminin ardindan, Avrupa"da da finans kapitalin �ikarlari i�in kan ve baruta bulanmis emek�i yiginlar yepyeni bir d�nyayi kurmanin umudu ve heyecaniyla silahlarini kendi burjuvalarina dogrulttular. Avrupa"da pes pese devrimci ayaklanmalar yasanirken, s�m�rge �lkelerdeki "k�le" halklar da silah elde savas cephesin

�NAN�LA �LG�L� TEMEL KAVRAMLAR

9/7/2010

�NAN�LA �LG�L� TEMEL KAVRAMLAR
Yazar: Yrd.Do�.Dr.H.Mehmet SOYSALDI
K�TABIN KONUSU:
Kelimelerin zaman i�erisindeki mana de�i�iklikleri yani semantik ilminin verilerinden de istifade edilerek Kurandaki inan�la ilgili temel kavramlar�n incelenmesi ve a��kl��a kavu�turulmas�d�r. Kuran-� Kerimi do�ru bi�imde anlayabilmek i�in, y�ce Kuran�n edebi incelikler ta��yan metnindeki kelimeleri, onlar�n tarihi seyrini ve onlarda, zaman i�inde meydana gelen de�i�iklikleri tam bir �ekilde g�z �n�nde bulundurmam�z gerekir. Aksi taktirde, Kuran metnini yorumlarken hataya d��ebiliriz.
Bu kitap yazar�n�n ara�t�rmalar� neticesinde doktora tezi olarak haz�rlanm�� ve 1994 y�l�nda kabul edilmi�tir.
Ara�t�rman�n as�l amac�, y�ce Kuran�n do�ru bir �ekilde anla��lmas�na yard�mc� olmakt�r. Kuran-� Kerimin Arap�a indirilmi� olmas�, onun i�in Arap�an�n anla��lmas�yla �slami kavramlar�n ne anlamlara geldiklerinin b�t�n y�nleriyle bilinmesiyle m�mk�nd�r. Bu �al��mada Kuran-� Kerimdeki inan�la ilgili temel kavramlar� ele alarak, onlar�n Kuran konteksi i�erisinde kazand�klar� manalar� tesbit edip, b�ylece Kuran�n Araplar�n inan� sistemlerinde ne gibi k�kl� de�i�meler ve d�zenlemeler yapt��n� ortaya koymaya �al��lm��t�r.
1. ARA�TIRANIN METODU:
�nce semantik tahlilini yaparak Kuran-� Kerimdeki inan�la ilgili temel kavramlar� se�erek ba�l�yor. Semantik tahlil i�in birinci b�l�mde d�rt temel kavram se�ilmi�. Bunlar s�ras�yla �man, K�f�r, �irk ve Nifakt�r. �kinci b�l�mde ise iman esaslar�n� g�z �n�nde bulundurarak inanc�n konusu olan, Allah, Melek, Kitap, Nebi, Resul, Ahiret, Kaza ve Kader gibi temel kavramlar� ele alm��t�r.
Kelimelerin Kuran �ncesi anlamlar� a��a ��kar�ld�ktan sonra, bu kavramlar� Kuran�n edebi metni i�inde ara�t�r�p nerelerde ve hangi anlamlarda kullan�ld�� tesbit edilmi�tir. Kuran�n kendi d��nce sistemi ve semantik alan� i�erisinde bu kavramlara y�kledi�i yeni anlamlar� da belirtilmi�tir.
Semanti�in Tan�m� ve Tarihi: Yunanca, semantikostan gelen ve "manal�, manidar, gizli anlam� olan"bir kelimedir.
Anlambilim, anlam ��retisi ise, �u manada tan�mlamaktad�r: "G�stergelerle yada s�zc�kler ve �nermelerle, onlar�n dile getirdi�i anlam aras�ndaki ba��nt�y� inceleyen bilgi dal�"na semantik denmi�tir.
Kelimelerin Semantik Yap�s� Nas�l Olu�uyor? Tan�mlar bazen soyut olarak ortaya at�l�rlar. Bu gibi tan�mlar� anlamak olduk�a zordur. Modern dilciler dilin ya�ayan bir canl� gibi yenilendi�ini kabul ederek yeni manalar kazand��n� ve bir kelimenin manas�nda de�i�iklikler meydana geldi�ini ileri s�rerler. ��te kelimelerin yeni manalar kazanmalar� ve manalar�n de�i�mesi semantik ilmine girer. Semantik kural�n�n gere�i olan manan�n zamanla de�i�mesiyle dilde e�anlaml� kelime �o�almaktad�r.
Anlam De�i�meleri: Mant�k a��s�ndan anlam de�i�meleri ba�l�ca �u �� t�rde toplanabilir.
a) Anlam daralmas�;
b) Anlam geni�leme ve genelle�mesi,
c) Ba�ka anlama ge�i� (yada anlam kaymas�),
Netice olarak diyebiliriz ki semantik; bir dilin anahtar terimleri �zerindeki analitik �al��mad�r. Yani kelimelerin tarihi seyir i�erisinde kazand�� manalar bak�m�ndan yap�lan bir incelemedir. Daha sonra bu kelimelerden hareket ederek kavrama, kavram �ekirde�ine ula�ma�a, anlam de�i�ikliklerini ve bunlar�n nedenlerini belli etmeye �al��m��lard�r.
B�R�NC� B�L�M
�nan�la ilgili temel kavramlar:
A- �man; Arap�a l�gatte mutlak olarak "tasdik etmek"anlam�ndad�r. ��nk� tasdik eden, tasdik etti�ini yalanlamaktan emin k�lm�� veya kendisi yalandan emin olmu� olur.
Kuran-� Kerimde �man en �ok kullan�lan kavramlardan biridir. Kuranda ge�en iman kelimelerini teker teker inceledi�imiz zaman, bu kelimenin Kuranda "tasdik etmek, inanmak" anlam�nda kullan�ld��n� g�r�r�z.
�eriat dilinde iman: "Hz. Muhammed (sav)in Allahtan getirip haber verdi�i �eylerin hepsinin do�ru oldu�unu kabul ve itiraf etmektir".
Ist�lahi anlam�yla �slam, Allah�n emirlerine tam teslimiyet ve itaattir. Yani ne yap�laca�� ve ne yap�lamayaca�� konusunda Allah�n h�k�mleri ile ho�nut olmak, tam kabul ile hi�bir itiraz olmaks�z�n Allah�n g�rev dedi�ini g�rev ve yasak dedi�ini yasak kabul etmektir. Bu y�zden, bir lisan meselesi olarak iman ve islam aras�nda fark vard�r. ��nk� iman, l�gatte "tasdik" demektir. Oysa islam, "tam teslimiyet" anlam�ndad�r. Tasdikin �zel bir mahalli vard�r ve dil onun terc�man�ndan ba�ka bir �ey de�ildir. Bunun tersine teslimiyet belli bir mahal ile s�n�rl� de�ildir, kalbi, dili, v�cut azalar�n� i�ine al�r.
B-K�f�r; L�gatte "bir �eyi �rtmek"

KARL MARX HAYATI VE ��RLER�

9/7/2010

KARL MARX hayat� ve �iirleri

1818 y�l�nda sonradan hristiyanl��a ge�mi� yahudi bir ailenin ��nc� �ocu�u olarak Almanya- Trier de do�mu�tur. Liseyi bitirdikten sonra �nce Bonn da hukuk ��renimine ba�lam��, bir y�l sonra Berline ge�erek filozofi ��renimine ba�lam��t�r.1842-1843 y�llar� aras�nda K�ln de yay�nlanan Rheinischen Zeitung gazetesinde yay�n m�d�rl�� yapm�� ve 1843 y�l�nda bu gazetenin yasaklan�p kapat�lmas�yla ayn� y�l Jenny von Westphalen le evlenip beraber Fransa ya yerle�mi�lerdir.1843-1845 y�llar� aras�nda Fransada, daha sonra �m�r boyu dost olacaklar� Arnold Ruge , Heinrich Heine ve Friedrich Engels le tan��m��t�r.
1845 de politik nedenlerden Fransada yurtd�� edilmi� ve 1848 e kadar ya�ad�� Br�ksel e yerle�mi�tir. 1848 de Engels le yazd�� Komunist Manifesto nedeniyle Bel�ikadanda s�n�rd�� edilir. 1849 y�l�ndan itibaren Londra da ya�amaya ba�lar.1864 y�l�nda ilk �nternasyonale yi kurmu�tur. Ya�am�nda bir�ok eserler vermi�, en �nemli eseri Das Kapital 1867 y�l�nda yay�nlanm��t�r.
Karl Marx 14. Mart 1883 de Londra da �lm��t�r.

MATEMAT�K B�LGEL��

I
Her�eyi �zetleyip indirgedik imlere,
Kesin matematik imlerle art�k Uslamlama.
Tanr� bir noktaysa e�er, silindir say�lamaz,
�nsan - �st� otururken, kafa �st� duramaz.

II
a Sevilense e�er ve b de Seven,
�� tutar�m g�mle�imin on keresiylen
Ki a ile b topland��nda
Sevi�en bir �ift ��kar ortaya.

III
�l� �izgilerle D�nyan�n d�rt yan�n�,
Yine de bo�altmazs�n onun Can�n�.
ayla byle kavgalar yat��sayd� e�er,
Ne i�e yarard� Mahkemeler.

________________________________________

JENNYYE

I

Jenny! G�lerek sorars�n
Neden �ark�lar�m Jennyye,
Yaln�z senin i�in y�re�im h�zla �arparken
�ark�lar�m yaln�z senin i�in a�larken
Y�rekleri yaln�zca senden esinlenirken
Her hece s�ylerken yaln�z senin ad�n�
Al�rken her ses yaln�z senden t�n�lar�n�
Soluklar�m Tanr��adan atmazken ad�m�n�.
��nk� sevgili ad�n �yle tatl� ��nl�yor,
Bana neler s�yl�yor onun uyac�klar�,
Dopdolu, �e�it �e�it sesler yank�lan�yor,
Uzaklarda titre�en Ruhlara gider sanki,
Alt�n telli Siternin dalgalanan uyumu,
Bilinmeyen, g�pg�zel, t�ls�ml� bir�ey gibi.

II

��te! Binlerce cilt doldurabilirim,
Jenny yazarak yaln�z her sat�r�na,
Gizleniverir yine d��nceler, duygular,
Sonsuz yap�, mutlak �sten�, dizeler aras�na,
Taptatl� dizeler ki yumu�ac�k �zlerler,
B�t�n ��malar� Esir p�r�lt�s�n�,
Kutsal sevinci, korkun� kederin ac�s�n�,
Benim olan t�m Ya�am ve Bilginin tad�n�.
Yukarlardaki y�ld�zlarda okuyabilirim,
Zefirden yank�lan�p geri gelir o bana,
Kuduran dalgalar�n u�ultusundan gelir.
Evet, nakarat gibi yazabilirim onu,
G�rebilsinler diye gelecek y�zy�llara -
A�K JENNYD�R, JENNY DE A�KIN ADI.

Karl Marx�n Paul Lafarguea Mektubu / Karl Marx

Azizim Lafargue,

A�a��daki g�zlemleri yapmama izin verece�inizi umuyorum:

1. E�er k�z�mla olan ili�kilerinizi s�rd�rmek istiyorsan�z, kur yapma y�nteminizi yeniden g�zden ge�irmeniz gerekir. Gayet iyi biliyorsunuz ki, hen�z verilmi� bir s�z yoktur ve hi�bir �ey de kesinle�memi�tir. Hatta Laura, sizin usul�ne uygun �ekilde ni�anl�n�z olmu� olsayd�, yine de s�z konusu i�in uzun vadeli oldu�unu unutmaman�z gerekirdi. �ok fazla bir samimiyetin al��kanl�klar� iki sevgilinin �etin tecr�beler ve �st�rap anlar�yla dolu olarak ge�irecekleri ve zorunlu olarak da uzun bir s�re ayn� yerde oturacaklar� oranda y�n de�i�tireceklerdir.

Yaln�zca bir haftan�n jeolojik devresi i�inde, bir g�nden di�erine de�i�en davran�� de�i�ikliklerinizi deh�etle izledim. Fikrimce, ger�ek a�k, ihtiyat, tevazu ve hatta a��n putuna kar�� olan �ekingenli�inde ortaya ��kar; fakat asla ihtiras i�inde kendini kap�p koyvermeyle ve vaktinden �nce geli�en bu samimiyetin g�sterileriyle de�il...

E�er melez mizac�n�z� m�dafa edecekseniz, k�z�mla davran��lar�n�z aras�na akl�m� koymak da benim g�revimdir.E�er onun yan�ndayken, Londra meridyeniyl

N�H�L�ZM

9/7/2010

Nihilizm
Nihilizm metafizik,ahlaki g�� ve kuvvetleri yok sayan mevcut olan g��lere,degerlere ve d�zene karsi �ikan, hi� bir iradeye boyun egmeyi ilke olarak kabul etmeyen g�r�slerin genel ad�d�r.
Her seyi her ger�egi ve degeri inkar seklinde ortaya ��kan nihilizm, bilgi felsefesi,varl�k a��klamas�,ahlak ve siyaset alan�nda kabul g�rm�s ve yay�lma imkan� bulmustur. Bu g�r�s varl�g� her sekliyle s�pheyle kars�lar; hatta yok sayar; buna bagl� olarakta her �esit bilgi imkan�n� inkar ederek hi�bir dogru, genel,ge�er bilginin olamayacag�n� ileri s�rer.
Bu g�r�s�n k�kleri antik �ag yunan felsefesini,�zellikle gorgias �n inkarc�l��na kadar geri gider. Gorgias ,varl�k ve bilgi ile nihilizmi su 3 �nermede ortaya koyar
1- Hi�bir sey yoktur
2- Olsaydi da bilemezdik
3- Bilseydikte baskalar�na iletemezdik.
Bu g�r�s�yle Gorgias hem varl�g�, hemde bilgi elde etme imkanini inkar eder. Ayrica sofistler ve septikler, tenkit edilemeyen ve kendisinden s�phe edilemeyen hi�bir seyin olmadigini ileri s�rerek tenkit�i ve s�pheci bir nihilizm ortaya koymuslardir.
Ahlakda Nihilizm ise, hi�bir ahlaki de�eri ve kural� tan�mayan, sosyal bask� ve kontrol� kabul etmeyen, ahlak tan�maz bir doktrindir. Bu doktrin, ayd�nlanma haraketlerinin (M.�. V. Y�zy�l ve M.S. XVIII. Y�zy�l) temel fikirlerinden birini olu�turmu� ve bu ahlak tan�mazl�k, ateizmi savunan (Tanr� tan�mazl�k) Nietzsehe (NiGe) ile sistemle�tirilmi�, Guyeau (1854-1886) ile "Y�k�ms�z ve Yapt�r�ms�z Ahlak"a d�n��t�r�lm��t�r. Dostoyevski, Turgenief gibi romanc�lar taraf�ndan bu ahlak tan�mazl�k romanlara konu olmu� ve i�lenmi�, o �a��n gen�lerince arzulanan, kabul g�ren bir anlay�� haline gelmi�tir. Nihilist romanlarda menfi d��ncenin geli�tirdi�i mant�k sonucu ise inan�s�z, karamsar, otorite tan�maz bir gen�lik ortaya ��km��t�r. ��te inkarc�, her t�rl� otoriteyi reddeden, kanun, kural tan�mayan ve bunal�ml� insanlar�n ruh halini yans�tan bu ideoloji sonunda ba�s�zl��a, anar�izme, salt ferdiyet�ili�e d�n��m��t�r.
Siyasi alanda Nihilizm, �zellikle XlX. Y�zy�lda Rusyada tutunmu� bir ak�md�r. �nceleri yeni bir toplum d�zeni kurmak iste�i ile eski, yerle�ik d�zeni tamamen ortadan kald�rmaya y�nelik bir hareket iken; daha sonra her t�rl� d�zeni reddeden, toplumun, hi�bir sosyal kurumun ve kurulu�un ferd �zerinde hi�bir bask�s�n�, otoritesini kabul etmeyen bir g�r�� halini alm��t�r. Bu Nihilist anlay��, ba�ta devlet olmak �zere, b�t�n bask�c� kurumlar�n ortadan kalkmas� gerekti�ini savunur.
Bu ba�s�zc�l�k ve otorite tan�mazc�l�� nce Frans�z d��n�r� Joseph Proudhon �topyac� toplumculukla; Rus Nihilisti Bakunin de Ne�ayevin nihilist doktriniyle kayna�t�rm��t�r. Bu sistem, daha do�rusu sistemsizlik, "D�zen yoklu�u ve Bask� yoklu�u" olarak �zetlenebilir. Nihilizme g�re, devletle birlikte her t�rl� bask�c� kurum yok edilmelidir. �nsan; bir �retici olarak anamal�n otoritesinden, bir Nihilizm
Nihilizm metafizik,ahlaki g�� ve kuvvetleri yok sayan mevcut olan g��lere,degerlere ve d�zene karsi �ikan, hi� bir iradeye boyun egmeyi ilke olarak kabul etmeyen g�r�slerin genel ad�d�r.
Her seyi her ger�egi ve degeri inkar seklinde ortaya ��kan nihilizm, bilgi felsefesi,varl�k a��klamas�,ahlak ve siyaset alan�nda kabul g�rm�s ve yay�lma imkan� bulmustur. Bu g�r�s varl�g� her sekliyle s�pheyle kars�lar; hatta yok sayar; buna bagl� olarakta her �esit bilgi imkan�n� inkar ederek hi�bir dogru, genel,ge�er bilginin olamayacag�n� ileri s�rer.
Bu g�r�s�n k�kleri antik �ag yunan felsefesini,�zellikle gorgias �n inkarc�l��na kadar geri gider. Gorgias ,varl�k ve bilgi ile nihilizmi su 3 �nermede ortaya koyar
1- Hi�bir sey yoktur
2- Olsaydi da bilemezdik
3- Bilseydikte baskalar�na iletemezdik.
Bu g�r�s�yle Gorgias hem varl�g�, hemde bilgi elde etme imkanini inkar eder. Ayrica sofistler ve septikler, tenkit edilemeyen ve kendisinden s�phe edilemeyen hi�bir seyin olmadigini ileri s�rerek tenkit�i ve s�pheci bir nihilizm ortaya koymuslardir.
Ahlakda Nihilizm ise, hi�bir ahlaki de�eri ve kural� tan�mayan, sosyal bask� ve kontrol� kabul etmeyen, ahlak tan�maz bir doktrindir. Bu doktrin, ayd�nlanma haraketlerinin (M.�. V. Y�zy�l ve M.S. XVIII. Y�zy�l) temel fikirlerinden birini olu�turmu� ve bu ahlak tan�mazl�k, ateizmi savunan (Tanr� tan�mazl�k) Nietzsehe (NiGe) ile sistemle�tirilmi�, Guyeau (1854-1886) ile "Y�k�ms�z ve Yapt�r�ms�z Ahlak"a d�n��t�r�lm��t�r. Dostoyevski, Turgenief gibi romanc�lar taraf�ndan bu ahlak tan�mazl�k romanlara konu olmu� ve i�lenmi�, o �a��n gen�lerince arzulanan, k

COMMUN�CAT�ON

9/7/2010

money is �e biggest power in all societies. �f we are living in a "modern" society money must be �e basic need of our lives more �an water.(you have to pay ...

ARMEN�AN H�STORY

9/7/2010

a brief outline of armenian history
-turkish-armenian relations
-�e situation of �e armenians living under �e ottoman empire
-�e beginning and �e ...

SOSYOLOJ� - �RG�T K�LT�R�

9/7/2010

�rg�t k�lt�r�

SOSYOLOJ� - SOSYOLOJ�K BOYUTUYLA TELEV�ZYON

9/7/2010

sosyolojik boyutuyla televizyon

DEPRESYON

9/7/2010

SOSYOLOJ� - �NSAN-TEKNOLOJ� �L��K�S� �EVRES�NDE GEL��EN KR�T�K TEOR�K KONULAR

9/7/2010

insan-teknoloji ili�kisi �evresinde geli�en kritik teorik konular

SYSTEM OF ETH�CAL L�FE

9/7/2010

System of Ethical Life

Source: G.W.F. Hegel, System of Ethical Life (1802/3) and First Philosophy of Spirit (Part III of the System of Speculative Philosophy 1803/4) Edited and translated by T.M. Knox;
Published: by State University of New York Press, Albany 1979;
Transcribed: by Andy Blunden.

Table of Contents
Introduction
1. Absolute Ethical Life on the Basis of Reason
A. First Level: Feeling as Subsumption of Concept under Intuition
B. Second Level: of Infinity and Ideality in Form or in Relation
a) The subsumption of the Concept under Intuition
b) The subsumption of Intuition under the Concept
c) The Level of the Indifference of (a) and (b)
2. The Negative of Freedom or Transgression
3. Ethical Life
First Section: The Constitution of the State
I. Ethical Life as System, at rest
II. Government
A. The Absolute Government
B. Universal Government
a) The first system of Government: System of need
b) The second system of Government: System of justice
c) The third system of Government: System of Discipline
C. Free Government

A Note on the Translation
Of all Hegel"s posthumously published manuscripts, the System der Sittlichkeit is perhaps the most enigmatic. Even German scholars who have studied all of the posthumous publications closely do not seem to dissent from this verdict. For example Haering, who made the most comprehensive study of Hegel"s early writings, says: "It is true that the difficulties of understanding it are quite extraordinary" (Hegel, sein Wollen und sein Werk, ii, 338). For this reason we have not always found it entirely possible to render into clear and intelligible English what is scarcely intelligible in German. It has, nevertheless, seemed to us that the effort was worth making because this essay is the earliest of Hegel"s systematic manuscripts that survives intact, and it represents his mature social thought in embryonic form. Its importance, long recognised by German scholars, has now been made clear to Anglo-Saxon students by Shlomo Avineri (Hegel"s Theory of the Modern State, Cambridge, 1972).
The translation is based on the edition of Georg Lasson (originally published by F. Meiner Verlag in 1913). We have used the second edition, of 1923, and have indicated the pagination of this edition in square brackets in the margin of our text. The original draft for the translation was made by T. M. Knox and it is in essence his work. But we have both gone over it thoroughly, and we now share responsibility for whatever errors and imperfections may still be found in it.
T. M. Knox
H. S. Harris
September 1977
Introduction
Knowledge of the Idea of the absolute ethical order[1] depends entirely on the establishment of perfect adequacy between intuition and concept,[2] because the Idea itself is nothing other than the identity of the two. But if this identity is to be actually known, it must be thought as a made adequacy. But because they are then held apart from one another in an equation as

T�RK EV�N�N TAR�H� GEL��M� , TANIMA VE YAYILMA ALANLARI

9/7/2010

TELEV�ZONUN ETK�LER�

9/7/2010

TELEV�ZYON
Ara�t�rma �stanbul, Afyon ve Sinop illerinde 509 ailede 1293 yeti�kin ve 5 ya� ile 15 ya� aras� 705 �ocuk olmak �zere toplam 1998 ki�i ile g�r��lmek suretiyle yap�lm��t�r.
Ara�t�rman�n konusu televizyonun T�rk ailesine yapt�� genel ve b�t�nsel etkinin ne oldu�unu saptamakt�r. En �nemli k�lt�rel etki ara�lar�ndan olan televizyonun T�rk aile yap�s� i�inde kullan�m ve izlenme envanterinin (izlenme s�kl��, zaman�, ortam�, �ocuk ve ebeveynlerin izleme farkl�l�klar� gibi) saptanmas�, bu �al��man�n en �nemli amac�n� olu�turmaktad�r.
Ara�t�rman�n bulgular�na bak�ld��nda televizyonun, T�rk ailesinin temel referans noktalar�ndan birisi haline geldi�i g�r�lmektedir. Ailelerin % 98inde en az bir adet renkli televizyon, b�y�k bir �o�unlukla oturma odalar�nda bulunmakta ve ortalama 8 kanal ile aile hayat�n�n i�ine girmektedir. Televizyonun aileye giri�i olgusunun ge�mi�i en az on seneliktir, zira ilk televizyonu on y�ldan �nce ald�m diyenlerin toplam televizyon sahiplerine oran� %68i bulmaktad�r.
G�ndelik televizyon t�ketiminin �oklu�una kar��l�k, g�ndelik radyo t�ketimi 1-2 saat ile s�n�rl� kalmakta ve radyo dinleyenlerin oran� %77de kalmaktad�r. G�ndelik gazete okuyanlar�n toplama oran� radyo dinleyen ve televizyon izleyenlerin oran�na g�re daha da d��kt�r (%75.4). Bu sonu�lara g�re, aileye ili�kin politikalar�n ileti�imine y�nelik kamusal ileti�im kampanyalar�nda televizyonun en etkili ileti�im arac� oldu�u g�r�lmektedir.
Televizyon, haberleri, drama programlar�, belgeselleri ve e�itici programlar� ile ailelerin k�lt�rel �ekillenme s�recinde belirleyici rol oynamaktad�r. Sadece k�rdan kente g��en aile fertleri i�in de�il, b�t�n aileler i�in de�i�ik d�zeylerde �rnek alacaklar�, nefret duyacaklar�, bilgi kayna�� olarak kullanacaklar� bir odak olarak i�lev g�rmektedir. G�� nedeniyle tutumlar�nda ve d�nyaya bak��nda b�y�k sars�nt�lar ge�iren aile, televizyon d�nyas�nda hem kendi b�rakt�� d�nyas�ndan hem de par�as� olmak istedi�i d�nyalardan referanslar bulmaktad�r.
Televizyonda yer alan drama programlar�n�n %17si konu olarak kendisine Do�u Anadolu b�lgesi ailesini se�erken, %20si ABD ailesini ekrana getirmektedir. Drama programlar�n�n %4.5inde kar� ve koca ayr� ya�arken, %4.7sinde aile yak�n akrabalar�n�n yan�nda g�sterilmektedir. Buna kar��l�k, yine drama programlar�n�n aile ile ilgili olanlar�n�n %14.2sinde bekar anne ve �ocuk temas� ve %18.9unda bekar baba ve �ocuk g�sterilirken, %6s�nda kalabal�k aile olgusu ekrana getirilmektedir. K�sacas�, televizyonun mesajlar� incelendi�inde ortaya melez bir d�nyan�n ��kt�� g�r�lmektedir. Aile ile ilgili drama programlar�nda bir taraftan ideal ailenin �ocuksuz oldu�u temas� %4 oran�ndayken, �ocuk erkek olmal� temas� �ocuk k�z olmal�ya g�re y�zde da��l�m olarak �ok daha y�ksek ��kmaktad�r. Bo� zamanlar�nda ailelerin zamanlar�n� nas�l ge�irdi�i gibi bir temaya bak�ld��nda, aile ilgili drama programlar�n�n %12ye yak�n�nda kar� ve kocan�n ayr� yerlerde vaktini ge�irdi�i g�sterilmekte; buna kar��l�k, ailelerde karar s�recinde kimin bask�n oldu�u temas�na bak�ld��nda ise, b�y�k bir �o�unlukla erkek hakim pozisyonda g�sterilmektedir. Bu iki kar��la�t�rma, modern ve geleneksel de�erleri nas�l televizyon d�nyas�nda yan yana oldu�unu g�stermektedir. Kad�nlar�n %50.1 i 4 saat ve �st� oranlarda televizyon izlediklerini s�ylerken, erkeklerin %33.6s� ayn� �eyi s�ylemektedir. Erkeklerin %58i 2-3 saat televizyon izlerim derken, kad�nlar�n %43� bu yan�t� vermektedir. E�itim d�zeyi y�kseldik�e g�nde televizyon izleme miktar� d��mektedir. Kad�nlar�n �nemli bir k�sm�n�n ev i�i yapt�� ve dolay�s�yla vaktinin b�y�k bir k�sm�n� evde ge�irdi�i d��n�l�rse, televizyon d�nyas�n�n kad�nlar �zerinde daha fazla rol oynayaca�� ortaya ��kmaktad�r. Nitekim, televizyon izleme miktar�na g�re kad�n ve erkek gruplar� aras�nda tutum farkl�l�klar�na bak�ld��nda, kad�n�n �ok televizyon izlemekle birlikte tutumunu daha sert bir �ekilde de�i�tirdi�i g�r�lmektedir. Yani, televizyonun ekinlenme etkisi kad�nlarda da

K�RESELLE�ME

9/7/2010

K � R E S E L L E � M E
Kavram, Geli�im ve Yakla��mlar

K�reselle�me, ekonomiden siyasete, sosyal politikadan k�lt�re, hemen hemen yery�z�n�n her alan�ndaki de�i�imi ifade etmek i�in kullan�lan "sihirli" bir s�zc�k haline gelmi�; �nl� sosyolog Peter Burger"�n (s.23) deyimiyle, Alman k�m�r end�strisindeki gerilemeden, Japon gen�lerinin cinsel al��kanl�klar�n� a��klamaya kadar geni� bir alanda kullan�lan "kli�e"ye d�n��m��t�r.

Berger"�n g�r��lerine paralel bir bi�imde, adeta ge�mi� ve gelece�in kap�lar�n� a�acak anahtar bir kavram olarak g�r�len k�reselle�meyi Bauman (s.7) da, "parolaya d�n��m�� moda bir deyim" olarak de�erlendirmektedir. K�reselle�menin "moda" haline gelmesi konusunda benzer bir de�erlendirme de, Hist ve Thompsson (s.26) taraf�ndan yap�lmaktad�r.

Sosyoloji teorisinde elde etti�i b�y�k itibar kadar, �nl� "��nc� yol" �al��mas�yla �ngiliz siyaseti �zerinde de etkili olan Anthony Giddens (2000, s.20) yukar�da belirtilen g�r��lerin aksine, bug�n "k�reselle�meye de�inmeyen hi�bir siyasal konu�man�n tam olmad��"n� ifade etmektedir.

Giddens"a g�re (2000, s.13) �u anda k�kl� bir tarihsel de�i�im d�neminden ge�ti�imize inanmam�z� sa�layacak kadar ge�erli ve nesnel nedenler vard�r. Bug�n bizi etkileyen de�i�iklikler, yery�z�n�n herhangi bir b�lgesiyle s�n�rl� olmay�p, daha �imdiden hemen hemen her yeri kapsamaktad�r.

Kavram olarak "k�resel" (global) s�zc��n�n k�keni, 400 y�l �ncesine gitse bile, "k�reselle�me" (globalization), olduk�a yenidir. �lk olarak 1960"larda ortaya ��kan k�reselle�me kavram�, 1980"lerde ise s�k�a kullan�lmaya ba�lanm��t�r. 1990"lara gelindi�inde de, bilim adamlar�n�n �nemini kabul etti�i anahtar bir s�zc�k haline gelmi�tir (Lubers).

G�n�m�zde k�reselle�me konusunda �ok geni� bir literat�r olu�mu�tur; ancak sosyal bilimlerin bir �ok alan�nda g�r�ld�� ekilde, k�reselle�meye ili�kin birbirinden t�m�yle farkl� yakla��mlar ortaya ��km��t�r. Bir di�er ifade ile k�reselle�me konusunda, gerek teorisyenler, gerekse uygulamac�lar aras�nda uzla�madan bahsetmek m�mk�n de�ildir. K�reselle�menin siyasal, k�lt�rel ve ekonomik sonu�lar� yayg�nl�k kazand�k�a, taraftarlar� kadar (�zellikle entelekt�el d�zeyde) kar�� kanlar�n say�lar�nda da art��a tan�k olunmaktad�r. ��nk� k�reselle�meden kazananlar oldu�u kadar, kaybedenler de mevcuttur.

K�reselle�meye yakla��mlar

G�n�m�zde k�reselle�meye y�nelik yakla��mlar� Held, McGrew, Goldblatt ve Perraton"� izleyerek (s.3-10), "a��r� k�reselle�meciler" (hyperglobalist), "ku�kucular" (skeptical) ve "d�n��mc�ler" (transformationalist) �eklinde ��l� bir s�n�flamaya tabi tutabiliriz.

A��r� k�reselle�meciler: Bunlar radikaller diye de an�lmaktad�rlar. Bunlara g�re end�stri uygarl��n�n bir �r�n� olan ulus devlet, k�reselle�me s�recine paralel olarak �nemini yitirmi�tir. Art�k k�resel piyasa, politikan�n yerini almaktad�r; ��nk� piyasa mekanizmas� h�k�metlerden daha rasyonel �al��maktad�r. K�resel piyasan�n geli�imi, toplum i�inde daha y�ksek rasyonaliteye i�aret etmektedir. G�n�m�zde politikac�larla daha az ilgileniyoruz; ��nk� hayat�m�zdaki �nemlerini ve etkilerini kaybetmi�lerdir. Politikalar yerel ya da ulusal �l�ekte hala etkili olsalar bile, k�resel ekonominin hareketlerini etkileyebilecek g�ce sahip de�illerdir. Bu anlamda d�nya �lkelerinin �o�unda, vatanda�lar�n politikayla daha az ilgilenmeleri ya da politikac�lar�n vatanda�lar �zerinde daha �ok hayal k�r�kl�� yarat�yor olmalar� k�reselle�me s�recinin bir sonucudur (Giddens, 1999, s.56).

Bir di�er ifadeyle a��r� k�reselle�mecilere g�re, piyasalar art�k devletlerden daha g��l�d�r. Devletlerin otoritesindeki bu gerileme ise, di�er kurumlar ile birliklerin ve yerel/b�lgesel otoritelerin artarak yayg�nla�mas� �eklinde g�r�lebilir. Radikal/a��r� k�reselle�meciler, d�nya toplumunun, geleneksel ulus devletlerin yerini almakta oldu�unu (ya da alaca��) ve yeni toplumsal �rg�tlenme �ekillerinin belirmeye ba�lad�� d��ncesindedirler. Ancak bu grup i�inde yer alanlar, homojen bir g�r�n�m arz et

IRK�ILIK

9/7/2010

�rk nedir?, �rksal farkl�l�klar�n k�keni, �rk��l�k, �rklar konusunda �nyarg�l� g�r��ler, �rk��l��n geli�imi, g�n�m�zde �rk��l�k,

CIVIL SOCIET, SOCIAL CAPITAL AND DEMOCRAC

9/7/2010

"Civil Society,
Social Capital
and
Democracy"

Civil society is a distinct realm of modern human experience: family, friends, neighbours
and citizens. It is the social glue that holds a country together and includes the strength of
families, community voluntarism, interest groups, philanthropic associations, friendships,
selflessness, public and civic spirit - the moral elements of society

Intellectual capital must be combined with social capital in effective education for engagement in political and civic life. Social capital consists of participatory skills and civic virtues or character traits necessary for the constructive engagement of citizens with their civil society and government. Examples of civic virtues are civility, honesty, self-restraint, tolerance, compassion, patriotism, respect for the worth and dignity of each person, concern for the public good, and social trust.
A key element of social capital is trust among the citizens of a community. People who trust one another can cooperate to achieve common objectives. Conversely, alienated, atomized, or cynical people are likely to stay outside civil society in a marginalized domain of inefficacy. Political scientist Robert Putnam explains, "By analogy with notions of physical capital and human capital--tools and training that enhance individual productivity--social capital refers to features of social organizations such as networks, norms, and social trust that facilitate coordination and cooperation for mutual benefit" (1995, 67).
Development of social capital can be achieved through experiential learning in concert with academic, cognitive-based learning activities. For example, civic virtues and participatory skills can be developed through methods of cooperative learning and service learning. Cooperative learning experiences involve students working together in small groups to achieve common goals. And service learning involves students participating together in projects that serve the public good in the school or the community outside the school.
Learning experiences that involve cooperation and community service provide opportunities for students to practice skills and behavior that in time become habits of responsible citizenship. Development of these elements of social capital for the engaged citizen is likely to be enhanced when cooperative and service learning experiences are connected systematically to the development of intellectual capital through lessons about academic subject matter. For example, principles of democracy that students learn through formal academic activities in the classroom should deliberately be applied to service learning experiences in the community outside the school. And students should be required to reflect upon the connections of core academic concepts and service learning experiences

While social capital has been given a number of different definitions, many of them refer to manifestations of social capital rather than to social capital itself. The definition I will use in this paper is: social capital is an instantiated informal norm that promotes cooperation between two or more individuals. The norms that constitute social capital can range from a norm of reciprocity between two friends, all the way up to complex and elaborately articulated doctrines like Christianity or Confucianism. They must be instantiated in an actual human relationship: the norm of reciprocity exists in potentia in my dealings with all people, but is actualized only in my dealings with my friends. By this definition, trust, networks, civil society, and the like which have been associated with social capital are all epiphenominal, arising as a result of social capital but not constituting social capital itself.
Not just any set of instantiated norms constitutes social capital; they must lead to cooperation in groups and therefore are related to traditional virtues like honesty, the keeping

SOSYAL FOB� = SOSYAL YALNIZLIK

9/7/2010

SOSYAL FOB� = SOSYAL YALNIZLIK

Sosyal ortamda bulunmaya kar�� duyulan ger�ek d�� korkular�m�z vard�r.Hani.. Utan� verici bir duruma d��mekten onaylanmayacak bir davran��ta bulunmaktan,reddebilmekten,be�enilmemekten,ele�tirilmekten,dahas� toplumsal g�zalt�ndan korkar�z. Zaten " �irkinim, g��s�z�m, sevilmeye lay�k de�ilim, kusursuz olmal�y�m " yaftalar�na s��n�veririz hemen. "Elalem ne der " sendromuna kapt�r�r�z kendimizi hi� yoktan.
Bildi�i soruya cevap veremeyen, parmak kald�r�p s�z isteyemeyen bir ��renci..yapaca�� sunumdan �t�r� pani�e kap�l�p "ke�ke hastalansam, bir kaza ge�irsem de o toplant�ya gitmesem" diye d��nen bir yeti�kin ger�ekte sosyal fobiden yak�nmaktad�r.
Sosyal fobi g�n�m�zde hayli s�k kar��la��lan bir kavram. Bu konuyu Psikiyatri Uzman� Dr Bahad�r Bak�m ile enine boyuna g�r��t�k.
P�nar �ekirge

-PINAR �EK�RGE-�ncelikle Sosyal Fobi"nin en yo�un olarak ya�and�� durumlar desem..
-BAHADIR BAKIM-Topluluk �n�mde konu�mak, ba�kalar�n�n yan�nda yaz� yazmak, yemek yemek, telefonda konu�mak, misafir kabul etmek, ilgi oda�� olmak..
P.�.-Peki ya fizyolojik belirtileri..
B.B.-Titreme , �arp�nt� , ba�ta a��rl�k hissi, y�z k�zarmas�, gerginlik, a��z kurumas� , ishal, nefes darl��, mide bulant�s�, s�cak ve so�uk basmas� terleme �eklinde belli ba�l� fizyolojik belirtilerini s�ralayabilirim.
P.�.-Sosyal Fobisi olanlar�n ay�rt edici davran�� bi�imleri nas�ld�r..
B.B.-Kesinlikle "korkulan ortama girememe, o ortamdan derhal �ekilme, insanlarla do�rudan g�z temas�ndan ka��nmak, hayallere dalmak" �eklinde �zetleyebilirim. Bu ki�iler ayr�ca , bulunduklar� ve yeti�tikleri �evreyi de�i�tirmekte de zorlan�rlar. �nsanlar aras� ili�kileri hayli s�n�rl�d�r ve giderek sosyal yaln�zl�ktan yak�nmaya ba�larlar..Dahas� kendi haklar�n� savunmada �ok yetersizdirler ve bunu bir ba�kas�n�n yada ba�kalar�n�n kendi adlar�na yapmas�n� beklerler.. Kendilerini s�rekli olarak hafife al�r, yeterince �nemsemezler , benlik sayg�lar� hayli d��k olup bu durum halk aras�nda "a�a��l�k duygusu" olarak da tan�mlan�r, Bildi�iniz gibi s�rekli olarak de�erlendirilecekleri endi�esiyle s�nanmaktan yanl�� anla��lmaktan korkarlar.. Otorite konumundaki biriyle konu�mak ,grup etkinliklerin kat�lmak , �ok iyi tan�mad�klar� biriyle telefonda biriyle y�z y�ze g�r��mek, yabanc� biriyle tan��mak, bir salona herkes yerine oturduktan sonra ayriyeten girip oturmak onlar� hayli kayg�land�r�r.
P.�-Lider olmaktan ka��n�rlar anlad��m kadar�yla sorumluluk �stlenmekten de..
B.B-Dedi�im gibi kar��lar�ndaki insanlarla g�z g�ze gelmemeye , �n s�ralarda yer almamaya �zen g�sterirler.��renciyse konuyu bildi�i halde parmak kald�r�p derse kat�lmaz , s�zl� s�navlarda ba�ar�s�z olur , her t�rl� e�itsel etkinli�e kat�lmaktan ka��n�r. Yeti�kinlerde de durum �ok farkl� de�ildir asl�nda.�al��t�klar� g�rev pozisyonlar�n�n gerektirdi�i y�k�ml�l�kleri ta��yamaz, kendilerini ortaya koymaktan kesinlikle �ekinir, mesleklerinde ilerleyemez, hep silik ve edilgen kalmay� tercih ederler. �� kay�plar�, okul ba�ar�s�zl�klar� ve k�s�tl� akademik geli�im sosyal fobi" nin ka��n�lmaz sonu�lar� olarak bu ba�lamda kar��m�za ��kacakt�r..Kar�� cinsle ileti�im kurmakta zorlanmak, sa�lam ve g��l� dostlukla kuramamakta sosyal fobisi olan insanlarda en s�k rastlanan davran�� zellikleri aras�ndad�r.
P.�-Sosyal Fobinin ilk tohumlar aile ortam�nda m� at�l�yor..
B.B-Ku�kusuz anne baban�n ki�ilik �zellikleri kadar, �ocuklar�na yans�tt�� sosyal korkular� da sosyal fobinin geli�mesine yol a�acakt�r. A��r� koruyucu ve kollay�c� aile ortamlar�nda yeti�en �ocuk ister istemez pasif, �ekingen bir insan olamaya adayd�r. G�vensizdir ve �evresine hep ku�kuyla bakar. Fiziksel ve duygusal �iddetin bir e�itim arac� olarak kulland��, reddedici ailelerdeyse �ocuk" sevilmeye lay�k olmad��n�" d��nmeye ba�lar..kendini ifade etmekten ka��n�r..
P.�-Biraz daha a�sak m� bu konuyu..
B.B-��yle anlatabilirim; �ocuklar genelde yabanc� olduklar� ortamlarda �rkek, sesiz, utanga� bir tav�r sergilemeyi ye�lerler.Bazen de B�yle bir durumda a�lama anne-babaya adeta yap��rcas�na sar�lma, onlara dokunma, yanlar�ndan ayr�lmama, huysuzca davran��lar i�ine girebilirler. Toplu oyunlara kesinlikle kat�lmaz, uzaktan izlemeyi tercih ederler. Sesiz film piyanisti gibidirler sanki.. Oyunlara girseler bile siliktirler, hep ba�ka �ocuklar�n y�r�ngesi olarak hareket ederler geri planda kal�rlar...Okula gitmek onlar i�in ba�l� ba��na endi�e kayna��d�r, evde kalmak , evden d��

D�NYA �APINDA YOLSUZLUK

9/7/2010

D�NYA �APINDA YOLSUZLUK

Nedenleri, Sonu�lar�, Boyutlar�, ��z�m Yollar�

VITO TANZI*

�ev. Gamze K�SEKAHYA**

Yolsuzluk, d�nya �ap�nda �ok fazla ilgi �ekmektedir. Bu �al��ma, yolsuzlu�un nedenleri, sonu�lar� ve boyutlar� ile tedavisi i�in m�mk�n olabilecek �nlemleri ele almakta ve tart��maktad�r. Ekonomik b�y�me bak�m�ndan yolsuzlu�un maliyetini vurgulamaktad�r. Ayr�ca, yolsuzlukla m�cadelenin maliyetinin d��k olmayaca��n� ve devlet reformundan ba��ms�z olarak ger�ekle�tirilemeyece�ini savunmaktad�r. Yolsuzlu�u do�rudan azaltmay� hedefleyen faaliyetlere ra�men, belirli reformlar hayata ge�irilmedi�i takdirde yolsuzluk muhtemelen devam edecektir.

I.Yolsuzluktaki Art��

Son y�llarda ve �zellikle 1990"l� y�llarda, yayg�n bir �ekilde yolsuzluk olarak adland�r�lan olgu b�y�k ilgi �ekmi� ve �ekmeye devam etmektedir. Geli�mi� veya geli�mekte olan b�y�k veya k��k �lkelerde, piyasa ekonomisini benimsemi� ya da benimsememi� durumdaki h�k�metler, yolsuzlukla itham edildikleri i�in d��m��ler, devlet ba�kanlar� ve ba�bakanlar dahil olmak �zere �nemli siyaset�iler mevkilerini kaybetmi�ler ve hatta baz� durumlarda t�m siyasi tabakalar yer de�i�tirmi�tir. �rnekler i�in bkz. Johnson (1997)

Yolsuzluk yeni bir olgu de�ildir. �ki bin y�l �nce Hint Kral� Kautilya bu konuyu ele alan "Arthashastra" adl� bir kitap yazm��t�r. Yedi y�zy�l �nce, Dante r��vet�ileri cehennemin en derinlerine koyarak, Orta�a�"da yolsuz davran��lara duyulan nefreti yans�tm��t�r. Shakespeare, baz� oyunlar�nda yolsuzlu�a �nemli yer vermi�tir. Amerikan Anayasas�"nda da ABD Ba�kan�"n�n yarg�lanarak g�revden uzakla�t�r�lmas� hususunda r��vet ve vatan hainli�i su�lar� a��k�a ifade edilmi�tir.[1] Bununla birlikte, son y�llarda, yolsuzlu�a benzeri g�r�lmemi� bir �nem verilmektedir. �rne�in The Financial Times, 31 Aral�k 1995 tarihli y�l sonu ba�makalesinde, 1995"i yolsuzlu�un en �ok tart��ld�� y�l olarak tan�mlam��t�r. Sonraki 3 y�l da ayn� tan�mlamay� hak edebilirdi

KAB�L�YET VE KARAKTERLER�N SINIFLANDIRILMASI

9/7/2010

Kabiliyet ve Karakterlerin S�n�fland�r�lmas�

Ruhlar, f�tratlar ve tefekk�r tarzlar� ki�iden ki�iye farkl�l�klar arzeder. E�itim ve ��retimde bu farklar g�z �n�nde tutulmad�� takdirde istenen verimlilik elde edilemez. Bunun yan� s�ra, kendi miza�, karakter ve d��nme tarz�na uymayan ��rencilerin, kabiliyet ve ba�ar�s�n� takdir edemeyerek onlara hak ettikleri notu vermeyen ��retmenler ise b�y�k bir hata i�lemektedirler. Zira her bir fert, kendi f�trat� dahilinde ele al�n�p ke�fedilmeye �al��lmal� ve kendini a�ma e�ilimi g�sterdik�e de te�vik edilmelidir. Bu sayede ki�iler, kabiliyetleri istikametinde e�itilmi� olacak ve bo�a enerji kaybedilmeyecektir.
Yale �niversitesinde Psikoloji ve E�itim Profes�r� olan Robert J. Sternberge g�re insanlar, d��nme a��s�ndan be� farkl� �ekilde grupland�r�labilirler. Bu gruplar� �u �ekilde s�ralayabiliriz:
1. D��NME ST�LLER�NE G�RE �NSAN T�PLER�
a) Mucit tipler: Her �eyi kendi tarz�na g�re yapmay�, icat ve dizayn etmeyi sever, belli bir yap�ya pek ba�l� kalmazlar; bu tiptekiler ilmi projeler �retmekten, �iir veya hikaye yazmaktan, beste yapmaktan, orijinal sanat eserleri vermekten ho�lan�rlar.
b) Kaideci tipler: Talimatlara uymay� sever, kendisine s�ylenilenleri yaparlar. Problem ��zmekten, belli konularda yaz� haz�rlamaktan, modeller yard�m�yla sanat eseri vermekten ho�lan�rlar.
c) Yarg�lay�c� tipler: �nsanlar� ve nesneleri de�erlendirmeyi ve onlar hakk�nda h�k�m vermeyi severler. Ba�kalar�n�n eserlerini tenkit etmekten, ele�tirel makaleler yazmaktan, tepki ve tekliflerde bulunmaktan ho�lan�rlar.
2. D��NME �EK�LLER�NE G�RE �NSAN T�PLER�
a) Monar�ik tipler: B�t�n enerji ve kaynaklar�n� sarf ederek bir anda bir �eyi yapmay� sever; sanat, bilim, tarih, ticaret vs. sahalarda tek bir projede fani olmaktan ho�lan�rlar.
b) Hiyerar�ik tipler: Bir anda bir�ok i� yapmay� sever; her biri i�in zaman ve enerji harcarken, �ncelikleri kendileri tespit ederler. Bunlar daha �nemli ara�t�rmalara vakit ve enerji ay�rmak i�in ev �devlerini olabildi�ince k�sa s�rede bitirirler.
c) Oligar�ik tipler: Bir anda bir �ok i� yapmay� sever, ancak �ncelikleri belirlemede g��l�k �ekerler. Okudu�unu anlama al��t�rmalar�na yeteri kadar vakit ay�r�rlar. Bu y�zden standart s�zel testleri bitirmeye zamanlar� kalmayabilir.
d) Anar�ik tipler: Problemleri rastgele bir yakla��mla ele almay� sever; sistemlerden, y�nlendirmelerden ve s�n�rlamalardan ho�lanmazlar. "�uur ak�m�" formunda makale yazarlar. Kar��l�kl� konu�malarda konudan konuya atlar, ba�lad�� i�leri bitirmezler.
3. D��NME SEV�YELER�NE G�RE �NSAN T�PLER�
a) Global (b�t�nc�l) d��nen tipler: B�y�k resimler, genellemeler ve soyutlamalarla u�ra�may� severler. Eser ve olaylar�n global mesaj ve anlamlar� �zerine makaleler yazarlar.
b) K�smi d��nen tipler: Detaylarla, hususi ve somut �rneklerle u�ra�may� severler. Eser ve olaylar�n detaylar�n� tasvir eden ve bunlar�n insan ve tabiatla olan m�nasebetlerini anlatan makaleler yazarlar.
4. D��NMEN�N FAAL�YET SAHASINA G�RE �NSAN T�PLER�
a) Dahili tipler: Yaln�z �al��may� sever, i�e do�ru odakla��rlar. Fen bilimleri veya sosyal bilimlerde ferdi projeler yapmay� tercih ederler.
b) Harici tipler: Ba�kalar�yla �al��may� sever, d��a do�ru odakla��rlar ve kar��l�kl� ba��ml�l�ktan yanad�rlar. Birlikte projeler yapmay� tercih ederler.
5. D��NME E��L�MLER�NE G�RE �NSAN T�PLER�
a) Liberal tipler: ��leri yeni yollarla yapmay� sever, adetlere kar�� karlar. Tavsiye edilmese bile yeni bir aletin nas�l �al��t��n� anlamaya �al��r, a��k s�n�f ortamlar�n� tercih ederler.
b) Muhafazakar tipler: ��lerini, denenmi� ve do�ru yollarla yapmay� sever, geleneklere ba�l� kal�rlar. Yeni bir aleti, al��lagelmi� �ekilde kullanmay� tercih eder, geleneksel s�n�f ortamlar�ndan ho�lan�rlar.
��rencilerinin d��nme stillerini ke�feden bir ��retmen, onlara f�tratlar�na uygun �devler verebilir. Mesela Kaideci stil sahibi ��rencilere "Kim demi�?", "�zetle", "Kim yapm��", "Ne zaman", "Ne yap�lm��", "Nas�l yap�lm��", "Tekrarla", "Tarif et" gibi;
Yarg�lay�c� stil sahibi ��rencilere "Kar��la�t�r", "Analiz et", "De�erlendir", "Sence...", "Ni�in?", "Hangi sebeple?", "Hangi maksatla?", "Kritik et." gibi;
Mucit stil sahibi ��rencilere de "Olu�tur", "�cat et", "Sen olsayd�n...", "Hayal et", "Dizayn et", "Ne yapard�n?", "Farzet ki...", "�deal olarak ne yap�labilir?" gibi sorular sorabilir ve talimatlar verebilir. B�ylelikle her bir ��renci, kerhen de�il �evkle �al��abilir. Ancak bu arada, bu stillerin tek bir ki�ide kar��k olarak,

DANI�MANLIK

9/7/2010

DANI�MANLIK
Dan��manl�k y�z y�ze konu�ma s�ras�nda bir ki�inin di�erine yard�mc� olmas�d�r. Aile planlamas� hizmetleri veren bir ki�i i�in dan��manl�k, en �nemli g�revlerden biridir. Bu g�rev her g�n, neredeyse her konu�mada yap�lmal�d�r. Dan��manl�k hizmeti ile, ki�ilerin kendilerine en uygun aile planlamas� y�ntemini se�melerine ve bunu do�ru ve s�rekli kullanmalar�na yard�mc� olunur.
A�LE PLANLAMASI DANI�MANLI�ININ �NEM�
Kabul�n artmas�: Do�ru bilgi verme dinleme ve sessiz ileti�imle yarat�lan rahat bir kar��l�kl� konu�ma ortam� ki�ilerin aile planlamas�n� kabul etmesine yard�mc� olur.
Uygun y�ntem se�imi : Dan��manl�k hizmet verenlerin ve ba�vuran ki�ilerin kullan�lacak y�ntemi her kullan�c�n�n sa�l�k gereksinimine ve ki�isel �zelliklerine uygun olarak se�mesini sa�lar.
Y�ntemin etkili kullan�m� : Ki�ilerin y�ntemi do�ru olarak nas�l kullanacaklar�n� anlamalar� ve y�ntem konusunda yanl�� bilgi veya s�ylentilerin �stesinden gelebilmeleri i�in etkili dan��manl�k gereklidir.
Daha uzun kullan�m s�resi: Bir ki�i y�ntemin se�imine katk�da bulunursa nas�l uyguland��n� anlarsa ve yan etkilerle ba� etmeyi ��renirse y�ntemi s�rekli kullanma olas�l�� artar. Ki�inin herhangi bir sorunu oldu�unda yine gelebilece�ini bilmesi de s�rekli kullan�m� artt�r�r. Baz� durumlarda yaln�zca malzeme al�m� i�in ne zaman gelebilece�ini bilmesi yeterli olur.
Personelin zaman�n� etkili ve verimli kullanma : Kaliteli dan��manl�k personelin zaman�n� almakla birlikte hizmetten ve y�ntemden memnun kullan�c�lar�n say�s�nda ve s�rekli kullan�m oranlar�ndaki art�� ve kar��la��labilecek risklerdeki azalma nedeniyle verimi �ok y�ksek bir hizmet alan�d�r.

A�LE PLANLAMASI DANI�MANLI�INI UYGULAMA ALANLARI
Kar��layarak selamlay�n: Kendinizi ba�vuran ki�iye ad�n�zla tan�t�n�z. Dost�a bir ortam yaratarak ziyaretine �zel ilgi g�sterin. Ziyareti ve alaca�� hizmetin gizlili�i ve benzeri konularla ilgili kurallar�n�z� a��klay�n. Ba�vuran ki�iye aile planlamas� konusundaki d��ncelerini ve v

PUBLIC RELATIONS ACTIVITIES IN TURKEY

9/7/2010

What is PR?

PR can be defined as easy as a smile on the face of a room clerk or as complex as a bride master"s tournament. But PR is just targeted communications.

PR can be defines as;

* Activities of persons or organizations intended to promote understanding of and good will toward themselves or their products or services
*The degree to which such entities have obtained understanding and good will from their publics
*A management staff function that seeks to assess and favorably influence public opinion of a person, good or organization by delivering messages to such publics without incurring direct media costs.

The development of PR around the world

The leaders of PR, which began to appear in the U.S. In the beginning of the century are Ivy Lee, Edward Bernays, George Creel, Paul Garrett, Amos Kendall and T.T. Frankenberg.
PR as an expression was used firstly at 1897 by the U.S. Railway association.
The growth of PR, which began to develop in Europe after the World War II, gained speed in the UK at 1948, in the Belgium at 1952, in Italia and Holland at 1954, in the France at 1935 and in the Germany at 1958 with the foundation of the PR associations.
PR coming from the history, developed with the impact of the shock formed by the deformation of the equilibrium in the publics and the economies after the two world wars so PR was an adult in the beginning of the 1960s.
In the 1980s, PR was used as a marketing tool as a need of unrestricted competition market. PR was utilized as a communication counselor, which controls the topics such as advertising, services after sale, sponsorship, customer services, and market researches toward 1990s all around the world.

Public relations in the public institutions

""The government planning institution (GPI)"" is the first Turkish institution that contains a department in foundation law, which is aimed to make public relations implementations. The most important step and point of the formation of the public relations in Turkey is the fact that the foreigner experts emphasized the necessity of the public relations. Public relations in Turkey had been seen in 2 other governmental institutions before GPI:
1-The Information Section of the Ministry of the Foreign Affairs
2-The press and public relations section of the ministry of the national defense.
The population planning institution implemented public relation studies as well. There were 2 negative opinions in 60s about the population. The rightists thought that the efforts of controlling the increase of the population was a trick of the communists while the leftists thought that it was a trick of the American and European drugs producers.
The experts talked to politicians and translated the foreign newspapers and magazines in order to tell public the importance of the control.
Besides the positive effects of the control of increase of population were mentioned to public even in the most unknown countryside places.

PR in the private sector in Turkey

In Turkey, the private sector followed the public sector in the field of PR and at 1969 a PR counselor was found in the Ko� Holding Company. This function performed by the foreign companies such as Mobil and Shell which was named "external relations" and which constituted the relations with the firms abroad and with the press and the government institutions, gained its own characteristics by this foundation by KO� H.C. with the aim to perform its internal relations.
The PR activities performed in the center of such a Holding company formed by Arcelik, Tofa�, Beko, Simtel, Aygaz, Kav, Otosan, T�rk Demir D�k�m, Bozkurt, T�rkay, which realize activities such as sponsorship. Relations with press, employee-employer problems, ceremony or presentation of a new product nearly every month, were good example for the Turkish private sector.
Koc Holding Co. was followed by Eczac�bas�, Sabanc�, Yasar Holdings, H�rriyet, Milliyet and by some big banks and companies. The tendency to constitute the PR department in the institutions continued from the 1970 to the 1980 with acceleration. There were no big holdings and banks or firms without the department of PR at the middle of 1980.
The first professional firm in the field of PR counselor A&B PR was founded at 1974 by Alaaddin Asna who separated from the manager position at the Koc H.C.Imar Bankas�, Transt�rk Holding and Koc

B�LG� �A�INDA K�TLE �LET��M� VE ETK�LER�

9/7/2010

B�LG� �A�INDA K�TLE �LET��M� VE ETK�LER�

Bilgi �a��nda kitle ileti�ime ge�meden �nce bilgi nedir? Neden bilgi �a��? Sorular�na cevap vermemiz faydal� olacakt�r. Francis Bacon "bilgi g��t�r" demi�tir. Aldim Toffler"a g�re �� e�it �nemli g�� unsuru vard�r: �iddet, servet ve bilgi. Bu �� unsurun i�inde de bilgi ayn� zamanda en demokratik olan�d�r. ��nk� bilginin en devrimsel �zelli�i zay�flar�n ve yoksullar�n da sahip olaca�� bir �ey olmas�d�r.
Bir zamanlar servet basit bir �eydi. Ya ona sahipsiniz ya da de�ilsiniz. Somuttu, maddeydi. Servetin insana g�� verdi�ini g�c�n de sermaye getirdi�ini anlamak kolayd�. ��nk� her ikisi de topra�a dayal�yd�. Toprak t�m sermayeler i�inde en �nemlisiydi.
Fabrika bacalar� g�ky�z�n� delmeye ba�lay�nca servet de�i�ti. Art�k en �ok ihtiya� duyulan sermaye t�r� toprak de�il �retimde kullan�lacak makine ve malzemedir. Sanayi sermaye de s�n�rl�yd�.
G�n�m�z�n bilgi �a��nda durum de�i�mi�tir. Hizmet ve enformasyon sekt�rleri b�y�m�� imalat�n kendisi bilgisayarla��rken servetin niteli�i de ister istemez de�i�mi�tir.
Apple bilgisayarlar�n ya da IBM"in hisselerini hi� kimse o �irketin maddesel mevcutlar�ndan �t�r� almaz. As�l �nemli olan �irketin binalar� ya da makineleri de�il pazarlama ve sat�� g�c� ile ilgili anla�malar� ve n�fusu, y�netim, organizasyon kapasitesi ve �al��anlar�n kafalar�nda i�inde duran k�v�lc�md�r.
Bilgi �a��nda kitle ileti�imde de ba� d�nd�r�c� geli�meler olmu�tur. �nsano�lu art�k d�nyan�n herhangi bir yerinde meydana gelen bir olay�, geli�meyi an�nda takip edebiliyor. Mesela CNN Enver Sedat"�n suikast�na canl� olarak veriyor, Amerika uzay meki�inin infilak�n� an�nda d�nya takip edebiliyor.
Televizyon sayesinde d�nya bu geli�meleri ya�arken gazetelerde de art�k dakikada 57 kelime yazabilen daktilolar, dakikada 12.000 kelime ge�en ajanslar�n h�z�na kar�� koyamaz hale gelmi�tir.
Bu arada TV, gazete, sinema vb. kitle ileti�im ara�lar� beraberinde �nemli problemlerde getirmi�lerdir. K�lt�rel s�n�rlar a��l�rken, elektronik ortamlarda k�lt�r sava�lar� bir ba�ka deyi�le k�lt�r emperyalizmi kitle ileti�im ara�lar� eliyle y�r�t�lmeye ba�lanm��t�r. Sosyal hayat �zerinde olumlu ve olumsuz etkileri olu�tu. G�n�m�zde kitle ileti�im ara�lar� adeta d�nyam�z� avu�lar�n�n i�ine alm��t�r.d�nyan�n d�rt bir k��esinde b�y�k medya �irketlerinin kurduklar� haber a�lar� adeta d�nyan�n nabz�n� tutmakta ve bunu t�m d�nyan�n yak�ndan takip etmesini sa�lamaktad�rlar.�nternet arac�l��yla herhangi bir konu hakk�nda bilgisayar�n tu�una basmakla bilgi edinme imkan� sa�lanmaktad�r.Bunlar bilgi �a��n�n insana sundu�u nimetlerdir.Bu nimetlerin yan�nda �nemli sorunlar olmu�tur.Bunlar ki�iden ba�lay�p aileye, yap�s�na, topluma, toplumun k�lt�r�ne, ya�am bi�imine, kitlelerin siyasi ideolojik yap�lanmas�na kadar bir �ok konuyu etkisi alt�na alm��t�r.
Evet, g�n�m�z insan� art�k medyan�n hem eseri hem de esiridir.Erik Fromm kararlar�m�z�n bir �o�unu asl�nda biz vermiyoruz,bunlar bize d��ar�dan telkin ediliyor.karar� bizim verdi�imize kendi kendimizi ,ikna etmeyi ba�ar�yoruz.Oysa ger�ekte yaln�zl�k korkusu ve do�rudan do�ruya hayat�m�z�, h�rriyetimizi ve rahat�m�z� ilgilendiren tehlikeler y�z�nden ba�kalar�n�n bizden bekledi�i �eylerle hareket ediyoruz.
Modern insan medyan�n kendisinden bekledi�i gibi davranarak daha uygar bir toplumsal r�zay� kazanmaya �al��rken medyan�n a��rl��n� hep �zerinde hisseder. Bu nedenle g�n�m�z insan� bir t�rl� kendisi olamaz. G�n�m�z insan modeli medyan�n kendisinden bekledi�ini ger�ekle�tiren modeldir. Medyan�n elindeki imkanlar� d��necek olursak g�n�m�z insan�n i�i �ok zordur, ��nk� gitti�i her yerde o vard�r. Hayat�n�n her alan�nda medyan�n y�nlendirilmesiyle kar�� kar��yad�r.
Ki�iyi kedi istedi�i gibi y�nlendiren medya bunu yaparken TV arac�l��yla onu tembelle�tirmektedir ve TV"nin bir d��mesine bas�p kar��na ge�en kitleleri uyu�tururken gazete ve kitap okuma gibi okuma k�lt�rlerini darbe indirmektedir. Zaten TV"nin g�rsel, i�itsel bir kitle ileti�im arac� olmas� onun daha kolay t�ketilmesine sebep olmas�ndad�r. TV ile bas�l� bir s�z�n bir arada ya�ayabilece�i hayali insan�n kendi kendini kand�rmas� olur. ��nk� bir arada ya�amak i�in e�it olmak gerekir. Oysa burada e�itlik s�z konusu de�ildir. Bas�l� s�z �imdi yaln�zca kal�nt� durumundaki bir epistemolojidir ve bir �l��de TV ekranlar�na benzer bir �ekilde �retilen bilgisayarlar sayesinde hep bu durumda kalacakt�r. Zaten okuma k�lt�r�nden uzak bir toplumu y�nlendirme onu istedi�i gibi parmaklar�nda oy

G�� KAVRAMI

9/7/2010

G�� KAVRAMI

G��, ki�inin, yeni ko�ullara daha iyi uyum sa�layabilmek amac�yla ya da do�al, ekonomik, siyasal v.b. zorunluluklar sonucunda, ya�ad�� toplumu de�i�tirmesi olay�na verilen genel add�r G�� olay�n�n temelinde bulunan ana fakt�r, insanlar�n ge�imlerini sa�lamak i�in daha uygun yerlere gitmek ve burada i� bulmak, �e�itli imkanlardan faydalanmak ve yerle�mektir. Bir ba�ka ifadeyle g��, bir idari s�n�r� ge�erek oturma yerini devaml� ya da uzun s�reli olarak de�i�tirme olay�n� ifade etmektedir. Ya da g�� ki�ilerin gelecek ya�ant�lar�n�n ya bir b�l�m�n� yada tamam�n� ge�irmek �zere bir yerle�im biriminden di�erine yerle�mek amac�yla yapm�� olduklar� co�rafi nitelikli yer de�i�tirme olay�d�r [4]. Veya, g��, insan�n i�inde ya�ad�� bir co�rafi ve sosyo-k�lt�rel �evreden ayr�larak ba�ka bir co�rafi ve sosyo-k�lt�rel �evreye girmesidir.
G�� olgusunu incelerken kar��la��lan en �nemli g��l�klerden birisi de t�rlerini ay�rt etmektir. G��ler, mesafeye, olay�n ger�ekle�ti�i yerlere ve s�reklili�ine g�re ele al�nabilece�i gibi , g�� olay�na yol a�an nedenlere g�re de ay�rt edilebilirler. Ayr�ca, g��ler aras�nda �nemli bir ay�r�m da g��lerin iste�e ba�l� ve zoraki g��lerdir (Afrikal�lar�n k�le olarak Amerika"ya g�t�r�lmesi). Di�er taraftan, g��leri, insanlar�n ba�ka ta��nma ya da yer de�i�tirme hareketlerinden ay�rt etmek i�in , devaml� veya ge�ici olarak yap�lan ay�r�ma da rastlanmaktad�r. Ge�ici olarak yap�lan g��e en iyi �rnekler; g��ebeler, mevsimlik tar�msal i��iler veya yazl�k evlere giden yazl�k��lar verilebilir.
Yukar�daki a��klamalardan sonra sosyo-ekonomik a��dan i� ve d�� g�� olmak �zere, g�� ikiye ay�rabiliriz:
1.�� g��: Bir �lke s�n�rlar� i�ersinde, bireyin, bir y�ldan az olmamak kayd�yla, ya�ad�� ortam� de�i�tirmesine i� g�� denilmektedir.
2.D�� G��: birey �lke s�n�rlar�n�n d��nda her hangi bir �lkeye ya�ad�� ortam� de�i�tirmek amac�yla gidiyorsa, bu durumda d�� g�� s�z konusu olmaktad�r.
G��n Nedenleri
�nsanlar�n do�duklar� topraklar� b�rak�p yeni yerlere g�� etmesinin temelinde yatan �ok say�da neden vard�r. Genellikle bu nedenleri; N�fus Problemleri, Ekonomik Problemler, �evre �artlar�ndaki Bozulmalar, Siyasi Problemler ve Sava�lar olarak s�ralaya biliriz. Bu nedenlerin en �nemlileri ekonomik ve siyasi problemlerdir. Gelir da��l�m�ndaki dengesizlikler, i�sizlik ve yoksulluk gibi ekonomik nedenlerle �ok say�da ki�i ya�ad�� alanlar� devaml� olarak terk etmektedir. Keza siyasi problemlerde insanlar�n g�� etmesinde �nemli olmu�tur. 1989 y�l�nda, Bulgaristan"dan g�� etmek durumunda kalan T�rkler bunun yak�n tarihimizdeki en iyi �rne�idir. Yada 1947 y�l�nda ayr�lan Pakistan ve Hindistan devletleri aras�nda kar��l�kl� kitlesel g�� de T�rkiye d��ndan bir �rnek olarak verilebilir. Bu g��le M�sl�manlar Pakistan"a Hindular ise Hindistan"a g�� ederek �ok b�y�k n�fus hareketlerine neden olmu�lard�r. Askeri �at��ma ve sava�lar kitlesel g��lerin olu�mas�na neden olmu�tur. 1980 y�l�nda Rusya"n�n Afganistan"� i�gal etmesi ve 1992 y�l�nda Yugoslavya"da ortaya ��kan �at��malar �ok say�da insan�n g�� etmesine neden olmu�tur. �evre �artlar�ndaki bozulmalar da g��n nedenlerindendir. �klim de�i�meleri, erozyon, su bask�nlar�, deprem ve volkanik patlamalar gibi do�al olaylar insanlar�n g�� etmelerine neden olmu�tur. 17 A�ustos 1999 Marmara depreminden sonra �ok say�da ki�i b�lgeyi devaml� olarak terk etmi�tir. Yada 1986"da meydana gelen �ernobil N�kleer facias�ndan sonra b�lgeden �ok say�da insan g�� etmi�tir.
Sava�lar, insan haklar� ihlalleri, k�t� ekonomi politikalar� ve y�netimler, h�zl� n�fus art�� ve do�al kaynaklar�n yok edilmesi g��e neden olan �artlar� meydana getirmektedir. Yani g��n asl�nda, D�nya sorunlar�d�r [8]. G��le birlikte k�lt�r, gelenek, g�renek ve ya�am bi�imleri de hareket etmektedir. B�ylece g�� edilen yerdeki sosyo-k�lt�rel yap� getirilen sosyo-k�lt�rel yap�yla geni�lemektedir.
Bireylerin g�� kararlar�n�n temelinde, g��n nedenlerini i�eren, itici ve �ekici fakt�rler vard�r. Bireylerin do�duklar�

KAP�TAL�ZM�N EVR�M�

9/7/2010

orta�a��n sonlar�na do�ru deniza��r� �lkelerdeki ke�iflerle ticaret geni�lemi�ti. bunu izleyerek avrupa" ya akan alt�nlar ticari kapitali b�y�t�yor ve t�ccarlara k�rl� yeni i� alanlar� a��yordu. �kinci olarak tar�mda �retim tekni�i de�i�mesi, tar�msal �retimi piyasaya y�neltmi�, piyasa kanunlar�yla beraber ticari kapitale ba�l� hale gelmi�ti. ticari sermaye toptan ticarette ve d�� ticarette de tekele sahipti. d�� ticarette t�ccarlara devlet eliyle tekel verilmesinin baz� nedenleri vard�: yeni ulusal devletler i�in ticaret bir gelir kayna��yd�. deniza��r� �lkelerde ticaretin y�ksek rizikosu ise tekeli gerekli k�l�yordu. di�er yandan rizikoyu azaltmak i�in s�m�rgele�tirme de �nemli bir ara� haline geldi ve ilksel kapital birikiminin kayna�� oldu...

D�N VE �DEOLOJ�

9/7/2010

I. B�L�M

D�N VE �DEOLOJ�

��e ideolojileri sert vekat� olarak s�n�fland�rarak ba�lamak san�r�m pek yanl�� olmaz. �erif Mardine g�re sert ideoloji , sistematik bir �ekilde i�lenmi� , teorik eserlere dayanan , �e�kinlerin k�lt�rleriyle s�n�rland�r�lm�� , muhtevas� kuvvetli bir yap�d�r. Yumu�ak ideoloji ise , kitlelerin �ok daha �ekilsiz inan� ve bili�sel sistemlerine verdi�i add�r. Gerek sert gerekse yumu�ak ideoloji daha �ok idare edilenlerin aras�nda yayg�n , y�nl� , fakat s�n�rl� , belirsiz fikir k�melerinden meydana gelir.

Siyasal bilim , uzun zaman , Platonun ba�tan itibaren ortaya koydu�u �ekilde insanlar aras�nda g�zel ve iyiyi anlaman�n ve hakim k�lman�n bilimi olarak temay�z etmi�tir. Di�er taraftan , siyasal bilimlerin bug�n bile kabul edebilece�i bir yakla��mla , devlet i�indeki kuvvetlerin muvazenesinin s�rr�n� aram�� olanlar , bu i�leri tam olarak ba�aramam��lar , siyasal kuvvetlerin tahlilini bu kuvvetlerin en iyi dengesini bulma amac�ndan ay�ramam��lard�r. Siyasal bilimciler , ideolojileri , daha �ok Locke ,Rousseau veya Marx gibi kimselerin fikirlerinin melezle�mi� , yozla�m�� ekilleri olarak yorumlam��lard�r. Modern siyasal bilimlerin analitik ara�lar� klasik siyasal bilimin analitik ara�lar�na oranla �ok daha esnektir ve muhtelif devirlerde fikirlerini ifade etmi� kimselerin hala ge�erli olan g�r��lerini bir b�t�n haline koyma yolundad�r. �deoloji olay�n�n anlat�m�nda bu esneklik modern siyasal bilimlere �nemli faydalar sa�lam��t�r. Hi�bir siyaset kuramc�s�n�n fikri yap�t�n�n b�t�n�ne oldu�u gibi s��amayan ideolojik olaylar� , davran��sal siyasal bilimlerin �ok tarafl� , esnek �er�evesi i�inde anla��lmaya ba�lamaktad�r. Davran��sal siyasal bilimlerin ideolojileri kapsamas�n�n son fakat belki de �nemli bir nedeni vard�r :Siyasal bilim bir toplum olay�n� inceler.

�deoloji , bir anlam k�mesi olarak toplumun stratejik fonksiyonlar�n�n birinin ba� k��esini tutmaktad�r. �deolojileri bu a��dan ele ald��m�z zaman onlar� , insanlara istikamet vermeye yarayan birer harita olarak g�r�r�z. Bu �ekillenmenin ortaya ��kt�� son y�llarda d�rt t�r ideoloji incelemesi ortaya ��km��t�r. Bunlardan biri , ba�lang��ta yap�lan sert ideoloji tarifinin i�ine giren hadiseleri inceleyen eserlerdir. Burada aranan , olduk�a m�tecanis bir fikri y�nelimin bir sosyal yap� unsuru olarak ne gibi bir fonksiyon g�rd��d�r. Friedrichin , bir �rne�ini daha 1930larda verdi�i bu yakla��m , bize Fa�izm ve Kom�nizmi tahlil eden �nemli ara�t�rmalar sa�lam��t�r.

�kinci bir yakla��m Adam Smith gibi kimselerin fikirlerinin baz� y�nlerinin yeni bir sosyal yap� i�inde nas�l baz� tortu fonksiyonlar ifa etmeye devam etti�ini g�stermeye �al��m��t�r. ��nc� bir yakla��m , ideolojiyi bir sosyal tenas�t fonksiyonu icra eden bir unsur olarak ele alm��t�r. Burada �zerinde durulan , ideolojilerin nas�l bir grubun da��lmas�na mani oldu�u , ideallerini tazeleyen bir fakt�r olarak nas�l �al��t��d�r. D�rd�nc� bir yakla��m , ideolojiyi bir sosyal tenas�t fonksiyonu icra eden bir �er�eve olmaktan �ok ki�ilerin dengesini sa�layan psikolojik bir destek olarak k�ymetlendirmeye �al��m��t�r.

Bu �al��man�n merkezini te�kil etti�i i�in �zerinde bilhassa durulan konu da din ve ona verilen �nemdir. Din , bir d�nyay� anlama ve kendini o d�nyada belirli bir yere yerle�tirme modeli olarak olarak fonksiyon g�rmektedir. Dinin insanlar�n siyasal inan�lar� i�inde merkezi bir yeri oldu�u yeni bir bulgu de�ildir. Son y�llarda yap�lan oy verme ara�t�rmalar� , dinsel g�r��lerin �apraz bask�lar�n tesiriyle azal�p �o�almas�na ra�men oy verme analizinin �nemli bir tortu kategorisini te�kil etti�ini g�stermi�tir.

Yazar�n bu esredeki amac� , bu tortu kategorisinin , T�rkiyede nas�l �al��t��n� anlatmaya �al��makt�r. Hedefi , T�rkiyede dinin ideolojik - siyasal fonksiyonlar�n� belirtip siyasi alanda ne gibi bir rol oynad��n� anlatacak ba�lang�� analitik kategorilerini ortaya ��karmakt�r.

Kendi toplumbiliminde ideoloji teorisine o kadar �nemli bir yer veren Ma

STREET CHILDREN

9/7/2010

STREET CHILDREN IN TURKEY

The Identification Of Street Children

Millions of children are forced to spend their own lives on the streets of cities. Day by day, their numbers increase constantly. Children who are living without their families are called street children. Street children who are at small ages, are exposed to big mistakes, when they take a shelter in society for saving their lives, nobody opens his or her arms to help them. Street children have only one way to save their lives; that is foundation for street children. Most street children hope that their lives will change, but street life causes children to be homeless. Street children do not want to be street children, but life standards are obligate them to live in the streets.

Reasons Of Being Street Children

There are some basic reasons of being street children, but only two of them are very important. First one is economic reasons, the other one is regarding the family reasons. When we explain economic reasons, we can see that economic reasons and family reasons depend on each other. Generally, in Turkey, families who are from the East, immigrate to �stanbul and they do not keep in step with �stanbul because in �stanbul, life conditions are very heavy and everything is more expensive than villages. So, poverty rates are high. Families who are from the East part of the Turkey, have a lot of children. A big amount of children have no birth certificate. Bad relationship between family members and violence are some factors that include family reasons also children who are left their sweety beds, are forced to make and earn money by their parents, they earn money to sell selpak, sweet or something like that and then when they earn money, they should give money to their fathers. If they earn less money, money beating is waiting for them at home, so children see escape from home and living in the streets are the only solution to save themselves for beating. When they escape from their homes, street and especially life do not behave them good, because out of their homes, there are a lot of people; some of them are optimistic and helpful but some of them are not and lots of dangerous things like thinner and adhesive are waiting for them. When they escape from their homes, their new homes are the streets, their family members are the strangers and other children who are living in the street like them. Their life styles are change, when they escape. At first, they lose their childhood at their homes and they become an adult in the streets, maybe they imagine that physically they become an adult, but their heart always stay like children for a long period of time. Generally, life does not feel sorry to children, it behaves bad and much more children are not lucky, because they do not find anybody who opens his or her arms, to help them and to give children his or her hot love. they live with their responsibilities, they abandon themselves and they are living with crowd, violence, defencelessness, hunger, sexual abuse and sometimes they wake up with sun, rain and snow but finding a daily food and a shelter are not sufficient for them.

Life In The Streets

According to street children, most important thing to escape from home is freedom and prove themselves, because most of them are get bored with beating and they see escape from home is the only solution. They know that if they escape from their homes, they will not have a home to live, some foods to eat and a hot mother lap to sleep, on the other hand, they will keep their freedoms. Maybe they can find a bed to sleep, they can find or steal some foods to eat, but they can not find a hot mother lap, but being free comes more attractive than living with their families. " According to indefinite numbers, there are 4000 street children in �stanbul and 10000 street children in Turkey. Most of them are males because girls are generally kidnapped to work as a prostitutes"( Ers�z 8). So females are unlucky than boys. Chi

SOSYOLOJ� - �� HAYATINDA L�DERL�K VE STRATEJ� - MUSTAFA �ZEL

9/7/2010

i� hayat�nda liderlik ve strateji - mustafa �zel

�NSAN HAKLARI

9/7/2010

1- G�R��
"�nsan Haklar�", kelime anlam� olarak, insan�n, s�rf insan olmas� nedeniyle sahip oldu�u haklar demektir. G�n�m�zde, bir b�t�n halinde toplumsal ya�am� d�zenleyen siyasal rejimlerin ve hukuki d�zenlerin me�ruluk kayna�� olarak alg�lanan insan haklar�, temelde, insanl��n tarihsel s�re� i�erisinde meydana getirmi� oldu�u k�lt�rel de�erlerin bir birikimini yans�t�r. Bu kavram�n tarihsel k�kenini hakk�nda yap�lacak bir ara�t�rma, bizi; d��ncelerinin merkezine insan� (bireyi) alan ve Protogaros"un "�nsan b�t�n �eylerin �l��s�d�r. Var olanlar�n varl�klar�n�n, var olmayanlar�n var olmay��lar�n�n" ��retisini �iar edinen Sofistlere, itidal, iyilik, do�rululuk, adalet ve ahlak gibi de�erleri d��ncesine temel yapan ve insan�n amac�n�n mutluluk oldu�unu belirten Sokrates"e ve tarihte ilk kez insanlar aras�nda e�itlik esas�n� savunup k�leli�e kar�� kan ve tek Do�al Hukuk ile y�netilen insanlara tek evrensel devlet alt�nda birle�melerini sal�k vererek tarihte ilk kez "Birle�mi� Milletler" fikrini ortaya atan Stoiklere kadar g�t�r�r.
Ama, birey haklar�n�n tarihsel k�kenleri bir yana b�rak�lacak olursa, bug�n anlad��m�z manada bir insan haklar� form�lasyonun yap�lmas� modern bir olayd�r, bir b�t�n olarak Ayd�nlanma �a��"n�n ve �zellikle bu �a�a damgas�n� vuran John Locke d��ncesinin bir �r�n�d�r. Locke, sadece ya�ad�� d�nemde de�il kendisinden sonraki d�nemlerde de etkin olmu�, tabii haklar ve halk�n egemenli�i gibi konular �zerinde �al��an b�t�n d��n�rler Locke"dan esinlenmi� ve etkilenmi�lerdir. Locke"un b�ylesine etkili bir d��n�r olmas�n�n ve liberalizmin kurucusu s�fat�n� kazanmas�n�n nedenini Adnan G�riz ��yle ifade etmektedir : "Locke, insan�n vazge�ilmez tabii haklara sahip oldu�unu ve siyasal d�zenin amac�n�n h�rriyeti g�vence alt�na almaktan ba�ka bir �ey olmad��n� savunmu�tur. B�ylece Locke"un sisteminde otorite de�il, fakat h�rriyet ba�l�ca yere sahip olmu�tur." Ger�ektende, siyaset felsefesi yapanlar aras�nda, �zg�rl�k ilkelerini Locke kadar a��k

S�M�RGEC�L��N TANIMI

9/7/2010

S�M�RGEC�L��N TANIMI

S�m�rgecilik ansiklopedilerlerde; daha �ok ekonomik, ticari,
siyasi ve dini ama�larla g��l� bir devletin di�er devlet veya toplumlar �zerinde
maddi, manevi bir kontrol ve n�fuz kurmasi veya �st�nl�k sa�lamas�
hareketi; olarak ge�iyor. Osmanl�ca da m�stemlekecilik, Bati dillerinde ise
koloniyalizm terimi ile karsilanmistir. Bir �lke vatanda�lar�n�n ba�ka bir
�lkede kurduklar� yerle�me birimlerine de koloni denmi�tir. �nsan
topluluklar�n�n devlet seklinde de �rg�tlendikleri eski �a�dan bu yana
�esitli s�m�rgecilik uygulamalarina rastlamamiza ragmen, s�m�rgecilik
haraketinin baslangi� tarihini belirlemede bir hayli zorlan�yoruz.
Ihsan S�reyya Sirma; ya g�re, kelime olarak olmasa bile vak�a olarak
s�m�r� sistemi Adem (as.) o�lu Habil"in karde�i Kabil taraf�ndan
�ld�r�lmesinden buyana mevcuttur. Sirma"ya g�re Kabil, kendisine ait
olmayan bir hakki (kendi k�z karde�ini), gasbetmek i�in karde�i Habil"i
s�m�rmek istedi, Habil de kar�� durunca onu �ld�rd�. ��te bu katl
olay�ndan beri, s�m�r�, yada s�m�r� d�zenleri varolagelmi� ve de rakip
tan�mad�klar� i�in rakip olabilecekleri ihtimal dahilinde olanlarda hemen
elimine edilerek bu tehlike bertaraf edilmi�tir.
Fenikeliler, Persler, Roma �mparatorlu�u gibi devletler, ya�ad�klar�
d�nemde Akdeniz b�lgesine ve Avrupa"ya koloniler kurarak s�m�rm��ler.
Bunlardan en kapsaml� faaliyeti Roma �mparatorlu�u yapm�� ve gerek
Avrupa"da gerekse Avrupa d��nda egemenlikler kurmaya �al��m��lar. Nitekim
Roma �mparatorlu�u"nun y�k�lmas�yla birlikte Avrupa"da de�i�ik prenslikler
ortaya ��km�� ve s�m�rgecilik hareketi ba�lat�lm��.

15. yy sonlar�na do�ru Asya"dan Avrupa"ya ula�an kara yollar�na
m�sl�manlar, Akdeniz"de ise Cenevizler hakim olmu�lar. Avrupa"daki
�mparatorluklar bundan rahats�zl�k duyunca, Afrika ve Asya"ya ula�mak
isteyen maceraperest denizcilere b�y�k destekler vermeye ba�lam��lar.
Ke�ifler �a�� olarak adland�r�lan bu d�nem s�m�rgecilik hareketinde yeni
bir asama ortaya koymu�. Portekiz ve �spanya kraliyetinin deste�iyle
denizlerde ve karalarda ter�r estiren bu seyyahlar, bir yandan Afrika
k�y�lar�na, oradan g�ney Asya"ya ve k�sa zaman sonra da Amerika"ya
ula�arak, deniz k�y�lar�nda koloniler kurdular.
Geride b�rakt��m�z 20. y�zy�l, belalar�n, ac�lar�n, katliamlar�n,
sefaletin, b�y�k y�k�mlar getiren sava� ve �at��malar�n y�zy�l�yd�. Milyon-
larca insan bir hi� u�runa, sapk�n ideolojilere hizmet ad�na �ld�r�ld�, kat-
ledildi, a�l��a ve �l�me terk edildi, bak�ms�z, evsiz barks�z, korumas�z
b�rak�ld�. Milyonlarcas�, hayvanlara bile reva g�r�lmeyecek,insanl�k
d�� muamelelere maruz kald�. T�m bu ac�lar�n ve belalar�n alt�nda ise
hemen her zaman despotlar�n ve diktat�rlerin imzas� oldu: Stalin, Lenin,
Trotsky, Mao, Pol Pot, Hitler, Mussolini, Franco… Bu isimlerden kimi ayn�
ideolojiyi payla��rken, kimi de birbirine �l�m�ne d��mand�.�deolojilerinin
birbirlerine kar�� olmas� nedeniyle kitleleri �at��maya s�r�klediler,
karde�i karde�e d��man ettiler, sava�lar ��kartt�lar, bombalar att�rd�lar,
arabalar�, evleri,d�kkanlar� yak�p y�kt�rd�lar, mitingler d�zenlettiler,
ellerine silah vererek hi� ac�madan gen�leri, ya�l�lar�, kad�nlar�, �o-
cuklar�, erkekleri �ld�resiye d�vd�rtt�ler,kur�una dizdirdiler…,

S�rf ba�ka bir fikri savunuyor diye bir insan�n y�z�ne silah do�rultup,
g�zlerinin i�ine bakarak �ld�rebildiler, ba��n� ayaklar� ile ezebilecek kadar,
ac�mas�zla�abildiler, kad�n, �ocuk, ya�l� demeden insanlar� evlerinden,
yurtlar�ndan s�rd�ler....
Ge�ti�imiz y�zy�l�n belalar tablosu �zetle b�yledir. Kar��t fikirleri
savunan birka� ideoloji ve bu ideolojilerini savunmak u�runa insanl��
ac�ya ve kana bo�an insanlar…. �nsa

YERLE��K YA�AMA GE��N ETK�LER� VE GET�RD�� DE��KLER

9/7/2010

a)nedenler
a)yoksulluk insanl�� vurmu�tu.herkes a�,susuz veyoksuldu.
b)do�al olaylardan korunmak i�in.
c)orta asya"dan g�neye inen topluluklar,inka"y� kurdular.(199)
d)kurakl�ktan yiyecekleri azal�p,birle�ip,payla��p ancak ya�amlar�n� s�rd�rebilirler.
e)aileler olu�up geli�t�inde ,d�nyada 2.000.000 insan olmu�tu.bunlarda birle�ip k�yler kurdu.

KAVRAMSAL VE KURAMSAL TEMEL

9/7/2010

KAVRAMSAL VE KURAMSAL TEMEL
2.1. KAVRAMSAL TEMEL

KENT

Toplum olman�n ba�at ko�ullar�ndan olan birlikte ya�am�n belki de en �st seviyesini anlatan kent ve kentlilik kavram� g�n�m�z �artlar�na ula��ncaya kadar belirli a�amalardan ge�erek �u anki konumuna ula�m��t�r. Kavramsal a��dan bak�ld��nda kent olgusu toplumsal ko�ullar ve zamansal devinime g�re farkl�l�klar arz etmi�tir. Ba�ka bir ifadeyle, "kentler b�y�k bir toplumun ayr�lmaz par�as�d�r. Bir toplumda kentlerin say�s�, yay�l�m� ve i�levleri, k�lt�r�n�n karma��kl��na ve k�lt�rel de�i�iklerden etkilenme derecesine g�re farkl�l�k g�sterir. Kentin g�rd�� i�levlerin, bir �l��de k�lt�r�n�n yap�s�na, karma��kl��na ve bu y�zdende i�inde bulunulan tarihsel d�neme g�re de�i�ti�i biliniyor." Kavramsal a��dan bak�ld��nda, kentsel mekan, farkl� arg�manlar taraf�ndan de�erlendirildi�i i�indir ki ortak bir tan�m �zerinde yo�unla��lamam��t�r. Bununla beraber �zerinde bir�ok d��n�r�n uzla�t�� noktalar�n oldu�u da g�r�lmektedir.
Her �eyden �nce kent kavram�na etimolojik a��dan bak�lmas� gereklili�i �zerinde durmaktay�z. "Bir�ok dilde kent s�zc�� ile uygarl�k s�zc�� aras�nda k�ken ili�kisi g�r�lmektedir. T�rk�e"mizde "uygar" s�zc�� yerle�ik bir toplum hayat� s�ren Uygurlardan t�retilmi�tir. Arap�a"da uygar anlam�na gelen "medeni" kelimesi kent anlam�ndaki "Medine" kelimesinden k�ken al�r. Medeni kelimesi dilimizde de "kentlile�mi�, k�rsall�ktan kurtulmu� ve uygar" manas�nda kullan�l�r. Benzer �ekilde uygarl�k kar��l�� olarak Frans�zca "civilisation" ve �ngilizce "civilization" ile �ngilizce "city" kelimeleri Latince de yurtta�lar�n olu�turdu�u birlik anlam�na gelen "civitas" kelimesinden t�remi�tir. Kent kavram� belli bir olgunluk seviyesini ifade etmektedir. Kalk�nmay�, medenile�meyi ve geli�mi�li�i yans�t�r." Etimolojik a��dan bak�ld��nda ortak bir bak�� a��s�n�n ortaya ��kt�� g�r�len kent kavram�n�n betimleme noktas�nda ise bu kavram� tan�mlayan d��n�rlerin bak�� a��lar� tan�mlamalara y�n vermi�tir. Kimi d��n�rlere g�re, kent bir soy ve birliktelik mekan� olmaktan farkl� bir olgudur. Bu bak�� a��s�n� savunanlar kenti, biyolojik soy ve belirli bir akrabal�k grubu i�inde do�ma olgular�n yerine, ikamet ve ekonomik ��kar gibi toplumsal olgular� �ne ��karan, insanlar�n kendi toplumsal durumlar�n� se�ebilme ve de�i�tirebilme imkanlar�n�n oldu�u yeni bir insani birliktelik" olarak tan�mlam��lard�r. Bununla birlikte "kentsel mekan�n kendi ba��na bir anlam� yoktur. Ona anlam veren kentsel toplumdur. Kentsel mekan kentin g�r�nen d�� y�z� ise kentte ya�ayan toplum ona bi�im veren dinamik, yarat�c� �z�d�r." Kentsel mekanda s�z konusu olan bu dinami�e Maunier"de dikkati �ekerek kenti; "n�fusuna oranla co�rafi temeli dar olan ve aileler, meslek gruplar�, sosyal s�n�flar, mezhepler v.s. �e�itli heterojen gruplar� i�ine alan karma��k bir yerle�me grubu olarak tan�mlam��t�r. Ger�ekte kent, "karma��k bir toplum yap�s�n�n bireysel d�zeyde ��z�lemeyecek sorunlar�n �stesinden gelmesine olanak sa�

SOSYOLOJ� - GELENEK

9/7/2010

gelenek

IRK�ILIK

9/7/2010

IRK�ILIK

Irk nedir?
�nsanlar deri ve sa� rengi,boy uzunlu�u, v�cut bi�imi gibi fiziksel �zelliklerine ve ge-
netik olarak incelenebilen kan grubu gibi biyolojik ��elere g�re belli gruplara ya da �rklara ayr�l�r.G�n�m�zde biyologlar fiziksel farkl�l�klardan �ok �rklar aras�ndaki genetik farkl�l�klar�n incelenmesiyle ilgilenirler.Irk incelemeleri biyoloji biliminin yeni bir dal� olan n�fus geneti�i alan�na girer.
Irklara ili�kin ilk s�n�fland�rmalardan birini,Alman anatomi ve fizyoloji bilgini Johann Friedrich Blumenbach (1752-1840) yapt�.Kafatas� �l��mlerine dayanarak insan t�r�n� be� gruba ay�rd�: Kafkasyal�(beyaz �rk) , Mo�ol, Etiyopyal�,Amerika Yerlisi ve Malayal�.Daha sonra b�t�n canl�lar� s�n�fland�ran �sve�li biyolog Carolus Linnaeus (1707-78) deri rengine g�re ay�rt etti�i d�rt de�i�ik �rk tan�mlad�.Onu izleyen biyologlar da fiziksel �zellikleri temel alan �rk gruplar� �st�nde �al��t�lar.Ne var ki,bu t�r s�n�fland�rmalar�n bilimsel ve kesin olmad�� daha sonra anla��ld�.

Irksal Farkl�l�klar�n K�keni
Bilim adamlar� ilk insanlar�n 350-500 milyon y�l �nce Afrikada ya�ad�� , buna kar- ��l�k �rksal farkl�l�klar�n ancak 100 bin y�l �nce ortaya ��kt�� konusunda birle�iyorlar.B�ylece insanlar�n ayn� k�kten t�redi�i ,�nce Eskid�nyaya ard�ndan da Yenid�nyaya yay�ld�� ne s�r�lmektedir.As�l yurtlar�ndan uzaklara g�� edince insanlar aras�nda farkl�la�malar do�du.De�i�ik fiziksel �zellikleri olan halklar ya da �rklar olu�tu.

Irk��l�k
Irklar aras�ndaki fiziksel farkl�l�klar�n insanlar�n yeteneklerinde farkl�l�klar yaratt��n� ve baz� �rklar�n �tekilerden �st�n oldu�unu savunan g�r�� ya da �n yarg�d�r.Bu g�r��ler insanlar� derilerinin rengine g�re beyaz, siyah, sar�,esmer ve k�z�l olarak ay�ran s�n�fland�rma- lar� temel alm��t�r.
Frans�z etnoloji uzman� Joseph-Arthur Gobineau (1816-82)ve sonradan Alman uyru- �una ge�en �ngiliz siyaset bilimcisi H.S. Chamberlain (1855-1927) �rklar aras�nda bir s�n�fland�rma yaparak ,bunu beyaz �rk�n �st�nl��n� kan�tlayacak bir kurama d�n��t�rmek istediler."Ari �rk" kavram�n� ortaya atarak , bu �rk�n insanl��n ger�ekle�tirdi�i t�m uygarl�k- lar�n tek yarat�c�s� oldu�unu savundular.Bu tezler Bat� Avrupada �rk��l��n k�r�klenmesine yol a�t�.Bug�n art�k �nemini yitirmi� olan bu savlar aras�nda beyaz �rk�n ,ba�ka �rklarla kar��mad�� s�rece geli�ece�i de vard�.
Bu t�rden de�erlendirmelere dayanan �rk��lara g�re ,beyaz �rktan olmayan insanlar geri zekal� ,yeteneksiz ve ahlaks�zd�r.Irk��lar kendilerinden a�a�� g�rd�kleri insanlara kar�� ayr�mc�l�k uygular, onlara hak ve f�rsat e�itli�i tan�mazlar.

Irklar Konusunda �nyarg�l� G�r��ler
Irklar konusunda en yayg�n �nyarg�lardan biri "saf" �rklar�n oldu�u ve bunlar�n a�a�� ya da saf olmad�� d��n�len �rktan insanlarla kar��mas� durumunda zay�flayaca�� ve yok olaca�� d��ncesidir.Nazi Almanyas�nda Ari �rk�n �st�nl��ne ve safl��na, b�t�n Almanlar�n da bu �rktan olduklar�na inan�ld�. Naziler ,Almanlar�n Yahudiler ve �ingeneler le evlenmeleri durumunda kendi �rklar�n�n bozulaca��n� �ne s�rd�.Bu anlay�� b�t�n�yle bilim d��d�r.�lk olarak, Yahudiler ve �ingeneler �rk de�ildir.�kincisi, hi�bir �rk �b�rlerinden daha iyi ya da daha saf olarak tan�mlanamaz. B�t�n �rklar birbiriyle kar��m��t�r ve yava� yava� de�i�mektedir.Bu de�i�im bir yanda �evresel etkenlerden �te yandan genlerde birdenbire ortaya ��kan de�i�ikliklerden(mutasyon) ileri gelir.Saf ve �st�n �rk olmad��na g�re ,farkl� �rk gruplar�n�n birbirleriyle kar��mas�n�n bozucu bir etkisi de yoktur.
Bir �rk grubunun b�t�n �yelerinin birbirine benzedi�i ,ayn� zihinsel olu�umu payla�t�� ve bir �rk�n �yelerinden daha zeki oldu�u ger�ek de�ildir.�rne�in ,baz� kimseler Avrupal�lar�n teknolojik geli�mesini Afrikal�lar�n g�rece geri teknolojileriyle kar��la�t�rarak Avrupal�lar�n genetik olarak Afrikal�lar dan �st�n oldu�unu ileri s�rm��t�r.Bu yanl�� bir varsay�m ya da �nyarg�d�r.Aralar�ndaki temel ekonomik farkl�l�klar,Avrupal�lar�n y�zy�llarca Afrikay� s�m�rmesi s�recinde yarat�lm��t�ar.Herhangi bir �rk�n bir ba�kas�na g�re zeka �st�nl��n� g�steren hi�bir genetik bulguda yoktur.
Irk olarak tan�mlanan baz� gruplar�n �rk say�lamayacaklar�n� belirtmek gerekir. �r- ne�in ,Yahudiler bir �rk de�il,dinsel bir topluluktur.Almanlar da �rk de�il bir ulustur.Nazilerce Alman halk�n�n �r

ANT�K �AG RASONAL�ZM� TEMS�LC�LER� VE TEMEL B�LG�LER�

9/7/2010

Rasyonalizm

Rasyonalizm;felsefede dogmatik bir ak�lc�l�k olarak tan�mlan�rken;g�nl�k dilde,�nyarg�lardan ve duygusal saplant�lardan ar�nm�� bir ak�l y�r�tme olarak tan�mlan�r. Rasyonalizme g�re;" genel-ge�er bir bilgi vard�r ve kayna�� ak�l ve d��nmedir.Ak�l do�u�tand�r." �lk�a�daki ba�l�ca Rasyonalistler �unlard�r, Platon,Aristoteles,

Platon:

Platon"a g�re �dealar ve g�r�nenler(fenomenler) evreni olmak �zere iki t�rl� evren vard�r. �dealar evreni;do�madan �nce i�inde bulundu�umuz ve her �eyin ger�e�inin bulundu�u evrendir.Ancak ak�lla kavra6n�r. G�r�nenler (f6enomenl6er) evreni;halen i�inde ya�ad��m�z nesneler evrenidir. G�r�nenler evreni idealar evreninin bir kopyas�,g�lgesi (yans�mas�d�r.).G�r�n��ler d�nyas� olan bu evrenin bilgisi duyu organlar� ile elde edildi�i i�in doxa (san�) d�r, aldat�c�d�r.��nk� duyu verileri ki�iden ki�iye de�i�en aldat�c�,g�receli bilgilerdir.Bu nedenle do�ru bilginin kayna�� duyular olamaz.�dealar evreninin bilgisi ak�lla elde edildi�i i�in do�ru genel-ge�er bilgidir.Ak�lla idealar evreni hakk�nda kesin bilgi elde edilebilir.Bu nedenle do�ru bilginin kayna�� ak�ld�r.Platon"a g�re bilmek idealar� hat�rlamakt�r.

Aristoteles

Hocas� Platon"un birbirinden ay�rd��,biri duyularla di�eri ak�lla(d��nceyle)kavranan iki evreni bir araya getirmek ister.O"na g�re idealar nesnelerden ba��ms�z de�ildir,�dealar tek tek nesnelerin �z�nde t�mel kavramlar olarak vard�r.Bilginin amac� tekil yani bireysel olan� bilmektir.Ancak tekilin bilgisine genelin(t�mel)in bilgisinden hareketle ula��l�r.Ger�ek bilgi ise,t�mel yarg�lara dayanan �nermelerdir. Aristoteles"e g�re ger�ekte var olanlar tek tek �eylerdir.�u anda g�rmedi�imiz idealar de�ildir.T�mel �nermeler i�inde tekiller(tek tek nesne ve olaylar) oldu�undan,yap�lacak i� tekilleri t�mellerden �retmektir. �rne�in:B�t�n insanlar �l�ml�d�r
Aristo"da insand�r. O halde Aristo"da �l�ml�d�r. Sokrates"e g�re bilgi edinme yetisi (meleke)ak�ld�r. Ak�l;edilgin (pasif)ak�l ve etkin (aktif)ak�l olmak �zere ikiye ayr�l�r.Etkin ak�l duyular�m�z� saptayarak bilgimizin i�eri�ini sa�lar.Aktif ak�l ise pasif akl�n sa�lad�� bu duyular� i�leyerek,bi�imlendirerek akli hakikatleri sa�lar.
Aristoteles bir rasyonalist olmas�na ra�men O"nu kendisinden �nceki rasyonalistlerden ay�ran en �nemli �zellik bilgilerimizin do�u�tan olmad��n� savunmas�d�r.O"na g�re bilgilerimiz duyu organlar�nca elde edilir (pasif ak�l)ve i�lenerek (aktif ak�l)t�mel kavramlar olu�turulur.Ak�l bilgi �retme g�c�ne sahiptir.
�rne�in:Bir armut tohumu armudu �ekirde�in i�inde g�� halinde bulundurmaktad�r.Bu�day tanesi unu,ekme�i g�� halinde ta��maktad�r.��te bu g�� tecr�beyle temas haline gelince fiile d�n��r ve bu�day ekmek haline gelir
BA�KA B�R KAYNAKTAN;

RASYONAL�ZM (AKILCILIK)
Bilgide ana etken olarak ak�l y�r�tme ve d��nce �zerinde duran g�r��e ak�lc�l�k diyoruz. Filozoflar�n bilginin kayna��n�n ne oldu�u konusunda ortaya koyduklar� farkl� g�r��lerden biridir ak�lc�l�k.
Soruyu ��yle sorarsak: Acaba zihin, deney ortaya ��kmadan �nce, herhangi bir bi�imde baz� yetilerle donat�lm�� m�d�r?
Bilginin kayna��n�n ak�l oldu�unu veya ger�ek bilginin ancak ak�lla elde edilebilece�ini �ne s�ren ak�lc�lar�n bu soruya olumlu yan�t verecekleri a��kt�r.
Ak�lc� Gerek�eler
*En eski zamanlardan bu yana duyular�m�z�n bizi aldat�yor olmas�n� bilmemiz, bu konuda bizi daha g�venilir bir bilgi kayna�� aray��na g�t�r�r ki bu ak�ld�r.
*Duyular�m�z bize ancak bireysel varl�klar ve olaylar�n bilgisini verirler. �stelik bu bireysel varl�klar da s�rekli bir de�i�me halindedirler. Ger�ek bilgi ise her zaman ve her yerde ge�erli olan�n bilgisidir. Duyular�m�z bize hi�bir zaman "b�t�n ta�lar d��er" t�r�nden bir bilgi vermez.
*Matemati�in �nermeleri bize kesin ve de�i�me

SANAT VE TOPLUM

9/7/2010

Sanat Ve Toplum

�ncelikle sanat ve toplumu ara�t�r�rken bir ikilemle y�z y�ze olmamal�y�z. Buradaki "ve" s�zc�� yanl�� yola g�t�rebilir. Sanat� toplumla tam bir �zde�likten ��karacak herhangi bir neden yoktur. Ger�ekte sanat toplumun bir par�as�d�r : o yaln�z insan ili�kilerinin dayand�� ileti�imlerin olanakl� k�lmaya yard�m etmekle kalmaz, �stelik bu ili�kilerin niteli�inin bir par�as�d�r da.
Son iki y�z y�ld�r her �e�it toplumsal olgunun yorumu, Newton" cu bilimden al�nan fiziksel benzetmelerin kullan�lmas�ndan zarar g�rm��t�r. Toplumda ayr� "neden" ve "etki" mekanizmas� bulundu�u yolundaki g�r��, bir kar��kl�k kayna��d�r. Bu terimlerle d��nmek bizi ��yle sorular sormaya y�neltir. "K�lt�r� insanlar m� yapar, yoksa insanlar� k�lt�r m�? Biz mi �evreyi bi�imlendiririz, yoksa o mu bizi?" Art�k d��nmenin daha ekolojiyle ili�kili bir yolunu aramaya ba�layabiliriz. "�nsan k�lt�r�" �n kesinlikle bir sistem oldu�unu, ��nk� �evresiz hi�bir �eyin olmayaca��n� bilmemiz gereklidir.

*BAYNES Ken, Toplumda Sanat, �ev : Yusuf At�lgan, Yap� Kredi Yay�nlar�, �stanbul, Haziran 2002, Sayfa 39.

G�n�m�zde Sosyal Bilimler Ve Sanat
Sosyal bilimler ve do�a bilimler aras�nda ki ayr�mlar G�lbenkian Komisyonu taraf�ndan sorunsalla�t�r�l�rken 1980" li ve 1990" l� y�llarda ba�ka bir bile�im ortaya ��kmaktad�r : Sanat ve sosyoloji veya felsefe aras�ndaki ili�kilerin belirlenmesi. Bu durumun en �nemli �rnekleri aras�nda Yap�salc�l�k ile ba�layan bir hareketin yap�salc�l�k sonras�nda ivme kazanmas�d�r. Bir yandan Braudel" in "Kapitalizm ve Maddi Uygarl�k" adl� 3 ciltlik �al��mas�nda d�nemin tablolar�ndan yola ��karak "Medenile�me S�recini" incelemesi; di�er yandan Claude-Lèvi Sterauss" un yabanlar�n el sanatlar� ve masklar�yla toplumsal ve mitolojik konumlar�n�n k�yaslamas�.

*Levi-Strauss,"Asya ve Amerika Sanatlar�nda Temsiliyetin �kilili�i" Renaissance,Revue Trimestrielle,New York ,1994,s.168-186.

Claude Levi-Strauss,Yap�sal Antropoloji kitab�nda Sanat adl� b�l�m�nde �in,Sibirya ve kuzey Bat� ve G�ney Amerika ve Yeni Zelenda yerlilerin sanatlar� aras�ndaki benzerliklerle "psikolojik" ve "yap�sal" benzerlikler bulurken,sanatlar�n toplumsal organizasyona tekab�l etti�ini belirtmektedir."Motifler ve stat�sel farklar�,asillik ayr�cal�klar�n� ve prestij derecelerini ifade etmeye �al��maktad�r".S�zkonusu toplumlar hiyerar�ikle�mi�tirler ve dekoratif sanatlar� hiyerar�inin derecelerini terc�me etmekte ve olumlamaktad�r.Benzerlik Kanada ve Amerika"daki b�y�k heykeller ile Caduveo yerlileri aras�nda kurulmaktad�r.
Caduveolar�n d�vmeye olan tutkular�ndan yola ��kan Levi-Strauss,sanat��n�n y�ze �izdi�ini ka��t �zerine �izmesiyle temsiliyetin ikili olmas� aras�ndaki benzerli�e de�inerek;ikili�in sadece sanatsal bir de�er olmay�p,ayn� zamanda aptal bir biyolojik birey ile o bireyin toplumsal alandaki ki�ili�ini belirleyen sosyal-sembolik bir resim oldu�unun alt�n� �izmi�tir.
Maorilerin d�vmelerinde de benzer bir yakla��m s�z konusudur.Claude Lev

TASARIMSAL (ANLAMSAL) UYGUNLUK

9/7/2010

g�nl�k hayatta kar��la�t��m�z i�aretler anlamsal nitelikler ta��rlar.tuvaletlerdeki kad�n-erkek simgeleri, trafik lambalar�, sigara i�ilmez anlam�na gelen �ekil, trafik levhalar� vb. �rnek g�sterilebilir. kulland��m�z her t�rl� e�yan�n tasarlanmas�nda rahatl�k fakt�r� g�z �n�ne al�nmal�d�r.bir tak�m ergonomi kriterlerine uyulmas� gerekir...

K�RESELLE�ME

9/7/2010

K�RESELLE�ME

K�reselle�me son y�llar�n en pop�ler kavramlar�ndan ve tart��ma konular�ndan biri. K�reselle�me (di�er ad�yla globalle�me) �zerine bir�ok kitap, binlerce makale yaz�ld�, say�s�z konferans, seminer vb. d�zenlendi. K�reselle�menin lehinde, aleyhinde bir�ok g�r��, tez ileri s�r�ld�. D�nyan�n heryerinde ba�ta sendikalar olmak �zere sivil toplum �rg�tleri ve �zellikle sol partiler konuyu tart��t�lar ve bu konuda izleyecekleri stratejiyi belirlemeye �al��t�lar. T�m bu �abalara kar��n, k�reselle�menin nedenleri, etkileri ve sonu�lar� hakk�nda yo�un tart��malar s�rd�� gibi, k�reselle�menin anlam� ve tan�m� hakk�nda bile tam g�r�� birli�i olu�mad�.

K�reselle�me hakk�nda s�ylenmesi gereken ilk �zellik, konunun �ok boyutlu ve karma��k olu�udur. K�reselle�me bir s�re�tir ve ku�kusuz yaln�zca ekonomik bir s�re� de�ildir. Bu s�recin sosyal, k�lt�rel ve politik y�nleri de �nem ta��maktad�r. Bu s�recin ak��nda teknolojik geli�menin g��l� bir etkisi vard�r. �te yandan k�reselle�me hukuk sistemlerini, t�ketim davran��lar�n�, hatta kriminal aktiviteleri dahi etkilemektedir.

K�reselle�me ile ilgili olarak vurgulanmas� gereken ikinci nokta, k�reselle�me s�recinin (dinami�inin) belirleni�idir. Bu konuda iki kar��t g�r��ten birincisi, k�reselle�meyi adeta do�al bir olay gibi ele alan g�r��t�r. �rne�in k�reselle�me ya�mur ya da doluya, k�reselle�me kar��s�nda al�nacak �nlem de �emsiyeye benzetilmektedir. Bu benzetmede k�reselle�menin kendili�inden y�r�yen bir s�re� oldu�u, yaln�zca etkilerinin ve sonu�lar�n�n bir �l��de belirlenebilece�i, denetlenebilece�i s�ylenmi� olmaktad�r. Bu, abart�l� bir yakla��md�r, ��nk� a�a��da ele al�naca�� gibi k�reselle�me t�m�yle kendili�inden akan, ba��ms�z bir s�re� de�ildir ; belirli devletlerin, belirli uluslararas� kurulu�lar�n ve ulus�tesi �irketlerin bu s�reci bir dereceye kadar etkilemeleri ve y�nlendirmeleri s�z konusudur. Tam kar�� u�taki g�r�� de, k�reselle�meyi t�m�yle bir y�nlendirme ve manip�lasyon konusu olarak ele alan yakla��md�r. Bu g�r��e g�re k�reselle�me esas olarak belirli devletler, uluslararas� kurulu�lar ve ulus�tesi �irketler taraf�ndan adeta planlanmakta ve uygulanmaktad�r. Bu yakla��ma g�re k�reselle�me mutlaka geli�mi� �lkelerin yarar�na, az geli�mi� �lkelerin de zarar�nad�r. Bu yakla��m�n konuyu �ok mekanik bi�imde g�ren ve basite indirgeyen bir bak�� oldu�u vurgulanmal�d�r. A�a��da da ele al�naca�� gibi k�reselle�me ne geli�mi� �lkelerin t�m�n�, ne de geli�mekte olan �lkelerin t�m�n� ayn� y�nde ve ayn� �l��de etkiler. Her iki grup i�inde hem �lkelere g�re, hem de etkilenen sekt�rlere ve toplumsal kesimlere g�re farkl�la�malar g�r�l�r.

�lkelerin etkileni�i bak�m�ndan en �nemli nokta, baz� �lkelerin (bir�ok Afrika �lkesi, Afganistan, Banglade� vb. gibi) k�reselle�me s�recinin d��nda olmalar�d�r. Bu a��dan, ya�anan s�recin tam da bir k�reselle�me olmad�� ileri s�r�lebilir. Daha do�ru bir tan� ise �udur : K�reselle�me bir s�re� olarak hen�z t�m k�reye yay�lmam��t�r, ayr�ca t�m b�lgelerde ayn� h�zla yay�lmamaktad�r.

K�reselle�me ile ilgili olarak tart��lan noktalardan biri de ne �l��de yeni bir geli�me oldu�udur. Bu soruya yan�t ararken k�reselle�meye verilecek anlam �nem ta��r. Ekonomik a��dan k�reselle�me kapitalist sermaye birikim tarz�n�n yery�z�ne yay�lmas�d�r. Daha somut olarak, uluslararas� mal ve hizmet ticaretinin g�reli pay�n�n ve �neminin artmas�, �retim etkinli�inin yery�z�ne yay�lmas�, uluslararas� do�rudan yat�r�mlar�n ve finansal hareketlerin giderek daha �nemli d�zeylere y�kselmesidir. Bu s�re�le t�ketim kal�plar� benze�mekte, bir�ok �r�nde bir d�nya pazar� geli�mekte, �te yandan d�nya �ap�nda rekabet yo�unla�makta, ancak artan rekabet �o�u kez firma birle�melerine ve firma say�s�n�n azalmas�na yol a�maktad�r. Say�lanlar�n hi�birinin yeni olmad��, t�m�n�n uzun s�re �nce ba�lad�� ve (belirli d�nemlerde g�r�len duraklama ya da gerilemelere kar��n) bug�ne kadar devam etti�i s�r�lebilir. Bu g�r�� nemli �l��de do�rudur. K�reselle�me kavram� yeni olmakla birlikte k�reselle�me s�reci yeni de�ildir.

Ticari kapitalizm d�nemi �lkeler ve k�talar aras� ticaret ili�kilerinin geli�ti�i, g��lendi�i bir d�nemdi. Asya, Afrika ve Amerika"da kolonilerin olu�mas�, �zellikle 19. y�zy�l�n ikinci yar�s�nda demiryolunun yay�lmas�, 1869"da S�vey� Kanal�"n�n, 1914"te Panama Kanal�"n�n a��lmas� k�reselle�menin somut ad�mlar�d�r. �zellikle �lkeleraras� ticaret a��s�ndan bak�lacak olursa, bu ticaretin 19. y�zy�l sonlar�nda g�rece �nemli bir d�zey

DEVLET

9/7/2010

DEVLET
Toplum halinde ya�ayan ki�ilerin i� ve d�� etkenler nedeniyle siyasal bir birli�e ihtiya�lar� vard�r. Bu birlik devlettir. Devlet i� ve d�� etkenlere kar�� insanlar� korumak ve ulusun egemenlik hakk�n� sa�lamak i�in ortaya ��kar.
Devlet insanlar�n toplum ya�am�nda ba�vurduklar� bir �rg�tlenme bi�imidir. Sosyal bir ger�ekliktir ve her sosyal ger�eklik gibi tarihsel bir ger�ekli�i vard�r.
Devleti di�er kurumlardan ay�ran en �nemli �zelli�i �rg�t�n hacmidir. Devletten daha geni� ve kapsaml� ba�ka bir kurum yoktur. Bu kurumda �ok ileriye vard�r�lm�� bir i�i b�l�m� vard�r. Kanunlar� koyanlar topluma uygulanacak hukuk kurallar�n� saptarlar. �dareciler bu kurallar� halka uygularlar. Hakimler, halk aras�nda bu kurallar�n uygulanmas�ndan do�an uyu�mazl�klar� ��zer.
Genel tan�m�na g�re de devlet olma kavram� �st�n bask�n g�c�n kararl�, de�i�mez, kal�c� bir bi�imde ve belirli bir alan i�inde tek bir otoritenin elinde bulunmas�d�r. �a�da� anlam�yla devlet deyimi genelde egemenlik, h�k�mdarl�k kavram�na e�lik eder. Hep egemenlik kavram�yla birliktedir. Devlet d��ncesiyle egemenlik d��ncesi birbirine s�k�ca ba��nt�l�d�r. �ki kavramda tarihsel a��dan birlikte do�arlar ve ger�ek anlamlar�n� birlikte bulurlar. Siyaset felsefesi kavray��lar�n�n tamam� de�ilse de �o�u egemenli�in devletin ay�rt edici niteli�i g�stergesi oldu�unda birle�ir.
Devleti 3 unsur meydana getirir. Vatan, millet, egemenlik.
Devlet otoritesini ki�i ve toplum menfaatleri do�rultusunda kullan�r. Bu ama�la 3 �nemli g�revi yerine getirir.
1)Yasama g�revi
2)Y�r�tme g�revi
3)Yarg� g�revi
DEVLET �E��TLER�
Hakimiyet kayna��na g�re de�i�ik devlet �ekilleri bulunmaktad�r. Bunlar; monar�ik devlet, teokratik devlet, oligar�ik devlet ve demokratik devlettir.
a) Monar�ik Devlet: Siyasal otoritenin genellikle miras yoluyla bir ki�inin (kral, imparator) �st�nde topland�� y�netim bi�imidir. Devletin b�t�n memur ve y�neticileri uygulamalar�, hakimiyeti elinde bulunduran ki�i ad�na yaparlar. Monar�i kendi d��nda yerle�mi�, yasal ya da geleneksel baz� kurallar� dikkate almak zorunda olmas�ndan dolay� tiranl�ktan ya da diktat�rl�kten ayr�l�r.
Tarihlerinin belirli bir d�neminde b�t�n halklar monar�i y�netimini tan�m��lar ve bu y�netim bi�imi her zaman kutsal bir nitelik vermi�lerdir.
Monar�ik devlet, hakimiyet �ekline g�re ikiye ayr�l�r; mutlak monar�i, me�ruti monar�i.
Mutlak Monar�i: E�er h�k�mdar devleti kay�ts�z �arts�z kendi karalar� do�rultusunda y�netirse buna mutlak monar�i denir. Mutlak monar�ide kral ev h�k�mdar her �eydir. Yetkileri s�n�rs�zd�r. Kral yasama g�c�n�, yarg� g�c�n�, vergi toplama hakk�n�, bar�� ve sava�a karar verme hakk�na sahiptir. Uygulamalar�nda, kendisini denetleyene ve s�n�rlayan bir kurum yoktur. Irak Devleti Mutlak monar�i ile y�netilmektedir.
Me�ruti Monar�i: Mutlak monar�iden farkl� olan bu t�r monar�ide kral, Tanr� taraf�ndan de�il, ulus taraf�ndan se�ilir. Kral ile ulus aras�ndaki ili�kiler bir metinde anayasayla

AYDINLANMA �A�I

9/7/2010

AYDINLANMA �A�I

"Orta�a� karanl��n�n ��k��d�r. Ke�ifler ve icatlarla beraber i�ine girilen 15. yy"den sonra insanl�k bu karanl�k d�nemden kurtulmu� ve daha sonra da R�nesans ile reforma giden yol a��lm��t�r. Dinde ortaya ��kan yenile�me hareketi bir protesto hareketi olarak geli�mi� ve daha sonra ortaya ��kan Protestanl�k ak�m� dinde yenile�meyi g�ndeme getirmi�tir. Dinsel bask�n�n azalmas� ile beraber R�nesans �a��na girilmi� ve bu d�nemde verilen eserler ile insan�n yaln�zca manevi bir varl�k de�il ama ayn� zamanda maddi bir varl�k oldu�u da orta�a��n maneviyat�� g�r��ne kar�� ortaya konulmu�tur. 15. yy"dan sonra ortaya ��kan bu gibi geli�meler insanl��n karanl�ktan ayd�nl��a y�nelen yolunu haz�rlam��lard�."(1)
"Modern devlet, asl�nda R�nesans ve reformla ba�layan ve ayd�nlanma hareketi ile mant�ksal sonu�lara ula�an k�kl� bir zihin de�i�ikli�inin �r�n� olmu�tur. Modernizmin �r�n� olan modern devletin belirginlik kazanmas�nda, Avrupan�n end�stri devrimi ve kapitalist geli�me �nemli roller oynam��t�r. �nsanlar�n kutsall�k ve dinsellik anlay��lar�n� a�mas�n�n modern devletin ortaya ��kmas�nda �nemli rol� olmu�tur. 17.yy"nin ba�lar�na kadar s�ren inan� temelli d��nce, akl�n ve bilimin ortaya ��kmas� ile gerilemi�tir. Orta�a�da egemen olan dinsel d�zen giderek etkisini yitirince ayd�nlanma hareketi geli�mi� ve bunun sonucunda da modern toplum ve bunun uzant�s� olarak da modern devlet anlay�� g�ndeme gelmi�tir. Feodal beyler giderek g��lerini yitirirken, geli�en ekonomik ya�am daha geni� pazarlar� g�ndeme getirmi�tir. Geni� Pazar olgusu geli�ince, pazarda kullan�lan ortakdil, geni� pazar�n egemen oldu�u alanlarda ulusla�ma olgusunu g�ndeme getirmi�tir. Pazar ekonomisi feodal beylerin �st�nl��ne son verirken, giderek geni�leyen pazarlar�n kontrol� ve denetlenmesi bir gereksinme olarak belirmi� ve bunun sonucunda da daha geni� alanlara h�kmeden merkezi bir otorite aray�� gelmi�tir. Topra�a ba�l� tar�m ekonomisinden, pazarlara a��k piyasa ekonomisine ge�ildi�inde de�i� toku�a dayanan trampa sisteminin yerini al�m sat�ma dayanan para sistemi alm��t�r. Para bast�rma ve pazarda ge�erli k�lma gereksinmesi de, merkezi devlete ge�i�i sa�layan bir ba�ka fakt�rd�r. Pazar ve piyasa ekonomisinin geli�mesi ile beraber bug�n anlad��m�z anlamda modern devlet olgusu insanl�k tarihi i�indeki yerini alm��t�r."(2)
"R�nesans 16.yy"da �talyada ortaya ��km�� ve zamanla b�t�n Avrupada etkinlik sa�lam��t�r. Dinsel d��ncenin terk edilerek, insan�n ve do�an�n yeniden dind�� bi�imde alg�lanmas� hareketi olarak R�nesans modern Avrupan�n yarat�c�s� olmu�tur. Kilisenin toplum i�indeki yeri sars�l�nca, R�nesans ve reform �ne ge�mi� ve �a�da� topluma giden geli�me s�reci ba�lam��t�r. Dind�� e�itim ile laik ku�aklar yeti�tirilmi� ve dinin �tesinde laik toplumlar olu�turulmu�tur. Bu geli�menin sonucunda da yepyeni bir devlet anlay�� g�ndeme gelmi�tir. Do�a kar��s�nda ba�ar� sa�layan insan akl� modern toplumun ve devletin yarat�lmas�nda da etkili olmu�tur. Frans�z ayd�nlanmac�lar�n�n �nc�l��nde geli�en ayd�nlanma hareketi �nce Fransa devrimini ger�ekle�tirmi� ve daha sonra bu devrimin ��n� b�t�n Avrupaya yaym��t�r. Frans�z ayd�nlanmas� Frans�z devriminin ana nedenidir. Frans�z devrimi ayd�nlanmac� y�n� ile �nce Avrupa �lkelerine daha sonra da b�t�n d�nyaya �nc�l�k etmi�tir. Dinin etkisinden kurtulmak ve modern bir toplum yap�s� olu�turmak isteyen b�t�n �lkeler Frans�z devrimini �rnek alm��lard�r. Avrupan�n d��nda kalan �lkelerden T�rkiye Cumhuriyeti de devlet olarak ortaya ��karken ayd�nlanman�n �nc�s� olan Frans�z devriminin baz� �zelliklerini �rnek alm��t�r." (3)
"Ayd�nlanman�n karakteristik �zelli�i olan bilginin topluma yay�lmas� s�reci ve halk�n bilgilendirilmesi olgusu t�m modern �a�lar s�resince devam etmi�tir. Bilgilenen ve bilin�lenen halk kitlelerinin toplumun y�netiminde s�z sahibi olmak istemeleri ile modern devlet olgusu kendili�inden g�ndeme gelmi�tir. Ayd�nlanma d��ncesi tarihin insano�lunu �zg�rl

SOSYOLOJ� - �LK�C�L��N TEMEL KAVRAMLARI

9/7/2010

�lk�c�l��n temel kavramlar�

ERKEK VE KADINLAR �ZER�NE �E��TL� KONULARDA ARA�TIRMA RAPORU

9/7/2010

erkekler
�erkekler ev d��nda �o�unlukla arkada�lar� ile beraber caf�, bar, �ay bah�esi gibi mekanlarda zaman ge�iriyorlar. yaz aylar�nda sahil ve havuzlara gitme, spor (futbol, basketbol) yapma s�kl�� art�yor.

�formula erkeklerin do�rudan ilgi alan�nda yer almakta. formula hakk�ndaki haberleri k�sa zamanda ediniyorlar.

�erkekler al��veri�e tek ba�lar�na ya da arkada�lar� ile gidiyorlar. aile ile gitme nedeni al��veri�te onlara yard�mc� olmak. kozmetik ihtiyac� b�y�k al��veri� merkezlerinden kar��lan�yor.

bayanlar
�bayanlar�n her iki grubunda arkada�larla beraber olma davran�� y�ksek. a-b ses bayanlar d��ar�da, cses bayanlar evde arkada�lar�yla daha fazla zaman ge�iriyorlar. c"leri evde yakalamak daha kolay.

�bayanlar grubunda s�n�flar aras� k�smen de olsa bir farkl�l�k g�r�l�yor. a-b ses bayanlar�n bur�lara, magazine ilgileri, c ses"lerden daha y�ksek.

�bayanlarda spora, futbol kar��la�malar�na olan ilgi y�ksek. spor a-b bayanda daha fazla ilgi g�r�yor. gazetelerde spor sayfalar� takip edilse de, tv"de spor program� izleme davran�� d��k.

�bayanlar aras�nda yeni bir �eyi an�nda payla�ma davran�� y�ksek. bu anlamda yeni bir mecra yada klasik mecralarda yenilik yaratmak �nemli.

�bayanlar har�l�klar�n� �o�unlukla sigara, k�yafet, yiyecek (�ikolata, hamburger, cips, kola,�), tak�, kitap i�in harc�yorlar. kozmetik ihtiyac� genel olarak aile taraf�ndan kar��lan�yor.

�bayanlarda al��veri�e grup olarak gitme davran�� y�ksek. profilo, akmerkez tercih edilen mekanlar. �nceden liste yapma davran�� d��k. sat�n almada aileye dan��ma durumu g�r�l�yor.

��ay bah�eleri ve sahil t�m gruplarca yaz�n gidilen mekanlar aras�nda g�sterildi.

�telefonla pazarlamaya olumsuz bak�l�yor.

AHLAK PS�KOLOJ�S� VE SOSYAL YA�AM

9/7/2010

ahlaki davran��ta etkili bir fakt�r olan benli�in olu�umunda toplumun etki-
si vard�r.��nk� ba�ka insanlarla ili�kiye girmeden davran�� olmaz.davran�� olma-
y�nca sosyal davran�� eklinde insan�n akl�nda bir yarg� belirmekte insanlar�n ahla-
ki bir davran�� hakk�nda yarg�da bulnabilmeleri i�in belli zeka kapisitesine sahip ol-
mas� gerekti�i �o�u ilim adamlar�nca ileri s�r�lmekte.zeka ya��na g�re insanlar�n
ahlaki davran��lar hakk�ndaki yarg�lar�nda da de�i�iklik oldu�u iddia edilmektedir .
�ocukla yeti�kinin bir davran�� sonucundaki de�erlendirmerleri buna �rnektir .

�LKEL TOPLUMLAR

9/7/2010

ilkel toplumlardaki ekonomik s�recte �retim d�zeyi son derece d��kt�r. hi�bir �ekilde t�ketim fazlas� yaratabilecek �retim d�zeyine ula�amam��t�r. m� 800-600 bininci y�llar� ba�lang�� kabul eden ilkel d�nem kendi i�inde do�ma(alt d�nem) geli�me ve sona erme olarak �� b�l�me ayr�lmaktad�r.

YEREL K�TLE �LET��M ARA�LARININ KAMUOYU OLU�UMUNA ETK�S� (ISPARTA �RNE��)

9/7/2010

YEREL K�TLE �LET��M ARA�LARININ KAMUOYU OLU�UMUNA ETK�S� (Isparta �rne�i)

��NDEK�LER
TABLOLAR L�STES�................................................................................................ i
KISALTMALAR........................................................................................................ iii
ABSTRACT............................................................................................................... iv
�NS�Z....................................................................................................................... vi
G�R��.......................................................................................................................... 1
B�R�NC� B�L�M
I. ARA�TIRMANIN METODOLOJ�S�.................................................................... 4
A. Ara�t�rman�n Amac�.................................................................................... 4
B. Problem C�mlesi......................................................................................... 5
C. Ara�t�rman�n S�n�rlar�.................................................................................. 6
D. Hipotezler.................................................................................................... 7
D.1. Temel Hipotez.................................................................................... 7
D.2. Alt Hipotezler..................................................................................... 7
E. Ara�t�rma Evren ve �rneklemi................................................................... 8
F. Verilerin Toplanmas� ve Analizi.................................................................. 10
G. Tan�mlar ..................................................................................................... 12
�K�NC� B�L�M
KAMUOYU - K�TLE �LET��M �L��K�S�
1. KAMUOYU KAVRAMI....................................................................................... 14
A- KAMU UNSURU....................................................................................... 14
B- OY UNSURU.............................................................................................. 15
C- KAMUOYU S�REC�................................................................................. 16
2. KAMUOYUNU OLU�TURAN UNSURLAR...................................................... 16
A- STAT�KO.................................................................................................. 16
B- �ATI�MA................................................................................................... 17
C- ETK�NL�K.................................................................................................. 17
D- KANAATLER............................................................................................ 18
E- TUTUMLAR............................................................................................... 19
F- GRUPLAR................................................................................................... 20
G- K�LT�REL YAPI..................................................................................... 21
H- HUKUK� YAPI ve S�YAS� ORTAM........................................................ 24
I- S�V�L TOPLUM �RG�TLER�................................................................... 27
J- K�TLE �LET��M ARA�LARI (MEDYA)................................................. 28
3. KAMUOYUNUN TANIMLANMASI.................................................................. 34
4. KAMU TOPLUMU - K�TLE TOPLUMU............................................................ 38
��NC� B�L�M
K�TLE �LET��M� ve KAMUOYU
1- K�TLE �LET��M ARA�LARININ KAMUOYU OLU�TURMA ETK�LER�... 43
A- ALGILAMA ETK�S�.................................................................................. 43
B- G�NDEM OLU�TURMA ETK�S�............................................................ 48
C- YANSIMA (AYNA) ETK�S�..................................................................... 51
D- TUTUM ve

K�TLE �LET��M� KAVRAMI VE KAPSAMI

9/7/2010

K�TLE �LET��M� KAVRAMI VE KAPSAMI

Kitle ileti�imi, iletilen g�nderen birey , kurum, kurulu�, �rg�t veya grup ile iletiyi alan� okuyucu ya da izleyiciler aras�nda s�re giden bir s�rer, ya da, i�inde hedef kitlece alg�lanan anlamlar�n yarat�ld�� olaylar dizisinin bir ak��d�r. Bir ba�ka tan�mla kitle ileti�imi bilgilerin veya sembollerin insan, grup, kurum veya kurulu� taraf�ndan �retilmesi, kitleye aktar�lmas� ve onlar taraf�ndan yorumlanmas� s�recidir. �letiler. kitle ileti�im arac�n�n t�r�ne g�re kodlan�r; neyi nas�l s�ylediklerine g�re tan�mlan�r; nas�l a��mland��na g�re de alg�lan�r. �leti�im fiziksel ya da top1 bir ba�lamda s�rd�r�l�r.

Kitle ileti�im ara�lar�, genelde, �a�da� toplumda toplumsal d�zenlemeleri de�i�tiren, eni k�lt�rel bi�imler getiren �nemli g��lerdir. Bilgi ve yenilikler kitleye kitle ileti�im ara�lar� arac�l��yla yay�l�r. Kitle ileti�iminin geleneksel topluluklar�n modermle�mesinde �nemli etkileri vard�r. Kamuoyu g�ndeminin olu�turulmas�n� etkilerler. Kitle ileti�imi ayn� zamanda pop�ler k�lt�r�n ak��n� sa�lar. K�tle ileti�im ara�lar� topluluklar�n payla�t�klar� de�erleri, siyasalar�, teknikleri saptayabilir; bilgi ak��yla, toplumsal de�i�imi ger�ekle�tirebilirler.

Kitle Kavram�

Kentle�me ve sanayile�menin getirdi�i toplumsal ko�ullar, kitle ileti�iminin ortaya ��kmas�n� zorunlu k�lm��t�r. Teknolojik geli�meyle birlikte ileti�im medyas� g��l� bir sekt�r�n�n toplumlar ortaya ��kmas�n� sa�lam��t�r. Kitle ileti�imin toplumlar �zerindeki en �nemli etkisi, kitlenin ortaya ��kmas�nda olmu�tur. Kitle toplumlar�nda bireyler birbirlerinin benzeri, farkl�la�mam��, biteviye ve monoton �zellikler g�sterir. Bu toplumlarda birer selle�me tercihlerinde bulunulmaz. �nsanlar bireysel �zellikler g�stermezler.

Kitle toplumlar�nda i� hayat� r-etir,e�:irici ve yabanc�la�t�r�c�d�r. Normatif de�erlerin d�zenleyici vasf� zay�ft�r. Bireyler aras� ili�kiler zay�f ve ikincildir. Kitleler y�nlendirmez :y�nlendirilir, etkilemez etkilenir. Kitlenin �zel ve kendine has g�ndemi yoktur. Kitlenin g�ndemi ba�kalar� taraf�ndan olu�turulur. Kitle siyasal a��dan co�kusuz ve tepkisizdir.Kitle y�netilmez, y�nlendirilir. Kitle toplumu kavram� s�rekli olumsuz anlamda kullan�l�r. Toplumlar�n ��z�l�p kitleye (y��na) d�n��mesinde, modernli�in d�n��t�r�c� ve buyurucu ya�am tarz�n�n etkisi vard�r.

Kitle konusunda son d�nemdeki olumlu g�r��lerde ise, �a�da� toplumlar�n birbirinden kopuk bireylerden de�il, yar��an gruplardan olu�tu�u, se�kinlerce s�n�flar�n kolayca g�d�lemeyece�i, onlar�n kulis faaliyetleri ile y�netimi etkileyece�i varsay�lmaktad�r. Ayr�ca aile ve alt grup ba�lar�n�n, modern toplumlarda t�m�yle ��z�lmeyece�i, bunlar�n geleneksel ba�lar�n� koruyaca�� d��n�lmektedir.

Kitle kavram�, klasik kullan�� bi�imiyle; toplumsal bak�mdan farks�z, heterojen, birbiriyle ba�lant�s�z, s�n�f cinsiyet ve �rk bak�m�ndan kesin farklardan yoksun, geni.� bir n�fusu ifade etmektedir. 18. y�zy�lda Avrupa"daki geli�meler, toplumsal yap�da de neden

GLOBALIZATION

9/7/2010

The world globalization can mean many things. But as we have heard it usually refers to the growing interdependence between the nations of world as they are drawn into a global economy. The main agents of this are transnational corporations. But as well as those with very well known brand names like Coca Cola and McDonald"s, many of these corporations are in media, communications and information technologies. For this reason globalization has also come to mean, for many people who are member of undeveloped and developing countries, the threat of cultural homogenization

The question then is whether regional, national and local cultures are strong enough to resist the forces that appear to be moving us towards globalization. Professor Tony Milner, Dean of The Faculty of Asian Studies at the Australian National University, believes it is necessary to take an historical perspective in order to understand these fears about globalization. He says that one must see globalization is in many ways a continuation of an earlier colonial process and therefore the response to globalization today links up a bit with the response to colonialism in the past. Globalization does bring back memories, community memories of the colonial period, nervousness about being brought into a global situation on sacrificing values which are local.

In our speech we are going to emphasize some effects of globalization on local cultures. We are going to tell the bad and good effects of globalization on local economies, on cultural life and on vernacular languages. I am going to tell the effects of globalization on cultural life, one of my friends is going to tell the effects on local economies and at last the other friend is going to tell the effects of vernacular languages and he is going to make the summary of our speech. After we have given you effects of globalization on local cultures, we are going to ask you all to think about these and to decide that is globalization a cultural imperialism?

In our daily lives we can see the effect of globalization clearly. Likewise, when we watch TV you see an artificial life. There is a composite pop culture, pop music culture; there are discotheques all over the towns, now the sort of apeing , these sorts of trying to come out of your cultural mould and getting into some other mould it is certainly there. It doesn"t have much of a deleterious effect on the urban households, but the rural household in which even necessities of life are being denied, that breeds discontent. Discontent brings about break down of a law and order, mafia groups and gun toting - all these things are the products of these things. And these we see a lot more of unrest particularly in the youth. It brings a problem that what type of society we will be developing over time.

However, it is also increasing traditional trade in cultural products and services, such as movies, music and publications. Many countries don"t have the needed technologies therefore they don"t have the opportunity to make a movie like the movies which are made in developed countries. By the help of globalization we can easily attain these. Although historically, global media flows have been dominated by American movies and TV programs, and indeed for the most part still are today, certain regions of the world have their own vibrant cultural industries. India for example has become famous for "Bollywood" -its film. Industry based in what use to be called "Bombay". Bollywood actually produces more films each year than Hollywood. And the case of Indian TV is remarkable in the way that globalization has actually stimulated local cultural production.

BO� ZAMANI DE�ERLEND�RME VE GEN�L�K

9/7/2010

BO� ZAMANI DE�ERLEND�RME VE
GEN�L�K
1. G�R��:
Bo� zamanlar�n de�erlendirilmesi konusu g�n�m�zde hem sanayile�mi� hem de sanayile�mekte olan toplumlar�n ortak bir sorunu durumuna gelmi�tir. ��nk� her iki t�r toplumda da �al��ma saatleri giderek azalmakta ve insanlar�n bo� zamanlar� artmaktad�r. �stelik geli�mekte olan �lkelerin ayr�ca �al��madan yani i�siz olarak ge�irdikleri geni� bir bo� zaman var. ��te sorun, giderek artan bo� zamanda insanlar�n ne yapacaklar� konusunda d��mlenmektedir.
Kentle�me ve sanayile�me sonucunda de�i�en toplumsal yap�, toplumdaki geleneksel rol ve i�levleri de de�i�mekte, toplum ya�am�nda yeni toplumsal �rg�tlerin girmesini sa�lamaktad�r. Geli�en toplumda ailenin ve okulun, �ocuk ve gencin yeti�mesindeki rol� ve i�levinin yan� s�ra bo� zaman� de�erlendirme �rg�tlerininde ya�ama ge�irilmesinin �nemi artmaktad�r.
Toplumsal de�i�menin kendili�inden olumlu y�nde geli�medi�i kalk�nmakta olan �lkelerde, planl� bir toplumsal de�i�tirme politikas� g�d�lerek, ekonomik ve k�lt�rel bu t�rle�menin ulusal birli�i g��lendirmesi sa�lanabilir.
Ki�ilerde �zg�veni sars�p, eski uyumunu alt �st ederek bunal�ma yol a�an h�zl� toplumsal de�i�im olgusu kar��s�nda, bo� zaman� de�erlendirme �al��malar�, sa�layaca�� deneyimleri ile �ocuk ve gen�lerin toplumda kar��la�t�klar� sorunlar� ��zmelerine en b�y�k f�rsat� sa�layacakt�r.
T�m bu nedenler, art�k bo� zaman�n dinlenme ve e�lenmenin yan� s�ra ��renme ara�lar� i�inde kullan�lmas�n� sa�lam��t�r.
2. BO� ZAMAN KAVRAMI VE BO� ZAMANIN DE�ERLEND�R�LMES�
Bo� zaman, bireyin hem kendisi hem de ba�kalar� i�in bu t�r sorumluluk yada ba�lant�lardan kurtuldu�u ve kendi iste�iyle se�ece�i bir etkinlikle u�ra�aca�� zamand�r. Ba�ka bir tan�ma g�re bo� zaman, ki�inin �al��mad��, ya�am zorunluluklar�n�n ve bi�imsel g�revlerinin d��nda kalan ve ki�inin kendi iste�i y�n�nde harcayabilece�i zamand�r. Bo� zaman� de�erlendirme ise, bo� zamanda yap�lan etkinliklerle ilgilidir.
�nsan�n �zbenli�ine uygun ve yapmaktan zevk ald�� toplumsal, k�lt�rel ve sportif etkinliklere kat�lacak, g�nl�k ya�am�n s�k�c�l��ndan kurtulmas� ve ba�ka insanlarla etkile�ecek toplumsal bir ki�ilik kazanmas� olarak a��klanan bo� zaman� de�erlendirme, ayr�ca �z�ne �d�l niteli�i ta��yan ancak kazan� amac� g�tmeyen, do�as� gere�i anti sosyal de olmayacak etkinlikler olarak tan�mlanmaktad�r.
Sanayile�me s�reci ile insanlar�n azalan i� saatlerine kar��l�k, bo� zamanlar�n�n ve ortalama insan �mr�n�n artmas�, nas�l dinlenmeleri, e�lenmeleri gerekti�i konusu bile bir toplumsal sorun haline gelmi�tir. Ayr�ca bug�nk� sosyologlar, bo� zamanlar� ve de�erlendirilmesini sa�l�kl� ki�iler yarat�lmas� bak�m�ndan dinleme, e�lenme gereksinimini kar��layan bir toplumsal kurum olarak ele almaktad�r.
Bertrand Russell, bo� zaman�n ak�ll�ca kullan�lmas�n�n bile uygarl�k ve e�itim sonucu oldu�unu belirtir Russell, kent insanlar�n�n zevklerinin nitelik bak�m�ndan �o�unlukla edilgin duruma geldi�ine de de�iniyor. Bunun nedeni, kentlilerin bu t�r enerjilerini �al��mada t�ketmeleridir. E�er daha �ok bo� zamanlar� olsayd�, bizzat kendilerinin etken olarak rol ald�klar� e�lencelere kat�l�rd�. Russell ��yle devam eder:Bizim uygarl�k dedi�imiz �eyin hemen hemen t�m�n� aylaklar yaratm��t�r. Sanat� geli�tiren, bilimleri bulan, kitaplar yazan felsefeler ortaya koyan, toplumsal ili�kileri inceleyen bu s�n�ft�r. Aylak s�n�f� olmasa, insanl�k barbarl�ktan kurtulamazd�.
�nsanlar, bo� zamanlar�nda mutlu ya�ama f�rsat� elde edeceklerinden daha �efkatli olacaklar, kendi g�r��lerine uymayanlara daha ho�g�r�yle ve az ku�kuyla bakacaklard�r. Hatta insanlar�n sava� iste�inin ortadan kalkmas� bile olanakl� olabilecektir.
Bo� zamanlar sosyolojisi, ilk kez farkl� siyasal ve ekonomik sistemlerle �al��an s�n�f k�lt�r� aras�ndaki uygulamal� kar��la�t�rmalar� olanakl� k�lm��t�r. 1956 y�l�nda Avrupa"da

A�LEDE SORUMLULUKLAR

9/7/2010

A�LEDE SORUMLULUKLAR
Yusuf �zcan
Semerkand dergisinden al�nm��t�r.
Evli Erkekler ��in �nemli Konular
Nafaka: Evli erkek, imkanlar� nisbetinde e�inin ve �ocuklar�n�n maddi ihtiya�lar�n� kar��lamakla, helal nafaka sa�lamakla m�kelleftir. Nafaka, yeme-i�me, mesken, giyim gibi zaruri ihtiya�lard�r.
�yi ge�inme: Erkek, han�m�na kar�� g�ler y�zl�, tatl� s�zl�, iyi huylu olmal�d�r. Kad�n� incitecek yersiz davran��lardan, kaba tav�rlardan sak�nmal�d�r.
Sevgi ve ba�l�l�k: Erkek, e�ine kar�� olan sevgisinde c�mert olmal�d�r. Ona kar�� yle samimi olmal� ki, kad�n herkesten daha �ok sevildi�ini hissetsin. Ancak bu, her iste�ini yerine getirmek anlam�nda de�ildir. Baz� istekler elbette ger�ekle�meyebilir.
Sohbet: �artlar elverdik�e han�m�yla sohbet ve �akalar yap�p ne�eli vakitler ge�irmeyi sa�lamak evlili�in tabii ihtiya�lar�ndand�r.
Nezaket: Kad�n, e�i taraf�ndan be�enilmeyi ister. �aka dahi olsa kad�n k�t�lenmemeli. L�zumu yokken tenkit edilmemeli. Kad�na de�er verilmeli. S�k s�k yapt�klar�n� takdir etmeli.
Sab�r: Erkek, e�inin baz� hatal� s�zleri ve davran��lar�na kar�� hemen �fkelenmemeli. Sinirlenip ba��rmamal�. Kad�n sinirlenmi�se de, erkek s�kunetini korumal�.
Tedbir: Erkek, ailede kavga ��karmaktan ve kad�n� d�vmekten sak�nmal�. Evlilik hayat�n�n selameti i�in herkes �e�itli tedbirler al�r. Fakat, basit kusurlar i�in kad�n� azarlamak yersizdir.
Ho�g�r�: E�inin baz� kusurlar�n� g�rmezden gelmeli. Ola�an bir kusurdan dolay� da bir-iki g�nden fazla darg�n durmamal�. Erkek, bazen de kusuru kendinde aramal�.
Yard�m: D��ar�ya d�n�k i�ler erkek taraf�ndan g�r�lmeli. Ev i�lerinde de kad�na yard�mc� olmal�. Evdeki d�zen ve temizli�e dikkat etmeli.
Eve ba�l�l�k: Kad�n�n ho�land�� erkek, evine ba�l� olan erkektir. Erkek, geceleri ihtiya�tan fazla d��ar�da kalmay�p evine d�nmeli. �nsan arad�� saadeti, ancak evinde bulabilir.
Evli Kad�nlar ��in �nemli Konular
G�lery�z: Kad�n, erke�ine kar�� g�ler y�zl�, tatl� s�zl� olmaya �al��mal�. Kocas�n�n iyiliklerine kar�� te�ekk�r etmek de, g�zel bir nezaket halidir.�taat: Kad�n, e�inin me�ru isteklerine itaat etmeli, s�zlerini dinlemeli. Ancak haram i�lemeye ve farz�n terkine y�nelik yersiz bir istek kar��s�nda kimseye itaat gerekmez.
Ev idaresi: Ev idaresinde kad�n l�ks ve israftan ka��nmal�. Evdeki e�yalar� temiz ve idareli kullanmal�. Ev masraflar�nda kad�n�n savurganl�� iyi de�ildir. Tutumlu olmas� gerekir. Buna dikkat etmeyen aileler s�k�nt�ya d��erler.
�zin almak: E�inden izinsiz ve l�zumsuz d��ar�larda gezmekten ka��nmal�d�r. Ancak ana-baba ve yak�n akrabalar, l�zum ve ihtiya� halinde izinsiz de olsa ziyaret edilebilir.
S�slenme: Kad�n, evindeki s�s ve giyimiyle erke�ine cazip g�r�nebilmeli. Bu s�slenme faydal� ve l�zumludur. Fakat kad�n, sadece e�i i�in s�slenmeli, d��ar�ya kar�� de�il!
Tenkitten �ekinmek: Kad�n, erke�ine kar�� olur olmaz �eyler i�in tenkitte bulunmaktan ve ona emir verir gibi tav�r almaktan sak�nmal�. Hi� bir erkek, e�inin ona emir vermesinden ho�lanmaz.
Dedikodu: Ba��r�p �a��rmaktan, gevezelik etmekten, ba�kalar�n�n dedikodusunu yapmaktan kad�nlar titizlikle sak�nmal�. Huzursuzluklar�n ba� sebebi dildir, bunu unutmamal�.
Alaydan sak�nmak: Kad�n, �aka dahi olsa e�i ile alay etmemeli. Ona hakarette bulunmamal�. Hele bunu ba�kalar�n�n yan�nda asla yapmamal�. Ayr�ca ikide bir kendini ve s�lalesini �vmekten sak�nmal�.
�ikayet�i olmamak: Erkek eve d�nd�� zaman kad�n, bir tak�m s�k�nt� ve �ikayetleri �ne s�rerek huzur bozmaktan sak�nmal�. Ailedeki kaynana kay�nbaba ile de iyi ge�inmelidir.
Engel ��karmamak: Kad�n, e�inin ilmi ve fikri �al��malar�na engel olmaktan sak�nmal�. �lim ve fikir mesle�inde hizmet g�renler, bunlar� evlilik hayat�na feda edemezler.
Ailede �ocuk Terbiyesi
Yemek adab�: �ocuklar yemekten �nce ve sonra ellerini y�kamal�d�r. Tabii bu b�y�kler i�in de ge�erli. Yeme-i�meye Bismillah ile ba�lay�p, sonunda Elhamd�lillah deme al��kanl�� kazanmal�. Sa� elle yemeli. B�y�klerden �nce yemeye ba�lanmamal�d�r.
Konu�ma adab�: �ocuklar� kaba s�z

SINIF �ATI�MASI VE ANLA�MA MARX�LE TOCQUEV�LLE

9/7/2010

SINIF �ATI�MASI VE ANLA�MA: MARX �LE TOCQUEV�LLE
Anla�maya kar�� at��ma sorunlar�n�n y�zeye ��kt�� a�, Fran¬s�z Devriminin sonras�yd�. Devrimciler do�al olarak, daha �ok, �a¬t��may� artt�rmaya, tutucular da sosyal istikrar� korumaya bak�¬yorlard�. Fakat, �at��ma ile anla�man�n dengede oldu�u ya da ola¬bilece�i ko�ullan ��z�mlemek i�in, uzun y�llar boyunca pek az kim¬se �aba g�sterdi.
Siyasetin incelenmesinde �at��may� ana sorun olarak g�renle¬rin en ileri geleni Kari Marxt�. Bu kitapta daha ilerideki ��z�m¬lemelerin belirtece�i gibi, Marx�n �at��man�n nedenleri �st�ne bir �ok verimli-sezgisi vard�. �te yandan, Alexis de Tocgueville. demok¬rasinin �at��ma ve anla�ma g��leri aras�nda bir dengeye dayand�� fikrinin ilk b�y�k temsilcisi olmu�tu.
Marxa g�re, karma��k bir toplumu ya (bast�r�lsa bile s�rekli �at��ma ya da anla�ma niteliklendirebilirdi; ama ikisinin bile�imi olmazd�. O. �at��ma ile anla�may�, dengelendirilebilecek farkl� y�¬nelimler olmaktan �ok, biri �tekini kapayan ayr� yollar olarak g�r�yordu. Marx, bir yanda anla�ma, uyum ve birle�meyi kom�nist gelece�e bir dereceye kadar da. kom�nist ge�mi�e) do�ru yans�tt�; �te_yanda �at��ma ve mutlakl�l��, eski ilkel kom�nizm ile gelecek ba�ar�l� proletarya, devrimi aras�ndaki devrenin b�y�k tarih olay� sayd�.
Mara�n gelece�in uyum halindeki toplumu kavram� ile sosyo¬lojisi aras�nda anlaml� bir ba� vard�r. Marxa�n gelecekte umdu�u siyaset sistemi, kurumsalla�m�� demokrasi de�il, anar�iydi. Bu, �zellikle i� b�l�m�n�n kalkmas� demektir; ��nk� Marxa g�re, ekonomik hayatta rollerin farkl�la�mas�na son vermek, toplumdaki �at��man�n ana .kayna��m kald�r�r:
Hi� kimsenin ayr� bir etkinlik alan�n�n olmayaca��, herkesin diledi�i dala kat�labilece�i kom�nist toplumda, toplum genci �re¬timi d�zenler ve avc�, bal�k��, �oban ya da ele�tirmen olmak gerekmeden, isledi�im gibi, sabah ava ��kmam�, ��leden sonra bal�k tutmam�, ak�am�st� s��r bakmam�, yemekten sonra ele�¬tirme yapmam� olanakl� k�lar. Bu s�z, Marx�n yaln�zca �topik bir gelecek �st�ne hayali de¬�ildir. Kom�nist toplumun temel ko�ullar�ndan birini anlatmak¬lad�r; ��nk�, kom�nizm «insan�n do�ayla (ve) insan�n insanla kar��tl��n�n ger�ek ��z�m�d�r...�» Ba�kal�klar�n b�t�n sosyal kay¬naklar�n�n, hatta �ehirle k�y -fark�n�n kald�r�lmas�d�r.
Anla�ma, s�m�ren bir s�n�f�n egemen oldu�u tabakalanm�� bir toplumda olanaks�z oldu�u i�in, Marx kom�nist toplumun �nce¬sinde dayan��ma kaynaklan bulunabilece�ini kabul edemiyordu. Onun ba�l�ca ilgisi, yar��ma halindeki g��leri kuvvetlendiren, ��e¬leri ��z�mlemekti. Ama hi�bir zaman, s�n�f kuvvetini artt�rmak i�in bile olsa, bireyin ��karlar�n� disipline eden psikolojik d�zenleri ger¬�ekten anlamaya �al��mad�. Gen�ken yazd�� ilgi �ekici bir par�a¬da, Marx bu sorunu Hegelci terimlerle ele alm��t�:
Nas�l oluyor da, ki�isel ��karlar, ki�inin kendisine ra�men, durmadan s�n�f ��kar�na d�n�yor, bireylerin kar��s�nda ba��ms�z bir varl�k kazanan ortakla�a ��karlar oluyorlar; sonra bu ba��m¬s�zl�kla genel ��kar �ekline girerek ger�ek bireylere kar�� duru¬yorlar ve i�inde genel ��karlar olarak tan�mland�klar� bu kar��t¬l�kla, bilin� onlar� ideal, hatta dinsel, kutsal ��karlar diye g�¬rebiliyor. Fakat Marx, bu soruyu yan�tlamaya hi� kalkmad�. ��nk� asl�nda, toplumun istikrar ve birli�ini kolayla�t�ran kurumlarla de¬�erleri korumak gere�ine kar�� ilgi duymuyordu. Ona g�re, sosyal s�n�rlamalar, sosyal a��dan gerekli g�revleri yerine getirmekten �ok, s�n�f egemenli�ini desteklemeye yararlar.
Marx�n teorisi, kom�nizmde demokrasiye yer vermez. Bu teo¬rinin biri olunca �tekinin olamayaca�� iki toplum tipi vard�r: �at��ma toplumuyla uyum toplumu. Birinci tip, Marxa g�re, insan haysiyetine �z�nden kar��d�r, dolay�s�yla yok edilmelidir, ikincide ise, �at��man�n kaynaklar� kurutulmu�, dolay�s�yla devlet g�c�ne kar�� garantiler, kuvvetler ayr�m�, yarg� g�vencesinin korunmas�, anayasa ya da «haklar belgesi�» gibi demokratik kurumlara gerek kalmam��t�r. Rus Devriminin tarihi, yaln�zca varolmayan ideal tip¬leri -yani, ta

N�FUS SAYIMI

9/7/2010

N�FUS SAYIMI

N�fus �al��malar�n�n Amac�: Kemal H. Karpat n�fus �al��malar�n�n Osmanl� Devleti"nin siyasal, sosyal ve ekonomik de�i�imlerini anlamakta �ok verimli bir saha oldu�unu kabul eder. Ona g�re n�fus hareketleri sosyal yap� de�i�imlerinin sebepleri ve sonu�lar�d�r . Ayr�ca ara�t�rmac� Osmanl� n�fus rakamlar�n�n, do�um ve �l�m tespitlerinin ne kadar g�venilir olduklar�n� ortaya ��karmak istemektedir. �zellikle n�fus oranlar� ve istatistikleri �zerinden politik oyunlar oynanmas� ve do�ru olup olmad�klar�na bak�lmaks�z�n siyasi ama�lar i�in kullan�lmalar� Karpat"� bu meseleye daha fazla �nem vermeye itmi�tir. 1878-1914 aras� d�nemde Osmanl� ve �ngiliz kaynaklar� Osmanl� topraklar� �zerinde ya�ayan Ermeni say�s�n� 1.250.000- 1.400.000 olarak verirken, bu say�y� Marcel Leart isimli �stanbul Ermenisi Frans�zca yay�nlad�� kitab�nda - La Qustion Armenienne ala Lumiere des Documents- 2.500.000 civar�nda oldu�unu iddia eder. B�yle bir durum bizi Osmanl� n�fusunu veren istatistiklerin g�venililirli�ini saptaman�n en zorunlu bir ama� oldu�u ger�e�ine g�t�r�r.
Osmanl� �mparatorlu�unda N�fus Say�mlar�n�n K�keni: Osmanl� devleti Halil �nalc�k, M. Fuad K�pr�l� gibi bir �ok tarih�inin �zerinde ortak fikre vard�klar� gibi kurumsal yap�lar�n� eski T�rk-�slam devletlerinden alm�� ve bunlar� baz� k��k de�i�imler olsa da devam ettirmi�tir. Ara�t�rma konusu olarak se�ti�im Osmanl� da 1831 say�m� ve bu ba�lamada ek alaca��m n�fus ve arazi say�mlar� i�lemleri Osmanl�dan �nce Araplar, Sel�uklular ve Hintliler taraf�ndan yap�lm�� ve devam eden bir gelenek halini alm��t�r. �rnek olarak ifade edecek olursak Anadolu Sel�uklular� say�m d��nda hi� kimse kalmayacak derece titizlikle tahrir i�lerini y�r�tm��lerdir. �mer L. Barkan Osmanl�lardan farkl� olarak Sel�uklular�n defterini Fars�a tuttuklar�n� ifade ederken Osmanl�lar�n T�rk�e kulland��n� s�yler fakat, bu durum her ne kadar farkl�l�k arz etmesine ra�men Osmanl�lar�n Farisi form�ller ve divani denilen rakam sistemi kullanm�� olmalar� Barkan"� men�e olarak tahrir sistemini di�er sistemler gibi k�ken olarak Bizans"tan de�il �nceki T�rk-�slam devletlerinden geldi�i tezini ispata g�t�r�r .
Barkan"�n tezini desteklerken Zeki Velidi Togan"�n verdi�i bilgileri de kulland�� g�r�l�yor. Zeki Velidi Togan Kanun-u Se"ade bir eseri tetkik ederek �lhanl�lar�n maliye dairelerinde �al��acak memurlar� nas�l e�itti�ine dair bilgilere ula�m��t�r. Barkan i�in daha �ok �nem ta��yan nokta ise Togan"�n incelenmi� oldu�u bu eserin Konya Yusuf A�a K�t�phanesinde 1756 numaras�yla, 1412 y�l�nda Bursa da kopya edilmi� bir n�shas�n�n var olmas�d�r. Barkan bu mesele hakk�nda �smail Hakk� Uzun�ar��l� ve Halil Yinan� gibi tarih�ilerinde bilgilerine ba�vurur. �simlerini zikretti�imiz bu ara�t�rmac�lar yapm�� olduklar� tetkikler neticesinde Osmanl� da mevcut olan emlak, arazi ve gelir defterinin ayn� �ekilde Sel�uklu ve �lhanl�larda bulundu�u sonucuna ula�m��lard�r. �rne�in �lhanl�lar�n Defatir-i Divan-� �kta ve Sel�uklular�n Defatir-i Divan-� Ala adl� defterleri Osmanl�lardaki Arazi Tahriri defteriyle ayn� bilgileri ihtiva etmektedir .
Osmanl� D�neminde �lk Say�mlar: Buraya kadar k�kenlerini tespit etmeye �al��t��m�z Osmanl� say�mlar�n�n �imdide her zaman dan beri yap�ld��n� bulmaya �al��maktad�r. Barkan bu mesele hakk�nda yazmadan �nce birka� metodolojik sorunsaldan s�z eder. �zetle s�yleyecek olursa tahrir neticelerinin yer ald�� Hakan"a Mahsus defterler dini denilecek bir sebepten dolay� hem yerel tarih�iler hem de yabanc�lar ula�amam��t�r.Bu defterler �o�unlulukla bir tarikat mensubu memurlar taraf�ndan devlete s�rlar�n� i�eren gizli belgeler diye kimseye g�sterilmemi�tir. Bu y�zden bir �ok Osmanl� vak"an�visti defterlerine ula��lamad��ndan dolay� eksik ve yanl�� bilgiler verir. �rne�in Barkan Netayic-�l Vuku"at isimli eserlerinde Mustafa Nuri Pa�an�n Osmanl� da y�z senede bir tahrir yap�ld��n� ve II. selim zaman�nda yap�lan say�mlardan sonra da hi� tahrir yap�lmad��n� yazd��n� s�yler .
Ondokuzuncu Y�z

SOSYO-K�LT�REL A�IDAN B�R S�YLEM ANAL�Z�

9/7/2010

Sosyo-K�lt�rel A��dan Bir S�ylem Analizi
�KT�BAS DERG�S�
(1992-1995)
DANI�MAN
DO�.DR. M. SAFFET SARIKAYA
HAZIRLAYAN
FARUK ZERDAL�
9711501052
HASAN KARANF�L
9711501017

ISPARTA - 2002

��NDEK�LER:
�NS�Z3
G�R��5
D�N� VE TASAVVUF� ANLAYI�LARI8
1) KURAN ANLAYI�I8
2) S�NNET ANLAYI�LARI10
3) TASAVVUF ANLAYI�I12
4) BAZI �NEML� KAVRAMLARA Y�KLED�KLER� ANLAMLAR16
II. B � L � M22
SOSYO-K�LT�REL ANLAYI�LARI22
1) BATIYA BAKI�LARI22
2) MODERN�ZME KAR�I TAVIRLARI23
3) FUNDAMENTAL�ST VE RAD�KAL Y�NLER�23
FUNDAMENTAL�ZM23
RAD�KAL�ZM25
4) D��ER �SLAM� HAREKETLERE BAKI� A�ILARI26
5) HALK �SLAMINA BAKI�LARI32
�SRA-M�RA�32
HIZIR MESELES�33
NAMAZDAN SONRAK� TESB�HAT33
RECM MESELES�33
6) KADIN MESELES�34
SONU�42
KAYNAK�A43

�NS�Z

1960 sonras� T�rkiye i�in �slami fikir hareketleri bak�m�ndan canlanma d�nemidir. Bu canlanma �zellikle �slam"�n siyasal y�n�ne vurgu yapan son d�nem eserlerin T�rk�e"ye aktar�lmas�yla h�z kazanm��t�r. Terc�me edilen bu eserlerdeki yeni fikirler T�rkiye"de bir taraftar kitlesi bulmu�tur. Her fikir hareketi kendi d��ncelerini topluma aktarabilmek i�in �e�itli ileti�im vas�talar�na ba�vurur. Ara�t�rmam�za konu olan �ktibas dergisi de sahiplerince d��nce aktar�m�nda bir ileti�im vas�tas� olarak kullan�lmaktad�r.
Sosyo-k�lt�rel a��dan bir s�ylemin analizi; �ktibas dergisi isimli �al��mam�z bir giri� ve iki b�l�mden olu�maktad�r. Giri� k�sm�nda �ktibas dergisinin tarih�esi, edit�r Erc�mend �zkan"�n hayat�, derginin teknik analizi ve i�lenen konular�n genel �zellikleri �zerinde durduk.
Birinci b�l�mde dini ve tasavvufi anlay��lar� ana ba�l�� alt�nda, Kur"an, S�nnet, Tasavvuf anlay��lar� ve Kavramlar konular� ele al�nm��t�r.
�kinci b�l�mde ise, sosyo-k�lt�rel anlay��lar� ana ba�l�� alt�nda Bat�"ya bak�� a��lar�, modernizme kar�� tav�rlar� fundemantalist ve radikal y�nleri, di�er �slami hareketlere bak�� a��lar�, halk �slam"�na kar�� tav�rlar� ve kad�n meselesi

H�MAN�ZM

9/7/2010

H�MAN�ZM

"H�manizm, insana ve insan de�erlerine en b�y�k a��rl�� veren d��nsel yakla��md�r."
H�manizm terimi ilk kez XIX. y�zy�lda Alman ara�t�rmac�lar taraf�ndan kullan�lm��t�r ancak k�keni �ok daha eskilere dayanmaktad�r. Humanismus s�zc�� XV. Y�zy�lda �talyanlar taraf�ndan be�eri bilimleri anlatmak (studias humanitatis) ve ilk �a� yaz�n� �zerinden uzmanla�m�� renciler i�in kullan�lm��t�r.
H�manizmin k�klerini Yunanistan"da buldu�unu s�ylemek bir anlamda yanl�� olmayacakt�r. Yunan filozof Protagoras "Her �eyin �l��s� insand�r." demi�tir ki bu c�mle h�manizmin temel ilkelerini �zetlemekte yeterlidir. Zaten h�manizmin esin kayna�� Eski Yunan ve Latin edebiyatlar� ile felsefesidir. H�manizm ak�m� R�nesans devriyle birlikte Avrupa"da geli�mi�, ba�larda din kar��t� bir ak�m olarak taraftar toplam��t�r. Bunun sebebi h�manizm ��retisinin H�ristiyanl�kla �eli�en Eski�a�"�n din d�� de�erleriyle yo�rulmu� Yunan ve Latin edebiyat� ve felsefesi olmas�d�r. Sonralar da R�nesans h�manist ak�m mensuplar� dinlerine olduk�a ba�l� H�ristiyanlar olarak kendilerini g�sterseler de bahsi ge�en Yunan ve Latin edebiyat� ve felsefesi metinlerine kar�� duyduklar� sayg�y� yitirmemi�lerdir. Hatta XIV. y�zy�l sonralar�nda h�manizm ��retisinin tamam�yla bu metinlerin temel al�nd�� gramer, �iir, tarih ve ahlak felsefesi i�eren bir ��reti haline geldi�i s�ylenebilir.
H�manizmin temellerini XIV. y�zy�l edebiyat��s� Francesco Petrarca atm��t�r. Petrarca, klasik k�lt�re ula�man�n temel arac�n�n dil ��renimi oldu�unu s�ylemi�tir. Kendisi, Sokrates"in "Kendini bil" komutunu benimsemi�, bunu ba�armaya �abalam��t�r. Petrarca"n�n
eski metinlere olan bu ilgisi bu metinlere genel bir ilgi uyand�rd�. �nsanlar bu metinleri okuyup ta��d�klar� ruhu canland�rmaya �al��t�lar ve bu da temel hatlar�yla h�manizm ak�m�n� olu�turdu.
H�manizmin insani de�erlere odaklanmas� ise Ayd�nlanma �a��"nda ger�ekle�ti. Bu �a��n d��n�rleri, evrenin baz� temel kurallara ba�l� kalarak ya�ad��n�, insan�n ak�l yoluyla bu kurallar� kavrayabilece�ini ve bunun sonucunda da bilgiye, �zg�rl��e ve mutlulu�a ula�aca��na inanmaktayd�lar. Tabi d��n�rlerin buna inanmas�nda bilimin rol� b�y�kt�. Descartes, Galileo Galilei, Kopernik, Sir Isaac Newton Ayd�nlanma �a�� bilim adamlar�n�n �nde gelenlerindendir. Newton"un yer�ekimi kanunu bulmas�, zaten evrenin basit yasalarla i�ledi�ine inanan h�manist d��n�rleri insanlar�n hayat�na mutluluk ve zevk getirecek yeni temel yasalar aramaya itti. Locke, Rousseau, Hume, Hobbes, Beccaria d�nemin �nl� d��n�rleriydi.
H�manizmin bir�ok temel prensibi vard�r. H�manist d��n�rler realisttirler. Hayat�n her y�n�n� ke�fetmeye �al��r, hi�bir d��nceden ka�mazlar. Yine bu ba�lamda insan� oldu�u gibi, b�t�n y�nleriyle onaylar, kavramaya �al��rlar. H�manizm, insan� bu denli ger�ek�i bir bi�imde kabul etmesi ve incelemesinin sonucunda onun en karanl�k y�nlerini, derinlerde yatan �e

SOSYOLOJ� - SOSYOLOJ�

9/7/2010

sosyoloji

T�RK�YE"DE TOPLUM VE S�YASET

9/7/2010

�LKEM�Z �NSANINDAK� �THAL MAL TUTKUSU

9/7/2010

�LKEM�Z �NSANINDAK� �THAL MAL TUTKUSU

�thalat Kavram�
T�rk Halk�n�n �thal Mallar� Tercih Etme Nedenleri ve Sonu�lar�
�thal Mallara Kar�� Al�nabilecek �nlemler

SONU�
KAYNAK�A

G�R��
�thal mallar, yerli mallara oranla daha �ok tercih edilen, piyasada daha �ok bulunan mallar konumuna gelmi�tir. Bu t�keticilerde neredeyse bir tutku durumundad�r. Bu �al��mada �lkemiz insan�ndaki ithal mal tutkusu ele al�narak, bunun neden ve sonu�lar�n� a��klamak ama�lanm��t�r. "�lkemiz �nsan�ndaki �thal Mal Tutkusu" ba�l��nda ele al�nan �al��ma �� b�l�mden olu�maktad�r. Birinci b�l�mde ithalat kavram� a��klanmaya �al��lm��t�r. �kinci b�l�m, T�rk Halk�n�n �thal Mallar� Tercih Etme Nedenleri ve Sonu�lar� ba�l��nda ele al�narak konu detayl� �ekilde incelenmeye �al��lm��t�r. ��nc� b�l�mde ise; ithal mallara kar�� ne gibi tedbirler al�nabilece�i, di�er �lkelerin ald�klar� tedbirler �rnek g�sterilerek a��klanmaya �al��lm��t�r.

I.�LKEM�Z �NSANINDAK� �THAL MAL TUTKUSU

A.�thalat Kavram�
Bir �lkeye ba�ka bir �lkeden mal getirme veya sat�n alma i�lemi ithalat olarak adland�r�l�r
�lkeler ba�ka �lkelere muhta� olmay�p, egemenliklerini s�rd�rmek i�in ekonomik anlamda g��l� olmak zorundad�r. Her �lkenin co�rafyas�n�n kendisine sundu�u �zel ko�ullar mevcuttur. �rne�in; g�neyde yeti�en meyveler muz, portakal vs. gibi meyveler kuzeyde bulunan �lkelerde yeti�mez. �lkelerin bir�o�unun ekonomisi co�rafi ko�ullara ba�l� tar�m �r�nlerine dayal�yken, son y�llarda geli�mi� �lkelerin ekonomileri end�strilerine ba�l�d�r.
�lke ihtiya�lar�n� kendi ekonomik ko�ullar� ve kaynaklar�ndan sa�layamayan �lkeler ihtiya� duyulan �r�nleri d��ar�da �retimi yap�lan �lkelerden ithal etmek durumundad�rlar.
Bazen de �lke ko�ullar�nda �retimi yap�lan bir �r�n, daha d��k maliyetlerle �lke d��ndan getirilebilmektedir. Bu durum t�keticilere fayda sa�larken , �lkede bulunan �retim i�letmelerini ekonomik a��dan zora sokmaktad�r.

B.T�rk Halk�n�n �thal Mallar� Tercih Etme Nedenleri ve Sonu

TRADIONS

9/7/2010

TRAD�ONS
Hospitality
Turks are famous for making one welcome. You will find that the majority of people you meet will be friendly and courteous to strangers, whether theyre foreign or not.
As a tourist youll find yourself offered tea by almost anyone who is trying to sell you something. Its not rude to refuse and in most cases its probably not a pressure sell tactic, a lot of people are more than happy to talk to you about where youre from, what you do, whether youre married ... If youre comfortable in a shop and fancy looking at the stuff thats there then have a tea. This is common sense stuff anyway.
If you find yourself invited to a home, which happens quite a lot, especially if youre out of the main resort areas, then you can probably play it by ear. Its more usual to take pastries, chocolates or flowers than something to drink. In the average Turkish home you will be treated as an honoured guest, as is any visitor, and its an opportunity that shouldnt be turned down.

The Turkish Bath

The tradition of the Turkish bath extends far back, to a time before Turks had reached Anatolia. When the Turks arrived in Anatolia, they brought with them one bathing tradition, and were confronted with another, that of Romans and Byzantines, with certain local variants. The traditions merged, and with the addition of the Moslem concern for cleanliness and its concomitant respect for the uses of water, there arose an entirley new concept, that of the Turkish Bath. In time it became an institution, with its system of ineradicable customs.
For the Turkish bath was much more than just a place to cleanse the skin. It was intimately bound up with everyday life, a place where people of every rank and station, young and old, rich an poor, townsman or villager, could come freely. Women as well as men made use of the "hamam", as the bath is known in Turkish, although of course at separate hours.
From the individuals point of view, the hamam was a familiar place from the earliest weeks of life right up to its very end. Important occasions during a lifespan were, and in some township still are, celebrated with rejoicing at the bath. The newborns fortieth day, the brides bathing complete with food and live music, and the Avowal are instances. The latter requires some explanation, for it involved the custom common in Anatolia of making a promise or vow, contingent on the fulfillment of some important wish. The celebration of this in the hamam was arranged and paid for by the person fulfilling his vow, and was open to one and all.
The hamam ceremony of mourning, on the other hand, was far different, but also widespread. The Hospitality bathing was simply the taking of ones house-guest to the hamam for a wash. Then there were the Circumcision, Grooms, and Off-to-the-Army bathings, and others besides. As we see, the whole culture of a people had the Turkish bath as one of its important nexuses.
Naturally, there was a range of equipment associated with a hamam visit, and until recently one might count from 15 to 20 articles in the bundle which a woman brought along with her :
- The "pestemal" (pesh-te-mahl), a large towel fringed at both ends and wrapped around the torso, from below the armpits to about mid-thigh , as the woman made her way to the "kurna" or marble basin.
- The pestemal would be striped or checked, a colored mixture of silk and cotton, or pure cotton, or even pure silk ;
- A pair of wooden clogs or pattens, in Turkish "nalin", of which there were many varied types. Carved exquisitely, these pattens kept the wearers feet clear of the wet floor. They would be embellished in a number of ways, most often with mother-of-pearl, or even sheathed in tooled silver. They might have jingles, or a woven straw sheath, or be appliqued with felt or brass.
- The "tas", or bowl for pouring water over the body, was always of metal. Weather silver, gilt or tinned copper, or of brass, the tas always had grooved and inlaid ornamentation.
- One finds a soap case of metal, usually copper, with a handle on top like a handbag, and perforated at the bottom to allow water to run out. Not only soap goes into such a case, but also a coarse mitt for scouring down the skin, a webbing of date-palm or other fibers for lathering on the soap, and combs both fine and broad-toothed made of horn or ivory.
- Tke "kese" (keh-seh), that rough cloth mitt carried in the soap case, not only scoured the dirt out of the pores, but serv

TAR�H� GEL��M S�REC�NDE �NSAN HAKLARI VE OSMANLI MODEL�

9/7/2010

Tarihi Geli�im S�recinde �nsan Haklar� ve Osmanl� Modeli

Hatice PALAZ ERDEM�R*

Osmanl� Devleti"nin insana ve onun en tabii ihtiyac� olan ki�isel hak ve �zg�rl�klere bak�� a��s�n� anlayabilmek i�in, kar��la�t�rmal� bir incelemenin faydal� olaca�� kanaatindeyim[i]. Bu ama�la yapm�� oldu�um ara�t�rma sonucunda insan haklar� konusunda, genel anlamda, �imdiye kadar olduk�a detayl� �al��malar�n yap�ld��n� tetkik ettim. Bu arada, Osmanl� devletinde insan haklar� konusu ile ilgili baz� �al��malar� da g�zden ge�irince, bu konunun kapsam�na giren meselelerin bir derya oldu�unu fark etmemek imkans�zd�. Bu nedenle, makalemizi belirli s�n�rlar i�erisinde tutmam�z�n daha faydal� olaca�� anlay�� ile konuyu sadece devletin insana bak�� a��s�, ki�inin �zg�rl�� ve ki�inin kanun kar��s�ndaki durumu noktas�nda ele alman�n uygun olaca�� d��ncesindeyim. Burada, �ncelikle, insan haklar� kavram�n�n devlet y�netiminde yerle�ip kurumla�mas� ile ilgili �artlar�, yani bu durumu belirleyen hukuki ve tarihi modeli sunmak istiyoruz. Bu nedenle, yaz�m�zda bir yandan g�n�m�zde tarihini Roma ve Bizans k�lt�r�n�n temelleri �zerine oturtan Avrupa"n�n, tarihi boyunca insana verdi�i de�eri incelerken, di�er yandan Osmanl�"n�n insan unsuruna verdi�i �nemi g�zler �n�ne sermeyi ama�lad�k. Burada, metod olarak, kendimiz konu�maktan ziyade belgeleri konu�turmay� uygun bulduk. B�yle k�sa bir �al��ma ile insan haklar� ile ilgili b�t�n belgeleri incelememiz m�mk�n olmayaca��ndan bu konu ile ilgili olan belgeler i�erisinden sadece birka� �arp�c� �rnek �zerinde de�erlendirme yapman�n daha do�ru oldu�u kanaatindeyim.
Bu tarihi geli�im �izgisine ge�meden �nce, insan haklar� kavram�n�n hukuk dilinde nas�l bir mana ta��d��na bir g�z atal�m. Milletleraras� metinlerde "insan haklar�" olarak ge�en kavram, hukuk literat�r�nde ki�inin temel haklar�, temel �zg�rl�kleri ve kamu �zg�rl�kleri anlam�nda kullan�lmaktad�r.[ii] Ancak, hak ve �zg�rl�k kavramlar�n�n soyut ve herkes i�in farkl� alg�lanabilen �ok y�nl� ve de�i�ken terimler olmalar� insan haklar� ifadesinin tam bir tan�m�n�n yap�labilmesini g��le�tirmektedir. Fakat burada amac�m�z insan haklar�n�n teorik a��klamalar� olmad��ndan bu kavram�n en az�ndan, genelde ne ifade etti�ini s�yleyebilir ve "devletin otoritesi ile ki�inin hak ve h�rriyetleri aras�nda kurulmas� gereken "hassas bir denge" olarak tan�mlayabiliriz.[iii] ��te bu dengenin sa�lanmas� ve "iktidar ile �zg�rl�k ihtiya�lar�n�n kar��lanmas� ancak "hukuka ba�l� devletlerde" m�mk�n olmu�tur.[iv] D�nmezer"e g�re; bu d�zeni sa�layabilecek "hukuk devleti", idare ve h�k�metin b�t�n�yle hukuk kurallar�na ba��ml� ve ancak o kurallara g�re ve onlar�n izin verdi�i tasarruflarda bulundu�u, her yetki sahibinin faaliyet ve tasarruf alan�n� objektif kurallara g�re d�zenledi�i ve hi�bir iktidar mensubunun ve g�revlisinin o s�n�rlar d��nda faaliyette, tasarrufta bulunmas�na imkan tan�mayan devlettir. Hukuka ba�l� bir devlet, bunlar�n temini i�in yetki sahiplerinin hukuk d�zenince kendilerine verilmi� olan yetkilerin s�n�rlar� i�inde kalmalar�n�, o s�n�rlar� a�mamalar�n� ve zorlayamamalar�n� sa�lamakla g�revli mekanizmalar� olu�turmal�d�r".[v]
Tabiat� ve yarat�l�� itibariyle sosyal bir varl�k olan insano�lu y�zy�llar boyu, birarada ya�aman�n bir gere�i olarak bar�� ve d�zeni sa�layabilmek i�in, hukuki bir d�zen ve te�kilat olu�turmu�tur. ��te bu g�n ula�m�� oldu�umuz hukuki olgunluk seviyesi, bu tarihi geli�im s�recinin bizlere bir arma�an�d�r. �a�lar boyunca devletler kurmu� olan devletlerin hukuk sistemleri ve insan� hangi hukuki platformda de�erlendirdiklerine bakarak bug�nk� seviyeyi tesbit etmemiz daha kolay olacakt�r. Yavuz Atar hakl� olarak, "�in, Hint, M�s�r, S�mer, Babil, Asur, �brani, Eti ve �ran medeniyetlerinde hukuki bir tak�m d�zenlemelerin yap�lm�� oldu�undan bahsetmekle birlikte, o �a�larda, siyasi ve hukuki esaslar�n ve insan haklar�n�n bug�nk� �ekli ve ifadesiyle aranmas�n�n do�ru olmad��n�"[vi] belirtmektedir.
Eski Yunanistan"da ise; hukuk kurallar� ve insan haklar�n�n belli bir kesime hitab etti�i ortadad�r. �ehir devletleri (polis) mozayi�i halinde te�kilatlanm�� olan eski Yunan demokrasisi, asl�nda bir oligar�idir ve bu sistemde halk hakimiyeti s�zde kalm��t�r. Ancak, Atina"da oturan belli say�da insan, vatanda� stat�s�nde kabul edilmi�, bunlar aras�nda da, ancak kriterleri idare edenler taraf

B�R YA�AM B��M� OLARAK �SLAM

9/7/2010

B�R YA�AM B��M� OLARAK �SLAM
Yazar : M. Tar�k KUREY��
Bu kitap; aranmakta olan �areyi yani �slam"�n ayd�nlat�c� ��n� sunmaktad�r. Bir�ok �a�da� bilim adam�n�n �al��malar�n�n yer ald�� g�n�m�z d�nyas� i�in faydal� olaca�� umulan bu kitap, 15. as�rda hala ilk as�rda oldu�u kadar din�, g��l�, ��z�m verebilen ve yeniden yorumlanabilen bir yap�da oldu�unu a��k�a ortaya koymaktad�r.
Bu kitapta yer alan her biri ele ald�� konuyu g�zel bir �ekilde i�leyen makaleler, herbiri kendi alan�nda m�tehass�s olan �slam bilginleri taraf�ndan yaz�ld��ndan dolay� �slami bilginin kazan�lmas�nda okuyucuyu daha hevesli yapacakt�r.
Kitapta ele al�nan konular; �slam (Genel olarak), Kur"an, Hz. Muhammed"in (sav) Peygamberli�i, �nsanl�k, �slam devleti, Refah devleti, �slam"da siyasi haklar, �slamda kad�n, �slamda giyim ve �slamda sanatt�r.
Giri�: (M. Tar�k Kurey�i)
�slami hareket: Al�n yaz�s� m� yoksa bir ge�i� d�nemi mi?
�slami hareketin i� dinamikleri �u Kur"ani kavramlarla s�ralanabilir.
Birincisi, Allah (cc) tektir ve O"nun kanunlar� b�t�n kainat� idare eder.
�kincisi, herkes kendinden mes"uld�r ve ahirette sadece kendi amelleri ona fayda sa�layacakt�r.
��nc�s�, be�eriyet birdir; peygamberlik de birdir. ��nk� kaynaklar� birdir.
D�rd�nc�s�, zulme kar�� sava�mak gerekir. Zul�m g�z ard� edilemez. Zalimler dost edinilemez.
Bunlar m�sl�manl�k bilincini olu�turan kavramlar�n bir k�sm�d�r.

�slam"�n Manas� ve getirdi�i mesaj: (Mevdudi)
�slam, Allah"�n en ba�tan beri insano�luna vahyetti�i tek dindir. Nuh, �brahim, Musa ve �sa (as.) hep ayn� dini yaymak i�in �al��m��lard�r. Onlar dinlerin kurucular� de�il, kendinden �nce gelen peygamberin dinini tekrarlayan peygamberlerdir. Peygamberimiz son peygamber olmas� sebebiyle en son ilahi mesaj� tebli� etmi�tir.
Peygamberimizin �stlendi�i misyon evrenseldir ve bu Kur"an"da a��k�a tasdik edilmi�tir. Bu, O"nun son peygamber olmas�n�n mant�ki bir sonucudur. O b�t�n insanlar ve �a�lar i�in yol g�sterici olmak zorundayd�.
�slam tamamen akla uygun bir dindir. �slam insana her ad�m�nda yol g�sterecek ahlaki bir d�zen sunar. �nsanlar�n manast�rlarda arad�klar� manevi de�erler �slam taraf�ndan hayat�n ak�� i�inde sunulmu�tur. H�k�met ve devlet ba�kanlar�, yarg��lar, ordu ve polis te�kilatlar�n�n �yeleri, halk�n parlamentolardaki temsilcileri, finans, ticaret ve end�stri liderleri, lise ve �niversite hocalar� ve ��renciler hepsi hayatlar�n� �slam"a g�re d�zenleyebilmeleri i�in gerekli rehberli�i elde edebilir.
�slam"da �zel ve konumsal fiiller diye bir ayr�m yoktur. Ayn� manevi ve ahlaki de�erler ki�iler i�in hem evde hem de insanlar aras�ndayken ge�erlidir. Kurallarda �slam"a uyulmal�, adil olunmal�d�r. K�sacas� �slam"�n manas� budur.
Kur"an"�n Derlenmesi: (M. A. Draz)
Kur"an, basit bir cildin aras�nda yakla��k her biri on be� sat�rdan olu�an be� y�z sayfan�n �zerinde bir kitap olup de�i�ik uzunluktaki surelere ayr�lm��t�r.
Kur"an-� Kerim, bu halini al�ncaya kadar de�i�ik evrelerden ge�mi�tir.
Hz. Peygamber taraf�ndan al�nan ve okunan vahiy ifadeleri an�nda vahiy katiplerince a�a� yapraklar�, odun par�alar�, par��men, deri, d�z ta�lar, k�rek kemi�i gibi uygun nesneler �zerine basit tarzda yaz�l�yordu. Bu yaz�m i�inde 29 ki�inin yer ald�� s�ylenir. Bu sahabeler; Hz. Ebubekir, Hz. �mer, Hz. Osman, Hz. Ali, Muaviye ve Zeyd bin Sabit gibi sahabelerdi.
Gelen ayetler Hz. Peygamber (sav)"in surenin devam�na bazan da ortas�na ekleniyordu. Hz. Peygamber, bu yerle�tirmenin kendisine Cebrail taraf�ndan dikte ettirildi�ini ifade ediyordu
Sonu�ta Efendimiz"in hayat� m�ddetinde bir ka� y�z sahabe Kur"an"� bu dizili� tarz�na g�re ezberlemi� bulunuyordu. Hz. Peygamber"in bildirdi�ine g�re her y�l Ramazanda, o zamana kadar gelen ayetleri ezberden Cebrail"e dinletirdi.
Efendimiz"in vefat�ndan sonra yap�lan Yemame Sava��"nda Kur"an haf�z� yetmi� sahabe �ehid olunca, Kur"an"�n toplanmas�na dair fikir ortaya at�ld� ve buna karar verildi. Vazife Zeyd bin Sabit"e verildi. Hz. Zeyd �nce bunu kabul etmedi fakat Hz. Ebubekir"in �srar� ile kabul etti. Hz. Zeyd Efendimiz"in Kur"an"� en son ezbere okumas� esnas�nda haz�r bulunmu�tu.
Hz. Osman devrin de 4 ki�ilik bir komite kurarak bu mushaf� �o�altt� ve �nemli �slam �ehirlerine g�nderdi. �o�altma an�nda imlas�nda anala�mazl��a d��t��n�z kelimeyi Kurey� leh�esinde yaz�n, ihtar�nda bulundu. ��nk� Kur"an, Kurey� leh�esinde inmi�ti.
On d�rt as�rd�r �slam d�nyas�nda bulunan Kur"an Hz. Osman mushaf�d�r.
�slam"da Dinamizm Kaynaklar�: (Fazlur Rahman)
�slam"�

SOSYOLOJ� - DURUMSALLIK(KO�UL BA�IMLILIK)YAKLA�IMI

9/7/2010

durumsall�k(ko�ul ba��ml�l�k)yakla��m�

�L�REN K�Y� MONOGRAF� �RNE��

9/7/2010

G�R��
�al��man�n s�n�rlar� ve takip edilen metot bu g�r��melerin esas�n�, k�y�n sosyo-ekonomik yap�s�n� ve sosyo-k�lt�rel alandaki de�i�meleri tespit etmek olu�turmaktad�r.
Sivrihisar �l�ren K�y� monografisine ba�lamadan �nce bu konuda yaz�lm�� olan lisans tezi d�zeyindeki �al��malarla hocalar�mdan edindi�i bilgiler ve T�rkiye de yap�lm�� olan k�y monografisi �rneklerini inceledim. Bu �rnekler �er�evesinde edindi�im bilgiler do�rultusunda olan ara�t�rmama ba�lad�m.
Arkada��m�n k�y� olmas� m�nasebetiyle b�t�n bir yaz� burada ge�irip m�lakatlar�m� rahat�a yapabilme imkan� buldum. Ki�ilerle yapt��m anketler resmi �artlardan ziyade sohbet �eklinde ge�mesi itibariyle daha g�venilir cevaplar ald��ma inan�yorum.
Daha sonra uygulad��m�z anket formlar�n� bilgisayarda SPSS program�nda de�erlendirerek istatistiksel verilere ula�t�k. Bu sonu�lar �zerinde �al��ma m� �ekillendirmeye �al��t�m.
Ara�t�rmam iki b�l�mden olu�maktad�r. Birinci b�l�mde yapt��m�z m�lakatlar de�erlendirilmi�tir. �kinci b�l�mde ise anketlerimizin istatistiksel verileri yorumlanm��t�r.

1. ESK��EH�R HAKKINDA GENEL B�LG�
Eski�ehirin tarihi Hititlere kadar uzan�r. Eski ismi Dorylaion olup, Phrygial�lar zaman�nda Eretrial� Doryleos taraf�ndan kurulmu�tur. Eski�ehir Phrygial�lardan sonra s�ras� ile Lidyal�lar, M.�. 6. y�zy�lda Persler, M.�. 4. y�zy�lda Makedonya �mparatorlu�u, Galatya (Porsuk �ay�n�n g�neyi) ve Bitinya (Porsuk �ay�n�n kuzeyi) krall�klar�, M.�. 1 y�zy�lda Roma �mparatorlu�u, 708 y�l�nda Emeviler, 1071 Malazgirt Zaferinden sonra Sel�uklular ve 1289 y�l�nda Osmanl� topraklar�na kat�ld�. 20 Temmuz 1921 - 2 Eyl�l 1922 tarihleri aras�nda Yunan i�galinde kald�. 1925 y�l�nda sancaklar�n vilayet olmas� ile il oldu.
Osmanl� �mparatorlu�unun kurulu� y�llar�nda b�y�k �neme sahip olmas� nedeniyle �ehre "Sultan�n�" ismi verilmi�, fakat zamanla ilgiyi kaybeden �ehir terk edilmi� g�r�n�m� alm�� ve halk taraf�ndan "Eski�ehir" denilmeye ba�lanm��t�r.
�� Anadolu B�lgesinin bat�ya a��lan kap�s� Eski�ehir son y�llarda h�zla geli�en sanayisi (u�ak ve lokomotif yap�m�, tar�ma dayal� sanayi, ...), ticareti, tar�ma elveri�li topraklar�, zengin maden (boraks, manyezit, krom, perlit) yataklar�, �ifal� s�cak sular�, ula��m� ve y�ksek ��retim kurumlar� ile b�lgenin Ankaradan sonra en b�y�k ikinci �ehri olmu�tur.
D�z arazi yap�s� ve topraklar�n�n bereketli olu�u nedeniyle tar�mda �lke genelinde s�z sahibidir.
Eski�ehir, 29°58" ve 32°04" do�u boylamlar� ile 39°06" ve 40°09" kuzey enlemleri aras�nda; Ankara, Afyon, Bilecik, Bolu ve K�tahya illeri ile �evrilidir. �stanbula 315, Ankaraya 230, Bursaya 150, �zmire 415 ve Antalyaya 450 kilometre uzakl�ktad�r. Topraklar�n�n yar�s� plato, % 22"si da�lar ve % 26"s� ovalardan olu�ur. Eski�ehirin sembollerinden Porsuk �ay� K�tahya ili Alt�nta� il�esi yak�nlar�nda Murat Da��ndan do�ar, Eski�ehir il topraklar�n� ikiye b�lerek �ehir merkezinden ge�er. Ankara ili Polatl� il�esi Gordion Harabeleri b�lgesinde Sakarya Nehr

SANAT VE SOSYAL ADANMI�LIK

9/7/2010

Sanat ve Sosyal Adanm��l�k

Estetik ve G�rsel K�lt�r Derne�i"nin, Orta Do�u Teknik �niversitesi Rekt�rl�� i�birli�i ile d�zenleyece�i, 5. Uluslararas� Sempozyum ve Sanat Etkinlikleri, Sanat ve Sosyal Adanm��l�k ba�l�� alt�nda, 1-3 May�s 2002 tarihlerinde, Ankara"da ger�ekle�tirilecektir. �� g�n s�recek olan sempozyum, sosyal ya da ekolojik ama�lara y�nelik sanat sergileri, ve sanat��lar�n, �ocuklar, �z�rl�ler, gecekondu sakinleri ve benzeri sosyal gruplarla yapacaklar� �al��malar� i�erecektir. Bu program, sanat�n ve sanat��lar�n toplumdaki sosyal rollerini tan�tmak amac�yla tasarlanm��t�r. �lkemizdeki �e�itli kurum ve y�netimlerin, sanat�n toplumdaki �nemi hakk�nda birikim edinmeleri de ama�lanmaktad�r. SANART derne�inin, daha �nceleri d�zenledi�i benzeri sempozyumlara zengin bir kat�l�m sa�lanm��t�r. Haziran 14-15 tarihlerinde, ODT�"de, estetik �zerine bir ba�ka uluslararas� sempozyum d�zenlenmi�, konu�mac�lar d��nda, doktora ve y�ksek lisans ��rencileri de davet edilmi�tir. SANART derne�inin d�zenledi�i etkinliklerin, di�er profesyonel toplant�lara k�yasla, disiplinler-aras� bir nitelik ta��d��, sanat��lar kadar bilim adamlar�n�, d��n�rleri ve idarecileri de i�erdi�i vurgulanmal�d�r. Sempozyumlar, uygulay�c�lar� ve kuramc�lar� bir araya getirmeyi ama�lamaktad�r. SANART Derne�inin 1992 y�l�ndan bu yana d�zenledi�i b�t�n etkinlikler, mekansal imkanlar dahilinde, halka a��k ve kar��l�ks�z olmu�tur. Sempozyum ve sanat etkinlikleri, �zellikle ��rencilere, �niversitelere ve Ankara"l� sanatseverlere sunulmaktad�r. Kavram Sanat�n toplumu yeniden bi�imlendirece�ine dair Modernist �topya, ��nc� Biny�l"da farkl� �ekillerde yorumland�: Buna g�re, "sanat, art�k toplumu bi�imleyemiyor; tam tersine, g�n�m�z �retim ve t�ketim �ekilleri, her �eyin �st�nde yeni bir g�� olu�turuyordu". Ancak son y�llarda, bu g�r��e tepki g�steren sanat��lar, "toplum ile" ve "toplum i�in" �al��man�n ve �retmenin yollar�n� ara�t�rmaya ba�lad�lar.
Pazar�n her t�rl� yenili�i sahiplenmesi, t�ketici k�lt�r�n egemenli�i ve dolay�s�yla, Avant-Garde"�n ��k��yle birlikte, bir �ok sanat��, sanat�n art�k k�lt�r d��nda kalamayaca��n�n fark�na vard�. 1980"lere do�ru geli�en kar��-estetik ise, sanat�n art�k bi�imin �tesinde, "i�erik" ve "anlam" i�in �nemli oldu�u iddias�n� �retti: ��nk�, �a�da� sanatta art�k �nemli olan, ilk bak��ta g�r�lebilen bir nitelik de�ildi. Ancak, sanat�n politik adanm��l��n�n, 20. y�zy�l s�resince pek etkili olamayaca��, buna kar��n "sosyal adanm��l��n", daha �nemli bir rol �stlenebilece�i k�sa zamanda anla��ld�. B�ylesi bir a��l�mda, sanat��lar� ilgilendiren yeni sorunlar, ekolojiden jeriatriye kadar farkl� alanlar� kaps�yabiliyordu. Sanat, do�a ve k�lt�r, insan ve insan aras�nda ili�ki kurabilmek maksad�yla �nemli bir ara� haline d�n��t�r�l�yor ve bu arada, insan�n kendisiyle bar��kl��n�n �nemi anla��l�yordu. Ancak t�m bu tart��malar�n ��nda, sanat�n toplumsal alanda etkin olabilmesinin, salt sanat��lar�n ba�latt�� bir eylemin �tesinde �eylere gereksinim duydu�u s�ylenebilir: dolay�s�yla, bir �ok g�n�m�z �rne�inde, ki�ilerin, ilgili kurum ve y�neticilerin sanat��lara ba�vurduklar�n� g�r�yoruz. Bu t�r kurumlar, hapishaneler, ak�l hastahaneleri, ileri derecede hastalar�n bulundu�u klinikler ve �zel durumdaki �ocuklar i�in tasarlanm�� mekanlar olabiliyor. Ku�kusuz, e�itlik ve kat�l�m sorunlar�n�n giderek daha da �nemsendi�i entellekt�el ortamlarda, sanat�n, sosyal s�n�rlar� kald�r�c� ve d��lanm�� insanlar�n kat�l�m�n� sa�l�y�c� bir ara� oldu�u biliniyor. Buna ek olarak, her ya�tan ve her ortamdan insan� cezbetmeye �al��an m�ze yap�lar�, topluma ula�abilmek ve halkla daha iyi ili�kiler kurabilmek i�in, sanata ve sanat��lara ba�vuruyor. M�ze programlar�n�n �nc�l amac� sokaktaki, az e�itimli ki�iye de cevap verebilmek: g�n�m�zde, "kat�l�mc�l�k", m�zecilik alan�nda en �nemli ara�t�rma konusu. Sonu� olarak, yo�un kriz ve felaket d�nemlerinde, "sanat" �nemli bir alan de�ilmi� gibi alg�lanabilir. Ancak, T�rkiye"nin ya�ad�� 1999 Depremi, mi

SOSYOLOJ� - EXTERNAL�TY

9/7/2010

externality

BEY�N G��

9/7/2010

BEY�N G��

Beyin g�� iyi e�itim g�rm��, yetenekli i�g�c�n�n yeti�ti�i az geli�mi� olan bir �lkeden geli�mi� bir �lkeye ak�� olarak tan�mlanabilir. S�n�rl� kaynaklar� ile yeti�tirdi�i de�erli beyinleri kaybeden az geli�mi� �lkelerin beyin g�� nedeni ile geli�meleri daha da yava�larken, geli�mi� �lkelerin yeti�mi� beyinlere daha y�ksek �cret ve daha iyi olanaklar sa�lamas� ile geli�meleri daha da h�zlanmaktad�r. Beyin g�� lkeler aras�ndaki geli�mi�lik fark�n�n daha da artmas�na neden olmaktad�r.

Beyin g�� 1960"l� y�llarda ba�lam�� olup, �nce doktorlar, m�hendisler ve sonra bilim adamlar� aras�nda yayg�nla�m��t�r. Beyin g�� i� ve d�� beyin g�� olarak ikiye ayr�labilir. �lke i�indeki beyin g��ne i� ve �lke d��na olan beyin g��ne ise d�� beyin g�� ad� verilir. �lkemizde i� beyin g�� o�unlukla devlet sekt�r�nden �zel sekt�re olmaktad�r. �rne�in devlet �niversitelerinden vak�f �niversitelerine ��retim �yesi g�� veya devlet dairelerinde yeti�en elemanlar�n �zel sekt�re ge�i�i i� beyin g�� olarak adland�r�labilir. �� beyin g��n�n �lke a��s�ndan pek fazla zarar� yoktur. D�� beyin g�� ise iyi yeti�mi� yetenekli i�g�c�n�n geli�mi� �lkelere ak�� eklinde alg�lanabilir ve �lkeye zarar� �ok b�y�kt�r.

T�rkiye beyin g�� en fazla olan 34 �lke i�inde 24. s�rada yer almakta olup, maalesef iyi e�itim g�ren 100 ki�iden 59"unu elinden kaybetmektedir. Beyin g�� d�nyada da �nemli bir sorundur. Beyin g��n�n fazla oldu�u �lkeler aras�nda Hindistan, Pakistan, �in, Filipinler, Cezayir, Fas, Tunus, �ran, M�s�r, Nijerya vs. de vard�r. �nemli �l��de beyin g�� alan �lkeler ise ABD, Kanada, Avustralya, G. Afrika, Almanya, Fransa vs gibi �lkelerdir.

Geli�mi� �lkeler aras�nda bile beyin g�� s�z konusudur. �rne�in Kanada ve �ngiltere"den ABD"ye beyin g�� s�z konusudur. Kanadal�lar daha iyi i� olanaklar�, y�ksek �cret ve daha d��k vergi nedeniyle ABD"de �al��may� tercih etmektedirler. Kanada"dan d��ar�ya olan beyin g�� kadar da Kanada kendisi d��ar�dan beyin g�� ald��ndan gidenler ve gelenler birbirini dengelemektedir.

BEY�N G��N�N NEDENLER�
Beyin g��n�n nedenleri 6 grupta toplanabilir:

1. Ekonomik Nedenler
D��k �cret politikas� varl��,
Vergi oranlar�n�n y�ksek olmas�,
Ekonomik istikrars�zl�k varl��,
Gelecek endi�esi olmas�.

2. Politik/Siyasal Nedenler
Etnik k�ken farkl�l�� olu�umu,
Siyasal istikrars�zl�k olu�umu,
Siyasetin i� hayat�na girip, onu kontrol etmesi.

3. Bilim ve Teknoloji Politikalar�ndaki Yanl��l�klar
Ar-Ge"ye �nem vermeme,
Bilim ve teknolojiye de�er vermeme,
Fikir �retiminin ve bulu�un para etmemesi ve desteklenmemesi,
Ar-Ge alt yap� ve te�vik eksikli�i,
Ar-Ge yat�r�m yard�m� ve vergi indirimi azl��,

4. E�itim Sistemindeki �arp�kl�klar
Ki�i ba��na (142 $) en az e�itim harcamas� yapan 5. �lke olmam�z,
E�itim harcamas�nda 109 �lke i�inde 105. s�rada yer almam�z,
Ulusal gelirden e�itime ayr�lan pay D�nya ortalamas� %5.2 iken bizde %2.2 olmas�, Kal�c� milli e�itim politikas� yoklu�u,
E�itimde f�rsat e�itsizli�i olu�u.

5. ��sizlik
�niversite mezunlar�n�n %70"inin meslekleriyle ilgisiz i�lerde �al��mas�,
En fazla i�sizli�in �niversite mezunlar� aras�nda olmas�,
�� bulamama.

6. Yabanc� Dilde E�itim ve Teknolojideki Geli�meler
Yabanc� dilde e�itim beyin g��nde kataliz�r g�revi g�rmesi,
Yabanc� dilde e�itim bat�ya bedavaya insan kayna�� retmeye yard�mc� olmas�,
�leti�im olanaklar�n�n sa�lad�� kolayl�klar.

T�RK�YE"DEN BEY�N G��N�N NEDENLER�

Y�K"�n haz�rlad�� bir rapora g�re 24 bini Almanya"da, 15 bini ABD"de olmak �zere 50 binden fazla T�rk genci yurt d��nda e�itim g�rmektedir. D�nya Bankas�na g�re yurt d��nda y�ksek ��retim g�ren ��rencilerimizin yurt i�indekilere g�re oran� %3.2"ler civar�ndad�r. Yurt d��nda �nce e�itim ve sonra i� arayan gen�lerimizin bir k�sm� da �niversitelere giremedi�inden yurt d��nda okumay� tercih etmektedir. T�rkiye yurt d��na en �ok ��renci g�nderen �lkeler aras�nda 11. s�rada yer almaktad�r. T�rk ��renciler Almanya, ABD, �ngiltere, Kanada, Bel�ika, Avustralya, Fransa ve G. Afrika"ya gitmekte ve b�y�k �o�unlu�u lisans veya lisans �st� e�itimlerinden sonra �l

SOSYOLOJ� - K�TAP AZ YA�AMAYI �NLER

9/7/2010

kitap az ya�amay� �nler

�� G��LER�N �OCUK SU�LULU�U

9/7/2010

�� G��LER�N �OCUK SU�LULU�UNA ETK�S�
�. Hamit HANCI* Ekin �.AKTA�* Eren AK��EK**
*) Ege �niv. T�p Fak. Adli T�p A.B.D. �ZM�R
**) Ege �niv. T�p Fak. Gastroenteroloji A.B.D. �ZM�R
(Hanc� �H,Akta� E�, Ak�i�ek E. �� g��lerin �ocuk su�lulu�una etkisi. IV. Karadeniz T�p G�nleri (31 May�s-3 Haziran 1995 Trabzon)nde sunulmu�tur.E�itim Dergisi,Ege �niversitesi Edebiyat Fak�ltesi Yay�n�, 1, 173-183, 1996.)
�ZET
1991-1993 y�llar� aras�nda, �zmir �ocuk Mahkemesi nde davalar� sonu�lanan 3327 �ocu�un karar kartonlar� incelenerek n�fusa kay�tl� olduklar� ya da do�duklar� iller incelendi.
Olgular�n % 35.5 i �zmir n�fusuna kay�tl�yd�. �zellikle i� g��lerin �ocuk su�lulu�unda rol oynayan etkenlerden biri oldu�u kanaatine var�ld�.
G�R��
�ocuk su�lulu�unun olu�umunda ailenin , sosyoekonomik ve k�lt�rel yap�n�n , yak�n �evre ko�ullar�n�n , y�resel gelenek ve g�reneklerin etkisi b�y�kt�r (1-15). Ekonomik , sosyal veya siyasal nedenlerle bireylerin yerde�i�tirmesine g�� denir. G��ler ge�ici yada daimi olmaktad�r. Ayn� �lkenin bir b�lgesinden di�er b�lgesine yap�lan g��lere i� g�� denilmektedir (16).
End�stri geli�mesi y�ksek d�zeye ula�m�� lkelerde n�fusun b�y�k oran� s�k s�k yer de�i�tirmekte.Yer de�i�tirmeler aileler , �zellikle k��k �ocuklar ve ya�l� kimseler i�in �oklukla bask� nedeni olmakta, �o�u zaman yeni bir �evreye uymakta ve yeni dostlar edinmekte zorluk �ekmektedirler(17).
�� g��ler beraberinde baz� sosyal sorunlara neden olmaktad��r. Bu s�re� i�inde artan gecekondula�ma, kentsel hizmetlerin aksamas� ,i�sizlik , g��edenlerin topluma uyumsuzlu�u , �ehir k�lt�r�ne yabanc�l�k ve k�lt�rleraras� �at��ma gibi sorunlar ya�anmaktad�r (2,15-27). G�n�m�ze kadar uygulanan kalk�nma politikalar�n�n bir sonucu olarak, ayr�ca baz� b�lgelerin co�rafi �zellikleri ,tar�m potansiyeli , ula��m olanaklar� ve sosyoekonomik de�i�imleri nedeniyle bu b�lgelerde sanayile�me artm�� , h�zl� bir kentle�me s�reci do�mu� ; halen geleneksel ve feodal �retim ili�kileri i�inde olan baz� b�lgelerde ise kentle�me son derece yava� ilerlemi�tir(24). Kentle�me s�recinde 1985 te en d��k pay�n s�rayla G�neydo�u Anadolu , Do�u Anadolu ve Karadeniz b�lgelerinin ald�� saptanm��t�r. T�rkiyede i� g��lere kat�l�m bu b�lgelerde b�y�k boyutlardad�r. (19, 20, 24, 28 ).
1950li y�llardan itibaren sonra h�zl� n�fus art�� , tar�mda makinala�ma , toprak da��l�m�n�n d�zensizli�i ve �ehirlerde i� imkanlar�n�n art�� ehre g�� artt�rm��t�r. Esas�nda topra�a ve do�um yerine ba�l� muhafazakar k�yl�n�n yerinden g�� , bulundu�u yerdeki imkan s�n�rl�l�� kar��s�nda �ehirlerin gittik�e daha cazip bir g�r�n�� kazanmas� nedeniyledir. �ehirlerde i� imkan� g�reli olarak daha fazlad�r �ehre g��te daha konforlu hayat sa�lama , �ehirlerin e�lence merkezi olmas� gibi fakt�rlerde etkili olmas�na kar��n ana etken ekonomik sorunlard�r. (5 , 15 , 18, 20 , 21, 23, 24). Son y�llarda ardarda gelen g��k, heyelan , deprem gibi do�al afetler (22) ve G�neydo�u sorunu da (12 , 29) k�yden kente g�� artt�rm��t�r. End�strile�menin �ehirle�meye oranla a��r temposu , �ehirlere akan i� g�c�n� i�letmelerin emmesini engellemektedir. Bu nedenle �ehre g�� edenler , belli bir ihtisasa dayanan end�stri alan�ndan ziyade ge�ici , ihtisas istemeyen hizmetlerde istihdam olmakta, marjinal sekt�r denilen seyyar sat�c�l�k , ayakkab� boyac�l�� ve kap�c�l�k faaliyetleri gibi prod�ktiv olmayan i�lerle u�ra�maktad�rlar. Bu durum ayr�ca a��k i�sizli�e ve k�rsal kesimden kentlere gelen gen� becerikli at�lgan unsurlar�n yerinde kullan�lamamas� sonucu sosyal erozyona neden olmaktad�r. End�strile�meye dayal� sa�l�kl� �ehirle�mede planl� bir �ehir geli�imi olurken ,k�rsal alanda end�strile�menin gerekli b�y�meyi g�steremedi�i �lkelerde ise ihtiyac� a�an bir y�kseklikte ve da��n�k , d�zensiz kentle�me olmaktad�r �lkemizin ekonomik ve sosyal yap�s� bu g�� kald�ramad�� i�in T�rkiyenin �ehirle�mesine a��r� �ehirle�me, �arp�k �ehirle�me gibi isimler verilmektedir. (5, 16, 18, 20-24, 30).
�zmir kentinde i�sizlik y�ksek olmas�na k

K�LT�R NED�R ?

9/7/2010

K�LT�R NED�R

G�R��: insano�lu di�er canl�lardan farkl� bir �zellik g�sterir ,��nk� onun geli�mi� bir beyin yap�s� vard�r .i�te insanlar,diger canl�larda bu kadar geli�mi� olarak bulunmayan beyileri sayesinde hayatta canl� olarak kalabilirler . Esas�nda insan en ilkel ,geli�memi� olarak dogan bir canl�d�r.Dodugunda iyi bi�imde korunmas� gerekir.Halbuki diger canl�lar daha geli�mi� olarak do�arlar .�nsanlar bu zay�fl�klar�na ra�men hayatta kalabilmeyi becerebilmi�ler,hayatta �e�itli yerle�me bi�imleri ile kendilerini d��ar�dan gelecek tehlikelere kar�� koruyabilmi�lerdir.��te bunun nedeni insanlar�n bir k�lt�r kurabilme ,yaratabilme yetenekleridir. Davran�� bilimlerinin incelendi�i hemen her�ey k�lt�r taraf�ndan bi�imlenip a��klanmaktad�r .��renme bi�iminden ,aile yap�s�na ,e�itim modeline kadar her t�rl� ya�ant�m�za k�lt�r�n b�y�k �nemi vard�r .��te bu a��dan ,diger �niteler i�inde inceleyecegimiz konular aras�nda k�lt�r �nemli yer tutmaktad�r .Biz bu �nite i�inde k�lt�r� tan�mlamaya ve ilgili s�re�leri a��klamaya �al��aca��z.

K�LT�R NED�R ? : K�lt�r �ok basit oldu�u kadar ayn� zamanda da tan�mlanmas� en g�� kavramlar aras�ndad�r .��nk� ,hem �ok geni� kapsaml� hemde en az belirgin kavramlardan biridir. Amerikal�iki antropolog Kroeber ve Kluckhon k�lt�r konusunda yapt�klar� incelemede k�lt�r kavram�n�n 164 degi�ik tan�m� saptam��lard�r. GER�EKTEN UZMANLARIN BELL� B�R TANIM �ZER�NDE ANLA�MAMALARININ G��L�G� NEREDEN GEL�YOR ? G��l�g�n k�keni yukar�dada belirtti�imiz gibi k�lt�r s�zc��n�n �ok anlaml� olu�unda aranabilir . �rne�in ,k�lt�r gerek antrapoloji dilinde ve grekse diger disiplinlerde ,uygarl�k ,bir toplumun kendisi ,insan bir toplumun teorisi anlam�ndada kulan�lmaktad�r. Bilimsel anlamda k�lt�r ,uygarl�k kar��l��nda kullan�lmakta ,be�eri alanda ise e�itim s�recinin �r�n�d�r. K�lt�r en basit bi�imde belirli bir toplumda ya�ayan insanlar�n b�t�n ��rendikleri ve payla�t�klar�n� kapsayan bir kavramd�r. Bu ��renilen ve payla��lan �eyler ,insan�n do�umundan ba�layarak dilini ,dinini,yiyip i�mesini ,sosyal ya�ant�s�n� ,bilgi, g�rg� kurallar�n� ,manevi degerini , hatta �l�m�nden sonraki ya�ant�s�n� kapsayacak �l��de geni�lik g�sterir.Ger�ekten bu �rneklere benzer daha binlercesini insan dogumuyla birlikte �grenmeye ba�lar ve b�t�n bunlar bir toplumun �yesi olarak onun k�lt�r�n� olu�turur. K�saca insano�lu bir toplumun �yesi olarak ,hayatta baz� de�er,inan� ve sosyal ili�kileri ��renerek toplumsal bir varl�k haline gelir.Bunlar hep basit bir �ekilde k�lt�r� olu�turur .K�lt�r b�ylece ne yap�p yapmayaca��m�zdan ,neyi yiyip ,kime sayg� g�sterece�imize ili�kin bir�ok �eyi ��retir .Hatta ,biz bunlar� o kadar iyi benimser ,i�selle�tiririz ki ,bunun d��nda olan �eyleri do�ru olarak kabul etmeyiz .�rne�in k�pek veya at etini yemeyiz ,halbuki baz� k�lt�rlerde bu et �ok k�ymetlidir .Fark�nda olmadan yesek bile midemiz bunu reddeder.Yine her toplumda belli ina�larla insanlar�n v�cutlar�n�n nerelerini digerlerinden saklanaca��n� veya ay�p,g�nah oldu�u k�lt�rce bi�imlenir .�rnegin ,ortado�uda kad�n�n y�z�n� g�stermesi ay�p say�l�r .B�ylece k�lt�r�n koydu�u kurallar bizim bir par�am�z haline gelir .K�lt�r bir toplumda ilerlemenin ,�retimin ,e�itimin ,bilimin,g�zel sanatlar�n ,insan ve toplum anlay��n�n geli�im d�zeyini g�sterir .Burada k�lt�r�n diger anlam�n� kar��t�rmamak gerekir .Yani g�nl�k dildeki "g�zelsanatlardan anlama ,bilgili olma ,sergilere ,tiyatrolara gitme"anlatan k�lt�r anlay�� ile birbirlerini kar��t�rmamal�y�z.

K�LT�R�N TAR�H�
Yery�z�, canl� ya�am�n�n ortaya ��k��ndan �ok �nceleri vard�.�ki milyon y�l s�ren insanl�k ve k�lt�r tarihini belli ba�l� d�nemlere ay�rarak incelemek m�mk�nd�r:
_PALEOL�T�K
,_MEZOL�T�K
_NEOLOT�K
_END�STR�
D�rt – be� biny�l �nce ba�layan yaz�l� tarih �ncesindeki d�nemleri incelemede arkeolojinin ilgi alan�n� olu�turan t

SOSYAL B�T�NLE�ME VE SOSYAL ��Z�LME

9/7/2010

SOSYAL B�T�NLE�ME
M. Erkal"a g�re b�t�nle�me fertlerin veya sosyal gruplar�n d�nya g�r��leri aras�ndaki farklar�n cemiyetteki milli k�lt�rden minimum seviyede inhiraf etmi� olmas� halidir, �eklinde tan�mlaya biliriz.
Sosyal gruplar aras�ndaki sosyal mesafenin, cemiyetin i�leyen b�t�n� aksatmamas� haline de sosyal b�t�nle�me denir.
A. Kurtkan, bir ba�ka tan�mda sosyal b�t�nle�me cemiyette k��k cemaatler, menfaat birlikleri, m�esseseler gibi sosyal yan�n�n �e�itli unsurlar� aras�ndaki birbirini tamamlaya bilme durumuna sosyal b�t�nle�me denir.
Ougburn-Nimkoff"a g�re b�t�nle�me, grubun varl��n� s�rd�rmesi, yani �yelerinin grup i�inde bir arada kalabilmeleri i�in etki yapan faaliyette bulunan kuvvetlerin t�m�d�r.
M. Erkal"a g�re sosyal b�t�nle�me cemiyetteki her bir sosyal grubun kendi hakk�nda vard�� uurun, kendi birli�i hakk�ndaki yo�unlu�un, toplumdaki b�t�nle�meyi bozmayacak seviyede olmas�d�r.
Yukar�da belirtmeye �al��t��m�z tan�mda da mutlak ve tam anlam�yla bir b�t�nle�me halinin g�r�lemeyece�i ortaya ��kmaktad�r. Bir sosyal gruba veya toplum i�inde bir cemaate dahil olma �uurunu, ayn� �ekilde topluma dahil olma �uuru ile yeknesak bir halde de�ilse toplumda sosyal b�t�nle�me tam anlam�yla var diyemeyiz. �u halde sosyal b�t�nle�me hem farkl�la�ma, hem de b�t�nle�meyi birlikte kapsamaktad�r. Buna bir �rnek vermek gerekirse toplumdaki menfaat gruplar� kendi menfaatini elde etmeye �al��rken toplum normlar�na ters d��ebilir. Bu farkl�la�maya sebebiyet verirken ayn� zamanda bu grup toplumdaki yaz�l� hukuk kurallar�na zaruri olarak uyma zorunlu�u toplumsal bir b�t�nle�meyi beraberinde getirecektir.
Sanayi devrimi, sosyologlar�n dikkatini b�t�nle�me konusu �zerine gelmi� ve sosyal b�t�nle�me konusunun b�y�k �nc�s� Durkhaim olmu�tur. Durkhaim"e g�re bireylerin ba�l� bulunduklar� grupla i�inde kalmalar�n� sa�layan fakt�rlerin ba��nda benzerlik gelmektedir. Durkhaim buradan yola ��karak iki t�r b�t�nle�me sa�lar. 1.Mekanik dayan��ma, bu ortak do�rular ve inan�lar marifetiyle yerle�en dayan��mad�r. Bu de�erler ve inan�lar ki�inin ve gruplar�n ba�ar�l� olarak i�birli�i yapabilmelerini sa�lar. 2.Organik dayan��ma, i� b�l�m�nden do�an dayan��ma olarak adland�r�lm��t�r. Organik dayan��ma kar��l�kl� ili�kilerin ki�i ve gruplar� birbirine ba�lamas�, tabi k�lmas� suretiyle meydana gelen b�t�nle�medir. Durkhaim organik dayan��ma derken daha �ok burada i�b�l�m�ne dayanan i� b�l�m�n�n egemen oldu�u toplumlarda sosyal b�t�nle�menin daha ileri d�zeyde olabilece�ini a��klamaya �al��m��t�r. Durkhaim bu tezini ileri sanayi toplumlar�n�n sosyal yap�s�n� g�stererek a��klam��t�r (intihar�n azalmas�, gayr� me�ru ili�kilerin azalmas�, su� vb.). Olumsuz olaylar�n yok olmas�n� i� b�l�m�ne, tekni�e dayand�rm��t�r. Fakat sosyal ��z�lmeyi i�lerken g�rece�imiz �zere yaln�zca, sosyal b�t�nle�me i�b�l�m�ne ba�lanamayacakt�r. Bir �ok fakt�r b�t�nle�mede etkili olmu�tur.
Sosyal b�t�nle�mede maddi unsurlar yan�nda manevi unsurlar etkilidir. Bunlardan biri olan k�lt�r b�t�nle�mede temel olarak ele al�nm��t�r. K�lt�r�n sosyal b�t�nle�mede etkisini inceleyecek olursak. Sosyal k�lt�rel b�t�nle�me kavram�yla dayan��ma, birlik, denge anla��lmaktad�r. Biz burada, toplum ve k�lt�rdeki yan� ve i�lev b�t�nle�tirmesini ele alaca��z. �rne�in, k�yden kente, ya da bir �lkeden di�erine g��en ki�i yeni �evreye uymaya �al��rken sosyo-k�lt�rel b�t�nle�me s�recine girer.
Toplum ve k�lt�r�n birbiri i�ine girmi� oldu�unu ve ikisinin kesinlikle tek bir sosyal k�lt�rel sistem olarak g�r�lmemesi gerekir. K�lt�r ve toplumun ayr� ayr� incelenmesi en �ok soyut bir d�zlemde olanakl�d�r. Fakat somut durumda ikisi de birlikte g�r�l�r. K�lt�r ve toplum birbirinden ayr�lmaz b�t�nl�klerdir. Bu sebeple k�lt�r ve toplum aras�nda en alt d�zeyde bir e�g�d�m bulunmas� gereklidir. Bunu bir �rnekle a��klayacak olursak, birbirinden b�y�k �l��de farkl� iki sosyal k�lt�rel sistemin k�lt�rlerini de�i�tirmeye kalkal�m. �rne�in; �in, bir topluma ve k�lt�re sahiptir. �talya da �yle, fakat �in toplumunu �talyan k�lt�r�yle birle�tirirsek �in"in hala �in toplumu olarak kalmas�n� bekleyemeyiz. ��nk�, �talyan"lar�n kulland�� r�nt�, ili�ki, stat�, grup ve kurumlar �inlilerinkinden tamamen farkl�d�r. Buradan da anlayaca��m�z �zere sosyal k�lt�rel b�t�nle�menin varolabilmesi i�in iki temel ��e �artt�r.
1)��birli�inin Ger�ekle�mesi; en az�ndan, sistem varoldu�u s�rece ki�ilerin birbiriyle ili�kide bulunabilece�i anlam�na gelir. Bu gereklilik, insan ili�kilerindeki olumlu veya ba�lay�c

�� FIRSATLARI

9/7/2010

�� FIRSATLARI
1 – G�R��
Burada i�letmelerin politikalar�na g��lerine ba�ar� durumlar�na ve eksik y�nlerine de�inilmi�tir. �ster b�y�k, ister k��k i�letme olsun her birinin i�leyi� politiklar� vard�r. Herbirinin kendisine has �zellikleri vard�r. Birbiriyle rekabetleride zaman zaman s�z konusudur. ��te burada i�letmelerin son d�nem ko�ullar�na kendini haz�rlay�p, haz�rlama durumlar�ndan bahsedilir. Gelece�in bilgi toplumuna acaba �irketler haz�r m�? Diye d��nmemiz gerekir. Bu perspektif �er�evesinde bir tak�m ba�l�klar alt�nda konuya de�indim B�y�k �irketlerden, onlar�n y�neticilerinden b�rokrasi anlay��ndan bahsettim. Ayr�ca y�netici – personel ili�kilerinede de�indim.

2. ONLAR �ALI�AN DE��L, ONLAR HALK
D�nyan�n en b�y�k h�k�met d�� i�vereni olan ��ve� �irketi Adecco, �al��anlar�n�n 700 binini d�nyan�n her taraf�ndaki i�ltemlere, ge�ici i��iler olarak yerle�tirmektedir. Adecco bir sanayi devidir. Sadece Birle�ik Devletlerde 7 bin ge�ici i��i firmas� var. Hepsi birlikte 2.5 milyon kadar i��iyi herg�n i�e yerle�tirir. 50 y�l kadar �ncesi bakt��m�zda ge�ici i��i sanayi ilk ��kt��nda hasta yada tatilde olan memurlar�n yerine, d��k seviyeli memur temin ediyordu Bug�n CEO" (�irketlerin gelece�ine y�n veren ki�iler)"lere kadar ge�ici eleman sa�layacak, firmalara ihtiya� var (1) Sabanc� Holding CEO"su asl�nda bir orkestro �efidir ,�ef orkestray� nas�l y�netirse �yle �alar. Tabi bu bir benzetme CEO kurulu�u �ekip �eviren, strateji kuran ve bu planlar� ger�ekle�tiren ki�idir. Tabi bunu ekibi ile birlikte yapar der. (2) �rne�in bir ge�ici eleman firmas� ba�lang�c�ndan tam �retime kadar, yeni bir �retime kadar, yeni bir fabrikan�n sorumlulu�unu �stlenen imalat y�neticileri sa�lamaktad�r. Daha farkl� bir
1)DRUCKER P.F. Gelece�in Toplumunda Y�netim, Hayat Yay�nlar�. �stanbul 2003 Sy 103
2)2) �nternet, Milliyet Gazetesi, Business Eki, 20 Temmuz 2004

geli�mede 1990"larda Birle�ik Devletler"deki en h�zl� b�y�yen bir i�letme hizmeti, personel
i�veren organizyonu idi (PEO). Bu firmalar m��terilerinin �al��anlar�yla olan ili�kileri de
y�netirler. 10 y�l �ncesine kadar bilinmeyen bu �irketler 2000 y�l�na kadar 2.5 – 3 milyon ABD"li �al��an�n ""�� vereni"" olmu�lard�r. PEO"lar ge�ici eleman ajanlar� gibi son y�llarda alanlar�n� �ok geni�lettiler. Art�k PEO"lar istihdam y�netimde ve i��ilerle ili�kilerde her i�e bak�yorlar. Ba�lang��ta kendilerini k��k firmalar�n �al��anlar�yla ilgilenerek s�n�rland�rm��lard�. Ama i�e alma e�itme, i�ten ��kartma yerle�tirmek vs. g�revler var. Bu PEO"lar�n y�neticiye, �al��ana ve �irketine kar�� sorumluluklar� vard�r. Drucker, her ge�en g�n ge�ici eleman end�stirisinin, hemde PEO"lar�n h�zla b�y�d��n� s�yl�yor. (3)

2.1. B�rokrasiye Bo�ulmu�
��yerlerinin ge�ici eleman almalar�ndaki sebep i�verenin esnek olmas�n� sa�lamakt�r. Yani i�verenler. Kendi esneklikleri i�in ge�ici elemana ba�vururlar. Ancak bazen i�verenin ge�icic i��i olarak ald�� eleman yada elemanlar i�yerinde uzun s�re �al��abilirler. Bu nedenle esneklik kazanma ilkesi profesyonel i�veren organizasyonlar�n ortaya ��kmas�n� tam olarak a��klamaz. Ge�ici elemanlar�n, bu istikrar� b�y�mesinin ve PEO"lar�n ortaya ��k�s�n�n ard�ndan itici g��le birlikte i�verenler t�z�k ve y�netmelikle k�s�tlanmaktad�r. Bunlar�n getirdi�i maliyet o kadar �oktur ki k��k i�letmeler batma tehlikesiyle kar�� kar�ya kal�rlar. Maliyetlerden sak�nmak i�in i�letmeler devaml� stat�de i��i �al��t�rmak yerine ge�ici i��i �al��t�rmakta yolunu se�ebilirler. B�rokratik maliyeti indirmenin ba�ka bir yoluda i��ilerle ili�kileri d��ar�ya yapt�rmakt�r. Yani �irket elemanlar�yla olan ili�kilerini bir uzmana yapt�rmal�d�r. B�ylece maliyeti azaltabilirler. Bundan hem b�y�k hemde k��k i�letmeler yararlanabilir.
Yani ge�ici eleman �irketlerinin ba�ar�s�n�n ve PEO"lar�n ortaya ��k��n�n alt�nda yatan y�netimi i�e odaklamas�n� sa�layan bir fakt�rd�r.
3) DRUCKER Gelece�in Toplumunda Y�netim, Hayat Yay�nlar�. �stanbul 2003 Sy 105
2.2. Par�alanm�� Organizasyon
Ge�ici hizmetlerin ve PEO"lar�n y�kseli�inde ba�ka sebeplerde vard�r. Bilgi i�inin maliyeti ve bilgi i��ilerinin ola�and�� uzmanla�malar� �o�u b�y�k bilgiye dayal� organizyasyonun bir �ok tipte uzmanla�m�� i��ileri vard�r; t�m bunlar� etkin bir bi�imde y�netmek organizyon a��s�ndan b�y�k ve zorlu i�tir. Ge�ici i��i firmalar� ve PEO"lar bu probleri ��zmede yar

T�RK�YEDE REKREASYONEL DURUM

9/7/2010

T�RK�YEDE REKREASYONEL DURUM
Tarihsel Geli�im:
Toplumlar�n, ya�ama bi�imlerinin �ekillenmesinde kendi k�lt�rel ge�mi�i ile birlikte, etkile�im i�erisinde bulundu�u di�er toplumlar�n da etkisinin b�y�k oldu�u bilinmektedir. T�rkiyede rekreasyonel ya�am� incelerken de toplumun, tarihsel bir geli�im i�erisinde sosyal, siyasal, ekonomik, k�lt�rel ve d��nsel de�i�imlerine ve bu de�i�imlerin, ya�am bi�imlerine olan etkilerini de dikkate almak gerekmektedir. Bu anlamda, T�rk toplumunun ya�am bi�imlerinin olu�umunda Anadolu �ncesi T�rk toplumlar�n�n, Sel�uklular�n, Bizans �mparatorlu�unun, Osmanl� �mparatorlu�unun, �slamiyetin ve Bat�l� toplumlar�n etkileri bulunmaktad�r.
Rekreasyonel ya�am�n olu�umunda ise, daha �ok �slamiyet, devlet ve bat� k�lt�r�n�n b�y�k etkilemesi s�z konusu olmu�tur. (Sezgin, 1987, s. 32).
Anadolu �ncesi T�rk toplumlar�nda, insanlar kad�n erkek ay�r�m� da yapmadan tar�m ve hayvanc�l�kla u�ra��r, sava� haz�rl�klar� yaparlard�. At�c�l�k, silah kullanma sava� taktikleri gibi bir�ok etkinliklerle vakit ge�irirlerdi. �al��ma d��nda ise; sava� haz�rl�klar�, oyuna d�n��r, �zellikle at �zerinde bir�ok oyunlar oynarlard�. Ayr�ca, d��nler ��lenler, t�renler gibi topluca yemeklerin yendi�i, i�kilerin ikram edildi�i e�lenceler yap�l�rd� (Tay�a, 1990; ��can, 1988).
T�rklerin, XI. y�zy�lda m�sl�manl�� kabul etmesiyle ya�am bi�imlerinde b�y�k farkl�l�klar ortaya �akm��t�r. Rekreasyonel ya�amda da bu durum �ok belirgin olarak g�r�l�r.
Sel�uklu d�neminde, Lonca ismi verilen zenaat �rg�tlerinin do�u�u ve Ahilik gelene�i rekreasyon uygulamalar�na yeni bir y�n vermi�tir. Lonca �yesi �al��an erkekler, i� bitiminde beraberce yemekli, raksl� e�lencelere kat�l�rlar, vakit ge�irirlerdi. Bu d�nem, toplumda �al��ma ve �al��ma d�� zaman�n ayr�mla�mas�, bo� zaman kavramlar�n� yerle�mesi bak�m�ndan �nem ta��maktad�r (G�n�ll�, 1977, s. 28). Ahilik Osmanl� d�neminde de yaln�z b�y�k �ehirlerde de�il, k�ylere hatta g��erlere kadar spor ve �enlikler g�t�rm��t�r. G�re�ler buna g�zel bir �rnek te�kil eder. Ahilik te�kilat�, bu t�r etkinliklerle bizzat kendisi ilgilenir, kendi t�z�klerine g�re gen�lerin birer sportmen yeti�mesi i�in de �aba g�sterirdi (�ztelli, 1976, s. 50).
Anadolu Sel�uklu d�neminde �al��ma hayat�, ziraat, zenaat, ticaret ve bilim gibi ayr�mla�m��, �ehirle�me belirginle�meye ba�lam��t�r. Bu �ekilde �al��ma hayat� �rg�tlenmi�tir. Buna ba�l� olarak yaylalara ��kma, i�me ve kapl�calara gitme �eklinde ve di�er pasif-aktif etkinliklerle bo� zamanlar �rg�tlenmeye ba�lam��t�r. (Sezgin, 1987, s. 39).
T�rk toplumunda dinin etkisiyle rekreasyonel ya�am her d�nemde b�y�k �e�itlilik ve zenginlik kazanm��t�r. Cami ziyaretleri, yat�r ziyaretleri, mukabele, mevlit, bayram ziyaretleri ve e�lenceleri, ramazan geceleri e�lence ve �enlikleri, dini sohbetler ve toplant�lar sadece birka� �rne�i olu�turmaktad�r.
Osmanl� �mparatorlu�u d�neminde bo� zaman al��kanl�klar�, daha �ok e�lence a��rl�kl� pasif etkinlikler �eklinde kendisini g�stermektedir. Bunun yan�nda, bir�ok spor t�r�n�n de yayg�n olarak yap�ld�� daha de�i�ik aktif bo� zaman etkinliklerine de rastlan�lmaktad�r. Bu d�nemde, kad�n-erkek bo� zaman u�ra��lar�n�n daha belirgin olarak ayr��t�� da s�ylenebilir. Kad�nlar daha �ok ev i�i bo� zaman etkinlikleri olarak, hikaye ve masal anlatma, misafirlik, oyun, saz �alma, �ark� t�rk� s�yleme, oya, nak��-diki� ve dini etkinlikler gibi faaliyetlere kat�l�rken, erkekler, daha �ok ev d�� etkinliklere ra�bet etmektedirler. Mesire yerlerine gitme hamama, kahvehaneye gitme, meyhanelere gitme �o�unlukla yabanc�lar�n u�ra�t�� spor m�sabakalar�n�n izleme, zaman zaman da bunlara kat�lma, avc�l�k, at�c�l�kla u�ra�ma, ku��uluk yapma (yakalamak veya beslemek) gibi etkinlikler �o�unlukla erkeklerin tercih etti�i baz� t�rleri olu�turmaktad�r (Mantran, 1991; Sezgin, 1987).
Osmanl� d�neminde, bo� zaman faaliyetleri, bu t�r etkinliklerin en yo�un ya�and�� stanbulu �rnek alarak ��yle s�n�fland�r�labilir (Sezgin, 1987, s. 76).
1. A��k alan rekreasyon faaliyetleri
* Geleneksel devlet ��len ve t�renleri; bunlar en yo�un kat�l�m� olan toplumsal rekreasyonel faaliyetlerdir M.
* �zel g�nlerde d�zenlenen mesireler
* Ba�, bah�e, k�r gezileri
* Deniz e�lenceleri (sandal gezileri ve e�lenceleri)
2. Kapal� alan rekreasyon faaliyetleri
Kahveler; T�rk k�lt�r�nde �nemli yeri vard�r. �stanbula ilk defa XVI. y�zy�l�n ortalar�nda Halepli birisi taraf�ndan getirilmi� ve h�zla yay�lm��t�r. Yaln�z, kahve i�mek i�in de�il, bir�ok e�lenceye kat

NASIL B�R SOSYAL�ZM

9/7/2010

Nas�l Bir Sosyalizm

I. Giri�
Geleneksel sosyalistler ve muhafazakar solcular m�zmin muhalif ve
muhalif kesimlere dayanarak bu kitlelerle varl�klar�n� idame ettirirlerdi.
Sovyetler Birli�i"nin da��l�� sonras� bu gruplardan baz�lar� y�zlerini
halka d�nerek, reaksiyoner de�il, aksiyoner plan-program-proje geli�tirerek
ve politika �reterek toplumla birlikte sorunlar� ��zmeye �al��m��lard�r.
Sivil toplum �rg�tlenmesini her alanda g��lendiren bu gruplar
toplumsal aktivite sa�lam��lard�r. Toplumsal d�n��m� de sistemin
i�inde alternatif yaratmada g�rm��lerdir. Anti-Fa�ist ve Devrimci m�cadelede
yer almak ayr� sosyalist m�cadelede yer almak ayr�d�r. Hareket ve
parti birbirini tamamlan unsurlard�r. "Ak�l karanl�kta yol g�stericidir,
bilgi ise yolu ayd�nlatan ��kt�r." Y�r�ko�lu"nun kitaplar� da da�arc��m�z�
dolduran birer bilgi yuma��d�r. �lkemizde temel toplumsal haklar�n
geli�imi ile birlikte, 1965 y�l�nda d�n�lmez bir yolda y�r�y��e ba�lad�m;
bu yol uzunca ve uzun soluklu, engebeli ve �etin, g��l� demir a�larla
�r�l�, ayr�k ve �s�rgan otlar�yla dolu bir patika, i�te bu yol ve g�zergah�:
Sosyalizmdir. Sovyetler Birli�i"nin ��k��; Marksist Sol"un kendisini
sorgulamas� ve sorumluluk duyarak, Sosyalizmi yeniden tan�mlamas�n�
da beraberinde getirmi�tir.
Bir as�r toplum hayat�nda k�sa bir s�re olmas�na kar��n, insan ya�am�nda
uzun bir zamand�r. 1789 Frans�z Devrimi"nden bu yana Avrupa toplumsal
d�n��m sa�lamaya �al��yorlar ki bunu hen�z ba�arm�� de�illerdir.
Sosyalist toplumda �yledir uzun bir s�reci, sosyal m�cadeleyi ve �etin bir
u�ra�� gerektirir. Daha yirmi birinci y�z y�l�n ba��ndayken d�nk� geleneksel
s��l�ktan kurtulup, Sosyalizmi ile s�n�f ve m�cadelesini yeniden
tan�mlayan, �rg�tl�l��n� yeniden yap�land�ran Marksistler, sosyalizmin
bak�� ufkunu geni�leterek dinamik bir �ng�r�yle strateji ve �topyalar�n�
ulusall�ktan evrenselli�e y�nlendirerek "d�nya sosyalizmini" hedeflemi�lerdir.
Evrensel insan haklar� ve hukuki normlar�n t�m d�nya �lkelerinde ge�erli
k�l�nmas� ile d�nya emek�ilerinin uluslararas� tekellere kar�� alternatif
hegemonya/blok olu�turmalar�yla ancak Marks"�n ama�lad�� "gelece�in
toplumu"na do�ru evrilebilinir.
Kapitalist toplumun i�imde filizlenen sosyalizmin oda��nda insan vard�r.
Her �ey, �retim ve da��l�m, de�i�im ve t�ketim insan�n varolmas� i�indir.
�lk ve end�strile�memi� bir toplumda ger�ekle�en Sovyet Sosyalizmi, tek
olman�n yaln�zl�� ve deneyimsizli�i, kapitalist ku�atma sarmal� ve
sava��m� kar��s�nda insanl�k i�in �ok ac�lar ve sosyalizmin kurulu�u i�in
de problemler yaratm��t�r... �zg�rl�kleri ellerinden al�nm��, tek d�ze,
mekanik insan g�ruhundan olu�mu� bir toplum ve onlar� y�neten "�elik
�ekirdek" ile "proleter diktat�rl�� devleti." Demek ki, Sovyetler
Birli�i"nde Marksist sosyalizmin yerine "b�rokratik devlet sosyalizmi,
kolektivizm, revizyonist diktat�rl�k" gibi adlarla adland�r�lan bir meret
ikame edilerek insanlar yetmi� y�l cendereyle y�netilmi�tir. Bug�n
�in"de "B�y�k Han ��venizmi"nin hakim oldu�u "k�yl� kolektivizmi",
K�ba ve Kuzey Kore"de "oligar�ik elitist"lerin piramidal y�netimin oldu�u
bir sistem vard�r. D�nyada, sosyalizm insanca bir d�zen i�in var
olmal�d�r, bizim �abam�z da bu y�nde olmal�d�r...
Pek ey! Bug�n nas�l bir sosyalizmi alg�l�yoruz? D�nya tarihi s�reci ve
Sosyalizm uygulamas�, yani teori ve pratik, bize sosyalizmin tekil olmaNas�l
Bir Sosyalizm - �smail Onarl� Sayfa 2 / 33
d��n� somut bir bi�imde g�stermi�tir. Tek tek �lkede devrim oldu�u
halde, sosyalizmin alt ve �st yap�s� kurulamam��t�r. Ge�i� s�reci zincirinin
�nemli iki halkas� olan, demokratik ve sosyalist devrim ili�kileri iyi
belirlenmelidir. Bu nedenle Devrimi ve Devrimin etkileyici ve belirleyici
��elerini iyi tan�mlamak gerekir. Sosyo-ekonomik a��dan toplumlar�
dizayn eden toplum m�hendisleri �o�ulcu, kat�l�mc� ve �ok seslili�i koruyarak
yeni d�zeni kurmal�d�rlar. Uzla�� ve ho�g�r� toplumumun t�m�n
��kar� i�in olabilir, bir taraf�n faydalanmas� i�in mutabakat olmaz.
II. Marks"�n D��ncesini Etkileyen �� An

SOSYOLOJ� - DE��M KU�A�INDAK�LER

9/7/2010

de�i�im ku�a��ndakiler

SOSYOLOJ� - H�PERAKT�F �OCUKLAR

9/7/2010

hiperaktif �ocuklar

DEPRESYON (RUHSAL ��K�NT�)

9/7/2010

�N�VERS�TELER�M�ZDE TEMEL K�LT�R DERS� GEREKS�N�M�

9/7/2010

�niversitelerimizde TEMEL K�LT�R DERS� Gereksinimi

Derne�imiz , �niversitelerimizdeki t�m ��rencilerin, hangi b�l�mde olurlarsa olsunlar, �lkelerini ve d�nyay� iyi anlam�� gen� birer ayd�n olarak mezun olmalar� gere�ine inanmaktad�r. Ayd�n olmaktan ne anl�yoruz?
*Haz�r d��nce kal�plar�na g�re de�il, �zg�r ve yarat�c� d��nebilmek,
*Belirli bir konuyu de�i�ik a��lardan bakarak sorgulamak ve tart��abilmek,
*Farkl� fikirleri dinlemeyi ��renmek,
*�e�itli g�r�� ve alternatifler aras�nda anlaml� bir kar��la�t�rma yaparak sa�l�kl� bir sonuca ula�abilecek donan�ma sahip olmak, de�er yarg�lar�na varabilmek.
Ayd�n olma vasf�, bir yandan kendi k�lt�r�m�z�, di�er yandan d�nya k�lt�r miras�n� tan�ma �abas�n�n �r�n�d�r. �niversite a��s�ndan bu �abaya katk� yapman�n yolu, gen�lerimize felsefe, sanat, edebiyat ve bilimle tan��ma olana�� sunan ciddi bir Temel K�lt�r dersinden ge�er. Buna (tarihsel perspektif i�inde) "insanl��n k�lt�r miras�" - yani b�y�k eserleri, fikirleri ve ak�mlar� i�eren bir ders diyebiliriz.
Anahtar niteli�indeki bu dersin �n�art� se�kin bir e�itim kadrosu taraf�ndan verilmesidir; disiplinleraras� olmas�ndan �t�r� farkl� alanlarda uzmanl�k sahibi ��retim �yelerinin katk�lar�n� gerektirir. Deneyimsiz ve uzman olmayan kadrolar taraf�ndan verildi�i takdirde amac�na ula�mas�na imkan yoktur. Di�er yandan b�yle bir dersin organizasyonu ve kaliteli olarak verilmesi ancak geni� bir idari destek ve ��retim �yelerinin bu konuda istekli, kararl� olmalar� ile m�mk�nd�r.��retim �yeleri i�in bu dersi vermek nas�l cazip hale getirilebilir? Bu soru �zerinde de d��nmemiz gerekir.
Sonu� olarak, salt meslek dersleriyle "ayd�n" mezunlar veremeyece�imiz ortadad�r. B�l�m dersleri ancak birtak�m beceriler kazand�rabilmekte, e�itimin k�lt�r boyutu eksik kalmaktad�r. T�m ��rencilere sunulan iyi haz�rlanm�� bir Temel K�lt�r Dersi, ard�ndan da ilgilendikleri konularda se�meli ders alma olana�� bu eksi�i giderme a��s�ndan fevkalade �nemlidir. �niversiteye okuma al��kanl�� kazanmadan ve k�lt�r da�arc��ndan yoksun olarak gelen gen�lere, ufuklar�n� geni�letmede yard�mc� olacak Temel K�lt�r Dersinin ivedilikle y�ksek ��retim g�ndemine al�nmas� gerekti�ine inan�yoruz.

�niversitelerimizde Temel K�lt�r Dersi Gereksinimi : �T� �rne�i

Do�. Dr. G�khan �etinsaya

Bug�n�n insan� �niversite e�itimini sadece bir meslek edinmek i�in de�il, ayn� zamanda belli bir sosyal stat� edinmek i�in almaktad�r. Ailesinden ba��ms�z bir sosyal kimli�e kavu�ma s�recinde olan �niversite �a�� gen�li�ine ihtiya�lar� olan (ve T�rkiye ko�ullar�nda lise s�recinde edinilmesi m�mk�n olmayan) sosyal ve k�lt�rel olgunlu�u �niversitelerin vermesi zorunludur. B�ylece �niversiteler sadece mesleki ve teknik becerilerin aktar�ld�� bir kurum olmaktan �ok, ��rencilerin sosyal, siyasi ve k�lt�rel kimliklerini �ekillendiren bir toplumsalla�ma s�recinin son a�amas� olarak g�r�lmelidir. Bu a��dan �niversitelerimizde (her �niversitenin vizyonuna g�re geli�tirilmi�) temel k�lt�r dersi ya da derslerinin mecburi k�l�nmas� ka��n�lmaz g�r�nmektedir.

M�kemmel bir m�hendislik e�itimi nas�l olmal�d�r? S�k� bir teknik temel e�itim gerekli ama art�k g�n�m�zde yeterli de�ildir. Bug�n d�nyada art�k m�hendislik ��rencisinin �u �zelliklere sahip olmas� istenmektedir:

* Yaz�l� ve s�zl� a��k/serbest ileti�im kurabilmesi
* Toplumsal rol�n� anlayabilmesi
* Etik sorumluluklar�n� kavramas�
* �leri teknoloji toplumunda liderli�e haz�rlanabilmesi
* Ba��ms�z d��nebilme yetisi
* �a�da� vatanda�lar olarak toplumsal alanda etkili i�lev g�recek bilgi ve perspektifle donat�lm�� olmak

Bu ihtiyac� g�z �n�ne alan ve �a�da� bir d�nya �niversitesi olmay� hedefleyen �stanbul Teknik �niversitesi, 1996 y�l�ndan itibaren bir yeniden yap�lanma s�reci i�erisinde, m�hendislik e�itiminin %20"sini �nsan ve Toplum Bilimleri derslerine ay�rm�� ve bu derslerin koordinasyonu i�in Fen- Edebiyat Fak�l

MONTESQU�EU

9/7/2010

MONTESQU�EU

FREDER�CK COPLESTON

Frans�z Ayd�nlanma filozoflar�n�n insan�n toplumsal ve politik ya�am�n� anlamaya �al��t�klar� daha �nce belirtilmi�ti. Bu alandaki en �nemli �al��malardan biri Montesquieu"n�n t�ze �zerine incelemeleriydi. Charles de Sécondat (1689-1755), Baron de la Brëde et de Montesquieu, �zg�rl��n bir yanda�� ve despotizmin bir d��man�yd�. 1721"de yay�mlad�� Lettres persanes Fransa"daki politik durum ve kilise ko�ullar� �zerine yergilerden olu�uyordu. 1728"den 1729"a dek kald�� ngiltere"de �lkenin politik dizgesinin belli �zelliklerine kar�� b�y�k hayranl�k geli�tirmi�ti. 1734"te Considérations sur les causes de la grandeur et de la décadence des Romains [Romal�lar�n G�rkem Ve Yozluklar�n�n Nedenleri �zerine �rdelemeler] ba�l�kl� �al��mas�n� yay�mlad�. Son olarak 1748"de yasalar �zerine �al��mas�, De l"esprit des lois [Yasalar�n Tinihi� ku�kusuz] ��kt� ki onyedi y�l s�ren bir eme�in �r�n�yd�.
Yasalar �zerine �al��mas�nda Montesquieu kar��la�t�rmal� bir toplum, t�ze ve h�k�met incelemesine giri�ir. Olgulara ili�kin bilgisi asl�nda b�ylesine geni� bir �l�ekte tasarlanan bir giri�imi yerine getirebilmek i�in yeterince do�ru ve kapsaml� de�ildi; ama giri�imin kendisi kar��la�t�rmal� bir toplumbilimsel g�zlem olarak olduk�a �nemliydi. Ger�ekten, Montesquieu"n�n belli �ncelleri vard�. �zel olarak Aristoteles �ok say�da Yunan anayasas�na ili�kin incelemelerin derlenmesinde �nc� olmu�tu. Ama Montesquieu"n�n tasar�na �a�da� felsefenin ��nda bak�lmal�d�r. Politika ve t�ze alan�nda ba�ka felsefeciler taraf�ndan ba�ka alanlarda uygulanan t�mevar�mc� g�rg�l y�ntemi uygulad�.
Bununla birlikte, Montesquieu"n�n amac� yaln�zca toplumsal, politik ve t�zel fenomenleri betimlemek, b�y�k bir say�da tikel olguyu kaydetmek ve betimlemek de�ildi. Olgular� anlamay�, tarihsel geli�imin ilkelerine y�nelik dizgesel bir inceleme i�in fenomenlerin kar��la�t�rmal� bir g�zleminden yararlanmay� istiyordu. ""Her�eyden �nce insanlar� inceledim, ve �u inanca vard�m ki bu sonsuz yasalar ve t�reler t�rl�l��nde yaln�zca �zen�leri taraf�ndan g�d�lm�yorlard�. �lkeler bi�imlendirdim, ve bu ilkelere kendiliklerinden uyan tikel durumlar g�rd�m—t�m uluslar�n tarihleri yaln�zca (bu ilkelerden do�an) sonu�lard� ve her �zel yasa bir ba�ka yasaya ba�l�yd� ya da daha genel bir ba�ka yasaya ba��ml�yd�.""1 Montesquieu konusuna b�yle yakla��yordu, yaln�zca olgucu bir toplumbilimcinin tininde de�il, ama daha�ok bir tarih felsefecisi olarak.
Belli bir bak�� a��s�ndan Montesquieu"n�n toplum, h�k�met ve t�ze kuram� tarihsel verilerden ��kar�lan genellemelerden, ama �o�u kez a��r�-ive�en genellemelerden olu�ur. De�i�ik politik toplumlardaki de�i�ik olumlu t�ze dizgeleri bir etmenler t�rl�l�� ile ko�ulludurlar: halk�n karakteri, h�k�met bi�imlerinin do�a ve ilkeleri, iklim ve ekonomik ko�ullar vb. taraf�ndan belirlenir. Bu ili�kilerin b�t�nl�� "yasalar�n tinini" olu�turur. Ve bu tinidir ki Montesquieu irdelemeyi �stlenir.
Montesquieu ilk olarak yasalar�n h�k�met ile ili�kilerinden s�z eder ve ""cumhuriyet�i, monar�ik ve despotik""2 olarak �� h�k�met t�r� ay�rdeder. Bir cumhuriyet ya bir demokrasi olabilir—halk k�tlesi en �st erki elinde tuttu�u zaman—, ya da bir aristokrasi olabilir—halk�n salt bir b�l�m� en �st erki elinde tuttu�u zaman. Bir monar�ide prens belli temel yasalarla uyum i�inde y�netir, ve genellikle "ara g��ler" bulunur. Despotik bir Devlette b�yle temel yasalar ve bir yasa "emanet�isi" yoktur. ""Bu y�zdendir ki dinin bu �lkelerde etkisi genellikle �ok fazlad�r, ��nk� bir t�r s�rekli emanet�i i�levindedir, ve e�er bu din a��s�ndan s�ylenemiyorsa, yasalar�n yerine kendilerine sayg� g�sterilen t�reler a��s�ndan s�ylenebilir.""3 Cumhuriyet�i h�k�metin ilkesi yurtta�l�k erdemidir; monar�ik h�k�metinki onur, ve despotizminki ise korkudur. Bu h�k�met bi�imleri ve bunlar�n ilkeleri verildi�inde, belli yasal dizge tipleri y�r�rl�kte olacaklard�r. ""H�k�metin do�as� ve bi�imi aras�nda �u ayr�m vard�r: do�as� onun olu�mas�n� sa�layan �ey iken, ilkes

KURUMSAL K�ML��N TANIMI, TAR�H�ES� VE TEMELLER�

9/7/2010

1.KURUMSAL K�ML��N TANIMI,TAR�H�ES� VR TEMELLER�

1.1. KURUMSAL K�ML��N TANIMI

Ccrporatc identity-Kurumsal Kimlik kavram� �ngilizce k�kenli oldu�u i�in �ngilizce s�zl��e bak�ld��nda �u a��klamalar kar��m�za ��kmaktad�r.

"identity" : Kimlik. h�viyet; �zde�lik ayniyet.

"Corporate" : Anonim �irkete ait:; bir dernek veya bir kurum halinde hukuken birle�tirilmi�, birlik olmu�, toplu [REDMOUSE, 1974}. Buna g�re Kurumsal Kimlik Tasar�m�, kurumla kimlinin �zde�le�mesi olarak tan�mlanabilir. Daha geni� olarak, kurumun tavr� ve ileti�imim ki�ili�e b�r�nd�rerek, kendini �evreye �lan etmesi de denilebilir.

Kurumsal Kimlik Tasar�m�, bir organizasyonun neyi nas�l yapt�� mesaj�m vermek amac�yla, tasar�m ele;nanlann�n en y�ksek etkisinden yararlanma yoludur. Kurumsal Kemlik, kurumun �r�nlerini, hizmetlerini. �evresini. �� ve d�� ileti�im anlam�nda her �eyi kapsar. [UV�NGSTON, 1989, s.49). "Kurumsal kimlik", bir." kurumun (�zel ya da kamuya ait, kar amac� g�den yada g�tmeyen, bir �irket ya da .holding} i�e ve d��a ilgili gruplara kendini an- latan toplam iletimdir Kurumsal kimlikle�tirme", kurumun kendini anlatan kimlik ��elerinin �zel ve g�rsel olarak �ematik sunumudur.

"Kurumsal imaj", kurumsal kimlik sunumlar�n�n ilgili kitle �zerinde b�rakt�� b�t�nsel alg� ve bu alg�n�n izd��m�d�r. Bu alg�n�n izd��m� ilgili kitle �zerinde olumlu oldu�unda, bu da kurumun kazanc� olmaktad�r.

Kurum kimli�inin kurumsal �ne d�n��mesi ��in, kurumsal kimlikle�tirmenin ilgili kitle �zerinde olumlu bir kurumsal �maj yaratmas� gerekmektedir.

B�yle bir kurumsal kimlikle�tirme iyi bir kurumsal kimlik tasar�m�yla ger�ekle�ir

Elemanlar�n en y�ksek etkisinden yararlanarak g�rselle�tiren tasar�md�r, "Kurumsal Kimlik Tasar�m�", "Kurumsal Kimli�i" yoktan var etmez;..Kurumun sahip oldu�u kimlik, "Kurumsal Kimlik Tasar�m

l 959 y�l�nda CBS televizyonu i�in me�hur "g�z" � yaratan W�lliam Golden, Print dergisinde ��yle demi�tir; "Tescilli bir marka tek basma kurumsal imaj olu�turmaz, imaj, kurumun �r�nleri, politika^, hareketleri ve reklamc�l�k g�c� do�rultusunda olu�turdu�u etkilerin toplam�d�r. Bana kal�rsa, e�er kurumsal kimilk varsa tescilli marka bunu hat�rlatmaya yarayabilir"(De NEVE, 1992, s.4).

Kurumsal kimlik tasar�m� renkli �ey ise iler ikisnin grafiksel anlat�m�d�r. Grafiksel
anlat�m olan bir kurumun kimli�i yaraflab ve kaderi tayin edilebilir.

KURUMSAL K�ML�K TASARISININ TAR�H�ES�

Bug�n g��l� bir grafik kimli�in yarat�lmas� ve s�rd�r�lmesinin �nemi b�y�kt�r. Hemen hemen (.yn� �r�n� �reten bir�ok firma pazar yay�l�m�nda birbirleriyle rekabete girerken g�arik kimli�i �nemi! bir belirleyici fakt�r olmaktad�r.

Bu durumda tasar�mc�n�n etkin ve uygun bir kimlik bulmakdaki sorumlulu�u da artmaktad�r. Kurumsal kimlik, kurum stratejisin! bir arada tutan yap��t�r�c�d�r. Firman�n kim oldu�u, kendinin ve ba�kalar�n�n onu nas�l g�rd��n� ortaya koyar.

Tipik giri�imci insan ruhundan hareketle

SOSYOLOJ� - YARATICILIK

9/7/2010

yarat�c�l�k

SOSYALPS�KOLOJ�

9/7/2010

sosyal psikoloji nedir?
en geni� anlam� ile sosyal psikoloji ki�iler aras�ndaki etkile�imlerin bilimidir.psikoloji ile sosyoloji aras�nda kalan bir alanda etkilidir.psikolojik sosyal psikoloji olaylar� bireyden �evreye do�ru incelerken sosyolojiksosyalpsikoloji olaylar� �evreden bireye do�ru inceler.
sosyalpsikolojide belli ba�l� d�rt kuram vard�r.
a..psikoanalitik kuram
b..davran�� kuram
�..rol kuram�
d..alan kuram�
sosyalpsikolojinin kendi ba��na bir bilim olarak ge�irdi�i geli�imi yirminci yy"la kadar olan ve yirminci yy sonras� olarak iki k�s�mda ele al�n�r.
ilk devre m�.520"lerde �sana yap�lmas�n� istemedi�ini sende ba�kas�na yapma" diyen konfu�us"la baslar.sonralar� eflatun ,birey toplum ili�kilerini vurgularken
aristo,bireyin sosyal davran��a olan etkilerini incelemi�tir.ms 1378 s�ralar�nda ibni haldun insan�n yarat�l�� icab� toplumsal bir varl�k oldu�unu belirtmi�tir.
16. ve 17. yy"larda insan�n sosyal davran��na ekonomik uyar�c�lar�n etkisi �n plana ��karken 17. ve 18.yy"larda ingiliz filozoflar� sosyal davran��n hangi g�d�lere dayand��n� bulmaya �al��m��lard�r.sonralar� sosyolojinin kurucusu say�lan a.comte"un �al��malar� ve durkheim"in ara�t�rmalar� gelir.

G�� VE KADIN

9/7/2010

I. G�R��
Bu ara�t�rman�n amac� Do�u ve G.Do�u Anadolu b�lgesinden g�� eden kad�nlar�n g��e kat�l�m s�re�lerini, g�� sonras� edindikleri deneyimlerini ve g��n kad�n �zerindeki etkilerini "toplumsal cinsiyet" kavram� ekseninde ortaya koymakt�r. Bu ba�lamda kad�n�n g�� s�recine ili�kin g�� literat�r�nde yer alan kavramlar tan�mlan�p kad�n ve g�� sorunu Eski�ehir �l�e�inde incelemektedir.
T�rkiye"de i� g�� 50"lerden sonra h�z kazanmas�na ra�men g��n ger�ekle�me s�recinde 70"li y�llar�n ortalar�na kadar daha �ok erkekler yer al�rken 70 sonras� g�� s�recine kad�nlardan dahil olmaya ba�lam��lard�r. �zellikle 90 sonras� kentten-kente ve D. ve G.Do�u Anadolu farkl� sebeplerle bat� illerine do�ru ger�ekle�meye ba�layan g��lerle birlikte g�� eden kad�nlar�n, g�� eden erkeklerle ayn� oran� yakalamas� nedeniyle ara�t�rma 90 sonras� yap�lan g��leri kapsamaktad�r. Zorunlu g��e maruz kalan ve etnik olarak T�rkiye"de farkl� bir kesimi temsil eden D. ve G.Do�u Anadolu b�lgesinden g�� eden kad�nlar�n, g�n�ll� olarak g�� eden kad�nlara nazaran nispeten daha fazla sorunla kar�� kar��ya kalmalar� �rneklem grubunun D. ve G.Do�u Anadolu b�lgesinden se�ilmesinin nedenini olu�turmaktad�r.
T�rkiye"de 50 sonras� de�i�en ekonomik ve siyasal yap�ya ba�l� olarak ger�ekle�en i� g��ler d�nem d�nem h�zla ivme kazanarak g�� edenler �nemli bir bir toplumsal dinamik haline geldi ve ger�ekle�ti�i d�nemin toplumsal ve ekonomik ko�ullar�na g�re hem bir sonu� olarak ve hemde sonu�lar� itibariyle bir neden olarak bir �ok ara�t�rman�n konusu oldu. T�rkiye"de yap�lan bu i� g�� al��malar� g�� olgusunu de�i�en n�fus hareketlili�i, gecekondula�ma, kentle�me gibi de�i�imler do�rultusunda de�erlendirirken g��n aktif �znesi olarak genellikle erkekler esas al�nd� kad�n ve g�� s�recinin arka y�z�nde kald� yada aile �al��malar�yla birlikte ele al�narak "toplumsal cinsiyet" bak�� i� g�� al��malar�nda hep bir eksik y�n olarak b�rak�ld�. Bu nenle ara�t�rmamda kad�n ve g�� ili�kisi irdelenirken "toplamsal cinsiyet" kavram� esas al�narak toplumsal olarak tan�mlayan�n, kad�n-erkek rol da��l�m�, aile i�i i� b�l�m� ve kad�n�n stat�s� yeniden tan�mlanacak, T�rkiye"de i� g�� al��malar�na tarihsel bir perspektif sunulacakt�r.
�al��man�n ��nc� b�l�mde; g�� tan�m� ve �e�itleri �zerinde durularak T�rkiye"de i� g�� al��malar�n�n tarihsel �er�evesi olu�turulacakt�r. Bu k�s�m olu�turulurken T�rkiye"de kad�n�n d�nemsel olarak i� g��e kat�ld�� oran dikkate al�narak de�erlendirilecektir.
D�rd�nc� b�l�mde g�� ve kad�n konusu toplumsal cinsiyet ve toplumsal de�i�me ekseninde ele al�nacakt�r. ��nk� toplumsal cinsiyet kal�plar� ya�am�n her alan�nda oldu�u gibi g�� s�recinde de kad�n a��s�ndan belirleyici olmaktad�r ve kad�n toplumsal de�i�me s�recini de toplum i�erisindeki konumuna g�re ya�amaktad�r. Kad�na �zg� g�� t�rleri, kad�n�n g�� etme nedenleri, g��n kad�na etkileri ve kad�n� g�� sonras�nda ya�ad�� sorunlar bu s�re�le yak�ndan ili�kilidir. Kad�n ve g�� aras�ndaki ili�ki g�� literat�r�ndeki kavramlar�n ��nda incelenecek ve bu konuda yap�lm�� olan �al��malarla birlikte ele al�narak de�erlendirilecektir.
Son olarak, Eski�ehir �l�e�inde G�ltepe ve Y�ld�ztepe mahallelerinde y�r�t�len saha �al��mas�n�n sonu�lar� aktar�larak ara�t�rma desteklenecektir. Ara�t�rmada anket tekni�i kullan�lm�� ve 33 kad�n ile g�r��lm��t�r.

II. METODOLOJ� VE ARA�TIRMADA KULLANILAN Y�NTEMLER
2.1. ARA�TIRANIN AMACI
Bu ara�t�rman�n amac� Do�u ve G. Do�u Anadolu b�lgesinden g�� eden kad�nlar�n g��e at�l�m s�re�lerini, g�� sonras� edindikleri deneyimlerini ve g��n kad�n �zerindeki etkilerini "toplumsal cinsiyet kavram�" ekseninde ortaya koymakt�r. Bu ba�lamda kad�n�n g�� s�recine ili�kin g�� literat�r�nde yer alan kavramlar tan�mlan�p, kad�n ve g�� sorunu Eski�ehir �l�e�inde irdelenecektir.
T�rkiye"de i� g�� 50"lerden sonra h�z kazanmas�na ra�men g��n ger�ekle�me s�recinde 70"li y�llar�n ortalar�na kadar daha �ok erkekler yer al�rken 70 sonras� g�� s�recine kad�nlarda dahil olmaya ba�lam��lard�r. �zellikle 90 sonras� kentten kente do�ru ger�ekle�en g��lerle birlikte g�� eden kad�nlar�n g�� eden erkeklerle ayn� oran� yakalamas� nedeniyle de ara�t�rma 90 sonras� yap�lan g��ler kapsamaktad�r.
Toplumsal cinsiyete ba�l� olarak g�� eden kad�nlar�n g�� eden erkeklerden farkl� olarak g�� s�recinde ya�ad�klar� deneyimler ve sorunlar ara�t�

SOSYAL ETK� VE UMA DAVRANI�I

9/7/2010

Sosyal Etki ve Uyma Davran��

Etraf�m�za dikkatlice bakt��m�zda insanlar�n hem birbirinden �ok farkl�, hem de birbirlerine �ok benzemekte olduklar�n� g�r�r�z. Bir ki�inin b�nyesinde toplanan e�ilimler, tutumlar ve davran��lar o ki�iye has bir g�r�n�me sahiptir ve ba�kalar�nda ayn� �ekilde g�r�lmez. Sosyal psikoloji alan�, ki�isel farkl�l�klardan ziyade benzer davran��lar�n nedenleri �zerinde durmaktad�r ve bunun temelinde sosyal etki kavram� yatmaktad�r. Sosyal etki sonucu meydana gelen uyma davran�� ki�ilerin benzerli�ini ve dolay�s�yla sosyal davran�� d�zenlili�ini yarat�r.
Sosyal Etki Uyma Davran�� Benzerlik
Uyma davran�� ki�i i�in ger�e�i tan�mlamaya yarar ve toplumsal ya�am i�in zorunludur.
�� Sosyal Etki Ara�t�rmas�
Sherifin Grup Normunun Olu�mas� Deneyi
Sherif bug�n klasik olarak kabul edilen bu ara�t�rmas�nda (1936) otokinetik etki diye bilinen bir g�rsel alg� yan�lg�s�ndan faydalanm��t�r. Tamamen karart�lm�� bir odada hareketsiz duran bir ��k noktas�na bir s�re g�z�m�z� kayd�rmadan dikkatlice bakarsak, ��k asl�nda yerinde durdu�u halde onu hareket ediyormu� gibi g�r�r�z. Bu olgudan faydalanarak Sherif bir dizi ara�t�rma yapm��t�r. Ara�t�rmada birbirlerini hi� tan�mayan, birbirleri ile daha �nce herhangi bir grup i�inde bulunmam�� ki�iler kullan�lm��t�r. Bu ki�iler ilk olarak teker teker laboratuara al�nm�� ve kendilerine bir alg� deneyi yap�laca�� s�ylenerek tamamen karart�lm�� odada ufak bir ��k k�sa aralarla g�sterilmi�tir. I��n her g�sterili�inde bu ��n hangi y�nde ve ne kadar hareket etti�i denekten sorulmu�tur. Ara�t�rman�n bu ilk b�l�m�nde, her dene�in �nce birbirini tutmayan say�lar verdi�i fakat zamanla belli bir say�da karar k�ld�� ve ��n hep o kadar hareket etti�ini s�yledi�i bulunmu�tur. I��k hi� hareket etmedi�i halde denek her seferinde �� hareket ediyormu� gibi g�rm��t�r. Ara�t�rman�n ikinci b�l�m�nde bu ki�iler, birka� ki�ilik gruplar halinde laboratuara al�nm�� ve ��n her g�sterili�inde uzunluk yarg�lar�n� y�ksek sesle yapmalar� istenmi�tir. �lk b�l�mde birbirinden farkl� standart geli�tirmi� ki�ilerin biraraya geldiklerinde, bu standartlar�ndan vazge�erek grup halinde tek bir standart olu�turduklar� g�zlemlenmi�tir. B�ylece, ki�isel standartlar, yerlerini tek bir ortak standarta b�rakm�� oluyor. Bundan sonra, denekler ara�t�rman�n ilk b�l�m�nde oldu�u gibi tek tek laba al�narak ayn� i�lem tekrarlanm�� ve bu b�l�mde her denek yaln�z olmas�na ra�men ilk b�l�mde geli�tirdi�i ki�isel standart� kullanmay�p grup standard�na ba�l� kald�� g�r�lm��t�r. Sherifin bu ara�t�rmas�nda belirsiz fiziksel ger�e�in yerini sosyal ger�ek alm��, grubun normu bireylere ger�ek olarak kabul edildi�inden bu norma uyulmu�tur.
Aschin Uyma Deneyi
Aschin deneyi, insan do�ru bildi�ini sand�� eyin tersini iddia eden bir grupla kar��la��rsa ne yapar sorusunu ara�t�rm��t�r. Bu deneyde laboratuarda belli say�da bireyden meydana gelmi� gruplara, s�rayla bir�ok kart g�sterilmi�tir. Her �ift kart�n birinin �zerinde �e�itli uzunlukta 3 �izgi birinde ise tek bir �izgi olup bu tek �izgi di�er karttaki �� izgiden biriyle ayn� uzunluktad�r. Deneklerden tek �izginin uzunluk bak�m�ndan di�er karttaki �izgilerden hangisine benzedi�i sorulmu�tur. Asl�nda deneklerden biri yaln�zca ger�ek denektir, �tekiler ara�t�rmac�n�n asistanlar�d�r ve her defas�nda ne s�yleyeceklerine �nceden karar verilmi�tir. Ve esas dene�e s�z s�ras� en sonda gelmektedir. �lk birka� kart g�sterildi�inde ara�t�rmac�n�n yard�mc�lar� do�ru cevap vererek dene�in g�venini kazan�rlar fakat sonra hep yanl�� cevap vermeye ba�larlar. Denek s�ra kendisine gelene kadar s�ra ile herkesin yanl�� cevap vermesinden rahats�z olmaktad�r, nitekim s�ra kendisine gelince, onun da di�erlerinin s�ylediklerini tekrarlad�� g�r�lm��t�r. Ara�t�rmaya kat�lan her �� denekten birinin bu �ekilde di�erlerinin kararlar�na uydu�u bulunmu�tur. �nsanlar�n %35 gibi az�msanmayacak bir k�sm�n�n, gruba uyarak apa��k g�rd�kleri �eyin tersini s�ylemeleri, ger�ekten �nemli bir bulgudur.

Y�KSEK��RET�MDE TOPLAM KAL�TE Y�NET�M�

9/7/2010

Y�KSEK��RET�MDE TOPLAM KAL�TE Y�NET�M�
Ankara �niversitesi"nin Sosyal Bilimler Alan�ndaki Fak�ltelerinde Toplam Kalite
Y�netiminin Uygulanabilirli�i Ara�t�rmas�

Prof. Dr. Ali BALCI*

�zet

Toplam Kalite Y�netimi (TKY), bug�n end�striden sa�l��a, e�itimden savunmaya hemen her alanda uygulama imkan� bulan bir yakla��m durumundad�r. Pek tabiidir ki y�ksek��retim kurumlar� da bu uygulaman�n d��nda kalamazd�. T�rkiye"de de son y�llarda TKY"nin y�ksek��retime uygulanmas� ara�t�rma ve denemeleri s�rmektedir. Bu ara�t�rmada, Ankara �niversitesi Sosyal Bilimler Enstit�s�ne lisans �st� programlar� ile ba�l� bulunan fak�ltelerin ��retim elemanlar�n�n g�r��lerine dayanarak bu fak�ltelerde TKY uygulamalar�n�n durumu, -bir ba�ka anlat�mla bu fak�ltelerin TKY uygulamas�na haz�r olu� dereceleri- tesbit edilmek istenmi�tir. �al��ma, T�rkiye"de TKY"nin y�ksek��retime uygulanabilirli�ini konu edinen �nc� �al��malardan biridir. Ara�t�rmada Ankara �niversitesi sosyal bilimler fak�lteleri ��retim elemanlar� aras�ndan 109 ki�inin, veri toplama arac�n� eksiksiz doldurduklar� tesbit edilmi�tir. Veri toplama arac� ara�t�rmac� taraf�ndan geli�tirilmi� olup TKY"nin alt� as�l boyutuna kar��l�k gelen alt� ayr� �l�ekten - (1) M��teri beklentileri �l�e�i, (2) M��teri ihtiya�lar� hakk�nda bilgi edinme mekanizmalar� �l�e�i, (3) Formel performans standartlar� �l�e�i, (4) �� m��teri ili�kilerini destekleyen mekanizmalar �l�e�i, ( 5) �� m��teri ili�kileri y�netimini engelleyen fakt�rler �l�e�i ve (6) Fak�ltede i� �evre- k�lt�r �l�e�i olmak �zere- olu�mu�tur. �l�eklerin yap� ge�erli�inin s�nanmas�nda fakt�r analizi, g�venirlik yoklamalar� i�in de Cronbach Alpha g�venirlik katsay�s� ile madde- toplam korelasyonlar� uygulamas�na gidilmi�tir. Bulgular, s�z� edilen kurumlarda TKY"nin baz� y�nlerinin ( nicelikten �ok niteli�e �nem verme, ��retim elemanlar�n�n performans de�erlendirmesinde bir dereceye dek juri raporlar�n�n, yay�nlar�n katk�s�n�n olmas�, ��retim elemanlar�n�n ders i�erik ve materyallerini se�me �zg�rl�kleri, fak�ltelerin vizyon, misyon ve stratejik planlar�n�n olmas� gibi) bir dereceye dek uygulama imkan� bulmas�na kar��n, baz� y�nlerinin ( b�l�mler ve akademisyenler aras� ba�l�l�k, i� m��teri ve i� pazar anlay��, tak�m �al��mas�, i� m��teri ihtiya�lar�n�n sistemli olarak ara�t�r�lmas�, ��renci tepkilerinin al�nmas�, TKY k�lt�r�n�n olu�turulmas� gibi ) bu kurumlarda ya hi� uygulanmad��n� ya da yeterince uygulanmad��n� g�stermi�tir.

Anahtar s�zc�kler: Kalite, kalite kontrol�, kalite g�vencesi,kalite felsefesi,kalite uygulama modelleri, liderlik, �niversiteler, sosyal bilimler alan�ndaki fak�lteler, m��teri ihtiya�lar�, , s�rekli geli�me, kalite ilkeleri

Giri�

Toplam Kalite Y�netimi (TKY), i� ve end�stri d�nyas�nca lanse edilen bir kavram olup standart ve teknikleri olu�turmay� hedefler. B�ylece de �rg�tlerde �r�n kalitesi, son bir denetim yerine, s�rekli etkinliklerle ba�ar�labilir. TKY, �rg�t �al��anlar�n�n t�m�n�n tecr�be, uzmanl�k ve adanm��l��na dayal� olup m��teriye hizmet sunma s�re�lerinin geli�tirilmesini esas al�r ( Lankard 1992).
Kalite, �zerinde anla�ma olmayan kavramlardan biridir. Kalitenin birbirine z�t bir �ok tan�m� yap�lm��t�r. Kalitenin, kalite meselesi ( absolute) olarak iyilik, g�zellik ve do�rulukla benzerli�i vard�r. Bu haliyle kalite, en y�ksek standartlara uygun olarak performansta bulunmak anlam�ndad�r. G�receli bir d��nce ( relative notion) olarak kalite, teknik manada bir kullan�m� ifade etmekte ve "kalite g�vencesi ( quality assurance )" ve TKY"de kullan�lmaktad�r. G�receli olarak kalite, �r�n ya da hizmetin bir �zelli�i olmay�p ancak onlarla ilgili bir �eydir. "Kaliteli bir arabam var" dedi�imde ; kalite bir �zelli�e g�re olan bir �l�meyi g�sterir. Bu haliyle de kalite bir �r�n�n, standarda uygun olup olmad��n�n karar verildi�i bir ara�t�r ( Sallis 1995; Balc� 1998).

Kalitenin g�receli tan�m�n�n iki boyutu bulunmaktad�r: (1) Birinci boyut �l�meyle ilgili olup �l��len �eyin, �nceden kararla�t�r�lm�� zelle�meye (specification) ya da netli�e (blue print) uyup uymamas�n�n kararla�t�r�lmas� anlam�ndad�r. Bu, �z�nde amaca ya da kullan�ma uygunluk demektir. Bu boyut prosed�rc� ya da ara�sal kalite kavram�d�r. �spatlama, onaylama, ve rapor etme, kaliteye ara�sal nitelikte yakla�man�n anahtar belirleyicileridir. Ara�sal kalite, esasen sorumluluk duyma (accuontability) yakla��m�d�r

veribaz.com - Sosyoloji - T�rkiye'nin veri bankas�

GREEN CARD POLICY

KONUT

TOPLUMSAL EKOLOJ� NED�R NE DE��LD�R

SWOT ANAL�Z�

K�TAP MAX WEBER SOSYOLOJ� YAZILARI MESLEK OLARAK S�YASET

SOSYOLOJ� - DAVRANI� B�L�MLER�

POSTMODERN DURUM

SOSYOLOJ�

L�DERL�K ANKET�

SOSYOLOJ� - KARAKTER

K�LT�R KAVRAMI

AVRUPA"DAK� T�RK ����LER�N�N SORUNLARI VE ��Z�M YOLLARI

M�LL�YET��L�K

TAR�HSEL S�RE� ��ER�S�NDE KADIN ��G�C�

PROBLEM TARAMA TEST�

BILIM OLARAK SOSYOLOJI

SOSYOLOJ� - ANLAMLI VE �O�KULU B�R YA�AM ���N SAVA��I - DO�AN C�CELO�LU

BAYKAN SEZER"�N T�RK SOSYOLOJ�S�NDEK� YER�

TOPLUMSAL DE����M KAVRAMI

WHOSE EUROPE WHOSE CULTURE EUROPE IN SEARCH FOR HER IDENTITY

T�RKLE�MEK �SLAMLA�MAK MUASIRLA�MAK

�ALI�MANIN AMACI

�RG�TSEL YA�AMDA TOPLUMSAL C�NS�YET ROLLER�

KAYSER�"DE, GEL�R D�ZEYLER� �OK D���K OLAN GECEKONDU MAHALLELER�NDE YA�AYANLAR �LE GEL�R D�ZEYLER� �OK Y�KSEK OLAN KES�MLER�N TOPLUMSAL NORMLARA BAKI�ININ �NCELENMES�

ETN�K K�ML�K VE ETN�KL�K KAVRAMLARI

CAH�T TANYOL

A�LEN�N TANIMLARI

SOSYOLOJ� - �NSANLARLA �Y� GE��NMEN�N Y�NTEMLER� - D�ANNE DOUBTF�RE

SOSYOLOJ� - YARATICILIK VE M�ZAH

SOSYOLOJ� - A�LE PS�K�YATR�S� VE FONKS�YONELL���

SOSYOLOJ� - DUYGUSAL M�KEMMELL�K - MAYA PH�LL�PS

DEPRESYON

SOSYOLOJ� - �NSAN HAKLARI

SOSYOLOJ� - E�NSTE�N

MARXTA �DEOLOJ�- KAP�TAL�ZM�N DEVR�MC� ELE�T�R�S�N�N B�R OLANA�I

D�N SOSYOLOJ�S� (G�NTER KEHRER)

YOKSULLLUK

B�L���M TOPLUMUNUN GEL���M�

B�REYSEL FARKLILIKLAR

BOZKURT G�VEN� - K�LT�R�N ABCS�

THE UPPER CLASSES

A�LE HAYATINDAK� DE����MLER

TOPLUMCULAR

MODA B�R �LET���M M�D�R? YOKSA BUNUN ARKASINDA YATAN BA�KA �EYLERDE VARMI DIR?

N���N TOPLU YA�IYORUZ?

SOSYAL SEKT�RLERLE �LG�L� GEL��MELER

SOSYOLOJ�N�N ALANI

�ALI�AN KADINLARIN KAR�ILA�TIKLARI SORUNLAR

POSTMODERN�ZM

K�LT�R VE �ZELL�KLER�

��LEVSELC�L�K

SOSYAL B�T�NLE�ME A�ISINDAN S�V�L TOPLUM �RG�TLER�

K�ML�K

SOKAK �OCUKLARI

GIDDENS VE D�N���MC� SOSYOLOJ�

SOSYOLOJ� - V�ZYON NED�R?

B�R POP�LER K�LT�R �RNE�� OLARAK ARABESK VE ORHAN GENCEBAY ARABESK�

EMPERAL�ZM

KAVRAM OLARAK ORYANTAL�ZM

�OCUK RESM�N�N GEL���M A�AMALARI

SOSYOLOJ� - SOSYAL ETK� VE UYMA DAVRANI�I

G�� OLGUSU, KENTLE�ME VE T�RK�YEDE G�� HAREKETLER�

T�RK�YE"DE SINIF AYRICALIKLARI

SOSYOLOJ� - W�LHELM N�ETZSCHE

K�LT�R� �EK�LLEND�REN UNSURLAR

SOSYOLOJ� - SOSYOLOJ� VE KENT SOSYOLOJ�S�

B�R �RG�TSEL DE���ME ARACI OLARAK ETK�L�L�K

�NSANLARIN SOSYAL GER�EKL�K OLU�TURMASINDA TELEV�ZYONUN �NEM�

ATAT�RK�� D���NCE DERNE��N�N KURULU� NEDENLER�, KURULU� VE GEL���M�

SOSYOLOJ� - SOSYAL S�GORTALAR

SOSYOLOJ� - M�SYON

SOSYOLOJ� - DAVRANI�LARDA MOT�VASYON

SOSYOLOJ� - GELECE�� Y�NETMEK - KEN BLANCHARD VE TERRY WAGHORN

�NSAN VE K�LT�R

T�RK�YEDE KENTLE�ME SORUNU

SOKAK �OCUKLARI

�RG�TSEL DE����M VE T�RLER�

AZERBACAN VE SOSYAL YAPI

B�R ��FT Y�REK

AVRUPA"DAK� T�RK ��LER�N�N SORUNLARI VE ��Z�M YOLLARI

SOSYOLOJ� - ANLAMLI VE �O�KULU B�R YA�AM ��N SAVA��I - DO�AN C�CELO�LU

TOPLUMSAL DE��M KAVRAMI

KAYSER�"DE, GEL�R D�ZEYLER� �OK D��K OLAN GECEKONDU MAHALLELER�NDE YA�AYANLAR �LE GEL�R D�ZEYLER� �OK Y�KSEK OLAN KES�MLER�N TOPLUMSAL NORMLARA BAKI�ININ �NCELENMES�

SOSYOLOJ� - A�LE PS�K�YATR�S� VE FONKS�YONELL��

B�L��M TOPLUMUNUN GEL��M�

A�LE HAYATINDAK� DE��MLER

MODA B�R �LET��M M�D�R? YOKSA BUNUN ARKASINDA YATAN BA�KA �EYLERDE VARMI DIR?

N��N TOPLU YA�IYORUZ?

GIDDENS VE D�N��MC� SOSYOLOJ�

�OCUK RESM�N�N GEL��M A�AMALARI

B�R �RG�TSEL DE��ME ARACI OLARAK ETK�L�L�K

ATAT�RK�� D��NCE DERNE��N�N KURULU� NEDENLER�, KURULU� VE GEL��M�

�RG�TSEL DE��M VE T�RLER�

KARL MARX HAYATI VE ��RLER�

T�RK EV�N�N TAR�H� GEL��M� , TANIMA VE YAYILMA ALANLARI

B�LG� �A�INDA K�TLE �LET��M� VE ETK�LER�

S�M�RGEC�L��N TANIMI

YERLE��K YA�AMA GE��N ETK�LER� VE GET�RD�� DE��KLER

SOSYOLOJ� - �LK�C�L��N TEMEL KAVRAMLARI

YEREL K�TLE �LET��M ARA�LARININ KAMUOYU OLU�UMUNA ETK�S� (ISPARTA �RNE��)

K�TLE �LET��M� KAVRAMI VE KAPSAMI

TAR�H� GEL��M S�REC�NDE �NSAN HAKLARI VE OSMANLI MODEL�

B�R YA�AM B��M� OLARAK �SLAM