veribaz.com - �ocuk Sa�l�� / �ocuk Hastal�klar� - T�rkiye'nin veri bankas�

B�R OLGU SUNUMU �LE B�RL�KTE �OCUK VE ERGENLERDE OBSES�F KOMPULS�F BOZUKLU�A B�R BAKI�

9/7/2010

B�R OLGU SUNUMU �LE B�RL�KTE �OCUK VE ERGENLERDE OBSES�F KOMPULS�F BOZUKLU�A B�R BAKI�
�ZET:
�ocuk ve ergenlerde obsesif kompulsif bozukluk nadir ve tedaviye diren�li bir sendrom oldu�u d��n�lmesine ra�men,ara�t�rma bulgular� epidemiyolojik �al��malar, obsesif kompulsif bozuklu�un prevalans�n�n �ocuk ve ergenlerde d��n�lenden daha y�ksek oldu�unu g�stermi�tir.
�ocuk ve ergenlerdeki obsesif kompulsif bozuklukta, eri�kinle kar��la�t�r�ld��nda k�smen farkl� belirtiler g�zlenmektedir. �ocuk ve ergenlerde obsesif kompulsif bozukluk s�kl�kla aile �at��malar�, sosyal �ekilme ve okulda ba�ar�s�zl��a yol a�maktad�r. �ocuklar rit�ellerine aile bireylerini ve arkada�lar�n� ortak edebilmekte, %90 vakada semptomlar zamanla degi�im g�sterebilmektedir. �zellikle ergenlerde obsesif kompulsif bozuklu�u erken ba�lang��l� �izofreniden ay�rmakta g��l�kler olabilmektedir.
Bu makalede bir olgu nedeniyle, �ocuk ve ergenlerdeki obsesif kompulsif bozuklu�un �zellikleri, klinik gidi� ve ay�r�c� tan� g�zden ge�irildi.
Anahtar Kelimeler: Obsesif Kompulsif Bozukluk, �ocuk, Ergen, Ay�r�c� tan�
G�R��:
Obsesyonlar (saplant�); ki�inin kendi zihninin �r�n� olarak tan�mlad�� (d��nce sokulmas�ndan farkl� olarak), yok varsaymaya veya bast�rmaya ya da ba�ka d��nce veya hareketlerle n�tralize etmeye �al��t��, benli�i rahats�z eden (ego-distonik) yineleyeci ve �srarl� her t�rl� d��nce, fikir, d�rt� ve imgelemlerdir. Kompulsiyon (zorlant�); �o�u kez obsedan d��nceleri kovmak i�in yap�lan irade d�� yineleyen hareketlerdir.
Son y�llara kadar obsesif kompulsif bozuklu�un (OKB) �ocuk ve ergenlerde nadir g�r�ld��ne inan�l�rd�. Ancak yeni �al��malar bu bozuklu�un san�ld�� kadar seyrek olmad��n� g�stermektedir (Swedo ve ark. 1992). Yap�lan epidemiyolojik bir �al��mada OKB prevalans� yakla��k % 0.05 bulunmu�tur (Elkins ve ark. 1980). Flament ve arkada�lar�(1989)yapt�klar� epidemiyolojik bir �al��mada be� bin lise ��rencisinde ya�am boyu yayg�nl�� % 2 olarak saptam��lard�r. Yani her 200 gen� ki�iden biri OKBye sahiptir (Flament 1990). Retrospektif �al��malarda yeti�kinlikte OKB tan�s� alanlar�n 1/3-1/2sinde hastal��n ba�lang�c�n�n �ocukluk veya ergenlik d�neminde oldu�u saptanm��t�r (Karno ve ark.1988).
Erken ba�lang��l� grup ve ergende en erken ba�lama ya�� 7, ortalama ba�lama ya�� 10.2 ya�t�r (Swedo ve ark. 1989 ). �al��malarda OKBye erkek �ocuklarda k�zlardan daha s�k g�r�ld�� bulunmu�tur. OKB li erkek �ocuklar� daha b�y�k olas�l�kla prepubertal ba�lang��l� olup ve aile �yelerinden birisi OKB veya tourette sendromlu iken, k�zlarda b�y�k olas�l�kla adolesans ba�lang��l�d�r (Rasmussen 1994).
Bu makelede �o�uk ve ergenlerde OKBun klinik �zellikleri, tan�, ay�r�c� tan� ve tedavisinin g�zden ge�irilmesi ama�lanm��t�r. Yaz�da sunum bir olgu ile birlikte ele al�nm��t�r. A�a��da erken ba�lang��l� �izofreniyle kar��abilen obsesif kompulsif bozukluklu bir olgunun klinik �zellikleri anlat�lacakt�r.
OLGU:
�.B Erkek, 15 ya��nda, lise I de okuyor. Hasta 1996 may�s ay�nda babas� taraf�ndan GATA Ruh sa�l�� ve hastal�klar� klini�ine getirildi. G�r��me ba�lang�c�nda a��r� derecede anksiyetesi ve s�rekli kalk�p oturma �eklinde rit�elleri mevcutdu. Zaman zaman s�k�nt�dan yeter yeter diye ba��r�yordu. Durmadan hareket halindeydi. Yerinde s�rekli kalk�yor ve oturuyordu. Hasta engelleyemedi�i hareket tekrarlar� ve kafas�ndan bir t�rl� atamad�� genellikle cinsel i�erikli k�t� d��ncelerden �ikayet ediyordu. Baz� isimleri son harf benzerli�ine g�re tekrar ediyordu. Dezorganize klinik tabloya ra�men ilk g�r��me sonras� tan�m�z OKB idi. Hastan�n yat��na karar verildi.
Babas� ile yapt��m�z g�r��mede; son 10 g�nd�r karde�ini d�vd��n�, camlar� k�rd��n�, iki kez pantolonunu indirip cinsel organ�n� g�sterdi�i, k�f�r etti�i, fl�rt eden k�zlara sinirlenip Orospu dedi�ini ifade ediyordu.
Yat�r�ld��n�n birinci g�n� kendisiyle g�r��memizde; Akl�ma k�t� i�ler yapan insanlar geliyor, �zellikle cinsel konularda, �rne�in Sheron Stone gibi artistlerin cinsel filmleri akl�ma geliyor, o zama

B�Y�ME VE GEL��ME

9/7/2010

KONU BA�LIKLARI
�ocukluk D�nemleri
Anne Karn�ndaki D�nem
B�y�meyi etkileyen fakt�rler
Yenido�an D�nemi
S�� ocuklu�u, Oyun ve Okul �ncesi
V�cut a��rl��
Boy uzunlu�u
Ba� �evresi
Di� geli�imi
Kemik geli�imi
Okul �ocuklu�u D�nemi
Ergenlik D�nemi
Boy b�y�mesi
Kilo art��
Kemik de�i�iklikleri
Ergenlik d�nemi sorunlar�
B�y�me ve Geli�meyi Etkileyen Fakt�rler
Ya� ve Cinse G�re B�y�me ve Geli�me E�rileri

G�R��
B�y�me, h�cre say�s� ve b�y�kl��n�n art��yla v�cut hacmi ve kitlesinin art��d�r. Geli�me ise h�cre ve dokular�n yap� ve i�eri�inin de�i�imiyle bedensel olgunla�may� ifade eder.
�ocukluk �a��, erkek ve di�i �reme h�crelerinin birle�mesi ile ba�lar ve ergenli�in tamamlanmas�na kadar devam eder. �o�unlukla bu iki kavram bir arada de�erlendirilir. �ocukluk d�nemini di�er d�nemlerden ay�ran en �nemli �zellik, gebeli�in ba�lang�c�ndan ergenli�in tamamlanmas�na kadar devam eden bir b�y�me ve geli�me s�reci olu�udur. B�y�me ve geli�me bu evrede zaman zaman daha h�zl� seyreder. Do�adaki di�er canl�lar�n ya�am s�re�leriyle kar��la�t�r�ld��nda �ocukluk �a�� insanda �ok daha uzundur.
�ocuklar s�rekli b�y�yen ve geli�en organizmalar olmalar� sebebiyle, sa�l�k durumlar�n� bozan her t�rl� etken, b�y�me ve geli�me s�re�lerini yava�latabilir, hatta durdurabilir. 0 - 1 ya� ya da s�t �ocuklu�u d�nemi olarak ifade edilen devrede, b�y�me h�z�n�n belirgin olarak y�ksek olu�u nedeniyle, maruz kal�nan etkenler b�y�me ve geli�me s�recinde daha a��r ve kal�c� de�i�iklikler yarat�r.
Normal b�y�menin tarifi olduk�a g��t�r. Ancak kabaca, hastal�k belirtisi g�stermeyen, ya��na uygun bedensel b�y�me ve olgunla�ma, ruh ve zeka geli�imi sergileyen bir �ocukta b�y�me ve geli�menin normal oldu�unu s�yleyebiliriz. Ya�a uygunluk, toplumda daha �nce sa�l�kl� �ocuklarda yap�lm�� geni� �apl� ara�t�rmalarla ortaya konmu� olan normal b�y�me e�rilerine g�re de�erlendirilir. B�y�me ve geli�me durumunun ya�a g�re normal, geri ya da ileri oldu�unun belirlenmesi, �ocuklarda klinik muayenenin en �nemli b�l�m�n� olu�turur.

�OCUKLUK D�NEMLER�
�ocuklar b�y�me s�reci i�inde de�i�ik d�nemlerden ge�erler. Her birinde farkl� sorunlar�n g�r�lebildi�i bu d�nemler, do�um �ncesi ve do�um sonras� olmak �zere �nce iki gruba ayr�l�r, daha sonra kendi i�inde alt gruplar halinde tasnif edilir (Tablo 1).
Tablo I
-------------------------------------------------------------------------------------------------
I... Do�um �ncesi ( Anne karn�nda ge�irilen ) D�nem
A) Embriyonal D�nem ( 0 - 10 hafta )
B) Fetal D�nem ( 10 haftal�ktan do�uma kadar )
II.. Do�um Sonras� D�nem
A) Yenido�an D�nemi ( 0 - 4 hafta )
B) S�t �ocuklu�u D�nemi ( 1 ay - 12 ay )
C) Oyun �ocuklu�u D�nemi ( 1 - 3 ya� )
D) Okul �ncesi D�nemi ( 4 - 5 ya� )
E) Okul �ocuklu�u D�nemi ( k�zlarda 6-10 ya�, erkeklerde 6-12 ya� )
F) Ergenlik D�nemi ( k�zlarda 10-18 ya�, erkelerde 12-20 ya� )
-------------------------------------------------------------------------------------------------
Sevgili anne ve babalar, Tablo 1de g�rd��n�z, gebeli�in ba�lang�c�ndan ergenli�in sonuna kadar olan evrelere, ilgili b�l�mlerde ayr�nt�l� olarak de�inilecektir. Kendine �zg� karakteristikleri nedeniyle her d�nemde fizyolojik ve patolojik bulgular�n s�n�rlar� birbirinden farkl� oldu�undan, d�nemlerin her biri kendi �zellikleri �er�evesinde de�erlendirilecektir.
sayfa ba��

�ntrauterin D�nem
G�n�m�zde ya�am�n d�llenmeyle ba�lad�� kabul edilmektedir. �ntrauterin d�nem dedi�imiz gebelik s�resi, bebe�in do�umdan sonraki ya�am standard�n� belirleyen en �nemli evredir.
B�y�me ve geli�me, en h�zl� seyrini anne karn�ndaki d�nemde g�sterir. �zellikle gebeli�in ikinci yar�s�nda boy ve tart� art�� daha da belirgindir. 10. haftada b�t�n organ taslaklar� tamamlanm��t�r. Grafik 1de, gebelik haftas�na g�re bebeklerin b�y�me e�rilerinde g�r�ld�� gibi anne karn�ndaki 12 haftal�k bir bebe�in a��rl�� 18 gram, boyu 6,5 cm kadard�r. 16. haftada a��rl�k 135 gram, boy 16 cm olur. Bundan sonra s�ras�yla haftalara g�re tart� / boy de�erleri: 20

RECURRENT EARLY PREGNANCY LOSS

9/7/2010

RECURRENT EARLY PREGNANCY LOSS

*3 or more consecutive pregnancies ending spontaneously before fetal viability.
*2 or more because recurrent risks & subsequent outcomes are similar for women having 2 or 3 prior losses (Hill,1994)
Recurrent early pregnancy loss: 15 w (ACOG,2001)
or 20 W (Speroff,1999)
Primary: No previous full term pregnancy.
Secondary: previous full term pregnancy. The prognosis of secondary RPL is better than the primary (Roman et al,1980).

12&18 AY GEL��M �ZELL�KLER�

9/7/2010

12-18 AY GEL��M �ZELL�KLER�
Bu d�nemde �nemli geli�meler g�zlenir. �ocu�un v�cudunu kullanma becerisi artt�� gibi, anlama, kavrama ve ileti�im becerilerinde de b�y�k ilerlemeler g�r�l�r. 1 ya� civar�nda ilk ba��ms�z ad�mlar, ilk anlaml� s�zc�kler, ilk yarat�c� oyunlar ve ki�ili�ine ait �nemli ipu�lar� sergilenir. Konu�maya ad�m atmakla birlikte, hala s�yleyebildi�inden daha fazlas�n� anlar. Nesnelerin yerini bilir ve g�sterebilir, bedenin b�l�mlerinin adlar�n� bilir ve geli�en el becerisiyle kendi i�lerinden bir b�l�m�n� g�rmeye ba�lar.
K��k objeleri i�aret ve ba� parma��yla alabilir, inceleyebilir, birbirinin �st�ne ya da i�ine koyabilir. �stedi�i veya tan�d�� bir objeyi ger�ek ya�amda ya da kitapta size g�sterebilir. Basit sorular� anlamaya ba�lar.
Bu d�nemde bebek, y�r�yebilir ve ula�abilece�i nesneleri ke�fetmeye �ok b�y�k bir merak� vard�r. T�m duyulara y�nelik ��renme ve ke�fetme deneyimleri ya�ayabilmesi i�in, anne babas�n�n sa�layaca�� zengin ve g�venli ortamlara gereksim duyar. Bu d�nemde oyunca��n �nemi b�y�kt�r. Hem el becerisi geli�tirebilece�i, par�alardan olu�mu� (logo gibi) oyuncaklar, hem de fiziksel yeteneklerini ve g�ven duygusunu geli�tirecek b�y�k oyuncaklar (itip �ekebilece�i, �zerine binebilece�i, s�r�kleyebilece�i; panda, kocaman yumu�ak bir k�pek gibi) kendisine sunulmal�d�r. Bu d�nemde kendisini ayr� bir birey olarak alg�lamaya ba�layan bebek, g�nl�k ya�amda yak�nlar�n�n davran��lar�n� izleyip onlar� taklit ederek, sosyal davran�� kal�plar�n� ��renir. Bunlar, ev d�� etkinliklerle (otob�se, trene binme, arkada� ziyaretleri gibi) zenginle�tirilerek sunulursa farkl� deneyimlerle yeni ��renme f�rsatlar� yarat�lm�� olur.
Bu d�nemin en �nemli �zelli�i; bebe�in t�m ya�am� boyunca kuraca�� ili�kilerdeki g�ven ya da g�vensizlik boyutunun temelinin at�lmas�d�r. Bu d�nemde bebe�in psiko-sosyal alanda ger�ekle�tirmeye �al��t�� temel g�revi, g�venmeyi ��renmektir. Anne ile kurulan ili�kideki g�ven duygusu, gelecekte kurulacak ki�ileraras� ili�kilerin temelini olu�turur. Bu d�nemde anne, d�nyan�n tamam�d�r ve bebe�in gereksinimlerine zaman�nda y�nelebilmesi, s�k�nt�lar�n� giderebilmesi, s�zs�z dilini anlayabilmesi, anne ile bebek aras�ndaki anlay�� ve g�venin temelini olu�turur. Ericson, ilk 1 y�lda �ocu�un, temel ba��ml�l�k gereksinimleri kar��land�� ko�ulda, ki�ilik geli�iminin ikinci evresine haz�r hissedece�ini vurgular.
BEDEN DURU�U VE MOTOR BECER�LER�

Uzun s�re oturabilir, oturu�u olduk�a geli�mi�tir. Yatar konumdan oturur konuma ge�ebilir. Emeklemeye ya da poposu �zerinde kendini ileri hareket ettirmeye ba�lar. Bir deste�e tutunarak aya�a kalkabilir ve yeniden geri oturabilir. Bir mobilyan�n �evresinde (�rne�in koltuk) tutunarak s�ralayabilir. Ellerinden tutuldu�unda ileri ya da yana do�ru y�r�yebilir. Bir s�re desteksiz ayakta durabilir, ya da desteksiz y�r�yebilir. Emekleyerek merdiven ��kabilir.
* Bebe�inizin oynarken �oraplar�n� aya��ndan ��karmas�na �fkeli tepki vermeyin.
* Bebe�iniz otururken sevdi�i bir

F�Z�KSEL VE MOTOR GEL��M�

9/7/2010

F�Z�KSEL VE MOTOR GEL��M
0-3 Ya� aras� fiziksel ve motor geli�im
Do�um �ncesi: Di�i ve erkek h�crenin birle�mesiyle yani d�llenmeyle birlikte zigot olu�ur. D�llenmeden itibaren ge�en 15 g�nl�k s�reye d�l�t denir.
�kinci haftan�n sonundan 8. haftan�n sonuna kadar d�neme embriyon denir.
9. haftadan do�uma kadar olan d�nem fetus d�nemidir. Yeni Do�mu� Bebek
Yakla��k olarak 280 g�n anne karn�nda b�y�y�p geli�en bebek m�kemmel bir donan�mla do�ar. Ba�: Yeni do�an bir bebe�in ba�� di�er organlar�na oranla daha b�y�kt�r.
Boy ve a��rl�k: Yeni do�an bir bebe�in boyu ortalama 48-53 cm kilosu ise 3-3,5 kg aras�ndad�r. Kemik ve di�ler: Yeni do�mu� bir bebekte kemikler k�k�rdak halindedir. Di� tabakalar�: Embriyon d�neminde olu�maya ba�lam��t�r. Sindirim ve Solunum Sitemi: Bebe�in sindirim sistemi ancak anne s�t� veya ona benzer g�dalar� sindirebilecek niteliktedir. Beyin ve sinir sistemi: Do�u�ta beynin a��rl�� 300-350 gr aras�nda de�i�mektedir. 3-6 Ya� Aras� Fiziksel Ve Motor Geli�imi Boy ve a��rl�k: Do�umdan sonraki ilk y�llarda bebek �ok h�zl� bir b�y�me i�indedir.
Boy b�y�mesi ve a��rl�k artmas� k�zlarda erkeklerden daha �nce ba�lamakta ve daha �nce bitmektedir. Kemik geli�imi: K�z �ocuklar kemik geli�imi bak�m�ndan erkek �ocuklardan bir y�l ilerdedir.
Di�ler: Genellikle 3 ya��na kadar b�t�n s�t di�ler ��km��t�r. 6-12 Ya� Aras� Fiziksel Geli�im
Fiziksel geli�im yava� seyreder. Boy: Y�ll�k boy art�� ortalama 5,5 cm"dir.10 ya��ndaki bir �ocuk 140cm"dir.
A��rl�k: A��rl�k art�� yava�t�r. 7 ya��nda bir �ocuk ortalama 24 kg"d�r.
Kas ve kemik geli�imi: Kemik ve iskelet sistemi kas geli�iminden ileri d�zeydedir. 7 ya��nda parmak kemikleri ve kaslar� hassas i�leri yapabilecek olgunlukta de�ildir. 12 ya��nda ince motor kaslar geli�ir. �ocuk enstr�man �alabilir.
Solakl�k: Alt� ya� civar�nda �ocu�un hangi eli kullanaca�� belirginle�ir. Solak �ocuklara bask� yap�lmamal�d�r. Bu �ocuklar�n �nemli bir k�sm� k��k uyar�lar sonunda el de�i�tirebilirler. 12-18 Ya� Aras� Fizik

ATE�L� �OCUKLARA YAKLA�IM

9/7/2010

V�cut �s�s�nda. "merkezi �s� ayar�" n�n y�kse�e ayarlanmas� ile birlikte olan art��a denir.
Hipertermi nedir ?
V�cut �s�s� artm��t�r fakat "merkezi �s� ayar�" n�n d�zeyi de�i�memi�tir.

UNICEF KU� GR�B� HABER�

9/7/2010

UNICEF KU� GR�B� HABER�
Selami ku� gribini atlatt�, ama tehlike hen�z ge�medi

Selami Ba�, ku� gribinden kurtulan �ocuk.
Foto�raf O�uz Sa�d��
© UNICEF T�rkiye 2006
�anl�urfa/Ankara, 2 �ubat 2006 -- Selami Ba�, Yakubiye mahallesindeki evinin salonunda, salondaki tek mobilya denebilecek minderin �zerinde ba�da� kurmu� oturuyor. Yakubiye, T�rkiye"nin g�neydo�usundaki tarihi �anl�urfa kentinin yoksul bir mahallesi. Di�er �ocuklar mahallenin dik ve ta�l�k yollar�nda ko�u�turup dururken, 4 ya��ndaki Selami �zerindeki k�rm�z� kaza�� ve kot ceketi, s�rekli parmaklar�yla oynuyor. Selami"nin �zel bir konumu var: Ku� gribi �lkeyi sarm��ken, �anl�urfa ilinde ku� gribi vir�s� g�r�len tek ki�i o. Ve ya�ad�� i�in �ok �ansl�.
Selami ve babas� kentin 80 km kadar do�usundaki bir k�yde b�y�kbabas�n�n yan�nda kal�rken, 2006 6 Ocak g�n� hafif bir �ks�r��e yakaland� ve ate�i y�kseldi. Bo�az�n�n ve karn�n�n a�r�d��n� s�yledi. �n�aat i��isi olan babas� Mehmet Ba�, o�lunu hemen kentteki �ocuk hastanesine g�t�rmeye karar verdi.
Hastaneye geldiklerinde gece saat 9 idi. Hastane personeli, son iki hafta i�inde T�rkiye"nin d�rt bir yan�nda tavuklarda grip vakalar�n�n bildirilmi� oldu�unun fark�ndayd�. Bildikleri bir ba�ka �ey ise ba�ta �ocuklar olmak �zere insanlarda g�r�len rapor edilmi� vaka say�s�n�n da artmakta oldu�uydu. Son iki g�n i�inde �lkenin kuzeydo�usundaki da�l�k b�lgede bulunan Do�ubeyaz�t"ta �� ocuk �lm��t�.

Sevinilecek bir durum.
Foto�raf O�uz Sa�d��
© UNICEF T�rkiye 2006
Kurban bayram� olmas�na kar��n doktorlar giderek artan ku�kulu vakalar� incelemek �zere 24 saat g�rev yapmaktayd�lar. Selami"nin b�y�kbabas�n�n tavuklar�yla oynam�� oldu�unu ortaya ��karmalar� �ok s�rmedi. Selami"ye Tamiflu verdiler ve kan �rne�ini al�p ba�kent Ankara"daki laboratuara test i�in g�nderdiler. �ki g�n sonra test sonucunun pozitif ��kt�� renildi.
Aradan iki hafta ge�tikten sonra Selami tam iyile�mi� olarak hastaneden taburcu edildi. �nsanlarda solunum sistemine sald�r

YA�AM G�� OLAB�L�R*

9/7/2010

YA�AM G�� OLAB�L�R*

…13-19 ya� aras�ndas�n�z. Ba�kald�r�lar�n ve macera aray��lar�n�n d�nemi olan bu ya�lar ayn� zamanda pek �ok �z�nt� ve problemle de doludur: Kazanma, be�enilme, okulda ba�ar�l� olma, ailenizle iyi ge�inme, zorlanmalarla ba� etme ve ya�am�n�z hakk�nda �nemli kararlar alma i�in yo�un bask�lar vard�r. Bu streslerin �o�undan ka��n�labilir ama bunlar i�in endi�elenmek de �ok do�ald�r. Ancak dikkatli olunmas� gereken, sizin a��r� �z�nt�, umutsuzluk ve de�ersizlik hissedip hissetmedi�inizdir. Siz b�yle hissetmiyor olabilirsiniz de arkada��n�z bu �ekilde hissediyor olabilir. Bunlar ve di�er uyar� belirtileri bir ruh sa�l�� problemine i�aret edebilir. Bu bro��r size, ruh sa�l�� ile ilgili olarak, ne zaman ger�ek bir problem oldu�unun nas�l bilinece�i ve bu problemle ilgili olarak neler yap�labilece�i ve nereden yard�m al�naca�� hakk�nda bilgiler vermektedir.
Soru: Ben iyiyim. Arkada�lar�m da iyiler. �yleyse bunlar� neden bilmem gerekiyor?
Cevap: Ruh sa�l�� sorunlar� her insan�n ba��na gelebilir. Ya�, �rk, din ya da aile tipi, meslek, e�itim ya da gelir d�zeyinin bir etkisi yoktur. �imdi ��rendikleriniz, daha sonra sizin ya da bir tan�d��n�z�n i�ine yarayabilir. Ruh sa�l�� sorunlar� ger�ek sorunlard�r; ruh sa�l�� sorunlar� olan ki�ilere yard�m edilebilir ve yard�m edilmesi gerekir. ��te bu bilgileri payla�arak insanlar�n korkular�n� ve bilgisizliklerini azaltmaya yard�mc� olabilirsiniz.
Soru: Ruh sa�l�� nedir?
Cevap: Ruh sa�l��, ya�am olaylar� kar��s�nda nas�l hissetti�iniz, d��nd��n�z ve davrand��n�zd�r. Ruh sa�l��, kendinize, ya�am�n�za ve �evrenizdeki insanlara nas�l bakt��n�zd�r; tercihlerinizi nas�l de�erlendirdi�iniz ve se�imlerinizi nas�l yapt��n�zd�r. Ruh sa�l��, stresle ba�a ��kma, di�er insanlarla ili�ki kurma ve karar vermeyi de i�erir. Sa�l��n�z�n fiziksel y�nleri gibi ruh sa�l��n�z da siz ya�land�k�a de�i�ir.
Ruh sa�l��, genel olarak, iyilik halinden iyi olmamaya ve hatta k�t� olmaya kadar de�i�ebilir. Bir ki�inin ruh sa�l�� da bu �ekilde de�i�iklik g�sterebilir; bazen ki�i daha sa�l�kl� olabilir bazen de problemleriyle ba�etmede yard�ma ihtiya� duyabilir. Her insan ya�am�n�n herhangi bir d�neminde ruh sa�l�� ile ilgili bir sorun ya�ayabilir.
Soru: Ruh sa�l�� sorunlar� nelerdir?
Cevap: Ruh sa�l�� sorunlar� ger�ek sorunlard�r. Bunlar, d��ncelerinizi, bedeninizi, duygular�n�z� ve davran��lar�n�z� etkiler. Uzmanlar taraf�ndan bu sorunlara verilen adlar�n baz�lar� �unlard�r:
*depresyon
*manik-depresif bozukluk
*dikkat eksikli�i- hiperaktivite bozuklu�u (ADHD)
*kayg� bozukluklar�
*yeme bozukluklar�
*�izofreni
*uyum bozukluklar�

Bu bozukluklar sadece ge�ici d�nemsel sorunlar de�illerdir; bunlar ger�ekten ki�inin ya�am�na zarar verebilirler. Ruh sa�l�� sorunlar� ciddi olabilir ve okul ba�ar�s�zl��na, arkada� kayb�na ya da aile sorunlar�na yol a�abilir.
Soru: Bu sorunlar�n nedenleri nelerdir?
Cevap: �ocuklarda ruh sa�l�� sorunlar� biyolojik yap�lar�ndan, �evreden ya da her ikisinden kaynaklanabilir. Gen� insanlar �iddete, kendileri i�in �nemli birinin kayb�na, istismara ya da ihmale maruz kal�rlarsa b�y�k bir ihtimalle ruh sa�l�klar� tehlike alt�ndad�r. Ba�ka risk fakt�rleri de �rk, din, cinsel y�nelim ya da ailenin geliri nedeniyle s�rekli itilme duygusu ile ilgilidir.
Okullar, aileler ve toplumlar, �ocuklar� bu a��r� stresli �evresel fakt�rlerden koruyarak baz� ruh sa�l�� sorunlar�n� �nleyebilirler. Sorunlar ortaya ��kt��nda vakit ge�irmeden yard�m al�n�rsa, onlar�n daha da k�t�le�meleri �nlenebilir.
Ruh sa�l�� sorunlar� sizin hatan�z de�ildir. Bu, sizin zay�f ya da ba�ar�s�z oldu�unuz anlam�na gelmez. Bu t�r sorunlar�n�z�n olmas� sizin �abalamad��n�z anlam�na da gelmez. Nedeni ne olursa olsun �nemli olan yard�m almakt�r.
Soru: Bir ruh sa�l�� sorununun uyar� niteli�indeki baz� belirtileri nelerdir?
Cevap: Muhtemel bir soruna i�aret eden pek �ok farkl� belirti vard�r. Bunlar�n baz�lar� a�a��da listelenmi�tir. Bu belirtilerin sizde ya da arkada�lar�n�zda olup olmad��na dikkat edin.
Duygular rahats�zl�k veriyor mu? �rne�in,
*makul bir neden olmadan a��r� �z�nt� ve umutsuzluk duyma, bu duygulardan kurtulamama
*�o�u zaman �fkeli olma, fazla a�lama, ya da olaylara gereksiz tepkide bulunma
*de�ersizlik ve su�luluk duyma
*di�er �ocuklardan daha fazla kayg�l� ve endi�eli olma
*�nemli birinin �l�m� ya da kayb� sonras� ya�anan olumsuzlu�u atlatama

�OCU�UN NORMAL GEL��M� VE GEL��M�N A�AMALARI

9/7/2010

�OCU�UN NORMAL GEL��M� VE GEL��M�N A�AMALARI
Ana-baba, �ocuklar�n� e�itirken �ncelikle geli�im evrelerini bilmeli ve �ocuklar�n�n i�inde bulundu�u geli�im d�nemini tan�mal�d�r. Ba�ka bir deyi�le,�ocuklar�n� tan�yarak i�e ba�lamal�d�r.
Ana-baba,�ocuklar�n�n kendi modelleri olmad�� gibi,karde�lerinden ve arkada�lar�ndan farkl�,ba��ms�z,kendine �zg� zeka ve ki�ilik �zellikleri olan bir birey oldu�u ger�e�inden hareket etmelidirler.
Anne ve baban�n �ocuklar�na , "uygun olan davran��" ya da neyin do�ru neyin yanl�� oldu�unu ��retebilmeleri i�in,gerek kendi aralar�nda gerekse �ocuklar�na y�nelttikleri davran��lar�nda dengeli,tutarl� ve kararl� olmalar� gerekir.
Anne-baban�n g�venli bir �ocu�a sahip olabilmeleri i�in,�nce kendilerine,sonra birbirlerine,ard�ndan da �ocuklar�na g�venmeleri gerekir.
Anne-baba �ocu�undan ya�� ve yeteneklerine uygun isteklerde bulunmal�,�ocu�u hayal k�r�kl��na u�ratacak,ya��n�n �st�nde beklentiler i�ine girmemelidirler. �ocu�un ilgi ve yetene�i onun y�nlendirilmesinde esas al�nmal�,ana-baban�n tutkular� dikkate al�nmal�d�r.
1-MOTOR GEL��M VE �ZELL�KLER�
�ki �� ya� aras�
D��meden ko�abilir , baz� �izgileri taklit eder , merdivenden rahatl�kla kendi ba��na inip ��kabilir , oyuncaklar� ile oynarken el becerilerini rahatl�kla kullanabilir ,d��mesini a�abilir,�� tekerlekli bisikleti s�rebilir ,tek ayak �st�nde k�sa bir s�re durabilir , bir bardak suyu ta��yabilir ,y�r�rken engelleri ad�m atarak rahatl�kla ge�er , rahatl�kla ��melip kalkabilir , geri geri y�r�yebilir ,
�� d�rt ya� aras�
Tek aya�� zerinde uzun s�re durabilir , ayakkab�s�n� giyer , kendini doyurabilir , d�z �izgi �izebilir , tek ba��na dola�maya �al��r , �ift ayakla 40 cm s��rayabilir , �ne takla atabilir , yard�ms�z kayd�raktan kayabilir , ��melip kalkma hareketini rahatl�kla yapabilir , oyuncaklar� ile oynarken el becerilerini rahatl�kla kullanabilir , 40-50 cm den a�a�� atlayabilir , tek ayakla s��rayabilir , dans etme m�zik ile beraber tempo tutma , z�playan topu eli ile tutma , ka��ttaki �ekilleri boyar , 3-4 renk e�le�tirebilir , ayn� kartlar� e�le�tirebilir , baz� harfleri e�le�tirebilir , art� eksi yapabilir ,
D�rt alt� ya� aras�
Makasla ka��tlar� kesebilir , bakarak 1 den 8-9 a kadar say� yazabilir , ��retilirse ad�n� yazabilir ,sek sek oynayabilir , ��gen ve kare yi kopyalar , kendi giyinir kendi soyunur , ayakkab�s�n� ba�lar , y�z�n� y�kar , di�ini f�r�alar , alt� ya��nda iki tekerlekli bisiklete binebilir , el becerileri g�zle g�r�l�r bir �ekilde geli�ir,
D�L GEL��M� VE �ZELL�KLER�
�ki �� ya� aras�
Tan�d�� yeti�kinler ile rahatl�kla sohbet eder , reddetme ifadesi kullanabilir , c�mle yap�s� eri�kin c�mle yap�s�na benzemeye ba�lar , v�cudunun par�alar�n� raharl�kla yapar , b�t�n komutlar� yerine getirebilir , kelime hazinesi h�zla artar,
�� d�rt ya� aras�
Konu�ma ve c�mle kurmas� eri�kine iyice benzemeye ba�lar , kendine ait ya� , soyad gibi �zellikleri bilir , ezberledi�i �ark� s�zleri vb. rahatl�kla s�yler , eri�kinler ile rahat sohbet edebilir,
D�rt alt� ya� aras�
Grup halinde olan konu�malara kat�l�r , hikaye ve masal anlat�r , say� sayar , kelime hazinesi iyice artm��t�r , s�fatlar� rahat kullanmaya ba�lar , c�mle yap�s� ve �ekli eri�kinle hemen hemen benzer , isteklerini ayr�nt�lar� ile anlatabilir,
SOSYAL VE K��L�K GEL��M� �ZELL�KLER�
�ki �� ya� aras�
Evcilik oynar , ev i�lerine yard�m eder , �atal kullan�r , giyimini kendi ba��na yapabilir , tuvaletini haber verir , baz� arkada�lar�na daha fazla ilgi g�sterir ,
�� d�rt ya� aras�
Di�er �ocuklar ile etkile�im ve ileti�imi iyice artm��t�r , yeti�kinlerin s�ylediklerinin b�y�k �o�unlu�unu anlar , oyunlar�ndaki kurallara uymaya �al��r , k�yafetlerinin tamam�n� ��karabilir , gece tuvalet kontrol�n� sa�layabilir , el y�z y�kama di� f�r�alama i�lemini yapar

D�rt alt� ya� aras�
Sosyal hayata adapte olmaya �al��r , arkada�lar� ile uyumu artar , TV da baz� programlar� takip eder , kendine has �zellikler belirir , etrafla et

�OCUK RUHU

9/7/2010

�OCUK RUHU

�BRAH�M ALAADD�N
SAYFA SAYISI :..................................................480
YAYIN EV�:.............Maarif Vekaleti Bas�mevi
BASIM YILI:................................................1929
�ZET� HAZIRLAYAN:..................................�mit AYDIN
Ruhiyat malumat�na sahip olmaks�z�n terbiye ve talime te�ebb�s, nebatat�n b�nyelerini bilmeksizin ziraat yapmaya benzer.
�.A.
1.FASIL
1-RUH�YATIN TAR�F VE TELAKK�S�
Her mevzu gibi ruhta iki �ekilde tetkik olunabilir :Ya b�nyesi , cevheri ve asl�; ya da vazifeleri tezah�rleri ve hadiseleri itibariyle. Ruhiyat�n as�l me�gul oldu�u saha ; ruhi vazifeleri , tezah�rleri ve hadiseleri itibariyle tetkik etmek ve kanunlar�n� tesbite �al��makt�r.Maamafih son zamanlarda asr�n en b�y�k m�tefekkirlerinden (Bergson) " un ruhiyat� mafeykattabiyat vadisine do�ru sevketmi� oldu�unu ,hatta onun tesiriyle(W-James) gibi evvelce tamamen fenni ruhiyat taraftar� olanlar�n da ruhiyat� felsefei bir nazarla telakkiye temay�l eylemi� bulundu�unu �urada i�aret etmek laz�md�r.
RUH�YAT-FELSEFE:Ruhiyat�n felsefeden bir k�s�m olmad��n� tavzi ve ispat i�in muhtelif meseleleri ruhiyat�n nas�l ve felsefenin nas�l m�taala ettiklerini g�zden ge�irmek kifayet eder. Ruhiyat ayn� mevzuda tabiat� ,felsefe tabiat�n haricinde kalan� ara�t�r�yor. Felsefe bu mevzu da k�ymeti,ruhiyat �ekil ve sureti d��n�yor.Bilfarz felsefe (nas�l olmal�y�m?) sualine cevap verir,ruhiyat (neyim?) meselesini tetkik eder.
Ruhiyat ve ��timaiyat:M�teakip bahislerde g�r�lece�i gibi filhakika ferdi ruhun te�ekk�l�nde i�timai muhit belki yegane amidir denebilir.(Durkheim-Ziya G�kalp)
Ruhiyat ve Giriziyat: Ruhiyat ile fizyolojinin bu kadar s�k� bir surette m�nasebettar olmas� son as�rda iki ilim �ubesinin tevell�d�ne sebep olmu�tur :"psiko-fiziyolojik" ve psiko-fizik ki bunlar�n mevzular� fizyolojik veya fizik ahval vas�tas� ile tetkik ve mesuha etmektir.
Ruhi Hadiseler, Girizi Hadiseler: 1) Evvelemirde g�rizi ve ruhi hadiseler mahiyetleri itibariyle farkl�d�rlar .2 ) Fizyolojik hadiseler ihsasat ile ve ihsasat�n kuvvetini art�ran alat ile anla��l�r.Ruhi hadiseler ise �uurla anla��l�r.3) Fizyolojik hadiseler gayri�ahsi ,ruhi hadiseler ise �ahsi enfusidir. 4) G�rizi hadiselerin mutlak gayeleri ferdin bekas�d�r.
2- RUH�YATIN KISIMLARI
Nazari ruhiyat�n gayesi ruhun muhtelif hadiselerini tetkik ve bunlar� kanunlara raptetmektir.Ameli ruhiyat�n gayesi de bu kanunlar� hayat�n muhtelif cihetlerine tatbik ve onlar�n m�fit ve ameli neticelerini ihtihsal etmektir.Umumi hayat ruhi hadiseleri idare eden kanunlar� umumiyeti itibariyle ke�fetme�e u�ra��r.Ruhi hadiseleri meneleri ve ge�irdikleri safhalar itibariyle tetkik eder.Cem"i ruhiyat ruhi hadiselerin cemaatler i�inde ald�� ekilleri ve tahavv�llerini tetkik eder.Fertler bir gurup cemiyet hatta herhangi bir kalabal�k i�inde bulunduklar� zaman� yanl�z kald�klar� vakitlerde oldu�undan ba�ka t�rl� d��n�rler ve ba�ka tarzda hareket ederler.Ruhiyat, malumat�na sahip olmaks�z�n terbiye ve talime te�ebb�s: nebatat�n b�nyelerini bilmeksizin ziraat yapmaya benzer. Ruhiyat ahlak�n m�him bir istinatgah� oldu�u gibi tabiat ile hukukunda �ok k�ymetli bir muaun�d�r. Ticaret e�yas�n�n revac� i�in halk psikolojisinin muhtelif yerlerde ve zamanlar�ndaki istikametini tayin ve ilanlar�n dikkat ve rabet celbedecek surette tertibini temin i�inde ruhiyata m�racat edilmektedir, filhakika halik� tan�mak i�in evvela nefsimizi bilmemiz laz�m geldi�ine g�re be�erin ruhuna n�fuz :e�yan�n, sebeplerin, mebdelerin,nihayet e�yay� halk edenin mahiyetine n�fuz edebilmenin yolu oluyor.

2.FASIL
�OCUK RUH�YATINDA USULLER
1-DAH�L� TAFAHHUS HAR�C� TAFAHHUS
1) Dahili tafahhus: Herhangi ruhi hadisenin sahibi taraf�ndan tetkik ve tahlil edilmesi demektir.Ruhun ilmi kendi ruhumuzdan ba�lar. Ba�kalar�nda ge�en ruhi vak�alar� e�er kendimizde ge�memi�se tan�maya imkan yoktur. Dahili tafahhusun �ocuk ruhiyat�na yard�m� yeti�kin adamlar�n �ocukluk hat�ralar�n� nakil ve tasvir etm

9-12 YA� GRUBU �OCU�U VE RES�MLER�

9/7/2010

��NDEK�LER
SAYFA NO
I.B�L�M
A-K�LT�R
1-K�lt�r Nedir ?1-2
2-K�lt�n �zellikleri2
3. K�lt�r ve E�itim2-3
4. K�lt�r ve Sanat3-4
B- SANAT
1-Sanat Nedir?4
2-Sanat�� nedir?4-5
3. Sanat Yap�t�nda Sanat� G�rmek ve Sanatsal �leti�im Sanat
Yap�t�nda Sanat� G�rebilmenin Yollar�5
4.Sanat�n ��levleri 5-6
C-E��T�M
1.E�itim Nedir?6-7
2. E�itimin Ama�lar�7
3. �a�da� E�itimin Temel Niteli�i8
D-GENEL E��T�M SORUNLARI
1.E�itenlerden Kaynaklanan Sorunlar8-9
2.E�itilenlerden Kaynaklanan Sorunlar9
3.E�itim Yerlerinden Kaynaklanan Sorunlar9
E-SANAT E��T�M�;
1.Sanat E�itimi9
1.1Sanat E�itiminin Birey ve Toplum ��in �nemi9-10
1.2. Sanat E�itiminin Gereklili�i10
1.3Sanat E�itiminin Yarat�c�l�k �le �li�kisi10-11
2.Sanat e�itimin Ama�lar�11
2.1 Ki�ili�in Geli�mesine D�n�k Ama�lar11
2.2 Toplumsal �evre �le �li�kiye Girerek Grupla �� Yapma
Al��kanl��n� Geli�tirmeye D�n�k Ama�lar11
2.3 Do�a ve K�lt�r De�erlerine Sahip ��kma Anlay��n�n
Geli�tirmesine D�n�k Ama�lar12
3. Sanat E�itiminde �al��ma Alanlar�12
F.SANAT E��T�M� SORUNLARI
1. E�itilenlerden Kaynaklanan Sorunlar12-13
2. E�itilenlerden Kaynaklanan Sorunlar13
3. E�itim Yerlerinden Kaynaklanan Sorunlar13

G-YARATICILIK
1. Yarat�c�l�k nedir ?14
2.Yarat�c�l�� Engelleyen Etmenler14
3.Yarat�c�l�k ve E�itim 14-15
H.�OCUK KAVRAMI
1.�ocuk Nedir?15
2. �ocu�un Genel �zellikleri15-16
3.Ailenin �ocu�a Olan Etkileri16-17
4.�ocuk ve Oyun17-18
5. �ocuk Ni�in Resim Yapar?18
6. Son �ocukluk D�neminde 10 Ya� (Huzur �a��)18-19
II.B�L�M
9-12 YA� ARASI �OCUKLARDA GEL��M EVRELER�
A-BEDENSEL GEL��M19
B-Z�H�NSEL GEL��M
1.Somut ��lemler D�nemi19-21
2. 9, 10, 12 Ya��ndaki �ocuklar�n Zihinsel Geli�imi21-23
C-SOSYAL GEL��M 23-24
D-RES�MSEL GEL��M
1.Ger�ek�ilik (Gruplama) D�nemi (9-12 Ya�)24-25
2.Ba�kald�rma Devri25-26
3.�ocuk ve Resim26
4.Resmin Okuma Yazmadaki Rol�26-27
III.B�L�M
E. RES�M ��Z�MLEMELER� 27-36
F- GENEL DE�ERLEND�RME 36
G- �ZEL DE�ERLEND�RME37
KAYNAK�A38

I.B�L�M

A-K�LT�R
1-K�lt�r

"K�lt�r" s�zc�� a��m�zda �ok�a kullan�lan ama az anla��lan ya da kar��l��na tam oturtulamayan bir kavramd�r. Yaln�z bilim sanat felsefe de�il; insano�lunun her davran��na ve yaratt��na "K�lt�r" denmektedir.
Safi AVCI"ya g�re k�lt�r; bireyin ya da toplumun ya�am�na giren her t�rl� sosyal ya da teknolojik, bilgi, duygu, de�er ve d��ncelerin; ya�am i�erisinde ya�at�l�p, kullan�lmas�yla olu�an ve bir s�re� sonunda elde edilen birikimlerin toplam�d�r.
En basit tan�m�yla k�lt�r ise; toplumlar�n ge�mi�ten devrald�klar� ve kendilerinin de katk�da bulunarak sonraki ku�aklara aktard�klar� maddi ve manevi ��elerin toplam�d�r.
Manevi K�lt�r; toplumlardaki de�erleri, inan�lar�, bilgileri, kurallar�, gelenekleri, g�renekleri, davran��lar� ve simgeleri kapsar.
Maddi K�lt�r ise insan�n do�aya egemen olma �l��s�n� yans�t�r. �nsan eme�inin toplumsal geli�me s�reci i�inde ger�ekle�tirdi�i tekni�i, ara� ve gere�leri g�sterir.
Ziya G�KALP gibi baz� d��n�rler, k�lt�r� milli ve evrensel olmak �zere iki boyutta ele al�rlar. Ziya G�KALP"a g�re Milli K�lt�r; her milletin kendisine �zg� olan dil, ahlak, hukuk, din, sanat gibi unsurlar�n b�t�n�d�r. O, buna hars ad�n� verir. Evrensel K�lt�r ise bilim, teknik gibi unsurlar� kapsar. T�m insanl��a �zg�d�r ve uygarl�k ad�n� al�r.
K�lt�r kelimesi asl�nda Latince"de "topra�� i�lemek, ziraat" demektir. Sonradan bu tabir, Bat� Avrupa"da "y�ksek umumi bilgi" manas� kazanm�� ve T�rk�e"ye de bu anlamda girmi�tir. K�lt�r tarih�ileri, sosyologlar ve sosyal psikologlar k�lt�r�n �slah� (belirli bir sahadaki ilmi) manas�n� de

�OCUKLUKTA C�NSEL E��T�M

9/7/2010

�ocuklukta Cinsel E�itim
Cinsellik, bir canl�n�n cinsel kimli�e sahip olmas�, �reme s�reci ve erotik zevk duyma �zelliklerini i�eren bir b�t�nd�r. Baz� y�nleri do�um �ncesi d�nemde bile var olan cinsellik ile ilgili bilgilenme, tutum ve davran��lar� bu bilgiler ��nda olu�turma her bireyin temel haklar�ndan biridir. �a�lar boyunca, �ocuklar�n hen�z �reme yetenekleri olmad��ndan olsa gerek, cinsel konularda e�itilmeleri ihmal edilmi�tir. Ancak ya�am� merak eden �ocuk uygun kaynak bulmasa da kendini e�itmek durumunda kalm��, yanl�� bilgi edinmi�, ilerideki ya�ant�s�n� ve sa�l��n� olumsuz olarak etkilemi�tir. Her toplumda de�i�ik bak�� a��lar� olsa da �ocuklar�n meraklar� olu�tuk�a cinsellikle ilgili bilgilendirilmelerinin yerinde olaca�� savunulmaktad�r. Ancak uygun ya�ta verilmemi� bilgi al�nmamaktad�r.
Bebeklik d�neminde kendili�inden uyan ile cinsel organlar tepki verebilirse de �ocu�un cinsellikle bilin�li olarak ilgilendi�ini g�steren ilk sorulan, �� ya� dolaylar�nda, cinsiyet farkl�l�klar� hakk�nda ba�lar. Daha sonra s�ras� ile bebe�in nas�l do�du�u, nereden geldi�i, baban�n rol� merak edilir. Sorulan do�ru olarak, onlar�n anlayabilecekleri �ekilde cevaplamaktan korkmamal�d�r. Be� alt� ya�a kadar artan ilgi genellikle okul �a��nda azal�r. Cinsel kimli�ini sa�l�kl� olan annesi, babas� ya da ba�ka bir yak�n� ile �zde�le�tirerek olu�turan �ocu�un merak etti�i sorular zaman�nda uygun cevaplarla kar��lan�rsa gen� ve eri�kin oldu�unda �reme sa�l�� yerinde bir birey olma �ans� artar. Bu nedenle cinsel e�itimin ergenlikten �nce yap�lm�� olmas� gerekir. Erkek �ocuk ve gen�lerin k�zlardan daha bilgisiz olduklar� ve ileride kad�n �reme sa�l��n� da �nemli �l��de etkiledikleri d��n�ld��nde �ncelikli olarak dikkate al�nmalar� gerekir.
Bu konuda bilgilendirilmi� sa�l�k elemanlar� ve ��retmenler, �zellikle anne e�itimine yapacaklar� katk�yla d hizmet a��n� kapamada �nemli bir i�lev y�kleneceklerdir
G�n�m�zdeki durum Son on y�lda sa�l�� geli�tirme �abalar� d�nyadaki �ocuklar�n ya�at�lmas� �zerinde yo�unla�m��t�r. �ocuklar�n sa�l��n� belirlemede bir �nceki ku�a��n, anne ve � baban�n, �reme sa�l��n�n �nemli yeri vard�r. Kad�n�n r �reme sa�l��n� b�y�k �l��de belirleyen ise toplumdaki konumu, genel sa�l�k d�zeyi ve �reme �a�� ncesi �ocukluk ve ergenlikte ge�irdi�i bilin�lenme d�nemidir. Erkek �ocuk ve gen�lerin k��k ya�lardan beri bu �er�evede e�itilmeleri, cinsellik ve �reme konular�nda sorumluluk ta��may� ve kad�nlar�n kendi haklar�n� belirlemelerine sayg� duymay� ��renmeleri a��s�ndan �zellikle �nem ta��yor.
Eyl�l 1994te Kahirede toplanan D�nya N�fus ve Kalk�nma Konferans�n�n en �nemli sonucu �reme sa�l��, cinsellik ve cinsel sa�l�k kavramlar�n� temel bir �er�eveye yerle�tirerek bu kavramlar� bir b�t�n olu�turacak �ekilde tan�mlamas� olmu�tur.
D�nya Sa�l�k �rg�t�n�n geli�tirdi�i ve Kahirede onaylanan tan�mlamaya g�re: �reme sa�l�� insanlar�n doyurucu ve g�venli bir cinsel ya�amlar�, �reme yetenekleri ve bu yetene�i ku

�OCUK GEL��M�

9/7/2010

�OCUK GEL��M�

Do�u�tan ergenli�in e�i�ine kadar s�ren ya�am dilimine �ocukluk denir. Bu d�nemi de b�l�mlere ay�rmak al��kanl�k olmu�tur. �lk �ocukluk (0-15 ay); ikinci �ocukluk (15 ay-3 ya� ya da 3.5 ya�); okul �a�� (6 ya�-12 ya�); 12 ya��nda ergenlik ba�lar ve �ocukluk d�nemi sona erer.
�ocu�un k��lm�� bir insan de�il, 2 y�nl� bir deneye girip ba�ar� sa�layacak, yani hem �evresini, hem kendisini anlayacak b�t�n�yle de�i�ik bir yarat�k oldu�unu ak�ldan ��karmamak gerekir. Yeni do�mu� bebekte boyun d�rrte 1"i kadar oldu�u halde yeti�kin insanda sekizde bir kadar olan ba� b�y�kl�� bile, k��k �ocuk ile gelecekteki b�y�k insan aras�ndaki b�y�k ayr�l�� ortaya koymaya yeterlidir. Ayr�ca, ki�inin duygusal ve ruhsal olu�umunda bu d�nemin ta��d�� nem �st�nde durmak gerekir.
�ocuk i�in anan�n varl�� temeldir. (maddi bak�mdan hi�bir eksi�i bulunmad�� halde ana sevgisinden yoksun olan �ocuklarda ruhsal bozukluklar belirdi�i saptanm��t�r); ana ve baba aras�nda anla�ma ve uyum cinselli�inin bulmada �ocu�a yapacaklar� yard�mda �nemlidir. �te yandan ki�ili�in geli�mesi de s�rekli de�ildir. Bireylere ve cinslere g�re de�i�ir.

�lk �ocukluk
Bu d�nemde �ocuk d�� d�nya ile giderek artan ili�kilerle birlikte h�zl� bir beden b�y�mesi g�r�l�r. (7 ayl�kken �ocuk ilk do�du�u zamanki a��rl��n�n 2 kat� olur.) �lk y�l boyunca (a�z�l evre), a��z b�lgesi �ocuk i�in ba�l�ca tan�ma ve bilgi arac�d�r. �lgi duydu�u her�eyi a�z�na g�t�r�r. Bir ya��na do�ru ilk s�zc�kler, m�z�ldamalar�n yerini al�r. Bunlar s�zc�k t�mcelerdir. 12-15 ay aras�nda �ocuk, sa�lam basarak y�r�meyi ba�ar�r.
�kinci �ocukluk
Bu d�nem boyunca �ocukta gezinme ve dil �ok �zel bir �nem kazan�r. �ocuk y�r�r ve ko�ar. S�zc�kleri birbirine ulayarak t�mceler yapar. S�zc�k da�arc�� nce yava� sonra �ok abuk artar. 2-3 ya� aras�nda (d��k�l evre) sidi�ini ve d��k�s�n� tutmay� ��renir. Bu evre �ok �nemlidir. ��nk� �ocuk annesinin ho�una gidecek �eyler yapma, dolay�s�yla yeti�kinlerle ili�ki kurma yolunu bulur.

3-4 ya��na do�ru �ocuk, cinsel organlar�yla ilgilenir. Bu evre cinsel sorunlar ve oidipus karma�as� (kar�� cinsten ana-baba i�in sevgi, ayn� cinsten ana-baba i�in kin besleme. ��nk� ayn� cinsten olan, rakip g�r�l�r.) �a��d�r. Ana-baba aras�nda anla�ma varsa, bu sorun bir s�re sonra ��z�me kavu�ur. �ocuk ana babadan birini kendine model se�er. �tekini de ideal bir sevgi konusu yapar.
Okul �ncesi D�nem
�ocuk bu d�nem boyunca, bedensel ara�lar�na daha b�y�k �l��de egemen olur. Hareket denetimi doruk noktas�na var�r. Bu �a��n en belirgin �zelli�i b�y�k bir sevimlilik ve toplumsal k�meyle b�t�nle�medir. Ana okuluna giri�in bu d�neme rastlat�lmas� bu bak�mdan �nemlidir. �ocuk kolayca yeni dostluklar kurar, karma��k ve tutkulu oyunlar yarat�r. Yeni arkada�lar�yla ne kadar �abuk kavga ediyorsa o kadar da �abuk bar��r. �zellikle de ana babas�n�nkinden farkl� bir yetkiyle kar��la��r.

H�PERAKT�F �OCUK

9/7/2010

H�PERAKT�F �OCUK
Hiperaktif terimi yerinde duramayan veya enerjisi fazla gelen her �ocu�a yak��t�r�lan bir durum haline geldi. Hiperaktif �ocuk kimdir, probleminin �zelli�i nedir, anne baba ve ��retmene d��en sorumluluklar nelerdir? Bu sorular�n yan�tlar�n� bu bro��rde k�saca toparlamaya ve kafalar�ndaki belirsizlikleri da��tmaya �al��aca��z. Hiperaktivite olarak da bilinen Dikkat Eksikli�i A��r� Hareketlilik Bozuklu�u olan �ocuklar davran��lar�n� kontrol etmekte zorlan�rlar. Bu kontrol zorlu�u arkada� ve alile ili�kilerinde sorunlara, okulda ba�ar�s�zl��a sebep olabilir.
Hipraktivite Nedir?
Hiperaktivite bir ��renme bozuklu�u de�il, bir davran�� sorunudur. Bir ba�ka deyi�le, hiperaktivite davran�� sorunlar�na sebep olabilen bir ki�ilik �zelli�idir. Hiperaktif �ocuklar gere�inden fazla hareketlidirler, d��nmeden davran�r ve dikkatlerini (ilgilerini �ekmeyen konularda) birka� dakikadan fazla yo�unla�t�ramazlar. Hiperaktivite okul �a��ndaki �ocuklar�n %3-5"inde bulunan ve erkek �ocuklarda daha fazla rastlanan bir problemdir. Hiperaktivite aile i�in oldu�u kadar �ocu�un kendisi i�in de b�y�k bir stres kayna��d�r. Hiperaktif �ocuklar genellikle davran��lar�n�n dikkat da��t�c� ve rahats�z edici oldu�unu bilirler, fakat bu konuda ellerinden bir �ey gelmez. Anne-babalar�n bunu anlamalar� ve �ocuklar�na sevgi ve destek vermeleri gerekir. Anne-babalar hiperaktivitenin getirdi�i zorluklar� a�abilmek i�in �ocuklar�n�n doktoru, ��retmenleri ve dan��manlar�yla i�birli�i yapmal�d�rlar.
Hiperaktivitenin Bulgular�:
Hiperaktivite ba�ka pek �ok sorunla ortak belirtilere sahip oldu�u i�in kesin tan� koymak �ok zor olabilir. Tan� konmadan �nce ayn� belirtilerle kendini g�sterebilecek olan di�er t�bbi ve duygusal sorunlar�n saf d�� edilmesi gerekir. Bu problemin belirtilerine, pek �ok �ocukta stres anlar�nda k�sa s�relerle rastlanabilir. Dolay�s�yla her belirti g�steren �ocuk otomatik olarak hiperaktif say�lmamal�, problemin ge�mi�i ve ayr�nt�lar� anla��lmal�d�r. Hiperaktivitenin belirtileri genellikle �ocuk yedi ya��na basmadan ortaya ��kar. Hiperaktif �ocuklar dikkatlerini toplamakta zorlan�rlar, davran��lar�n� d��nmeden ger�ekle�tirirler ve genellikle fazla hareketlidirler. Baz�lar�nda ise, dikkat eksikli�i ve d��ncesiz davran��lar olmakla birlikte a��r� hareketlilik yoktur. Asl�nda her �ocuk zaman zaman bu �ekilde davranabilir, fakat hiperaktif �ocuklar hemen her zaman b�yle hareket ederler. Di�er yandan hiperaktif �ocu�un k�sa s�reli i�lerde ya da TV, bilgisayar oyunu gibi e�lenceli i�ler s�ras�nda �ok dikkatli oldu�unu g�zleyebilirsiniz. Bu sizi �a��rtmas�n. A�a��daki liste �ocu�unuzda hiperaktivite belirtilerinin bulunup bulunmad��n� anlaman�zda size yard�mc� olacakt�r. E�er �ocu�unuzda bu belirtileri kayda de�er bir k�sm�na rastlad�ysan�z ve bu belirtiler 6 ay ve daha fazla s�rd�yse g�zlemlerinizi doktorunuzla konu�un.
�ocuklarda Dikkat Eksikli�i A��r� Hareketlilik bozuklu�unun belirtileri:
Hiperaktivite �n plandaysa,
* Yerinde duramaz,
* Oturmas� gerekti�i halde oturamaz,
* Yerli yersiz ko�up t�rman�r,
* A��r� konu�ur,
* Sessiz sakin oyun oynamakta g��l�k �eker,
* Her zaman bir �eylerle u�ra��r,
* Cevaplar� a�z�ndan ka��r�r,
* S�ras�n� beklemekte zorlan�r,
* Olaylara veya konu�malara m�dahale yar�da keser.
Dikkat Eksikli�i �n plandaysa,
* Y�nergeleri ba��ndan sonuna kadar takip edemez,
* Dikkatini yapt�� i�e veya oyununa vermekte zorlan�r,
* Evde veya okulda yapaca�� i�ler ve aktiviteler i�in gerekli malzemeleri kaybeder,
* Dinlemez,
* Detaylar� g�zden ka��r�r,
* D�zensiz g�r�n�r,
* Uzun s�re zihinsel �aba gerektiren i�leri yapmakta zorlan�r,
* Unutkand�r,
* �lgisi kolayca ba�ka y�nlere kayar.
Hiperaktiviteye Neler Sebep Olur?
Hiperaktivitenin sebepleri tam olarak anla��lmam��t�r. Baz� ara�t�rmalar a�a��daki sebepler �zerinde durmaktad�r:
- Hiperaktif �ocuklar�n beyinlerinde mesaj al�� veri�ini ger�ekle�tiren kimyasal maddelerde bir sorun vard�r.
- Anne - babadan birinde veya her ikisinde de hiperaktivite varsa, bunlar�n �ocuklar�nda da hiperaktivite belirtilerine rastlanabilir.
- Hiperaktivite �ocukluk �a�� hastal�klar�ndan sonra g�r�lebilir.
- Geli�imsel sorunlar hiperaktivite ile ba�lant�l� olabilir.
- Beyin dokusundaki do�umsal ya da sonradan olma zedelenmeler hiperaktiviteye sebep olabilir.
Hiperaktivitenin Tan�s�:
Bir �ok �ocuk zaman zaman, "hiperaktif" tan�m�na uygun davran��lar sergileyebilir; fakat "hakiki" hiperaktiflik 12 ya��n alt�ndaki 20 �ocuktan yakla��k 1 tanesinde g�r

�OCUK GEL��M� VE RUH SA�LI�I

9/7/2010

KONTROL L�STES�
I- Kimlik Bilgileri
Uygulama Tarihi :
Uygulayan�n Ad� Soyad� :
Uygulanacak ��rencinin Ad� Soyad� :
Do�um Tarihi :
Cinsiyeti :
Okulu :
S�n�f� :
II- Kullan�m Y�nergeleri
�ocu�un e�itimine nerden ba�lanaca��n� tespit etmek i�in, �ocu�un neyi bilip bilmedi�ini anlamak i�in, �ocuk hakk�nda detayl� bilgi almak i�in evde neler yapt��n� ��renmek aileyle ortak �al��mak i�in kullan�l�r.
III- �zbak�m Becerileri
1- Yemek yeme becerileri
2- Giyinme becerileri
3- Tuvalet becerileri
4- Ki�isel bak�m becerileri
IV- Psikomotor Geli�im
1- B�y�k kas becerileri
2- K��k kas becerileri
V- Sosyal Duygusal Alan
1- �leti�im becerileri
2- Sosyalle�me
VI- Bili�sel ve Dil Alan
1- Okuma yazmaya haz�rl�k
2- Matematik becerileri

�ZBAKIM BECER�LER�
1- YEMEK YEME BECER�LER�
Fiziksel Yard�mS�zel �pucu��aret S�z �pucuBa��ms�z
1.�atal kullanabiliyor mu
2.Ka��k kullanabiliyor mu
3.B��ak kullanabiliyor mu
4.�atal b��a�� kullanabiliyor mu
5.�atal tutabiliyor mu
6.Ka��k tutabiliyor mu
7.B��ak tutabiliyor mu
8.Biberonu tutabiliyor mu
9.Biberonu a�z�na g�t�rebiliyor mu
10.Biberondan s�t i�ebiliyor mu
11.�atal�yla yiyecek alabiliyor mu
12.Ka��yla yiyecek alabiliyor mu
13.B��a��yla yiyecek kesebiliyor mu
14.Kat� yiyecekleri tutabiliyor mu
15.Kat� yiyecekleri a�z�na g�t�rebiliyor mu
16.Kat� yiyecekleri �i�neyebiliyor mu
17.Kat� yiyecekleri yutabiliyor mu
18.Bardak tutabiliyor mu
19.Bardaktan s�v� i�ebiliyor mu
20.Barda�� a�z�na g�t�rebiliyor mu
21.Barda�� masan�n �zerine koyabiliyor mu
22.Tek eliyle barda�� tutabiliyor mu
23.�ki eliyle barda�� tutabiliyor mu
24.Kulplu barda�� tutabiliyor mu
25.Bardaktan pipetle s�v� i�ebiliyor mu
26.Beslenme �antas�n� a�abiliyor mu
27.�antadan beslenmesini ��karabiliyor mu
28.Pe�etesini serebiliyor mu
29.Beslenmesini pe�etesinin �zerine a�abiliyor mu
30.Pe�etesini ��pe ��rpabiliyor mu
31.Pe�etesini katlayabiliyor mu
32.Pe�etesini �antas�na koyabiliyor mu
33.�antas�n� kapatabiliyor mu
34.Lavaboya gidebiliyor mu
35.Eline sabun d�kebiliyor mu
36.Suyu a�abiliyor mu
37.Ellerini suyun alt�na g�t�rebiliyor mu
38.Suyu kapatabiliyor mu
39.Ellerini havluya uzatabiliyor mu
40.Ellerini havluya silebiliyor mu
41.Havluyu yerine asabiliyor mu
42.Lavabodan ��kabiliyor mu
43.I�� a�abiliyor - kapatabiliyor mu

2- G�Y�NME BECER�LER�
Fiziksel Yard�mS�zel �pucu��aret S�z �pucuBa��ms�z
1.Giyinirken kollar�n� ve a�abiliyor mu
2.�apkas�n� ba��na koyup ��kartabiliyor mu
3.�oraplar�n� aya��ndan �ekip ��karabiliyor mu
4.�oraplar�n� aya��na ge�irebiliyor mu
5.Kollu giysilerini kollar�na ge�irebiliyor mu
6.Pantolonu bacaklar�na sokabiliyor mu
7.Aya��na ayakkab�y� giyebiliyor mu
8.Ayakkab�n�n ba�c��n� fiyonk yapabiliyor mu
9.Ayakkab�n�n ba�c��n� ��zebiliyor mu
10.D��meleri ��zebiliyor mu
11.D��meleri ��z�ld��nde pantolonu ��karabiliyor mu
12.Geni� fermuarlar� alt�ndan ge�irip ��karmak olmadan a��p kapatabiliyor mu
13.��z�ld��nde basit giysilerini ��kartabiliyor mu
14.Palto, kazak ve g�mle�ini giyebiliyor mu
15.Giyeceklerin �n�n� bulabiliyor mu
16.Yukardan giyilen giyecekleri giyebiliyor mu
17.Giyeceklerin d��me ve ��t ��tlar�n� a�abiliyor mu
18.Giyeceklerin d��me ve ��t ��tlar�n� kapatabiliyor mu
19.Parmaks�z eldivenleri giyebiliyor mu
20.Parmakl� eldivenleri giyebiliyor mu
21.D��me kart�ndaki ve masaya yat�r�lan bir ceketin b�y�k d��melerini ��zebiliyor mu
22.D��me kart�ndaki ve masaya yat�r�lan bir ceketin b�y�k d��melerini ilikleyebiliyor mu
23.�izmelerini giyebiliyor mu
24.Kendi giysilerinin d��melerini ��zebiliyor mu
25.Kendi giysilerinin d��melerini ilikleyebiliyor mu
26.Giyeceklerini ak�ya asabiliyor mu
27.Ayakkab�lar�n ba�c�klar�n� ge�irebiliyor mu
28.�apkan�n ba�c��n�

EN� DO�AN BEBE��N G�R�N��

9/7/2010

Yenido�an Bebe�in G�r�n��
Bebekler i�in do�um asl�nda sadece bir ortam de�i�ikli�idir. Bebekler, olduk�a g�r�lt�l� ve nispeten karanl�k bir ortamdan daha ayd�nl�k, �ok farkl� seslerle dolu ve akci�erleriyle soluk ald�klar� yeni bir ortama ge�erler. Bu ortamda ne kendilerinin ayr� bir varl�k olduklar�n�n ne de kazara g�zlerinin �n�nden ge�en ellerinin kendilerine ait oldu�unun fark�ndad�rlar. Ancak �nceki 9 ayl�k d�nemde o kadar iyi donanm��lard�r ki ya�amla ba� edebilirler. E�er siz de bebek bak�m� konusunda yeteri kadar donan�ml�ysan�z bebe�iniz daha sa�l�kl� ve daha h�zl� bir geli�me kaydedecektir.
Bebe�iniz do�du�unda sizin foto�raflarda g�rd��n�z ve hayallerinizi s�sleyen bebeklere benzemeyecektir. Bu size hayal k�r�kl�� ya�atmas�n; ��nk� yenido�an�n g�r�n�� genellikle bebeklerinkinden farkl�d�r. Yenido�an�n omuzlar� dar, karn� geni�, ba�� g�vdeye oranla b�y�k ve uzun ya da do�um s�ras�ndaki bask� nedeniyle �ekli bozuk olabilir. Fakat birka� g�n i�inde kafa normal yuvarlak halini al�rken bir ka� hafta i�inde de bebek g�r�n�m� ortaya ��kar.

Yenido�an Bebe�in Duyular�
Bebeklerin hemen hemen t�m duyular� do�umdan �nceki d�nemde gayet iyi geli�mi� durumdad�r. Bebekler anne karn�ndayken sesleri i�itebildikleri i�in baz� seslerle sakinle�ip baz� seslerle daha canl� ve hareketli bir duruma ge�ebilirler. �rne�in �ama��r makinas� ve elektrik s�p�rgesi gibi makinelerinin sesleri anne karn�ndaki seslere benzer ve kalp at�� sesi gibi ritmik oldu�u i�in �o�u bebe�i sakinle�tirebilir. Yenido�anlar ani ve y�ksek seste irkilirler.
Bebeklerin dokunma duyular� da iyi geli�mi�tir. Do�duklar� andan itibaren s�nnet gibi deriye ac� veren i�lemlere duyarl� olduklar� ve �s� de�i�melerine tepki verdikleri bulunmu�tur. Yenido�an olduk�a iyi geli�mi� tat duyusu sayesinde tatl�, tuzlu ve ek�iyi ay�rtedebilir. Bebeklerin �nce tatl�y� tercih ettikleri, tuzlu tercihlerinin ise daha sonra geli�ti�i bulunmu�tur. Yenido�an�n, yeti�kinlerin ho� ve naho� olarak ay�rt ettikleri kokular� ay�rt edebildi�i, meme emen 1 haftal�k bebeklerin biberonla beslenen bebeklere g�re anne kokusuna daha duyarl� olduklar� ve k�z bebeklerin kokular�, erkek bebeklerden daha iyi tan�d�klar� bulunmu�tur.
Bebeklerin en zay�f duyusu g�rme duyusudur. Yeti�kinler kadar net g�rme ancak 4-5 ya�lar�nda ger�ekle�ir. G�rme keskinli�inin iyi olmamas�na ra�men yenido�an g�z�yle yava� hareket eden bir nesneyi izleyebilir ve 2 ayl�kken de bir nesneyi g�z�yle tarayarak inceleyebilir. Yakla��k 3 ayl�kken renkleri ay�rt edebilir ve birbirine z�t renkler i�eren karma��k ve hareketli �ekiller ile insan y�z�ne bakmay� tercih eder.

Yenido�an Bebe�in Refleksleri
Bebe�in en temel donan�mlar� reflekslerdir. Bu reflekslerin varl�� ba�lang��ta ya�am� s�rd�rme a��s�ndan �ok �nemlidir ve sinir sisteminin iyi geli�mi� oldu�unun bir i�aretidir. Ancak bir y�l i�inde bebek b�y�d�k�e daha �st beyin yap�lar� geli�ir ve bu refleksler yava� yava� ortadan kalkarak, yerlerini istemli hareketlere b�rak�rlar. Bebe�in ya�amsal reflekslerinden biri emme ve bununla ba�lant�l� olan arama refleksidir. Bebe�in yana��na memenin ucu de�di�inde bebek ba��n� o y�ne do�ru d�nd�rerek a�z�yla memeyi arar. Meme, parmak veya herhangi bir �ey a�z�na verildi�inde emmeye ba�lar. Bebek bazen beslenmek i�in bazen de kendini rahatlat�p yat��t�rmak i�in emer. Bir ba�ka refleks de, bebe�in karn� yere de�ecek �ekilde yat�r�ld��nda emeklemeye benzer hareketler yapmas�d�r. Ayak tabanlar� yere de�ecek �ekilde dik tutuldu�unda da ad�m atma hareketi yapar. Ancak t�m bu reflekslerin ger�ek emekleme ve y�r�me davran��yla bir ili�kisi yoktur ve bir s�re sonra kaybolur. Di�er �nemli bir refleks de yakalama refleksidir. Bebek avucunun i�ine konan herhangi bir �eyi parmaklar�yla s�k�ca kavrayarak tutar. Reflekslerden biri de bebe�i elleyip bellerken davran��n�z�n sert olup olmad�� konusunda size bilgi sa�lamaktad�r. E�er bebe�in �ok a��r olan ba��n� elinizle desteklemeden yata�a b�rak�yor ya da onu �ok sert bir �ekilde kald�r�yorsan�z bebek, ellerini ve ayaklar�n� iki yana do�ru a��p tekrar karn�na do�ru �eker. Bu refleks ani g�r�lt�lerde de ortaya ��kar.

Bebekler Aras� Farkl�l�klar
Bebeklerin bedensel �zellikleri gibi miza�lar� da farkl�d�r. Bebeklerin do�u�tan getirdikleri �zellikler, anne karn�ndaki ya�ant�lar�, do�um s�reci ve sonras�nda ya�ad�klar�n�n t�m� bebe�in ya�ama uyumunu etkilemektedir. Sizin ge�mi� �ocukluk ya�ant�lar�n�z ve ki�ili�iniz de bebe�inizin nas�l bir bebek olmas�n� i

�OCUKTA HASTALIKLAR

9/7/2010

�OCUKTA HASTALIKLAR:
�o�unda hastal�k nedeni, vir�s cinsi mikroorganizmalard�r.Aile i�inde,okulda hastal�k �ocuklar�n birinden di�erine kolayca bula��r.Bu hastal�klar�n baz�lar�ndan a�� ile korunulur.
Ate�
Normal v�cut �s�s� 36-37,5(derece santigrad).Ate� b�y�k �ocuklarda a��z veya koltukalt�ndan;bebeklerde makattan �l��lmelidir.Termometre sa�l�kl� bir �l��m i�in en az iki dakika bekletilmelidir. Klasik cival� termometreler yan�nda,elektronik g�stergeli olanlar� ve alna yap��t�r�larak �s� �l�en bantlar bulunmaktad�r.�ocu�un ate�ini 38 derece �l�t�ysek bunu hafif y�kselmi� kabul ederiz.Ate�,39 derece veya �st�ndeyse ve di�er bulgularda bir hastal�� d��nd�r�yorsa �ocu�u mutlaka doktora g�t�rmeliyiz.
Havale
Bazen,�ocuklar ate�i y�kseldi�inde havale ge�irir.Burada ate�in nedeni �o�unlukla barsak iltihab� veya gribal infeksiyondur.�ocuklar bunlar�n d��nda,zehirlenmelerde,menejit,sara gibi beyin hastal�klar�nda da havale ge�irebilir.
Havale ge�iren �ocuk y�z�koyun veya yan yat�r�lmal�;a�z� a�a��ya do�ru gelmelidir.Ba�� geriye at�lmamal�d�r.Havale n�beti ate�e bagl�ysa,elbiseleri ��kar�l�p �l�k banyo yapt�r�larak ate�i d��r�lmeye �al��lmal�d�r. En k�sa zamanda doktora g�t�r�lmelidir.
KORUNMA
Ate� nedeniyle havale ge�iren �ocu�un ate�inin y�kselmesi �nlenmelidir.Bunun i�in �l�k banyo ve ate� d��r�c� ila�lar uygulan�r.Alkolle pansuman ,ate�in d��mesine yard�mc� olmas�na ra�men,yap�lmamal�d�r.��nk�,deriden emilerek kan �ekerinin d��mesine neden olabilir.Doktorun �nerdi�i ila� varsa ihmal etmeden ve aksatmadan s�rekli kullan�lmal�d�r.
�nemli Not
�zellikle a�a��da anlataca��m�z vir�slerin yol a�t�� ate�li hastal�klarda,enderde olsa"Reye Sendromu" ad� verilen tehlikeli bir hastal��a yol a�abilece�inden,ate� d��r�c� olarak asprin verilmemelidir.
Su �i�e�i
Genellikle okul �a��nda g�r�l�r.Vir�slerin yol a�t�� ate�li-d�k�nt�l� bir hastal�kt�r.Ate�le ba�lar.�nceleri,deriden hafif kabar�k,k�rm�z� d�k�nt�ler ortaya ��kar. Daha sonra bunlar�n ortalar�nda su dolu kesecikler(vezik�ller) olu�ur.D�k�nt�ler ilkin sa�l�m deride g�r�l�r,oradan g�vdeye,kola ve bacaklara yay�l�r.Hastal�k derideki bu d�k�nt�lerden havaya kar��an vir�slerle bula��r.
d�k�nt�ler kabukla�arak iyile�irler.�yile�e d�k�nt�n�n yerinde hafif kahverengi lekeler kal�r.Bu lekeler,daha sonra hi� bir iz b�rakmadan kaybolur.D�k�nt�lerin hepsi kabukla�t��nda bula�t�r�c�l�k d�nemi ge�mi�tir.
D�k�nt�ler,ka��nd�klar�nda mikrop kapabilir.Bu durumda hastal�k a��rla��r ve lezyonlar iyile�tiklerinde iz b�rak�rlar.
TEDAV�
Tedavinin esas�n� deri bak�m� olu�turur.Mikrop kapmas�n� �nlemek i�inKa��nt� giderici losyonlar ve �l�k du� yararl�d�r.
Korunma
Hasta �ocuk,d�k�nt�lerin hepsi kabuklan�ncaya kadar di�er �ocuklardan ayr�lmal�d�r.
K�zam�kc�k
Havaya �ks�r�klwew yay�lm�� k�zam�kc�k vir�s�yle bula��r.�ocuklarda nispeten hafif seyreder.Bu hastal��n as�l tehlikesi hamilelikte ge�irilmesidir.Hamile anne k�zam�kc�k ge�irdi�inde,do�acak bebekte sakatl�k meydana gelebilir.
Hastal�k hafif bir ate�le ba�lar.Hastal��n karakteristik bulgusu,kulak arkas�nda ve ensede b�y�m�� bezeciklerdir.,Hafif bir bo�az a�r�s� ve g�zde k�zar�kl�klar olabilir.
pembe renkli k��k d�k�nt�ler �nce y�zde ve boyunda ortaya ��kar.H�zla t�m g�vdeye yay�l�r.D�k�nt�ler 24 saat sonra ilk g�r�ld�� yerden ba�layarak solar.
K�zam�kc�k �ocukluk �a��nda hafif ge�en bir hastal�k olmas�na kar��n do�mam�� bebekte ciddi sorunlar meydana getirir.�zellikle gebeli�in ilk 4ay�nda k�zam�kc�k ge�iren annenin bebe�inde ciddi sakatl�klar olabilir.Bunlar aras�nda sa��rl�k,g�rme bozukluklar�, kalp hastal�klar� zeka gerili�i say�labilir.
Bu nedenle,�ocuklu�undak�zam�kc�k ge�irmemi� kad�nlar gebelikten �nce bu hastal��a kar�� a��lanmal�d�rlar.
Kabakulak
Hasta bireyin �ks�rmekle havaya sald�� k��k damlac�klarda ta��nan vir�slerin yol a�t�� bir hastal�kt�r.En s�k 5-15 ya� aras�nda g�r�l�r.Eri�kinde daha ciddi ve a��r seyreder.
Genellikle �ene kemi�i k��esinin �st�nde, kula��n �n ve alt�nda yer alan t�kr�k bezi iltihaplan�r.Bazen �ene alt�ndaki t�kr�k bezide tutulur.Bu b�lgelerde �i�lik ve hafif k�zar�kl�k dikkati �eker.A�z� a�mak ac� verir.Sert ve ek�i g�dalar�n �i�nenmesinde a�r� meydana gelir. bu nedenden dolay� �l�k ve sulu yiyecekler cverilmelidir.7 ila 10 g�n i�inde bezlerdeki �i�likler ge�er.
a��r vakalarda y�ksek ate�,kulak a�r�s�,ba� a�r�s� ve bo�az a�r�s� g�r�lebilir.�ltihap beyne ge�erse,ense sertli�i ve kusmalar ortaya ��kar.�zellikle eri�kin erkeklerde testis(yumurtal�k) ilti

BEBEKL�K D�NEM�NDEK� GEL��M

9/7/2010

BEBEKL�K D�NEM�NDEK� GEL��M

A) BEDENSEL GEL��M

Bebeklerin do�umdaki b�y�kl�kleri ve do�umdan sonraki b�y�me h�zlar�, onlar�n genel geli�imleri hakk�nda bize bilgi verir. Ortalama olarak erkek bebekler k�zlara g�re b�t�n beden oranlar� bak�m�ndan biraz daha b�y�kt�rler. Bebe�in beden oranlar�nda g�r�len de�i�meler �zellikle birinci y�l�n ikinci yar�s�nda h�zlan�r. Do�umdan itibaren incelendi�inde ba��n en h�zl� geli�en organ oldu�u g�r�l�r. �rne�in, do�umda ba��n bedene oran� 1/4 iken, bu oran�n eri�kinlikte 1/8"e d��t�� g�r�l�r.

Do�umdan 1 ya��na kadar g�vde en h�zl� b�y�yen alan� olu�tururken, bacaklardaki h�zl� b�y�menin 1 ya�la ergenlik aras�nda ger�ekle�ti�i g�r�l�r. Bedence b�y�menin h�z�, sosyo-ekonomik ko�ullarla ve beslenmeyle yak�ndan ili�kilidir. (Ortalama boy ve kilo art�� izelgeden izlenebilir.)

Do�umda ortalama a��rl�k minimum 2268 gr., ortalama 3402 gr., maksimum 6350 gr."d�r.

�lk 3 ay i�inde bebeklerin ortalama olarak haftada 170 gr. Almalar� beklenir. Baz� �ocuklar�n geli�melerinde b�y�me ritmi a��s�ndan farkl�la�t�klar�, beklenen ortalaman�n alt�nda bir geli�im seyri izledikleri g�r�l�r. Ba�lang��ta k��k �ocuk izlenimi veren bu bebekler �ocukluk d�neminin herhangi bir evresinde h�zl� bir b�y�me grafi�i g�stererek akranlar�na yeti�ir.

�SKELET GEL��M�

Yeni do�an 48-50 cm boyundad�r. 1-3 ya� aras�nda boyda ortalama 20,5 cm., a��rl�kta 4,7 kg."l�k bir art�� g�zlenir. Bundan sonra b�y�me yava�lar.

Yeni do�an iskelet yap�s� �nceleri yumu�ak k�k�rdaktan olu�maktad�r. Zamanla k�k�rdakta kalsiyum fosfat ve di�er minerallerin depolanmas�yla kemik materyali haline d�n��r.

�skeletin g�revi, hareketi dengeli hale getirmek, i� organlar� korumak ve v�cudu dik tutmakt�r. Do�u�ta bebekte 270 tane kemik vard�r. Bunlar incedir, b�k�lebilir ve birbirine gev�ek bir bi�imde ba�l�d�r. Ergenlikte kemiklerin say�s� 350"ye ��kar. Eri�kinlikte ise baz� kemikler birle�ir ve kemik say�s� 206"ya d��er.

KAS GEL��M�

Yeni do�an k�z olsun erkek olsun beden b�y�kl��yle orant�l� olarak kas liflerine sahiptir. Ba� ve boyuna yak�n olan kaslar�n daha a�a��daki kol ve bacak kaslar�na oranla daha �nce geli�ti�i g�zlenir. Erkek bebeklerin kas doku oran�, k�z bebeklerinkinden daha fazlad�r. Cinsiyet farkl�l��ndan kaynaklanan bu �st�nl�� erkekler t�m ya�lar�nda ellerinde bulundururlar.

TEMEL F�ZYOL�K GEREKS�NMELER

a) Beslenme Gereksinimi: A�l�k ve susuzluk gereksinmeleri �nem bak�m�ndan ay�rt edilemez. Yeni do�an�n g�nde 7-8 kez emzirilmesi gerekmektedir. Bunu takip eden haftalarda 5-6"ya indi�i g�r�l�r. Ama al�nan besin miktar�nda azalma olmaz.

Bu konuda T�rk-�slam d��n�r �bn-i Sina (980-1037) bundan y�zy�llarca �nce �u g�r��leri ileri s�rm��t�r:

"�ocu�un emzirilmesi ve beslenmesine gelince m�mk�n oldu�u kadar ana s�t�yle beslenmelidir. ��nk� ana s�t�, �ocu�un ana rahmindeyken ald�� g�daya en �ok benzer olan�d�r. Ve deneyle sabit olmu�tur ki �ocu�un sanc�lar�n�n giderilmesinde son derece faydal�d�r."

Bu tavsiye "Analar �ocuklar�n� tam 2 y�l emzirsinler" diye Kuran-� Kerim"e de uygun d��mektedir.

b) Uyku Gereksinimi: �nsan ya�am�n�n en az bilinen ve en gizemli ayn� belki de uykudur. �ocu�un temel fizyolojik gereksinmelerinin ba��nda gelen uyku, �ocu�un etkin katk�s� gerektirir.

�ocu�a gerekli uykunun s�resi baz� ��elere ba�l�d�r. Bunlardan en �nemlisi �ocu�un ya��d�r. K��k �ocuklar�n uykuya daha �ok gereksinimi vard�r. Yeni do�an bebekler g�nde ortalama 16-18 saat uyuyarak zamanlar�n�n %80"ini uykuda ge�irirken 1 ya� bebeklerinde bu s�re %50"ye d��mektedir. �lk 3-4 hafta boyunca bebekler ortalama olarak g�nde 7-8 kez k�sa d�nemler halinde uyurlar. 6. haftadan itibaren bu k�sa uykular�n yerini g�nde 2-4 kez yinelenen uzun uyku periyotlar�n�n ald�� g�r�l�r. 28. haftadan itibaren bebeklerin b�y�k bir �o�unlukla t�m gece boyunca uyuduklar�, buna ek olarak 1 ya��na kadar g�nd�zleri de 2-3 kez k�sa s�relerle uyku s�resi 2-5 ya� i�in 13-15 saat, 6-8 ya� i�in 12 saat, 8-10 ya� i�in 11 saat ve 10 ya��

�OCUK RUHU

9/7/2010

�OCUK RUHU

Ruhiyat malumat�na sahip olmaks�z�n terbiye ve talime te�ebb�s, nebatat�n b�nyelerini bilmeksizin ziraat yapmaya benzer. �. A.
1.FASIL
1-RUH�YATIN TAR�F VE TELAKK�S�
Her mevzu gibi ruhta iki �ekilde tetkik olunabilir: Ya b�nyesi, cevheri ve asl�; ya da vazifeleri tezah�rleri ve hadiseleri itibariyle. Ruhiyat�n as�l me�gul oldu�u saha; ruhi vazifeleri, tezah�rleri ve hadiseleri itibariyle tetkik etmek ve kanunlar�n� tesbite �al��makt�r. Mamafih son zamanlarda asr�n en b�y�k m�tefekkirlerinden (Bergson) " un ruhiyat� mafeykattabiyat vadisine do�ru sevketmi� oldu�unu, hatta onun tesiriyle(W-James) gibi evvelce tamamen fenni ruhiyat taraftar� olanlar�n da ruhiyat� felsefe-i bir nazarla telakkiye temay�l eylemi� bulundu�unu �urada i�aret etmek laz�md�r.
Ruhiyat-Felsefe: Ruhiyat�n felsefeden bir k�s�m olmad��n� tavzi ve ispat i�in muhtelif meseleleri ruhiyat�n nas�l ve felsefenin nas�l m�taala ettiklerini g�zden ge�irmek kifayet eder. Ruhiyat ayn� mevzuda tabiat�, felsefe tabiat�n haricinde kalan� ara�t�r�yor. Felsefe bu mevzu da k�ymeti, ruhiyat �ekil ve sureti d��n�yor. Bilfarz felsefe (nas�l olmal�y�m?) sualine cevap verir, ruhiyat (neyim?) meselesini tetkik eder.
Ruhiyat ve ��timaiyat: M�teakip bahislerde g�r�lece�i gibi filhakika ferdi ruhun te�ekk�l�nde i�timai muhit belki yegane amildir denebilir.(Durkheim-Ziya G�kalp)
Ruhiyat ve Giriziyat: Ruhiyat ile fizyolojinin bu kadar s�k� bir surette m�nasebettar olmas� son as�rda iki ilim �ubesinin tevell�d�ne sebep olmu�tur: "psiko-fiziyolojik" ve psiko-fizik ki bunlar�n mevzular� fizyolojik veya fizik ahval vas�tas� ile tetkik ve mesuha etmektir.
Ruhi Hadiseler, Girizi Hadiseler:
1) Evvelemirde girizi ve ruhi hadiseler mahiyetleri itibariyle farkl�d�rlar.
2) Fizyolojik hadiseler ihsasat ile ve ihsasat�n kuvvetini art�ran alat ile anla��l�r. Ruhi hadiseler ise �uurla anla��l�r.3) Fizyolojik hadiseler gayri�ahsi, ruhi hadiseler ise �ahsi enfusidir. 4) Girizi hadiselerin mutlak gayeleri ferdin bekas�d�r.
2- RUH�YATIN KISIMLARI
Nazari ruhiyat�n gayesi ruhun muhtelif hadiselerini tetkik ve bunlar� kanunlara raptetmektir. Ameli ruhiyat�n gayesi de bu kanunlar� hayat�n muhtelif cihetlerine tatbik ve onlar�n m�fit ve ameli neticelerini ihtihsal etmektir. Umumi hayat ruhi hadiseleri idare eden kanunlar� umumiyeti itibariyle ke�fetme�e u�ra��r. Ruhi hadiseleri meneleri ve ge�irdikleri safhalar itibariyle tetkik eder. Cem"i ruhiyat ruhi hadiselerin cemaatler i�inde ald�� ekilleri ve tahavv�llerini tetkik eder. Fertler bir gurup cemiyet hatta herhangi bir kalabal�k i�inde bulunduklar� zaman� yaln�z kald�klar� vakitlerde oldu�undan ba�ka t�rl� d��n�rler ve ba�ka tarzda hareket ederler. Ruhiyat, malumat�na sahip olmaks�z�n terbiye ve talime te�ebb�s: nebatat�n b�nyelerini bilmeksizin ziraat yapmaya benzer. Ruhiyat ahlak�n m�him bir istinatgah� oldu�u gibi tabiat ile hukukunda �ok k�ymetli bir muaun�d�r. Ticaret e�yas�n�n revac� i�in halk psikolojisinin muhtelif yerlerde ve zamanlar�ndaki istikametini tayin ve ilanlar�n dikkat ve ra�bet celbedecek surette tertibini temin i�inde ruhiyata m�racaat edilmektedir, filhakika halik� tan�mak i�in evvela nefsimizi bilmemiz laz�m geldi�ine g�re be�erin ruhuna n�fuz: e�yan�n, sebeplerin, mebdelerin, nihayet e�yay� halk edenin mahiyetine n�fuz edebilmenin yolu oluyor.
2.FASIL
�OCUK RUH�YATINDA USULLER
1-DAH�L� TAFAHHUS HAR�C� TAFAHHUS
1) Dahili tafahhus: Herhangi ruhi hadisenin sahibi taraf�ndan tetkik ve tahlil edilmesi demektir. Ruhun ilmi kendi ruhumuzdan ba�lar. Ba�kalar�nda ge�en ruhi vak�alar� e�er kendimizde ge�memi�se tan�maya imkan yoktur. Dahili tafahhusun �ocuk ruhiyat�na yard�m� yeti�kin adamlar�n �ocukluk hat�ralar�n� nakil ve tasvir etmeleri sureti ile de vaki olabilir.
2) Harici tafahhus: Ruh hadiselerini harici tezah�rleri ve alametleri vas�tas�yla tetkik etmek usul�d�r.
A) Simadaki ve azadaki hareketlerdir.
Kendi tahass�s tarz�m�za esir olmamak �art� ile uzun i�aretlerle ruhi hadiseleri tayin tarz�; �ocuk ruhiyat�nda belk

�OCUK HASTALIKLARI

9/7/2010

�OCUK HASTALIKLARI

BURUN PROBLEMLER�
Bebeklerin burnu s�k s�k t�kanabilir. Burun t�kan�kl��n� ge�irmenin en iyi yolu, burna tuzlu su (serum fizyolojik) damlatmakt�r. Burun damlas�n� damlatmak i�in bebe�inizi s�rt�st� yat�r�p ba��n� arkaya e�in. Kolunuzla ya da g�vdenizle de kollar�n� tutun ya da birisinden yard�m isteyin. �lac� yava��a her iki burun deli�ine s�rayla damlat�n. Ayr�ca bir burun aspirat�r� kullanarak da bebe�inizin burnunun i�indekileri kolayca temizleyebilmeniz m�mk�nd�r.
Burun Kanamas�
Bebe�inizin burnuna gelen bir darbe, sert bir �ekilde s�mk�rmesi ya da burnunu kar��t�rmas� sonucu burun kanamas� olabilir. Ayr�ca bebe�inizin burun damarlar�n�n ince olmas�ndan dolay� veya yaz�n burun kanallar�n�n kurumas�ndan dolay� da ger�ekle�ebilir.
Burun kanamas� esnas�nda bebe�inizin ba��n� �ne e�erek burun kemiklerinin alt�ndan parmaklar�n�zla burun deliklerini mandal gibi s�k��t�r�n ve 10 dakika bu �ekilde bekleyin. 10 dakika sonra e�er kanama durmam��sa 10 dakika daha ayn� i�lemi yineleyin. �ok so�uk suyla �slat�lm�� bir bezi ya da buz torbas�n� da burnunun �zerinde tutabilirsiniz. Kanama durmu�sa burun deliklerinin i�i hari� bebe�inizin burnunu �slak bir pamukla silebilirsiniz.
E�er kanama yar�m saatten fazla ayn� �ekilde devam ediyorsa ya da s�k s�k kan�yorsa doktorunuza dan��mal�s�n�z.
KULAK PROBLEMLER�
Kulak yolunun derininde kulak zar� bulunur. Kulak zar�, ses dalgalar� geldi�inde titre�en ince bir zard�r. Orta kulak, kulak zar�n�n arkas�nda bulunan ve hava ile dolu bir bo�luktur. Kulak zar� titre�ti�i zaman orta kulak bo�lu�undaki k��k kemik�ikler de (�rs, �zengi, �eki�) titre�ir ve sesi i� kula�a iletir. �� kulakta sesi beyine ileten sinirler uyar�l�r. Orta kulak ile burnun gerisindeki geniz aras�nda, �staki t�p� ad� verilen k��k bir kanal bulunur. �staki t�p�n�n g�revi, orta kulak bo�lu�undaki havan�n bas�nc�n� d�� ortamdaki atmosfer bas�nc� ile e�itlemektir. Esnerken veya yutkunurken kulaktan gelen sesler, bu bas�n� e�itleme i�lemine aittir.
K��k �ocuklarda en �ok g�r�len rahats�zl�k kulak iltihab�d�r. Kulak iltihab�n�n �o�unlu�u da d�� kulak ve orta kulak enfeksiyonlar� ile kulakla bo�az� birle�tiren kanal�n t�kanmas� olu�turur. Bu enfeksiyonlar e�er zaman�nda tedavi edilmezse, ilerde tehlikeli olabilirler. Kulak a�r�s� belirtileri; a��r� duyarl�l�k, i�tahs�zl�k ve ate�tir.
D�� Kulak �ltihab�
d�� kulak yolunu d��eyen deride ortaya ��kar. �ocu�unuzun klorlanm�� suda �ok kal�rsa veya kula��na yabanc� bir cisim sokup kulak derisini �izerse bu d�� kulak iltihab�na yol a�abilir. Belirtileri; �zerine yatt��nda kula�� a�r�s� �ekmesi, d�� kulak kanal�nda k�zar�kl�k, kulaktan ak�nt� gelmesi ve kulak i�inin ka��nmas�d�r.
Orta Kulak �ltihab� (Otitis Media)
Akut otitis media, kulak zar� arkas�ndaki orta kulak bo�lu�unun iltihab�d�r. �ocuklarda �staki t�p� eri�kindekinden daha k�sad�r ve bu nedenle mikroplar�n burundan orta kula�a ula�mas� daha kolayd�r. Bunun sonucunda orta kulakta iltihap s�v�s� birikir; s�v�n�n yapt�� bas�n� a�r�ya ve kulak zar�n�n titre�ememesine neden olur. Bu nedenle orta kulak iltihab� s�ras�nda bir miktar i�itme kayb� meydana gelir. Uygun ila� tedavisi ile bakteriler �ld�r�ld��nde orta kulaktaki s�v� da ortadan kalkar ve i�itme d�zelir.
Akut orta kulak iltihab�, �ocukluk �a��n�n s�k g�r�len bir hastal��d�r. �� ya��na kadar olan �ocuklar�n 2/3� en az bir kez orta kulak iltihab� ge�irmektedir. Akut orta kulak iltihab�n�n tedavisi antibiyotiklerle yap�lmaktad�r. Etkili antibiyotik tedavisi yap�lsa bile, �ocuklar�n %40�nda 3-6 hafta daha orta kulakta iltihapl� olmayan bir s�v� kalmakta ve daha sonra d�zelen, hafif derecede i�itme kayb�na neden olabilmektedir.
S�k �st solunum yolu enfeksiyonu ge�iren �ocuklarda orta kulak iltihab� da s�kt�r. Bu nedenle, �ocuk yuvalar�nda oldu�u gibi kalabal�k ortamlara ilk kez girmeye ba�layan �ocuklarda ,�zellikle ilk iki y�l i�inde, so�uk alg�nl�� ve kulak problemlerine daha s�k rastlan�r.
Orta kulak iltihab�n�n ba�ka t�rleri de vard�r. Ef�zyonl

�OCUKTA HASTALIKLAR

9/7/2010

�OCUKTA HASTALIKLAR

�o�unda hastal�k nedeni, vir�s cinsi mikroorganizmalard�r.Aile i�inde,okulda hastal�k �ocuklar�n birinden di�erine kolayca bula��r.Bu hastal�klar�n baz�lar�ndan a�� ile korunulur.
Ate�
Normal v�cut �s�s� 36-37,5(derece santigrad).Ate� b�y�k �ocuklarda a��z veya koltukalt�ndan;bebeklerde makattan �l��lmelidir.Termometre sa�l�kl� bir �l��m i�in en az iki dakika bekletilmelidir. Klasik cival� termometreler yan�nda,elektronik g�stergeli olanlar� ve alna yap��t�r�larak �s� �l�en bantlar bulunmaktad�r.�ocu�un ate�ini 38 derece �l�t�ysek bunu hafif y�kselmi� kabul ederiz.Ate�,39 derece veya �st�ndeyse ve di�er bulgularda bir hastal�� d��nd�r�yorsa �ocu�u mutlaka doktora g�t�rmeliyiz.
Havale
Bazen,�ocuklar ate�i y�kseldi�inde havale ge�irir.Burada ate�in nedeni �o�unlukla barsak iltihab� veya gribal infeksiyondur.�ocuklar bunlar�n d��nda,zehirlenmelerde,menejit,sara gibi beyin hastal�klar�nda da havale ge�irebilir.
Havale ge�iren �ocuk y�z�koyun veya yan yat�r�lmal�;a�z� a�a��ya do�ru gelmelidir.Ba�� geriye at�lmamal�d�r.Havale n�beti ate�e bagl�ysa,elbiseleri ��kar�l�p �l�k banyo yapt�r�larak ate�i d��r�lmeye �al��lmal�d�r. En k�sa zamanda doktora g�t�r�lmelidir.
KORUNMA
Ate� nedeniyle havale ge�iren �ocu�un ate�inin y�kselmesi �nlenmelidir.Bunun i�in �l�k banyo ve ate� d��r�c� ila�lar uygulan�r.Alkolle pansuman ,ate�in d��mesine yard�mc� olmas�na ra�men,yap�lmamal�d�r.��nk�,deriden emilerek kan �ekerinin d��mesine neden olabilir.Doktorun �nerdi�i ila� varsa ihmal etmeden ve aksatmadan s�rekli kullan�lmal�d�r.
�nemli Not
�zellikle a�a��da anlataca��m�z vir�slerin yol a�t�� ate�li hastal�klarda,enderde olsaReye Sendromu ad� verilen tehlikeli bir hastal��a yol a�abilece�inden,ate� d��r�c� olarak asprin verilmemelidir.
Su �i�e�i
Genellikle okul �a��nda g�r�l�r.Vir�slerin yol a�t�� ate�li-d�k�nt�l� bir hastal�kt�r.Ate�le ba�lar.�nceleri,deriden hafif kabar�k,k�rm�z� d�k�nt�ler ortaya ��kar. Daha sonra bunlar�n ortalar�nda su dolu kesecikler(vezik�ller) olu�ur.D�k�nt�ler ilkin sa�l�m deride g�r�l�r,oradan g�vdeye,kola ve bacaklara yay�l�r.Hastal�k derideki bu d�k�nt�lerden havaya kar��an vir�slerle bula��r.
d�k�nt�ler kabukla�arak iyile�irler.�yile�e d�k�nt�n�n yerinde hafif kahverengi lekeler kal�r.Bu lekeler,daha sonra hi� bir iz b�rakmadan kaybolur.D�k�nt�lerin hepsi kabukla�t��nda bula�t�r�c�l�k d�nemi ge�mi�tir.
D�k�nt�ler,ka��nd�klar�nda mikrop kapabilir.Bu durumda hastal�k a��rla��r ve lezyonlar iyile�tiklerinde iz b�rak�rlar.
TEDAV�
Tedavinin esas�n� deri bak�m� olu�turur.Mikrop kapmas�n� �nlemek i�inKa��nt� giderici losyonlar ve �l�k du� yararl�d�r.
Korunma
Hasta �ocuk,d�k�nt�lerin hepsi kabuklan�ncaya kadar di�er �ocuklardan ayr�lmal�d�r.
K�zam�kc�k
Havaya �ks�r�klwew yay�lm�� k�zam�kc�k vir�s�yle bula��r.�ocuklarda nispeten hafif seyreder.Bu hastal��n as�l tehlikesi hamilelikte ge�irilmesidir.Hamile anne k�zam�kc�k ge�irdi�inde,do�acak bebekte sakatl�k meydana gelebilir.
Hastal�k hafif bir ate�le ba�lar.Hastal��n karakteristik bulgusu,kulak arkas�nda ve ensede b�y�m�� bezeciklerdir.,Hafif bir bo�az a�r�s� ve g�zde k�zar�kl�klar olabilir.
pembe renkli k��k d�k�nt�ler �nce y�zde ve boyunda ortaya ��kar.H�zla t�m g�vdeye yay�l�r.D�k�nt�ler 24 saat sonra ilk g�r�ld�� yerden ba�layarak solar.
K�zam�kc�k �ocukluk �a��nda hafif ge�en bir hastal�k olmas�na kar��n do�mam�� bebekte ciddi sorunlar meydana getirir.�zellikle gebeli�in ilk 4ay�nda k�zam�kc�k ge�iren annenin bebe�inde ciddi sakatl�klar olabilir.Bunlar aras�nda sa��rl�k,g�rme bozukluklar�, kalp hastal�klar� zeka gerili�i say�labilir.
Bu nedenle,�ocuklu�undak�zam�kc�k ge�irmemi� kad�nlar gebelikten �nce bu hastal��a kar�� a��lanmal�d�rlar.
Kabakulak
Hasta bireyin �ks�rmekle havaya sald�� k��k damlac�klarda ta��nan vir�slerin yol a�t�� bir hastal�kt�r.En s�k 5-15 ya� aras�nda g�r�l�r.Eri�kinde daha ciddi ve a��r seyreder.
Genellikle �ene kemi�i k��esinin �st�nde, kula��n �n ve alt�nda yer alan t�kr�k bezi iltihaplan�r.Bazen

�OCUKLARDA B�BREK HASTALIKLARI

9/7/2010

B�BREK

�ncelikle b�brek ve b�bre�in fonksiyonlar�n� hat�rlayal�m. B�brekler bat�n�n arka y�z�nde, vertebral kolunun iki yan�nda yer alan yakla��k 120 - 150 gram a��rl��nda organlard�r

B�bre�in fonksiyon g�ren �nitesi nefronlard�r.
Her iki b�brekte bir milyondan fazla nefron bulunur.
Nefronlar�n Temel ��levleri: Nefronun temel i�levi istenmeyen maddeleri b�brek i�inden ge�ti�i s�re i�inde plazmadan temizlemektir. Bunun i�in etkili olan temel mekanizmalar

1)Glomer�ler filtrasyon
2)T�b�ler reabsorpsiyon
3)T�b�ler sekresyon

B�bre�in fonksiyonlar�

Bedenden s�v� at�lmas�n� d�zenleyerek, plazma ozmolaritesini normal s�n�rlarda s�rd�r�r. ( 285 osm )
Plazma H+ konsantrasyonunu normal s�n�rlarda s�rd�r�r. ( PH 7,4 )
Her bir elektrolitin plazma konsantrasyonunun normal s�n�rlarda olmas�n� sa�lar.
Protein metabolizmas�n�n son �r�n� olan �re, �rik asit ve kreatini atar.
Eritrosit yap�m�n� uyaran eritropoetini yapar.
D vitaminini aktif �ekilde metabolize eder.
�ns�lini par�alar. ( Pankreasta yap�lan ins�linin yakla��k %20"si renol t�b�ler h�crelerde par�alan�r.)
Kan bas�nc�n�n d�zenlenmesinde �nemli rol� olan renin enzimini yapar.

B�BREK HASTALIKLARINDA BEL�RT� VE BULGULAR

B�brek hastal�klar�n�n ba�lang�c�nda ve seyri esnas�nda hasta b��r a�r�s�, poli�ri, nokt�ri, diz�ri, s�k idrara ��kma, hemat�ri, �dem, hipertansiyon, idrarda renk de�i�ikli�i, olig�ri, an�ri, �remik semptomlar ve bat�nda kitle hissetmesi gibi �ikayetlerle doktora ba�vurabilir. Bu konuda bu semptomlardan k�saca bahsedilecektir. B�brek hastal�klar�nda ayr�ca protein�ri s�v�-elektrolit metabolizmas� bozukluklar�, asit-baz metabolizmas� bozukluklar� ve piy�ri (mikroskopta b�y�k b�y�tmede ≥ 10 beyaz k�re olmas�) de izlenebilir.

B��R A�RISI
Akut ve n�betler halinde olan renal kolik veya lomber b�lgede yerle�ik �ekilde olabilir. Renal kolikay�r�c� tan�s�nda biliyer kolik, appendisitis, divertik�lit, divertik�lozis, irritabl barsak sendromu, kasiskelet sistem

NEWBORN CARE

9/7/2010

Newborn Care

The first 24 hours of life are significant due to the critical transition from intrauterine to extrauterine life.
Assessment of the newborn is essential. This ensures that the transition is proceeding successfully.
There are 3 major time frames for assessments (while in the hospital). They are:
Immediately after birth
Within the first 4 hours after birth
Prior to discharge
Apgar Score

Assessment of Physical Characteristics
Assessment of Physical Characteristics(cont"d)
Vernix
Assessment of Neuromuscular Maturity Characteristics
Square window sign (page 547 in Ladewig)
Neuromuscular Maturity Characteristics (cont"d)
Recoil
Popliteal angle
Scarf sign
Heel-to-ear extension
Ankle dorsiflexion
Head lag
Ventral suspension
Major reflexes
General Appearance
The newborn"s head is disproportionately large for it"s body.
The center of the baby"s body is the umbilicus.
The body appears long and the extremities short.
General Appearance: Weight
The normal full-term Caucasian newborn has an average birth weight of 7 lbs, 8 oz (3405 g)
Other factors that influence weight are:1. Age and size of parents2. Health of the mother and3. Interval between pregnancies
Approximately 70-75% of the newborn"s body weight is water.
General Appearance: Length
To measure babies, place them flat on their backs with their legs extended as much as possible.
The average length of a newborn is about 50 cm. The range is 48-52 cm.
The newborn will grow about 1 inch every month for the first 6 months.
General Appearance: Head
At birth, the newborn"s head is about 1/3 the size of an adult"s head.
The circumference is about 32-37 cm.
To get an accurate measurement, place the tape over the most prominent part of the occipital and just above the eyebrows.
The circumference of a newborn"s head is approximately 2 cm greater than the circumference of it"s chest.

General Circumference: Chest
At birth, the average circumference of the chest is 32 cm, and ranges from 30 to 35 cm.
Place the tape measure at the lower edge of the scapulas and bring around anteriorly, directly over the nipple line.
Temperature
The temperature of the fetus in the uterus is about the same as the mothers.
At birth, temperature drops as a result of the drafts and the skins heat loss mechanisms.
body temp: drops 0.1°, and the skin temp. drops 0.3°c/min.

Temperature (cont"d)
Temperature stabilizes within 8-12 hours.
Monitor temp. every 1/2 hour until stable for 2 hours, then every 8 hours.
Assess using axillary, rectal, or continuous skin probe methods.
Axilla: 36.4° C - 37.2° C
Rectal: 36.6° C - 37.2° C (*36.8° C).

Skin Characteristics
Color:
European babies usually have a pinkish hue or tinge to the skin.
African or native american babies have a pale pink with yellow or red tinge skin.
Asian babies have pink or rosy red to yellow skin color.
Acrocyanosis
Mottling
Harlequin sign
Erythema toxicum
Milia

Cont"d
Jaundice is a condition in which the skin looks yellowish immediately after blanching. It is first detected in the face and the mucous membranes of the mouth, progresses from head to toe.

Cont"d
Forceps marks are sometimes present after a difficult birth but will disappear.

Birthmarks
Should be identified and explained to the parents b/c they are often a cause of concern for parents.
Telangiectatic nevi (stork bites).
Mongolian spots.
Nevus flammeus (port-wine stain).
Nevus vasculosus (strawberry mark).

HeadGeneral Appearance
Head should move easily in all directions.
Soft and pliable skull bones
Molding
Gives head an asymmetrical appearance.
Heads of breach born infants and those born by elective cesarean are characteristically round and well shaped.

Face
The face of a newborn is designed to help them suckle.
Chin is recessed, nose is flattened, lips are sensitive to touch and the sucking reflex is easily initiated.
Assess symmetry, size, shape and spacing of eyes, nose, and ears.
Facial movement symmetry should be assessed to deter

GEN�L�K �A�I VE SORUNLARI

9/7/2010

GEN�L�K �A�I VE SORUNLARI

Ruhsal �zellikler:

12-21 ya�lar� aras�nda ge�irilen, halk aras�nda delikanl�l�k denen �a��n bat�daki ad� Adolescence dir. Bu s�zc�k b�y�me d�nemini tek s�zc�kle ifade edebilecek bir �zetidir.
�lk��retim d�nemine raslayan erinlik, ilk gen�lik y�llar�d�r. Cinsel uyan�� ile birlikte yeni ruhsal ve davran�� zellikleri kendini g�sterir. Dengeli ve uyumlu ilkokul �ocu�unun yerini tedirgin, g�� be�enen ve �abuk tepki g�steren bir gen� alm��t�r. Duygular� h�zl� ini� ��k��lar g�sterir. Tepkileri �nceden kestirilmez. Derslerine ilgisi azalm��t�r. Dikkati da��n�kt�r. Evde durmak istemez, �nerilere ald�rmaz, beslenmesi d�zensizdir.
�lgileri artm�� gelge� hevesleri �o�alm��t�r. Ba�kalar� taraf�ndan nas�l g�r�ld��n� merak eder. Dinledi�i m�zik, be�endi�i sanat etkinlikleri de�i�iktir. Uzun uzun d��ler kurar. Hat�ra defteri tutmaya ba�lar. �iir, �yk� yazmaya �zenir. Yazd�klar�nda gizlili�e dikkat eder.
Kulaktan dolma �d�n� al�nm�� fikirleri savunur. B�y�kleri ile tart��r. Anne babas�na kar��t d��nceler ileri s�rmeye dikkat eder. Kar�� km�� olmak i�in kar�� kar.
Bu d�nem i�in �eli�kili duyu� ve davran�� zellikleri ola�an say�l�r. Baz� gen�ler �alkant�y� daha az yo�unlukta ya�ay�p �abucak uyum sa�larlar. Baz�lar� ise ileri derecede uyumsuzluklar g�sterip bu t�r davran��larda ileri ya�larda da bulunabilirler. Yinede bu t�r davran��lar�n g�r�ld�� ya�lar 13-15 ilk gen�lik y�llar�d�r.
D�neme bak�ld��nda gencin i�inde bulundu�u durum kolayl�kla anla��labilir. Aniden h�zlanan b�y�me genci zamans�z yakalam��t�r. Cinsel d�rt�ler hissedilmekle birlikte ergen tam anlam� ile haz�r de�ildir. Ana baba ve �evre gence yeti�kin g�z� ile bak�p ona g�re davran�� bekledikleri gibi, daha sen �ocuksun ifadesi ile onu �a��rtabilirler. ��nk� gen� b�y�mek i�in sab�rs�zlanmakta ise de bir t�rl� �ocuksu davran��lardan kurtulamamaktad�r.
Ergenlik d�neminde gen� yeni aray��lar i�indedir. Bu aray��lar�n ilki ve en �nemlisi kimlik aray��d�r. ��e ilk �nce ana babas�n� g�rmezlikten gelmekle ba�lar. �ocukluk ya�lar�nda nerede ise tanr�la�t�rd�� baban�n fikirleri eskisi gibi ilgin� de�ildir. G�c� kuvveti �nemsenecek gibi de�ildir. �ok az �ey bilir. Ancak bu duygular ergenli�in sona ermesi ile kaybolur. Gen� ana babas�n� ger�ek�i duygularla de�erlendirme�e ba�lar.
Yeni bir ki�ilik ba��ms�z olmakla �ekillenece�inden gen� ba��ms�z olmaya b�y�k �nem verir. Evden kopar, �evresinden uzakla�t�rd�� ana-babas�n�n bo�lu�unu doldurmak i�in yeni ili�kilere y�nelir. Bir gen� i�in dolup ta�an enerjisini en iyi de�erlendirme yolu spordur. Gen� hem spor yapar hem de kendisini ya��tlar� ile kar��la�t�rma f�rsat� bulur. Ya��tlar�n�n da benzer problemlerinin olmas� gen�ler aras�nda grupla�malara yol a�ar. Bir grup i�inde olmak gence g�ven verir. Onaylamasa bile grubun baz� davran��lar�na kat�l�r. Gen�ler i�in en b�y�k tehlike i�inde bulundu�u grubun k�t�ye kullan�lmas�d�r. Bu konuda ana babaya d��en g�rev genci evde fazla s�n�rlamamak olmal�d�r. ��nk� bunalan gen� d��ar�da daha etkin arkada�lar�n�n pe�inden gidebilir. Evinde kabul g�ren delikanl� zamanla ailesine daha kolay ba�lan�r.
Gen�lik �a�� be�enilerin, �zenmelerin, tutkular�n, hayranl�klar�n �ok oldu�u bir d�nemdir. Ergenler bir yandan ba��ms�zl�klar�n� kazanmaya �al��rken bir yandan da benzeyecekleri �rnekler ararlar. Modellerinin meziyetleri kadar kusurlar� da �rneklenir. Ancak model s�k s�k de�i�tirilebilir, her �rnekten al�nan bir yan gencin ki�ili�ine bir ilave yapar. Bu nevi denemeler ergenlik sonuna kadar s�rer.
�alkant�l� bir d�nem olarak anlatt��m�z ergenlik hep uyumsuz davran��larla dolu de�ildir. Olumlu duyu� ve d��n��ler de bu d�nemin �zelli�idir. �rnek olarak gen� soyut d��nme, ya�anmam�� olgular� sembollerle ifade etme yetisini kuvvetlendirmi�tir. Her �eye olur olmaz kar�� karken ele�tiri ve yorumlara y�nelir. Her �eyi bir anda d�zeltecek kolay ��z�mler arar. Bunun i�in �abuk kand�r�labilir. Sonu�ta kendisi ve toplum i�in zararl� olacak

�OCUK GEL��M�

9/7/2010

G�R��

Toplumsal ya da bireysel bir sorunun neli�ine ili�kin sorulmas� gereken t�m sorularda sa�lanacak isabet y�zdesi, o sorunun ��z�m� ile alakal� elde edilecek ipu�lar�n�n yakalanabilmesindeki isabet y�zdesiyle paralellik arzeder. Bireysel bir sorunun ortaya ��k��na zemin haz�rlayan nedenlerin neler oldu�unun te�hisiyle, "neden" sorusunu bireyin bizzat kendisine sormas� aras�ndaki vazge�ilmez i� tutarl�l�k ili�kisi, toplum i�in de ge�erlidir. Bu nedenle, sosyal karakterli bir meselenin ��z�m oda��n�, s�reci d��nsel ba�lamda tersine i�letmek suretiyle ke�fetmek m�mk�nd�r. Aksi takdirde, sosyal bilincin geli�mesini sa�layan bile�enleri saptama, g�n�n dinamiklerini tahlil etme ve bu tahlilleri bir senteze ula�t�rma �abas�, sosyal ak�� bilincini rastlant�lara b�rakmaktan �te bir anlam ifade etmeyecektir.

�lke sorunlar�n�, g�n�m�z d�nyas�n�n sorunlar�ndan soyutlamak ya da d�nya �l�ekli problemleri g�rmezden gelmek ise, sorunlar� a�ma �abalar�n�n bir ba�ka �arp�k yan�n� ifade eder. ��nk�, her ger�e�in evrensel bir izd��m�; her izd��m�n evrensel bir ger�e�i vard�r. S�zgelimi, sokakta ya�ayan �ocuklar sorununa dair oylumlu bir bak�� a��s� geli�tirme gayretlerini �evreleyebilmek i�in, d�nya tarihinin en az bir y�z y�l�na projekt�r tutmak gerekir. D�nyay� etkileyen ekonomik krizlerden, m�zik ak�mlar�na de�in t�m sosyal dalgalanmalar� ve y�nlenmeleri �ok iyi s�zmek durumunday�z. �rne�in, soka��n sa�lad�� zg�rl�kle, bir d�nemin �zg�r ve asi karakterli m�zi�i olarak betimlenen rock m�zi�inin �rt��en bir yan� var m�d�r? Ya da 1929 da patlayan ve t�m d�nyay� sarsan ekonomik bulan�m�n, �lkemizin bug�n�ne uzanan sosyal eksenli etkileri nelerdir?

Sokakta ya�ayan �ocuklar problemati�ini, sadece �lke merkezli g��, i�sizlik vb. nedenlerle a��klamaya �al��mak yeterli g�r�lemez. Belki de, sokak �ocuklar� meselesinde �lkemizin g�rmedi�i daha do�rusu g�remedi�i ve sanki, s�rpriz bir durumla kar�� kar��ya kalm��as�na panik havas�na kap�ld�� ey, d�ng�s�ne kap�ld�� sosya

�OCUKLARDA RES�S�TASYON- G�NCELLEME

9/7/2010

�OCUKLARDA RES�S�TASYON- G�NCELLEME

�ocuklarda kardiyopulmoner arrest (KPA) s�kl�� ve ileri ya�am deste�i gereksinimi eri�kine oranla daha azd�r. Bu rahatlat�c� bilgiye kar��n bilinenin aksine �ocuklarda eri�kine oranla res�sitasyonun ba�ar� �ans� d��kt�r. �ocuklarda res�sitasyon ilkelerini belirlerken ya�ad��m�z bir di�er dezavantaj da �ocuk ya� grubunda �al��malar�n az olmas�d�r. �ocuk ya� grubunun her d�neminin bir di�erinden anatomik, fizyopatolojik ve psikolojik y�nden �nemli farkl�l�klar g�stermesi de bir ya� grubunda yap�lan �al��malar�n di�er ya� grubu i�in referans te�kil edememesine neden olmaktad�r.

Kardiyopulmoner Arrest (KPA)in Etyoloji ve �nsidans�
Amerika Birle�ik Devletlerinde her y�l tahminen 16000 �ocuk beklenmeyen KPA nedeniyle �lmektedir. Acil T�p Sisteminin en iyi organize edildi�i bu �lkede bile ani KPAl� �ocuklar�n ancak %5-10u tan�mlanabilmektedir. KPAl� �ocuklar�n yar�s� 1 ya��ndan k��k �ocuklard�r. Bunlar�n %65i ise erkek �ocu�udur.
KPAl� �ocuklarda ritm %73 bradisistol, %10 ventrik�ler ta�ikardi (VT) veya ventrik�ler fibrilasyon (VF) �eklindedir. KPAn�n etyolojisinde ani bebek �l�m� sendromu (AB�S) en s�k nedendir. Di�er nedenler ise travma, sepsis, akci�er hastal�klar�, bo�ulayazma, zehirlenme ve kardiyak nedenlerdir. �ocuklarda eri�kinlerden farkl� olarak kardiyak olaylar KPAn�n en s�k nedeni de�ildir. Ayr�ca KPAn�n nedeni de ya�a ba�l� olarak de�i�ir ve multifakt�riyeldir. Bu nedenle eri�kinlerde ve hayvanlarda yap�lan �al��malardan yola ��k�larak �ocuklarda res�sitasyon i�in kararlar al�namaz.

KPAl� �ocuklarda Sa�kal�m Oran� ve Kalitesi
Yap�lan �al��malarda KPAl� �ocuklarda sa�kal�m oran� %0-17 olarak belirlenmi�tir. Bu oran, KPA hastane d��nda meydana gelmi�se yakla��k %8 iken hastanede KPA geli�mi� �ocuklarda yakla��k %24t�r. Nabz� olan fakat solunumu olmayan �ocuklarda ise sa�kal�m oran� %75tir. Bunlar�n %88inde ise n�rolojik y�nden bir sekel saptanmam��t�r. �ocuklarda genellikle �nce solunum arresti ard�ndan ikincil olarak kardiyak arrest geli�ti�i g�z �n�ne al�n�rsa res�sitasyon i�lemlerine erkenden ba�lanmas�n�n �nemi net olarak ortaya ��kmaktad�r.

Sa�kal�m Oran�n� Etkileyen Fakt�rler
Bu fakt�rler �unlard�r:
1.Ya�: 1 ya� alt� �ocuklarda sa�kal�m oran� �ok d��kt�r.
2.KPAya neden olan olay: Bo�ulayazma en iyi prognoza sahipken AB�S en k�t� prognoza sahiptir.
3.KPAya neden olan ritm: VF/VT bradisistole oranla daha iyi prognoza sahiptir (Sa�kal�m oran� %30a kar�� %5dir).
4.Erken m�dahale:

Res�sitasyon �nerilerinin �nemlerine G�re S�n�fland�r�lmas�:
Bu �neriler Tablo 1de ayr�nt�l� olarak a��klanmaktad�r.

Tablo 1: �lk yard�m ve res�sitasyon giri�imleri i�in yap�lan �nerilerinin s�n�fland�r�lmas�
SINIFLANDIRMAKL�N�K ANLAMI
S�n�f I: �ok iyiS�n�f I �nerileri daima kabul edilebilir, g�venilirli�i kan�tlanm��, kesinlikle yararl�d�r. Yarar� konusunda en az bir adet prospektif, randomize kontrollu bir �al��man�n destekledi�i �ok de�erli kan�tlar mevcuttur.
G�venilirli�i tam ve kesinlikle �nerilebilir.
Sa�lam kan�tlarla desteklenmi�
Etkinli�i kan�tlanm��
S�n�f IIa: �yi ile �ok iyi aras�S�n�f IIa �nerileri kabul edilebilir, g�venli ve yararl� olarak d��n�lebilir. �ok iyi kan�tlarla desteklenmi�tir. Ancak kan�tlar�n de�eri ve uzmanlar�n bu �nerilerin lehine olan g�r��leri g��l� de�ildir. Buna kar��n uzmanlar�n b�y�k �o�unlu�u bu �nerilerin uygulanmas� taraftar�d�r.
Kabul edilebilir ve kullan��l�
�yi veya �ok iyi kan�tlarla desteklenmi�
S�n�f IIb: Vasat ile iyi aras�S�n�f IIb �nerileri kabul edilebilir ve yararl� olarak d��n�lebilir. Ancak zay�f veya fena olmayan kan�tlarla desteklenmi�tir. Ek olarak kan�tlar�n de�eri ile uzmanlar�n bu �nerilerin lehine olan g�r��leri g��l� de�ildir. Buna kar��n uzmanlar�n b�y�k �o�unlu�u bu �nerileri iste�e ba�l� veya alternatif uygulamalar olarak �nermektedir.
Kabul edilebilir ve kullan��l�
Vasat veya iyi kan�tlarla desteklenmi�
Belirsiz S�n�f: Belirsiz S�n�f �nerileri gelecekte yararl� olaca�� konusunda umut veren �nerilerdir. An

KRONIK KARIN AGRILI �OCUKLARDA HELICOBACTER PYLORI ENFEKSIYONU

9/7/2010

KRONIK KARIN AGRILI �OCUKLARDA HELICOBACTER PYLORI ENFEKSIYONU

I�INDEKILER
I�indekiler I
�ns�z II
1. GIRIS 1
2. GENEL BILGILER 3
2.1. Tarih�e 3
2.2. Morfoloji 4
2.2.1 H�cre Morfolojisi 4
2.2.2. Koloni Morfolojisi 5
2.3. Fizyolojik �zellikler 6
2.4. Biyokimyasal �zellikler 6
2.5. Molek�ler �zellikler 7
2.6. Diger Helicobacter T�rleri 7
2.7. Patogenez 9
2.8. Epidemiyoloji 16
2.9. Helicobacter pylori ile Iliskili Gastrointestinal Patolojiler 19
2.9.1. H. pylori ve Gastritis 20
2.9.2. H. pylori ve Peptik �lser Hastaligi 22
2.9.3. H. pylori, MALT-lenfoma ve Gastrik Karsinom 24
2.10. H. pylori"de Tani Y�ntemleri 25
2.10.1. Invazif Testler 26
2.10.2. Non Invazif Testler 29
2.10.3. �ocuklarda Tani 31
2.11. Tedavi 33
3. MATERYAL VE METOD 41
3.1. H.pylori Immunglobulin G (HpIgG) Tayini 42
3.2. H. pylori Stool Antigen (HpSA) Tayini 43
4. BULGULAR 44
4.1. Tedavi Sonrasi Bulgular 54
5. TARTISMA 56
6. SONU�LAR 70
�ZET 72
SUMMARY 73
KAYNAKLAR 74
EKLER 82
3

1. GIRIS
Kronik tekrarlayan karin agrisi, �ocuklarda sik karsilasilan bir sendromdur.
Etiyolojik spektrumu olduk�a genistir ve okul �agi �ocuklarinin yaklasik %10-
15"inde g�r�lmektedir (1-3).
Dr. J. Apley, bu sendromda, etiyolojik nedenlerin %90"indan fazlasinin organik
k�kenli olmadigi g�r�s�n� savunmus ve bu yaklasim uzun yillar pediatristlerin
benimsedigi bir prensip olmustur (4).
Marshall ve Warren (5), 1983 yilinda kronik gastritli eriskinlerin gastrik
mukozasinda, spiral seklindeki basilleri tanimladiktan sonra, bu mikroorganizma ile
�esitli �st sindirim sistemi hastaliklari arasinda iliski ortaya konmustur (6-8). Tip
d�nyasindaki gelismelere paralel olarak pediatrik endoskopinin giderek
yayginlasmasi ile �nceleri Campylobacter pylori, daha sonra Helicobacter pylori
olarak adlandirilan bu mikroorganizmanin, �ocuklarin �st sindirim sistemi
hastaliklarinda da etken olabilecegi yapilan bir �ok �alismada g�sterilmistir (9-11).
Kronik karin agrili �acuklarla yapilan arastirmalarda; Mahony ve arkadaslari
(12), 95 olgunun %25"inde, Drum ve arkadaslari (13), 53 olgunun %12"sinde, Czinn
ve arkadaslari (14), olgularin %32"sinde Helicobacter pylori enfeksiyonu ve ve antral
gastrit saptamislardir. �lkemizde yapilan benzer arastirmalarda; Yagci ve arkadaslari
(15), 98 kronik karin agrili �ocuk hastanin %55.5"inde H. pylori enfeksiyonu ve
antral gastrit, %10.2"sinde ise duodenal �lser , Kutlu ve arkadaslari (16), 63 �ocuk
hastanin %65"inde H. pylori enfeksiyonu ve antral gastrit, %17.2"sinde duodenal
�lser saptamislardir.
H. pylori hakkinda �grenilen ve yapilan �alismalarin sonu�lari, Dr. Apley"in
kronik karin agrili �ocuklar i�in �nerdigi kurallarin yeniden g�zden ge�irilmesine
neden olmustur. Kronik karin agrili �ocuklarda, etiyolojide H. pylori enfeksiyonu ve
buna bagli �st sindirim sistemi hastaliklarini d�s�nerek daha genis spektrumda
degerlendirilmeleri gerekliligi anlasilmistir.
�alismamizda , S�leyman Demirel �niversitesi Tip Fak�ltesi �ocuk Sagligi ve
Hastaliklari ABD"na, kronik karin agrisi sikayetiyle basvuran 6-14 yas grubu
�o�uklarda H. pylori enfeksiyonu, ELISA y�ntemiyle serumda H. pylori IgG
(HpIgG) ve gaitada Helicobacter pylori Stool Antigen (HpSA) bakilarak arastirildi.
5
HpIgG pozitifligi saptanan �ocuklarin ailelerinde HpIgG arastirilarak aile i�i ge�isin
rol� incelendi. Antikor ve antijen pozitifligi saptanan �ocuklara tedavi verildi ve
tedavi sonrasi HpIgG ve HpSA" ne bakilarak tedavinin etkinligi ve enfeksiyon i�in
olasi risk fakt�rleri degerlendirildi.

BEDENSEL YETERS�ZL�� VE S�RE�EN HASTALI�I OLAN �OCUKLAR

9/7/2010

BEDENSEL YETERS�ZL�� VE S�RE�EN HASTALI�I OLAN �OCUKLAR
A. TANIM VE SINIFLANDIRMA

Amerikan �z�rl� Bireylerin E�itimi Yasas�"nda ortopedik yetersizlik, "�ocu�un e�itimsel performans�n� etkileyen konjentinal (do�u�tan) anomaliler, hastal�klar ve di�er fakt�rlerin neden oldu�u yetersizliktir" �eklinde tan�mlanm��t�r.
Milli E�itim Bakanl��nca ��kar�lan �zel E�itim Okullar� Y�netmeli�inde benzer bir tan�mla ortopedik �z�rl� " B�t�n d�zeltmelere ra�men iskelet, sinir sistemi, kas ve eklemlerrdeki �z�rlerinden dolay� normal e�itim, ��retim, �al��malar�ndan yeteri kadar yararlanamayan" olarak tan�mlanmaktad�r.
Amerikan �z�rl� Bireylerin E�itim Yasas�nda sa�l�k yetersizli�i olan �ocuklar i�in "�ocu�un e�itim performans�n� etkileyen �e�itli akut yada kronik hastal�klar nedeni ile s�n�rl� g�ce, ya�am s�resine ya da harekete sahip olan bireylerdir" tan�m� verilmi�tir.
Milli E�itim Bakanl��n�n ��kard�� zel E�itim Okullar� Y�netmeli�inde ise "s�rekli bak�m ve tedaviyi gerektiren hastal�klar sebebiyle e�itim, ��retim �al��malar�ndan yeteri kadar yararlanamayanlar" �eklinde tan�mlanm��t�r.

1. �z�r�n tipine g�re s�n�fland�rma:
*N�rolojik sistemle ilgili yetersizlikler (beyin, omurilik ve sinir sistemi)
*Kas-iskelet sistemi ile ilgili yetersizlikler (v�cudun fiziksel yap�s� ile ilgili sistemler kaslar ve iskelet)
*Sa�l�k bozukluklar� (fiziksel iyilik, sa�l�k ve fizyolojik fonksiyonlar�n olmay��, k�s�tl�� ya da yetersizli�i)

2. Nedenlere ba�l� s�n�fland�rma:
*Do�um �ncesi (genetik olarak ge�en baz� problemler, annenin ge�irdi�i enfeksiyonlar ile ilgili problemler oksijen yetersizli�i, maln�trisyon, annenin madde kullan�m� ve anne karn�nda ge�irilen travma gibi)
*Do�um esnas� (do�um esnas�nda meydana gelen baz� problemler)
*Do�um sonras� (sonradan olu�an hastal�klar ya da ge�irilen travmalara ba�l� yetersizlikler, v�cudun par�alar�nda yada fonksiyonlar�ndaki kay�plar. �ocuk felci gibi enfeksiyonlar�n neden oldu�u �z�rler, kanser ve benzeri gibi di�er sa�l�k sorunlar�)

3. Yetersizli�in derecesine g�re s�n�fland�rma:
*Hafif (Ya�am�n� s�rd�rmek i�in destekleyici bir araca gereksinim duymakta, ki�isel gereksinimlerini kar��layabilmektedir. )
*Orta (Yetersizli�in tipine g�re yard�m sa�layan bir araca gereksinimi vard�r. Ki�isel gereksinimlerinde yard�mc� ara�lar kullanmaktad�r.)
*A��r (Tekerlekli sandalyeyi kullanmaktad�r, ki�isel gereksinimlerini yard�ms�z yapamamaktad�r.)

Culatta ve Tompkins (1999) ise �ocu�u ko�ullar�n etkileme durumuna g�re durumu iki grupta incelemi�tir: 1- ortopedik yetersizlikler, 2- sa�l�k yetersizlikleri.

ORTOPED�K
YETERS�ZL�KLERSA�LIK YETERS�ZL�KLER�
*Organ eksiklikleri
*Cerebral palsy
*Epilepsi
*�ocukluk romatoid artriti
*Murfan sendromu
*Multiple sklerosis
*Muscular distrofi (kaslar�n geli�memesi)
*Gevrek kemikliler
*�ocuk felci
*Bel �atla��
*Omurilik zedelenmesi
*Travmatik beyin zedelenmesi*Dikkat eksikli�i/Hiper aktivite bozuklu�u (ADHD)
*Kazan�lm�� imm�n yetersizli�i sendromu (AIDS)
*Ast�m
*Yan�klar
*Kanser
*�ocuk �stismar�
*Konjenital kalp hastal�klar�
*Sitomegalovir�s
*Kistik fibrozis
*Fetal alkol sendromu
*T�bbi bak�m ve araca ihtiya� duyan �ocuklar
*Hemofili
*HIV
*Hipoglisemi
*Diabet
*L�semi

B. EN �OK KAR�ILA�ILAN ORTOPED�K VE SA�LIK YETERS�ZL�KLER�N�N NEDENLER�, �ZELL�KLER� VE E��T�MLER�

1. Ortopedik Yetersizlikler�

Organ Eksiklikleri:
Do�u�tan veya sonradan kol ve bacak gibi v�cuda eklemlerle ba�l� organlardaki eksikliklerdir. �rne�in, parma��n olmamas�, elin olmamas�, aya��n, baca��n olmamas� gibi. Do�um �ncesinde annenin r�ntgen ��nlar�na maruz kalmas�, ila� kullanmas�, ge�irdi�i enfeksiyonlar gibi, do�um sonras�nda ge�irilen kazalar, yanl�� t�bbi m�dahealeler, �eker hastal�� gibi nedenlerden kaynaklanabilmektedir. E�itimlerinde yard�mc� protez ve ortezler kullan�lmaktad�r. Ayr�ca e�itsel �evre d�zenlemeleri ve ki�inin tak�lan protezine / ortezine uyum sa�layabilmesi i�in psiko - sosyal ve e�itsel �al��malar�n d�zenlenmesi gerekmektedir. Uygun �evre d�zenlemesi ve ara� kullan�m� ile normal okullarda e�itim g�rebilmektedirler.
Cerebral Palsy (C.P) - Beyinsel �nme:
Beyinin zedelenmesinin neden oldu�u hareket bozukluklar�n� tan�mlayan genel bir terim olarak kullan�lmaktad�r. Bir kas koordinasyonu problemidir. �ocuklar�n kaslar� yada sinirleri zarar g�rmemi�tir, kaslar yada sinirler beyin sap� ile ba��nt� kurabilir ancak beyin, kaslar�n kas�lma ve gev�emesini kon

�OCUK GEL��M�

9/7/2010

�ocuk Geli�imi

�OCUK GEL��M�
Do�u�tan ergenli�in e�i�ine kadar s�ren ya�am dilimine �ocukluk denir. Bu d�nemi de b�l�mlere ay�rmak al��kanl�k olmu�tur. �lk �ocukluk (0-15 ay); ikinci �ocukluk (15 ay-3 ya� ya da 3.5 ya�); okul �a�� (6 ya�-12 ya�); 12 ya��nda ergenlik ba�lar ve �ocukluk d�nemi sona erer.
�ocu�un k��lm�� bir insan de�il, 2 y�nl� bir deneye girip ba�ar� sa�layacak, yani hem �evresini, hem kendisini anlayacak b�t�n�yle de�i�ik bir yarat�k oldu�unu ak�ldan ��karmamak gerekir. Yeni do�mu� bebekte boyun d�rtte 1"i kadar oldu�u halde yeti�kin insanda sekizde bir kadar olan ba� b�y�kl�� bile, k��k �ocuk ile gelecekteki b�y�k insan aras�ndaki b�y�k ayr�l�� ortaya koymaya yeterlidir. Ayr�ca , ki�inin duygusal ve ruhsal olu�umunda bu d�nemin ta��d�� nem �st�nde durmak gerekir.
�ocuk i�in anan�n varl�� temeldir. (maddi bak�mdan hi�bir eksi�i bulunmad�� halde ana sevgisinden yoksun olan �ocuklarda ruhsal bozukluklar belirdi�i saptanm��t�r); ana ve baba aras�nda anla�ma ve uyum cinselli�inin bulmada �ocu�a yapacaklar� yard�mda �nemlidir. �te yandan ki�ili�in geli�mesi de s�rekli de�ildir. Bireylere ve cinslere g�re de�i�ir.

�lk �ocukluk
Bu d�nemde �ocuk d�� d�nya ile giderek artan ili�kilerle birlikte h�zl� bir beden b�y�mesi g�r�l�r. ( 7 ayl�kken �ocuk ilk do�du�u zamanki a��rl��n�n 2 kat� olur.) �lk y�l boyunca (a�z�l evre), a��z b�lgesi �ocuk i�in ba�l�ca tan�ma ve bilgi arac�d�r. �lgi duydu�u her�eyi a�z�na g�t�r�r. Bir ya��na do�ru ilk s�zc�kler, m�z�ldamalar�n yerini al�r. Bunlar s�zc�k t�mcelerdir. 12 - 15 ay aras�nda �ocuk, sa�lam basarak y�r�meyi ba�ar�r.
�kinci �ocukluk
Bu d�nem boyunca �ocukta gezinme ve dil �ok �zel bir �nem kazan�r. �ocuk y�r�r ve ko�ar. S�zc�kleri birbirine ulayarak t�mceler yapar. S�zc�k da�arc�� nce yava� sonra �ok abuk artar. 2 - 3 ya� aras�nda ( d��k�l evre ) sidi�ini ve d��k�s�n� tutmay� ��renir. Bu evre �ok �nemlidir. ��nk� �ocuk annesinin ho�una gidecek �eyler yapma, dolay�s�yla yeti�kinlerle ili�ki kurma yolunu bulur.

3 - 4 ya��na do�ru �ocuk, cinsel organlar�yla ilgilenir. Bu evre cinsel sorunlar ve oidipus karma�as� (kar�� cinsten ana-baba i�in sevgi, ayn� cinsten ana-baba i�in kin besleme. ��nk� ayn� cinsten olan, rakip g�r�l�r.) �a��d�r. Ana-baba aras�nda anla�ma varsa, bu sorun bir s�re sonra ��z�me kavu�ur. �ocuk ana babadan birini kendine model se�er. �tekini de ideal bir sevgi konusu yapar.
Okul �ncesi D�nem
�ocuk bu d�nem boyunca, bedensel ara�lar�na daha b�y�k �l��de egemen olur.Hareket denetimi doruk noktas�na var�r. Bu �a��n en belir- gin �zelli�i b�y�k birsevimlilik vetoplumsal k�meyle b�t�nle�medir. Ana okuluna giri�in bu d�neme rastlat�lmas� bu bak�mdan �nemlidir. �ocuk kolayca yeni dostluklar kurar, karma��k ve tutkulu oyunlar yarat�r. Yeni arkada�lar�yla ne kadar �abuk kavga ediyorsa o kadar da �abuk bar��r. �zellikle de ana babas�n�nkinden farkl� bir yetkiyle kar��la��r.

Okul D�nemi
Somut d��ncenin do�u�uyla ayn� zamana denk gelir. 11 ya��na do�ru yerle�ik ilkelerden hareketle geli�en s�k� bir ilerlemeye dayal� varsay�mla-t�mdengelimli d��nce s�re�leri belirirken okul �ncesi �a��n ta�k�n d��g�c� hafifler. Sonunda �ocuk ana - baba etkisinden kurtulmaya ba�lar.
�nsan�n 2. ya� �a�� belki en nazik d�nemi say�labilecek olan ergenlik d�nemi ruh-bilimsel alanda �nemli sonu�lar do�runa biyolojik bir b�y�me s�reci ile birlikte y�r�r. �ocu�un cinsel ilgisi apans�z�n uyan�r.
Ergenlik �ncesinde (erkeklerde 12 - 15 ya�, k�zlarda 11 - 13 ya� ) b�y�me son derece h�zl�d�r. Birincil cinsel �zellikler belirir,kendi ile d�� d�nya aras�ndaki ayr�l�� apa��k g�ren �ocuk yenilik ist

ALTINI ISLATAN �OCUKLAR

9/7/2010

B�BRE��N KALITSAL VEYA GEL��MSEL DEFEKTLER�

9/7/2010

B�BRE��N KALITSAL VEYA GEL��MSEL DEFEKTLER�

Yenido�an bir bebekte �riner sistem anomalilerini d��nd�ren �yk�

*Oligohidrramnios (renal agenezi, hipoplazi, obstr�ktif anomaliler)
*Polihidramnios (G�S"de atrezi ile birlikte seyreden b�brek anomalileri, diabetes insibitus)
*B�y�k plasenta (Fin tipi konjenital nefrotik sendrom)
*Perinatal asfiksi (Akut t�b�ler nekroz, renal ven trombozu, b�brek yetersizli�i)
*Tek g�bek arteri (G�S obstr�ksiyon ve genito�riner anomaliler)
*Organogenez d�neminde teratojen ila� kullan�m�, maternal hipoglisemi, intrauterin enfeksiyonlar (�zellikle k�zam�k��k)

Yenido�an bir bebekte �riner sistem anomalilerini d��nd�ren fizik muayene bulgular�

*Potter y�z� (d��k ve deforme kulaklar)
*Aniridia
*Meme aras� geni�li�in fazla olmas� (kalkan G��s)
*Tek g�bek arteri
*Kar�n kaslar�n�n yoklu�u (Prune Belly sendromu)
*Asit,�dem, karaci�er kistik hastal�� (polikistik b�brek)
*An�s imperfaratus
*Megakolon (mega�reter ile beraber olabilir)
*D�� genital anomaliler (kriptoor�itizm, epispadias, hipospadias)
*Alt ekstremite ve omurga anomalileri (hemihipertrofi, spina bifida, meningomyelosel)
*Do�umsal kalp anomalileri (VSD)
*Gonadal disgenezi, Trisomiler
*K��k veya b�y�k b�brek
*Mesane veya b�brek lojunda ele gelen kitle
*�ris ve Retina de�i�iklikleri

1.Renal agenezi

*B�bre�in yoklu�u anlam�ndad�r
*Tek veya �ift tarafl� olabilir
*Tek tarafl� (Unilateral) daha s�k g�r�l�r (1/1000 canl� do�umda)
*Di�er b�bre�e ait anomaliler e�lik edebilir
*�ift tarafl� renal agenesis (Potter sendromu): Canl� do�umlar aras�nda 1/4000 oran�nda g�r�l�r. Hastalar�n �o�u erkektir. Hipertelorizm, epikantus, geni� ve bas�k burun, d��k kulak, mikrognati, yumru ayak �eklindeki tipik g�r�n�m vard�r. Pulmoner displazi s�kt�r. Gebelik d�neminde oligohidroamnios mevcuttur.

2.Renal hipoplazi

*B�breklerin tam geli�memesi anlam�ndad�r. Adultta b�brek a��rl��n�n 50 gr"dan, kaliks say�s�n�n 5"den az olmas� ile karakterizedir. Genellikle tek tarafl�d�r. �ift tarafl� oldu�unda b�brek yetmezli�i g�r�lebilir.

3.Ektopik b�brek

*B�bre�in farkl� yerde lokalize olmas�d�r. En s�k pelviste lokalizasyon g�r�l�r. Genelde asemptomatiktir. Ancak �reterin k�vr�lmas�na ba�l� obstr�ksiyon, ta� ve enfeksiyon geli�ebilir.

4.At nal� b�brek

*Renal f�zyon anomalilerindendir.
*Asemptomatik olabilir veya hipertansiyon, hemat�ri e�lik edebilir.
*Turner sendromlu vakalarda genel toplumdan daha s�k g�r�l�r.
*Wilms tm geli�imi daha s�kt�r.
*�riner enfeksiyon ve ta� olu�ma riski artm��t�r.
*Travmada zedelenme �ans� y�ksektir.

5.Duplikasyon anomalileri

*�ift �reter en s�k rastlan�lan�d�r. �o�unlukla asemptomatik olup tetkikler s�ras�nda rastlan�r.

6.Renal disgenezis

*Total veya segmenter olabilir. Bir veya iki b�brekte g�r�lebilir. �o�unlukla tek tarafl�d�r. B�breklerde kistik olu�umlar ortaya ��kabilir. Bu taktirde kistik displazi veya multikistik displazi terimleri kullan�l�r. Bunlar herediter olmamalar� ve daha ziyade tek b�bre�i tutmalar� nedeniyle b�bre�in kistik hastal�klar�ndan ayr�l�rlar

7.Kistik b�brek hastal�klar�

a.Polikistik b�brek
b.Med�llada kistlerle karakterize hastal�klar
-Med�ller s�nger b�brek
-Nefroftizi
-Med�ller kistik hastal�k
c.Renal displastik kistler
-Multikistik displazi
-Kortikal kistler
-�nfantil mikrokistik hastal�k (konjenital nefrotik sendrom)
d.Glomer�ler kistik hastal�k
e.Basit b�brek kistleri

Polikistik b�brek

Kistik b�brek hastal�klar� i�inde en s�k g�r�lenidir. �ki b�bre�i de ilgilendiren kal�tsal bir hastal�k olup genellikle bilateraldir. Otozomal resesif (OR) ge�i�li infantil tip ve otozomal dominant (OD) ge�i�li eri�kin tip olmak �zere iki tipi vard�r. Baz�lar� infantil, juvenil ve eri�kin tip olmak �zere 3 tipte inceler.
�nfantil tip polikistik b�brek hastal��: Yenido�an d�neminde b�brekler b�y�k ve palpe edilebilir durumdad�r, olig�ri mevcuttur. E�er olig�ri intrauterin d�nemde de mevcutsa pulmoner hipoplazi geli�ebilir. Bu t�r vakalar do�umdan k�sa bir s�re sonra �l�r

FETUS VE YEN�DO�ANDA ENERJ� METABOL�ZMASI

9/7/2010

Fetus ve Yenido�anda Enerji Metabolizmas�
Haz�rlayan Dr. M�ge �a�lar

G�R��

Bu seminerde �ncelikle fetus, yenido�an, enerji ve metabolizma konular�nda genel tan�mlay�c� bilgiler verilecektir. Daha sonra karbonhidrat, protein ve ya� metabolizmas� ele al�nacak ve son olarak enerji metabolizmas�n�n reg�lasyonu ve klinik izlem anlat�lacakt�r.
Fetal d�nem, gestasyonun 3. ay�n�n ba��ndan do�uma kadar s�ren ve bedenin h�zla b�y�mesi, doku ve organlar�n olgunla�mas� ile karakterize intrauterin d�neme denir.
Yenido�an d�nemi ise, do�umu izleyen ilk 4 haftal�k (28 g�nl�k) s�reyi tan�mlamaktad�r. Yenido�anlar; miad�nda (term), premat�re (preterm), gebelik ya��yla uyumlu (apropriate for gestational age = AGA) veya gebelik ya��na g�re k��k (small for gestational age = SGA) �eklinde de�i�ik alt gruplara ayr�lmaktad�r. Bu gruplara g�re metabolik �zellikler farkl�l�k g�stermektedir.
Enerji, i� yapabilmek veya maddeyi de�i�tirebilmek i�in gereken kapatesidir. Toplam enerji, g�dalar�n kalorimetri kab� i�inde tamamen yanmas� ile olu�an enerjidir. Kullan�labilir enerji, toplam enerjiden at�lan enerjinin (idrar, gaita) ��kart�lmas� ile olu�an enerjidir.Enerjinin �l�� birimi kalori olarak kabul edilebilir. Protein, ya� ve karbonhidratlar�n metobolize edilmesi ile olu�turduklar� kalori miktar� �u �ekildedir:
Toplam enerji Kullan�labilir enerji
Protein5,65 kcal/gr4 kcal/gr
Ya�9,45 kcal/gr9 kcal/gr
Karbonhidrat4,10 kcal/gr4 kcal/gr

Metabolizma ise, h�crelerde enzimler sayesinde meydana gelen anabolik ve katabolik reaksiyonlar� t�m�d�r. Bazal metabolizma, a�l�k ve dinlenme durumunda vucudun solunum, dola��m, hormonal aktivite ve vucut �s�n�n sabit tutulmas� gibi s�re�lerin s�rd�r�lmesi i�in gerekli minimum enerji miktar�d�r. K�saca ya�am�n enerji olarak bedelidir. Bazal metabolizma h�z� a�a��daki form�lle hesaplan�r.
Bazal metabolizma = ( 55 - ( 2 x ya� - y�l ) )xvucut a��rl��
Bazal metabolik h�z, harcanan enerjinin b�y�k k�sm�n� olu�turur. Bu fakt�r termreg�lasyon, soluma i�i, membranlardan iyon gradientinin devaml�l��n� sa�lama ve kardiak fonksiyon i�in harcanan enerjiyi i�erir. �e�itli fakt�rler bazal metabolizma h�z�n� etkiler. Bu fakt�rler:
-Vucut y�zeyi-Cins-Ya�-Kas tonusu
-Vuc�t bile�imi-Hormanal fakt�rler-Gebelik
-Beslenme durumu-Uyku-Ate�
�stirahattaki Metabolizma h�z� ( REE) = Bazal metabolizma h�z�(BEE)+BEE/10. Hesaplanan enerji (MEE) ise, oksijen t�ketimi ve karbondioksit �retimi �zerinden �l��l�r.

Sa�l�kl� term bebe�in enerji gereksinimi, premat�re bebeklerden daha d��k olup, ortalama 110-150 kcal/kg/g�nd�r. Mat�r yenido�anda enerjinin %35i b�y�me i�in kullan�l�r. Premat�relerde bu oran %50 dir. �ocuklarda enerji gereksinimi, bazal metabolizma h�z�ndan, fiziksel aktiviteden, besinlerin spesifik dinamik etkisinden veya besinlerden sa�lanan termogenezden etkilenir. Enerji gereksinimi ya�, cins, total vucut y�zeyi gibi etmenlerde ili�kilidir.

Enerji harcanmas�n� art�ran durumlarArt�� y�zdesi
Ate� (1 derece) %10-15
Operasyon%20-30
Sepsis %30-50
Solunum distresi%10-20

KARBONH�DRAT METABOL�ZMASI

Karbonhidratlar, basit ve kompleks sakkaritlerden olu�an organik maddelerdir. Karbonhidratlar, �eker molek�l�n�n say�s�na g�re monosakkarit, disakkarit ve polisakkarit olmak �zere �� gruptur. Karbonhidratlar esansiyel enerji kayna�� de�illerdir. Protein koruyucu ve enerji kullan�m�n� optimize edici etkileri vard�r. Glikojen ve glukozun aneorobik yoldan metabolize olmas� ile daha fazla enerji �retilir.
Fetal kanda varolan esas karbonhidrat, glukozdur. Glukoz, plasentadan kolayla�t�r�lm�� diff�zyon yolu ile ge�er. Fet�s kan glukoz konsantrasyonu, dokulardaki glikojen �retimi ve annedeki glukoz konsantrasyonuna ba�l�d�r. Fetal glisemi maternal gliseminin %60-70 kadard�r. Gebelikte glikojen birikim gestasyonun 13. haftas�nda ba�lar ve ilerleyen aylarda artarak 20. haftada 36 mg/g ula��r. Bu de�er spesifik enzim yetersizli�ine ba�l� olarak, eri�

ERGENL�K D�NEM�

9/7/2010

Fiziksel Geli�im
Bili�sel Geli�im Ergenlik D�neminde Geli�im
Duygusal Geli�im
Sosyal Geli�im
Ergenlik D�neminde Geli�im
Fiziksel Geli�im
UNESCO ergenlik d�nemini 15-25 ya� dilimleri aras�nda g�sterirken �lkemizde ergenlik d�nemi ortalama olarak k�zlarda 10-12, erkeklerde 12-14 ya�lar� aras�nda ba�lar.
Ergenlik D�neminde Geli�im
Erinlik evresi cinsel organlar�n olgunla�t�klar� s�rada olduk�a k�sa s�ren fizyolojik de�i�iklikler evresidir. Bu evre ergenlik d�neminin bir b�l�m�n� olu�turur ve bu d�nemden �nce g�r�l�r. Ergenli�in erinlikten fark� tek ba��na fizik olgunlu�u de�il tam bir olgunlu�u kapsamas�d�r.
Ergenlik D�neminde Geli�im
Ergenlik d�nemi en h�zl� b�y�me evresinden biridir. Biyolojik de�i�me ile ba�lar. Bedensel zihinsel ve ruhsal geli�me ile son bulur. De�i�imler v�cudun h�zl� b�y�yerek geli�mesi, hormonlar�n �al��mas� ve cinsel d�rt�lerin artmas� �eklindedir.
Ergenin v�cudundaki h�zl� de�i�imler hipofiz bezinin b�y�me hormonu salg�lamas�yla olur. K�zlarda ve erkeklerde
Ergenlik D�neminde Geli�im
Hormon de�i�ikli�i nedeniyle t�ylenme g�r�l�r. Bedensel ve i� geli�melerle birlikte k�zlarda kanama meydana gelir.
Ergenlik D�neminde Geli�im
Erkeklerde hem boyda hem de a��rl�kta art�� g�r�l�rken, k�zlarda ergenlik d�neminde yava�lad�� g�r�l�r.
Erinlik �ncesinde k�zlar�n a��rl�� erkeklere oranla daha azken, erinlik ba�lar�nda k�zlar�n erkeklerden daha a��r olduklar� g�r�l�r. Erinlik sonlar�na do�ru erkeklerin a��rl��n�n k�zlara oranla artt�� dikkati �eker.
Ergenlik D�neminde Geli�im
Ergenlik d�neminde kas ve kemiklerin b�y�mesi ile a��rl�k art�� olur. Beden �ekli ve oranlar�ndaki �nemli de�i�ikliklere bak�ld��nda ergenlik d�neminde erkeklerde dar kal�a, geni� omuzlar, d�md�z uzanan bacaklar g�zlenirken; k�zlarda, geni� kal�a, dar omuzlar ve e�imli olarak uzanan bacaklar �eklinde olur.
Ergenlik D�neminde Geli�im
- Bili�sel Geli�im
11 ya��ndan sonra ba�layan ve mant�ksal d��nmenin yeti�kinler d�zeyine ula�t�� bu d�neme soyut i�lemler d�nemi denir. 7-8 ya�lar�nda sosyalle�meye ba�layan �ocuk 11-12 ya�lar�nda kurallar�n ki�iler aras� anla�ma sonucu oldu�unu anlayacak duruma gelmi�tir. G�r�� al��veri�i ve
Ergenlik D�neminde Geli�im
tart��ma ile �ocuklar g�r��lerini hakl� g�sterebilecek d��nce kurallar�n� ve mant�k yollar�n� bulmaya ba�larlar. Bunun sonucu olarak da �e�itli varsay�mlar olu�turup bunlar� s�nay�p soyut d��n�r, genelleme yapar ve soyut kavramlar� kullanarak bir durumdan �tekine ge�i� yapabilir.
Ergenlik D�neminde Geli�im
Zihinsel muhakeme, i�birli�i mant��n geli�mesi ve kurulmas�nda �nemlidir. Ergen ger�ek ya da olas� sosyal durumlara kar�� ilgisinin artmas� sonucu kendisini ve �yesi oldu�u �e�itli gruplar�n g�r��lerine ele�tirici g�zlerle bakabilir. Toplumun gelenek ve g�reneklerine, kurallar�na kar�� tutumu de�i�ir. Ergen deneme yan�lma yoluyla
Ergenlik D�neminde Geli�im
sebep sonu� ili�kisini daha rahat anlar.
Ergenlik D�neminde Geli�im
- Duygusal Geli�im
Ergenin duygusal geli�imine bak�ld��nda
yaln�zl�ktan duyulan haz yan�nda bir gruba kat�lma �zlemi,
yeti�kini hor g�rme ama ona katlanma,
endi�e ve umutsuzlu�a kar��n gelece�e umutla bakma gibi belirgin �eli�kili duygular vard�r.
Ergenlik D�neminde Geli�im
Duygusal tepkileri sa�l�k durumu, cinsiyet, zeka d�zeyi, okul ba�ar�s� ve sosyal kabul d�zeyi gibi etkileyen fakt�rler vard�r.
Bu evre f�rt�na ve gerginlik d�nemi olarak tan�mlanabilir. Karamsarl�k, ger�ekle ilgili �at��malar, ki�isel �z�nt�, g�vensizlik duygusu, �evrenin takdirini kazanma duygusu, ba�ar�s�zl�klar� ve yetersizlikleri
Ergenlik D�neminde Geli�im
gencin i�ine kapanmas�na neden olabilir.
Ergenlik d�neminde duygular�n �iddetlendi�i g�r�l�r. Bunun sonucunda gerginli�in iyi uyum sa�layamayanlarda belirli al��kanl�klara neden oldu�u g�r�l�r. �rne�in ; t�rnak yeme, parmak emme, sa� b�kme veya sa� �ekme, y�ze elle dokunma gibi al��kanl�klar.
Ergenlik D�neminde Geli�im
Ergenlik d�nemindeki bu �iddetli duygusall�k �evresel ve toplumsal fakt�rlerle birlikte g�vensizlik duygusu yarat�r. Aile i�indeki duygusal ve sosyal etkile�im ku�aklar aras�ndaki farkl� d��nceler, sosyal beklentiler ve �evreye uyum s�reci ergeni etkileyen durumlard�r. Belirsizlik ve bilinmeyene kar�� korku ergenlikte de g�r�l�r. Ergen korkular�
Ergenlik D�neminde Geli�im
objelere kar�� sosyal ili�kilerde duyulan ve kendisi ile ilgilidir. Ergende ko�ullanm�� bir korkunun benzer durum ve nesnelere genellenmesi olarak ifade edilen k

UYUM SORUNU OLAN �O�U�UN TANILANMASI

9/7/2010

UYUM SORUNU OLAN �O�U�UN TANILANMASI
Uyumsuz �o�uklar�n m�mk�n olabildi�ince erken tan�nmas�,uyumsuzlu�un �nlenmesinde gerekli �nlemlerin al�nabilmesi a��s�ndan �ok �nemlidir.�zellikle erken �o�ukluk d�neminde bu sorunlar�n belirlenmesi ve tan�lama �al��malar�n�n bu d�nemde yo�unla�t�r�lmas� gereklidir.

0-4 ya�lar�nda tan�mlama ,ailenin istegi ile �o�uk pisikriyaisi b�l�mleri ,rehberlik ara�t�rma merkezleri ve gerekirse sosyal hizmet ve sagl�k hem�irelerinin ev ziyaretleriyle yap�l�r.

4-7 ya�tan sonraki d�nemlerde de , ��retmen problemin belirlenmesi a�amas�nda �ok �nemlidir.��retmen �e�itli e�itim ortamlar�nda �o�ugu g�zleyerek ,var olan sorunlar� belirler .ailenin de g�r��lerini alarak �o�uk pisikriyati servislerine veya rehberlk ara�t�rma merkezlerine ba�vurur.

Ayr�ca okullarda uyum sorunu olan �ouklar�n belirlenmesi i�in uzman personel taraf�ndan okulda taramalar da yap�labilir.

Taramalar ;guruplara uygulanan bilgi toplama y�ntemleridir.Bu bil�i toplama y�ntemleri sonucunda ,gereken �o�uklar�n tedavisi ve egitimi ad� ge�en kurumlarda yap�labilir.

Uyumsuz �o�uklar i�in gerek hastanelerde , gerek rehberlik ve ara�t�rma merkezlerinde kesin tan� koyarak damgalamaktan ka��nmak i�in sadece �o�ugun �zellikleri tan�mlanarak belirlenmelidir.

�o�ugun �zelliklerini en iyi �ekilde belirleyebilmek i�in de bireysel incelemeler yap�lmal�d�r.

�ougun i�inde bulundugu geli�im d�nemleri de dikkate al�narak yap�lmas� gereken bireysel incelemelri 4 alanda g�rmak m�mk�nd�r.

Bunlar s�ras�yla:

1. T�bbi Tan�lama :

�o�uklar�n fiziksel ,ruhsal bozukluk ve hastal�klar�n�n tan�lanms� ile organik tetkiklerin yap�lmas�n� i�erir.

2. Pisiko-Sosyal Tan�lama :

�o�ucugun ba�ar�,yetenek ,tutum sosyal ili�kiler.ki�ilik ve geli�im unsurlar�n� degerlendirmeyi am�lar Bu hususlar�n ayr�nt�l� olarak belirlenmesinde kullan�lan y�ntem ve teknikler ise;

a -zeka testleri uygulamas� (�lkemiz i�in stadardize edilmi� ,ge�erlik ve g�venirli�i y�ksek testler )
b-G�zlemler
c-Aileye ili�kin bilgiler
d-Anne babalar�n �o�uklar� hakk�ndaki raporlar�
e-�gretmene ili�kin bil�iler
f-�gretmenlerin �o�uklar hakk�ndaki raporlar�
g-Sosyometrik teknikler
h-Okul geli�im ge�mi�i
�-Akranlar�n�n davran�� degerlendirme �l�ekleri
i-Ki�il,ik geli�im ge�mi�i
j-Uygulanan disiplin
k-Aile ge�mi�i
l-Genel ve �zel yetenek testleri
m-Sosyal geli�im �l�ekleri
n-Geli�im grafi�i
o-�grencinin kendisi hakk�ndaki d��ncelerini i�erir.

3. Egitsel Tan�lama:

�o�ugun egitim �gretim etkinliklerinde ba�ar�l� ve ba�ar�s�z oldugu durumlar ile durumlar�n derecelerini belirlemeyi ama�lar.

Bu konuda kullan�lan teknik ve y�ntemler ;
a-�gretmen kanaatleri
b-Ba�ar� testleri
c-�lgi testleri
d-G�zlemler
e-Toplu kay�t dosyalar�ndaki ba�ar� kay�tlar�n�n incelenmesidir.

4-Pisikriyatikk Tan�mlama
Ruhsal sorunlar� ve uyum bozukluklar� olan �o�uklar�n ,�o�uk pisikriyatisi kliniklerinde degerlendirilmeleri i�in yap�lacak okul-egitimci-aile -hekim i�birli�i ile sagalt�mlar�n�n yap�lmas�n� i�erir.

D-�NER�LER
Sadece t�bbi ya da sadece pisikolojik ve egitsel tan�lama yap�lmamas� gereklidir.izleme �al��malar�na ag�rl�k verilmeli ,g�zlem merkezleri bulunmal� ,�ok az test arac�na ba�vurularak tan�lama yap�lmamal�d�r.
Ayr�ca tan�lamay� yapacak persenolin iyi yeti�mi� olmas� �nemlidir.�zlemeye al�nan uyumsuz �o�uklar�n

ENGELL� �OCUKLARIN E��T�MLER� VE A�LELER�NE �NER�LER

9/7/2010

ENGELL� �OCUKLARIN E��T�MLER� VE A�LELER�NE �NER�LER

Engelli �ocuk normal �ocuklardan bedensel veya zihinsel olarak farkl�l�k g�steren �ocuktur.
Bu �ocuklar�n e�itimleri �zel bir �aba gerektirir. Bu e�itimleri y�r�ten �zel e�itim kurumlar� vard�r:
Yat�l� �zel e�itim okullar�
G�nd�zl� �zel e�itim okullar�
Meslek okullar� ve mesleki e�itim merkezleri
G�rme engelli,i�itme engelli, ortopedik engelli, zihinsel engelli, s�re�en hastal�� olanlar ile uyum g��l�� olanlar�n e�itimi ayr� ayr� e�itim kurumlar�nda ger�ekle�tirilmektedir.
�lkemizde engelli insan say�s� �ok olmas�na ra�men t�m engel gruplar�n�n rahatl�kla e�itim g�rebilmeleri i�in bir �ehirde toplu olarak bulunmas� gereken okullar sadece b�y�k �ehirlerde bulunmaktad�r.
Bu �ocuklar�n e�itiminde okullar kadar ailenin de b�y�k rol� vard�r. ��nk�; A�LELER �OCUKLARINI HERKESTEN �OK DAHA �Y� TANIRLAR

Z�H�NSEL ENGELL� �OCUKLARIN A�LELER�NE �NER�LER
Her �eyden �nce �ocu�u kabul etmeliler.
�ocuk i�in gereken ilgi ve �efkati fazlas�yla g�stermeliler.
�ocu�u a��r� derecede korumamal�lar.
�ocu�un kendine g�ven duymas�n� sa�lamal�lar.
�ocukla konu�urken i�arete yer vermemeliler.
�ocu�a kesinlikle ac�mamal�lar.
Konu�ma taklitle ��renildi�inden onunla d�zg�n konu�mal�lar.
�ocu�un e�itim ve ��retimine erken ya�ta ba�lamal�lar.
�ocu�u arkada� edinebilece�i yerlere g�t�r�p, arkada�l�k kurmas�na yard�mc� olmal�lar.
�al��malar�n�zda sab�rl�, g�lery�zl�, sevecen bir tutum tak�nmal�lar.

ENGELL�LER�N E��T�M� B�Y�K FEDEKARLIK �STER
BEDENSEL ENGELL�LER�N A�LELER�NE �NER�LER
�skelet, sinir sistemi, kas ve eklemlerindeki �z�rlerinden dolay� normal e�itim-��retim �al��malar�ndan yararlanamayan �ocuklard�r.
Bu �ocuklar�n;
Yetersizliklerini ve �zelliklerini �ok iyi tan�mak gerekir.
Yapt�� hareketler desteklenmeli, yapmad�klar� i�in �ocuklar zorlanmamal�d�r.
Bedensel �z�rl�lerin zihinsel olarak eksik olmad�� bilinerek ya��tlar�yla birarada bulunmalar� sa�lanmal�d�r.
EN B�Y�K �Z�R �LG�S�ZL�KT�R

��TME ENGELL� �OCU�U OLAN A�LELERE �NER�LER
Bu �ocuklarla net ve k�sa c�mlelerle, ses y�kseltilmeden konu�ulmal�d�r.
Y�z hareketleri, jest ve mimikler kullan�lmal�.
�stenmeyen bir hareket kar��s�nda asla ba��r�lmamal�, y�z ifadeleriyle ikaz edilmelidir.
KONU�MA ENGELL� �OCU�U OLAN A�LELERE �NER�LER
��itme engeli olan �ocuklarda genelde konu�ma engeli de ortaya ��kar.
Bu �ocuklarda ortaya ��kar�lan yanl�� sesler ona k�zarak de�il, farkl� bi�imlerle farkettirilmelidir.

15 A� COCUKLARININ GEL��M �ZELL�KLER�

9/7/2010

5-15 YA� �OCUKLARININ GEL��M �ZELL�KLER�

�nsan geli�imi d�llenmeden ba�layarak ya�am�n sonuna dek s�rer. Genel olarak do�umdan sonraki ilk iki y�l i�inde insan yavrusu "bebek" olarak kabul edilir.
�ocu�un geli�imini incelemek bir �ok y�nden yararl�d�r. Geli�im �e�itli d�nemlerden meydana gelir. Belli geli�im d�nemlerinde ortak davran�� kal�plar�n�n oldu�u yap�lan ara�t�rmalar sonucu ortaya konmu�tur. �rne�in 3-4 ya� �ocuklar�na okuma yazma-��retmeye �al��mak bo�una bir �abad�r. ��nk� �ocuk belli bir olgunla�ma s�recinden ge�meden belli becerileri kazanamaz. Buna kar��l�k d�rt ya� �ocu�u say� sayamaz, renkleri ay�rt edemezken en g�� m�zik par�alar�n� ��renebilir. Eri�kinlerin bin bir g��l�kle ��rendikleri bir yabanc� dili, o dilin konu�uldu�u ortamda �ok k�sa s�rede ��renebilirler.Konu�ma yetene�inin geli�mesi de beynin belli bir olgunluk d�zeyine eri�mesine ba�l�d�r, be� ayl�k bir bebe�e ne kadar u�ra��lsa da konu�ma ��retilemez, ancak 8-9 aydan sonra bebek duyduklar�n� yinelemeye ve kapmaya ba�lar. �ocuk bu d�nemde ilgi ve uyar�lmadan yoksun kal�rsa yetenekler k�relir. Daha da ge� kal�n�rsa konu�ma a�� kapat�lamaz. �ocu�un ��renmeye yatk�n oldu�u bu d�nemler ka��r�l�rsa yetenekler gerekti�i gibi a��l�p serpilemez. Buna "Kritik d�nem" denir. Yani belli davran��lar�n belli d�nemlerde kazan�lmas� gerekir. �rne�in Fransa"da ormanl�k bir b�lge de bulunan 10-11 ya�lar�ndaki Victor, hi�bir dili bilmez ve konu�maz haldeydi. Y�r�m�yor, d�rt ayak �zerinde gidiyordu. Bir �eye uzun s�re dikkat edemiyor,insanlardan korkuyor ve sosyal ili�kilerden ka��n�yordu. Be� y�ll�k bir e�itimden sonra birka� kelime ve isimden ba�ka bir �ey s�yleyemedi. Kendi ba��na ya�ay�p, insanlarla ileti�im kurmay� da ��renemedi.

1-3 YA� �OCUKLARININ GEL��M� (�zerklik D�nemi):

Tuvalet e�itiminin kazan�ld�� bu d�nem 2 nci ve 3 nc� ya�� i�ine al�r. Y�r�meye ve konu�maya ba�lam��t�r. Kazan�lan bu iki �nemli yetenek sayesinde ba��ms�z hareket etmek ister. S�rekli oradan oraya ko�u�turur, her yere uzanmak, her�eyi tutmak ister. �evresini ara�t�rmaya ke�fetmeye �al��r. Su ile oynar, yemekleri d�k�p sa�maya ba�lar, isteklerini kar�� k�lmas�na dayanamaz, a�lar, ba��na buyruk, ele avuca s��maz, �fkeli bir �ocuk olup ��km��t�r.
Bu �a�da cocuklar�n inat�� olumsuz, hareketli kar��t�r�c� tutturucu olduklar�n� ve davran��lar�nda �eli�kilerle dolu oldu�unu unutmamak gerekir. Ayr�ca bu olumsuzluklar�n ge�ici oldu�unu 3 ya��nda ortaya ��kt��n� bilmek yararl�d�r. Ortadan kesici, bat�c�, yaray�c� nesneler kald�r�lmal�d�r. De�erli e�yalar �ocu�un uzanamayaca�� yerlere konmal�d�r. Ama bunu yaparken her �eyi ortadan kald�rmak yanl�� olur. �ocuk oynamayacak bir�eylerle oynuyorsa yava��a elinden al�nmal� onun yerine ilgisini �ekecek bir e�ya veya oyuncak verilmelidir.
Bu ya�larda �ocuklar�n dikkatlerinin ba�ka y�ne kolayl�kla �ekilebilece�ini bilmek iyi olur. B�ylece �ocukla gereksiz yere k�s�r �eki�melere girilmemi� olur. �ocuk her an bir �ey k�racak kendine veya e�yalara zarar verecek korkusuyla davranmak do�ru bir hareket tarz� de�ildir. �ocuk baz� titiz annelerin yapt�� gibi belli bir alanda tutulmamal�, ev i�inde oynama serbestisi tan�nmal�d�r.
S�rekli olarak dur, otur, yapma , elleme demekten ka��nmak yerinde olacakt�r. Bu ya�larda korkutmalara, sert cezalara ve daya�a ba�vurmak �ok zararl�d�r. Ancak �ocuk a�lamas�n diye her istedi�ini yerine getirmekten de ka��n�lmal�d�r. �ocu�un d�k�p sa�mas�na katlanarak kendi kendisini besleme kendi ba��na yemek yeme iste�i desteklenmelidir. �� ya��nda �ocuk kendi ba��na yemek yer duruma gelmelidir.

3-6 YA� ARASI �OCUKLARININ GEL��M� (Oyun d�nemi):

Bu d�nemde �ocuk konu�kan, c�v�l c�v�l ve hayat doludur. S�rekli sorular sorar: "Anne bu ne ?,Baba bunun ad� ne?, Neden?, Ni�in?," sorular� bitmek bilmez. S�k s�k b�y�klerin s�z�n� keser, "bana da s�yle" diye araya girer. Her �eyi bilmek, tan�mak ister. Bir �nceki d�nemin inat��l�� gitmi� onun yerini uyumluluk ve s�z dinlerlik alm��t�r. Bu d�nemin en belirgin �zelli�i olan kendi i�ini kendi g�rmeye bay�l�r. �ok canl� bir hayal g�c� vard�r. Duyduklar�n� abart�r, g�rd�klerini �arp�tarak anlat�r. Olmam�� eyleri olmu� gibi anlat�r. �izikler, s�yr�klar ve k��k yaralanmalardan �ok etkilenirler. Bir damla kan g�rse avaz avaz ba��r�r, a�laK�z veya erkek oldu�unu ay�rt eder. Anne babaya benzeme �abas� i�ine girerler. K�z �ocu�u anneye hayrand�r, anneyle bir arada bulunmaktan, onunla mutfakta i� yapmaktan �ok ho�lan�r. Annenin ho�una gidecek

GEL��M D�NEMLER�

9/7/2010

GEL��M D�NEMLER�

ANKARA L�SEM�L� �OCUKLAR VAKFI

9/7/2010

Ankara L�semili �ocuklar Vakf�

Ankara L�semili �ocuklar Vakf� (L�SEV), ilk kez 1998 y�l�nda kuruldu. L�semili �ocuklar� tedavi amac�yla SSK Ankara �ocuk Hastanesine yat�rd��m�z ilk g�nlerdi... Hastane y�netiminden �ocuklar�n odalar� i�in k��k bir televizyon talebine ald��m�z olumsuz yan�t sonras�nda o hastanede �al��an doktorlar, hem�ireler ve personel, aram�zda para toplayarak k��k bir televizyon ald�k. �lk zamanlarda bir �ocu�umuzun yol paras�n� ya da okul ihtiyac�n� kar��lamak bizler i�in b�y�k sorundu. Ancak g�nler ge�tik�e b�y�d�k, g��lendik; projeler geli�tirdik, hedeflerimizi b�y�tt�k. �ocuklar�m�z�n her t�rl� ihtiya�lar�n� kar��lamak i�in d�r�st�e ve t�m enerjimizle �al��t�k.

24.Eyl�l.2000 tarihinde T�rkiye"nin ilk ve tek L�semili �ocuklar Hastanesi L�SANTE"yi hizmete a�m�� olan Vakf�m�z; bug�ne kadar 2000i a�k�n l�semili �ocuk ve ailesini ya�ama ba�lam��, T�rkiye"nin ilk L�SEV – L�semili �ocuklar Okulu"nu a�m��,Do�u ve G�neydo�u Anadolu"da Pediatrik Hematoloji Servislerine destek vererek k�kl� ��z�mler yaratmay�, toplumsal ve kal�c� hizmetler vermeyi s�rd�rm��t�r.
Bug�n onlarca �al��an�, 2000i a�k�n l�semili �ocuk ve aileleri, binlerce g�n�ll� �yesiyle kocaman bir aileyiz...

Ankara L�semili �ocuklar Vakf�

Ankara L�semili �ocuklar Vakf� (L�SEV), ilk kez 1998 y�l�nda kuruldu. L�semili �ocuklar� tedavi amac�yla SSK Ankara �ocuk Hastanesine yat�rd��m�z ilk g�nlerdi... Hastane y�netiminden �ocuklar�n odalar� i�in k��k bir televizyon talebine ald��m�z olumsuz yan�t sonras�nda o hastanede �al��an doktorlar, hem�ireler ve personel, aram�zda para toplayarak k��k bir televizyon ald�k. �lk zamanlarda bir �ocu�umuzun yol paras�n� ya da okul ihtiyac�n� kar��lamak bizler i�in b�y�k sorundu. Ancak g�nler ge�tik�e b�y�d�k, g��lendik; projeler geli�tirdik, hedeflerimizi b�y�tt�k. �ocuklar�m�z�n her t�rl� ihtiya�lar�n� kar��lamak i�in d�r�st�e ve t�m enerjimizle �al��t�k.

24.Eyl�l.2000 tarihinde T�rkiye"nin ilk ve tek L�semili �ocuklar Has

�OCUK HAKLARI VE E��T�M�

9/7/2010

G�R��
"B�t�n �ocuklar�n insan haklar� olan y�ksek kalitede e�itimden yararlanma hakk�n� ya�ama ge�irme y�n�ndeki �abalar bir"e�itim devrimi" ile sonu�lanmaktad�r... T�m d�nya �ap�ndaki bu hareketin amac� Herkes ��in E�itim"dir. Toplumsal de�i�imin itici g�c� olan e�itim, yoksullukla m�cadelede, kad�n�n g��lendirilmesinde, �ocuklar�n s�m�r�c� ve tehlikeli i�lerle cinsel istismardan korunmas�nda, insan haklar�n�n ve demokrasinin geli�tirilmesinde, �evrenin korunmas�nda ve n�fus art��n�n denetlenmesinde en �nemli biricik etmendir. E�itim uluslar aras� bar��a ve g�venli�e uzanan yoldur... Herkes i�in e�itim vizyonunu k�resel bir ger�ekli�e d�n��t�recek siyasal kararl�kt�r."
Kofi A.Annan
1.Anayasa, yasalar ve �ocuk haklar� s�zle�mesi:
1982 Anayasas�"nda �ocuklarla do�rudan ilgili bir �ok h�k�m yer almaktad�r. Bunlardan 5 inci maddede, "Devletin temel ama� ve g�revleri... insan�n maddi ve manevi varl��n�n geli�mesi i�in gerekli �artlar� haz�rlamaya �al��mas�d�r." h�km�; 41 inci maddede, "Aile toplumun temelidir... Devlet ailenin huzur ve refah� ile �zellikle anan�n ve �ocuklar�n korunmas�... i�in gerekli tedbirleri al�r, te�kilat� kurar" h�km� yer almaktad�r. Burada aileye sunulacak hizmetler i�in �rg�tlenmeye gidilmesi ve idarece bu g�revlerin yerine getirilmesi vurgulanmaktad�r.
42. maddede e�itim ��retim hakk�n� belirterek,"Devlet, maddi imkanlardan yoksun ba�ar�l� ��rencilerin, ��renimlerini s�rd�rebilmeleri amac� ile burslar ve ba�ka yollarla gerekli yard�mlar� yapar. Devlet durumlar� sebebiyle �zel e�itime ihtiyac� olanlar� topluma yararl� k�lacak tedbirleri al�r" demektedir.
56. maddede sa�l�k hizmetleri ve �evrenin korunmas� vurgulan�rken, 58. maddede ise "Devlet gen�leri alkol d��k�nl��nden, uyu�turucu maddelerden, su�luluk kumar ve benzeri k�t� al��kanl�klardan, cehaletten korumak i�in gerekli tedbirleri al�r" ifadesine yer vermektedir.
59. maddede sporun geli�tirilmesi ilkesine yer verilirken, 62. madde yabanc� �lkelerde �al��an T�rk vatanda�lar�n�n �ocuklar�n�n e�itimi, k�lt�rel gereksinimlerinin kar��lanmas�, anavatanla ba�lar�n�n korunmas� ve yurda d�n��lerinde yard�mc� olunmas� gibi konularda devletin yerine getirmesi gereken g�revlere yer vermektedir.
Ayr�ca 61. maddede "... korunmaya muhta� �ocuklar�n topluma kazand�r�lmas�" i�in devlet�e gerekli tedbirlerin al�naca�� belirtilmektedir.
Yasalara gelindi�inde ise ba�ta Milli E�itim Temel Kanunu, Medeni Kanun, Sosyal Hizmetler ve �ocuk Esirgeme Kurumu Kanunu, �ocuk Mahkemelerinin Kurulu�u G�rev ve Yarg�lama Usulleri Hakk�nda Kanun,�zel E�itime Muhta� �ocuklar Kanunu do�rudan �ocuklarla ilgilidir.
Anayasa ve t�m yasalar irdelendi�inde �ocu�un �neminin ve gereksinimlerinin farkedildi�i g�r�lmekle birlikte bunlar�n uygulamaya ge�irilmesinden kaynaklanan sorunlar�n yo�unluk kazand�� g�r�lmektedir. Uygulamada etkin ve verimli �rg�tlenme bi�iminin olmamas�, g�rev-yetki ve sorumluluklar�n a��k�a tan�mlanmamas�, uygulaman�n alan�n�n uzman� olan nitelikli personelle desteklenmemesi, ayr�lan mali olanaklar�n�n yetersizli�i, ulusal bir eylem plan�n�n olmamas�, hedef ve stratejilerin anla��l�r bi�imde belirlenmemesi, hizmetlerde sorumlulu�u olan kurum ve kurulu�lar�n etkili bir koordinasyon ile ekip �al��mas� i�ine girmemeleri, istatistiki verilerin yetersizli�i vb. olumsuzluklar �zenle g�zden ge�irilerek bu alandaki hizmetlerin s�rekli, etkin ve yeterlili�i sa�lanmal�d�r.
�ocu�un ve �ocuk haklar�n�n korunmas� g�n�m�z�n en �nemli ve ivedilikle ��z�me kavu�turulmas� gereken sorunlar�ndan birisidir. Yeti�kinlerin �ocuk haklar�n� ger�ekle�tirme y�k�ml�l�kleri insan haklar� ile ilgili her t�rl� d�zenlemede yer almaktad�r.
Anayasam�z ba�ta olmak �zere t�m mevzuatta �ocu�un korunmas� esas al�nm��t�r. Anayasam�z�n 61/4 maddesinde, devlet korunmaya muhta� �ocuklar� topluma kazand�rmak i�in her t�rl� tedbiri al�r denmektedir. Bu h�k�m �ocu�un geli�mesi ve topluma yararl� bir birey olarak kazand�r�lmas�

4-5 A�

9/7/2010

4-5 YA�
Kilo almaya ve boyu uzamaya devam eder
Hareketlerindeki koordinasyon artar
Yeme, uyuma ve d��k�lama al��kanl�klar� d�zenlidir
�ok hareketlidir
Bir �eylere ba�lar ama her zaman ba�lad��n� bitirmez
Patron gibi davran�r
Di�er �ocuklarla oynar fakat s�rekli kendini savunur ve korur
Kavgalar� k�sa s�rer
B�y�k bir filozof gibi g�zel konu�ur
Hikayeler anlat�r ve abart�r
Uygunsuz s�zc�kleri yerli yersiz kullan�r
Heceleri bir araya getirerek anlams�z s�zc�kler �retmekten ho�lan�r
G�ler, kikirder
Her �eyi a��rdan al�r oyalan�r
S�ylendi�inde elini y�z�n� y�kar
Nas�l ve Ni�in sorular� sorar
Etkin bir hayal g�c� vard�r
Akranlar�na ba��ml�l�k g�sterir
Okul �ncesi D�nem *. 3-4 YA�
Ko�ar, z�plar ve t�rman�r
Kendi kendine yemek yiyebilir, fincandan i�ebilir
Baz� �eyleri d�kmeden ta��yabilir
Kendinin soyunup giydirilmesine yard�mc� olabilir
��le uykusuna yatmayabilir fakat sessizce oynar
Yeti�kinlere cevap verebilir, onaylar�n� ister
Onay g�rmedi�ini belirten ifadelere duyarl�d�r
��birli�ine girer, basit i�ler i�in bir yere g�nderildi�inde ko�arak gider
"Ben de" d�nemidir. Her �eyin i�inde yer almak ister
Her �eyi merak eder
Hayal g�c� kuvvetlidir. Karanl�ktan ve hayvanlardan korkabilir.
Hayali arkada�lar� olabilir
Konu�kand�r. Genellikle k�sa c�mleler kurar.
Bekleyebilir ama sabr� azd�r
Oyuncaklar� sepete toplama gibi k��k sorumluluklar alabilir
Kendi kendine gayet iyi oynar fakat grup oyunlar�nda problemlerle kar��la��l�r
Kar�� cinsten ebeveyne yak�nl�k duyar fakat zaman zaman de�i�tirebilir
K�skan�t�r. �zellikle yeni bir bebe�e tahamm�l edemez
Su�luluk duyabilir
S�rekli s�zlanarak, a�layarak ve sevgiyi garanti etmeye �al��arak duygusal a��dan g�vensiz oldu�unu g�sterebilir
Parmak emerek, t�rnak yiyerek vb davran��larla gerginli�ini azaltmaya �al��abilir
Kendini ifade etmeye �ok a��kt�r
haz�rlayan: Do�. Dr. Melike Say�l
3-5 ya�
3 ve 4 ya� aras� s�kl�kla kim?, nerede? ve ne? gibi soru tiplerini y�neltirler. C�mleleri daha uzundur ve konu�mas� daha ak�c�d�r. 4-5 ya� aras� kendisine s�ylenen her �eyi anlar ve kolay anla��l�r bir �ekilde konur.
Ya�Yapmas� Beklenenler�neri Al�nmas� Gereken Durumlar
3-4 ya�*�ok say�da sorular y�neltir.
*Kendine ait �yk�ler uydurur ve yapt�klar�n� anlat�r.
*Yakla��k be�- alt� s�zc�kl� c�mleler kurar.
*Zaman� alg�lar (yar�n, daha sonra, gelecek hafta gibi) *�fade etmek istediklerini anla��l�r bir �ekilde s�yleyemiyorsa
*Konu�mas� s�ras�nda ileti�imini aksatacak �l��de tak�lma, duraksama ve ses, hece ya da s�zc�k tekrarlar� varsa.
4-5 ya�*Daha uzun �yk�ler anlat�r ve i�inde ailesinin de oldu�u �yk�ler yaratabilir.
*Be� s�zc�kten daha fazla s�zc�k i�eren c�mleler kurar.
*Gelecek zaman� kullan�r (�rne�in; Yar�n anaokuluna gidece�im.gibi). *E�er hala s�zc�kleri biraraya getirip c�mle kurmakta g��l�k �ekiyorsa
*Konu�mas�na ili�kin kulland�� sesleri do�ru olarak �retemiyorsa ya da artik�lasyon hatalar� yap�yorsa
*S�ylenen direktifi anlamakta g��l�k �ekiyorsa
*�leti�im kurma konusunda
�ekingense.
*��rendi�i ifadeleri uygun
ba�lamda kullanam�yorsa.
Ona Nas�l yard�m Edebilirsiniz?
*B�y�k- k��k, sert- yumu�ak gibi z�tl�klar i�eren oyunlar oynay�n.
*Konu�malar�n�za zamana ili�kin kavramlar kat�n (bug�n, yar�n, daha sonra, gelecek hafta gibi).
*�ocu�unuza olaylara ili�kin hisleri ve duygular� hakk�nda konu�ma f�rsat� tan�y�n ve payla��mda bulunun.
*Kendinize ait s�zc�k oyunlar�, tekerlemeler, hikayeler yarat�n.
*S�zc�k bulma oyunlar� oynay�n.
*Dil �tesi becerilere ili�kin oyunlar �retebilirsiniz ( �rne�in;bir s�zc��n hangi sesle ba�lad��n�n ya da bir sesle ba�layan s�zc��n bulunmas� gibi fonolojik fark�nda olmaya ili�kin aktiviteler).
WWW.E��T�M.COM
5.1. 36-60 Ayl�k �ocuklar�n Geli�im �zellikleri
Psikomotor Geli�im
1. �izgi �zerinde y�r�r.
2. Daire etraf�nda d�ner.
3. �ift ayakla uza�a atlar.
4. �ift ayakla s��rar.
5. Geri geri �ift ayak s��rar.
6. Tek ayak �zerinde s��rar.
7. Tek ayak �zerinde 5-7 saniye durur.
8.

�OCOKLARDA REFRAKS�ON

9/7/2010

�OCUKLARDA REFRAKS�YON

Dr.Fulya Kamac�
Dr.�zen Ayranc�
Dr.Esra G�ney
Prof.Dr.Faz�l Sezen

G�Z�N DO�UMDAN SONRAK� GEL��M�

1)PREMAT�RELER
Premat�re bebeklerde (30-35. hafta) miad�nda do�an bebeklere g�re g�z�n aksiyel uzunlu�u daha azd�r ( ortalama 15.1 ± 0.9 mm), kornealar�n e�rili�i daha dik (53.6 ± 2.5 D) ve lensin k�r�c�l�k g�c� daha y�ksektir ( 43.5 ± 3.6 D). Pupillalar myotiktir ve tunika vaskuloza lentis art�klar� genelde mevcuttur. Bu bebeklerde bilateral simetrik lens opasiteleri g�r�lebilir. �nce, lensin arka Y hatt�n�n kenar�nda vakuoller olarak g�r�l�rler ama sonralar� arka subkaps�ler b�lgede yo�un bir kesifli�e d�n��rler. Bu durum daha �ok do�umdan sonra 7-10. g�nlerde ortaya ��kar ve 1-2 hafta i�inde de kaybolur. Retinan�n damarlanmas� nazalde 8. ayda, temporalde ise 9. ayda tamamlan�r. Retina periferi, damarlanman�n tamamlanmad�� yerlerde gri renktir.

2)S�T �OCU�U
Geli�imin 40. haftas�yla beraber, g�z�n aksiyel uzunlu�u 16.8 ± 0.6 mm"ye y�kselir. Kornea d�zle�irken (51.2 ± 1.1 D), lensin k�r�c�l�� da 34.4 ± 2.3 D"ye d��er. Miad�nda do�an bebeklerde, retina periferinin damarlanmas� tamamlanm��t�r ve ekstrafoveal retina neredeyse yeti�kininki gibi fonksiyon g�rmeye ba�lam��t�r ama fovea hen�z geli�imini tamamlamam��t�r. Yenido�an foveolas� yeti�kin foveolas�na g�re hem daha b�y�k bir �apa sahiptir, hem de daha az kon yo�unlu�una sahiptir. Yenido�an foveolas�n�n �ap� 1000 μm ve kon yo�unlu�u 18 kon/100 μm iken yeti�kin foveolas�n�n �ap� 650-700 μm ve kon yo�unlu�u 42 kon/100 μm"dir. Bu farkl�l�k, yenido�an konunun i� segment �ap�n�n geni�li�ine ba�l�d�r ki bu �ap, do�umda 7.5 μm iken yeti�kin �a�da 2.0 μm"ye d��er. Buna kar��n yenido�andaki kon i� segment uzunlu�u 10 μm"den yeti�kin �a�da 25 μm"ye ��kar. Kon d�� segment uzunlu�u ise do�umdaki 3 μm"den yeti�kin �a�da 60 μm"ye ��kar.
S�t �ocu�unda fovea konlar�n�n tam geli�memi� olmas�, g�rme keskinli�inin d��k olmas�na birka� yoldan sebep olur. Bunlar�n ilki, bebeklerde kon yo�unlu�unun d��k olmas�, onlar�n spasyel frekans� tespit etme kabiliyetini d��r�r. Hayat�n ilk y�l�nda foveoladaki kon yo�unlu�u artt�k�a, bununla orant�l� olarak spasyel frekans� tespit etme kabiliyeti de artar. �kinci olarak ise, do�umdan sonra kon d�� segment uzunlu�unun artmas�, ��, hatta renkleri ay�rt etmede konlar�n etkinli�ini artt�r�r. Viz�el korteks ve g�rme yollar�n�n geli�iminin de �nemli rol� olmas�na kar��n foveola konlar�n�n morfolojisi ve yo�unlu�undaki de�i�iklikler s�t �ocu�unun g�rmesinin geli�iminde birincil rol oynar.

3)B�R YA�INDAN SONRA
�nsanlarda g�z, hayat�n ilk y�l�nda h�zla geli�ir. Hayat�n ilk 6 haftas�nda, kornea 51 D"den 44 D"ye d�zle�ir. G�z�n aksiyel uzunlu�u do�umda 17 mm iken, 1 ya��nda 20 mm"ye ��kar. Lensin k�r�c�l�k g�c� ise do�umda 34 D iken bebek 6 ayl�k oldu�unda 28 D"ye d��er.
�ocuklarda k�rma kusuru, hayat�n ilk y�l�nda ortalama 1.00-1.25 D hipermetropidir. %15-30 oran�nda 1 D"den y�ksek astigmatizma g�r�l�r. 6-9 ayl�k bebeklerin %5"inde 3 D"den y�ksek hipermetropi, %0.5"inde ise 3 D"den y�ksek miyopi g�r�l�r. �ocuk b�y�d�k�e hem hipermetropi hem de astigmatizma g�r�lme oran� d��er. 3 ya��na gelindi�inde 1 D ve daha �st�nde astigmatizma g�r�lme oran� %8"e d��er. Miad�nda do�an veya premat�re bebeklerde, premat�re retinopatisi olmamas� kayd�yla, sferik veya astigmatik refraktif kusur farkl� de�ildir.
Emetropi, g�z�n bir�ok yap�s�n�n de�i�imini i�eren bir geli�im s�reciyle ortaya ��kar. Kornea e�rili�i 8 haftal�kken yeti�kin �l��lerine ula�t��ndan, hayat�n ilk 3 y�l�nda g�z�n aksiyel uzunlu�undaki art��n, lens g�c�ndeki d��meyle dengelendi�ine inan�lmaktad�r. 3-14 ya�lar� aras�ndaysa, devam eden aksiyel uzunluk art�� (ki bu genelde 1 mm"dir) kornea ve lensin k�r�c�l�k g�c�n�n azalmas�yla dengelenemedi�inden, miyopiye gidi� g�r�l�r. 13 ya��ndan itibaren, g�z yeti�kindeki boyutuna eri�mi� olur. Ergenlik s�ras�nda, g�z�n geli�im h�z�nda herhangi bir ivmelenme g�r�lme

0-6 AS COCUK F�Z�KSEL GEL�S�M�

9/7/2010

GENEL B�LG�LER

Ara�t�rmac�lar geli�imsel �zelliklerin do�as� ile ilgili de�i�ik alanlara y�nelmi�ler ve insan�n geli�imsel s�reci �zerine de�i�ik kuramlar geli�tirmi�lerdir. Biyolojik kuramlar, ��renme kuramlar�, psikanalitik kuramlar ve bili�sel geli�im kuramlar� d�rt ana �er�eveyi olu�turmu�tur. �nsan geli�imi �zerine yaz�lan kitap ya da b�l�mlerde yazarlar ya geli�im d�nemleri ile ilgili bu kuramlar �zerinden boylamsal olarak geli�imi vermekte ya da ya� gruplar� i�indeki geli�imsel �zellikleri kesitsel olarak aktarmaktad�rlar (�rne�in; do�um �ncesi, bebeklik, oyun �a��, okul �a��, erken-orta ve ge� ergenlik, erken-orta ve ge� yeti�kinlik gibi, ya da 0-1 ya� geli�imi, 2-6 ya�, 7-12 ya�, 13-18 ya� gibi).

�nsan�n fiziksel ve ruhsal geli�imi �zerine yap�lan �al��malar; insan geli�iminin her birey, her toplum ve k�lt�r i�in standart olmasa da b�y�k benzerlikler g�steren ve belirli bir d�zen izleyen geli�imsel d�nemleri oldu�u g�r��nde birle�mektedir. �lk olarak Erik Erikson taraf�ndan tan�mlanan ve Piaget"nin bili�sel geli�im kuram�nda da vurgulanan epigenetik kurala g�re, geli�imin sa�l�kl� olarak s�rebilmesi i�in her d�nemin kendi i�inde gereksinim, sorun ve g�revler y�n�nden uygun zamanda tamamlanmas� gerekmektedir. D�nemler davran��n analiz edilmesine, biyolojik s�n�fland�rmalar�n yap�lmas�na ve s�reklili�in anla��lmas�na yard�m eder.

"�ocuklu�un ilk 6 y�l�" bireyin geli�iminin temel ta�lar�n� olu�turmas�, temel bilgi ve becerilerin bu erken geli�im y�llar�nda kazan�lmas� nedeniyle b�y�k �nem ta��r. Ki�ilik olu�umu y�n�nden de �nem ta��yan ilk 72 ayda �ocuk, kendisine uyar�c� bir �evre sunan, sevgi g�steren, ve sa�l�kl� geli�imini sa�layan anne-babaya gereksinim duyar.

Bu erken geli�im y�llar�nda temeli at�lan beden geli�imi, psiko-sosyal geli�im ve ki�ilik yap�s�n�n, ileri ya�larda y�n de�i�tirmekten �ok ayn� y�nde geli�me �ans� daha y�ksektir.

�ocuk geli�iminin kendine �zg� dinamikleri oldu�u, her geli�im evresinin b�y�k oranda daha �nceki evreler taraf�ndan belirlendi�i ger�ektir. Ara�t�rmalar, �ocukluk y�llar�nda kazan�lan davran��lar�n yeti�kinlikte, bireyin ki�ilik yap�s�n�, tav�r, al��kanl�k, inan� ve de�er yarg�lar�n� b�y�k �l��de bi�imlendirdi�ini ortaya koymaktad�r.

�o�u kez birbiriyle kar��t�r�lan "B�y�me" (Growth) ile "Geli�me" (Development) s�zc�kleri, ger�ekte birbirinden farkl� kavramlard�r.

Yap�sal art�� dile getiren "B�y�me", bedende ger�ekle�en say�sal de�i�iklikleri i�ermektedir (kilo, boy art�� gibi). �ocuk, sadece fiziksel olarak b�y�mekle kalmaz, ayn� zamanda onun beyniyle i� organlar�n�n yap� ve b�y�kl��nde de de�i�meler olur. Beynin geli�imi sonucu, �ocukta giderek artan bir ��renme, an�msama ve muhakeme yetene�i olu�ur. B�ylelikle fiziksel b�y�meye ko�ut olarak, �ocuk zihinsel olarak da geli�ir.

Buna kar��l�k, "Geli�me", de�i�ikliklerin niceli�i yan�nda niteli�ini de i�ermektedir. Geli�me kavram�, d�zenli, uyumlu ve s�rekli bir ilerlemeyi dile getirmektedir. Geli�im, ileriye d�n�k olup, de�i�iklikler aras�nda belirgin bir ili�kiyi de kapsar. K�saca geli�im, sadece say�sal �l��mlerle a��klanamayan, bir�ok yap� ve i�levi b�t�nle�tiren karma��k bir olgudur. Bu b�t�nle�me nedeniyle, geli�imin her evresi kendinden bir sonraki evreyi do�rudan etkiler.

GEL��M�N TEMEL �LKELER�

Geli�im s�reci i�inde t�m �ocuklar ayn� geli�im yolunu izlerler. �ocuk ko�madan �nce y�r�r, y�r�meden �nce emekler. Ancak �ocuklar�n geli�im h�zlar�yla bu davran��lar� ba�armak �zere ge�irdikleri s�renin bireyden bireye de�i�ti�i g�r�l�r. Baz� �ocuklar, di�erlerine oranla daha h�zl� geli�irler.

Geli�imdeki 6 temel kavram ��yle �zetlenebilir:

1. Geli�im, dinamik bir olgudur. Geli�im ya�am boyu s�rer. Geli�im belli a�amalara b�l�nm�� ve her biri, �nceki a�amalar�n birikimlerine dayal� olarak olu�an bir s�re� i�inde ger�ekle�ir.

2. Geli�im, genetik ve �evresel de�i�kenlerin kar��l�kl� etkile�imlerinin �r�n�d�r. �rne�in, kal�tsal zeka potansiyelinin uygun e�itim ya�ant�lar�yla desteklenmemesi halinde, yeterince geli�medi�i bilinmektedir.

3. Geli�im, giderek artan bir �zelle�me s�recidir. Geli�im genelden �zele, b�t�nden par�aya do�rudur. �rne�in, �ocuklar belli bir geli�im a�amas�nda, sadece ellerini bir b�t�n olarak kullan�rken, ince kaslar�n geli�imi ile parmaklar�n� kullanmaya ba�lamaktad�r.

4. Geli�imde denge vard�r. Geli�im �zellikleri ayr�lmaz bir b�t�n

�OCU�UNUZUN �� KOLALA�TIRACAK 50 �N

9/7/2010

�OCU�UNUZUN ��RENMES�N� ARTIRMANIN
50 YOLU

FARK ANNE VE BABADIR

�ocu�unuzun e�itimindeki en �nemli fakt�r sizin aktif katk�n�zd�r. George Power"da bizim g�rd��m�z fark ailelerin yaratt��d�r. Bu y�zden �ocu�unuzun e�itimine daha �ok katk�da bulunman�z� sa�layacak bu 50 �neriyi yay�nl�yoruz.

Bu anla��lmas� ve uygulanmas� kolay aktiviteler, iyi davran��lar (Good Behaviour) kitab�n�n yazarlar� ve �ocuk e�itimi, ��retimi konular�nda uzman olan Drs. Stephen Marianne Garber ve Robyn Freedman Spizman taraf�ndan geli�tirildi.

Bunu �ocu�unuz ve sizin i�in yararl� ve te�vik edici bulaca��n�z� umuyoruz.

1.�ocu�unuzla Konu�un: �ocuklar ilk alt� y�lda hayatlar�n�n geri kalan�nda ��reneceklerinden daha fazlas�n� ��renirler. Bebe�inizle ne yapt��n�z, nereye gitti�iniz ve ne g�rd��n�z hakk�nda konu�un. Bebe�iniz bunun kar��s�nda sadece tan�ms�z sesler ��karacakt�r, fakat onun sizin kelimelerinize ve c�mlelerinize ihtiyac� vard�r.

2. Soru Sormaya Cesaretlendirin: Merak ��renme konusunda �ocuklar�n motive oldu�unu g�steren en do�al i�arettir. �lgiyi y�ksek tutmak i�in, �ocu�unuzun sorular�n� cevapland�r�n ve daha fazla soru sormalar� i�in onlar� cesaretlendirin.

3. Yeti�kin Kelimeleri Kullan�n: Konu�malar�n�z�n d�zeyini d��rmeyin. Kelimelerinizin % 50"sini kendi kulland��n�z kelimelerden se�in. Yeni kelimeleri olaylar�n i�inde, �ocu�unuzla o olay� ya�arken tarif edin. Daha sonra �ocu�unuzun onu nas�l alg�lad��n� ve kulland��n� dinleyin.

4. Okul Zaman� �ocuklar�n�za D�zenli Bir Yatma Saati Ayarlay�n: �ocuklar�n okulda ellerinden gelenin en iyisini yapmalar� i�in �ok fazla uykuya ihtiya�lar� vard�r. �ocu�unuzun yatma saatine karar vermek i�in, geceleri ka� saat uyuduktan sonra mutlu ve dakik olarak uyand��n� belirleyin. Okula gitmek i�in kalkmas� gerekti�i saatten geriye do�ru sayarak yatmas� gereken saati bu �ekilde bulabilirsiniz.

5. Yatakta Uyuma Saati : Belirli aktiviteleri i�eren uyku saati etkinlikleri d�zenleyen, belirli bir zaman dilimini okumaya, birka� dakikan�z� da �� kapatmadan �nce anne yada babayla g�nl�k olaylar hakk�nda konu�maya ay�r�n. Hem bu yolla okumay� sevdirecek, hem anne babayla ileti�im yollar�n� a��k tutacak, hem de �ocu�unuzun daha kolay dinlenmesini sa�lam�� olacaks�n�z.

6. Planlay�n ve Organize Edin: �zel projeler, raporlar ve testler i�in bir takvim i�aretleyin. �ocu�unuza bir g�rev verin, ve bu g�revi ba�arabilmesi i�in ona yard�m edin, her g�rev i�in takvimde tamamlama tarihini i�aretleyin. Tamamlad��nda �ocu�unuzu tebrik edin, �d�llendirin.

1
7.Planlar�n�z� Payla��n: D�zenli olarak yapt��n�z aile toplant�lar�nda, �ocu�unuza model rol�nde bir ebeveyn olarak kendi planlar�n�zdan bahsedin. Planl� olundu�u takdirde her i�inizi zaman�nda nas�l bitirdi�inizi anlat�n. �ocu�unuza ders d��nda extra aktiviteler planlamas� i�in yard�mc� olun ve ders �al��ma pro�ram�n�n aralar�na aile toplant�lar� koyun.

8. Kitap Okuma Saatlerinin Kayd�n� Tutun: Yatay eksende haftan�n g�nlerinin yaz�l� oldu�u bur grafik tutarak �ocu�unuzu okuma konusunda motive edebilirsiniz. �ocu�unuzun en sevdi�i kitaptan her ak�am ka� sayfa okuyaca�� konusunda hedef belirlemesini sa�lay�n ve grafi�i nas�l i�aretlemesin gerekti�ini ��retin. Bu �ekilde her g�n okudu�u sayfa say�s�n�n artt��n g�receksiniz ve daha da �nemlisi �ocu�unuza bu ilerlemesinden dolay� �vd��n�z zaman y�z�ndeki ��lt�y� sizde fark edeceksiniz.

9. Problemlerine Yard�mc� Olun (Sorunlar�yla �lgilenin): �ocu�unuzun okulda s�rekli tekrar eden bir problemi oldu�unda, �ocu�unuzun ��retmeniyle konu�un ve problemi ��zmek i�in planlar yap�n. Buna ra�men sorun hala devam ediyorsa, ��z�lmemi�se ilerlemesine engel olan belirli bir ��renme problemi olup olmad��n� anlamak i�in bir test uygulay�n.

10. Dinlenme Metodlar�n� ��retin: E�er �ocu�unuz s�nav olurken panikliyorsa, ona k��k bir dinlenme, rahatlama tekni�i ��retin. �nce, karn�ndan yava� ve rahat nefes almas�n� s�yleyin. Daha sonra, nefesini verirken f�s�lt�yla D-�-N-L-E-N demesini s�yleyin. �o

�OCU�UNUZUN RUH SA�LI�I

9/7/2010

�OCU�UNUZUN RUH SA�LI�I
Bu yaz�yla ilgilenip okudu�unuza g�re bir yeti�kin olmal�s�n�z. �ocu�unuza sevginizi g�stermenin ya da ona yard�mc� olacak en iyi yolu bulman�n zor oldu�u zamanlar vard�r. �ocu�unuz sizi �a��rtan, can�n�z� s�kan ya da �ok korkutan davran��lar g�steriyor olabilir. Bu t�r davran��lar�n bir b�l�m�, geli�me ve b�y�menin normal sonu�lar� olabilir. E�er �ocuklar�n ruh sa�l�� hakk�nda daha �ok �ey ��renmek istiyorsan�z bu yaz�y� okumaya devam edin.
Ruh Sa�l�� Ne Demektir?
Ruh sa�l��, ya�am olaylar� kar��s�nda neler d��nd��m�z, neler hissetti�imiz ve nas�l davrand��m�zd�r. Ruh sa�l��, kendimize, ya�am�m�za ve tan�d��m�z ve ilgilendi�imiz insanlara nas�l bakt��m�zd�r. Ayr�ca ruh sa�l��, zorlanma kar��s�ndaki davran��lar�m�z�, insanlarla kurdu�umuz ili�kileri, tercihlerimizi ve se�imlerimizi belirler. Ya�am�n her d�neminde fiziksel sa�l�k kadar ruh sa�l�� da �nemlidir.
Ruh Sa�l�� Problemleri
Bir �ocu�un ate�inin y�kseldi�i kolayca anla��labilir, fakat ruh sa�l��n�n bozuldu�unu anlamak daha zordur. ��nk� ruh sa�l�� ile ilgili problemler her zaman g�zle g�r�lmeyebilir ama belirtilerini anlamak m�mk�nd�r.
Ruh sa�l�� problemleri te�his edilebilmektedir. Ruh sa�l�� uzmanlar� belirtilerle ilgili bilgileri toplamakta ve incelemektedirler. Depresyon ve kayg� ile uyum, yeme bozukluklar� ve dikkat eksikli�i/hiperaktivite ruh sa�l�� problemlerinden baz�lar�d�r.
Ruh sa�l�� problemleri, her be� �ocuktan birinde herhangi bir zamanda ortaya ��kabilir.
Ne yaz�k ki, ruh sa�l�� bozulan �ocuklar�n tahminen ��te ikisi ihtiya�lar� olan yard�m� almamaktad�r.
Pek �ok �ocuk ve ergen, k�sa s�reli bir tedavi g�rerek atlatabilecekleri ve ciddi bir ruh sa�l�� problemine d�n��meyebilen duygusal zorlanma d�nemleri ya�arlar. �rne�in, sevilen birinin kayb�, aile ili�kilerinde bir de�i�me bu t�r problemlere yol a�abilir.
Bir �ocu�un ruh sa�l�� zihinsel kapasitesi ile ili�kili de�ildir. Ruh sa�l�� sorunlar� olmayan �ocuklar�nki gibi ruh sa�l�� sorunlar� olan �ocuklar�n da zeka d�zeyleri d��kten (zihinsel gerilik) y�kse�e kadar de�i�ebilir.
�zel e�itim, fiziksel sa�l�k sorunlar� olan ��rencilerin ihtiyac� oldu�u kadar �e�itli ruh sa�l�� sorunlar� olan �ocuklar�n ve ergenlerin de �zel ihtiya�lar�n� kar��lamaya yard�m eden okullar�n destek hizmetlerinden biridir. �zel e�itim alan herkesin ruh sa�l�� sorunu olmas� gerekmedi�i gibi, ruh sa�l�� sorunu olan her �ocuk ve ergenin de �zel e�itim almas� gerekmemektedir.
Ciddi Duygusal Rahats�zl�klar
�ocuklar ve ergenler i�in "ciddi duygusal rahats�zl�klar" deyimi, g�nl�k ya�am� ve evde, okulda ya da toplum i�indeki i�levleri ciddi bir �ekilde engelleyen rahats�zl�klar i�in kullan�l�r. Ciddi duygusal rahats�zl�k her 20 gen�ten birinde herhangi bir zamanda ortaya ��kabilir.
Bu t�r ruh sa�l�� sorunlar�, yard�m edilmezse, okulda ba�ar�s�zl��a, alkol ya da ila� kullan�m�na, aile ile �at��maya, �iddete ve hatta intihara yol a�abilir.
Nedenler
K��k �ocuklar�n ruh sa�l�� sorunlar�n�n temelindeki nedenlerin hepsini bilmiyoruz. Bu sorunlar�n hem �evre hem de biyolojik yap�yla ilgili olduklar�n� biliyoruz. Biyolojik nedenler i�inde, kal�t�m, kimyasal dengesizlik ve merkezi sinir sisteminin zarar g�rmesi say�labilir. T�p uzmanlar� bunlara n�robiyolojik beyin bozukluklar� demektedirler.
Pek �ok �evresel fakt�r �ocuklar� tehlikeye sokabilir. �rne�in, �iddete, istismara, ihmale, �l�m ya da bo�anma nedeniyle sevilen birinin kayb�na ya da bozuk ili�kilere maruz kalan �ocuklar i�in ruh sa�l�� bozulma riski daha fazlad�r. Di�er risk fakt�rleri, �rk, cinsel y�nelim, din ya da yoksulluk nedeniyle reddedilmeyi i�erir.
Vazge�meyin
�ocu�unuz i�in do�ru yard�m� buluncaya kadar aramay� s�rd�rmeniz �nemlidir. Baz� �ocuklar�n ve ailelerin psikolojik dan��maya ya da deste�e ihtiya�lar� vard�r. Di�erlerinin de t�bbi bak�ma, ev bak�m�na, ayakta tedaviye, e�itim hizmetlerine, yasal yard�ma, haklar�n korunmas�na, yer de�i�tirmeye ya da dan��manl��a ihtiya�lar� olabilir.
Baz� aileler, ba�kalar�n�n ne s�yleyece

ERGENL�K NED�R

9/7/2010

ERGENL�K NED�R? VE TOPLUMDAK� YER�

Ergenlik, �ocukluktan yeti�kinli�e ge�i� d�nemi olup; bedensel ve ruhsal bir de�i�im s�recidir. Ergenlik d�neminin sonunda fiziksel, ruhsal ve cinsel geli�im tamamlan�r. Ergenlik d�nemindeki psikolojik de�i�im ile birey, �ncelikle yeni bir kimli�e b�r�n�r. Bu kimlik bireyin gelecekte toplumda �stlenece�i rol�n belirlenmesi a��s�ndan olduk�a �nemlidir. Blu� �a��, di�er bir deyi�le Puberte de v�cutta g�zle g�r�n�r ergenlik belirtileri ortaya ��kar. Puberte k�z �ocuklar�nda 9-10, erkeklerde 11-12 ya�lar�nda ba�lar. Cinsiyet �zellikleri belirginle�ir. Pubertenin ortaya ��k��nda genetik �zellikler, sosyo-ekonomik d�zey ve beslenme rol oynar.
Genellikle 12-15 ya� aras� ergenlik geli�imini i�ine alan ilk gen�lik d�nemi olarak tan�mlan�r. 15-21 ya� aras� as�l gen�lik olarak, 21-25 ya� aras� da uzam�� gen�lik olarak bilinir. Birle�mi� Milletler �rg�t�n�n tan�m�na g�re "gen� 15 ile 25 ya�lar� aras�nda, ��renim g�ren, hayat�n� kazanmak i�in �al��mayan ve ayr� bir konutu bulunmayan ki�idir." Bu tan�ma g�re gen� cinsel olgunla�mas�n� tamamlam�� ancak ba��ms�zl��n� kazan�p eri�kinler aras�na kat�lamam�� ki�idir. Ger�ekten gen�lik, hem biyolojik ve ruhsal hem de toplumsal bir kavramd�r.
Kimi toplumlarda bir gencin eri�kinler aras�na kat�lmas� bir tak�m t�renlerle olurdu. Ba�latma t�renleri diye bilinen bu t�renler de delikanl�ya a��r s�navlar, hatta i�kenceler uygulan�r. Bu t�renlerden ge�en delikanl� art�k yeti�kinler d�nyas�na girer bir avc�, bir sava�� olur, e� bulur. Uygar toplumlarda �ocukluktan yeti�kinli�e ge�i� d�neminde b�yle t�renler yoktur. Delikanl� uzun bir haz�rl�k d�nemi i�inde y�llarca �abalar, bocalar ve kimli�i iyi k�t� bulur.
T�rk toplumu ger�ek anlamda gen� bir toplumdur. N�fusumuzun % 60"�n� 25 ya��n alt�ndaki �ocuk ve gen�ler olu�turmaktad�r. Gen�lik �a��n� 12 ya��ndan ba�lat�rsak genel n�fusun % 30"u gen�tir. �lkemizde 1965 y�l�nda 12-24 ya� diliminin toplam n�fus i�indeki yeri 224 iken, 1975 y�l�nda % 27"ye y�kselmi�tir. Bug�n �lkemizde 12-15 milyon gen� ya�amaktad�r. Bu gen�lerin yar�s� okumakta, kalan yar�s� da �al��maktad�r. T�rkiye"de gen�lerin en ba�ta gelen sorunu e�itimsizlik ve i�sizliktir. Bir bak�ma gen�lik sorunu ba�l� ba��na sorun de�il, toplumun as�l kendi sorunudur. Besleyebilece�imizden ve e�itebilece�imizden �ok �ocuk ve gen� n�fus toplumun g�c� de�il, y�k� olmaktad�r.
Aristo 2300 y�l �nce gen�li�in �zelliklerini �ok �arp�c� ve �zl� bi�imde anlatm��t�r. Gen�lerin istekleri pek �oktur ve bunlar� hemen e�lenceye d�n��t�rmek isterler. Bedensel isteklerine kar�� koyamaz, �zellikle cinsel isteklerine yenilirler. �ok de�i�kendirler. �stedikleri ge�icidir, hasta bir insan�n a�l�� ve susuzlu�u gibi birden parlar, birden s�nerler.
Ergenli�in ilk d�neminde v�cutta fiziksel ve cinsel geli�im �n plandad�r. Bu fizyolojik de�i�iklikler s�ras�nda ergenin ilgisi kendi bedenine y�neliktir. Birey bedenine ve o g�ne kadar ta��d�� ki�isel role kar�� yabanc�la�ma hisseder. Bu s�re�te h�r��nl�k, sebepsiz �fke patlamalar�, durup dururken a�lamalar, sinirlilik halleri s�k g�r�len hallerdir.
Ergenli�in erken d�neminde; fiziksel b�y�me devam eder. Ki�i kendi bedeninde ki fizyolojik de�i�ikliklere uyum sa�lar. Bu d�nemde �zerklik �n plandad�r. Yani, anne ve babadan ba��ms�z olarak kendi ba��na karar verebilme yetene�i geli�ir. �zerklik d�neminde bireyin kendi ba��na karar verebilmesi i�in �zg�venin geli�mesi gerekmektedir. Bu da anne ve baban�n deste�iyle ger�ekle�ir. Bir sonraki a�ama kimlik olu�turmad�r.
Ergen ki�i kendini tan�mlar "Ben neyim" sorusuna cevap arar. �ocukluktan itibaren kendisini ailenin bir ferdi olarak kabul eden birey toplumdaki yeni yerini aramaya ba�lar. Bu d�nemde arkada� grubunun �nemi artar. �zerkli�i iyi geli�mi� birey grup �yelerinden herhangi birinin etkisi alt�nda kalmaz. Bireyin hem aileden uzakla�ma ve kendi bireyselli�ini ispatlama �abas� i�indedir, hem de anne ve baban�n sevgi ve deste�ine ihtiya� duyar.
Bu �eli�kili duygular i�inde ergen ki�i a

ANAOKULU VE �LKOKUL �A�I �ZELL�KLER�

9/7/2010

ANAOKULU VE �LKOKUL �A�I �ZELL�KLER�

�lginin kendi �zerinde topland�� bir ev ortam�ndan okul ortam�ndan okul ortam�na ge�i� ve �ok say�da insanla ili�ki kurma her �ocu�un bir bocalama d�nemine girmesine neden olmaktad�r.
ANAOKULU: Fazla yorulurlar, s�k s�k dinlenme ihtiyac� i�inde bulunmaktad�rlar. Uyku S�resi 12 saat gece, 2 saat g�nd�zd�r. Bu devrede sa� sol elini kavram��t�r.(sol eli kullanan bir �ocu�a sa� eli kullanma zorunda b�rak�l�rsa �ocukta sinirlilik, kendini su�lu hissetme bazen de kekemelik gibi uyum sorunlar� olur.) 3-6 ya� �ocu�u soru sormaktan �ok ho�lan�rlar. Bu devrede merak ve hayal g�c� zirvededir. Bu hayal g�c�n� sorularda kullan�r. Bizim yapaca��m�z: Bu durumunu resimde, oyunda hikayede kullanabiliriz. Bu devrede k�skan�l�k duygular� olduk�a yayg�n g�r�lmektedir. ��nk� bu devrede ilgi �efkat, be�eni �ocuklar i�in �ok �nemlidir. Buna ba�l� olarak �ocukta ilgi �ekme, kapris yapma e�ilimi artmaktad�r. S�n�f i�erisinde ��retmen �ocukla ilgilenmezse kendi �ok de�ersiz hisseder ve duygusal sorunlar ya�amaya ba�lar. Bu ya�larda �ocu�un sald�rgan davran��lar�n� denetleyebilmeyi ��renebilmesi i�in yasak olan �eylerin gerisindeki nedenler ona akl�n�n erebilece�i bir bi�imde a��klanmal� ikna edilmeye �al��lmal�d�r. Yine bu sorunlar� halledebilmek i�in oyun terapisi yap�labilir.
�LKOKUL : 9-10 Ya�lar�nda �ocuklar�n v�cut kimyas� de�i�mektedir. K�zlarda ilkokulun son y�llar�nda ani bir boy art�� g�r�l�r. Erkek �ocuklarda ortaokulun sonlar�nda boy art�� g�r�l�r. Bu devrede oyunda ba�ar�l� olamayan �ocuklar gurup d�� edilirler. K�zlarda bir tepki olmaz . Bu nedenle erkek �ocuklara dikkat edelim. Oyunlara kat�lmalar�n� sa�layal�m. Bu devrede �ok hareketlidirler. Bu atakl�k ve hareketlilik bir �ok kazalar� beraberinde getirmektedir. �ocuk hastal�klar�n�n �o�u ilkokul 1. S�n�f devresinde artar. 2. S�n�fa do�ru yava� yava� direnci artmaya ba�lamaktad�r. �lkokul devresinde beden ergenlik �ncesinin ani boy art�� ve ergenlik �a��n�n cinsel b�y�mesi i�in enerji depolar. Bu zamanlarda eklemlerin hala yumu�ak olu�u nedeniyle dik oturma ve iyi y�r�me al��kanl�klar�n�n kazand�r�lmas� gerekmektedir.
Zihinsel �zellikleri: ��renmeye heveslidir. Konu�maktan ve sorulara cevap vermekten �ok ho�lan�rlar. �lkokul �ocu�u �ok konu�may� sevdi�i kadar iyi bir dinleyici de�ildir. ��retmen bu al��kanl�� kazand�rmal�d�r. Yine bu devrede mant�ki bir d��nceden yoksundur. �lkokula yeni gelen �ocuklar hayvan masallar�ndan , �ocuk- hayvan dostluklar�n� i�eren hikayelerden ho�lan�rken, ilkokulun ortalar�nda kahraman �ocuk ser�venlerinden daha sonra yi�itlikten bahseden konulardan ho�lan�rlar. �ocuk kendini kahraman yerine koyarak dinler. Bu devrede biz edebiyat derslerinde kitap tart��ma oturumlar� d�zenleyebiliriz. Bu da ele�tirme ve be�eni yetene�inin geli�mesini sa�lar. Sosyal �zellikleri: ��retmenin be�enisini her �eyin �zerinde tutarlar. Onlara dikkat etmek gerekir. Bazen bir aferin �ocu�un kendi sayg�nl��n� kazanmas�na yol a�ar. Bu d�nemde s�k s�k k�zlar ve erkekler kendi guruplar� i�inde kar�� cinsten olan arkada�lar�na itici ve a�a��lay�c� s�zler s�ylerler. Bu nedenden dolay� ayn� s�raya oturtturmak faydas�zd�r.
Duygusal �zellikleri : ��retmenin s�cak ilgisi , e�lenip oynayacak ortam�n varl�� ocu�un k�sa bir s�re i�inde gev�eyip rahatlamas�na yard�m eder.
KONU: �LET��M VE �ZELL�KLER�

Bir �lkenin trafik d�zeni o toplumun insan ili�kilerini yans�tan �nemli g�stergelerden biridir. Baz� kimseler konu�tuklar� ki�ilerin s�zlerini s�rekli olarak keserler. Bu ki�iler s�zlerini kestikleri kimselerden sosyal mevki prestij yada ya� y�n�nden b�y�k olas�l�kla daha b�y�kt�r. Bu ki�iler sanki kar��s�ndaki konu�muyormu� gibi istedikleri anda s�ze ba�larlar. B�y�k ara�lar�n k��k ara�lar�n yollar�n� sanki k��k ara�lar yokmu� gibi davranmalar� aras�nda benzerlik vard�r. Bir arac�n s�r�c�s� yolda kendinden ba�ka ara� yokmu� gibi davran�rsa trafik kazas� olur. Bir ki�

�OCUK SA�LI�I

9/7/2010

�OCUK SA�LI�I: Cocu�un ana rahmine d��nden itibaren
sa�l��n�n d�zenli olarak takip edilmesi ve standart de�erlerle
k�yasl�yarak sa�l�k d�zeyini belirlemek

�leri ya�larda sa�l�kl� bir v�cut yap�s�na sahip olman�n temeli
�ocuklukta at�l�r.Yeti�kinlik d�neminde g�r�len sorunlar�n �o�u
�ocukluk d�neminde ba�lar. Bu nedenle anne ve baban�n �ocuk
sa�l�� konusunda �ok iyi e�itilmeleri gerekir.

�lkemizde �ocuk sa�l��na gereken �nemin verilmedi�ini �ocuk
�l�m oranlar� tablosunda daha �nce g�rm��t�k.

YEN�DO�ANIN KALITSAL METABOL�K HASTALIKLARININ LABORATUVAR TANISI

9/7/2010

YEN�DO�ANIN KALITSAL METABOL�K HASTALIKLARININ LABORATUVAR TANISI

Genetik hastal�klar 3 grup alt�nda incelenir;

Kromozomal hastal�klar: Bir ya da daha fazla kromozomda d�zensizlik ya da eksiklik sonucu olu�ur. Bu nedenle bir�ok gen �r�n� yap�lamaz. (�r. Down Sendromu, Klinefelter Sendromu)

Polijenik (multifakt�riyel) hastal�klar: Diabetes mellitusta oldu�u gibi birden fazla gen bozuklu�u �evresel etkenlerin de yard�m�yla hastal��a neden olur.

Monojenik hastal�klar: Genetik bozukluklar�n en b�y�k grubunu olu�tururlar. Bu grupta tek gen bozuktur ve gen �r�n�n�n yap�lamamas� hastal�klara neden olur. Bu bozukluklara Kal�tsal Metabolizma Hastal�klar� ad� verilir.

Kal�tsal metabolizma hastal�klar�n�n (KMH) hepsi tek gen - tek �r�n eksikli�i �eklinde kar��m�za ��kar ve ba�l�ca 3 tip patoloji meydana gelir.

1.�r�n eksikli�i: Enzimin katalizledi�i reaksiyonun �r�n� meydana gelemez. (�r. Konjenital adrenal hiperplazide 21- hidroksilaz yetersizli�i sonucu kortizol yap�lamaz.)

2.�n madde birikimi: �n madde (substrat) birikerek toksisiteye neden olur. (�r. Fenilketon�ride fenilalanin hidroksilaz olmad�� i�in fenilalanin birikerek toksik belirtilere yol a�ar.)

3.Yan �r�nlerin artmas�: Biriken �n madde alternatif bir yola saparak yan �r�nlerin artmas�na neden olur. (�r. Konjenital adrenal hiperplazide androjen yap�m� artar.)

KMH"da kal�t�m de�i�ik �ekillerde olur. Bunlar;

1.Otozomal resesif: En s�k rastlanan kal�t�m �eklidir. �ocuklar�n %25"i hasta, %50"si ise ta��y�c�d�r.

2.Otozomal dominant: �ocuklar�n %50"si hastad�r.

3.X"e ba�l� resesif: Baba hasta anne sa�lam ise �ocuklar�n hi�birinde hastal�k g�r�lmez, fakat b�t�n k�z �ocuklar ta��y�c� olurlar. E�er anne ta��y�c� baba sa�lam ise her 2 erkek �ocu�undan biri hasta, her 2 k�z �ocu�undan biri ise ta��y�c� olur.

4.X"e ba�l� dominant: E�er baba hasta ise k�z �ocuklar� hasta, erkek �ocuklar sa�lam. E�er anne hasta ise hem k�z hem de erkek �ocuklar�n yar�s� hasta olur.

KALITSAL METABOL�ZMA HASTALIKLARININ SINIFLANDIRILMASI

KARBONH�DRAT METABOL�ZMASI
1. GALAKTOZ
KMHEKS�K ENZ�M
Galaktokinaz eksikli�iGalaktokinaz
Klasik galaktozemiGalaktoz 1-P �ridiltransferaz
Epimeraz eksikli�i UDP galaktoz-4-epimeraz

GALAKTOZEM�:
S�t�n en �nemli �ekeri olan laktoz incebarsak mukozas�nda laktaz ile glukoz ve galaktoza par�alan�r. Yukar�da da belirtildi�i gibi ba�l�ca 3 tip galaktoz metabolizmas� bozuklu�u vard�r.(�ekil) Epimeraz yetersizli�inin hafif �ekli hari� klinik tablo ayn�d�r, bunlarda klinik belirti yoktur. Galaktokinaz yetersizli�inin g�r�lme s�kl�� 1/40.000 iken klasik galaktozeminin g�r�lme s�kl�� ise 1/35.000-60.000"d�r. Epimeraz yetersizli�i nadir g�r�l�r.
Gerek anne s�t� gerekse inek s�t� laktoz (galaktoz) i�erdi�inden bebek beslenmeye ba�lad�ktan sonraki birka� g�n i�erisinde ishal, kusma, dehidratasyon ve kilo kayb� gibi klinik belirtiler ortaya ��kar. Biriken metabolik ara �r�nler karaci�er, b�brek, beyin ve lensler olmak �zere bir�ok organa zarar verir. Karaci�er hasar� direk bilirubinemiye, transaminazlarda y�kselmeye ve p�ht�la�ma fakt�rlerinde azalmaya neden olur. Hepatomegali ve sar�l�k genellikle birinci haftan�n sununa do�ru ortaya ��kar. Karaci�er hasar�n�n glikojen olu�umundaki bozukluklara ba�l� oldu�u d��n�lmektedir. Noktasal kataraktlar do�umdan itibaren mevcuttur ve galaktitol birikimine ba�l� oldu�u d��n�lmektedir. Hipoglisemi ve toksik madde birikimine ba�l� olarak mental retardasyon olu�maktad�r.

TANI: Klinik belirtiler ve idrarda red�ktan maddelerin bulunmas�yla g��lenir. Premat�r bebeklerde ve baz� yeni do�anlarda zaman zaman galaktoz�rinin olabilece�i unutulmamal�d�r. Kesin tan� eritrositlerde enzim aktivitesinin tayini ile konur.
TEDAV�: Laktozu azalt�lm�� diyet mamalar verilir. Laktozun t�m�yle diyetten ��kar�lmas� zararl�d�r, ��nk� v�cutta yeteri kadar UDP-galaktoz yoksa, galakto-protein ve galaktolipidlerin sentezi bozulur.

2. FRUKTOZ
Kal�tsal fruktoz intolerans�Aldolaz B
Fruktoz1-6 bifosfataz eksikli�iFruktoz 1-6 bifosfata

�OCUKLARDA ALTINI ISLATMA

9/7/2010

�OCUKLARDA ALTINI ISLATMA

��NDEK�LER
G�R��1
1. �OCUKLARDA ALTINI ISLATMA2
1.1. Nedenleri:3
1.1.1. Fizyolojik Nedenleri (%90-95):3
1.1.2.Organik Nedenler (%2-3)4
2. �OCU�A YAKLA�IM5
3. TEDAV�6
3.1. Tedavi Y�ntemleri6
3.1.1. S�v� K�s�tlanmas� Ve Gece Uyand�rma6
3.1.2. Kay�t Tutma ve �d�llendirme7
3.1.3. Alarm Kullan�m� ve �la� Tedavisi:8
3.1.4. Hipnozla Tedavi8
SONU�9
KAYNAK�A10

G�R��
�ocuklarda genellikle 4 ya��na kadar alt �slatma davran��n�n g�r�lmesi normal g�r�lmektedir. 4-4,5 ya�lar�ndan sonra bu davran��n g�r�lmesi soran te�kil etmektedir. Enuresis denilen bu sorun iki �ekilde a��klanm��t�r. Primer ve seconder enuresis denilen bu iki sorun fizyolojik ve organik olmak �zere iki nedenden dolay� olmaktad�r. Fizyolojik nedenler daha �ok �ocu�un psikolojik durumuyla alakal�d�r. �rne�in, yeni bir karde�in do�mas� ve ate�li bir hastal�k ge�irmesi gibi �ocu�un ruhsal dengesini etkileyecek olaylard�r. Organik nedenleri ise �ocu�un sindirim sisteminde ve bo�alt�m sistemini etkileyecek bedeni hastal�klardan dolay� olmaktad�r. �drar yolu enfeksiyonlar�, b�brek hastal�klar� ve �eker hastal�klar� ve benzerleri gibi.
Fizyolojik ve organik nedenli bu sorunlar g�n�m�zde farkl� tedavi y�ntemleriyle bir uzman hekim kontrol�nde ba�ar�yla sonu�lanabilmektedir.

1. �OCUKLARDA ALTINI ISLATMA
Genellikle �ocuklar mesane kontrol� ger�ekle�inceye kadar,yani ortalama olarak 2-3 ya�lar�na kadar geceleri altlar�n� �slat�rlar.G�nd�z kontrol 2 ya� dolaylar�nda,gece kontrol ise 3,5-4,5 ya�lar� aras�nda kazan�l�r.�ocuklar�n hemen hepsinin idrar ve d��k� kontrol�n� kazand�klar� 4 ya��ndan sonra hala alt �slatman�n devam etmesi enuresis ad�n� al�r (1).
Gece alt�n� �slatma �o�u zaman mesane geli�imindeki gecikmenin bir sonucudur, bu nedenle de ya�la s�kl�� azal�r. �� ya��ndaki �ocuklar�n %40"� alt�n� �slatt�� halde bu oran 5 ya��nda %20"ye, 6 ya��nda %10"a d��mektedir. Erkek �ocuklar k�zlara g�re daha s�k alt�n� �slatma sorunu ya�amaktad�r. Aileler 5-6 ya� civar�nda bu sorunla ilgilenmeye ve genellikle de 7-8 ya��nda hekimlerden yard�m istemeye ba�larlar. �lkemizde 7-11 ya��ndaki erkek �ocuklar�n %16"s�nda, k�zlar�n ise %11"inde alt�n� �slatma sorunu oldu�u bildirilmektedir (2).
Enuresis iki bi�imde g�r�lebilir.Bunlardan ilki, birincil (primer) enuresisdir ki bu,sinir-kas kontrol�n�n geli�mesindeki gecikmeden kaynaklanabilir ve do�umdan ba�layarak s�regelir.Bu gecikme,anne ve baban�n d�zensiz ya da yetersiz tuvalet e�itiminin bir sonucu olarak da olu�abilir.Bu enuretik �ocuklar�n idrarlar�n� kontrol etmelerinde, anne ve babalar�ndan di�er karde�lerine oranla daha az yard�m g�rd�kleri ya da hi� yard�m g�rmedikleri saptanm��t�r.Birincil enuresis zamanla kaybolur ve yava� geli�en bu �ocuklar,tuvalet kontrol�nde arkada�lar�n�n d�zeyine ula��rlar. Birincil enuresis yatak �slatma sorununun hemen hemen % 75-80 ini olu�turur.Geri kalan % 20-25 oran�ndaki enuresis,ikincil (seconder) enuresis ad�n� al�r.Bu t�r alt �slatma olay�nda tuvalet kontrol� olu�tuktan sonra bir gerileme s�z konusudur.�kincil enuresis tipik olarak yeni bir karde�in do�umu ya da yeni bir eve ta��nma gibi baz� ruhsal gerginlik durumlar�nda ortaya ��kar.Bu etkenler �ocu�un bir s�re i�in daha olgunla�mam�� davran�� bi�imlerine d�nmesine neden olur.Baz� uzmanlara g�re,�zellikle bu gerileme t�r�,�ocu�un annesine olan �fkesinin sembolik bir ifadesi olarak yorumlanabilir (1).
Adnan Menderes �niversitesince yap�lan ara�t�rmada, her 8 �ocuktan birinin uykuda alt�na i�edi�i saptand�. Pediatrik Nefroloji Bilimdal� Ba�kan� Do�. Dr. Ferah S�nmez, Ayd�n merkez ve k�ylerinde 5-15 ya� aras� �ocuklarda uykuda alt�na i�emes�kl��n�n saptanmas� ve bunun sosyoekonomik nedenlerinin belirlenmesi amac�yla 1008 �ocu�u kapsayan ara�t�rma ger�ekle�tirildi�ini bildirdi. Ara�t�rmada, uykuda alt�na i�eme sorunu ya�ayan �ocuklar�n oran�n�n y�zde 12.9 olarak saptand��n� belirten S�nmez, �unlar� s�yledi: �ocuklar�n alt�na i�eme s�kl��, �lkeler ve b�lgeler aras�nda farkl�l�k g�steriyo

GEL��M D�NEM� �ZELL�KLER�

9/7/2010

GEL��M D�NEM� �ZELL�KLER�
6 Ya� Grubu �ocuklar�n�n Psikolojik �zellikleri
Bu ya�larda �ocuklar oyun �a��n�n bir�ok �zelliklerini g�sterir, 6 ya� zihni ve duygusal geli�meleri bak�m�ndan okula devam edebilecek kadar olgun olunan bir ya�t�r.
Zihni geli�imi
o Bu �a�da �ocu�un zihin g�c� ve belle�i bir hayli geli�ir. �ocukta somut d��nce tarz� hakimdir.
o Duygulan ile d��n�r. G�zlemler ve deneyler sonucu bir tak�m h�k�mler verebilir.
o �ocuk �evremsi toptan alg�lar. Soyut ve mant�kl� d��nen�ezlen Toplu ��retim e uygun ��retme sistemidir.
o His ve heyecanlannm etkimde Jcalarak yarg�lara vana. OJ aylan objektif olarak ele�tiremez.
o S�k kendini �ver .Bu d�nemin sonunda kendi Jcusurlarm� ^�nleye ba�lar Ve ele�tirir.
o Zaman ayarlayamaz. ilersi i�in plan yapamaz.
o Say�lan kavramaya ba�lar. Basit toplama, ��karma hesaplan yapar.
Dil Geli�imi
o Dil �ok zenginle�ir. �ocuk �ok fazlaJcelime ��renir.
o "Toptan g�r��" hakimdir, Bumun i�in okuroay^J�arflerden ba�lamak yerine, �ocuk i�in anlaml� olan^�mle veJcelunelerden ba�lamak daha uygundur.
o Sezsiz okumas�, sesli ok��ma.s�na nazaran daba Juzl�d�r.
o Bu �a��n sonuna do�ru yabanc� dil ��remneye baz�r hale ge�r.
Ilgiler
o Temsil oy�mlarma ilgi, hayva��larla ilgili ternsillgr, �ark�l� temsillere ilgi devam eder.
o K�zlar; b�y�kler gibi giyimneye, evcilik oynamaya
Erkekler; ��f�rl�k, Pilotluk, Askerlik gihi oy�mlar oynamaya y�nelirler.
o B�ceklere ve di�er hayva�dara ilgi -g�r�l�r.
Moral Geli�in�
o iyilik ve k�t�l�k kavramlan, ana-babanm be�endi�i ve be�emnedi�i davram�lan ile ilgili olarak de�i�ir.
o Davran��lanmn b�y�kler t^raf�ndan be�en�lmesine jaem verirler, K��s��rl�� g�rimmek onlan endi�elendirir. o "Ba�kalarma zarar vermek k�t�d�r" ^ibi ^genel Duygusal Geli�im
o En �nemli duygusal ihtiya�lan sevilmek, be�enilmek, de�er verilmektir. Anne, baba, ��retmen tarafindan nekadar �gi ve �efkatle muamele g�r�rlerse, ruh sa�l�klan o kadar yerinde olur.
o ilgi merkezi olma iste�i kuvvetlidir.
o Ba�anl� olma ihtiyac� kuvvetlidir. Ger�ek ba�anlar elde edemezlerse hayali ba�anlarla �v�nd�kleri g�r�l�r.
o Bu d�nemde korku, �fke, k�skan�l�k, ne�e, sevgi gibi duygular bir �ocu�un g�n�n� birbiri ard�na doldurabilir. Duygusal halleri �abuk de�4ir.
Arkada�larla ili�kiler
o Bu ya�ta gmp halinde oyun oynayabilirler.
o Arkada�l�k k�sa s�relidir.
o Genellikle yakm arkada�lanm kendi cinslerinde� se�erler.
o Fakir-zengin aynl�� g�zetmezler. Eakat ha�ka sm�f, okul ve �ocuklarma kar�� cephe al�rlar.
o Giyim, Konu�ma, zevk bak�rmndan �ocuk, arkada�lann� taklit eder. Rekabete girer. Sosyal y�nden prestij kazanmak amac�yla^��fflsterilerme girerler. E�ya ve aileleriyle �v�nd�kleri ^�r�l�r.
Aile ili�kileri
o Aile b�y�klerme kar�� tav�r tak�mr, yaramazl�k ^der. Bazen x�e Jsayg�� olur.
o �o�u zaman ki�ili�ini g�sterme, ba��ms�z olah�me �abas�yla inat��l�k, dik ba�l�l�k, itaats�zl�k olabilir.
o B�y�klerinin her �eyi daha iyi bildikleri ve yapt�klarm� d��m�rier. Ana-babasm� kendine �mek se�er.
o Okulda g�m�n �nemli bir k�sm�n� ^e�im�esine ra�men ana-baba sevgi ve ilgisine ihtiyac� �ok kuvvetlidir.
��retmen ile ilgili b�l�m
o �ocuk ��retmenme b�y�k ilgi v6 l�ayrar�hk duyar. Kendim be�endinnek i�in elinden geleni yapar.
o �ok g�r�len �ikayet olay�, �okJcere n�retmenin �lgi�ini �ekmek i�i�� yap�l�r.
o Tenkitler �ocuklarda �ok b�y�k etki yapar. Alay ve ^��n �akalarda al�n�r

Kazand�nlmas� geren davram�lar,
1- E�yarm� temiz ve d�zenli kullanma,
2- Yata��n� d�zeltme,
3- K�yafetlerim kendismm giymesi ve ��kartt�klarm� katlay�p yerine koymas�,
4- Sabah temizli�ine dikkat etmesi, di�lerini f�r�alamas�,
5- Oyuncaklanm toplamas�,
6- Karde�leriyle iyi ili�kiler i�inde olmas�,
7- B�y�klerine kar�� sayg�l� olmas�,
8- Annesine yapabilece�i ev i�lerinde yard�mc� olmas�,
9- Verilen �devi zamanmda yapmas�,
10 -Eve gelen misafir �ocuklanna iyi davranmas�,
11- Oyuncaklanm payla�mas�,
12- Vaktinde yatma ve uyuma,
13 - Tuvalet temizli�ine dikkat etme,
14 - Problemlerini rahatl�kla s�ylemesi,
15 - Okula uyum saglama,
16 - Evini, okulunu, yakm �evresini tamma,
17 - Temel msan ili�kilerinde nas�l davranaca�m� bilme,
18 - Milli ve manevi de�erlere kar�� olumlu bir tutum geli�tirme,
19 - Sa�l�k kun�lu�lanm bilme,
20 - Trafik kurallanm bilme,
21 - Toplu ya�ama kurallanm bilme,
22 - Tabiat sevme,
23 - Bo� zamanlanm iyi de�erlendirme,
24 - Zaman kavram

RECURRENT MISCARRIAGE AN EVIDENCE BASED APPROACH

9/7/2010

RECURRENT MISCARRIAGE AN EVIDENCE BASED APPROACH

An unexpected miscarriage is a distressing problem that can shatter dreams.
Two or more can be devastating. But now there is hope, and a solution.

Recurrent miscarriage is defined as the loss of three or more consecutive pregnancies before viability (20w).
Some clinicians favour changing the definition to two or more consecutive losses, but the efficacy of commencing investigations after two losses has not been established

The incidence of clinical miscarriage is 15%,
So the theoretical risk of three consecutive pregnancy losses is 0.34%.
But the incidence of recurrent miscarriage is greater than that expected by chance alone.
about 1%. .
We can conclude that at least one third of women who experience recurrent miscarriage do so because of successive episodes of bad luck and THE OTHER will have a persistent underlying cause for their pregnancy losses.

In approximately 3-5% of couples with recurrent miscarriage, one of the partners carries a chromosomal abnormality, most commonly a balanced reciprocal or Robertsonian translocation.
According to a study in the June issue of Obstetric &Gynecology 2003 Recurrent pregnancy loss may be associated with defective sperm.
Genetic counselling offers the couple:-
A prognosis for future pregnancy
Familial chromosomal studies
Counselling where there is a 5-10% chance of a pregnancy with an unbalanced translocation
Recently, preimplantation genetic diagnosis has been explored as a treatment option for translocation carriers.

Grade C
All couples with a history of recurrent miscarriage should have peripheral blood karyotyping performed.
The finding of an abnormal parental karyotype should prompt referral to a clinical geneticist.

ERZURUM �L�NDE ANA �OCUK SA�LI�I

9/7/2010

�zet
Bu ara�t�rma, Erzurum il merkezinde 15-49 ya� grubu annelerin sa�l�k ocaklar� taraf�ndan verilen ana �ocuk sa�l�� hizmederini kullanma durumlar� ve etkileyen fakt�rleri belirlemek amac�yla tan�mlay�c� ve kesitsei nicelikte planlan�p uygulanm��t�r. Ara�t�rman�n evrenini, Erzurum il merkezinde 9 sa�l�k oca��na kay�d�, 15-49 ya� grubu anneler olu�turmaktad�r. Bu sa�l�k ocaklar� birer k�me olarak kabul edilmi� ve basit rastgele �rnekleme y�ntemi ile her k�meden bireyler �rnekleme al�nm��t�r. Ara�t�rma toplam 758 anne �zerinde yap�lm��t�r. Veriler anket formu ile toplanm��, de�erlendirmede y�zdelik ve ki-kare testi kullan�lm��t�r. Ara�t�rman�n sonucunda sa�l�k ocaklar� annelerin b�y�k bir �o�unlu�u taraf�ndan kullan�ld�� halde ana-�ocuk sa�l�� hizmetleri i�in kullanma oran� d��k bulunmu�tur. Ara�t�rma kapsam�na al�nan annelerden %64.9*unun antenatal bak�m hizmetini kulland�� saptan�rken, lohusabk hizmeti alan anne oran�n�n (%26.9) olduk�a d��k oldu�u tespit edilmi�tir. Annelerden %u3,2sinin kontraseptif y�ntem kulland�� saptanm��t�r, �be-hem�irelerin ev ziyaretinde verdi�i hizmeder i�erisinde kay�t tutma (%89.3) ilk s�rada bulunurken, gebe (%61.2), �ocuk (%3?.6) ve lohusa (%26.9) izlemi d��k oranda bulunmu�tur.
Anahtar Kelimelet: Do�um �ncesi bak�m, do�um sonras� bak�m, aile planlamas�, sa�l�k
hizmederi, kullan�labilirlik
G�RÎ�
Sa�l�kl� ve mutlu nesiller yeti�tirmek her 2a.ma.r1 d��n�len ve hedeflenen bir ilkedir. Sa�l�kl�
bir toplum kendi sa�l��n�n de�erini bilen, koruyan ve sunulan sa�l�k hizmederini iyi kullanan bireylerin say�s�n�n artmas� ile olu�turulabilir. Sa�l�k bak�m hikmetlerinde kullan�labilirlik; sisteme giri�i ya da sistemin kullan�lmas�n� i�aret eder (1). Sa�l�k bak�m hizmetleri sisteminin toplum sa�l��na katk� sa�layabilmesi i�in sa�l�k hizmetlerinin herkes taraf�ndan kullan�labilir olmas� gerekir.
Sa�l�k hizmetlerinin mevcudiyeti ve kullan�m�, toplumdaki ana-�ocuk sa�l�� hizmederinin d�zeyi ve niteli�inde belirleyici olmaktad�r. T�rkiyede Sa�l�k bakanl�� hastane kay�danna g�re anne �l�m nedenlerinden ilk �� s�ray�, gebelik ve lohusabk toksemileri (%4l)5 kanamalar (%19.9) ve enfeksiyonlar (%5.5) almaktad�r (2). �lkemizde anne ve bebek �l�mlerine yol a�an nedenler; a��r� do�urganl�k, do�umlar�n sa�l�kl� ko�ullarda yap�lmamas�, di�er perinatal nedenler, do�um �ncesi ve do�um sonras� halt�m yetersizlikleri, beslenme ve e�itim yetersizlikleri ve halk�n kendi sa�l��na sahip ��kmamas�d�r (3).
�lkemizde t�m gebelerin %68*i do�um �ncesi bak�m almaktad�r. Ancak do�um �ncesi bak�mdan yararlanmada kad�nlar�n temel �zelliklerine g�re belirgin farkl�l�klar vard�r. Gen� anneler 35 ya� ve �zeri annelere g�re do�um �ncesi bak�m� almada daha istekli oldu�u saptanm��t�r. Bununla birlikte do�um say�s� artt�k�a bak�m alanlar azalmaktad�r. Yine annelerin e�itim d�zeyi y�kseldik�e do�um �ncesi bak�m hizmetlerinden yararlanma durumunun da artt�� bulunmu�tur. Kentsel alanda ya�ayanlar�n do�um �ncesi bak�m� k�rsal alanda, ya�ayanlar

INTRA UTERINE GROWTH RETARDATION

9/7/2010

Intra Uterine Growth Retardation

Definition
Intrauterine growth retardation (IUGR) occurs when the unborn baby is at or below the 10th weight percentile for his or her age (in weeks). The foetus is affected by a pathologic restriction in its ability to grow.
Classification

Aetiology
The foetal growth is dependent on multiple factors.
IUGR resulting in SGA babies can result from many factors known and unknown either acting alone or in conjunction or in association .
The aetiologic determinants of IUGR have two measures of effect: relative risk and etiologic fraction.
Most of the evidence on aetiologic determinants is based on observational studies and systematic overviews or meta-analyses of such studies.
In a majority of cases (40%) the cause is unknown- probably due to placental insufficiency (idiopathic).
Aetiology
General- Racial / Ethnic origin, Small maternal / paternal height / weight, Foetal sex.
Maternal causes.
Foetal causes.
Placental causes.
Idiopathic- In a majority of cases (40%) the cause is unknown- probably due to placental insufficiency.
Maternal Risk Factors
Has had a previous baby who suffered from IUGR.
Extremes of age.
Is small in size (Ht & Wt).
Has poor weight gain and malnutrition during pregnancy.
Is socially deprived.
Uses substances (like tobacco, narcotics, alcohol) that can cause abnormal development or birth defects.
Has a low total blood volume during early pregnancy.
Maternal Risk Factors
Is pregnant with more than one baby.
High altitude.
Drugs like anticoagulants, anticonvulsants.
Has a cardio-vascular disease-preeclampsia, hypertension, cyanotic heart disease, cardiac disease Gr III & IV, diabetic vascular lesions.
Chronic kidney disease
Chronic infection- UTI, Malaria, TB, genital infections
Has an antibody problem that can make successful pregnancy difficult (antiphospholipid antibody syndrome, SLE).
Fetal Risk Factors
Exposure to an infection-German measles (rubella), cytomegalovirus, herpes simplex, tuberculosis, syphilis, or toxoplasmosis, TB, Malaria, Parvo virus B19.
A birth defect (cardiovascular, renal, anencephally, limb defect, etc).
A chromosome defect- trisomy-18 (Edwards" syndrome),21(Down"s syndrome), 16, 13, xo (turner"s syndrome.
A primary disorder of bone or cartilage.
A chronic lack of oxygen during development (hypoxia).
Developed outside of the uterus.
Placenta or umbilical cord defects.
Placental Factors
Uteroplacental insufficiency resulting from -.
Improper / inadequate trophoblastic invasion and placentation in the first trimester.
Lateral insertion of placenta.
Reduced maternal blood flow to the placental bed.
Foetoplacetal insufficiency due to-.
Vascular anomalies of placenta and cord.
Decreased placental functioning mass-.
Small placenta, abruptio placenta, placenta previa, post term pregnancy.
Diagnosis
IUGR can be difficult to diagnose.
Presence of risk factors.
Inadequate growth detected by serial measurement of Wt., abdominal girth and fundal Ht.
Ultrasound to evaluate the foetal growth.
Inadequate foetal growth.
Reduced AFI.
Placental calcification.
Diagnosis
Low ponderal index (Wt./Fl).
Decreased subcutaneous fat.
Presence / appearance of -
Hypoglycemia,
Hyperbilirubinemia,
Narcotizing enterocolitis,
Hyper viscosity syndrome
Neonate and Placenta in IUGR

Normal & IUGR Newborn babies

Normal & IUGR Placentas
Prevention
Strategies include
prenatal care modalities,
protein/energy supplementation,
treatment of anaemia,
vitamin/mineral supplementation,
fish oil supplementation
prevention and treatment of
hypertensive disorders,
foetal compromise
infection.
Prevention
Strong evidence of benefit only for the following interventions:
balanced protein/energy supplementation,
strategies to reduce maternal smoking,
antibiotic administration to prevent urinary tract infections and
antimalarial prophylaxis.
Few statistically significant reductions in the risk of IUGR have been demonstrated with other interventions.
Surveillance

Treatm

�OCUK HASTALIKLARI

9/7/2010

1.A�IZ �� LT�HABI
Di�etinin ve a��z i�i mukozas�n�n bir hastal��d�r. Yeti�kinlere k�yasla �ocuklarda daha s�k g�r�l�r. Bu durumun en ba�ta gelen nedenleri, yetersiz temizlik, k�t� beslenme ve sa�l�ks�z bar�nma bi�imleridir. Ama a��z i�i iltihab�, k�z�l hastal��, k�zam�k, tifo, ra�itizm(kemik hastal��) ve frengi hastal��ndan da kaynaklanabilir. Bu hastal�k bula��c�d�r, ki�iden ki�iye ge�er. Hastan�n a�z�ndan etrafa k�t� bir koku yay�l�r. Di�eti k�zar�r ve �i�er. Ayr�ca a��z i�inde �lserler olu�ur. Di�ler sallanmaya ba�lar ve hatta d��ebilirler. Di�eti s�n�rlar�nda, dilde ve a��z mukozas�nda, sar�mtrak �i�kin b�lgeler a��kl�kla g�r�lebilir. K�t� kokulu salyan�n rengi de k�t�le�ir. A��z i�i ve yutak a�r�l�d�r.
Bu hastal��n tedavisi i�in g�nde 4-5 kere �l�k gargaralar yap�l�p a��z bo�alt�l�r. Bu gargaralar i�in ada�ay� kullan�l�r. Ayr�ca, a��z i�ine g�nde bir kere ada�ay� bu�u tedavisi uygulan�r. ��ecek olarak en uygun olan� madensuyu ve meyve suyudur. Gargara yapamayan k��k �ocuklar�n a��zlar�n�n i�i, ada�ay� ile �slat�lm�� yumu�ak bir bezle silinir. �i�nemek �iddetli a�r�lara yol a�abilece�i i�in, bu hastal�k s�ras�nda lapa t�r� besinlerle beslenmek do�ru olur.
Ada�ay�: Bir tatl� ka�� ince k�y�lm�� ada�ay�, orta boy bir su barda�� dolusu kaynar derecede s�cak suyla ha�lan�r ve yar�m dakika demlendikten sonra s�z�l�r.
2.ALERJ�
Ayn� miktar� ba�ka ki�ilerde herhangi bir tepki olu�turmayan bir maddeyle kar��la��ld��nda organizman�n tepkisiyle olu�an de�i�iklikler alerji olarak tan�mlan�r. Bunun anlam�: Mukozalar, deriler veya i� organlar�, baz� besinlere, kimyasallara, �s�lara veya bitkisel �r�nlere kar�� a��r� tepki verirler. Alerjiler kal�tsal olabildi�i gibi, sonradan da kazan�labilirler. Suyun d��nda, hemen hemen t�m maddelere alerjiler saptanm��t�r. En �nl� t�r� saman nezlesidir. �teki alerji t�rleri ise, serum hastal��(serum sickness), bron�iyal ast�m, deri tepkileri ve deri hastal�klar�, �e�itli mide-ba��rsak hastal�klar�, kan ve damar hastal�klar�d�r. T�m alerjilerin temeli, bir antijen-antikor tepkimesine dayan�r: Antijenler, insan organizmas�nda bir savunma mekanizmas� olu�turan antikorlar�n olu�umuna yol a�an, kayna�� ve t�r� �ok �e�itli olabilen yabanc� maddelerdir. �kinci bir antijen temas� ise alerjileri ba�lat�r.
Alerjik tepkilere yol a�an antijenler, alerjen olarak tan�mlan�r. Bir alerji kendini genellikle bir deri tepkisi bi�iminde(k�zar�kl�k, ka��nt�l� kabar�kl�klar veya �dem), bazen de ast�m krizleri, �ok veya baz� belirli enfeksiyonlar�n sonucunda romatizma olu�umu bi�iminde belli eder.
Is�rganotu: Yar�m tatl� ka�� ince k�y�lm�� s�rganotu, orta boy bir su barda�� dolusu kaynar derecede s�cak suyla ha�lan�r ve yar�m dakika demlendikten sonra s�z�l�r. G�nde 3-4 bardak taze demlenmi� �s�rganotu �ay� so�utulmadan yudumlan�r.
Ebeg�meci y�kamalar�: Deri alerjileri ebeg�meci y�kamalar� ile tedavi edilebilir. Ka��nan ve yanan y�z alerjilerinin �l�k ebeg�meci �ay� ile y�kanmas� b�y�k rahatl�klar sa�lar.
Bir tatl� ka�� dolusu ince k�y�lm�� ebeg�meci, yar�m litre so�uk suda 12 saat demlendikten sonra �s�t�l�r ve s�z�l�r. S�z konusu b�lgeler bu ebeg�meci �ay� ile g�nde pek �ok kere y�kan�r.
3.ANEM� (KANSIZLIK)
Genel dola��mdaki kanda alyuvarlar miktar�n�n d��mesiyle birlikte g�r�len hastal�klar, kans�zl�k hastal�klar� olarak adland�r�l�r (kans�zl�k, anemi).Bazen demir veya vitamin eksikli�inden, bazen de hormon dengesizli�inden veya yanl�� bir ya�am bi�iminden kaynaklanan (yetersiz g�ne� �� ve hareketsizlik), gen� k�zlar�n solgunlu�u (chlorosis) bir �e�it anemi, daha do�rusu demir yetersizli�i anemisidir. Anemiye yol a�abilecek nedenler ��yle s�ralanabilir:S�rekli kan kayb� (h�moroit, �lserler), demir eksikli�i, B12 vitamini eksikli�i, kemik ili�i hastal�klar� veya do�umsal �zellikler. Kandaki alyuvarlar say�s�n�n azalmas�yla birlikte bedendeki oksijen dola��m� da azal�r; pek �ok organ, oksijen yetersizli�i nedeniyle zarara u�rayabilir.
Anemi, hastan�n belirgin derecede solgunlu�u, uykusuzlu�u, sini

PED�ATR�K �LER� YA�AM DESTE��

9/7/2010

PEDIATRI K ILERI YASAM DESTEGI
O lum; insanoglunun en cok korktugu ve en cok yenmek istedigi ac� bir gercektir. Bu nedenle
cok eski do nemlerden gunumuze kadar gelen bir cok mitolojik kaynakta bile o lumun geriye
do ndurulebilirligi konusu o nemli o lcude yer alm�s t �r. O rnegin Eski Ahitte Ilyan�n respiratuvar arresti
olan bir bebegi nas�l resusite ettigini ... bebegin uzerine egildi ve agz�ndan uc defa nefes verdi
s eklinde anlatmaktad�r. 1856 y�l�nda ise Marshall Hall; resusitasyon c abas�n�n olay yerinde bas lamas�
gerektigini, hastay� bir doktora veya hastaneye tas �man�n zaman kayb� oldugunu, geriye kacan dilin
hava yolunu t�kad�g�n� ve dilin cekilmesi gerektigini anlatmaya bas layarak gunumuzdeki resusitasyon
anlay�s �n�n temelini atm�s t �r. 1958 y�l�nda James Elam ve Peter Safar taraf�ndan ag�zdan ag�za
solunum gelis tirilmis , 1960 y�l�nda Dr. Kouwenhoven, Knickerbocker ve Jude taraf�ndan kapal�
go gus masaj� yeniden tan�mlanm�s t �r. 20. yuzy�l�n ikinci yar�s�ndan itibaren kardiyopulmoner
resusitasyonu (KPR) t�p d�s � insanlar�n da yapabilmesi icin Temel Yasam Destegi (TYD) kurslar�
verilmeye bas lanm�s t �r. Avrupa ve Amerika Birles ik Devletlerinde c es itli kurulus lar Temel Yasam
Destegi ve Ileri Yasam Destegi (IYD) kurallar�n� belirlemis ler ve uzun y�llard�r duzenli toplant�lar
yaparak standart protokolleri s�k aral�klarla go zden gecirmektedirler. Pediatrik TYD ve IYD standart
protokolleri ise 1978de belirlenmis ve 1979da Amerika Birles ik Devletlerinde bir ulusal toplant�da
sunulmus tur. Gunumuzde bir cok gelis mis ulkede TYD ve IYD temel t�p egitiminin ayr�lmaz bir
parcas� haline gelmis tir. Buna kars �n ulkemizde halen TYD ve IYD temel t�p egitiminin bir parc as�
haline gelememis tir.
C ocuklarda kardiyopulmoner arrestin ve s okun patofizyolojisi bir cok yo nden eris kinden
farkl�d�r. O rnegin; eris kinde kardiyopulmoner arrest genellikle ani kardiyak arrest ile bas larken
cocukluk do neminde (eger altta yatan bir konjenital veya kazan�lm�s kalp hastal�g� yoksa) solunum
is levinin giderek bozulmas� sonucunda solunumun durmas�na ikincil olarak kardiyak arrest gelis ir.
C ocuklar cok farkl� bir kompansasyon mekanizmas�na sahiptirler ve kardiyopulmoner arrestten
hemen o nce bu kompansasyon mekanizmas�n� harekete gecirirler. Bo ylece belirgin intraselluler
hipoksi ve asidoz gelis erek ilac tedavisine ve defibrilasyona kalbin ve dolas �m sisteminin yan�t verme
yetenegini azalt�rlar. C ocuklarda kalp durmas�na neden olan surecler ve patogenezi Sekil-1 ve 2de
go rulmektedir.
Sekil-1: C ocuklarda kardiyopulmoner arreste neden olan surec ler
SIVI
KAYBI
Kan Kayb�
Gastroenterit
Yan�klar
SIVI DAGILIMININ
BOZULMASI
Septik Sok
Kalp Hastal�klar�
Anaflaksi
SOLUNUM
SIKINTISI
Yabanc� Cisim
Krup
Ast�m
SOLUNUMUN
BASKILANMASI
Konvulziyonlar
Kafa ic i bas�nc art�s �
Zehirlenme
DOLASIM YETMEZLI GI SOLUNUM YETMEZLI GI
KARDIYOPULMONER ARREST
Yard. Doc . Dr. Hayri Levent YILMAZ
2
Bu yaz�da gec en o nerilerin s�n�fland�r�lmas� as ag�daki s ekilde yap�lm�s t �r:
- S�n�f I o nerileri daima kabul edilebilir o nerilerdendir. Guvenilirligi kan�tlanm�s , kesinlikle
yararl�d�r. Yarar� konusunda en az bir adet prospektif, randomize kontrollu bir cal�sman�n
destekledigi cok degerli kan�tlar mevcuttur.
- S�n�f IIa o nerileri kabul edilebilir ve yararl� olarak dus unulebilir. C ok iyi kan�tlarla
desteklenmis tir. Ancak kan�tlar�n degeri ve uzmanlar�n bu o nerilerin lehine olan go rus leri
guclu degildir.
- S�n�f IIb o nerileri kabul edilebilir ve yararl� olarak dus unulebilir. Ancak zay�f veya fena
olmayan kan�tlarla desteklenmis tir. Ek olarak kan�tlar�n degeri ile uzmanlar�n bu o nerilerin
lehine olan go rus leri guclu degildir.
- S�n�f III bilgileri kesinlikle kabul edilemez bilgilerdir. Bu uygulamalar�n yarar�n� go steren
her hangi bir kan�t olmad�g� gibi za

ALTINI ISLATAN �OCUKLAR

9/7/2010

ALTINI ISLATAN �OCUKLAR
�ocuklar genellikle 2-3 ya�lar�na kadar altlar�n� �slat�rlar. G�nd�z kontrol daha erken sa�lan�rken (2-2,5 ya�) geceleri biraz daha ge�tir. 4 ya��ndan sonra alt �slatman�n devam etmesi durumunda Alt�n� Islatma (enuresis) sorunundan s�z edilebilir.
�ZELL�KLER:
D�rt �ekilde g�r�l�r:
* Yaln�z gece alt�n� �slat�rlar, (Nactural)Yatt�ktan biraz sonra ya da kalkmaya yak�n altlar�n� �slat�rlar,
* Yaln�z g�nd�z alt�n� �slat�rlar, (Diurnal)�ok utanga� olduklar� ya da oyuna dald�klar� i�in altlar�n� �slat�rlar,
* Hem gece hem de g�nd�z alt�n� �slat�rlar, (Kronik alt �slatma)
* Ara-s�ra alt�n� �slat�rlar, Hastal�k s�ras�nda, yeni bir karde�in d�nyaya gelmesi sonucunda, sert disiplin uyguland��nda, korkutuldu�unda, gece �st� a��k b�rak�ld��nda, zorlama sonucu bel a�r�lar�yla altlar�n� �slat�rlar.
Probleme Kar�� Olumsuz Tutumlar�n Etkisiyle �ocukta,
* Parmak emme, t�rnak yeme,
* Telaffuz bozuklu�u,
* K�skan�l�k, korkakl�k ve pasiflik,
* ��e kapan�kl�k ve yaln�z ya�ama,
* Sorumluluktan ka�ma,
* Kendine g�vensizlik,
* �fke ve a�lama n�betleri,
* Sald�rgan davran��lar,
* H�rs�zl�k ve yalanc�l�k,
* Dikkat da��n�kl��,
* Ya��na uygun davran��lar g�stermeme olu�abilir.

ALTINI ISLATAN �OCUKLAR
�ocuklar genellikle 2-3 ya�lar�na kadar altlar�n� �slat�rlar. G�nd�z kontrol daha erken sa�lan�rken (2-2,5 ya�) geceleri biraz daha ge�tir. 4 ya��ndan sonra alt �slatman�n devam etmesi durumunda Alt�n� Islatma (enuresis) sorunundan s�z edilebilir.
�ZELL�KLER:
D�rt �ekilde g�r�l�r:
* Yaln�z gece alt�n� �slat�rlar, (Nactural)Yatt�ktan biraz sonra ya da kalkmaya yak�n altlar�n� �slat�rlar,
* Yaln�z g�nd�z alt�n� �slat�rlar, (Diurnal)�ok utanga� olduklar� ya da oyuna dald�klar� i�in altlar�n� �slat�rlar,
* Hem gece hem de g�nd�z alt�n� �slat�rlar, (Kronik alt �slatma)
* Ara-s�ra alt�n� �slat�rlar, Hastal�k s�ras�nda, yeni bir karde�in d�nyaya gelmesi sonucunda, sert disiplin uyguland��nda, korkutuldu�unda, gece �st� a��k b�rak�ld��nda, zorlama sonucu bel a�r�lar�yla altlar�n� �slat�rlar.
Probleme Kar�� Olumsuz Tutumlar�n Etkisiyle �ocukta,
* Parmak emme, t�rnak yeme,
* Telaffuz bozuklu�u,
* K�skan�l�k, korkakl�k ve pasiflik,
* ��e kapan�kl�k ve yaln�z ya�ama,
* Sorumluluktan ka�ma,
* Kendine g�vensizlik,
* �fke ve a�lama n�betleri,
* Sald�rgan davran��lar,
* H�rs�zl�k ve yalanc�l�k,
* Dikkat da��n�kl��,
* Ya��na uygun davran��lar g�stermeme olu�abilir.

ALTINI ISLATAN �OCUKLAR
�ocuklar genellikle 2-3 ya�lar�na kadar altlar�n� �slat�rlar. G�nd�z kontrol daha erken sa�lan�rken (2-2,5 ya�) geceleri biraz daha ge�tir. 4 ya��ndan sonra alt �slatman�n devam etmesi durumunda Alt�n� Islatma (enuresis) sorunundan s�z edilebilir.
�ZELL�KLER:
D�rt �ekilde g�r�l�r:
* Yaln�z gece alt�n� �slat�rlar, (Nactural)Yatt�ktan biraz sonra ya da kalkmaya yak�n altlar�n� �slat�rlar,
* Yaln�z g�nd�z alt�n� �slat�rlar, (Diurnal)�ok utanga� olduklar� ya da oyuna dald�klar� i�in altlar�n� �slat�rlar,
* Hem gece hem de g�nd�z alt�n� �slat�rlar, (Kronik alt �slatma)
* Ara-s�ra alt�n� �slat�rlar, Hastal�k s�ras�nda, yeni bir karde�in d�nyaya gelmesi sonucunda, sert disiplin uyguland��nda, korkutuldu�unda, gece �st� a��k b�rak�ld��nda, zorlama sonucu bel a�r�lar�yla altlar�n� �slat�rlar.
Probleme Kar�� Olumsuz Tutumlar�n Etkisiyle �ocukta,
* Parmak emme, t�rnak yeme,
* Telaffuz bozuklu�u,
* K�skan�l�k, korkakl�k ve pasiflik,
* ��e kapan�kl�k ve yaln�z ya�ama,
* Sorumluluktan ka�ma,
* Kendine g�vensizlik,
* �fke ve a�lama n�betleri,
* Sald�rgan davran��lar,
* H�rs�zl�k ve yalanc�l�k,
* Dikkat da��n�kl��,
* Ya��na uygun davran��lar g�stermeme olu�abilir.

ALTINI ISLATAN �OCUKLAR
�ocuklar genellikle 2-3 ya�lar�na kadar altlar�n� �slat�rlar. G�nd�z kontrol daha erken sa�lan�rken (2-2,5 ya�) geceleri biraz daha ge�tir. 4 ya��ndan sonra alt �slatman�n devam etmesi durumunda Alt�n� Islatma (enuresis) sorunundan s�z edilebilir.
�ZELL�KLER:
D�rt �ekilde g�r�l�r:
* Yaln�z gece alt�n� �slat�rlar, (Nactural)Yatt�ktan biraz sonra ya da kalkmaya yak�n altlar�n� �slat�rlar,
* Yaln�z g�nd�z alt�n� �slat�rlar, (Diurn

�OCUKLUK �AGI ENFEKSIYONLARININ TANI VE TAKIBINDE PROKALSITONIN, NEOPTERIN VE C-REAKTIF PROTEININ YERI

9/7/2010

�OCUKLUK �AGI ENFEKSIYONLARININ TANI VE TAKIBINDE PROKALSITONIN, NEOPTERIN VE C-REAKTIF PROTEININ YERI

I�INDEKILER
Sayfa
�NS�Z ................................................................................................. i
KISALTMALAR ..................................................................................... ii
GIRIS ve AMA� .................................................................................... 1
GENEL BILGILER ................................................................................. 2
1. Konak Savunmasi ve Enflamasyon .................................................. 2
A. Akut Enflamasyon .................................................................... 2
B. Kronik Enflamasyon ................................................................. 5
2. Enflamasyonun Sistemik Etkileri ...................................................... 6
A. Akut Faz Reaksiyonlari ............................................................ 6
B. Eritrosit Sedimentasyon Hizi .................................................. 17
C. C-Reaktif Protein ..................................................................... 21
D. Prokalsitonin ............................................................................ 25
E. Neopterin ................................................................................. 32
GERE� ve Y�NTEM .............................................................................. 39
BULGULAR ............................................................................................. 43
TARTISMA .............................................................................................. 54
SONU� ................................................................................................... 60
�ZET ....................................................................................................... 61
SUMMARY............................................................................................... 62
KAYNAKLAR .......................................................................................... 63
EKLER .................................................................................................... 72
3
�NS�Z
S�leyman Demirel �niversitesi Tip Fak�ltesi �ocuk Sagligi ve Hastaliklari
Anabilim Dali"ndaki uzmanlik egitimim s�resince engin deneyim ve bilgi
birikimleriyle yetismemde b�y�k katkilari olan degerli hocalarim �ocuk Sagligi
ve Hastaliklari Anabilim Dali �gretim �yeleri Prof. Dr. Ahmet Rifat �rmeci,
Prof.Dr. Inci Erg�rhan Ilhan, Prof. Dr. Duran Canatan, Prof. Dr. Bahattin Tun�,
Do�. Dr. Ali Ayata, Yard. Do�. Dr. Hasan �etin, Yard. Do�. Dr. Faruk �ktem,
Yard. Do�. Dr. Seref Olgar"a, tez �alismamda b�y�k destegini g�rd�g�m Klinik
Biyokimya Anabilim Dali Baskani Prof. Dr. Namik Delibas"a en derin saygi ve
s�kranlarimi sunarim.
Bu s�re�te birlikte �alistigim arastirma g�revlisi arkadaslarima, servis
hemsirelerine, hematoloji laboratuvari, mikrobiyoloji ve klinik mikrobiyoloji
laboratuvari, klinik biyokimya laboratuvari �alisanlarina, istatistik �alismalarinda
yardimlarini g�rd�g�m degerli arkadasim Halk Sagligi Uzmani Dr. Ersin
Uskun"a tesekk�r ederim.
4
KISALTMALAR
AA : Arasidonik asit
AAG : a-1asit glikoprotein
AIDS : Kazanilmis imm�n yetersizlik sendromu
(Acquired immunodeficiency syndrome)
ARDS : Eriskin solunum sikintisi sendromu
BOS : Beyin omurilik sivisi
CMV : Sitomegalovirus
CRP : C-reaktif protein
DIC : Yaygin damar i�i pihtilasma (Disseminated intravascular coagulation)
ELISA : Enzyme-linked immunosorbent assay
ESH : Eritrosit sedimentasyon hizi
G-CSF : Gran�losit koloni stim�lan fakt�r
GM-CSF: Gran�losit makrofaj koloni stim�lan fakt�r
GVHD : Graft versus host hastaligi
H4B : Tetrahidro biopterin
HDL : Y�ksek molek�l agirlikli kolesterol
HIV : Human immunodeficiency virus
HPLC : Y�ksek basin�li sivi kromatografisi
(High-performance liquid chromatography)
IFN : Interferon
Ig : Immunoglobulin
IL : Interl�kin
5
IFN : Interferon
Ig : Immunoglobulin
IL :

DOWN SNDROMU

9/7/2010

Down Sendromu, nedir O?
Down Sendromlu �ocuk sahibi ailelerin en b�y�k d��man� bilgi eksikli�idir. Bu y�zden, "Down Sendromu nedir?" sorusunu cevaplamaya �al��aca��z. Bunu yaparken kullanaca��m�z baz� terimler size yabanc� gelse de endi�elenmeyin, bunlar�n daha doyurucu a��klamalar�n� g�n�ll� ailelerimizde bulacaks�n�z.
En basit tan�m�yla Down Sendromu �ocu�unuzun v�cudundaki h�crelerin 46 yerine fazladan bir kromozoma, yani 47 kromozoma sahip olmas�d�r. Down Sendromu bir hastal�k de�il genetik bir farkl�l�kt�r.
�nsan v�cudunu olu�turan h�crelerin �ekirdekleri, kromozomlarla birbirlerine ba�lanm�� olan genlerden olu�mu�tur. ��te bu genler ve kromozomlar fizyolojik ve ki�ilik yap�m�z�n ana unsurlar�d�r, dolay�s�yla �ocu�unuzun fazladan sahip oldu�u bir kromozom onun hayat�n� etkileyecektir. Kromozom anomalilerinin �o�unda embriyo geli�emez. Down Sendromu embriyonun geli�imini tamamlayabildi�i bir durumdur.
�ocu�unuzun fiziksel g�r�n�m� di�er �ocuklardan biraz farkl� olabilir, bir tak�m sa�l�k sorunlar� bulunabilir. Fakat unutmay�n ki, baz� �ocuklar�n sar� sa�l�, baz�lar�n�n mavi g�zl� olmas� gibi sizin �ocu�unuzun da Down Sendromlu olmas� bir genetik farkl�l�kt�r.
Down Sendromu konusunda iki �ey kesindir. Birincisi, Down Sendromunun kayna�� anne-baba de�ildir ve hamilelik �ncesi veya s�ras� olan hi� bir �ey �ocu�un Down Sendromlu do�mas�na yol a�maz. �kincisi, di�er �ocuklar gibi Down Sendromlu �ocuklar�n da kendilerine �zg� ki�ilikleri, yetenekleri ve d��nceleri vard�r. Di�er �ocuklar gibi onlar da farkl� ki�ili�e sahip bir birey olarak b�y�yeceklerdir.
D�nyan�n her yerinde ve t�m insan �rklar�nda Down Sendromu mevcuttur ve zamanla ortaya ��kan bir durum de�ildir. Down Sendromlu insanlar�n, insano�lunun olu�umundan beri var oldu�u d��n�lmektedir. Dolay�s�yla Down Sendromunu ya�am�n do�al bir par�as� olarak kabul etmek yanl�� olmasa gerek. Yukar�
Down Sendromu nas�l olu�ur?
Down Sendromunun nas�l olu�tu�unu anlayabilmek i�in genetik konusunda biraz daha detayl� bilgiye gereksinim duyaca��z. Sahip oldu�umuz h�crelerin �ekirdeklerinin genlerden olu�tu�unu ve ta��d��m�z fiziksel �zelliklerle, ki�ili�imizin ana unsurlar�n�n bu genlerde kodlanm�� oldu�undan s�z etmi�tik. Genlerimiz birbirlerine kromozom denilen �ubuklarla ba�l�d�r. �o�umuzun her h�cresinde, 46 kromozom bulunmaktad�r. Kromozomlar da �iftler halinde k�melenmi�lerdir, yani h�crelerimiz 23 �ift kromozoma sahiptirler.
Kromozom �iftlerimizin biri annemizin yumurtas�ndan, di�eri babam�z�n sperminden gelmektedir. �nsan v�cudundaki yumurta veya spermlerin h�crelerine "germ h�creler" denir ve bir tek bunlara ait h�creler 23 kromozomdan olu�mu�tur.
Yumurta ve sperm h�crelerinin birle�mesiyle 46 kromozomlu bir k�me ortaya ��kmakta ve bunun olu�turdu�u ilk h�cre b�l�n�p ikinci bir h�cre ortaya ��kt��nda yeni h�cre ilkinin �zelliklerini ta��maktad�r. Dolay�s�yla bebe�in genetik yap�s� olu�acak ilk h�creye ba�l�d�r. Kromozomlar iki�erli gruplar halinde 23 �ift olarak denge halindedirler.
Herhangi bir nedenle bu �iftlerin fazla kromozoma sahip olmas� dengeyi bozacakt�r. Bu durum, yani �� kromozoma sahip olma Trizomi olarak tan�mlan�r. Down Sendromu durumunda �� kromozom olu�umu gen zincirinin 21. Kromozom halkas�nda olu�tu�undan bu olu�um Trizomi 21 olarak da adland�r�l�r. Embriyo geli�tik�e bu durum yeni olu�an h�crelere aktar�larak t�m h�crelerin fazladan bir kromozoma sahip olmas�na neden olur. Down Sendromlu insanlar�n %95i s�z etti�imiz Nondisjuction Trisomy 21 t�r�d�r. Yani 21. Kromozom b�l�n�rken, tepesi koparak g�vdenin alt k�sm� di�erine

�OCUK VE ERGENLERDE C�NSEL GEL��M

9/7/2010

�ocuk ve ergenlerde cinsel geli�im
Do�. Dr. Figen �ok
A.�. E�itim Bilimleri Fak�ltesi ��retim �yesi
�nsan ya�am�n�n sa�l�kl� bir y�n� olan cinsellik, ya�am boyu s�ren bir geli�imdir. Cinsel geli�im do�um �ncesinde ba�lar ve ya�am�n sonuna kadar devam eder. Ancak g�nl�k ya�amda cinselli�in sa�l�kl� y�n� g�z ard� edilerek sorunlu y�n� vurgulanmaktad�r. Cinselli�in bu olumsuz y�n�n�n �n planda olmas� da namus kavram�yla birlikte an�lmas�na yani tabu niteli�i ta��mas�na ba�l�d�r.
Toplumda �ocuk ve gen�lere y�nelik cinsel mesajlar �eli�kilidir. Bir yandan cinsellik ay�p kavram�yla an�lmakta, bast�r�lmas� gerekti�i vurgulanmakta, �te yandan �ocuk ve gen�lere olumlu, �ekici bir ya�ant� olarak sunulmakta, dikkatleri kitle ileti�im ara�lar�nda cinselli�e �ekilmektedir. Reklam, klip, TV dizisi ve filmlerde hatta �ocuklara y�nelik �izgi filmlerde bile cinsel ��eler yer almaktad�r. Bunlar�n bir b�l�m� do�rudan, bir b�l�m� ise dolayl� bi�imde cinselli�e y�nelmi�lerdir. ,
Bu s�re� i�inde cinsellik ��yle geli�ir. �ocu�un ya�am�nda �zellikle 3-6 ya�lar�nda belirgin bi�imde g�r�lmeye ba�lar. Bu ya�larda �ocuklar iki cinsiyetin fark�n� ay�rt eder ve cinsiyet farklar�n� ��renmeye g�d�lenir. ��plakl��a ilgi duyarlar. Ba�kalar�n�n ve kendisinin cinsel organlar� merak eder, cinsel organlara isim verirler. Resim yaparken cinsel organlar� da �izerler. "Bebe�in d�nyaya nas�l geldi�i" gibi cinsel sorular� sorarlar. Cinsellik, �ocuklar�n doktorculuk, evcilik gibi oyunlar�nda da ortaya ��kabilir. Cinsellikle ilgili a��k ve kapal� mesajlar� al�r ve evlenme, a�k gibi konularla ilgilenir, bunlar� g�nl�k ya�amlar�nda s�k s�k g�ndeme getirirler.
Yine ayn� ya�larda, kar�� cinsiyetten ana babalar�na (k�zlar babaya, erkekler anneye) farkl� bir ilgi duymaya ba�larlar. Bu arada �ocu�un g�z�nde ayn� cinsiyetten ana baba biraz rakip niteli�i ta��r ve biraz kar��k duygular geli�ir. Bunun sonucunda ayn� cinsiyetten ana baban�n davran��lar� benimsenir ve cinsel kimlik geli�ir.
Ayr�ca bu ya�larda �ocuklar taraf�ndan, cinsel i�erikli k�f�rler kullan�lmaya ba�lan�r. Bu, toplumsalla�ma s�recine ba�l� etkenler nedeniyle, erkek �ocuklar aras�nda, k�z �ocuklar aras�nda oldu�undan daha yayg�nd�r. Bu ya�larda �ocuklar cinsel i�erikli k�f�r�n anlam�n� bilmez, ancak etkisini bilir.
Bu d�nemde mast�rbasyon davran�� da g�r�lebilir. B�t�n bu �zellikler do�al ve beklendiktir. Ancak bu �zellikler �ok yo�un bir bi�imde ve uzun s�reli olarak �ocu�un ya�am�n� etkiliyor, �ocu�u g�nl�k etkinliklerinden al�koyacak kadar me�gul ediyorsa problemli davran�� d�zeyinde riski vard�r ve �zerinde durulmas�, yani profesyonel bir yard�ma ba�vurulmas� gerekmektedir.
Okul y�llar� olarak adland�r�lan 7-11 ya�lar� aras�nda �ocuklar�n �o�u �nceki d�nemde temel cinsel sorular�n� yan�tlam�� olurlar. Ancak ku�kusuz hala cinsellik onlar i�in �nemlidir. Cinsel olgunlu�un kazan�ld�� erinlik d�nemi giderek daha erken ya�anmaktad�r. Bu nedenle okul �a�� ocuklar�nda �zellikle k�zlar aras�nda erinlik belirtileri eskisine oranla daha �nceki ya�larda g�r�lmektedir. Bu erken geli�imin nedeni geli�en beslenme ve sa�l�k ko�ullar�na ba�lanmaktad�r. Bu y�zden k�zlarda romantik ilgiler, a�k ve ��kmaya ilgi neredeyse �ocuklu�un i�indeyken belirginle�mektedir. Ku�kusuz toplumsalla�ma etkenleri olan kitle ileti�im ara�lar�, �ocuklara y�nelik giysi ve oyuncaklar da b�ylesi bir de�i�ime katk�da bulunmaktad�r.
Yeni ara�t�rmalar T�rkiye"de b�y�k kentlerde cinsel olgunla�man�n �l��t� say�lan ilk adet ya��n�n 12 ya� oldu�unu ortaya koymaktad�r. Baz� k�zlarda �ok daha erken olabilen bu ya�, ortalama ya�t�r. Erkeklerde cinsel olgunla�man�n �l��t� olarak ele al�nan, ancak �zerinde daha az ara�t�rma yap�lan erkeklerde ilk bo�alma ya�� 13 ya� olarak ortaya ��kmaktad�r. Bu sonu�lar ergenlerin 12-13 ya�lar�nda cinsel olgunlu�a ula�t�klar�n� g�stermektedir. B�ylesi bir biyolojik geli�im duygusal ve toplumsal ya�amda do�urgular� olan pek �ok duygusal ve toplumsal geli�im �zelli�ini de beraberinde getirmektedir. Bu ya�larda bedene, ��plakl��a ilgi hala vard�r. Ancak davran��lar� �zerinde kontrol geli�ti�i i�in �ocu�un bu �zelliklerini ana baba eskisi kadar net g�zlemeyebilir. �leri �ocukluktan itibaren (10-11 ya�lar) cinsel d�rt�lerde art�� g�r�l�r, beden yava� yava� yeti�kin �zelliklerini kazanmaya ba�lar. Bu do�rultuda ilgilerde de�i�me, kar�� cinsiyete ilgi, ana babadan ba��ms�z olma iste�i ��kar. Cinsel bilgi gereksinimi kendini g�sterir. Cinsel konularda bilgilenmek, bu konular� konu�mak erken

�OCUK VE SPOR

9/7/2010

T.C.

MARMARA �N�VERS�TES�
BEDEN E��T�M� VE SPOR Y�KSEKOKULU
SPOR Y�NET�M� ANAB�L�M DALI

Y�KSEK L�SANS PROGRAMI

HERKES ��N SPOR

Do�. Dr. Aysel PEHL�VAN

�OCUK VE SPOR

Haz�rlayan

SUSAM �EV�K

�stanbul 2003

�OCUK VE SPOR
1. Giri�
Bu b�l�mde egzersizin �ocuklar�n �zerinde yapt�� etkiler; yetenek ve yetenek se�imi konusu ve de �ocu�un b�y�me ve geli�me d�nemleri aktar�lmaya �al��lacakt�r.
�ocu�un bulu� �a�� ncesi ve sonras� d�zenli olarak yapt�� spor etkinlikleri, sa�l�kl� bir fiziki yap�n�n geli�mesini sa�larken; ge� ya�larda fiziki yap�n�n bozulmas�n� engellemede �nemli bir rol oynamaktad�r. Bilindi�i gibi b�y�menin en h�zl� oldu�u �ocukluk devresinde insan v�cudu de�i�ken bir yap�ya sahiptir. �ocuk bu devrede sa�l�kl� beslenir, d�zenli egzersiz yapar, gerekli uykuyu al�r ve esnekli�i, koodinasyonu, dayan�kl�l�� ve kuvveti art�ran faaliyetlerde bulunursa b�y�me geli�me yeteri kadar olur ve genetik olarak sahip oldu�u fiziki yap�ya ula�abilir. B�ylece �ocuk yeti�kin �a�a geldi�i zaman uzun boya ve iyi bir solunum, dola��m sistemine sahip olabilir.Ayr�ca d�zenli egzersiz ve sa�l�kl� beslenme, kalp hastal�klar�, �eker hastal�� ve daha bir �ok kanser t�r�n�n olu�ma riskini azalt�r. aktif bir ya�am tarz� ile kazan�lan fiziki sa�l�k, �ocu�a olumlu bir bak��, g�ven ve kontrol duygusu kazand�r�r. Ailelerin fitnessa yakla��m� davran�� ve etkinlik d�zeyi �ocuk �zerinde �ok etkilidir. E�er aile etkin ise �ocu�un �yle olma olas�l�� y�ksektir.(7)
Spor geli�mekte olan �ocuklar i�in yaln�zca sa�l�k ve geli�me i�in de�il ayn� zamanda �ahsiyet geli�imleri ile mental sa�l�klar� a��s�ndan da �nemlidir.Spor yapan �ocuklar ki�isel deneyimlerini, yarat�c�l�klar�n� geli�tirir ve sorumluluk duygusu kazan�rlar. Yard�mla�ma ve i�birli�i yapma, arkada�lar�na ve oyun kurallar�na sayg� g�sterme gibi sosyal davran��lar� da kazanarak olumlu bir benlik geli�imi sa�larlar. G�n�m�zde yar��ma sporlar�na �ok erken ya�larda ba�land�� bilinen bir ger�ektir. �ocuklar�n zevk ve e�lence yapmalar� gereken spor uygulamalar�n�n yerini genellikle a��r� y�klenmeli, stresli, ne olursa olsun kazanma arzusu ile yapt�r�lan ve b�y�kler taraf�ndan organize edilen yar��malar almaktad�r. Bu yar��malar ilerleme de�il kazanman�n esas al�nd�� ve antren�rlerin yar��mas� �ekline d�n��en yar��malar olmaktad�r. Avrupa konseyi �ocuklar�n spora ba�at�lmas� konusunda e�er �ocu�un �zerinde akut ya da kronik zararlar b�rakmayaca��ndan emin olunmuyorsa o spor dal�na ba�lamas�n�n tavsiye edilmeyece�i g�r��n� ileri s�rmektedir.
Asl�nda �ocu�un spor yapmas�ndaki esas ama�; onlardaki kardiyovask�ler dayan�kl�l�� art�rma, sinir - kas koordinasyonunu, kuvveti, esnekli�i geli�tirmek olmal�d�r ve bu �zellikler okul �ncesi ve ilkokul d�nemi �ocuklarda oyun �ekilleri alt�nda yap�lan uygulamalarla kazand�r�lmal�d�r. (3)

2.�OCUK ve EGZERS�Z

2. 1-�ocukluk d�nemi nedir?
�ocukluk d�nemi do�umdan itibaren 11-12 ya��na kadar s�ren bir zaman� kapsar. 0-1 ya� s�t �ocuklu�u, 1-3 ya� k��k �ocukluk, 3-6 ya� okul �ncesi �a��, 6-10 ya� birinci okul �ocu�u �a��, 10-12 ya� ikinci okul �ocu�u �a�� olarak kabul edilir. Ancak ya�a ba��ml� kalmadan , do�umdan itibaren �ocu�un, fiziksel, zihinsel ve psikolojik geli�imindeki seyrine bakarak cinsel olgunlu�a eri�mesine kadar olan s�recin �ocukluk d�nemi olarak ele al�nmas� gerekir. ��nk� , kimi �ocuk akranlar�na g�re, daha erken veya ge� geli�ebilir.

2.2-�ocuklar�n egzersize yan�tlar� nedir?
�ocuklar bilindi�i gibi bir geli�me ve b�y�me periyodu i�indedir. Bu periyotta gen� �ocuklar�n fizyolojik sistemleri, a��r egzersizlerin getirdi�i y�kleri kar��layacak d�zeyde de�ildir. Bu g�� ancak geli�me �a�� sonras� ya

�OCUKLUK

9/7/2010

�OCUKLUK
"G�zellik denen �eyin g�l�msemede sakl� oldu�una inan�yorum. E�er g�l�mseme bir y�z� g�zelle�tiriyorsa, o y�z ger�ekten g�zeldir. G�l�msemesi g�r�n��ne bir �ey katm�yorsa, o y�z herhangi bir y�zd�r. E�er g�l�mserken �irkinle�iyorsa, i�te o y�z de kesinlikle �irkin bir y�zd�r." (�ocukluk, Kum saati Yay�nlar� 2003, s. 12).
Lev Nikolayevi� Tolstoy, d�nya edebiyat�nda Harp ve Sulh, Anna Karanina, �l�mden Sonra Dirilme, �van �lyi�"in �l�m� (roman) Ya�ayan �l�, Karanl��n Kudreti (tiyatro) adl� eserleriyle ad�ndan s�z ettirmi�tir.
1928 y�l�nda varl�kl�, toprak zengini bir ailenin �ocu�u olarak d�nyaya gelen Lev Nikolayevi� Tolstoy ya�ad�� y�zy�lda oldu�u kadar g�n�m�z d�nya edebiyat�na da ad�n� kabul ettirmi� e�siz yazarlardan biridir.
"�ocukluk" bas�lan ilk yaz�s�d�r, yani bu yaz� d�nya edebiyat�n at�lan ilk ad�md�r. Yirmili ya�lar�n ilk y�llar�nda yazd�� bu roman geni� �l��de ger�eklere dayan�r. Romandaki �ah�slar�n bir�o�u ya�amdan al�nm��t�r. Kendisi, arkada�lar� ve ailesi...
Sovremennik dergisinde bas�lan "�ocukluk" ruh ��z�mlemeleri ve karakterlerin g�c�yle daha ilk eserinde Tolstoy"u usta bir yazar olarak kabul ettirmi�tir.
Roman 138 sayfadan olu�makta ve 28 b�l�me ayr�lmaktad�r. her b�l�m, yazar�n hayat�nda tan�d�� ki�iler ve ya�ad�� lahzalar� ifade eden kelime veya c�mle ile ifade edilmi� bu da roman� monotonluktan kurtarm��t�r.
OLAY �RG�S�
"�ocukluk" roman� tamamiyle realist bir kimlik ta��maktad�r. Lev Nikolayevi� Tolstoy, �ocuklu�unda ya�ad�� olaylar� kaleme alm��t�r. Kahraman anlat�c� olarak nitelendirece�imiz yazar, eserinde hem anlat�c� hem de anlat�lan mevkiindedir. Onun kendi �ocuklu�u hakk�ndaki d��nce ve g�r��lerini okuyucu onun anlatt�� er�evede g�r�r.
Anlat�c� romana Karl �vanovi�"i ve dersli�i anlatarak ba�lam��t�r.
"Karl �vanovi� �ok g�zel hediyeler ald��m do�um g�n�mden 3 g�n sonra, yani 12 A�ustos sabah�, saat yedi sular�nda uyand�rd� beni." (s. 5).
�nceleri ��retmenini �ekilmez bir adam olarak g�r�yordu ve her �eyiyle i�ren� oldu�unu d��n�yordu. Bir sabah Karl �vanovi�"in yapt�� g�d�klama olay�yla sinirleri bozulmu� ve a�lam��t�. Bu olay �zerine Karl �vanovi�"e, gece g�rd�� d�� hat�rlamad�� i�in d��nde s�zde annesi �lm�� ve onu g�mmek i�in g�t�rd�kleri yalan�n� uydurmu�tu. Bu yalan r�yay� ger�ekten g�rm�� gibi hissetti�inde ise tekrar a�lamaya ba�lam�� ve ��retmeninin onu avutmaya �al��p yarat�c� s�zler s�ylemesiyle, Karl �vanovi� hakk�nda d��nd�klerinin ne kadar yanl�� oldu�unun fark�na varm��t�r.
2. b�l�m "Annem" ba�l�� ile ba�lamakta ve yazar annesini anlatmaktad�r:
"Annemi o zamanlardaki y�z�yle d��nd��mde, sevgi ve iyilik dolu g�zlerindeki p�r�lt�y� g�r�r gibi olurum. Boynunda, k�sa sa�lar�n�n k�vr�ld�� yerin biraz a�a��s�nda bulunan ben; ince bir titizlikle i�lenmi� beyaz yakas� ve her zaman beni ok�ayan, s�k s�k �pt��m narin, zay�f eli g�z�mde canlan�r; ancak kendisini bir t�rl� tam olarak hayal edemezdim." (s. 11).
Bu b�l�mde k�saca k�z karde�i Liyuba"dan da bahsetmektedir.
"Salonun sol taraf�ndaki kuyruklu, eski bir �ngiliz piyanosunda solgun y�z� ve az �nce buz gibi suyla y�kand�� i�in k�pk�rm�z� olmu� parmaklar�yla k�z karde�im Liyuba, Clementi"nin et�tlerini �al�yordu. Liyuba 11 ya��ndayd�. K�sa keten elbise ve beyaz, pa�alar� dantelli bir pantolon giyiyordu" (s. 11).
B�l�m, Karl �vanovi�"in ve yazar�n annesi Natalya Nikolayevna"n�n aralar�ndaki konu�mas� ile devam etmekte ve annenin �ocuklar�n� babas�n�n yan�na g�ndermesiyle sona ermektedir.
3. b�l�mde "Babam" ba�l��n� ta��maktad�r lakin anlat�c� burada sadece babas�n�n maddi konulardaki talimatlar�na yer vermi�tir. Annesinden s�z ederken g�zel �eyler s�ylemekte ve tasvir etmektedir ancak babas�ndan s�z ederken b�yle bir durum s�z konusu de�ildir.
"Dersler" b�l�m�ne geldi�imizde ise k�z karde�i hari� erkek karde�i Volodya ile birlikte Moskova"ya giderek daha iyi e�itim almalar�n� isteyen babas�na Karl �vanovi� �ok k�zg�nd� ve derse bu �fkesini yans�t�yordu. �fkesini �u s�zlerden anl�yoruz: (s. 22).
"- �nsanla

�OCUKLUK PS�KOZLARI

9/7/2010

�OCUKLUK PS�KOZLARI
YAYGIN GEL��MSEL BOZUKLUKLAR
- �ocukluk otizmi
- Atipik otizm
- Rett sendromu
- Asperger sendromu
�OCUKLUK OT�ZM�
Kanner 1943 y�l�nda, ya�am�n ilk y�llar�nda g�r�len, sosyal ili�ki ve ileti�im alanlar�nda bozukluk ve ola�an d�� evresel tepkilerle karakterize, �izofreniden belirli �izgilerle ayr�labilen bir bozukluk olarak "erken bebeklik otizmini" tan�mlam��t�r. DSM I ve II"de (DSM: �statistiksel tan� elkitab�) genel bir tan� olarak "�ocukluk �izofrenisi" terimi kullan�lm��, ancak "infantil otizm" tan�s� 1980"de DSM III"e bir s�n�fland�rma tan�m� olarak girmi�tir. En son olarak DSM IV"de ise "yayg�n geli�imsel bozukluklar" ba�l�� alt�nda otistik bozukluk olarak s�n�fland�r�lm��t�r.
Tan�sal �zellikler:
Otistik bozuklu�un temel �zellikleri; toplumsal etkile�im ve ileti�imin �nemli �l��de bozuk ve anormal geli�imi, ilgi ve etkinliklerin belirgin s�n�rl� olu�udur. Bozuklu�un g�r�n�mleri bireyin kronolojik ya�� ve geli�im d�zeyine ba�l� olarak b�y�k de�i�imler g�sterir.
Kar��l�kl� toplumsal etkile�imdeki bozulma �ok belirgin ve s�reklidir. Toplumsal etkile�im ve ileti�imi d�zenleyen s�zel olmayan davran��lar�n (�rne�in g�zg�ze gelme, tak�n�lan y�z ifadesi, al�nan v�cut konumu, yap�lan el-kol hareketleri) kullan�lmas�ndaki bozulma �ok belirgindir. �zellikle g�z g�ze ili�ki kurmamalar� �ok temel belirtilerdendir ve bebeklikten beri bulunur. Ya��tlar�yla geli�im d�zeyine uygun ili�kiler kurmada ba�ar�s�zd�rlar. Erken ya�larda arkada�l�k kurma istek ve ilgileri yoktur ya da �ok azd�r. Daha ge� ya�larda ise arkada�l��a ilgi g�sterebilirler ancak toplumsal etkile�imin gereklerini anlamada eksiklikleri vard�r. Sevin�lerini, ilgilerini ya da ba�ar�lar�n� di�er insanlarla kendili�inden payla�ma aray��nda de�ildirler. Toplumsal ya da duygusal ili�kilere girmede zorluklar� vard�r (�rn. basit sosyal oyunlara etkin bi�imde kat�lmama, tek ba��na oldu�u etkinlikleri ye�leme, ba�kalar�n�n etkinliklerine sadece robot gibi kat�lma). Ya�� ilerlese de hayali ya da taklitlere dayanan oyun oynamada b�y�k g��l�kler ya�arlar, �rne�in hayali bir fincandan "h��p" yap�p �ay i�me oyununu kavrayamaz, eliyle ho��akal �eklinde i�aret yapmakta zorlan�r. �o�u zaman ba�kalar�n�n etraf�nda oldu�unun fark�nda de�il gibidir. Di�er insanlara kar�� ilgisizdir, ba�kalar�n�n gereksinimlerinin ve s�k�nt�lar�n�n fark�nda olma ve anlamada zorluklar� vard�r.
�OCUKLUK PS�KOZLARI
YAYGIN GEL��MSEL BOZUKLUKLAR
- �ocukluk otizmi
- Atipik otizm
- Rett sendromu
- Asperger sendromu
�OCUKLUK OT�ZM�
Kanner 1943 y�l�nda, ya�am�n ilk y�llar�nda g�r�len, sosyal ili�ki ve ileti�im alanlar�nda bozukluk ve ola�an d�� evresel tepkilerle karakterize, �izofreniden belirli �izgilerle ayr�labilen bir bozukluk olarak "erken bebeklik otizmini" tan�mlam��t�r. DSM I ve II"de (DSM: �statistiksel tan� elkitab�) genel bir tan� olarak "�ocukluk �izofrenisi" terimi kullan�lm��, ancak "infantil otizm" tan�s� 1980"de DSM III"e bir s�n�fland�rma tan�m� olarak girmi�tir. En son olarak DSM IV"de ise "yayg�n geli�imsel bozukluklar" ba�l�� alt�nda otistik bozukluk olarak s�n�fland�r�lm��t�r.
Tan�sal �zellikler:
Otistik bozuklu�un temel �zellikleri; toplumsal etkile�im ve ileti�imin �nemli �l��de bozuk ve anormal geli�imi, ilgi ve etkinliklerin belirgin s�n�rl� olu�udur. Bozuklu�un g�r�n�mleri bireyin kronolojik ya�� ve geli�im d�zeyine ba�l� olarak b�y�k de�i�imler g�sterir.
Kar��l�kl� toplumsal etkile�imdeki bozulma �ok belirgin ve s�reklidir. Toplumsal etkile�im ve ileti�imi d�zenleyen s�zel olmayan davran��lar�n (�rne�in g�zg�ze gelme, tak�n�lan y�z ifadesi, al�nan v�cut konumu, yap�lan el-kol hareketleri) kullan�lmas�ndaki bozulma �ok belirgindir. �zellikle g�z g�ze ili�ki kurmamalar� �ok temel belirtilerdendir ve bebeklikten beri bulunur. Ya��tlar�yla geli�im d�zeyine uygun ili�kiler kurmada ba�ar�s�zd�rlar. Erken ya�larda arkada�l�k kurma istek ve ilgileri yoktur ya da �ok azd�r. Daha ge� ya�larda ise arkada�l��a ilgi g�sterebilirler ancak toplumsal etkile�imin gereklerini anlamada eksiklikleri vard�r. Sevin�lerini, ilgilerini ya da ba�ar�lar�n� di�er insanlarla kendili�inden payla�ma aray��nda de�ildirler. Toplumsal ya da duygusal ili�kilere girmede zorluklar� vard�r (�rn. basit sosyal oyunlara etkin bi�imde kat�lmama, tek ba��na oldu�u etkinlikleri ye�leme, ba�kalar�n�n etkinliklerine sadece robot gibi kat�lma). Ya�� ilerlese de hayali ya da taklitlere dayanan oyun oynamada b�y�k g��l�kler ya�arlar

MONTESSOR� S�STEM�

9/7/2010

MONTESSOR� S�STEM�

�ocuk i�in �nemli olan kendilik geli�imidir. Kendi �z kaynaklar�n� ve yabanc�, karma��k d�nya ile ba�a ��kma becerisini geli�tirmeye gereksinimi vard�r. Duyular� yoluyla, kendisi i�in ��renmek, g�rmek ve yapmak ister, bir yeti�kin g�zleri ile de�il. �ocuk bunlar� d�nya ile uyum i�inde ba�ard��nda, tam bir ki�i olmaya ba�lar. O zaman e�itilmi�tir.
Maria Montessori

Anakuca�� ocuk Evi, e�itim a��s�ndan �a�da� ve ilerici bir yakla��m hedefleyerek, ya�amda bilinmesi gereken her �eyin ��renilebilece�i, e�itimde �ocu�u ve bir b�t�n olarak �ocu�un geli�imini merkez alan bir y�ntem olan Montessori sistemini temel alm��t�r.

Bu sistemde �ocuklar�n en �nemli becerinin kendi kapasite ve yeteneklerini geli�tirmek oldu�unu kavramalar� hedeflenir. Bu ama�la geli�imlerine y�nelik �ok say�da ara� gerecin bulundu�u; zihinsel, fiziksel, sosyal ve ruhsal olarak geli�ebilecekleri; dikkatli bi�imde d�zenlenmi� bir �evrede �zg�rl�kleri ve yarat�c�l�klar� desteklenir

Montessori Felsefesi
Montessori e�itim sistemi hem �ocu�un geli�imi ile ilgili bir felsefe, hem de bu geli�meye rehberlik eden bir ger�ekliktir. �ocu�un geli�imsel olarak �ok say�da materyalin bulundu�u ve bir �ok deneyim ya�ayaca��, fiziksel ye sosyal olarak geli�ebilece�i, dikkatli bi�imde d�zenlemi� bir �evrede ve belli s�n�rlar i�inde �zg�rl��e gereksinimi oldu�u d��ncesini temel alm��t�r.

Montessori e�itimi, ��renmede en �nemli g�d�n�n, �ocu�un kendi motivasyonu oldu�unu vurgular. Montessori s�n�flar�, �ocuklar�n en �nemli becerinin kendi kapasite ve yeterliliklerini geli�tirmek oldu�unu kavramalar�na y�nelik olarak d�zenlenmi�tir. ��retmen �evreyi, programlar�, etkinlikleri, i�levleri kaynak ki�i olarak haz�rlar; �ocu�un uyar�lmas�n� ve y�nlendirilmesini sa�lar. Ancak ��renen ve g�d�lenme yoluyla se�ti�i g�revleri s�rd�ren �ocuktur.

Montessori �evresi, �ocu�u t�m ya�am� boyunca yarat�c� bir ��renme becerisi olu�turabilmesi amac�yla , erken ya�larda ��renmeyi sevmeye te�vik eder. Montessori, hem e�itim a��s�ndan �a�da� ve ilericidir, hem de ya�amda bilinmesi gereken her �eyin ��renilece�i bir y�ntemdir.

Ama�lar
Montessori gelene�inde, okullar erken �ocukluk e�itiminde en iyiyi vermeyi taahh�t eder. Ama�, okula gelen her �ocu�un �u �zelliklerinin geli�mesidir:
-ba��ms�zl�k
-i�sel denetim
-kendini onaylama
-bir sosyal grubun �yesi oldu�unu ve sorumluluklar�n� bilme
-��renme ve ya�amayla ilgili duyma ve keyif alma

Evrensel �zellikler
�ocuklar ��renmek isterler. Do�u�tan var olan ��renme gereksinimleri engellenip bask�lanmad�k�a da ��renirler. Ama�, bu gereksinimlerini uyar�p, �n plana ��karmakt�r.
�ocuklar�n emen bir zihinleri vard�r. �ocu�unuzu y�r�me ve konu�may� ��renirken g�zlemlemi�sinizdir. Bunlar� ona ��rettiniz mi, yoksa do�al olarak m� bu davran��lar ortaya ��kt�? Nas�l yard�mc� olabildiniz? �ocu�unuzun ilk y�r�me giri�imini destekleyerek mi, yoksa konu�arak m�? �ocu�unuzun kendi kendine ��renebilmesine yard�mc� olmak i�in �evreyi d�zenleyerek mi?

�ocuklar farkl� h�zlarda ve farkl� yollarla ��renirler. Biz, �ocuklar� ba��ms�z olmalar�, duygular�n�n fark�nda olmalar�, se�imler yapabilmeleri ve g�nlerini nas�l ge�irmek istedikleri konusunda karar vermeleri i�in te�vik ediyoruz.

�ocuklar �rneklerle ve deneyimler yoluyla ��renirler. Biz e�lence ve uyar�mla e�itimsel deneyimler yarat�yoruz. �ocuklar�n i�inde bulunduklar� duyarl� d�nemleri tan�yor ve tan�ml�yoruz.

Montessori, �ocuklar�n evrensel �zelliklerini belirlemi� ve hem bu �zelliklere hem de zihinsel gereksinimlerine g�re d�zenlenen bir haz�rlanm�� evre yaratm��t�r.

Haz�rlanm�� evre
Montessori sisteminde haz�rlanm�� evre �ocuklar�n gereksinimlerine g�re geli�tirilmi�tir. Buras� �ocuklar i�in d�zenlenmi�, sakin ve onlar�n g�n i�inde gereksinim duyduklar� �eylerle ya�ayacaklar� ger�ek bir �evredir. Bu ger�eklik �ocu�a g�re boyutland�r�lm��t�r. Materyaller a��k ve al�ak raflarda sergilenir, dolay�s�yla �ocuk ba��ms�z olarak bunlara ula�abilir ve alabilir. Okul ve s�n�f

�OCUK SA�LI�I

9/7/2010

¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯ ¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯
__________________________________________________________________
© WWW.MAXIMUMBILGI.COM
1
HASTALIKLARA KAR�I ALINAB�LECEK �NLEMLER
Pek �ok insan, bedeninin kusursuz �al��mas�n� bekler, ona s�n�rs�zca y�k
bindirebilece�ini ve onun kendini iyile�tirici g��lerinin s�n�rs�z oldu�unu san�r.
Bu a��dan kendilerini aldatanlar�n hayatlar� tehlikededir. ��nk� bedenimiz,
anlay��, bak�m, yeterince hareket ve yeni g��ler olu�turabilmek i�in dinlenmek
ister. Kendi sa�l��n� dikkatsizce s�m�ren hi� kimse cezas�z kalamaz.
Bedenimize �zenle davran��m�z�n olumlu etkilerini kan�tlayabilmek ise tabi ki
pek kolay de�ildir.
Herhangi bir ki�i al��lm�� ilkbahar nezlesine yakaland��nda, o ki�inin �ansl�
oldu�u d��n�lebilir. Ama bu �ansl� say�lan ki�inin basit uygulamalarla
bedenini g��lendirmi� olabilece�ini �ok az ki�i d��n�r. Pek �ok kimsenin, neden
bir �kseotu k�r� yapay�m ki, kan dola��m�mda hi�bir anormallik yok, dedi�i de
d��n�lebilir. Yani sonu� olarak, ak�lc�l�kla uygulanacak bir sa�l�k �nlemi ancak
�nerilebilir. Sa�l�� i�in neyin �nemli oldu�una herkes kendi ba��na karar
vermelidir. Ama Yaradan, sa�l�kl� ya�am i�in gereken her �eyi yaratm��. Bizden
bekledi�i ise, arma�anlar�ndan yararlanabilmek i�in biraz �aba g�stermemiz.
Bedene Dayan�kl�l�k Kazand�rmak
Genel sa�l�k i�in hi�bir �ey, ��k, a��k hava ve su banyolar� kadar �nemli de�ildir.
Bu y�ntemlerle ki�i bedenini sertle�tirebilir ve hastal�klara kar�� dayan�kl�l�k
kazand�rabilir. Bu konuda so�uk su, kalbi ve dola��m sistemini uyarmas�, derinin
kan dola��m�n� artt�rmas� a��s�ndan, �nemli �l��de �ne ��kmaktad�r. Bu
uygulamalar s�ras�nda a�a��daki kurallara �zenle uyulmal�d�r:
a) So�uk su kullan�m�ndan �nce bedenin s�cak olmas� gerekir. En do�rusu,
s�cak yataktan kalkt�ktan hemen sonra so�uk su kullan�lmas�d�r.
Ak�amlar� ise, bir y�r�y��le veya uygun beden hareketleriyle beden
�s�t�lmal�d�r.
b) Banyo odas� so�uk olmamal�d�r. Hava ak�m� olu�mamas� i�in,
pencerenin ve kap�n�n kapal� tutulmas� gerekir. So�uk su
kullan�m�ndan sonra bedenin yeniden h�zla �s�t�lmas� gerekir. Bunun
en uygun yolu, bir s�re i�in s�cak yata�a girmektir.
c) Bedeni g��lendirme �nlemleri s�ras�nda a��r�ya ka��rmamal�d�r, aksi
halde beden bu t�r uyanlara al��abilir ve beklenen sonu� al�namayabilir.
Bu konudaki t�m olanaklardan s�rekli yararlanmak yerine, duruma g�re de�i�ik
uygulamalara y�nelmek do�ru olacakt�r.
�zellikle �ocuklar i�in gerekli olan sa�l�k �nlemleri: Elden geldi�ince a��k havada
bulunmak! Ama bir annenin �ocu�una verebilece�i en de�erli �ey, belirli bir s�re
boyunca onu emzirmektir B�ylece ona, gelecekte kar��la�abilece�i enfeksiyon
Ara�t�rma Serisi No.4 �ocuk Sa�l��
¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯ ¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯
__________________________________________________________________
© WWW.MAXIMUMBILGI.COM
2
hastal�klar�na kar�� korunma g�c� sa�lam�� olacakt�r. ��nk� anne s�t�n�n
i�inde pek �ok savunma maddeleri bulunur. Her �ocuk, ba��kl�k ve savunma
sistemlerini olu�turmak zorundad�r. Deri ise, so�u�a ve s�ca�a kar�� tepki
g�stermeyi ��renmelidir. Bu ��renim en iyi bi�imde, a��k havada hareket
etmekle ger�ekle�tirilebilir; elden geldi�ince hafif giyimli, yaz�n ise en do�rusu
��plak olarak.
�ocuk ayr�ca a��k pencereli bir odada uyumal� ve ��plak ayakla dola�mal�d�r, ki
hen�z yumu�ac�k olan ayaklar� ayakkab� i�inde bi�imsizle�meye kar��
direnebilsin. �ki ya��ndan sonra �ocu�u yava� yava� serin suyla banyo ve du�
yapmaya al��t�rmaya ba�lanmal�d�r. Banyonun ard�ndan hep so�uk suyla du�
yapt�r�lmal�d�r. �ocuk e�er d��ar�da bir su birikintisine dalarak ayaklar�n�
�slatm��sa, onlar� hemen bir s�cak ayak banyosuna sokmal� ve banyo sonunda
iyice ovalayarak kurutmal�d�r. Banyonun yan� s�ra �ocuk s�cak bir limonlu bitki
�ay� i�meli ve ger�ekten �s�nabilmek i�in hemen yata�a girmelidir.
S�cak birikimi tehlikeli olabilir. Bunun i�in �ocuklara yaz�n kesinlikle s�k� ve
hava ge�irmeyen giysiler giydirilmemelidir. K��n ise, s�cak

�OCUKLUK �A�INDA TOPLUM K�KENL� PN�MON� TANI VE TEDAV� REHBER�

9/7/2010

�ocukluk �a��nda Toplum K�kenli Pn�moni Tan� ve Tedavi Rehberi

Pn�moni: �nfeksiy�z veya infeksiy�z olmayan ajanlar taraf�ndan olu�turulan akci�er dokusu inflamasyonu
Toplum k�kenli pn�moni (TKP): Ki�inin toplumda g�nl�k ya�am� s�ras�nda ortaya ��kan pn�moni
Akut Alt Solunum Yolu Enfeksiyonu (AASYE): K��k bebeklerde pn�moni ve akut bron�ioliti kapsayan bir tan�mlama

Epidemiyoloji-I
D�nyada
Her y�l 5 ya� alt�nda 10.5 milyon �ocuk �nlenebilir ve tedavi edilebilir sadece 5 hastal�k nedeni ile ya�am�n� yitiriyor!

�l�mlerin *%28"inden pn�moniler sorumlu
DS� 1999

Epidemiyoloji-II

�lkemizde
" 0" ya� grubunda bebek �l�mlerinin %48.4"�,
1-4 ya� grubunda �ocuk �l�mlerinin %42.1" i pn�moni nedeniyle ger�ekle�mekte
*Akut Solunum Yolu Enfeksiyonlar� (ASYE)
"0" ya� grubu �l�mlerde II.s�ray�,
5 ya� alt� �ocuk �l�mlerinde I. s�ray� almakta
Sa�l�k Bakanl��-1998

Epidemiyoloji-III
Ya�am�n ilk 5 y�l� Alt Solunum Yolu Enfeksiyonlar�n�n ve Pn�moninin en s�k g�r�ld�� d�nem
�lk ya�ta ASYE insidans� (100 �ocuk ba��na / y�l):
30 - 35 olgu
Olgular�n % 10"u pn�moni
Pn�moni (100 �ocuk ba��na / y�l):
2-3 ya�ta 4 - 5 olgu
5-9 ya�ta 2 olgu
10 Ya� 1 olgu
Epidemiyoloji-IV
T�m Pediatrik Ya� Grubunda:
Ayaktan tedavi edilen hastalar�n %23"�
Hastaneye yat�r�lan hastalar�n %29-38"i pn�moni tan�s� almakta

Toplum K�kenli Pn�moniler
Toplam toplum k�kenli pn�monilerin % 37"si �ocukluk �a��nda g�r�lmekte
En iyi ko�ullarda etkenlerin ancak % 40 - 50"si belirlenebilmekte
Olgular�n % 8 - 30"unda birden fazla etken (mixed enfeksiyon) s�z konusu

�ocukluk �a�� Pn�monilerinde Ya� Gruplar�na G�re Etkenler
�ocuklarda Alt Solunum Yolu �nfeksiyonlar�na Zemin Haz�rlayan Risk Fakt�rleri
Ya� (2 ya��n alt�nda olmak)
D��k do�um a��rl�� ve Premat�relik
Anne s�t� ile beslenememe
Maln�trisyon
D��k sosyoekonomik d�zey
Kalabal�k ya�am ko�ullar�
Ev i�i ve ev d�� hava kirlili�i (ba�ta sigara)
Sa�l�k hizmetlerinden yararlanamama
Anne ya�� ve annenin e�itimi
Yetersiz ba��klama
Altta yatan hastal��n olmas�
�zg�l Etkenlerle �nfeksiyon Riskini Artt�ran Fakt�rler
Penisiline Diren�li Pn�mokok
6 ya�
Son 2 ayda beta-laktam grubu antibiyotik kullan�m�
Atta yatan ya da ek hastal�k
Kre� bak�m�
Ba��kl�k sistemini bask�layan hastal�k ya da ek hastal�k varl��
�zg�l Etkenlerle �nfeksiyon Riskini Artt�ran Fakt�rler
S.aureus
1ya� (s�kl�kla 6 ay)
A��r viral enfeksiyon varl��
Radyolojik olarak apse, pn�matosel, piyopn�motoraks gibi komplikasyonlar�n varl��
H.influenza
6 ay-2ya�
Altta yatan hastal�k (Do�umsal kalp hastal��, kronik akci�er hastal��)
�nceden hsataneye yat�� yk�s�
Hib a��s�n�n yap�lmad�� ocuklar

Tan�da Temel �lkelerFizik Muayene Bulgular�
Ta�ipne: Alt solunum yolu infeksiyonlar�n� �st solunum yolu infeksiyolar�ndan ay�rmada en temel bulgu
�ocuklarda: �ks�r�k ve ate� ile birlikte, ta�ipne, raller, ronkuslar, solunum seslerinde azalma, g��s duvar�nda �ekilmeler , burun kanad� solunumu, siyanoz
K��k �ocuklarda: Ate�, laterji, huzursuzluk, beslenme g��l��, kusma, diyare, kar�n a�r�s�

D�nya Sa�l�k �rg�t�n�n �nerdi�i Ya�a G�re Normal Solunum Say�lar� ve Ta�ipne �l��tleri

Ya� Normal Solunum H�z� Takipne S�n�r�
(Solunum H�z�/dakika) (Solunum H�z�/dakika)

2 ay 40-60 60

3 - 11 ay 25-40 50

1-5 ya� 20-30 40

5 ya� 15-25 30
Tan�da Temel �lkelerRadyolojik �nceleme
Radyolojik incelemenin gerekli oldu�u ko�ullar:
D�zelmeyen ve yineleyen klinik tablolarda
Hastaneye yat�� indikasyonunun varl��nda
Hasta
3 ya��ndan k��k,
Ate� 3

ATAXIA IN CHILDREN

9/7/2010

ATAXIA IN CHILDREN

CAUSES OF ATAXIA : ACUTE
Idiopathic
Metabolic:
Hypoglycemia
Hyponatremia
Hyperammonemia
Leigh"s disease
Wernicke"s encephalopathy
Causes of Ataxia : ACUTE
Infections:
Bacterial meningitis
Viral meningitis
Brain stem encephalitis
Findings in cerebellar disease
Hypotonia
Pendular reflexes
Limb movement impairment
Asthenia
Ataxia
Decompensation of movements
Asynergia
Tremor
Deviation from line of movement
Impaired rebound
Dysdiadochokinesia
Static tremor
Vertigo
Dysarthria
Nystagmus
Gait difficulties
Causes of Ataxia : ACUTE
Polyradiculopathy
Guillain - Barre syndrome
Tick paralysis
Labrynthitis
Brain stem tumors
Multiple sclerosis
Trauma
Causes of Ataxia : EPISODIC
Basilar artery migraine (benign paroxysmal vertigo)
Epilepsy
Postictal state
Minor motor status
Toxins
Dominant paroxysmal ataxia

Causes of ataxia : CHRONIC
Fixed deficit : CP , Malformations
Degenerative:
Friedreich"s ,Dominant hereditary ataxia, Charcot-Marie-Tooth disease, Roussy-Levy
Other inherited diseases:
Wilson"s , Refsum"s, Bassen-Kornweig
Ataxia telengiectasia, Sphingolipidoses
Neuronal ceroid-lipofuscinoses
Chediak Higashi, von Hippel-Lindau disease
Causes of ataxia :CHRONIC
Acquired diseases:
Hypothyroidism
Neoplasms
Drugs and toxins
Multiple sclerosis
Nutritional cerebellar degenerations
Treatable causes of inherited ataxia Refsum"s disease
Phytanic acid -hydroxylase deficiency
Clinical features:
Retinitis pigmentosa
cardiomyopathy
hypertrophic neuropathy
Ichythiosis
Treatment:
Dietary restriction of Phytanic acid

Treatable causes of inherited ataxia Bassen-Kornzweig syndrome
Abetalipoproteinemia
Clinical features:
Acanthocytosis
Retinitis pigment
Fat malabsorption
Treatment:
Vitamin E

Treatable causes of inherited ataxia Wilson"s Disease
Copper accumulation
Clinical features:
Kayser-Fleischer ring
Liver involvement
Treatment:
Chelators: Penicillamine, BAL , EDTA

Treatable causes of inherited ataxia Hartnup"s disease
Tryptophan malabsorption
Clinical features:
Pellagra rash
intermittent ataxia
Treatment:
Niacin

Friedreich"s ataxia:Clinical features
AR inheritance
Onset before puberty of gait ataxia or scoliosis
Rapid progression in initial 2 yr of
Limb ataxia ,scoliosis,loss of DTR
position and light touch sensation
Cardiomyopathy
Absence of ophthalmoplegia& dementia
Biotin (Vitamin H)
Biotin is a cofactor for 4 carboxylation enzymes
these enzymes are involved in carbon chain elongation reactions: Gluconeo- genesis ,fatty acid synthesis, leucine catabolism etc.
Biotin is present in low conc. in several foods - intestinal synthesis serves as a major source

�OCUKLARDA H�PERAKT�V�TE SENDROMU

9/7/2010

�ocuklarda hiperaktivite sendromu

Hiperaktivite sendromu nedir?

"Attention-deficit hyperactivity disorder (ADHD)" bir�ok �ocuk ve eri�kinde g�r�len bir davran�� bi�iminin ismidir. Bu sendromda ki�ide dikkat azl�� ve a��r� aktivite vard�r ve bu genellikle hastan�n ya��na k�yasla daha a��r ve s�kt�r. B�yle �ocuklar�n �o�u hem dikkatsiz, hem de hiperaktiftir. Yakla��k 20 �ocuktan 1"ini etkileyen ve erkeklerde k�zlara g�re daha s�k g�r�len bir sorundur.
Hiperaktif �ocuk a�a��daki belirtilerden 6 veya daha fazlas�na sahiptir.
 Direktifleri izlemekte g��l�k �ekme
 Okul veya evde i� veya oyun aktivitelerine dikkatini toplamakta g��l�k �ekme
 Okul ve evdeki aktiviteler i�in gerekli nesneleri kaybetme
 Dinlemiyor gibi g�r�nme
 Ayr�nt�lara dikkat etmeme

 Da��n�k g�r�nme

 �nceden planlama gerektiren g�revlerde g��l�k �ekme

 Unutkanl�k

 Kolayca dikkatinin da��lmas�

Hiperaktif �ocuk a�a��daki semptomlar�n en az 6"s�na sahiptir:
 Yerinde duramama
 Uygunsuz �ekilde ko�ma veya t�rmanma
 Sessizce oynayamama
 Patlay�c� tarzda cevap verme
 Koltukta (sandalyede) kalamama
 Fazla konu�ma
 Her zaman f�rlamaya haz�r olma
 S�ras�n� bekleyememe

 �nsanlar�n s�z�n� kesme

Hiperaktivite sendromunun nedeni nedir?
Eskiden, hiperaktivite sendromunun bir �e�it beyin hasar�na ba�l� oldu�u d��n�l�yordu. �imdi ise, bu �ocuklar�n beyin yap�lar�n�n normal oldu�u, fakat beyin kimyas�n�n normal olmad�� bilinmektedir. Bu durum genetik bir sorun olabilir. Hiperaktif �ocuklar beynin kritik b�lgelerinde, d��nceyi organize eden baz� kimyasal maddeleri yeterince yapamamaktad�rlar. Bu maddelerin yetersiz olmas� halinde ise beynin organizasyon merkezleri d�zenli �al��mamaktad�r. Bu durum hiperaktif �ocuklarda g�r�len belirtilere neden olmaktad�r.
Hiperaktivite sendromu "k�t� anne-baba" olmaya ba�l� de�ildir, fakat ev hayat�n�n ve okul �evresinin d�zensiz olmas� belirtilerin k�t�le�mesine neden olabilir. Hiperaktivite sendromu fazla veya eksik �eker t�ketilmesine ya da diyet tadland�r�c� kullan�m�na da ba�l� de�ildir. Besinlere eklenen katk� maddeleri, boyalar, besin allerjisi ya da di�er allerjiler veya vitamin eksikli�i ile de ili�kili de�ildir. Fazla televizyon seyretme, floresan ��klar ve video oyunlar�yla da ba�lant�s� yoktur.
Hiperaktif �ocu�uma nas�l yard�mc� olabilirim?
Ebeveynler, okul �al��anlar� ve doktorlardan olu�an bir ekibin birlikta �al��mas� �ocu�unuza yard�m etmenin en g�zel yoludur. Bir�ok �ocuk ila� tedavisinden fayda g�r�r ve baz� �ocuklar i�in de psikolojik dan��ma gereklidir. Nas�l bir yakla��m yap�lmas� gerekti�ini doktorunuzla tart��n�z.
�ocu�uma evde nas�l yard�mc� olabilirim?
Hiperaktif bir �ocu�un ebeveyni olmak kolay de�ildir. Bu �ocuklar baz� direktiflerinizi anlamakta g��l�k �ekebilirler. Hiperaktif �ocuklar genellikle s�rekli hareket halindedir. Bu durum eri�kinler i�in �ok zordur. �ocu�unuza yard�mv� olabilmek i�in ev hayat�n�z� biraz de�i�tirmeniz gerekebilir. A�a��da baz� ipu�lar� verilmi�tir:
* Evdeki program�n�z� organize ediniz. Uyanma, yemek yeme, oyun oynama, ev �devini yapma, televizyon seyretme veya video oyunlar� oynama ve yatma saatlerini belirleyiniz. Bu program� bir tahtaya veya ka��da yazarak �ocu�unuzun her zaman g�rebilece�i bir yere as�n�z. E�er �ocu�unuz hen�z okuyam�yorsa, her g�n�n aktivitelerini resimler ya da �ekillerle g�steriniz. Rutindeki de�i�iklikleri �nceden a��klay�n�z. �ocu�unuzun de�i�iklikleri anlad��ndan emin olunuz.
* Evde uyulmas� gerekli kurallar koyunuz. Kurallar� basit, a��k ve k�sa tutunuz. Kurallar anla��l�r �ekilde izah edilmelidir. Kurallara uyuldu�u zaman veya uyulmad�� zaman neler olaca�� a��klanmal�d�r. Kurallar� ve uyulmad�� zaman do�acak sonu�lar� yaz�n�z. Bu listeyi program listesinin yan�na as�n�z. Kurallara uymaman�

KOLESTAZ

9/7/2010

KOLESTAZ

Kolestaz safra ak�m�n�n azalmas� �eklinde tan�mlan�r. Bozulmu� safra ak�m� normalde safrayla at�lan B�LURIBIN, SAFRA AS�TLER� ve KOLLESTROL gibi maddelerin KC
Ve serumda akumulasyonuyla karekter�zedir.

Kolestaz�n en tamamlay�c� lab. Bulgusu Direk Hiperbiluribinemidir. Direk bil ) 2 mg/dl dir Direk Bil / Total Oran� 1 / 5 " in �zerindedir.

Kolestazl� hastalar�n dikkatle de�erlendirilmesi ve medikal veya cerrahi olarak tedavi edilebilir spesifik antitelerin tan�mlanmas� gereklidir. ��nki erken uygun tedavi ile KC hasar� minimelite edilir ve hastan�n b�y�me - geli�mesi optimize edilir.

Kolestaz�n Sonu�lar� �ekil 1 de g�sterilmi�tir.
�ekil 1: Kolestaz�n Neticeleri ( 68 )

Kolestaz
Safra retasyonu / reg�rjitasyonuProgresif bilier siroz Barsaklara safra ak�m�nda azalma
Safra asitleri Ka��nt�Portal hipertansiyonBarsak l�meninde safra
Hepatotoksisite Konsantrasyonunda azalma
kolestrolKksantomatosis

Bilirubinsar�l�k Malabsorpsiyon
Bak�rHepatotoksisite -Maln�tr�syon Ya�da eriyen vitamin eksikleri Diare
-B�y�me gerili�i Ca kayb�
-A vitaamini Gece k�rl��
-D vitamini Metabolik kemik hastal��
-K vitamini Kanama
-E vitamini N�romusk�ler de-
jenerasyon

Kolestaz pek �ok nedene ba�l� olarak meydana gelebilir.

KOLESTAZ NEDENLER�

I- INTRA HEPAT�K HASTALIKLAR

A-Genetik ve Metebolik Hastal�klar

*Karbonhidrat Metb. H. Galaktozemi

Fruktozemi
Gll�n Depo. H. Tip. VI
*Aminoasit Metb. H :Tirozinemi
*Lipid Metb. H : Niemann- Pick H
Gaucher H
Wolmon H.
*Safra asit Metb. H : 3 /3 Hidroksisteroid de hidrogenaz eks.
*Kromozomal Hastal�klar: Trizomi 21 . 18 . 13
*Di�erleri: 1 AT eksikli�i
Kistik Fibrozis
Neonatal hipopit�itarizm.
Zelweger Send.
A-Hepatitler.

*ENFEKS�YONLAR . TORCH
Hepatit B , C
Echovirus ,Varicella
Bakteriyel Sepsis

*TOKS�K : �la�lar
TPN
*�D�OPAT�K : � . Neonatal Hepatit.

B-Persiston Intrahepatik Kolestaz

*Arteriohepatik Displazi ( alagille Send )
*Nonsendromik ihtrahepatik safra kanal azl��
*Byler Hastal��
*Benign Recurrent �ntrahepatik kolestaz
*Trihidroksicoprastonikasidemi

II- EXRAHEPAH�K HASTALIKLAR

1.B�L�ER ATREZ� ; extrahepatik nednler % 90 ! d�r.
2.Koledok Kisti
3.Koledoko litiazis
4.Safra �amuru Sendromu
5.extrahepatik safra kanu kompresyonu

Kolestazl� �nfantlar�n yakla��k % 70 - 80" i ya idiopatik neonatal hepatit yada Extra-
Hepatik Bilier atrezidir. ��te Infantil kolestaz�n bu iki yayg�n formunu birarada ifade etmek i�in INFANT�L OBTRUKT�F KOLANJ�OPAT� terimi kullan�lmaktad�r. Bunu �neren hipoteze g�re bu iki durumayn� sebeple olu�an iki olas� sonu�tur. Olay�n sebebi hepatobilier a�ac�n herhangi bir yerinde �e�itli d�zeylerde ba�layan inflamasyondur. Neonatal Hepatit vakalar�nda ba�l�ca tutulum intrahepatik oysa bilierAtreizide extrahepatik bilier kanald�r so.( -progresif fibrazis ve sonunda safra kanallar�nda obliterasyon olur.) yinede kesin ety ve hasar�n mekanizmas� tam bilinmemektedir. ( Reourrus tip 3 ? )
�nemli Kolestaz Nedenlerininm baz�lar�ndan bahsedecek olursak

A.�NTRAHEPAT�K H

B�BERON ��R��

9/7/2010

B�BERON ��R��

Son y�llarda �ocuklarda uzayan biberon beslenmesinin erken ve h�zl� ��r�klere neden olabilece�i anla��lm�� 2-3-4 ya�lar�ndaki �ocuklarda erken �ocuk ��r�klerinin klinik g�r�n�m� tipiktir ve belirli bir �izgiyi takip eder. Biberon ��r�� en �ok maxiller anterior, maxiller yada mandibular 1.s�t molar yada mandibular caninler en �ok g�r�ld�� di�lerdir ve bu di�lerin orta 1/3"�nde g�r�l�r. Mandibular kesiciler genelde etkilenmez.

Biberon ��r�� ocuklar yata�a s�t yada �ekerli me�rubatlar i�eren biberonla yat�r�ld�� zaman �ocuk uykuya dalar, s�t yada �ekerli me�rubat maxiller anterior di�lere d�k�l�r karbonhidrat i�eren likit asidojenik mikro organizmalar i�in m�kemmel bir k�lt�r ortam� sa�lar. Uyku boyunca salya ak�s� azal�r ve likitin oral kavitadan temizlenmesi yava�lar ve sonu�ta ��r�k meydana gelir.

Bunun yan�nda bebe�in maxiller kesicilerin etraf�nda ki t�kr�k ve t�kr�k ak��n�n niteli�i bu di�leri bakteri kolonilerine kar�� duyarl� yapar. T�kr�k yolunun yeri ve a��rl��ndan dolay� maxiller anterior di�lerin etraf�ndaki t�kr�k ak�� az ve yava�t�r. Emmek t�kr�k ak��n� engeller (ayr�ca bebeklerin dudak kaslar� geli�memi�tir.) maxiller kesicilerdeki t�kr�k buharla�maya ba�lar ve di�ler kurur. Anne s�t�ndeki veya biberondaki �eker bakteriler i�in substrast g�revi yapar streptobacw mutonu partik�ler gereksinime sahip bir bakteridir, kolonize olmak i�in s�k s�k beslenmesi gereklidir.

Gandner, Norwood ve Eisenson ayn� klini�in g�nderdi�i ve her bir �ocukta durumun spesifik memeyle beslenme al��kanl��na ba�l� vaka hikayeleri bildirdiler. G�zlem sonucunda s�t�n di�lere yap��mas�na izin verildi�inde insan s�t�ndeki laktoz i�eri�inin biberondaki s�t kadar karyojenik olabilece�ini destekleyen sonu�tan ortaya ��kt�.

Dilley ve mochen uzayan beslenme al��kanl�� r�kleri olan bin �ok �ocu�u g�zlemlediler predeminant ve d��k sosyaekonomik durum d��nda beslenme al��kanl�� ve aile ge�mi�i aras�nda her hangi bir ba�lant�n�n olmad�� sonucuna

BAZI BULA�ICI �OCUK HASTALIKLARI

9/7/2010

Baz� bula��c� �ocuk hastal�klar�

Su�i�e�i
Chicken pox
Mikrobun bula�mas�ndan hastal��n ortaya
��kmas�na kadar ge�en s�re
2-3 hafta
Belirtileri
Hafif ate�, burnun akmas� ve �i�kin pembe
beneklerin su toplay�p kabuk ba�lamas�yla birlikte
ortaya ��kan k�zar�kl�klar. Hamile kad�nlarda ve
yeni do�an �ocuklarda daha �iddetli olabilir.
�ocu�umu evde tutmam gerekir mi?
Evet, k�zar�kl��n ortaya ��kmas�ndan sonra 5 g�n
s�reyle ve kabarc�klar�n tamam�n�n kabuk
ba�lamas�na kadar �ocu�u evde tutmak gerekir.
Yay�lmay� �nlemeye nas�l yard�mc� olabilirim?
12 ayl�ktan fazla olan �ocuklar i�in a�� mevcuttur.
A��l� olmayan 12 ya��ndan fazla kimselerin a��
olmas� tavsiye edilmektedir.
Konjonktivit
Conjunctivitis
Mikrobun bula�mas�ndan hastal��n ortaya
��kmas�na kadar ge�en s�re
1-3 g�n
Belirtileri
G�zde ka��nma, k�zar�kl�k ve bazen de sulanma.
Uyanma s�ras�nda g�z kapaklar� birbirine
yap��abilir.
�ocu�umu evde tutmam gerekir mi?
Evet, g�zden ak�nt� oldu�u s�rece.
Yay�lmay� �nlemeye nas�l yard�mc� olabilirim?
Ellerin �zenle y�kanmas�; ba�kas�n�n kulland��
havluyu kullanmamaya �al��n�z. Antibiyotik de
gerekli olabilir.
Mide ve ba��rsak enfeksiyonu
Gastroenteritis
Mikrobun bula�mas�ndan hastal��n ortaya
��kmas�na kadar ge�en s�re
Hastal��n sebebine ba�l�d�r: bir ka� saatle, bir
ka� g�n aras�.
Belirtileri
S�k s�k b�y�k aptese ��kmak ve d��k�n�n c�v�k
olmas�, kusma, ate�, mide kramplar� ba�
a�r�lar�n�n birlikte ortaya ��kmas�.
�ocu�umu evde tutmam gerekir mi?
Evet, en az�ndan ishalin ge�mesinden 24 saat
sonras�na kadar.
Yay�lmay� �nlemeye nas�l yard�mc� olabilirim?
Tuvalete gidildikten veya �ocuk bezlerine
dokunduktan sonra ve yiyece�e dokunmadan
�nce ellerin sabunlu suyla dikkatli bir �ekilde
y�kanmas�.
Alman k�zam�� (K�zam�k��k)
German measles (Rubella)
Mikrobun bula�mas�ndan hastal��n ortaya
��kmas�na kadar ge�en s�re
2-3 hafta
Belirtileri
Genel olarak orta derecede belirti veya belirtisiz,
orta derecede ate�, burun ak�nt�s�, �i�kin bezeler,
k�sa s�ren pembe k�zar�kl�klar. Hamile kad�nlar�n
bu hastal��a yakalanmas� halinde do�um
bozukluklar�na neden olabilir.
�ocu�umu evde tutmam gerekir mi?
Evet, en az�ndan k�zar�kl��n ortaya ��kmas�ndan
4 g�n sonras�na kadar.
Yay�lmay� �nlemeye nas�l yard�mc� olabilirim?
12 ayl�k ve 4 ya��ndayken a�� (MMR-K�zam�k-
Kabakulak-K�zam�k��k) yapt�r�lmas�.
Baz� bula��c� �ocuk hastal�klar�
Some infectious diseases of children
2 of 4
�p��me hastal��
Glandular fever
Mikrobun bula�mas�ndan hastal��n ortaya
��kmas�na kadar ge�en s�re
4-6 hafta.
Belirtileri
Ate�, ba� a�r�s�, bo�az a�r�s�, yorgunluk, �i�kin
bezeler.
�ocu�umu evde tutmam gerekir mi?
Hasta olmad�� s�rece, hay�r.
Yay�lmay� �nlemeye nas�l yard�mc� olabilirim?
Ellerin dikkatle y�kanmas�. ��ecek, yiyecek ve kap
kaca�� ortakla�a kullanmaktan ve �p��mekten
ka��n�n�z.
�ap hastal��
Hand, foot and mouth disease
Mikrobun bula�mas�ndan hastal��n ortaya
��kmas�na kadar ge�en s�re
3-7 g�n
Belirtileri
Hafif hastal�k, belki biraz ate�, a��z etraf�nda, el
ve ayaklar �zerinde ve belki de �ocuk bezinin
sar�l� oldu�u yerlerde kabarc�klar.
�ocu�umu evde tutmam gerekir mi?
Evet, su toplayan kabarc�klar kuruyana kadar.
Yay�lmay� �nlemeye nas�l yard�mc� olabilirim?
�zellikle burun temizlendikten, tuvalete gidildikten
ve �ocuk bezlerini de�i�tirdikten sonra olmak
�zere, ellerin dikkatle y�kanmas�.
Bit
Head lice
Bula�man�n olmas�ndan yavrular�n yumurtadan
��kmas�na kadar ge�en s�re
Genellikle 5-7 g�n.
Belirtileri
Kafatas�n�n ka��nmas�, sa� diplerine beyaz
beneklerin yap��mas�, ba�ta bit olmas�.
�ocu�umu evde tutmam gerekir mi?
Hay�r, bit tedavisi devam ediyorsa gerek yoktur.
Yay�lmay� �nlemeye nas�l yard�mc� olabilirim?
Aile bireyleri, arkada�lar ve s�n�f arkada�lar�
muayene edilmeli ve bula�ma olduysa, tedavi
uygulanmal�d�r.
Hepatitis A
Hepatitis A
Mikrobun bula�mas�ndan hastal��n ortaya
��kmas�na kadar ge�en s�re: 2-6 hafta kadar.
Belirtileri
K��k �ocuklarda genelde bir belirti olmaz; ani
ate�, i�tah�n azalmas�, mide bulant�s�, kusma,
sar�l�k (cildin ve g�zlerin sara

�OCUK RUHU

9/7/2010

�OCUK RUHU

Kitab�n Art�lar�:
Psikolojik bilimin t�m y�nlerinin sistematik olarak anlat�lmas� �ok g�zel. �lgilenenler i�in t�m konular �ocuklar i�inde anlat�lm��. Yazar�n olaylara yakla��m� m�sbet. Baz� psikolojik testler kitaba bakarak direkt uygulanabilir. �nsanlar� tetkik etmede ufuk a��c�.

Kitab�n Eksileri:
Bas�m�n eski olmas� nedeniyle dil, �slup, imla olarak yap�lan yanl��lar okuyucuyu s�k�yor. Baz� �rnekleri kendi ailesinden vermesi eksiklik say�labilir. Dili olduk�a a��r, eski kelime olduk�a fazla.

Genel De�erlendirme:
Psikoloji bilminin konular� hakk�nda �nce bilgi verilmi�, sonra da bilgiler bol �rnekle desteklenmi�. Ayr�ca t�m konular�n �ocuklara yans�t�lmas� da her konunun sonunda anlat�lm��. Bu durum; �ocuklara nas�l davran�lmas� gerekti�ini g�steriyor.

�zel Not:
Sadele�tirilerek ders kitab� olarak okutulabilir.

Ruhiyat malumat�na sahip olmaks�z�n terbiye ve talime te�ebb�s, nebatat�n b�nyelerini bilmeksizin ziraat yapmaya benzer. �. A.
1.FASIL
1-RUH�YATIN TAR�F VE TELAKK�S�
Her mevzu gibi ruhta iki �ekilde tetkik olunabilir: Ya b�nyesi, cevheri ve asl�; ya da vazifeleri tezah�rleri ve hadiseleri itibariyle. Ruhiyat�n as�l me�gul oldu�u saha; ruhi vazifeleri, tezah�rleri ve hadiseleri itibariyle tetkik etmek ve kanunlar�n� tesbite �al��makt�r. Mamafih son zamanlarda asr�n en b�y�k m�tefekkirlerinden (Bergson) " un ruhiyat� mafeykattabiyat vadisine do�ru sevketmi� oldu�unu, hatta onun tesiriyle(W-James) gibi evvelce tamamen fenni ruhiyat taraftar� olanlar�n da ruhiyat� felsefe-i bir nazarla telakkiye temay�l eylemi� bulundu�unu �urada i�aret etmek laz�md�r.
Ruhiyat-Felsefe: Ruhiyat�n felsefeden bir k�s�m olmad��n� tavzi ve ispat i�in muhtelif meseleleri ruhiyat�n nas�l ve felsefenin nas�l m�taala ettiklerini g�zden ge�irmek kifayet eder. Ruhiyat ayn� mevzuda tabiat�, felsefe tabiat�n haricinde kalan� ara�t�r�yor. Felsefe bu mevzu da k�ymeti, ruhiyat �ekil ve sureti d��n�yor. Bilfarz felsefe (nas�l olmal�y�m?) sualine cevap verir, ruhiyat (neyim?) meselesini tetkik eder.
Ruhiyat ve ��timaiyat: M�teakip bahislerde g�r�lece�i gibi filhakika ferdi ruhun te�ekk�l�nde i�timai muhit belki yegane amildir denebilir.(Durkheim-Ziya G�kalp)
Ruhiyat ve Giriziyat: Ruhiyat ile fizyolojinin bu kadar s�k� bir surette m�nasebettar olmas� son as�rda iki ilim �ubesinin tevell�d�ne sebep olmu�tur: "psiko-fiziyolojik" ve psiko-fizik ki bunlar�n mevzular� fizyolojik veya fizik ahval vas�tas� ile tetkik ve mesuha etmektir.
Ruhi Hadiseler, Girizi Hadiseler:
1) Evvelemirde girizi ve ruhi hadiseler mahiyetleri itibariyle farkl�d�rlar.
2) Fizyolojik hadiseler ihsasat ile ve ihsasat�n kuvvetini art�ran alat ile anla��l�r. Ruhi hadiseler ise �uurla anla��l�r.3) Fizyolojik hadiseler gayri�ahsi, ruhi hadiseler ise �ahsi enfusidir. 4) Girizi hadiselerin mutlak gayeleri ferdin bekas�d�r.
2- RUH�YATIN KISIMLARI
Nazari ruhiyat�n gayesi ruhun muhtelif hadiselerini tetkik ve bunlar� kanunlara raptetmektir. Ameli ruhiyat�n gayesi de bu kanunlar� hayat�n muhtelif cihetlerine tatbik ve onlar�n m�fit ve ameli neticelerini ihtihsal etmektir. Umumi hayat ruhi hadiseleri idare eden kanunlar� umumiyeti itibariyle ke�fetme�e u�ra��r. Ruhi hadiseleri meneleri ve ge�irdikleri safhalar itibariyle tetkik eder. Cem"i ruhiyat ruhi hadiselerin cemaatler i�inde ald�� ekilleri ve tahavv�llerini tetkik eder. Fertler bir gurup cemiyet hatta herhangi bir kalabal�k i�inde bulunduklar� zaman� yaln�z kald�klar� vakitlerde oldu�undan ba�ka t�rl� d��n�rler ve ba�ka tarzda hareket ederler. Ruhiyat, malumat�na sahip olmaks�z�n terbiye ve talime te�ebb�s: nebatat�n b�nyelerini bilmeksizin ziraat yapmaya benzer. Ruhiyat ahlak�n m�him bir istinatgah� oldu�u gibi tabiat ile hukukunda �ok k�ymetli bir muaun�d�r. Ticaret e�yas�n�n revac� i�in halk psikolojisinin muhtelif yerlerde ve zamanlar�ndaki istikametini tayin ve ilanlar�n dikkat ve ra�bet celbedecek surette tertibini temin i�inde ruhiyata m�racaat edilmektedir, filhakika halik� tan�mak i�in evvela nefsimizi bilmemiz

KAFKASYA

9/7/2010

�NS�Z
Kafkasya, asl�nda fiziki ve siyasi bir co�rafyan�n ad� de�il, ortak bir k�lt�r etraf�nda birle�mi� pek �ok halk�n bir arada ya�ad�� tarihi, etnik ve sosyok�lt�rel bir co�rafya par�as�n�n genel ad�d�r. Karadeniz ile Hazar Denizi aras�nda uzanan 1100 km. uzunlu�undaki Kafkas s�rada�lar�n�n �zerinde yer alan bu co�rafya par�as�nda, binlerce y�ldan beri de�i�ik k�kenlerden gelen ve birbirlerinden tamamen farkl� pek �ok dilde konu�an yirmiden fazla etnik grup, etnik ve k�lt�rel b�t�nle�me neticesinde ortak bir k�lt�r meydana getirmi�ler ve "Kafkas K�lt�r Alan�" ad� verilen bu k�lt�r dairesi i�inde "Kafkasya Halklar�" ad�yla tan�nm��lard�r.
Biz de bu eserimizde, Kafkasya Halklar�n�n, k�lt�rel yap�s�n� sunmaya �al��t�k. Sunmaya �al��mak tabiri bile realist yakla�mak gerekirse abart�l� bir kelimedir. ��nk�; Kafkasya d�nyan�n en kozmopolitik yap�s�na sahip b�lgelerden biridir. Bu konuda uzman bilim adamlar�n�n yapt�klar� �al��malarda bile tam bir ortak nokta sa�lanamam�� ve konuya a��kl�k getirilememi�ken. Bu �ekildeki bir bitirme tezinde daha �ncede dedi�im gibi "bitirmeye �al��mak" s�z� bile abart�l� olur. Zaten mevcut kaynak ve maddi imkanlarda bir ��rencinin bu konuda tam bir ara�t�rma yapmas�na engeldir.
K�lt�r kavram�n�n i�ine insanlar�n uyumas�ndan, yemesine - i�mesine, oturmas�na - kalkmas�na, k�saca hayata dair yapt�klar� her �ey girmektedir. Sadece bir milletin, k�lt�rel yap�s�n� incelemek i�in y�zlerce sayfal�k kitaplar yetmeyebilirken tabi ki bu kadar �ok milletin ya�ad��, Kafkasya"da her milletin k�lt�r�n� tek tek eline almak m�mk�n olmayacakt�r. Bundan dolay�d�r ki bilinen belli ba�l� milletleri incelemi� bulunmaktay�z. �leriki b�l�mlerde dil gruplar�na ait tabloyu g�rece�iz. Bu tabloda dil gruplar�n�n temsilcileri diyebilece�imiz ba�l�ca milletleri bu tezde ele alarak Kafkasya"y� tam olarak yans�tmasam da. Bug�ne kadar haklar�nda fazla bir �ey bilmedi�imiz Kafkasya Halklar�n�n k�lt�rel ya�ant�lar�yla ilgili genel bir yarg�ya ula�abilece�imize inan�yorum.
Kafkasya bizim i�in �ok �nemlidir. ��nk� �lkemizde Kafkasya as�ll� milyonlarca insan ya�amaktad�r. ��nk�; Kafkasya b�lgesi bizim hinterland�m�zd�r. Rusya ile aram�zda tampon bir b�lge, ayr�ca Orta Asya ile ge�i� k�pr�m�zd�r. Bu y�zden, bu konu �zerinde yap�lan her ara�t�rma, bu b�lgeyi ve bu b�lge insanlar�n� tan�mam�z a��s�ndan b�y�k �nem arz eder. Fakat yapt��m bu ara�t�rma s�ras�nda fark�na vard�m ki. Bu derece bizim i�in �nemi olan bu b�lge hakk�nda �lkemizde yeteri kadar ara�t�rma yap�lmam��t�r. Bu da bug�n oldu�u gibi, yar�nda �lkemizi d�� politika da Kafkasya konusunda zor durumda b�rakacakt�r.
Bu eserde �erkezlerin, �e�enlerin, G�rc�lerin ve Kafkasya T�rklerini temsilen b�lgede T�rk �o�unlu�u olu�turan Kara�ay - Balkanlar�n (Malkanl�lar) k�lt�rel yap�s�n� ele ald�k. Azeriler ve Ermenilerin ya�ad�klar� b�lgenin, Kafkas �tesi dedi�imiz G�ney Kafkasya"da yer almalar�d�r. Bir �ok bilim adam� taraf�ndan buras� Kafkasya olarak ele al�nmamaktad�r. Transkafkasya denmektedir. Fakat b�lgesel yak�nl�ktan dolay� elbette ki aralar�nda k�lt�rel benzerlikler olu�mu�tur. G�ney Kafkasya"da olmalar�na ra�men G�rc�leri ele almam�z�n nedeni ise; G�rcistan s�n�rlar� Kuzey Kafkasya"n�n i�ine kadar uzanmaktad�r. Ayr�ca G�rc�ler b�lgenin en eski milletidir ve hemen hemen her alanda t�m Kafkasya"y� etkilemi�lerdir. �zellikle konumuz k�lt�r olunca G�rc�leri ele almamam�z�n, konuda b�y�k eksikliklere yol a�aca��na inanmaktay�m.
Bu ara�t�rmay� yaparken, kar��m�za ��kan bir di�er sorunda, hayata dair her �eyin k�lt�r�n alan� i�ine girmesi olmu�tur. Elimizden geldi�i kadar k�lt�re ait ba�l�klar� ele almaya �al��sak da kaynaklardaki yetersizlik burada da kar��m�za ��km��t�r. Bir millete ait buldu�umuz ba�l��n ayn�s�n� di�er bir millet i�in bulamad�k. Fakat bunun �ok b�y�k bir eksiklik oldu�unu zannetmiyorum. ��nk�, Kafkasya"daki milletler aras�ndaki tek farkl�l�k dilleridir. Bunun d��nda kalan milli giyim, m�zik, folklor, gelenekler, adetler ve hayat tarz�... vb. k�lt�rel alanlarda

�OCUKLARIN RUH SA�LI�I

9/7/2010

�ocuklar�n ruh sa�l��

G�n�m�zde �ocuklar�n, ruh sa�l�klar� yerinde ve insani vas�flara sahip olarak yeti�meleri i�in daha fazla �aba sarfedilmektedir. Art�k �ocu�un d�nyas�na girilmi�, onun ruhunun ger�ek zenginli�i anla��lmaya ba�lanm��t�r. G�n�m�zde �ocu�un ge�irdi�i evreler bilinmekte ve e�itim bu evrelerin �zelli�ine g�re d�zenlenmektedir. E�itim y�ntemleri, ara�, gere� ve malzemeleri de yeniden ele al�nmakta, de�i�tirilmekte ve geli�tirilmektedir. �ocuk sanki yeniden ke�fedilmektedir.
D�nyada yap�lan bilimsel ara�t�rmalar�n sonu�lar�, �ocukluk y�llar�nda kazan�lan davran��lar�n b�y�k bir k�sm�n�n yeti�kinlikte bireyin ki�ilik yap�s�n�, al��kanl�k, inan� ve de�er yarg�lar�n� bi�imlendirdi�ini ve sa�lam bir ki�ili�in temelinin ilk �ocukluk y�llar�nda at�labilece�ini g�stermi�tir. �ocu�un Antropolojisi ve Pedagojik Antropoloji gibi bilimler de e�itim ve ��retimi daha g��l� k�lacak g�r�� ve tecr�beleri belirlemeye �al��maktad�r. B�ylece �ocuklara verilecek bilgilerin i�inde bulunduklar� ya� grubunun �zelliklerine, ihtiya�lar�na ve kapasitelerine uygun d��mesi sa�lanmaktad�r. �ocuklar�n dini geli�imi, bu geli�imi etkileyen fakt�rler zihinlerinin, ruhlar�n�n ne t�r bir e�itimi kabullenece�i vb. konularda kuramlar y�ntemler geli�tirilmekte , e�itici durumunda olanlar�n, k��klerin dini geli�iminden haberdar olmas�, hangi y�ntemin din e�itiminde yararl�, hangi y�ntemin dini geli�imi tahrip edici oldu�u ortaya konmaya �al��lmaktad�r.
Memleketimizde ise din e�itimi ve ��retimi alan�nda bu t�rden �al��malar�n epeyce gecikmi� oldu�unu s�yleyebiliriz. Din e�itimi, �o�u zaman y�n verici ��tler, amir ve yasaklar, s�yletilmesi ve ezberlenmesi gereken kurallar b�t�n� olarak ele al�nd��ndan karakter geli�imine beklenen olumlu tesiri yapamamaktad�r.
G�n�m�zde �ocu�un din e�itimi ve ��retimi ile ilgili olarak geli�tirilen teorilerde �u fikir �zerinde �nemle durulmaktad�r. "�ocuklara erken ya�ta din hakk�nda bilgi verilmez gerek�esiyle din ��retiminin ileriki ya�lara tehir edilmesi do�ru de�ildir. Din farkl� motiflerine ayr�lmal�, din ��retimi ��rencilerin kavray��n� g�z �n�nde bulundurarak, y�llar g�re programlanmal�d�r. B�ylece ��renciler her ge�en y�l, dinin b�t�n� hakk�nda biraz daha do�ru sahibi olacaklard�r.
Din olgusunun, iman, ibadet ve ahlak esaslar�na ait malzemesi belli geli�im basama��nda i�lendi�inde, �ocuklar i�in daha etkili olur.
�ocu�un geli�im d�zeyine uygun olmayan, ilgi ve ihtiya�lar�na cevap vermeyen bir program yaln�zca ��retimi ba�ar�s�z k�lmakla kalmaz ayn� zamanda �ocu�un geli�imini de b�y�k �l��de etkiler.
Yazar ara�t�rman�n �zerinde durdu�u problemi ��yle ifade etmektedir. Geli�im �zellikleri, ilgi ve ihtiya�lar� g�z �n�nde bulundurularak, okul �ncesi ve okul �a�� ocu�unun e�itiminde yer alabilecek dini motifler neler olabilir? �ocuk, geli�iminin hangi evrelerinde hangi dini muhtevaya haz�rd�r.

Ara�t�rman�n Amac� Ve �nemi
Ara�t�rman�n temel amac�, okul �ncesi ve okul �a�� ocuklar�n�n geli�im �zelliklerini, dini duygu ve d��ncelerinin uyanmas�n�, geli�mesini sa�layan sosyal, zihinsel ve duygusal fakt�rleri ortaya koyarak bu ya� grubuna verilecek din e�itim ve ��retiminin planlanmas�na yard�mc� olacak bilgi birikimini sa�lamak ve bu y�nde ��z�m �neriler getirmektir.
Yazar ayr�ca �al��man� nas�l haz�rlanaca��na, hangi kaynaklardan yararlan�ld��na, hangi metotlardan faydalanaca��na ve hangi konular� i�leyece�ine dair bilgiler de sunmaktad�r.

D�N E��T�M VE ��RET�M�N�N PS�KOLOJ�K TEMELLER�
Bu b�l�mde din e�itim ve ��retimi a��s�ndan �ocu�un geli�mesine ve tan�nmas�na ili�kin kavramlar� a��klanmaktad�r. Zaman zaman �ocu�un geli�imine uygun din e�itim ve ��retiminin �ekline k�saca temas edilmi�tir.
Geli�im ve geli�im evrelerine yer verilmi�tir. Ki�iyi geli�imini geli�im �a�lar�na g�re ya da duygu, zihin gibi geli�im alanlar�na g�re ay�rmak, onun daha iyi tan�nmas�n� kolayla�t�rmak i�indir. �ocukluk d�neminin daha iyi de�erlendirilmesi ile yeti�kin insan�n karakteri de bir bak�ma daha iy

D�KKAT EKS�KL�� VE H�PERAKT�V�TE

9/7/2010

D�KKAT EKS�KL�� VE H�PERAKT�V�TE
�ocuk ve gen�teki dikkat bozuklu�u kolay uyar�lma olarak tan�mlan�r. Bu konu hakk�nda pek �ok ara�t�rma yap�lmas�na kar��n sebepleri tam olarak bilinememektedir. Kal�t�m,do�um �ncesi ve sonras�nda ortaya ��kan travmalar, hipertiroid il�lar� da buna benzer semptomlar�n ortaya ��kmas�na yol a�maktad�r. Ancak beyin kimyasallar�nda ki azl��n,beynin �n loblar�n�n y�netti�i dikkat, motor kontrol ve yazma gibi faaliyetleri etkiledi�i san�lmaktad�r. A.B.D."de iki milyon kadar �ocukta dikkat eksikli�i ve hiperaktivite g�r�ld�� bildirilmi�tir. Ayr�ca bir di�er bulguda erkeklerde k�zlara oranla daha s�k g�r�ld��d�r. �unuda unutmamak gerekir ki her dikkat bozuklu�unda hiper aktivite g�r�lmeyebilir. Bu tip �ocuklar 3 grupta toplanabilirler:
1- Sadece dikkat bozuklu�u olanlar.
2- Sadece hiperaktivite sorunu olanlar.
3- Dikkat bozuklu�u ve hiperaktivite sorunun birlikte g�r�ld�� ocuklar.
H�PERAKT�F �OCUKLARIN KARAKTER�ST�KLER� :
* Enerjiktirler,ellerini ayaklar�n� nereye koyacaklar�n� bilemezler.
* Sakin duramazlar,sandalyeden atlarlar,d��erler,koltukta k�vran�rlar.
* Gereksiz davran��larda bulunurlar; aya�� yere vurmak,parmaklar�n� t�klatmak,volta atmak gibi.
* Gereksiz sa�ma sesler ��kar�rlar.
* �steklerini erteleyemezler,hemen her �ey olsun isterler.
* Sonu�lar�n� d��nmeden hareket ettikleri i�in kazaya e�ilimlidirler. Y�ksekten atlarlar,�nlerine bakmadan bisiklete binerler vs.
* S�yleyeceklerini ketleyemezler,ak�llar�na geleni s�ylerler.
* Kurallar� bilirler ama ayn� hatalar� tekrarlarlar.
* Sessizce oynayamazlar, ba�kalar�n�n oyunlar�na kar��rlar
* A��r� konu�urlar.
* Parmak kald�r�p beklemekte g��l�k �ekerler.
* Oyun ve aktivitelerde s�ras�n�n gelmesini bekleyemez.
* �devlere, s�navlar� talimatlar� beklemeden ba�larlar, aceleden hepsini okuyup veya dinlemedikleri i�in bildikleri �eylerde bile hata yaparlar.
* Sun�f�n i�inde dolan�rlar.
A�IRI EMOSYONLAR:
* Kolay k�zarlar.
* Kolay �z�l�rler.
* Kolay irite olurlar.
* Kontrollerini kolay kaybederler.
* Karamsar ve i�e d�n�k olabilirler.

D��ER OLA�AN KARAKTERLER�:
* Ya��tlar�yla ili�ki kurmakta g��l�k �ekerler, genellikle kendilerinden k��klerle daha iyi anla��rlar.
* Aktivitelerde ve g�nl�k ola�an i�lerde ki de�i�iklere uyum g�stermekte zorluk �ekerler.
* Agresif davran�rlar.
* Disipline olmalar� zordur.
* Uzun s�reli g�revlerde �al��amazlar.
* Arkada�lar� ve aileleri taraf�ndan aptal ve beceriksiz olarak nitelendirildiklerinden dolay� �z sayg�lar� d��kt�r.
D�KKAT EKS�KL��N�N KARAKTER�ST�KLER� :
* Ona ne s�ylendi�ini dinlemiyormu� gibi g�r�n�rler, adeta ayakta uyurlar.
* Konu d�� bir uyaranla ak�llar� kolayca kar��r.
* Bir yere odaklanmakta ve dikkatini devam ettirmekte g��l�k �ekerler.
* Okurken kald�klar� yeri devaml� kaybederler,ne okuduklar�n� unuturlar.
* Kolay s�k�l�rlar.
* Aral�kl� performans g�sterirler; �devini bir g�n yapar bir g�n yapmaz.
* Detaylara �nem vermeyip dikkatsizce yanl��lar yaparlar.
* Organize olamazlar,e�yalar�n� bulamazlar, s�ras�,dolab�,odas� sava� alan� gibidir.
* Unutkand�rlar.
�u kesinlikle bilinmelidirki dikkat eksikli�i ve hiperaktivite tembellik, karakter bozuklu�u veya inat��l�k de�ildir. Genellikle �efkat ve bilin�li bir programla tedavi edilebilirler.

�OCU�UMUN H�PERAKT�F OLDU�UNDAN ��PHELEN�YORUM.NE YAPMALIYIM?

E�er �ocu�unuz yukar�da ki belirtilerin bir k�sm�n� g�steriyorsa ve bunlar onun g�nl�k ya�ant�s�n� etkileyecek boyutlardaysa, vakit ge�irmeden bu konuda uzman bir psikiyatrist,psikolog veya pedago�a ba�vurmal�s�n�z.

�unuda belirtmeliyimki yukar�da sayd��m belirtileri g�steren her �ocukta bu bozukluk olmayabilir. �evrenin olumsuz �zellikleri,aile veya okuldan kaynaklanan olumsuzluklardan dolay�

ERGENL�K D�NEM�

9/7/2010

ERGENL�K D�NEM�

"Ergen" s�zc�� Bat� literat�r�ndeki "adolescent" kar��l�� olarak kullan�lm��t�r. Latince"de b�y�mek, olgunla�mak anlam�nda kullan�lan "adolescere" fiilinin k�k�nden gelmekte olan bu s�zc�k, yap�s� gere�i bir durumu de�il, bir s�reci belirtmektedir; g�n�m�zde, bireyde g�zlenebilen h�zl� ve s�rekli bir geli�me evresi olarak da tan�mlanabilmektedir.
Ergenlik d�nemi, biyolojik, psikolojik, zihinsel ve sosyal a��dan bir geli�me ve olgunla�man�n yer ald�� ocukluktan eri�kinli�e ge�i� d�nemidir.
Ba�ka bir tan�ma g�re ergenlik �a��, ki�inin benzerli�ine arama, gelece�e d�n�k kararlar verme ve se�imler yapma d�nemidir.
Ergenin geli�im ve olgunlu�u genellikle devam edegelen bir s�re�tir. Her bir evre kendinden �nce gelene dayanmaktad�r.
Ortalama olarak k�zlar�n erkeklere oranla iki y�l kadar �nce olgunla�malar� nedeniyle, gen�lik d�nemindeki ya� s�n�rlar�nda, cinsler aras�nda belirgin bir farkl�l�k g�r�l�r. Ayn� zamanda gen�lik, �ocukluktan yeti�kinli�e uzanan b�t�n ve tek bir �a� olmakla birlikte, kendi i�inde de, kesin s�n�rlarla ayr�lmayan ancak baz� �zelliklerle belirlenen evrelere sahiptir. Bunlar;
qBa�lang�� d�nemi (k�zlarda 13-15, erkeklerde 15-17),
qOrta d�nem (k�zlarda 15-18,erkeklerde 17-19),
qSon d�nemdir (k�zlarda 18-20, erkeklerde 19-21).
Ba�lang�� d�nemi, erinlik (bulu�) d�nemi olarak da adland�r�labilir. Erinlik d�nemi, cinsel organlar�n olgunla�t�klar� s�rada olduk�a k�sa s�ren fizyolojik de�i�iklikler evresi olarak g�r�l�r. Bu evre k�zlarda alt� ay� biraz a�arken, erkeklerde iki y�l, hatta daha fazla s�rebilir. Erinlik d�neminde birey, kendi bedeninde olagelen de�i�ikliklerin fark�ndad�r. Kendisi i�in yeni olan bir tak�m duygular i�indedir.

BEDENSEL GEL��M

Ergenlik, biyolojik de�i�meyle ba�lar ve bedensel, zihinsel ve ruhsal geli�meyle son bulur. Ergenli�in ba�lang�c�n�n en belirgin habercisi boy uzamas�d�r. Erkekler do�umda k�zlara oranla biraz daha uzundurlar. K�zlar ergenlik d�nemine daha erken girdikleri i�in birka� y�l bu avantaj� kaybederler. Ancak ergenli�in orta ve son d�nemlerine do�ru yeniden kazand�� bu avantaj� ya�am boyu s�rd�r�r.
A��rl�k ve boy geli�imleri kar��la�t�r�ld��nda, a��rl�k art��, boy uzamas�na paralel bir geli�im izler. A��rl�k art��, kas ve kemiklerin b�y�mesiyle ger�ekle�ir. Erinlik d�nemindeki iskelet yap�s�nda 350 kemik vard�r. Eri�kinlikte ise bu kemik say�s� 206 ya d��er. Kemikle�me olgusu ergenlik y�llar� boyunca olgunla�maya kadar s�rer. Yap�lan �al��malar kemikle�me derecesinin beslenmeyle yak�ndan ilgili oldu�unu g�stermi�tir.
Beden �ekli ve oranlar�ndaki �nemli de�i�iklikler, ergenlik d�nemindeki fiziksel b�y�menin karakteristi�idir.
15 ya��ndaki ergen, baz� geli�im fakt�rlerini tan�yabilmekte ve bunlar�n insanlararas� ili�kilerdeki etkisini bilmektedir. �rne�in k�sa ya da �ok uzun boylu olmak, �ok �i�man ya da �ok zay�f olmak, ergenin grup i�indeki stat�s�n� ve arkada� ili�kilerini etkileyen �nemli bir fakt�r olabilir.

B�L��SEL GEL��M

11 ya��ndan sonra mant�ksal d��nme yeti�kinler d�zeyine eri�ir. G�r�� al��veri�i ve tart��ma �ocu�un ya�am�nda �nemli bir yer almaya ba�lar. Toplumun gelenek ve g�reneklerine, kurallar�na kar�� tutumu de�i�ir. Bunlar�n de�i�mez olduklar�n� d��nen �ocu�un tersine, gen� bunlar�n yeti�kinler taraf�ndan kararla�t�r�ld�klar�n� ve de�i�ik gruplara g�re farkl�l�klar g�sterebileceklerini kavrar.
Bu devrede, kontrol konusunun, �zellikle aile ili�kilerini belirgin bi�imde etkiledi�i g�r�lmektedir. Bu devrede, kontrol, hem gen�ler hem de ana babalar a��s�ndan bir sorun olabilmektedir. Gen�ler �zellikle kendileri ile ilgili konularda kontrol� ele ge�irmeyi istemekte, ele ge�irebildiklerinde de, nas�l kullanacaklar� konusunda g��l�k �ekebilmektedirler. Ana babalar ise kontrol� �ocuklar�na hangi alanlarda, hangi ya�larda ve ne oranda b�rakmalar� gerekti�i sorular� ile ba�a ��kmaya �al��maktad�rlar.
Ana ve babalar�n, ergenlikte hem �ocuklar� i�in �nem kazanan konulara, hem de onlar�n kendilerine ters d��en davran��lar�n�n,

�OCUKLARDA ��EK HASTALI�I

9/7/2010

�OCUKLARDA ��EK HASTALI�I

Bug�n i�in tarihsel �nemi oldu�u d��n�len �i�ek, uzun y�llar d�nya genelinde endemilere ve y�ksek mortalitelere neden olmu�tur. Ancak eski �a�lardan beri bilinen ve farkl� �ekilde uygulanan a��n�n yayg�n olarak kullan�lmas� ile hastal��n �n�ne ge�ilmi� ve hatta, d�nya �zerinden eradike edildi�i D�nya Sa�l�k �rg�t�n�n 8 May�s 1980 tarihli bildirisi ile deklare edilmi�tir. Kona�� sadece insan olan, kronik hastal�k formu bulunmayan �i�e�in ba�ar�l� �ekilde d�nya genelinde elimine edilmesi, g�n�m�zde polio ve k�zam��n da eradikasyonunu g�ndeme getirmi�tir.
Orthopoxvirus ailesi i�erisinde yer alan �i�ek bir DNA vir�s�d�r ve bilinen en b�y�k ve en kompleks vir�sler aras�ndad�r. Briket g�r�n�m�nde ve 200 nm �ap�nda olan vir�s ile ayn� ailede yer alan monkeypox, vaccinia ve cowpox da insanlar� enfekte edebilir, ancak enfeksiyon cilt lezyonu ile s�n�rl� kal�r ve ki�iden ki�iye nadiren yay�l�m g�sterir.
Hastal��n eradikasyonu sonras�nda rutin a�� uygulamas�n�n durdurulmas�, hastal��n mortalitesinin %30"lara kadar ��kmas� ve etkili bir tedavisinin bulunmamas�, hava yolu ve temas ile kolayl�kla bula�mas� variola vir�s�n�n biyolojik silah olarak kullan�m�n� g�ndeme getirmi�tir. Ancak �i�ek hastal��n�n d��man� etkisiz hale getirmek i�in silah olarak kullan�lmas� sava�lar�n �ekil de�i�tirdi�i g�n�m�ze mahsus de�ildir. Kuzey Amerika"da 1754-1767 y�llar� aras�nda K�z�ldereliler"le Frans�z ve �ngilizlerin aras�ndaki sava�larda, �ngiliz askerleri �i�ek ge�irmekte olan ki�ilerin battaniyelerini K�z�lderelilere da��tarak, daha �nce hastal�kla kar��la�mam�� olan kabilelerde n�fusun yar�s�na yak�n�n�n kayb�na neden olmu�tur. Ancak Edward Jenner"s taraf�ndan insanlarda mortalitesi olmayan "cowpox"�n" neden oldu�u enfeksiyonun �i�ekten korunmay� sa�lad��n�n g�sterilmesi ve "cowpox" inok�lasyonun a�� eklinde yayg�n olarak kullan�lmas� �i�e�in g�n�m�ze kadar biyolojik silah �zelli�ini yitirmesiyle sonu�lanm��t�r. Bununla beraber, rutin a��laman�n durdurulmas� bug�n �i�ek ile hi� kar��la�mam�� ve a�� ile koruyucu cevap olu�turmam�� olduk�a b�y�k bir grubun meydana gelmesi, ayr�ca son olarak 70"li y�llarda a��lananlar�n bug�n hala yeterli antikor cevab� g�sterip, g�steremedi�inin de tahmin edilememesi �i�e�in tekrar �nem kazanmas�n� ve g�ndeme gelmesini sa�lam��t�r.
D�nya Sa�l�k �rg�t� (WHO), 1977"de �i�e�in eradike edildi�i bildirmi�, 1980"da t�m D�nya �lkelerinin �i�ek a��lamas�n� durdurmas�n� istemi�tir. Bunun hemen sonras�nda WHO uzman konseyi t�m �lkelerden ellerindeki �i�ek vir�s� izolatlar�n�n iki referans laboratuar�ndan (Rusya"da, Moskova Viral �r�nler Laboratuar� ve ABD"de CDC"nin Atlanta"daki Viral Hastal�klar �nitesi) birisine veya ikisine ula�t�r�lmas� istemi�tir ve 1999 y�l�nda t�m �i�ek vir�s izolatlar�n�n yok edilmesini �nermi�tir. Ancak ilk defa 1996 ve sonras�nda 1999 y�l�nda WHO T�p Komitesi vir�s�n ara�t�rma ama�l� olarak saklanmas�n�n uygun olabilece�ini belirtmi� ve bu y�nde a��klamalarda bulunmu�tur, bug�n i�in vir�s izolatlar�n�n tamamen yok edilmesi yolunda yapt�r�m g�c� olan bir karar al�nm�� de�ildir. Sovyetler Birli�i"nin 1980"li y�llar�n ba��ndan itibaren �i�ek vir�s� �zerinde biyolojik sava� ajan� olarak �al��malar yapt�� ve ciddi miktarlarda �retim ger�ekle�tirdi�i bilinmektedir. Ayr�ca �retimi ger�ekle�tirilen vir�slerin bomba haline getirildi�i ve hatta balistik f�zeler taraf�ndan ta��nabilecek formlarda �retildi�i bilinmekte ve y�ll�k tonlarla ifade edilen miktarlarda �retim kapasitesi olu�turdu�u da belirtilmektedir. Ken Alibek isimli Eski Sovyet ara�t�r�c�, 2000"li y�llar�n ba��nda bile Rusya"n�n �i�ek �zerinde daha vir�lan formlarla ilgili �al��malar�n� devam ettirdi�ini a��klam��t�r. Rusya"n�n ya�ad�� ekonomik olumsuzluklar ve pek �ok silah ve silah teknolojisinin istemli ve kontrols�z olarak Rusya"dan di�er �lkelere ve hatta baz� gruplar�n eline ge�ti�i d��n�l�rse �i�ek ile ilgili bilgilerin ve hatta silah formunun da istenmeyen gruplar taraf�ndan elde edilmi� olma olas�l��

�OCUK GEL��M�

9/7/2010

�OCU�UN NORMAL GEL��M� VE GEL��M�N A�AMALARI

1-PS�KOMOTOR GEL��M BASAMAKLARI
2-NORMAL BOY VE K�LO GEL��M A�AMALARI

________________________________________
1-PS�KOMOTOR GEL��M ve BASAMAKLARI
1-MOTOR GEL��M
2-D�L GEL��M�
3-SOSYAL VE K��L�K GEL��M
4-�OCUK GEL��M�NDE GENEL B�LG�LER
________________________________________
1-MOTOR GEL��M VE �ZELL�KLER�
�lk �� ay i�inde
G�zleri ile hareket eden �ekilleri takip edebilir ,kuca�a al�nd��nda kafas�n� dik tutabilir , y�z �st� yatarken kafas�n� bir miktar yukar� kald�rabilir ve yanlara �evirmeye �al��r, kollar�n� hareket ettirebilir,ellerini yumruk haline getirebilir.
�� alt� ay aras�nda
Nesne ve oyuncaklar� yakalamaya �al��r onlara uzanmaya �al��r , eline ald�� nesneleri a�z�na g�t�rmeye �al��r, ho�una giden nesnelere uzanmaya �al��r. Kafas�n� y�z �st� yatarken tam dik kald�rabilir. Kafas�n� tutabilir.
Alt� oniki ay aras�
Oturabilir , emekleyabilir , tutunarak aya�a kalkabilir , 12. ay�n sonuna do�ru ayakta �ok k�sa s�reli durabilir ,ayakta tutuldu�unda ayaklar�n� hareket ettirir, ufak e�yalar� ve oyuncaklar� iterek yuvarlayabilir , elleri aras�nda oyuncak ge�i�i yapabilir, s�rt �st� yatarken d�z d�nebilir, i�aret parma�� ile nesneleri g�sterebilir.
Oniki onsekiz ay aras�
Y�r�r , elinden tutuldu�unda merdiven t�rman�r ,ayakta iken ��melebilir,aya�� ile topa vurabilir,yere do�ru e�ilir , destekle z�playabilir, ka�� rahatl�kla tutabilir.
Onsekiz yimid�rt ay aras�
Kap�y� a�abilir , kendi ba��na merdivenden inip ��kabilir , bir elini daha �ok kullanmaya ba�lar , oyuncaklar� ile oynarken el becerilerini rahatl�kla kullanabilir (2-3 k�pten kule yapabilir ).
�ki �� ya� aras�
D��meden ko�abilir , baz� �izgileri taklit eder , merdivenden rahatl�kla kendi ba��na inip ��kabilir , oyuncaklar� ile oynarken el becerilerini rahatl�kla kullanabilir ,d��mesini a�abilir,�� tekerlekli bisikleti s�rebilir ,tek ayak �st�nde k�sa bir s�re durabilir , bir bardak suyu ta��yabilir ,y�r�rken engelleri ad�m atarak rahatl�kla ge�er , rahatl�kla ��melip kalkabilir , geri geri y�r�yebilir ,
�� d�rt ya� aras�
Tek aya�� zerinde uzun s�re durabilir , ayakkab�s�n� giyer , kendini doyurabilir , d�z �izgi �izebilir , tek ba��na dola�maya �al��r , �ift ayakla 40 cm s��rayabilir , �ne takla atabilir , yard�ms�z kayd�raktan kayabilir , ��melip kalkma hareketini rahatl�kla yapabilir , oyuncaklar� ile oynarken el becerilerini rahatl�kla kullanabilir , 40-50 cm den a�a�� atlayabilir , tek ayakla s��rayabilir , dans etme m�zik ile beraber tempo tutma , z�playan topu eli ile tutma , ka��ttaki �ekilleri boyar , 3-4 renk e�le�tirebilir , ayn� kartlar� e�le�tirebilir , baz� harfleri e�le�tirebilir , art� eksi yapabilir ,
D�rt alt� ya� aras�
Makasla ka��tlar� kesebilir , bakarak 1 den 8-9 a kadar say� yazabilir , ��retilirse ad�n� yazabilir ,sek sek oynayabilir , ��gen ve kare yi kopyalar , kendi giyinir kendi soyunur , ayakkab�s�n� ba�lar , y�z�n� y�kar , di�ini f�r�alar , alt� ya��nda iki tekerlekli bisiklete binebilir , el becerileri g�zle g�r�l�r bir �ekilde geli�ir,
D�L GEL��M� VE �ZELL�KLER�
�lk �� ay i�inde
Sese kar�� tepki verir , agulama �eklinde sesler ��karabilir , tan�d�k ki�i ve e�yalar� g�r�nce ellerini sallar g�z� ile takip eder , kendi kendine g�l�mseyebilir ,m�zik ve konu�maya kar�� tepki verir , kendi kendine oynarken baz� heceleri tekrarlar , dudaklar� ile p , b, m gibi harfleri ��karmaya �al��r.
�� alt� ay aras�nda
�evresinde konu�an ki�ileri arar , a�larken konu�ulunca rahatlar , agulama �eklinde ileti�im kurar , y�ksek sesle g�ler , kendine g�re a�lama d��nda heceler kullan�r,
Alt� oniki ay aras�
Annenin sesini taklit etmeye �al��r , cee oyunu oynar , baz� e�yalar� ses ��kartmak i�in kullan�r , ma ma -da da gibi sesleri rahatl�kla ��kar�r , 12 aya do�ru baba mama der , oyuncaklar� ve ki�ileri ile anlams�z dahi olsa konu�maya �al��r ,
Oniki onsekiz ay aras�
H�zla yeni kelimeleri ��renmeye devam eder , her g�n g�rd�� cisimleri adland�rmaya ve onlar� rahat tan�maya ba�lar , insanlar ile ili�ki kurarken anlaml� kelimeleri �o�unlukla kullanmaya ba�lar , ailenin ��retti�i kelimeleri kendi kendine tekrarlar ,onsekizinci aya do�ru iki komutu �st �ste anlay�p yerine getirir, (barda�� al mutfa�a g�t�r gibi ) ,
Onsekiz yimid�rt ay aras�
�ki kelimelik c�mleler yapmaya ba�lar , tan�d�klar�n�n ismini bilir , isteklerini rahatl�kla ifade edebilir , ikiden fazla komutu anlar ve yerine ge

BEBEKL�K D�NEM�NDEK� GEL��M

9/7/2010

�OCUKLARDA OT�ZM

9/7/2010

�OCUKLARDA OT�ZM

�ocuklarda otizm, beyin sistemindeki fizyolojik fonksiyonlar�n, kimyasal dengenin bozulmas�yla, 3 ya��ndan �nce ortaya ��kan, yayg�n geli�imsel bir bozukluktur. Otizm genetik nedenlere ba�l� olarak da ortaya ��kabilir.
Otizm sosyal ve ileti�im becerilerinin olu�mas�n� etkileyen bir geli�im bozuklu�udur. Otizm genellikle ya�am�n ilk iki y�l�nda ortaya ��kar. Otistik �ocuklar�n b�y�k bir k�sm�nda farkl� seviyelerde zeka gerili�i g�r�lse de, zeka seviyeleri normal otistik �ocuklar da vard�r. Ancak genel zeka seviyeleri ne olursa olsun, otistik �ocuklar �evrelerindeki d�nyay� alg�lamakta ortak bir zorluk �ekerler.
Bir annenin do�um sonras� �ocu�unun (t�m �z�r gruplar� dahil olmak �zere) �z�rl� olma oran� %2 dir; otistik olmas� oran� ise %0.5 tir. (eskiden bu oran 4/10.000 olarak de�erlendirilirdi.) Bir otistik �ocuktan sonra, ikinci �ocukta otizmin ortaya ��kmas� riski
%3 t�r. Otizm erkek �ocuklarda k�z �ocuklar�ndan 4 kat daha fazla g�r�lmektedir. Her �ocuktaki otistik belirtiler ve bunlar�n seviyesi farkl�l�k g�sterebilir, bu nedenle otizmin seviyelerini kategorize etmek g��t�r. Ayr�ca, Asperger Sendromu ve Rett Sendromu olarak bilinen otizm formlar� da bulunmaktad�r.
Otistik bozuklu�un genel anlamda belirgin belirtileri olmas�na kar��n, baz� durumlarda anne babalar taraf�ndan ge� farkedilebilmektedir. Otistik bozukluk, ilk 36 ayda baz� belirtiler vererek yava� yava� kendini g�stermeye ba�lar. Normalde bebeklerin geli�im d�nemleri i�erisinde bebeklerin anne veya di�er insanlar ile ileti�im ve etkile�im �ekli �nemlidir. Bebek ilk do�du�u andan itibaren etraf� ile ileti�im ve etkile�ime girmek ister. Bu ileti�im ve etkile�im; g�z ile nesneleri ve insanlar� takip ederek, agulama ile sinyal vererek, kar��s�ndakine g�l�msemede bulunarak, g�z konta�� kurarak olabilir. Otistik bozuklu�un ba�lang�c�n�n, ilk 36 aydaki belli ir normal geli�im d�neminden sonra g�r�lebilece�i gibi, do�umdan itibaren baz� belirtiler ile birlikte de g�r�lebilir.
Otistik bozuklu�u olan �ocuklarda �� temel belirti vard�r. Bunlardan birincisi ileti�im alan�ndad�r. Yani konu�ma, jest ve mimikler vb, ara�lar ve etraf ile ileti�imin olmamas� veya �ok k�s�tl� ve s�n�rl� olmas�d�r. Aileler �o�unlukla �ocuklar�n� "konu�muyor" diye kulak-burun-bo�az hekimine g�t�r�rler. Daha sonra da, yap�lan tetkiklerin normal ��kmas� ile �ocuk psikiyatristlerine giderler. �kinci bozulan alan ise �evre ve di�er insanlar ile etkile�im alan�d�r. Yani �ocuk ba�kalar� ile duygular�n�, ba�ar�lar�n�, sevin�lerini payla�maz ve etraf�ndaki insanlar ile kar��l�kl� etkile�ime girmek istemez. Zaten otizmin kelime anlam�na uygun olarak "kendi halinde, kendi kabu�unda" davran�r. �nsanlar�n duygusal de�i�iklikleri ve sinyalleri onlar� etkilemez veya �ok s�n�rl� olarak etkile�im g�r�l�r. Ya��tlar�n�n yan�na gitmez, onlar ile ilgilenmezler. ��nc� temel bozulma alan� ise �srarla tekrarlayan davran��lar ( d�nme, sallanma, z�plama vb.) ve �ok s�n�rl� olan ilgi alan�d�r. Bu durumdaki bir �ocuk �ama��r makinas�n�n d�nen merdanesi kar��s�nda saatlerce oturup bakabilir veya bir araban�n tekerle�ini saatlerce �evirebilir veya bir e�yan�n par�as� ile saatlerce oturup u�ra�abilir.
Ek olarak ayak ucunda y�r�me,yandan bak��,a�r�ya dayan�kl�l�k,yemek konusunda g�da se�imi vb belirtiler ile otistik �ocuk di�er �ocuklardan kolayl�kla ay�rt edilir. Otizmin temel tedavisi e�itim olmakla birlikte erken tan� ve hatal��a ba�ka sorunlar�n e�lik edip etmedi�i �nemlidir. Otistik �ocuklarda genel olarak tehlikeye kar�� duyars�zl�k, temastan, kuca�a al�nmaktan ya da sevilmekten ho�lanmamak, bir sebep olmadan strese girmek, �z�nt� duymak, yaln�z kalmay� tercih etmek, seslere kar�� a��r� duyarl�l�k ya da a��r� duyars�zl�k, a��r� hareketsizlik ya da hareketsizlik ve motor hareket geli�iminde d�zensizlik ( Topa vuramaz ama k�pleri �st �ste dizer ) gibi belirtiler g�zlemlenir.
Otizm hastal��na yakalananlar�n dil geli�imlerinde gerilik olur, konu�may� ge� ��renir, konu�ulanlar� ve direktifleri anlamakta zorlan�rlar, istekleri i�in yeti�kinlerin elinden tutmay�, i�aret etmeyi tercih eder, k�sa konu�ur, g�z konta�� kurmaktan ka��n�r, isimleriyle seslenildi�inde tepkisizdir v sosyal ili�ki kurmakta g��l�k �eker.
Uzmanlar otizm olduk�a geni� bir semptom yelpazesi oldu�unun bilinmesi gerekti�ini bildirmektedirler. Ayn� uzmanlar televizyonun ise bu geni� yel

ALTINI ISLATAN �OCUKLAR

9/7/2010

ALTINI ISLATAN �OCUKLAR
TANIM:
�ocuklar genellikle 2-3 ya�lar�na kadar altlar�n� �slat�rlar. G�nd�z kontrol daha erken sa�lan�rken (2-2,5 ya�) geceleri biraz daha ge�tir. 4 ya��ndan sonra alt �slatman�n devam etmesi durumunda Alt�n� Islatma (enuresis) sorunundan s�z edilebilir.
�ZELL�KLER:
D�rt �ekilde g�r�l�r:
* Yaln�z gece alt�n� �slat�rlar, (Nactural)Yatt�ktan biraz sonra ya da kalkmaya yak�n altlar�n� �slat�rlar,
* Yaln�z g�nd�z alt�n� �slat�rlar, (Diurnal)�ok utanga� olduklar� ya da oyuna dald�klar� i�in altlar�n� �slat�rlar,
* Hem gece hem de g�nd�z alt�n� �slat�rlar, (Kronik alt �slatma)
* Ara-s�ra alt�n� �slat�rlar, Hastal�k s�ras�nda, yeni bir karde�in d�nyaya gelmesi sonucunda, sert disiplin uyguland��nda, korkutuldu�unda, gece �st� a��k b�rak�ld��nda, zorlama sonucu bel a�r�lar�yla altlar�n� �slat�rlar.
Probleme Kar�� Olumsuz Tutumlar�n Etkisiyle �ocukta,
* Parmak emme, t�rnak yeme,
* Telaffuz bozuklu�u,
* K�skan�l�k, korkakl�k ve pasiflik,
* ��e kapan�kl�k ve yaln�z ya�ama,
* Sorumluluktan ka�ma,
* Kendine g�vensizlik,
* �fke ve a�lama n�betleri,
* Sald�rgan davran��lar,
* H�rs�zl�k ve yalanc�l�k,
* Dikkat da��n�kl��,
* Ya��na uygun davran��lar g�stermeme olu�abilir.
NEDENLER:
A- Fiziksel Olarak;
* Genetik yatk�nl�k,
* Sinir kas kontrol�n�n gecikmesi,
* �drar yollar�nda enfeksiyon, idrar kesesinde tonus azl��,
* �ok derin uyku yaratacak a��r� yorgunluk,
* Fazla sulu ve tuzlu yemek yeme,
* Ayaklar�n ve bel k�sm�n�n a��r� ��mesi gibi nedenlerden kaynaklanabilir.
B - Psikolojik Olarak;
* Yeni bir karde�in do�mas�, okula ba�lama, okul de�i�tirme, sevilen birinin kayb� gibi stres fakt�rlerine kar�� hayat�n eski d�nemlerine geri d�nme iste�i,
* Erken ve bask�l� tuvalet e�itimi, (A��r� titizlik ve sab�rs�z davranma )
* G�n i�inde korku ya�anmas�,
* Derin uyuma,
* Ruhsal zorlama, a��r� bask� ve �z�nt� ya�anmas�,
* Anne baban�n ayr�lmas�, aile ili�kilerinde bozukluklar, evde huzursuzluk gibi ailevi fakt�rler,
* Ailenin a��r� koruyucu ve ho�g�r�l� tutumu ile �ocukta bebeksi kalma e�ilimi,
* �lgi �ekmek ve �� alma iste�i,
* Okulda korkusu gibi nedenlerden kaynaklanabilir.
�NER�LER :
* �nce �ocuk t�bbi muayeneden ge�irilmeli ve e�er gerekiyorsa ila� tedavisi uygulanmal�d�r. (Yayg�n kan�n�n tersine bu ila�lar k�s�rl�k yapmaz, yan etkileri azd�r ve iyi sonu� verirler).
* Do�du�u g�nden itibaren �ocu�a uygun bak�m verilip, alt�n� �slat�nca derhal de�i�tirilerek, �ocukta temizli�e haz duyma al��kanl�� olu�turulabilir.
* Ay�p, biraz tut, eve gidince yapars�n gibi yanl�� tutumlar mesane bozukluklar�na yola��labilece�i i�in bunlardan sak�nmal�d�r.
* �ocuk, tuvaleti gelir gelmez nerede olursa olsun hemen ihtiyac�n� gidermesi i�in te�vik edilmelidir,
* �ocu�a m�mk�n oldu�unca �ok sulu ve tuzlu yemek verilmemelidir.
* Ayaklar� s�cak tutulup, yatmadan evvel yata��n�n �s�s� normal olmal�, m�mk�nse �orapla yatmas�na izin verilmelidir. (Yata��n�n s�cak olmas�n� sa�lamak i�in elektrikli battaniye kullan�labilir.)
* �ocu�un alt�na bez koyulmamal�d�r,
* Alt� �slak olarak fazla kalmamal�, hemen de�i�tirilmelidir. B�ylece �ocu�a alt�n�n temizli�i ve kurulu�u hissettirilmelidir. (�ocuk �slakl�� ve idrar�n kokusunu severse kas�tl� olarak alt�n� �slat�r.)
* �ocu�un e�itiminde k�t� s�z ve dayaktan ka��n�lmal�d�r.
* �ocu�a kar�� ilgisiz davranmaktan ka��n�lmal�d�r. �zellikle de yeni karde�i olunca �ocuk ihmal edilmemelidir.
* Gece belli aral�klarla saat kurulup �ocuk tuvalete kald�r�labilir.
* Gece yatmadan �nce tuvalete g�t�r�lmeli, ayn� saatte yatmas�na dikkat edilmelidir.
* �ocuk tuvalete kald�r�ld��nda tam olarak uyan�k olmas� sa�lanmal�d�r.
* Korku filmi seyrettirilmemelidir.
* A��r oyuncaklar� kald�rmamas�na ve arkada�lar�yla oynarken birbirlerinin s�rt�na binmemelerine dikkat edilmelidir.
* �ocukla iyi bir ileti�im kurularak alt�n� �slatmas�n�n ge�ici oldu�unun anlat�lmas�, �ocu�un bunun �stesinden gelebilece�ine olan inanc�n� artt�rabilir. (�ocuk bunun ge�ici oldu�unu anlarsa yenmek i�in �aba sarfedecektir.)
* �ocuk alt�n� �slatmad�� zamanlarda �d�llendirilebilir. �d�l verirken �u iki y�ntem kullan�labilir.
Takvim y�ntemi :
�oc

AGRES�F �OCUK

9/7/2010

Agresif �ocuk
Sosyal Pedagog Macide Serpemen*
Hemen hemen her �ocuk yuvas�nda, �zellikle sald�rgan davran��lar g�steren bir veya birka� �ocuk bulunur. E�itmenler genellikle ne yapacaklar�n� bilemezler: Bir yandan di�er �ocuklar� korumak, di�er yandan da agresif �ocu�a yard�m etmek isterler. Ama nas�l?
Parkta, yuvalardaki �ocuk gruplar�nda veya okulda, daha do�rusu �ocuklar�n toplu oldu�u yerlerde genellikle en az�ndan bir �ocuk vard�r ki, genellikle erkek �ocu�udur, di�erlerini rahats�z eder; her f�rsatta onlar� itmek, �s�rmak veya onlara vurmak ister ve yapar da. Di�er �ocuklar�n anneleri, veliler sinirlenir; genellikle de agresif �ocu�un ailesinin e�itiminin yanl�� oldu�unu d��n�r, �ikayet eder ve m�mk�nse bu �ocu�un gruptan, s�n�ftan at�lmas�n� veya uzakla�t�r�lmas�n� isterler. ��retmenle, e�itmenle, m�d�rle tart��malar ba�lar, �ocuk cezaland�r�l�r, kimse yan�na yakla�maz. O art�k damgalanm��t�r.
��te, tam da bu noktada dikkat etmek gerekir: Unutulmamal� ki, yar�n bu tutum i�inde olan velilerin �ocuklar� da ayn� �eyleri yapabilir. ��nk� b�t�n k��k �ocuklar onlara ilk anda ho� gelen, heyecanland�ran, g�c�n� ortaya koyan �eyleri yap�p denemek isterler. Vurmak, �s�rmak, sa��ndan �ekmek caziptir, heyecan vericidir; g��l� oldu�unu, kuvvetini, elinin �abuklu�unu g�sterece�i yollard�r bunlar. ��phesiz bir- iki ya��ndaki bir �ocuk alt� ya��ndaki bir kom�u k�z�n�n sa��n� �ekiyorsa konu olmaz. O hen�z bu ya�larda ba�ka �ocuklar�n hislerini anlayamaz, kendini onun yerine koyamaz. Bu nedenle de yeti�kinler dikkat etmeli ve onu engellemelidir, engelleyebilmek i�in m�mk�n oldu�unca g�z �n�nde olmal�d�r.
�ocuk zamanla, ya�� ilerledik�e bu davran��n�n yeti�kinlerce onaylanmad��n�, annesinin �z�ld��n� fark edecek; di�erlerine ac� verdi�ini, kendini kabul ettirmek i�in ba�ka yollar�n oldu�unu ��renecektir. Ancak �ocuk, ya�� ilerlemi� olsa da davran��lar�n� de�i�tirmeyebilir. ��nk� o s�rekli bu yolla ba�ar�l� olmakta oldu�unu g�rm��, istediklerini bu yolla elde etmi�,

�OCUKTA C�NSEL GEL��M

9/7/2010

�OCUKTA C�NSEL GEL��M :

Freud, cinsel derken, yaln�z e�eysel organlar�n birle�me-�retme amac�na y�nelik duygu ve eylemlerini i�eren dar bir kavrama ba�l� kalmam��t�r. Freud, cinsel terimini haz veren herhangi bir nesne ya da uyarana organizman�n y�neli�i anlam�nda kullanm��t�r. Bu anlamda sevilen, haz veren, doyum sa�layan her nesnenin niteli�i vard�r. Frued, ruhsal bozukluklar�n, �ncelikle nevrozlar�n olu�umunda ruhsal-cinsel geli�me kuram�na �ok yer vermi�, ve ruhsal-cinsel geli�me d�nemlerindeki sorunlar�n ve saplant�lar�n nevrozlar�n kayna��n� olu�turdu�unu ileri s�rm��t�r. �ocukluk �a��nda ya�an�lan cinsel y�neli�lerin ve �at��malar�n bilin�d��na itildi�ini ve bunlar�n ancak analitik y�ntemlerle bilin� d�zeyine ��kar�labilece�ini a��klam��t�r (�zt�rk, 1995).
Cinsel geli�im, ki�inin kendi cinsi ile ilgili �reme organlar�n�n b�y�y�p geli�mesini ve bunlardan do�an sorunlarla ilgili davran�� de�i�ikliklerini kapsar. Cinsel geli�im ki�ili�in di�er y�nlerini de etkiler. �zellikle duygusal geli�imin bir k�sm� cinsel geli�imin etkisi alt�ndad�r (Binba��o�lu, 1975).
Freud, �ocuk cinselli�inin ilk belirtilerinin, beslenme ya da idrar kesesi ve barsak denetiminin kazan�lmas� gibi asl�nda cinsel nitelikli olmayan bedensel i�levlerden kaynakland�� g�r��n� ortaya koymu�tur. Bu g�r��e g�re �ocukta psikolojik ve cinsel geli�im, her biri bir �nceki d�nemlerde kazan�lan davran��lar� da kapsayan be� d�nemde tamamlan�r (Ge�tan, 1995, s.33).
Freud, cinsel geli�imi, Oral d�nem, Anal D�nem, Fallik d�nem, Gizil (latent) D�nem ve Genital D�nem olmak �zere be� d�neme ay�rm��t�r. Genital D�nem ergenlik d�nemini kapsad�� i�in bu d�nemi burada ele almayaca��z.

2.3.1. Oral D�nem :
Geli�imin ilk basama��d�r. 1-1,5 y�l� boyunca s�rer. Bu d�nemde ba�l�ca haz kayna�� a��zdan besin almakt�r. Bu d�nemde bebek s�rekli al�c�d�r. Bebe�in ihtiya�lar�, alg�lamalar� ve kendini anlat�m yollar� daha �ok a��z b�lgesinde odaklanm��t�r. A��z b�lgesinde alg�lanan duyular�n ba�l�calar�; a�l�k, susuzluk, anne memesi ya da onun yerine ge�en nesnelerin olu�turdu�u ve ho�lanma duygusu yaratan dokunma uyar�mlar�, yutma ve doymaya ili�kin duyulard�r. Bu d�nemde �ocu�un tek ileti�im kayna�� a�z�d�r. Nesneleri a�z�yla yakalar, �i�ner, severse yutar, sevmezse t�k�r�r, ��kar�r. B�t�n faaliyetlerin ana kayna�� beslenme kayna�� zerine kuruludur. Bu evrede �ocu�un t�m hayat enerjisi beslenme ihtiyac�n�n kar��lanmas�na y�neliktir. Bu s�rede sadece beslenme i�g�d�leri faaliyetlerini s�rd�r�r (Alper, Bayraktar, Kara�am, 1997; Binba��o�lu, 1975; Ge�tan, 1995; �zg�, 1994; �zt�rk, 1995).
Bu d�nemde �ocuk beslenmesini annesinin memesini emerek kar��lar. Freud, Cinsellik �zerine adl� kitab�nda emme �zerine �unlar� s�ylemektedir: Emmeyi, �ocu�un cinsel g�sterilerinin tipi olarak ele alabiliriz. Daha s�t �ocu�unda bulunan ve olgun ya�a dek, hatta b�t�n ya�am boyunca s�ren emme ve azar azar i�ine �ekme, amac� bir besini s��rme olmayan dudaklar�n ritmik ve yinelenen hareketinden ba�ka bir �ey de�ildir. Duda��n bir b�l�m�; dil, derinin bir ba�ka b�lgesi, s�k s�k ayak ba� parma�� bile emme nesneleri olurlar. Ayn� zamanda ba�ka bir d�rt� belirir, bu ritmik bir bi�imde kulak memesini tutmak ve �eki�tirmektir. Emme zevki �ocu�un b�t�n dikkatini al�r, sonra onu uyutur ya da ona hareket verici tepkilere, bir t�r orgazma g�t�r�r. Yine s�k s�k emme, g��s�n ve d�� reme k�s�mlar�n�n, tekrarl� dokunmas�na e�lik eder. B�ylece �ocuklar �o�u zaman emmeden mast�rbasyona ge�erler (Freud, 1996, s,58).
Emme, sadece �ocu�un besin ihtiyac�n� kar��lam�yor. Ayn� zamanda �ocu�a insel haz veren bir eylem haline de d�n��ebiliyor. �ocuk bu hazz� duyduktan sonra emme eylemini devam ettirmektedir. Hatta yeti�kin ya�am�nda da bu yolla haz almaya devam edebilmektedir. En basit �rne�i de insanlar�n a��zlar�nda emzik varm�� gibi sigara ile her yerde dola�malar�d�r diyebiliriz.
Bebekteki oral d�rt�lerin iki ��esi bulunmaktad�r. Bunlar: n Libidoya y�nelik ��e (oral erotizm). Oral ��enin yaratt�� gerginli�e son verm

�OCUKLARDA KONJEN�TAL G��S DUVARI DEFORM�TELER�

9/7/2010

�ocuklarda konjenital g��s duvar� deformiteleri
Dr. Mustafa �elik

Konjenital g��s duvar� deformiteleri 5 s�n�fa ayr�l�r:
1.Pektus ekskavatum
2.Pektus karinatum
3.Poland sendromu
4.Sternum deformiteleri
** Torasik ektopia kordis
** Servikal ektopia kordis
** Torakoabdominal ektopia kordis
** Kleft veya bifid sternum
5.Diff�z iskelet bozukluklar�nda torasik deformiteler
** Jeune sendromu
** Spondilotorasik displazi (Jarcho-Levin sendromu)
** Serebrokostomandibular sendrom
Bunlar�n �o�unlu�u, hayat� tehdit edici de�ildirler ve s�n�rl� fonksiyonel k�s�tl�kl�k yaparlar. Torasik ektopia kordis gibi baz� nadir patolojiler fatal seyrederler.

PEKTUS EKSKAVATUM
En s�k rastlan�lan g��s duvar� deformitesidir. Sternum ve alttaki kosta kartilajlar�nda arkaya do�ru ��kme vard�r. Sternumun genellikle alt yar�s� veya ��te ikisi etkilenmi�tir. Deformitenin lateral k�s�mlar� �st ve alt k�sm�ndan daha keskin bir k��elenme yapar. Bu deformiteye ba�l�, kar�nda �i�man kar�n g�r�n�m� ortaya ��kar.
Pektus ekskavatum, hastalar�n �o�unda (%86) ya do�umda vard�r ya da hayat�n ilk y�l� i�erisinde ortaya ��kar. S�kl�� 400 canl� do�umda birdir. Erkeklerde k�zlardan 3 kat daha fazla s�kl�kta g�r�l�r.
Etyolojisi bilinmemektedir. Teorik olarak intrauterin bas�, ra�itizm ve diafragma anomalilerinin sternumda posterior traksiyonla sonu�land�� ileri s�r�lm��t�r. Ayr�ca, genetik fakt�rlerin rol oynad�� d��n�lmektedir. Hastalar�n %37sinin ailesinde, g��s duvar� deformitesi �yk�s� vard�r. Hastalar�n %15 kadar�nda skolyoz vard�r ve %11inde ise ailede skolyoz �yk�s� vard�r.
Deformitenin, kostokondral b�lgedeki dengesiz b�y�me sonucu ortaya ��kt�� farzedilmi�tir. Tutulan k�k�rdaklar s�kl�kla kayna�m��t�r, d�zensiz �ekillidir veya d�n�kt�r. Rezeke edilmi� k�k�rdaklar incelendi�inde k�k�rdak h�crelerinde d�zensizlik, perikondrit ve aseptik nekroz alanlar� g�r�lm��t�r.
Pektus ekskavatum, Marfan sendromu ile beraber daha �iddetli derecelerde g�r�l�r. Bu deformiteye sahip hastalarda Marfan sendromu olma ihtimali mutlaka d��n�lmelidir. �zellikle, skolyozu olan erkek �ocuklarda bu g�z �n�nde tutulmal�d�r. Marfan sendromu d��n�ld��nde ekokardiyografi yap�l�r. Ekoda aort k�k�nde dilatasyon ve aort veya mitral kapakta reg�rjitasyon g�r�lmesi Marfan sendromu tan�s�n� destekler.
Semptomlar nadiren erken �ocukluk d�neminde g�r�l�r. Erken ad�lesan d�neminde spor yapmaya ba�lay�nca kolay yorulma, dayan�ks�zl�k ortaya ��kar. Deformite orta derecede veya �iddetli oldu�unda kalp epeyce sola do�ru yerle�ir. �nspirasyon s�ras�ndaki pulmoner ekspansiyon orta derecede s�n�rlan�r. Bu hastalar�n �o�u astenik yap�dad�r, k�t� post�re sahiptir. Gev�ek ��k�nt�l� bir kar�nlar� vard�r. Ksifoid bifid, b�k�nt�l� veya yana do�ru yerle�mi� olabilir.
Pektus ekskavatumlu hastalar�n %2 sinde konjenital kalp hastal�� vard�r. �o�unda, kardiyak lezyonlar�n onar�m� infantil d�nemde, g��s duvar� onar�m� i�in uygun olan d�nemden �nce yap�l�r.
Pektus ekskavatum ve pektus karinatumu olan hastalarda ast�m s�kl�kla saptanan bir rahats�zl�kt�r. 694 olguyu i�eren bir seride 35 hastada ast�m saptanm��t�r (%5.2). Ast�m�n bu insidans�, genel pediatrik pop�lasyondaki insidansla benzerdir. Burdan da ast�m�n g��s duvar� deformitelerini ba�lat�c� rol oynamad�� veya g��s duvar� anomalilerinin ast�m�n klinik gidi�at�n� k�t�le�tirmedi�i sonucu ��kart�labilir. Pektus ekskavatum deformitesinin �iddetinin do�ru olarak de�erlendirilmesinin yap�lacak cerrahi i�lemin hakl� g�sterilmesi ve postoperatif sonu�lar�n iyili�i a��s�ndan b�y�k �nemi vard�r. ��k�nt�n�n �iddetinin derecelendirilmesi i�in �e�itli y�ntemler d�zenlenmi�tir. Bu y�ntemlerin t�m� primer olarak sternumun en ��k�k yeri ve omurga aras�ndaki mesafeyi kullan�r.
Kardiyopulmoner Etkileri
Baz� ara�t�rmac�lar, pektus ekskavatumun kardiyovask�ler veya pulmoner bozukluklara neden olmad��n� savunmaktad�rlar. Bunun tersine, genel klinik izlenimler cerrahi onar�m sonras� bir �ok ha

PED�ATR�K SEREBROVASK�LER OLAYLARDA FAKT�R V 1691 G-A DE��M�YLE FAKT�R VIII Y�KSEKL��N�N �NEM�

9/7/2010

PED�ATR�K SEREBROVASK�LER OLAYLARDA FAKT�R V 1691 G-A DE��M�YLE FAKT�R VIII Y�KSEKL��N�N �NEM�

Antitrombin, protein C, protein S gibi do�al koagulasyon inhibit�rlerinin herediter eksikliklerinin rol� tart��mal�
Lipoprotein (a) di�er �nemli bir risk fakt�r�
Hiperhomosisteinemi serebrovask�ler, priferik vask�ler, koroner kalp hastal�� ve tromboz i�in bilinen bir risk fakt�r�.
MTHFR 677 C-T mutasyonu
Plazminojen aktivat�r inhibit�r -1- 675 4G/5G polimorfizmi ve nitrikoksit sentaz polimorfizmi

Y�ksek plazma fakt�r VIII d�zeyi ven�z ve arteryel tromboz i�in �nemli bir risk fakt�r�
K�rek�i ve ark."n�n T�rk pediatrik hastalarda yapt�klar� �al��mada �ocuk hastalarda da trombozla ili�kili bulunmu�tur.
�al��mam�zda pediatrik serebrovask�ler olaylarda Fakt�r V 1691 G-A de�i�imiyle fakt�r VIII y�ksekli�inin �nemini ara�t�rmay� ama�lad�k.

SSS tromboembolik olaylar�n s�kl�� y�lda 100.000 �ocukta 0.6 - 1.2"dir.
SVH �ocuklarda �l�m�n en s�k 10 nedeni aras�ndad�r.
�nmenin ~ %45"i 5 ya��ndan �nce g�r�l�r. Hafif erkek predominans� (Erkek/K�z = 1/1 - 1.2/1) mevcut.
�ocukta insidans: A�� / SVT  3/1

S�T �OCU�U BESLENMES�NDE EK GIDALAR

9/7/2010

S�t �ocu�u Beslenmesinde Ek G�dalar

Sa�l�kl� bir bebek hayat�n�n ilk 6 ay� i�inde
sadece s�t ile beslenmelidir. Anne s�t� ile
yap�lan beslenmeye do�al beslenme, inek
s�t� ya da form�l s�tlerle yap�lan
beslenmeye ise yapay beslenme ad� verilir.
Hayat�n 6 ay�ndan sonra di�er ek g�dalar�n da
s�te eklenmesi gerekir (kar��k beslenme).
Bir ya��ndan sonra �ocuk evde yap�lan
yemekleri yer ve s�tle beslenme b�y�k
�l��de azalt�l�r (Tablo 1).
Tablo 1. S�t �ocu�u Beslenmesinin Evreleri
0-6 ay: Emme d�nemi
→ S�v� g�dalar (�nsan s�t�, modifiye hayvan
s�t�, kutu mamalar)
6-9 ay: Ge�i� (ka��kla beslenme) d�nemi
→ Demirle zenginle�tirilmi� tah�llar, unlu
�orbalar (tarhana), sebze p�resi (tuzsuz),
yo�urt, meyve p�resi, et, bal�k, sakatat,
tavuk, yo�urt, yumurta, peynir
9-12 ay: Modifiye eri�kin (�i�neme)
d�nemi → Baklagiller, ev yemekleri, meyve
(k��k par�alar)
Ek g�dalar
Postnatal ya�am�n ilk 6. ay�ndan sonra sindirim
ve bo�alt�m sistemlerin fonksiyonlar�
t�m�yle olmasa bile b�y�k �l��de olgunla��r
ve kat� g�dalara ge�i� m�mk�n olur (Tablo 2).
Bu d�nemden sonra tek ba��na anne s�t�
al�nmas� bir�ok bebekte beslenme sorunlar�na
yol a�abilir.
Ek g�dalara ba�lang��ta anne s�t�ne ya da
form�l s�te tamamlay�c� nitelikte ba�lan�r;
bunlar zaman i�inde yava� yava� s�t�n
yerini tamamen al�rlar. Bunlara ba�lama
zaman�n� belirleyen ba�l�ca fakt�rler bebe�in
besinsel ihtiyac�ndaki art��, fizyolojik
geli�mesindeki mat�rasyon ve ailenin
sosyoekonomik durumudur.
Ek besinlere ba�lama d�nemi �ocukluk
�a��n�n kritik bir d�nemidir. Bu nedenle ek
g�dalara ne zaman ba�lanaca�� iyi tayin
edilmelidir. �ok yak�n bir ge�mi�e kadar
�zellikle geli�mi� �lkelerde ek g�dalara
birinci aydan �nce ba�lama al��kanl�� vard�.
Halbuki ek besinlere 6. aydan �nce
ba�laman�n �e�itli sak�ncalar� mevcuttur
(Tablo 3).
Orofaringiyal motor fonksiyonlar�n geli�imi
Ya� Fonksiyon Yiyecek
0-3 ay
3-5 ay
5-7 ay
7-8 ay
8-10 ay
10-12 ay
12-24 ay
- Emme/Yutma
refleksleri
-Dille d��ar� itme
refleksi
-A��z kenar�ndan s�v�
ka�a��
- Dille d��ar� itme refleksinin
kaybolmas�,
- A��z kenar�ndan s�-v� ka�a��n�n
azalmas�
- �enenin vertikal
hareketleri
- Dudak �ap�rdatmak
- Dilin lateral
hareketleri
- Ka��ktaki yiyeceklerin
temizlenmesi
- Dudak kontrol�
- Erken �i�neme hareketleri
- Dudak kontrol�n�n
tamamlanmas�
- Rotatuvar �ene hareketlerinin
ba�lamas�
- �i�neme hareketleri-nin olgunla�mas�
S�t
Unlu �orbalar, p�relere
ba�lanabilir
P�reler
Ezmeler
Daha kat� g�dalar
Bardaktan su i�me
Bisk�vi sertli�indeki yiyecekler
K�y�lm�� kat� yiyecekler
Normal yiyecekler
Her �eyden �nce bebe�in gastrointestinal ve
renal fonksiyonlar� yeteri kadar
olgunla�mad�� i�in bu d�nemde ek g�dalar�
almaya haz�r de�ildir. Bilindi�i gibi bu
d�nemde verilen yar� kat� g�dalar� bebek
reddeder (dille itme refleksi) ve hatta
kusar.
Fakat anneler bu g�dalar� inatla vermeye
devam ederlerse bebekler bu duruma adapte
olabilirler. Hayat�n ilk alt� ay� i�inde ek
besilere ba�lanmas� bebe�e hi� bir avantaj
sa�lamad�� gibi k�sa ve uzun vadede �nemli
sorunlara yol a�abilir.
Ek g�dalara erken beslenen bebekler daha az
ac�kacaklar� i�in anne memesini daha az ve
daha isteksiz emerler. Sonu� olarak anne
s�t� yap�m� azal�r. Ayr�ca, anne s�t�n�n
kontamine olma riski hemen hemen yok iken
ek g�dalar� da bu olas�l�k y�ksek oldu�undan
ba�ta gastroenteritler olmak �zere
enfeksiyon riski artar. Bu d�nemde mide
asit salg�s�n�n d��k olu�u da enfeksiyon
riskini artt�ran ba�ka bir fakt�rd�r. Bundan
ba�ka ek g�dalara erken ba�land��nda anne
s�t�n�n antiinfektif fakt�rlerinin etkisi ve
ba�ta demir olmak �zere baz� besin maddelerinin
emilimi azalabilir.
Tablo 3. Ek g�dalara erken ve ge�
ba�laman�n rizikolar�
ERKEN ( 4 ay)
K�sa vadeli komplikasyonlar
- �ntestinal immat�rite ve kontaminasyon
riski nedeni ile infeksiyonlar ve
gastroenteritler
- Ek besinlerin ba�lanmas� nedeniyle
anne s�t� yap�m�nda azalma
- Anne s�t�ndeki besleyicilerin
biyoyararlan�m�n�n azalmas�
- Besin alerjisi s�kl��nda artma
- Methemoglobinemi (nitratl� yiyecekler)
Uzun

�OCU�UN NORMAL GEL��M� VE GEL��M�N A�AMALARI

9/7/2010

�OCU�UN NORMAL GEL��M� VE GEL��M�N A�AMALARI

1-PS�KOMOTOR GEL��M BASAMAKLARI
2-NORMAL BOY VE K�LO GEL��M A�AMALARI

1-PS�KOMOTOR GEL��M ve BASAMAKLARI
1-MOTOR GEL��M
2-D�L GEL��M�
3-SOSYAL VE K��L�K GEL��M
4-�OCUK GEL��M�NDE GENEL B�LG�LER

1-MOTOR GEL��M VE �ZELL�KLER�
�lk �� ay i�inde
G�zleri ile hareket eden �ekilleri takip edebilir ,kuca�a al�nd��nda kafas�n� dik tutabilir , y�z �st� yatarken kafas�n� bir miktar yukar� kald�rabilir ve yanlara �evirmeye �al��r, kollar�n� hareket ettirebilir,ellerini yumruk haline getirebilir.
�� alt� ay aras�nda
Nesne ve oyuncaklar� yakalamaya �al��r onlara uzanmaya �al��r , eline ald�� nesneleri a�z�na g�t�rmeye �al��r, ho�una giden nesnelere uzanmaya �al��r. Kafas�n� y�z �st� yatarken tam dik kald�rabilir. Kafas�n� tutabilir.
Alt� oniki ay aras�
Oturabilir , emekleyabilir , tutunarak aya�a kalkabilir , 12. ay�n sonuna do�ru ayakta �ok k�sa s�reli durabilir ,ayakta tutuldu�unda ayaklar�n� hareket ettirir, ufak e�yalar� ve oyuncaklar� iterek yuvarlayabilir , elleri aras�nda oyuncak ge�i�i yapabilir, s�rt �st� yatarken d�z d�nebilir, i�aret parma�� ile nesneleri g�sterebilir.
Oniki onsekiz ay aras�
Y�r�r , elinden tutuldu�unda merdiven t�rman�r ,ayakta iken ��melebilir,aya�� ile topa vurabilir,yere do�ru e�ilir , destekle z�playabilir, ka�� rahatl�kla tutabilir.
Onsekiz yimid�rt ay aras�
Kap�y� a�abilir , kendi ba��na merdivenden inip ��kabilir , bir elini daha �ok kullanmaya ba�lar , oyuncaklar� ile oynarken el becerilerini rahatl�kla kullanabilir (2-3 k�pten kule yapabilir ).
�ki �� ya� aras�
D��meden ko�abilir , baz� �izgileri taklit eder , merdivenden rahatl�kla kendi ba��na inip ��kabilir , oyuncaklar� ile oynarken el becerilerini rahatl�kla kullanabilir ,d��mesini a�abilir,�� tekerlekli bisikleti s�rebilir ,tek ayak �st�nde k�sa bir s�re durabilir , bir bardak suyu ta��yabilir ,y�r�rken engelleri ad�m atarak rahatl�kla ge�er , rahatl�kla ��melip kalkabilir , geri geri y�r�yebilir ,
�� d�rt ya� aras�
Tek aya�� zerinde uzun s�re durabilir , ayakkab�s�n� giyer , kendini doyurabilir , d�z �izgi �izebilir , tek ba��na dola�maya �al��r , �ift ayakla 40 cm s��rayabilir , �ne takla atabilir , yard�ms�z kayd�raktan kayabilir , ��melip kalkma hareketini rahatl�kla yapabilir , oyuncaklar� ile oynarken el becerilerini rahatl�kla kullanabilir , 40-50 cm den a�a�� atlayabilir , tek ayakla s��rayabilir , dans etme m�zik ile beraber tempo tutma , z�playan topu eli ile tutma , ka��ttaki �ekilleri boyar , 3-4 renk e�le�tirebilir , ayn� kartlar� e�le�tirebilir , baz� harfleri e�le�tirebilir , art� eksi yapabilir ,
D�rt alt� ya� aras�
Makasla ka��tlar� kesebilir , bakarak 1 den 8-9 a kadar say� yazabilir , ��retilirse ad�n� yazabilir ,sek sek oynayabilir , ��gen ve kare yi kopyalar , kendi giyinir kendi soyunur , ayakkab�s�n� ba�lar , y�z�n� y�kar , di�ini f�r�alar , alt� ya��nda iki tekerlekli bisiklete binebilir , el becerileri g�zle g�r�l�r bir �ekilde geli�ir,
D�L GEL��M� VE �ZELL�KLER�
�lk �� ay i�inde
Sese kar�� tepki verir , agulama �eklinde sesler ��karabilir , tan�d�k ki�i ve e�yalar� g�r�nce ellerini sallar g�z� ile takip eder , kendi kendine g�l�mseyebilir ,m�zik ve konu�maya kar�� tepki verir , kendi kendine oynarken baz� heceleri tekrarlar , dudaklar� ile p , b, m gibi harfleri ��karmaya �al��r.
�� alt� ay aras�nda
�evresinde konu�an ki�ileri arar , a�larken konu�ulunca rahatlar , agulama �eklinde ileti�im kurar , y�ksek sesle g�ler , kendine g�re a�lama d��nda heceler kullan�r,
Alt� oniki ay aras�
Annenin sesini taklit etmeye �al��r , cee oyunu oynar , baz� e�yalar� ses ��kartmak i�in kullan�r , ma ma -da da gibi sesleri rahatl�kla ��kar�r , 12 aya do�ru baba mama der , oyuncaklar� ve ki�ileri ile anlams�z dahi olsa konu�maya �al��r ,
Oniki onsekiz ay aras�
H�zla yeni kelimeleri ��renmeye devam eder , her g�n g�rd�� cisimleri adland�rmaya ve onlar� rahat tan�maya ba�lar , insanlar ile ili�ki kurarken anlaml� kelimeleri �o�unlukla kullanmaya ba�lar , ailenin ��retti�i kelimeleri kendi kendine tekrarlar ,onsekizinci aya do�ru iki komutu �st �ste anlay�p yerine getirir, (barda�� al mutfa�a g�t�r gibi ) ,
Onsekiz yimid�rt ay aras�
�ki kelimelik c�mleler yapmaya ba�lar , tan�d�klar�n�n ismini bilir , isteklerini rahatl�kla ifade edebilir , ikiden fazla komutu anlar ve yerine getirir , yirmid�rd�nc� aya do�ru �� kelimelik c�mleleride konu�ur ,
�ki �� ya� aras�
Tan�d�� yeti�kinler ile rahatl�kla sohbet eder , re

�OCUKTA ASTIM

9/7/2010

1. G�R��
G�n�m�zde kronik hastal�� olan �ocuk ve yeti�kinlerin n�fusu gittik�e artmakta ve kronik hastal�klar d�nyada ve sanayile�mi� �lkelerde g�r�len en �nemli sa�l�k sorununu olu�turmaktad�r.(1.2)
L. Mayo"nun (1986) tan�m�na g�re kronik hastal�k a�a��daki �zelliklerden bir yada birka��n� i�eren normalden sapma yada bozukluk olarak tan�mlan�r.
Kronik hastal�klar;
S�reklidir.
Kal�c� yetersizlikler, sakatl�klar b�rak�r.
Geri d�n��s�z patolojik de�i�ikliklere neden olur.
Uzun s�reli g�zlem, kontrol ve bak�m gereklidir.
Rehabilitasyon i�in hasta bireyin yada ailesinin e�itimini gerektirebilmektedir.(1.2)
�ocukluk d�neminde en s�k g�r�len kronik hastal�klar aras�nda n�rolojik hastal�klar, �e�itli kas iskelet bozukluklar� ve solunum sistemi hastal�klar�n�n yer ald�� belirtilmektedir.(1) Ast�m solunum sistemi hastal�klar�ndan biri olup, �ocuklarda g�r�len kronik hastal�klardan en fazlas�n� olu�turmaktad�r.(14)
Ast�m, solunum yollar�n�n ev tozlar�, mantarlar, hayvan t�yleri, hamam b�ce�i, �i�ek - a�a� polenleri, �imenler gibi de�i�ik uyaranlara kar�� a��r� duyarl�l�k ve bunlar�n sonucunda solunum yollar�n�n t�kanmas� ile karakterize bir hastal�kt�r. Ast�m i�in bazen spastik bron�it, astmatiform bron�it ya da allerjik bron�it gibi terimler kullan�lmaktad�r.(1.4.15)
D�nyada �ocuk ya� grubunda ast�m s�kl�� % 7-11 aras�ndad�r. A.B.D"nde ast�m hastal��na yakalanan �ocuklar�n oran�n�n son 20 y�lda yakla��k ikiye katland�� ve 18 ya��n alt�ndaki her dokuz �ocuktan birinin ast�m hastas� oldu�u bilinmektedir. T�rkiye"de yap�lan �al��malarda ise �ocuklarda ast�m s�kl��n�n %2,2 - 9,8 aras�nda oldu�u belirtilmektedir. (14 - 16)
�ocuklar�n % 70 - 80"inde bulgular 5 ya� �ncesinde ba�lar. Ergenlik �ncesinde erkek �ocuklarda k�zlardan iki kat daha s�k g�r�l�r. Daha sonraki d�nemler g�r�lme s�kl�� erkek ve k�zlarda ayn�d�r. Ast�m bir ya��ndan �nce nadiren g�r�len bir hastal�kt�r. (17)
Ast�m�n �ocukluk �a��nda %90 oran�nda alerjik k�kenli oldu�u bilinmektedir. Y�l boyu maruz kal�nan ev i�i alerjenleri bron�larda yaratt�� alerjik iltihabi durum, so�uk hava, egzersiz, viral solunum yolu enfeksiyonlar�, kimyasal buharlar hava kirlili�i ve sigara duman� gibi nonspesifik uyananlarla temas ast�m belirtilerinin ortaya ��kmas�na neden olur. Bunun yan�nda spesifik olarak alerjinin s�z konusu oldu�u ev d�� alerjenlere temas sonucu genellikle mevsimsel olarak ayn� tablo g�zlenmektedir.(18,24)
Ast�m hastal��n�n �nemi, solunum yollar�ndaki t�kan�kl�k nedeniyle akci�erlerde baz� b�lgelerde geli�en hiperventlasyon, ventilasyon/ perf�zyon dengesizli�i, artar kan�nda karbondioksit art��ve hipoksemiye yol a�mas�d�r. �ocu�un n�betin ilerlemesiyle solunum say�s�n� art�rarak, yeterli oksijeni alabilme �abas� hava yollar�n�n daha fazla daralmas�na neden olur ve solunum g��l��, wheezing meydana gelir. Hipoksi durumu a��rla��r ve karbondioksit bas�nc� y�kselir. H�zla metabolik asidoz geli�ir. Hipoksi akci�erlerde konjesyon yapar ve kapiller ge�irgenli�i azalt�r. (8,9)
�ocuklarda ast�m klini�i �ok hafiften hayat� tehdit eden a��r tablolara kadar de�i�kenlik g�sterir. N�bet s�ras�nda solunum yollar�ndaki daralman�n derecesine g�re belirtiler ortaya ��kar. N�bet, �o�unlukla gece ve sabah�n erken saatlerinde ba�lar. G��s kafesinde i�e ve d��a do�ru derin hareketler g�zlenir. �ocuk, nefes al�p - verirken �sl�k sesine benzer bir h�r�lt� duyulur. Nab�z ve solunum say�s�nda artma, g��ste daralma hissi, nefes darl�� ve siyanoz g�r�l�r.
Nefes darl��n�n nedeni, �zellikle bron�lar�n belli uyar�lara kar�� a��r� duyarl�l�k g�stererek daral�p, k�smen t�kanmas�d�r. Bron�ial ast�mda bron�lar�n duvarlar�ndaki d�z kas liflerinin kas�larak bron�lar� daraltmas�, ast�m n�beti s�ras�nda bron�lar�n mukazas�nda olu�an �dem ve fazla miktarda salg�lanan mukusun olu�turdu�u yo�un salg� t�ka�lar� bron�lar�n daral�p k�smen t�kanmalar�na neden olmaktad�r.(11,12) Ancak baz� �ocuklarda h�r�lt� ve nefes darl�� geri plandad�r, bo�macada oldu�u

�OCUKLARDA PN�MOKOK A�ILARI

9/7/2010

PN�MOKOK A�ILARI

A�� eri�i (1)
23 valanl� kaps�ler polisakkarid a��
Enfeksiyonlar�n %85-90"�nda rol oynayan 23 farkl� serotipin kaps�ler antijenlerinden 25 mikrogram
1, 2, 3, 4, 5, 6B, 7F, 8, 9N, 9V, 10A, 11A, 12F, 14, 15B, 17F, 18C, 19A, 19F, 20, 22F ve 33F
7-11 valanl� Polisakkarid-protein konjuge a��
�zellikle �ocukluk �a��nda rol oynayan invazif pn�mokok enfeksiyonlar�n %70-90"�n� kapsayan serotip kaps�ler antijenlerinden 5 mikrogram
4, 6B, 9V, 14, 18C, 19F ve 23F (+1, 5 veya 3, 7V)
tetanoz toksoidi, difteri toksoidi, CRM 197 proteini veya meningokok d�� zar proteini
A�� eri�i (2)
Koruyucu olarak;
%0,25 fenol
%0,01 thiomersol
Serum fizyolojik i�erir
bir doz 0,5 ml-----�M veya SC
2 - 8 °C"de buz dolab�n�n raf�nda saklan�r. Dondurulmamal�d�r.
Endikasyonlar�
Kronik kardiaovask�ler ve pulmoner hastal�k
Nefrotik sendrom ve b�brek yetmezli�i
Fonksiyonel veya anotomik aspleni, orak h�creli anemi
�mm�ns�presyon alt�ndaki �ocuklar
Organ transplantasyonu yap�lanlar
Kronik karaci�er hastal�� olanlar
BOS ka�a��
HIV enfeksiyonu
65 ya� �st�ndekiler
Alkolikler
Kronik tekrarlay�c� sin�zit, otit atklar� ???
Kontrendikasyonlar�
Belirli bir kontrendikasyon tan�mlanmam��t�r
Anacak a��daki koruyuculara kar�� allerjik reaksiyon geli�ebilir.
A��n�n maliyeti y�ksek oldu�u i�in sadece risk alt�ndaki ki�ilere �nerilmektedir.
Ayr�ca a��da yer almayan pn�mokok tiplerinin ta��nmas�nda g�receli bir art�� yapaca�� endi�esi vard�r.
Uygulama �ekli, dozu ve doz �emas�
Preparatlar� 0,5 ml i�erir.
�M veya SC olarak uygulanabilir. Di�er a��larala etkile�im bildirilmemi�tir.
23 valant Polisakkarit a�� 2 ya� �zerinde uygulan�r. 10 ya� alt�nda 3 y�l sonra, 10 ya� �st�nde 5 y�l sonra bir rapel doz uygulanmas� tavsiye edilmektedir.
Uygulama �ekli, dozu ve doz �emas�
Konjuge a��lar 2 ya� alt�nda uygulanabilir.
6B ve 23F serotiplerini i�erenlerde antikor yan�t�n�n daha d��k oldu�u, bu nedenle 3 kez a��lama yap�lmas� �nerilmektedir.
14, 18C, 19 F serotiplerini i�erenlerde tek doz yeterli olmaktad�r.
KORUYUCULUK
Bu konuda kesin veriler olamamakla birlikte bu a��yla a��lanm�� ki�ilerin pn�moniden korunma olas�l�klar� %50-80 aras�ndad�r.
�zellikle konjuge a��lar�n, t�kr�kte a��n�n i�erdi�i serotiplerin kaps�ler antijenlerine kar�� antikorlar�n olu�umunu artt�rd�� ve bu serotiplere kar�� nazofaringeal ta��y�c�l��n� azaltt�� belirlenmi�tir. A��larda penisilin direnci en y�ksek olan serotiplerin bulunmas� bu konuda bir avantaj sa�lamaktad�r.

�LKOKUL �OCU�UNUN �ZELL�KLER�

9/7/2010

�LKOKUL �OCUGUNUN PS�KO-MOTOR �ZELL�KLER��LKOKUL
�OCU�UNUN B�L��SEL GEL��M��LKOKUL �OCU�UNUN DUYGUSAL
GEL��M��LK��RET�M ��RENC�LER�N�N PS�KO-SOSYAL
GEL��M��LK��RET�M ��RENC�LER�N�N PS�KOSEKS�EL GEL��M�

�lkokul d�nemi 6-12 ya�lar aras�nda yer almakla birlikte �lkemizde alt� bu�uk ya� civar�nda �ocuk okula ba�lamakta ve 11. Ya�ta okulu bitirmektedir. �lkokulun 1. 2. ve 3. S�n�flar�n birinci devre, 4. ve 5. S�n�flar�n ikinci devre olarak ayr�lmas� �ocukluk d�neminin kendi i�inde iki d�neme ayr�ld��na i�aret etmektedir. Ger�ekten ilkokulun ilk �� s�n�f�yla son iki s�n�f�nda okuyan �ocuklar ilgileri, ihtiya�lar�, psiko-sosyal ve zihinsel geli�imleri itibar�yla �nemli farkl�l�klar ortaya koymaktad�r.
Geli�me d�nemleri birbirinden kesin s�n�rlarla ayr�lmazlar. Bir �nceki d�nemin �zellikleri belli bir s�re sonraki d�nemlerde de s�rer gider. Ba�ka bir deyi�le bir d�nemde ortaya ��kan �zellikler bir sonraki d�nemin �zelliklerine eklenmekle kalmaz, kazan�lan davran��lar yeni niteliklerle yo�rularak ki�ili�e sindirilirler. Bir d�nemdeki olumsuz geli�me ya da sapmalar sonraki d�nemlerdeki geli�meyi de bozabilir.
�LKOKUL �OCUGUNUN PS�KO-MOTOR �ZELL�KLER�
�lkokulun 1. Devresinde �ocuklar�n b�y�mesinde gittik�e artan bir azalma oldu�u halde 9-10 ya�lar�nda k�z ve erkek �ocuklar�n v�cut kimyas� farkl�la�makta, k�zlarda ilkokulun son y�llar�nda ani bir boy art�� g�zlenmektedir.
Erkek �ocuklar b�t�n ilkokul y�llar� boyunca k�zlardan daha hareketli ve kendi bedensel g�c�ne daha g�venli olarak iddial� ve zorlamal� bir fiziksel aktivite i�indedirler. Oyunda ba�ar�l� olamayan bir erkek �ocuk grup d�� edilirken, oyun becerisi geli�tirmemi� k�zlar gruptan bir tepki almazlar.
Erkek �ocuklar zorlamal� bir aktivite i�inde yorulduklar�n�n fark�na varmad�klar�ndan dinlendirici etkinliklerle ilgili �al��malar programlarda iyi planlanmal�d�r. Bu hareketlilik ve atakl�k bir �ok kazalar� da beraberinde getirir. Oyun alan�nda yaralanma yan�nda bu d�nemde �l�mle sonu�lanabilecek traf

KONU�MA VE ZORLU�U

9/7/2010

KONU�MA VE ZORLU�U

KONU�MA VE KONU�MA ZORLU�U
KONU�MA
D�L GEL��M�
Bebekler daha birka� haftal�ktan itibaren sesli uyar�mlar� alg�lamaya ve onlara tepkide bulunmaya ba�larlar. 1. Ayda bebekler "bah" ve "pah", "ga" ve "da" ,b, heceleri birbirinden ay�rt edebilirler.
Konu�may� ��renmek uzun ve karma��k bir s�re�tir. �ocuk 12 ve 15 ayl�kken ilk s�zc�� s�yler. Bu demektir ki 12 ya da 15. ayda �ocuk ileti�iminin dile haz�rlamak �eklinde yapar.
�ocu�un gereksinimi olan ileti�im bu evrede mimiklerle, a�lama bi�imleriyle ve anlams�z m�r�ldanmalarla ifade edilir.

�LK �LET��M ARACI OLARAK A�LAMA B��MLER� VE NEDENLER�
Hayat�n ilk g�nlerinde seslendirme a�lama �eklindedir. Bu nedenle a�lama bir ileti�im arac� niteli�indedir. �lk iki haftada a�lama d�zensiz aral�klarla g�r�l�r ve �o�u kez uyku gereksiniminden kaynaklan�r.

7 haftal�ktan sonra k��k �ocuklarda a�l�k a�lamak i�in en nemli nedenlerden biri iken g�r�lt� ve ��k 2. derecede �nemli nedenler aras�nda say�l�r.
�lk 3 ayda kar�n a�r�s�, ac�, parlak ��k, g�r�lt�, rahats�z pozisyon ve uyku s�ras�ndaki rahats�zl�klar nedeniyle �ocuklar a�larlar. Daha 3 ayl�k bile olmadan �ocuk a�laman�n ilgi toplamak i�in bir y�ntem oldu�unu ��renir.
4 ayl�k �ocuk yeti�kin onunla oynamay� reddetti�i zaman; 5 ayl�k �ocuk yeti�kin kendisine ilgi g�stermedi�i zaman; 9 ayl�k �ocuk yeti�kin ba�ka bir bebe�i tercih etti�i zaman a�lar.
Nedensiz a�layan �ocuklarsa �o�u kez ki�ilik kusuru olan �z�rl� da��lm�� ya da sa�lam olmayan temellere kurulmu� ailelerin �ocuklar�d�r.
Her �ocuk i�in dil geli�tik�e a�lama azalmaktad�r. �ocuk yeterli s�zc�k da�arc��na sahip oldu�unda a�lamay� hemen terk edemez. Bunun i�in �ocu�un �nce isteklerini konu�arak ne �ekilde yerine getirebilece�ini ��renmesi gerekir.

CIVILDAMA (KUMRU G�B� SES �IKARMA)
2. ay�n sonundan itibaren ilk zamanlarla oranla daha az a�lamaya rastlan�rken, bebekler kumru gibi sesler ��karmaya ba�larlar.
Bunlar genellikle bebe�in rahat ve ho�nut oldu�u zaman ��kard�� sesli harflerden olu�ur ve d�nyan�n her yerindeki �ocuklarda g�r�l�r.
Bu sesler ��renilmemi� ve geneldir.
Bu ilkel seslerin �evresel etkenlerden ve i�itme alg�s�ndan ba��ms�z olarak meydana geldi�i g�r�l�r.
HECELEME
5 ile 6. aylarda, kumru gibi ses ��karma tek heceli anlams�z s�zc�klere d�n��r.
�ocuk art�k seslendirmelerini dikkat �ekmek, isteklerini a��a vurmak ya da kar�� oldu�unu belirtmek �zere kullanmaya ba�lar.

�lkel dilini hem kendini ifade etmek, hem de di�erlerinin davran��n� de�i�tirmek amac�yla kullan�r.
�lk �nce sesli harfler sessiz harflerle birle�ir. Daha sonra �ocuk bu sesleri birbiri ard�na tekrara eder. (ma-ma gibi) ��te bu ger�ek hecelemedir.
Heceleme ya�� 3 ile 12 ay aras�d�r. Ama ama kesinli�i �ocuk 8 ayl�kken kazan�r.
7. ve 8. aylarda �ocu�un ayn� hece kal�plar�n� birbiri ard�na s�ralad�� ve tekrarlad�� g�r�l�r. (ba ba ba, ma ma ma).
Heceleme s�zl� bir pratiktir. Dile gerekli olan �ekilli hareketlerin geli�mesi i�in temel haz�rlar.

KONU�MAYA HAZIR OLMA
Dudak ve di�lerin koordinasyonuyla meydana gelen seslerin ��kabilmesi i�in �n di�lerin ��kmas�n� beklemek gerekir.
Sinirler ve kaslar do�umda t�m�yle geli�mi� olmas�na ra�men bunlardan yararlanabilmek i�in vokal mekanizman�n �teki par�alar�n�n da geli�mesini beklemek gereklidir.
Konu�maya zihinsel haz�rl�k motor haz�rl�ktan sonra gelir. Beyin �ocu�un ge�mi�te olan olaylar� hat�rlayabilece�i ya da o olaylarla �imdikiler aras�nda ili�ki kurabilece�i kadar geli�medik�e �ocuk zihinsel olarak konu�maya haz�r de�ildir.
Konu�maya haz�r olma 12-18 ayl�k �ocuklarda g�r�l�r. Bu d�nem �ocukta "��retilebilir" evre olarak kabul edilir.
�ocuk 1 ya��ndayken yeti�kinin belli ki�i ve nesneler i�in kulland�� s�zc�kleri hat�r�nda tutmaya ba�lar. �rne�in �ocuk, babas�na "baba" diye hitap etmeyi ��renince b�t�n erkeklere "baba" der; ta ki, belli s�zc�kleri belli anlamlarla birle�tirebilinceye kadar.

D�KKAT EKS�KL�� H�PERAKT�V�TE BOZUKLU�U (DEHB)

9/7/2010

D�KKAT EKS�KL�� H�PERAKT�V�TE BOZUKLU�U (DEHB)

DEHB olan her �ocu�un sorunlar� temelde ayn� olmas�na kar��n, a��a ��k�� ocuktan �ocu�a farkl�l�k g�sterir. Tedavi de her �ocu�a �zeldir.
DEHB nedir?
DEHB �ocukluk �a��n�n en s�k g�r�len psikiyatrik bozukluklar�ndan biridir. DEHB olan �ocuklar, a��r� hareketlidir, dikkatleri �abuk da��l�r, engellenmeye ve beklenmeye tahamm�lleri yoktur. Sab�rs�zd�rlar, kolay uyar�labilirler, �abuk k�zar, hareketlenir ve kolay incinirler. Yeti�kin d�nemde de yak�nmalar hafifleyerek ve �ekil de�i�tirerek devam eder. DEHB tan�s�n�n konulabilmesi i�in, belirtilerin baz�lar�n�n 7 ya��ndan �nce ba�lamas�, en az 6 aydan beri devam ediyor olmas� ve yine en az iki ortamda (okul ve evde) s�r�yor olmas� gerekir. DEHB tan�s�, �ocuk ruh sa�l�� ve hastal�klar� klini�inde, uzman bir ekip (�ocuk psikiyatristi, klinik psikolog ve �zel e�itim uzman�) taraf�ndan konulur.
DEHP tan�s�n�n konulabilmesi i�in �ocu�un do�umundan bug�ne b�t�n ge�mi� �yk�s� ve babadan al�n�r. ��retmen de�erlendirmesi istenir, okul ba�ar�s�na ili�kin bilgi al�n�r. Zeka de�erlendirmesi ve n�rolojik muayenesi (EEG tetkikini de i�eren) yap�l�r.
DEHP daha �ok erkek �ocuklarda g�r�l�r.
E�er ��rencinizde DEHB varsa duygusal sorunlar (�z�nt�, k�zg�nl�k, endi�e), sosyal sorunlar (kendi ya� grubundan beklenen davran��lar� g�sterememe), arkada� ili�kilerinde sorunlar, kurallara uyamama ve uygun olmayan arkada� tercihleri ile anne baba ve karde�lerle sorunlar g�r�lebilir.
Belirtiler Nelerdir?
* DEHB g�steren �ocuklar�n dikkat s�releri ya�lar�na uygun de�ildir ve �abuk da��l�r.
* DEHB olan �ocuklar yerlerinde duramazlar, k�p�r k�p�rd�rlar s�kl�kla hareketler ama�s�zd�r. Bu �ocuklar s�k s�k ellerini kollar�n� sallay�p parmak �aklat�rlar. Bulunduklar� yere vurarak, dokunarak ritmik sesler ��kar�rlar. Huzursuzdurlar. TV seyrederken ders �al��rken, oyun oynarken pek �ok �eyle birden ilgilenirler.
*Bir aktiviteye uzun s�re kat�lma, dinleme ve peki�tirme becerileri pek yoktur.
*Dinlemekte g��l�kler vard�r, dinleyemezler.
*Bir hareketi yapmadan �nce sonu�lar�n� d��nemez ya da fark edemezler. Ancak hareketlerinin sonunda yap�lmamas� gerekti�ini fark edebilirler. �rne�in ��retmen soru sordu�unda daha soruyu bitirmeden cevap verirler. Aniden yola ara�lar�n �n�ne ��kabilir, �evreden uyar�l�nca da hemen al�n�p �z�l�rler.
*Israrc� ve savunucudurlar. Y�ksek sesle konu�urlar.
*E�yalar�na sahip ��kamazlar, s�k s�k bir �eyler kaybederler.
*Yeti�kinlerle olan ili�kilerinde kurallara uymakta zorland�klar� i�in sorunlar ya�arlar.
*Zeka d�zeyleri normal ve normale yak�n olmas�na kar��n okulda ba�ar�l� olamayabilirler. Okula ilk ba�lad�klar�nda a��r� hareketlilik ve dikkat da��n�kl�� davran��lar�yla kendilerini g�sterirler. E�itimin ilerleyen a�amalar�nda s�n�fta oturmakta g��l�k �ektikleri, dikkatlerini ��retmenin anlatt�klar�na yo�unla�t�rmad�klar� i�in okulda edinilmesi gereken bilgiyi takip edip kazanamazlar. �leriki s�n�flarda bu durum �ocuklarda g�vensizlik, b�kk�nl�k ve bezginlik gibi duygusal sorunlar� ortaya ��karabilirler.
*DEHB"na s�kl�kla ��renme g��l�� e�lik eder. �zellikle matemati�i anlama, kavrama ve ��zmede zorlan�rlar. B�y�k bir hevesle derse veya herhangi bir etkinli�e ba�lar ve �ok ba�ar�l� olmay� isterler. Ancak, d�zenli ders �al��ma becerilerinin olmamas�, organize olamama ve dikkatlerinin �abuk da��lmas� nedeniyle ba�ar�l� olamazlar.

*Kendilerini yetersiz, ba�ar�s�z ve g�vensiz hissederler. Tedirgin ve kayg�l�d�rlar. S�kl�kla evde ya da okulda "tembel ve yaramaz" s�zc�klerini i�itirler. Genellikle ��retmenlerinin kendilerine takt�� i�in b�yle k�t� davrand�klar�n� ileri s�rerler. ��retmenlerinin daha yaramaz ya da tembel olduklar� halde ba�ka ��rencilerine b�yle k�t� davranmad�klar�n�, oysa ki o ��rencilerin daha fazla s�n�f d�zenini bozmakta oldu�unu s�ylerler.
*Bu �ocuklar�n ya� grubu i�inde uyumu yoktur. Hemen heyecanlan�r, engellemeye katlanamazlar. Kendilerine haks�zl�k yap�ld��n� d��n�rler. Yanl��lar� ve hatala

�OCUKLARDA DAVRANI� BOZUKLUKLARI

9/7/2010

�OCUKLARDA DAVRANI� BOZUKLUKLARI

Davran�� bozukluklar� �ocu�un �e�itli ruhsal ve bedensel nedenlere ba�l�, i� �at��malar�n� davran��lar�na aktarmas� sonucu ortaya ��kar. H�r��nl�k, sinirlilik, sald�rganl�k, inat��l�k, yalan, �alma, k�f�r gibi davran��lar davran�� bozukluklar�na girer.
Bir �ocu�un davran��n�n bozukluk say�labilmesi i�in baz� �l��tler gerekir. Bu �l��tler:
1-ya�a uygunluk: Her geli�im d�neminin kendine �zg� davran��lar� vard�r. Bu nedenle �ocu�un i�inde bulundu�u geli�im d�neminin �zelliklerini iyi bilmek gerekir. �r; 2 ya� �ocu�u negativist,hareketlidir ve istenilen �eyi yapmaz. Freudun anal, Eriksonun �zerkli�e kar�� ku�ku ve utan� d�nemine rastlayan bu ya�larda �ocuk, �zerk bir birey oldu�unu ��renir.Kendisi istemeyince alt�n�n de�i�tirilmesini istemez, �p�lmeyi reddeder.
3-5 ya� �ocu�u dikkat �ekmek ister.Hayal d�nyas� �ok geni� oldu�u i�in inan�lmaz �yk�ler anlatabilir.Hen�z yalanla yalan olmayan� ay�rt edemezler. Bu nedenle bu ya�lardaki �ocuklar�n anlatt�klar� yalan olarak kabul edilmezken, 11-14 ya�lar�ndaki �ocuklarda g�r�len yalan normalden sapan bir davran�� olarak kabul edilir.
2-Yo�unluk:Bir davran��n bozukluk olarak kabul edilmesindeki 2. �l��t yo�unluktur.�r; 5 ya� �ocu�unda �fke ve huysuzluk do�alken, bu davran�� ba�kas�na fiziki zarar verme �ekline d�n��rse, davran�� bozuklu�u kategorisine girer.
3-S�reklilik:�ocu�un belirli bir davran�� t�r�n� ��srarl� bir bi�imde ve uzun zaman devam ettirmesidir.
4-Cinsel rol beklentileri: Erkeklerde k�zlara oranla daha sald�rgan olmalar� beklenirken, davran��lar� ile erkeklere benzer sald�rgan davranan k�zlar�n davran��lar� normalden sapan davran�� kategorisine girer.
GENEL OLARAK DAVRANI� BOZUKLUKLARININ NEDENLERI
-Dikkat �ekmek:�ocu�a gerekli sevgi ve ilgi g�sterilmedi�inde yada yeterli zaman ayr�lmad��nda dikkat �ekmek i�in davran�� bozukluklar�na y�nelir.
-Ebeveynlere kar�� g�� kazanma iste�i:
-Intikam alma iste�i: �zellikle dayak yiyen,sevgi verilmeyen �ocuk ana-babas�ndan intikam almak ister.a��r� otoriter ve bask�c� tutum, kat� disiplin ana-babaya kar�� fke ve nefret duygular�n�n geli�mesine ve buna parelel olarak ba�kald�r�c� bir bireyin olu�mas�na neden olur.
-Yetersizlik:�ocu�un kendine g�vensiz olmas� davran�� bozukluklar�na neden olur. Anne-baban�n a��r� koruyucu, ho�g�r�l� tutumu, gerekti�inden fazla �zen g�sterilmesi fazla kontrol anlam�na gelir. Sonu�ta �ocuk di�er kimselere a��r� ba��ml�, kendine g�veni olmayan, duygusal olarak �abuk k�r�lan bir ki�i olur.Bu durum �ocu�un kendi kendisine yetmesine olanak vermez ve davran�� bozukluklar�na neden olur.

DAVRANI� BOZUKLU�U OLAN �OCUKLARLA OLUMLU ILI�KI NASIL KURULUR?
1-kar��l�kl� sayg�:Azarlamak, ba��rmak, vurmak, susturmak,tutars�z davranmak �ocu�a sayg�s�zl��n g�stergesidir. Her ana-baba �ocuklar�na sayg� g�stermeyi ��renmelidir. Her �ocuk ayr� bir birey olarak ele aln�p, fikirleri sorulmal� ve fikirlerine sayg� g�sterilmelidir.
2-�ocu�a zaman ay�rmak: �ocukla ilgilenmek, zaman ay�rmak gerekir. Birlikte ge�irilecek zaman nicelik de�il, nitelik olarak �nemlidir. Birlikte �ocu�un ho�lanaca�� faaliyetler yap�labilir.
3-Cesaretlendirme:�ocu�un kendine g�venmesini istiyorsa �nce anne-baba �ocu�a g�venmelidir. �ocu�un �abas�n� �vmeli ve y�reklendirmelidir. Cesaretlendirme �ocu�un kendini de�erli alg�layabilmesi i�in �ok �nemlidir.cesaretlendirme �ocu�u oldu�u gibi kabul edip, kendi oldu�u i�in de�er vermedir.
4-Sevgiyi anlatmak:�ocu�un kendini g�venli hissedebilmesi i�in, en az�ndansevildi�ini bilmesi ve sevmesi gerekir.
SALDIRGANLIK
Sald�rganl�k k��k �ocuklarda normal bir tepki bi�imidir.�ocu�un g�venlik,mutluluk yada ba�ka bir gereksiniminin �ekil de�i�tirerek ba�ka bir bi�imde ortaya ��kmas�d�r.Sald�rganl�� ki�isel bir yaralanman�n bir ba�ka �ekilde sonu�lanmas� olarak tan�mlayabiliriz.Bu yaralanma sonucunda �ocu�un akranlar�na vurmas�, �s�rmas�, e�yalar� f�rlatmas�,tekmelemesi, t�k�rmesi ve zarar vermeyi ama�layan tehditler �eklinde s�zel sald�r�larda bulunmas�d�r.
S�rekli ve a��

�OCUKLARDA GH YETMEZL�� TANISI

9/7/2010

�OCUKLARDA GH YETMEZL�� TANISI

GROWTH HORMON
Adenohipofizdeki en �ok �retilen hormon
21 kD 191 aa 2 dis�lfit ba��
%70-75"i 22 k-Da form
%15-20"i 20 k-Da
Plazmada GHBP ba�l� ta��n�r. GHBP, GHR nin proteolitik y�k�m�yla olu�ur
PRL e ve hCS ye benzer
Depolan�r ve sirkadien sal�n�r
G�n i�inde seviyesi 2 ng/ml
Yemek ve egzersizden 3 saat sonra pikler olur
Uykudan 90 dakika sonra sal�n�m h�zlan�r
Derin uykuda maximum sal�n�m

T�KLER

9/7/2010

T�KLER
T�K

�stemli �al��an �izgili beden kaslar�nda istem d�� ortaya ��kan aral�kl� kas�lmalard�r. Bu kas�lmalar bir kas ve odak grubunda olabilece�i gibi birka� kas ve adale grubundan da olabilir. Tikler yer ve bi�imde de�i�tirebilir; Ancak bir s�re sonra belli bir yerde (kasta) yerle�ip kal�r. Hareket �o�u zaman ki�i taraf�nda olmadan tekrarlan�r. Erkek �ocuklarda daha �ok g�r�l�r. Genellikle 6 ya��ndan sonra fazla g�r�lmeye ba�lar. En �ok 8-12 ya�lar�nda rastlan�r.
Okul �ncesinde g�z k�rpma gibi basit tikler g�r�lebilir. Bu da �n ergenlikte kaybolur. Tikler ergenlik �a��nda kaybolur. Yeti�kinli�e uzananlar� da vard�r. En fazla y�z ve boyunda g�r�l�r. Tikleri G�z kapaklar�n�n fazla genellikle a�a��daki yerlerde ve �ekillerde g�r�r�z . G�z k�rpmalar ile y�z ve yanak adalelerinde olu�an tikler. a��l�p kapanmas� G�z k�rpma en s�k g�r�len tiktir. ��nk� her t�r tehlikeden sak�nmak i�in g�z Ba� oynatma (Ya�anm�� bir olay� g�rmemek i�in bilin�siz bir sak�nma k�rp�l�r. Sinirsel k�kten Boyun adalelerinde olu�an tikler tepkisi olarak yorumlan�r) Gerekmedi�i halde burun �ekme, �st gelen �ks�rmeler �eklinde olu�an tikler. Bo�az Yutma veya yutar gibi hareket etme dudakla birlikte yap�lan tikler. Parmak Omuz silkme temizler gibi h��k�rmak,bo�az temizlemeye zorlamak S�k s�k g�zleri al��lmam�� ekilde Dizini veya ayaklar�n� sallama ��tlatma Kulaklar�n� oynatmak,ka�lar� s�k s�k kald�r�p Kollar� sallamak ay�rmak indirmek. Bu daha �ok fala g�z a�maya e�lik eden bir tiktir.

T�KLER�N NEDENLER�

Tiklerin olu�mas�nda en fazla ruhsal nedenler s�z konusudur. Tikler genellikle i� gerilimlerin veya �at��malar�n yans�mas�d�r. Ki�i tikleri sayesinde bu gerilimlerden kurtulma �abas� verir. Tiklere engel olmaya �al��ld�k�a daha da art�� g�zlenir. Duygulanma,�z�nt�,yorgunluk artt�k�a tiklerde art�� g�sterir. Tiklere neden olan ruhsal etkenlerin ba��nda erken ya�larda ba�layan ve s�ren korku,tedirginlik, kayg�, gerginlik vard�r. �evresinde, kavga,

�OCU�UN NORMAL GEL��M� VE GEL��M�N A�AMALARI

9/7/2010

�OCU�UN NORMAL GEL��M� VE GEL��M�N A�AMALARI

Ana-baba, �ocuklar�n� e�itirken �ncelikle geli�im evrelerini bilmeli ve �ocuklar�n�n i�inde bulundu�u geli�im d�nemini tan�mal�d�r. Ba�ka bir deyi�le,�ocuklar�n� tan�yarak i�e ba�lamal�d�r.
Ana-baba,�ocuklar�n�n kendi modelleri olmad�� gibi,karde�lerinden ve arkada�lar�ndan farkl�,ba��ms�z,kendine �zg� zeka ve ki�ilik �zellikleri olan bir birey oldu�u ger�e�inden hareket etmelidirler.
Anne ve baban�n �ocuklar�na , "uygun olan davran��" ya da neyin do�ru neyin yanl�� oldu�unu ��retebilmeleri i�in,gerek kendi aralar�nda gerekse �ocuklar�na y�nelttikleri davran��lar�nda dengeli,tutarl� ve kararl� olmalar� gerekir.
Anne-baban�n g�venli bir �ocu�a sahip olabilmeleri i�in,�nce kendilerine,sonra birbirlerine,ard�ndan da �ocuklar�na g�venmeleri gerekir.
Anne-baba �ocu�undan ya�� ve yeteneklerine uygun isteklerde bulunmal�,�ocu�u hayal k�r�kl��na u�ratacak,ya��n�n �st�nde beklentiler i�ine girmemelidirler. �ocu�un ilgi ve yetene�i onun y�nlendirilmesinde esas al�nmal�,ana-baban�n tutkular� dikkate al�nmal�d�r.
1-MOTOR GEL��M VE �ZELL�KLER�
�ki �� ya� aras�
D��meden ko�abilir , baz� �izgileri taklit eder , merdivenden rahatl�kla kendi ba��na inip ��kabilir , oyuncaklar� ile oynarken el becerilerini rahatl�kla kullanabilir ,d��mesini a�abilir,�� tekerlekli bisikleti s�rebilir ,tek ayak �st�nde k�sa bir s�re durabilir , bir bardak suyu ta��yabilir ,y�r�rken engelleri ad�m atarak rahatl�kla ge�er , rahatl�kla ��melip kalkabilir , geri geri y�r�yebilir ,
�� d�rt ya� aras�
Tek aya�� zerinde uzun s�re durabilir , ayakkab�s�n� giyer , kendini doyurabilir , d�z �izgi �izebilir , tek ba��na dola�maya �al��r , �ift ayakla 40 cm s��rayabilir , �ne takla atabilir , yard�ms�z kayd�raktan kayabilir , ��melip kalkma hareketini rahatl�kla yapabilir , oyuncaklar� ile oynarken el becerilerini rahatl�kla kullanabilir , 40-50 cm den a�a�� atlayabilir , tek ayakla s��rayabilir , dans etme m�zik ile beraber tempo tutma , z�playan topu eli ile tutma , ka��ttaki �ekilleri boyar , 3-4 renk e�le�tirebilir , ayn� kartlar� e�le�tirebilir , baz� harfleri e�le�tirebilir , art� eksi yapabilir ,
D�rt alt� ya� aras�
Makasla ka��tlar� kesebilir , bakarak 1 den 8-9 a kadar say� yazabilir , ��retilirse ad�n� yazabilir ,sek sek oynayabilir , ��gen ve kare yi kopyalar , kendi giyinir kendi soyunur , ayakkab�s�n� ba�lar , y�z�n� y�kar , di�ini f�r�alar , alt� ya��nda iki tekerlekli bisiklete binebilir , el becerileri g�zle g�r�l�r bir �ekilde geli�ir,
D�L GEL��M� VE �ZELL�KLER�
�ki �� ya� aras�
Tan�d�� yeti�kinler ile rahatl�kla sohbet eder , reddetme ifadesi kullanabilir , c�mle yap�s� eri�kin c�mle yap�s�na benzemeye ba�lar , v�cudunun par�alar�n� raharl�kla yapar , b�t�n komutlar� yerine getirebilir , kelime hazinesi h�zla artar,
�� d�rt ya� aras�
Konu�ma ve c�mle kurmas� eri�kine iyice benzemeye ba�lar , kendine ait ya� , soyad gibi �zellikleri bilir , ezberledi�i �ark� s�zleri vb. rahatl�kla s�yler , eri�kinler ile rahat sohbet edebilir,
D�rt alt� ya� aras�
Grup halinde olan konu�malara kat�l�r , hikaye ve masal anlat�r , say� sayar , kelime hazinesi iyice artm��t�r , s�fatlar� rahat kullanmaya ba�lar , c�mle yap�s� ve �ekli eri�kinle hemen hemen benzer , isteklerini ayr�nt�lar� ile anlatabilir,
SOSYAL VE K��L�K GEL��M� �ZELL�KLER�
�ki �� ya� aras�
Evcilik oynar , ev i�lerine yard�m eder , �atal kullan�r , giyimini kendi ba��na yapabilir , tuvaletini haber verir , baz� arkada�lar�na daha fazla ilgi g�sterir ,
�� d�rt ya� aras�
Di�er �ocuklar ile etkile�im ve ileti�imi iyice artm��t�r , yeti�kinlerin s�ylediklerinin b�y�k �o�unlu�unu anlar , oyunlar�ndaki kurallara uymaya �al��r , k�yafetlerinin tamam�n� ��karabilir , gece tuvalet kontrol�n� sa�layabilir , el y�z y�kama di� f�r�alama i�lemini yapar

D�rt alt� ya� aras�
Sosyal hayata adapte olmaya �al��r , arkada�lar� ile uyumu artar , TV da baz� programlar� takip eder , kendine has �zellikler belirir , etrafla e

D�KKAT EKS�KL�� VE H�PERAKT�V�TE BOZUKLU�U

9/7/2010

D�KKAT EKS�KL�� VE H�PERAKT�V�TE BOZUKLU�U
TANIM:
Dikkat eksikli�i ve Hiperaktivite Bozuklu�u bireyin ya� ve geli�im d�zeyine uygun olmayan a��r� hareketlilik, istekleri erteleyememe (impulsivite) ve dikkat sorunlar�yla kendini g�steren bir psikiyatrik bozukluktur.
�ZELL�KLER:
*DEHB"in (Dikkat eksikli�i ve hiperaktivite bozuklu�u) temel �zelli�i, kal�c� ve s�rekli dikkatsizlik belirtileri ve yerinde duramama diye nitelenen a��r� hareketliliktir. Y�r�meye yeni ba�layan bir yada iki ya��ndaki bir �ocu�un �ok hareketli olmas� geli�imsel olarak beklenen bir durumdur. Ancak onbir ya��ndaki bir �ocu�un s�n�fta 10-15 dakika bile yerinde oturamamas� geli�imsel olarak ola�an kar��lanmamaktad�r. Yine de bir y�l i�inde sadece birka� g�n a��r� hareketli olan �ocu�a bu tan� konulamaz. Tan� koyma a�amas�nda belirtilerin birden �ok ve �e�itli olmas� beklenmekte, sadece unutkan olmak yada arkada�lar�na d�rt�sel davranmak tan� i�in yeterli kabul edilmemektedir
*DEHB tan�s� i�in �ocu�un geli�im s�reci, t�bbi �zge�mi�i, DEHB"in ailedeki ge�mi�i, e�itimsel �zge�mi�, sosyo-ekonomik ve psikolojik �zellikler, �ocu�un ve velinin birlikte g�zlenmesi, test ve �l�eklerin uygulanmas� ba�l�ca ele al�nan konulard�r.
*DEHB"li �ocuklar�n b�y�k �o�unlu�u ayn� �zellikler g�stermesine ra�men, tedavi boyutunda bireysel �zellikleri nedeniyle yap�lacak etkinlikler farkl�l�k g�sterir.
*DEHB"i olan �ocuk �o�unlukla birinci �ocuktur.
*A��r� konu�kan ve g�r�lt�c� bu �ocuklar�n anneleri de normalden daha konu�kand�r
*Annelerinin ya�lar� ortalamadan k��kt�r.
*Aile i�inde bu problemin g�r�lme s�kl�� normal populasyona g�re daha fazlad�r.
*Anne babalar�nda alkolizm, psikopati ve depresyon daha s�kl�kla g�r�l�r.
*Boyu ve kilosu ya��na g�re ortalaman�n alt�ndad�r.
*Ac�ya dayan�kl�l�k g�r�lebilir.
*Titizli�i ve tak�nt�lar� vard�r (obsesif-kompulsif tepkiler).
*El yaz�s� bozuktur. S�n�fta kalma oran� normal �ocuklara g�re iki-�� kat daha fazlad�r.
*Santral sinir sistemi daha az geli�mi�tir (EEG"de yava� dalga faaliyetleri g�r�lmektedir).
*Bireysel olarak uygulanan IQ testlerinde bili�sel geli�im oldu�undan daha d��k g�r�lmektedir, Bunun nedeni zihinsel geli�im i�in gerekli odaklanma eksikli�i ve zihin tembelli�idir.
*Erkeklerde a��r� hareketlilik ve d�rt�sellik belirtileri daha �ok g�r�lmekte iken, k�zlarda dikkatsizlik daha �ok g�r�lmektedir.
*Bir yandan �ocukluk d�nemleri boyunca yaramaz olarak nitelenip davran�� bozukluklar� yanl�� de�erlendirilmekte ve �nemsenmemektedir. Di�er yandan her yaramazl�k davran�� hiperaktif bozukluk demek de�ildir.
Dikkat Eksikli�i ve Hiperaktivite Konusunda Do�rular ve Yanl��lar:
oDEHB" nin, (Dikkat Eksikli�i ve Hiperaktivite Bozuklu�u) n�robiyolojik bir temeli vard�r ve bu y�zden DEHB" li �ocuklar yaln�zca t�bbi tedavi g�rmelidir. �la�la tedavi g�ren DEHB"li �ocuklar�n %70-80"ninde belirtilerde azalma g�r�lmektedir. Ancak belirtilerde azalma olmas� bozuklu�un ortadan kalkmas� ile e� anlaml� de�ildir. �la�la tedavi �ocuk psikiyatristi gerek g�r�yorsa s�zkonusu olmal�d�r. Bunun yan� s�ra davran��sal ve akademik geli�me sa�lanmas� i�in psiko-e�itimsel yard�mlara gereksinimi vard�r. Aksi takdirde ila�la tedavi amac�na ula�mamaktad�r.
oDEHB ger�ekte mevcut de�ildir, bu durum �ocuklar�n� disipline edemeyen anne babalar�n hatas�d�r. Bilimsel ara�t�rmalar DEHB"in biyolojik temelli bir bozukluk oldu�unu ortaya koymaktad�r, ancak nedenleri tam olarak anla��lamam��t�r. Davran�� denetlemek i�in beyin taraf�ndan kullan�lan n�rotransmitterlerin dengesizli�i ve merkezi sinir sistemindeki anormal glikoz metabolizmas�ndan kaynakland�� ileri s�r�lmektedir.
oDEHB temel olarak k�t� ana babal�ktan ve disiplin eksikli�inden kaynaklanmaktad�r ve b�t�n DEHB" li �ocuklar�n ger�ekte ihtiya� duyduklar� �ey b�yle yapmac�k tedaviler de�il eski tarz bir disiplindir. Baz� anne babalar �ocu�un yanl�� davran��n�n onun ahlaki bir sorunu oldu�unu d��n�rler zaman zamanda kendilerinde kabahat bulurlar. T�bbi bir m�dahale uygulamada

�OCUK SU�LULU�U

9/7/2010

�OCUK SU�LULU�U VE MAHKEMELER

T�rl� unsurlardan olu�an toplumda "be�eri varl�k", "insan" en �nemli unsurdur. �nsan unsurunun kayna�� ise, �a�da� toplumlarda sosyal bir birim kabul edilen "�ocuk" olu�turmak-ta;toplumun gelece�i �ocuklar�n beden, ruh, ahlak ve d��nce bak�m�ndan sa�lam ve iyi yeti�- tirilmesine ve e�itilmesine ba�l� bulunmaktad�r.
�ocuk, her yerde, her ya�ta, her ekonomik d�zeyde b�t�n�yle korunmas� gereken bir toplumsal varl�kt�r. �ocuklar, korunmal� ve iyi bi�imde yeti�tirilmelidir. Ku�kusuz �ocu�un korunma ve yeti�tirilme sorumlulu�u, birinci derecede onu d�nyaya getiren ebeveyne aittir. Toplum, geleceklerini planlay�p gerekli hizmetleri onlar�n yarar�na sunmad�k�a ana ve babalar, bu temel g�revlerinde ba�ar� sa�layamazlar.
Esas olan, �ocuklar�n gelecekteki sorunlar�yla y�zle�ebilecek; onlar�n toplum ��karla-r�na ters d��meyecek bi�imde ��zebilecek do�rultuda e�itilmesidir. B�yle e�itilen bir �ocuk kendini bir b�t�n�n par�as� olarak hisseder. Kendisini di�er �yelerle birlikte ya�ayan, birlikte �al��an, birlikte oynayan bir �ye olarak �nce �ocuklu�unun k��k sorumlulu�unu; daha sonra, olgunluk ya��n�n daha b�y�k sorumlulu�unu al�r.
�ocuk ne do�u�tan k�t�, ne de do�u�tan iyi bir varl�kt�r. O,her canl� gibi de�i�en, �evresiyle etkile�en ve geli�en bir bireydir.�yiye de k�t�ye de a��kt�r. Sonucu belirleyen, ku�kusuz e�itim ve ya�ant�lar�d�r.
�ocu�un geli�mesi, devaml�l�k i�eren dinamik bir s�re�tir. Bu s�re�te, ki�inin kendisinden kaynaklanan yetersizli�in ile �evrenin i�erdi�i zorluk �ocu�u su�lu davran��ta bulunmaya y�neltir. �ocuk su�lulu�u genelde sosyal bir uyumsuzlu�un belirgin bir g�r�n�m�d�r.
�ocuk su�lulu�u sorunu bir �lkede yaln�z devlet organlar� ve hukuk�ular� de�il, ba�ta e�imciler, sosyal hizmet uzmanlar�, psikologlar, siyasetle u�ra�anlar ve idareciler olmak �zere b�t�n vatanda�lar� ilgilendiren bir konudur.(3)

�OCUK SU�LULU�UNUN SEBEPLER�

�ocukluk ve gen�lik d�nemlerinde i�lenen su�lar�n sebepleri �ok �e�itlidir. Bu sebepler �� ana ba�l�kta toplanabilir.
1.�ocu�un yap�s�, �zellikleri, yeteneklerine ili�kin etmenler;
2.�ocu�un yeti�ti�i aile yap�s�, aile i�i d�zensizlikler;
3.�ocu�un ve ailenin i�inde ya�ad�� sosyal �evre ve ya�am ko�ullar�d�r.

�OCUK SU�LULU�UNUN �NLENMES�

Her �lkede su� vard�r. Su�lar; i�inde bulundu�u �lkenin ekonomik, sosyal, ahlak, e�itim unsurlar�n� yans�tan aynad�r. Su�un her toplumda varl�� normaldir. Fakat su�un toplumsal ya�am� etkiler boyutlara ula�mas� anormaldir. Her insan �nemli veya �nemsiz olsa da muhakkak hayat�n�n bir d�neminde bir su� i�lemi�tir.
Su�u �nleyici Tedbirler:
1.�ocu�un ve ailenin ihtiya�lar�n� saptama ve an�nda iyile�tirmeye y�neliktir.
2.Mesaj verici televizyon programlar�n�n yay�nlanmas�
3.18 ya��n� doldurmam�� su� faili �ocuklar�n h�viyetlerini a��klayan bilgi ve resimlerin yasa�� da su�u �nlemeye y�nelik tedbirlerdendir.
4.Su� i�leme f�rsatlar�n�n giderilmesi. Demir kap�lar, zincir, kilit kastedilmemekte; ki�ilerin davran��lar�n� s�n�rlatan tedbirler al�nmal�d�r.
5.Kendini frenleme davran�� da su�u azalt�c� bir y�ntemdir.(3)

SU�LU VE SU�U �NLEME

1.Su�lu i�in gerekli tedbirlerin �rg�tsel ve fiziksel d�zeyde al�nmas�,
2.Ekonomik ihtiya�tan dolay� veya stat� sa�lamak i�in su� i�leyen ki�ilere gerekli deste�in sa�lanmas� ve o ki�inin topluma kazand�r�lmas�,
3.Su� i�leyerek topluma kar�� gelmi� olan eski h�k�ml�n�n toplumca kabullenilmesini sa�lay�c� tedbirler al�nmal�d�r.
�OCUK SU�LULU�U VE A�LE

Ailenin �ocuk �zerindeki rol� b�y�kt�r. Ya�am�n� m�mk�n k�lan gereksinimler aile taraf�ndan kar��lan�r. �ocu�un yeti�ti�i ailenin geni�li�i, sosyo-ekonomik d�zeyi, aile �yelerinin birbirine ve �ocu�a kar�� tutumlar�, davran��lar�, onun duygusal ve sosyal geli�imini etkileyerek �ocu�un ki�ili�ine, davran��lar�na y�n verir. Aile birli�inin bozulmas� veya sona ermesi gibi durumlarda �ocu�un ki�ili�i �zerinde olumsuz etki yaratarak, toplumda potansiyel su�lu olu�mas�na neden olmaktad�r.
Su�a y�nelen �ocuklar gen

�OCUK VE ERGENLERDE OBSES�F KOMPULS�F BOZUKLU�A B�R BAKI�

9/7/2010

TIRNAK YEME

9/7/2010

TIRNAK YEME
T�rnak Yeme Ve Parmak Emme Al��kanl��
T�rnak yeme al��kanl��na �o�unlukla 3-4 ya�lar�ndan �nce ba�lamaz. (�ok ender olarak 5 ayl�k gibi erken bir d�nemde g�r�lebilir). �ocuklar�n %33 de t�rnak yeme davran�� g�r�l�r. Bu oran erken ergenlik �a��na kadar s�rer. Ergenlik �a��nda t�rnak yiyen �ocuklar�n say�s� %40-45"e y�kselir. Yani ergenlik �a��na do�ru �ocuklar�n hemen hemen yar�s� t�rnak yeme davran�� g�sterir. Bunun nedeni olarak gen�lerin �evreden onay g�rmemeleri olarak de�erlendirilir. Ayr�ca t�rnak yiyen �ocuklar�n ailelerinin �o�unda t�rnak yiyenlere rastlanmaktad�r. Bunun i�inde t�rnak yemenin bir taklit oldu�u ve b�y�kleri taklit etmek suretiyle ��renildi�i ileri s�r�lmektedir. Ergenlik �a��nda sosyal onay g�renlerin �o�u bu al��kanl�� terletmektedir.
T�rnak yemek bazen ayak parmaklar�n� �s�rmakla ve ayak t�rnaklar�n� el parmaklar�yla yakalama ile ili�kili g�r�lmektedir. Ayak parma�� t�rna��n�n yenilmesi ve �s�r�lmas� hemen hemen sadece k�zlarda g�r�lmektedir.
TIRMAK YEME DAVRANI�LARININ NEDENLER�
T�rnak yeme davran��ndan �ok bu davran��a neden olan olaylar� saptamak gerekir.
Bu davran��n alt�nda yatan sebepler parmak emmede oldu�u gibi �o�unlukla psikolojik rahats�zl�klard�r.
Al��kanl�k daha �ok bask� alt�na al�nm�� heyecanlar�n ilgilendi�i durumlarla olup, �ocuk bunun arzu edilmeyen bir davran�� ve al��kanl�k oldu�unu anlay�nca k�kle�mekte oldu�u g�r�lmektedir.
T�rnak yeme bir g�vensizlik belirtisi olarak kabul edilir. Aile i�inde a��r� bak�l� ve otoriter bir e�itimin uygulanmas�, �ocu�un s�rekli azarlanarak ele�tirilmesi, k�skan�l�k, yeterli ilgi ve sevgi g�rememe s�k�nt� ve gerginlik ba�l�ca nedenlerdir.
Anne baban�n ya�ant�s� da �nemli bir etkendir. Anne baba ge�imsizlikleri anne baban�n s�k s�k kavga etmesi ailedeki sorunlar �ocuklarda t�rnak yeme gibi davran��lara neden olur. Bunun yan� s�ra anne baban�n a��r� kayg�l� olmas� �ocu�u a��r� derecede koruyup kollamas� ayr�ca anne baban�n �ocuklar aras�nda ayr�m yapmas� �oc

6 YA� GRUBU

9/7/2010

6 YA� GRUBU

1-)�OCUGUN F�Z�KSEL VE MOTOR GEL��M�NDE ETK�NL�K SA�LAMAK

A-)Fiziksel �htiya�lar�n Kar��lanmas� ve Sa�l��n korunmas�
B-)Fiziksel Yap�n�n Tan�nmas� ��in Gerekli Uyar�c� Ortam�n
Sunulmas�
C-)Fiziksel Yap�n�n Etkin Bir Bi�imde Kullan�lmas�
D-)Kas Geli�iminin Sa�lanmas�

2-)�OCUKTA DUYGUSAL G�VEN� SA�LAMAK

A-)Etkin Bir Sevgi Al��veri�i Ortam�n�n Yarat�lmas�
B-)�ocukta Kendine Kar�� Olumlu Bir Tavr�n Geli�tirilmesi
C-)Ki�iler Aras� �li�kilerde Olumlu Tav�r Al��lar�n Sa�lanmas�

3-)�OCU�UN SA�LIKLI B�R SOSYALLE�ME S�RES� ��NDE GEL��MES�NE OLANAK TANIMAK

A-)Grupla �al��ma ve Grup ��i Sa�l�kl� Etkile�im Olanaklar�n�n Sunulmas�
B-)Sosyal �evrenin Tan�nmas�
C-)K�lt�rel De�erlerin �z�mlenmesine ve De�erlendirilmesine
Olanak Tan�nmas�
D-)Temel Al��kanl�klar�n Kazand�r�lmas�

4-)�OCU�UN SA�LIKLI K��L�K GEL��M�NE OLANAK TANIMAK

A-)Ger�ek Benlik Kavram�n�n Geli�tirilmesi
B-)Kendini Anlatma A��a Vurma Olanaklar�n�n Sa�lanmas�
C-)Ba��ms�zl��n Geli�tirilmesi
D-)�zdenetiminin Sa�lanmas�

5-)�OCUKTA ��RENME BECER�S�N�
GEL��T�RMEK

A-)Uyar�c� �evre Ko�ullar�n�n Sunulmas�
B-)Ak�l Y�r�tme Yetene�inin Geli�tirilmesi
C-)Dilin Zenginle�tirilmesi

6-)�OCU�U OKUL YA�AMINA HAZIRLAMAK

A-)Gerekli Sosyal Becerilerinin Elde Edilmesinin Sa�lanmas�
B-)Gerekli Zihinsel Olgunluk D�zeyinin Elde Edilmesine
Olanak Tan�nmas�

6 YA� GRUBU �OCUKLARININ GENEL
�ZELL�KLER�

1-Etkin, at�lgan , co�kulu amaca y�nelik davran��lar
sergiler
2-Ev i�i ve ev d�� etkinliklerde �ok canl�d�r
3-El becerisi geli�mi�tir
4-Oyunlarda k�z erkek ayr�m� olur
5-Pasif kelime hazineleri geli�ir
6-Ge�mi� �imdi gelecek kavramlar� �ekillenmi�tir
7-Karars�z bir ki�ili�e ba��ms�z bir ruha sahip olurlar
8-Yanl�z ba��na i� yapmaya ba�lar

*Burada �nemli olan neyi ne zaman
kazand�raca��m�zd�r*

�OCUK YET��T�RMEDE ANA BABALARA ��TLER

9/7/2010

�OCUK YET��T�RMEDE ANA BABALARA ��TLER

ANNE-BABA DAVRANI�LARININ �OCUK �ZER�NDEK� ETK�LER�

�ocu�un zeka ve ki�ilik geli�iminin temelinde annenin ve baban�n davran��lar�n� buluyoruz. Onlar�n tek tek ki�ilikleri, birbirlerine olan davran�� ve tutumlar� ve �ocuklar�na g�sterdikleri ilgi ve davran�� bi�imleri ger�ekten �ok �nemlidir. �ocu�un zeka ve ki�ilik geli�iminde, �zellikle anne ve baba davran��lar�n�n b�y�k rol� vard�r.
Baz� �ocuk ileriki ya�am�nda t�pk� anne ve babas� gibi davran�r.
Baz� �ocuk �yle zorlanm��t�r ki, reaksiyon olarak, kendisine y�neltilen davran�� ve e�itim tarz�n�n tam tersini se�er. Do�ru ya da yanl�� oldu�unu g�zetmeden... ��inde birikmi� ac� ve sorunlar nedeni ile...
Baz�lar� da, kendi anne ve baba davran��lar�n� bilin�li bir yorum s�zgecinden ge�irir ve en iyisini, en do�rusunu uygulamaya �al��r.
*"Benim doktor olmam� isterdi, annem... Olamad�m... Bari o�lum doktor olsun. Bunu sa�lamak zorunday�m..."

YA DA

*"Okutmak i�in bo�una zorlad�lar beni... Zaman�m bo� yere harcand�. Ben �ocu�umu okutmayaca��m. Bir an �nce hayata at�ls�n ve para kazans�n."

YA DA

*"Onun annesi ve babas� olarak g�revimizi seve seve yapaca��z. Neye yetene�i varsa ve ne olmak isterse �yle olsun. E�itmek, yeti�tirmek, mutlu ve verimli olmas�na yard�m etmek en b�y�k g�revimiz bizim..."

Bu ve benzeri davran��lara �ok s�k rastlamaktay�z. Genellikle �ocuklar�n ��renim ve e�itimlerinde anne ve baban�n, idealleri b�y�k rol oynamaktad�r. �ocuklar�nda adeta kendilerini ger�ekle�tirmek istemektedirler.
Ki�ilik �zellikleri tam geli�memi� olan "B�Y�K �OCUKLAR" d�r bunlar... Kendi ge�mi�lerinden , kendi �ocukluk sorunlar�ndan s�yr�lamam�� olan b�y�k �ocuklard�r.
�ocuk hep inceler; bilir misiniz? Belli ederek ya da etmeyerek �ocuk hep inceler. Ve zaman� gelince �yle bir konu�ur ki �a��r�r b�y�kler.
�OCU�UN K��L�K GEL��M� ve KARDE�L�K SIRASI
�ocu�un benlik geli�imi iki ya��ndan itibaren geli�meye ba�lar. �ocuk ailesinin de yard�m�yla kendi

D�KKAT EKS�KL�� VE H�PERAKT�V�TE BOZUKLU�U

9/7/2010

�OCUKLARDAK� PS�KOLOJ�K BOZUKLUKLAR

9/7/2010

�OCUKLARDAK� PS�KOLOJ�K BOZUKLUKLAR

UYUM: Bireyin sahip oldu�u �zelliklerin kendi benli�i ile ve i�inde bulundu�u �evre aras�nda dengeli bir ili�ki kurabilme ve s�rd�rebilmesidir.
UYUMSUZ �OCUKLAR: Kendi benli�i ve �evresiyle dengeli ve etkili ili�ki kurma,geli�tirme ve s�rd�rebilmede g��l�k �eken ve bu y�zden geli�imleri sekteye u�rayan ve �evresindekilerin ola�an �abalar� ile d�zelmeyen davran�� kal�plar�na sahip olan �ocuklara denir.
UYUMSUZLU�UN NEDENLER�:
1.Kal�t�m : uyumsuzlu�un ortaya ��kmas�nda kal�t�m�n etkili oldu�u bilinmekle beraber,uygun e�itim ortam� ve koruyucu davran��larla bu etkinin ortadan kald�r�laca�� ya da en aza indirilece�i bir ger�ektir.
2.Bedensel Nedenler: Uzun s�ren hastal�klar (epilepsi,beyin zedelenmeleri.zeka engelleri,sa��rl�k,k�rl�k...)
3.Temel gereksinimlerinin doyurulmamas�: Biyolojik ve fizyolojik,psikolojik ve sosyolojik.
4.Yanl�� E�itim: Anne-baban�n yanl�� tutumlar�,otoriter olma ya da a��r� ho�g�r�,ceza,dayak,tutars�z e�itim...

�OCUKLARDA SIKLIKLA G�R�LEN BOZUKLUKLAR:

1.��RENME G��L�KLER�
2.KEKELEME
3.FONOLOJ�K BOZUKLUK
4.D�KKAT EKS�KL�� VE H�PERAKT�V�TE BOZUKLU�U
-��RENME G��L��
�ocuklardaki ��renme g��l�� baz� alanlarda �ocu�un zeka d�zeyi ve ya��na uygun geli�im d�zeyinin �ok alt�nda ba�ar� g�stermesi ile karakterizedir. Bu alanlar matematik ��renme g��l�� , yaz�l� anlat�m g��l�� ,okuma g��l�� eklinde �zetlenebilir.
�zel ��renme g��l�klerinin g�r�n�m� �ocu�un zeka seviyesi normal olmas�na ra�men yukar�da bahsedilen alanlarda gerekli performans�- ba�ka bir psikiyatrik veya organik bir neden olmadan-g�sterememesidir.
�zel ��renme g��l�klerinin tan�s� klinik g�r�n�m ve yap�lan testlerle belli olmaktad�r.�zel ��renme g��l��n�n ayr�c� tan�s�nda okullardaki normal olarak geli�en sapmalar ,e�itim ve ��retimde f�rsat eksikli�i , �ocu�a verilen yetersiz ��renim durumu g�z �n�ne al�nmal�d�r. Ayr�ca g�rme ve i�itme veya herhangi bir duyu bozukluklar�nda , zeka problemi olan �ocuklarda , yayg�n geli�imsel gerili�i olan �ocuklarda g�r�len o bozuklu�a ba�l� ��renme g��l��nden bu mevcut durum ay�rt edilmelidir.
Okuma bozuklu�unda �ocu�un zeka d�zeyi ve ald�� e�itim g�z �n�ne al�nd��nda �ocu�un ondan beklenen seviyenin �nemli derecede alt�nda okuma becerisi g�stermesidir. Okuma bozuklu�u olan �ocuklarda sesli okumada �arp�kl�klar , yanl�� s�zc�k kullanma ve s�zc�k atlamalar� olur. Okuma bozuklu�u y�ksek IQ ile beraberse , erken tan� ve tedavi ile sonu� iyi olmaktad�r.
Matemetik ve yaz�l� anlat�m bozuklu�unda da okuma bozuklu�unda oldu�u gibi IQ seviyesi ve ald�� e�itim g�z �n�ne al�nd��nda �nemli derecede yetersizlik g�r�l�r.Bu durum �ocu�un okul performans�n� ders ba�ar�s�n� �nemli derecede etkiler , Aileler normalde �ocuklar�n�n zeka d�zeyine bakt�klar�nda belli bir ba�ar� beklemelerine kar��n �ocuklardan yukar�da bahsedilen alanlarda �nemli derecede s�k�nt� olmaktad�r. Bu durumda �ocu�un kendi �zg�veni bozulmakta , aile ile olan ili�kilerde sorunlar ya�anmaktad�r.
�zel ��renme g��l�klerine ba�ka psikiyatrik durumlar da e�lik edebilir. �zellikle dikkat eksikli�i ve hiperaktivite bozuklu�u ile s�k bir �ekilde bir arada olabilir. Bu iki durumun ay�r�c� tan�s� baz� standart testler ve �ocu�un klinik durumu ile kesinle�tirilmektedir. Tedavide �zel ��renme g��l��ne y�nelik e�itimin verilmesi ile tedavi ger�ekle�ebilir. Ancak bu durumun tedavisi uzun bir s�re almakta , baz� problemler ya�am boyu devam edebilmektedir.

2-KEKELEME BOZUKLU�U
�ocu�un konu�mas�n�n zamanlamas�nda ve ak�c�l��nda bozulma s�zkonusudur,seslerin ve hecelerin s�k uzat�lmas� ve tekrar edilmesi olabilir. Hece ve kelimeleri s�ylerken duraklama olabilir .Bazan s�yleyemedi�i kelimeyi konu�mamak i�in ki�i ba�ka kelimeler kullanmaya �al��abilir. Kelime yinelemeleri olabilece�i gibi hece yinelemeleride olabilir.
Genelde 2-4 ya�lar� aras�nda olan kekemelik normal olarak kar��lan�r . Kekemeli�in %90 ge�ici olmakla beraber %10 kadar� kal�c� olabilir . Israr eden

�OCUKTA TEM�ZL�K ALI�KANLI�I

9/7/2010

�OCUKTA TEM�ZL�K ALI�KANLI�I

A�LE : �ocukta b�t�n al��kanl�klarda oldu�u gibi temizlik al��kanl�� da ailede ba�lar.�ocuklara temizlik al��kanl��n� aile k��k ya�lardan itibaren d�zenli bir �ekilde vermeye ba�lamal�d�r.Yap�lan ara�t�rmalara g�re aile �z bak�m becerilerinden tuvalet al��kanl��n� �ocuklar�n cinsiyetini g�zetmeksizin d�zenli bir �ekilde vermektedir.Ellerini y�kamay�,banyo yapmay�,kendi tertip ve d�zenlerini yine cinsiyete bak�lmaks�z�n bu al��kanl�klar kazand�r�lmaya �al��lmaktad�r.
Aileye d��en di�er �nemli bir g�revde �ocu�a do�umundan itibaren temiz bir ortam haz�rlay�p �ocu�a �rnek olmas�d�r, ayr�ca �ocu�a dini e�itim verilirken de dinimizin (�lkemiz a��s�ndan) temizli�e verdi�i �nemi �ocu�a a��lamal�d�r.

ER�TEMA NODOZUM

9/7/2010

ER�TEMA NODOZUM

Tan�m

Alt ekstremitelerde

Akut inflamatuar nod�l ve plaklar

Reaktif dermatoz

Tipleri
Akut

Kronik
Epidemiyoloji
20 - 45 ya� en s�k

Kad�n / Erkek  3 / 1

Puberte �ncesi  kad�n = erkek

Etyoloji
Bakteriyel
- Streptokok infeksiyonlar�
- T�berk�loz
- Yersinia enterokoliti
- Mikoplasma pnomonisi
- Lepra
- Leptospiroz
- Tularemi
- Kamplobakter koliti

Fungal
- Koksidyoidomikozis
- Histoplazmozis
- Blastomikozis
- Dermatofitozis

Viral ve Klamidyal
- �nfeksiy�z monon�kleoz
- Lenfogran�loma venereum
- Psittakoz
- Hepatit B
- S�t�� nod�l�

�la�lar
- S�lfonamidler
- Oral kontraseptifler
- Alt�n
- Tiyomalat
- Brom�r
- �yot
- S�lfanil�re

Enteropatiler
- Kolitis �lseroza
- Crohn hastal��
Malign Hastal�klar
- Lenfoma
- L�semi

Beh�et
Sarkoidoz
�diyopatik  % 50

Klinik
Semptomlar
- Ge�irilmi� �SYE
- Ate� y�ksekli�i
- Genel v�cut a�r�s�, halsizlik
- Artralji
- S�cak, duyarl�, a�r�l� �i�likler

Tipik Lezyon
3 - 20 cm. �ap�nda, 5 - 10 tane
S�n�rlar� belirgin olmayan, infiltre
Deri seviyesinde veya deriden kabar�k
D�zg�n y�zeyli
Yuvarlak veya oval
A�r�l�
Simetrik, nod�l ve plaklar

Yerle�im
Tibia �ny�z�, diz �evresi en s�k
Femoral b�lge, kollar�n ekstans�r y�zleri
Y�z ve boyun
Laboratuar
L�kosit  normal, artm��
CRP artm��
ESH artm��
Alfa 2 Globulin artm��

Seyir ve Prognoz
3 - 6 hafta
Spontan iyile�me

Ay�r�c� Tan�
Pannikulit
Eritema induratum
Noduler vaskulit
Sifilitik gom
Sweet sendromu
Y�zeyel gezici tromboflebit
Subkutan�z t�berk�lozis

Tedavi
Yatak istirahati
Islak pansuman
NSAI
Potasyum iyod�r
Steroid ( Oral, intralezyonel )
Antimalaryal ila�lar
Kol�isin

Kronik Eritema Nodozum
Ya�l� kad�nlarda s�k
Artralji d��nda sistemik semptom g�r�lmez
Di�er hastal�klarla birlikteli�i yoktur
Unilateral, a�r�s�z, tek, gezici, subkutan nod�l ve ann�ler plaklar

Histopataloji
Akut E.N erken lezyonlarda
- Septumlardan periferik ya� lob�llerinin periferine uzanan �dem ve infiltrasyon
- �lk 48 saatte n�trofilik infiltrasyon
- 48 saatten sonra lenfohistiyositik infiltrat
- Miescher nod�lleri
- Septal ven�l duvar�nda �dem ve miks h�cre infiltrasyonu

UYUMSUZ �OCUKLAR

9/7/2010

UYUMSUZ �OCUKLAR

A-TANIM VE SINIFLANDIRMA
E�itimde ve psikolojide bir �ok terimin tan�m�n� yapmak �ok zordur. Ayn� durum uyumsuz �ocuklar�n tan�m� i�in de ge�erlidir. Bu tan�mlar� yaparken kar��la��lan zorluklar� Hallahan;
*Ruh sa�l��n�n uygun bir tan�m�n�n olmay��,
*Uyumsuz davran��lara ili�kin kuramsal yakla��mlar aras� farkl�l�klar,
*Duygu ve davran��lar� �l�medeki g��l�kler,
*Normal ve uyumsuz �ocuklar�n duygu ve davran��lar�ndaki de�i�iklikler,
*Uyumsuz ve di�er �z�r gruplar� aras�ndaki ili�kiler
*�ocuklar� s�n�fland�ran ve onlara hizmet veren meslek kurulu�lar�n�n i�levlerindeki farkl�l�klar,
*Davran��lara y�nelik sosyal ve k�lt�rel beklentiler,

�e�itli "Uyumsuz �ocuk" Tan�mlar�:
Kaufmann; davran��lar� ba�kalar�n�n beklentilerine ya da kendi beklentilerine uygun olmayan �ocuklard�r.
�a�lar (1981); kendi benli�i ve �evresiyle dengeli ve etkili ili�ki kurma, geli�tirme ve s�rd�rmede g��l�k �eken ve bu y�zden geli�meleri sekteye u�rayan, �evresindekilerin ola�an ili�kileri ile d�zeltilmeyen davran�� kal�plar�na sahip �ocuklard�r �eklinde tan�mlam��t�r.
Ar�; �ocuklar�n uzun s�ren nevrotik ve psikotik tipteki bozukluklar� da uyum bozukluklar� olarak tan�mlamaktad�r.
MEB; zaman zaman �e�itli etkenlerden dolay� �evresiyle dengeli ili�ki kurma ve s�rd�rmede g��l�k �eken �ocuklard�r
Nazik; kendi benli�i ile ve �evresiyle dengeli ve etkili ili�ki kurma, geli�tirme ve s�rd�rmede g��l�k �eken ve bu y�zden geli�meleri yeterli olmayan, �evresindekilerin, normal ili�kileri ile d�zeltilemeyen davran�� kal�plar�na sahip �ocuklard�r (Nazik, 1981).

1- �zel E�itim Konseyinde, �ocuklar�n uyumsuzluklar� d�rt ana k�mede toplanmaktad�r.(Ersoy, Avc�;1981)
a) Davran�� Bozukluklar�: S�rekli h�r��nl�k, sinirlilik, ge�imsizlik, kavgac�l�k, okuldan ka�ma, �alma, yang�n ��karma, s�rekli ba� kald�rma ve kurallar� �i�neme gibi belirtiler bu k�mede toplan�r. Davran�� bozukluklar�, �ocu�un �e�itli ruhsal ve bedensel nedenlere ba�l� olarak, i� �at��malar�n� davran��na aktarmas� sonucu ortaya ��kar. Ba�ka bir deyi�le, bu �ocuklar�n �evresiyle ili�kileri s�rekli olarak gergin ve s�rt��melidir.
b) Duygusal Bozukluklar: Bu k�mede yer alan sorunlar, �ocu�un �evresinden �ok kendisini tedirgin eden ruhsal belirtilerdir.Korkular, kuruntular, saplant�l� d��nceler, uyku bozukluklar�, kekemelik, seyirceler ve benzer sorunlard�r. Bu belirtileri g�steren �ocuklar �evreleriyle ili�kileri �ok bozuk olmayan, gergin, g�vensiz ve �ekingen �ocuklard�r. (Y�r�ko�lu, 1998)
c) Al��kanl�k Bozukluklar�: Parmak emme, mast�rbasyon, gece i�emeleri, d��k� ka��rma gibi al��kanl�klar�n d�zensizli�i ilgili belirtiler bu k�mede toplan�r. (Y�r�ko�lu,1998)
d) A��r Ruhsal Bozukluklar: �ocu�un uyumunu ve ger�e�i de�erlendirmesini her alanda ve s�rekli olarak bozan ruhsal hastal�klar bu k�mede yer almaktad�r. Bu bozukluklar�n her birinin tek ba��na g�zlenmesi �ocu�un uyumsuz oldu�unu kan�tlamaz. Burada �nemli olan �ocu�un i�inde bulundu�u geli�im d�nemi, g�zlenen belirtilenin s�kl�� ve s�reklili�idir.Geli�imin �e�itli basamaklar�nda �ocuklar�n kar��la�t�� sorunlar �ok �e�itlidir. Bunlar�n bir �o�u d�neme �zg� olan ve ya� ilerledik�e kendili�inden ge�ebilecek sorunlar oldu�u gibi anne - baban�n deste�i ile ��z�mlenecek nitelikte de olabilir. Ancak bu sorunlar yanl�� de�erlendirilir ve uygun deste�i bulamaz, anne - baba ya da ��retmenin tutumu yanl�� olursa peki�ip b�y�yebilir. Ayr�ca stres alt�ndaki �ocuklar da yukar�da s�z� edilen bozukluklardan herhangi birini g�sterebilir. (Ersoy, Avc�; 1981)

Normallik �l��tleri
�ocuk ve gencin davran��n�n normal mi yoksa davran�� bozuklu�u mu oldu�unun belirlenmesi i�in baz� �l��tler gerekir.
Bu �l��tler:
1-Ya�a uygunluk,
2-Sapan davran��n�n yo�unlu�u
3-S�reklilik,
4-Cinsel rol beklentisi,
5-K�lt�rel fakt�rler, �eklinde �zetlenebilir.
1) Ya�a Uygunluk: �ocu�un ya�� ve geli�imindeki yeri onun davran��n�n normalli�ini belirlemede �nemli rol oynar. Baz� spesifik korkular�n geli�imiyle, ebeveyn dikkatini �zerine �ekme arzusu d�rt y

ALERJ�

9/7/2010

ALERJ�

�evremizde yayg�n olarak bulunan alerjenlere baz� ki�iler di�erlerinden daha fazla duyarl� olup (atopik ki�iler) onlara kar�� alerjik (allerjik) olmayan normal ki�ilerden (atopik olmayan) �ok daha abart�l� bir reaksiyon verirler. Bu duruma alerji (allerji) denilmektedir. Toplumda ya�ayan bireylerin yakla��k %30"u alerjik tabiattad�r. Bu ki�iler duyarl� olduklar� baz� alerjenlere kar�� zel E tipi antikorlar arac�l��yla abart�l� bir reaksiyon olu�turabilme yetene�indedirler. Bu tip antikorlara ba�l� olarak bazen de�i�ik alerjik hastal�klar ortaya ��kabilir. Ancak tek ba��na alerjik b�nyeye sahip olmak, yani atopik olmak bir hastal�k olmay�p alerjik hastal�klara bir �e�it aday olma, yatk�n olma durumudur. Alerjik Belirtiler
Alerji belirtileri �ok �e�itli olup tutulan hedef organa ba�l� olarak geli�ir.
Burun t�kan�kl��,
Sabahlar� hap��r�k krizleri,
Burun ak�nt�s�,
G�zlerde yanma -batma,
Geniz ak�nt�s�,
�ks�r�k,
Nefes darl��,
H�r�lt�, ka��nt�,
D�k�nt�,
Dudakta -dilde �i�me,
Tekrarlayan orta kulak iltihaplar�,
Sinusit.
Alerjik Hastal�klar
Ast�m, alerjik burun nezlesi ve sin�zit, alerjik g�z nezlesi, burun polipleri, alerjik orta kulak iltihab�, �rtiker ve egzema gibi alerjik deri hastal�klar�, g�dalara ba�l� alerjik reaksiyonlar, �e�itli ila� ve kimyasallar ile ar� ve b�cek sokmalar�na ba�l� alerjik (allerjik) reaksiyonlar alerjik hastal�klar�n aras�nda �ncelikli olarak say�lmas� gerekenlerdir. Allerjik Rinit ( Saman Nezlesi)
En s�k g�r�len alerjik hastal�kd�r. Toplumun % 25"ini etkilemektedir. Burunda ka��nt�, hap��rma, burun t�kan�kl��, bo�azda ka��nt�, g�zlerde yanma- batma, eniz ak�nt�s� tipik belirtileridir.
Y�l boyu s�rebildi�i gibi mevsimsel ( bahar aylar�nda) de olabilmektedir.
Saman nezlesi olan hastalar x3 daha fazla ast�m olma riski ta��maktad�r. . Nedenleri
Ev tozu( mite)
Polenler
K�f mantarlar�
Kedi-k�pek t�y�
Boyal�, katk� maddeli g�dalar

Tan�s�:
Sorumlu allerjnin saptanmas� i�in cilt alerji

�OCUK HASTALIKLARI

9/7/2010

�OCUK HASTALIKLARI

Bogmaca
________________________________________
D�k�man I�erigi
Bogmaca nedir ?
Bogmacaya kimler yakalanir ?
Bogmaca nasil yayilir ?
Bogmacanin belirtileri nelerdir ?
Belirtiler ne zaman ortaya �ikar ?
Hasta kisi bakteriyi ne zaman ve ne kadar s�re ile yaymaya devam eder ?
Bogmaca bagisiklik birakir mi ?
Bogmacadan korunma i�in asi var midir ?
Bogmacanin komplikasyonlari var midir ?
Hastaligin yayilmasi nasil �nlenebilir ?
________________________________________
Bogmaca nedir ?
Bogmaca Bordetella Pertusis adli bakterinin neden oldugu �st �ste inat�i ve bogulur tarzsa siddetli �ks�r�k ile kendini g�steren, solunum yollarinin ciddi bir hastaligidir.
Bogmacaya kimler yakalanir ?
Bogmaca asisinin uygulanmadigi toplumlarda �ocuklarda sik olarak g�r�l�r. Bagisik olmayan herkes hastaliga karsi hassastir. B�t�n solunum yolu enfeksiyonlari gibi kis aylarinda sik olarak g�r�l�r. Her yasta olabilir ancak vakalarin �ogu 7 yasindan k��k �ocuklardir.
Bogmaca nasil yayilir ?
Bogmaca �ok bulasici bir hastaliktir. Hasta kisilerin burun ve bogaz �ikartilari ile dogrudan temas ve hava yolu ile bulasir.
Bogmacanin belirtileri nelerdir ?
Hastalik nezle, kuru �ks�r�k, hafif ates ile �st solunum yollarinin basit bir enfeksiyonu gibi baslar. �ks�r�k giderek artar, �zellikle geceleri tutar ve 8-10 cu g�ne dogru soluk verme sirasinda 5-10 kez arka arkaya �ks�r�k gelmeye baslar. Arka arkaya gelen �ks�r�kler sonrasinda �ocuk derin ve sesli olarak nefes alma ihtiyaci g�sterir. Bu g�r�nt� onun boguluyormus gibi bir hal almasina neden olur. �ks�r�k n�beti sirasinda hasta kizarir, morarir, g�zler firlar dil disari sarkar. �ocuklarda hemen daima �ks�r�k n�beti sonrasi kusma olur. Bogmacali hastalarin alt g�z kapaklari sistir. Bu durum iki hafta kadar s�rer ve �ks�r�k n�betleri seyrekleserek hasta g�receli olarak normale dogru gider.
Belirtiler ne zaman ortaya �ikar ?
Hastalik bakterinin alinmasindan ortalama 7-10 g�n sonra ortaya �ikar. Bu s�re 5 g�ne kadar azalabilecegi gibi 15 g�ne kadar da uzayabilir.
Hasta kisi bakteriyi ne zaman ve ne kadar s�re ile yaymaya devam eder ?
Bakteri hasta kisinin bogaz ve burun salgilari ile bulasmaktadir. Bogmaca ge�irmekte olan kisi ile ayni evde kalan ya da ayni mekani paylasan hassas �ocuklar hava yolu ile bakteriyi alirlar. Bulasicilik �ks�r�klerin devam ettigi 4-6 hafta boyunca devam eder.
Bogmaca bagisiklik birakir mi ?
Evet. Bogmaca ge�irenlerde uzun bir s�re bagisiklik kalir. Nadiren yillar sonra hastaliga tekrar yakalanan kisiler vardir.
Bogmaca korunma i�in asi var midir ?
Evet. Bogmaca asi ile korunulabilir bir hastaliktir. T�m �ocuklar yasamlarinin ilk yilinda bogmaca hastaligina karsi 2, 3 ve 4 c� aylarinda olmak �zere 3 kez asilanmalidir. Asi genelde difteri ve tetanos asilari ile birlikte karma asi seklinde yapilir. 1.5 yasinda tekrar hatirlatici dozu yapilmalidir.
Bogmacanin komplikasyonlari var midir ?
Bogmaca �zellikle 3 yasindan k��k �ocuklarda solunum sitemi, merkezi sinir sitemi ve sindirim siteminde ge�ici yada kalici ciddi komplikasyonlara neden olabilir.
Hastaligin yayilmasi nasil �nlenebilir ?
Hastaligin yayilmasinin �nlenmesinde tek ara� toplumda y�ksek oranda asilama oranlarina ulasilmasidir. Hasta kisilerin hassas kisilerle temas etmesinin �nlenmesi �nerilir.
Difteri ( Bogaz Difterisi)
________________________________________
D�k�man I�erigi
Difteri nedir ?
Difteriye kimler yakalanir ?
Difteri nasil yayilir ?
Difterinin belirtileri nelerdir ?
Belirtiler ne zaman ortaya �ikar ?
Hasta kisi bakteriyi ne zaman ve ne kadar s�re ile yaymaya devam eder ?
Difteri bagisiklik birakir mi ?
Difteriden korunma i�in asi var midir ?
Difterinin komplikasyonlari var midir ?
Hastaligin yayilmasi nasil �nlenebilir ?
________________________________________
Difteri nedir ?
Difteri Corynebacterium diphteriae adli basilin siklikla bogazda yerlesmesi ile meydana gelen ciddi bir hastaliktir. Basil burun ve deride de yerlesip hastaliga neden olabilir. Il

OUN VE COCUK

9/7/2010

OYUN ve �OCUK
Oyun bireyin fiziksel ve zihinsel yeteneklerini geli�tirici , hayat� zevkli k�l�c� , sanatsal ve estetik nitelikleri ve beceriyi geli�tirici etkinliklerdir. Zaman�m�zda pedagoji alan�nda oyun, b�y�k bir �nem ta��r; �o�u zaman �ocu�un temel ilgilerini ve e�ilimlerini, psikolojik g��l�klerini ��zmeye yard�m eder.
Oyun �ocu�un ger�ek hayat�d�r.Oyun oynayan �ocuk , kendinden ge�er ve ger�ek ki�ili�ini ortaya koyar.�zleyene kendini her y�n�yle tan�t�r.Liderler, p�s�r�klar, m�z�k��lar, kavgac�lar, idareciler, tembeller, �al��kanlar vb. oyun yard�m�yla kolayca tan�n�rlar. �yi bir ��retmen �ocu�un davran��lar�n� g�zleyerek onun ki�ili�ini oyun yard�m�yla en iyi bi�imde de�erlendirme olana��na kavu�acakt�r.
Oyun, �ocu�un hareket ihtiyac�n� kar��lad�� bir metottur.�ocuk,oynarken iki �eyin etkisindedir.Birincisi;i�inde bulundu�u aile,do�al ve k�lt�rel �evre,ikincisi;genetik olarak,ta��d��,zeka,alg�lama,yorumlama,yaratma ve sosyal reaksiyon �zelliklerdir.
Okul �a��ndaki oyunlar ilk ya�takilere oranla daha bilin�li,daha disiplinli ve daha toplu oyunlard�r. Hele bu oyunlar annesi babas� gibi sevdi�i ��retmeninin nezaretinde olursa, �ocuk i�in daha etkili olur. ��retmene kendini kabul ettirme,onun �n�nde ba�ar�ya ula�ma, galip gelme motivasyonlar� ta��r.
S�n�fta g�r�lt�n�n en yo�un oldu�u d�nem dersin ba�lang�c�d�r. Okullarda teneff�s s�resi k�sa oldu�u i�in teneff�ste rahatlayan, arkada�lar�yla ileti�ime ba�layan, oyundan d�nen ��renciler bir s�re bu davran��lar�na s�n�fta da devam ederler. Bu nedenle ��retmen s�n�fa girdi�i zaman �ncelikle ��rencileri dersi dinlemeye ve ��renmeye haz�r hale getirmesi gerekir.

E��TSEL OYUNLAR

Oyunlar ��rencilere ne�eli ve rahat bir ortam sa�lamakta, s�n�f i�i �al��malarda de�i�iklik getirmektedir. E�itsel oyunlarla derste konular, ilgi �ekici duruma getirilebilir,en pasif ��rencilerin bile bu etkinliklere kat�lmalar� sa�lanabilir.
Di�er taraftan oyunlarda �ocuk kendini oyun arkada�lar�n�n yerine koyar ve onun nas�l davranaca��n� �nceden tahmin edebilir. Piaget"e g�re �ocuk kar��s�ndaki ki�inin reaksiyonlar�n� dikkate alarak kendini davran��lar�n� d�zenleme ve verilen problem durumu d��nerek ��zebilme yetene�ine ancak 11-12 ya�lar�nda ula�abilir .
Oyunlar problem ��zme, karar verme gibi becerilerin ��retilmesinde kullan�l�r.Burada ��retmenin hedeflere uygun bir oyun se�mesi �nem ta��maktad�r.��retimsel .bir oyunun kendine �zg� kurallar�, yap�s�, kazananlar�n ve kaybedenlerin belirlendi�i bir y�ntemi vard�r. D�zenlenmi� oyun, genel bilgi ��retmek ve dili geli�tirmek i�in iyi bir ��retim metodudur.Y�nlendirilmi� oyun; faaliyetleri, egzersizleri, v�cudu tan�ma oyunlar�n� ve resim bilimini i�ine al�r. Baz� oyunlar hareketlerde ustal�k yerine bilgiye, zekaya dayan�r.Bilmece bulmaca gibi.Bu oyunlar da ara�-gere�lerle oynan�r.Genellikle ba�kalar�yla birlikte oynanan oyunlar zekam�z� ve becerilerimizi ortaya koyar.
Her ya� grubu varl��-insan�, oyun oynama g�d�s�n� tatmak ister.��retim ortam�nda ��retmen �ocukta daha bask�n olan bu g�d�y� e�itsel ama�lar�na ula�mak i�in bir ara� olarak kullana bilmelidir.��retimde oyun tekni�i yard�m� ile konular ve etkinlikler ilgi �ekici hale getirilebilir.Oyun tekni�inin uygulanmas�, di�er teknikler oranla daha �ok dikkat, yarat�c�l�k, hayal g�c�, espri yetene�i ve sentez g�c� gerektirir.
E�itsel oyunlar, ��renilen bilgilerin peki�tirilmesini ve daha rahat bir ortamda tekrar edilmesini sa�layan etkinliklerdir.E�itsel oyunlar �zellikle ��renmeye y�nelik olmal� ve bir ama� i�in s�n�f i�inde uygulanmal�d�r.
�ocu�a ��retmekte g��l�k �ekilen pek �ok kurak, oyun s�ras�nda kolayl�kla ��retilebilir. Nesneleri s�ralama,d�zene koyma karar verme,se�im yapma ve i�birli�i, ba�kas�n�n yapt��na sayg� g�sterme gibi kural ve kavramlar� �ocuk, oyunlar s�ras�nda fark�na varmadan ��renir. Oyun hayal g�c�n� geli�tirir,dil geli�imini sa�lar. Bunlar�n yan� s�ra oyun, �ocu�un �evreyi ger�ek y�nleriyle tan�ma ve ara�t�rma i

�ALMA HIRSIZLIK DAVRANI�I OLAN �OCUKLARLA �ALI�MA

9/7/2010

�ALMA / HIRSIZLIK DAVRANI�I OLAN �OCUKLARLA �ALI�MA

��NDEK�LER
G�R��1
1. �OCUK VE SU�2
1.1. �ocuklar�n Su� ��leme Nedenleri ve Bu S�recin Sonu�lar�3
2. �OCUKLARDA UYUM VE DAVRANI� BOZUKLU�U4
2.1. Genel Olarak Davran�� Bozukluklar�n�n Nedenleri4
2.1. Bir Uyum Ve Davran�� Bozuklu�u Olarak �alma4
2.1.1. 1-7 Ya�lar� Aras�ndaki �ocuklarda G�r�len �alma Eylemleri:4
2.1.1.1. �ocuklarda M�lkiyet Kavram�n�n Geli�tirilmesi:6
3. �ALMA/HIRSIZLIK7
3.1. �alma Davran��n�n Farkl� Kuramlarla G�re A��klanmas�8
3.1.1. Bruner"in Bili�sel Geli�im Kuram�na G�re �alma Davran��n�n Yorumlanmas�8
3.1.2. Piaget"in Ahlak Geli�im Kuram�na G�re �alma Davran��n�n Yorumlanmas�8
3.1.3. Kohlberg"in Ahlak Geli�im Kuram�na G�re �alma Davran��n�n Yorumlanmas�9
3.1.4.Freud "un Ahlak Geli�im Kuram�na G�re �alma Davran��n�n Yorumlanmas�9
3.2. �alman�n Nedenleri10
3.2.1. Hatal� Anne-Baba Tutumlar�10
3.2.1.1. A��r� disiplinli tutum10
3.2.1.2.K�yaslamac� tutum10
3.2.1.3.Paraya A��r� D��k�nl�k veya Cimrilik10
3.2.1.4.Maddi Cezalar Verme10
3.2.1.5. Gereksinimlerin Giderilmemesi11
3.2.1.6. �nceki �alma Davran��n�n Peki�tirilmesi11
3.2.2. De�ersizlik ve �zg�ven Eksikli�i11
3.2.3. K�skan�l�k ve Rekabet Duygular�12
3.2.4. Sevgi ve �lgisizlik13
3.3. �alma �e�itleri14
3.3.1. �al�nan Objenin Kullan�lmas�14
3.3.1.1. Yarar Sa�lamayan H�rs�zl�klar:14
3.3.1.2. C�mertlik H�rs�zl�klar�14
3.3.1.3. Gereksinim H�rs�zl�klar�14
3.3.2. Patolojik H�rs�zl�klar14
3.3.2.1.�� tepisel (�mpulse) H�rs�zl�klar14
3.3.2.2. Sald�rgan h�rs�zl�klar14
3.3.2.3. Zevk H�rs�zl��15
3.3.2.4. Telafi H�rs�zl��15
3.3.3. Kleptomani16
3.4. �alma Davran�� Nas�l �nlenir?16
3.5. �alma Davran�� Kar��s�nda Yeti�kinler Nas�l Bir Yol �zlemelidir?18
SONU�20
KAYNAK�A21

G�R��
"�alma/H�rs�zl�k Davran�� Olan �ocuklarla �al��ma" konumuza k��k bir halk hikayesi ile ba�layal�m:
Bir anne ve o�ul vard�r. O�lu bir �eyler �al�p getirir. Annesi nereden buldu�unu sormaz bile. Zamanla o�lu az�l� bir h�rs�z ve cani haline gelir. �dam sehpas�nda as�lacakt�r. Son arzusunu sorarlar, annesini g�rmek ister. Annesini getirirler. Kad�n, "yavrum kuzum!" diye feryat figan etmektedir.
"Anneci�im" der. H�rs�z;
"Senin o tatl� dillerine doyamad�m! Son arzu olarak dilini �pmek istiyorum…"
Annesi yana��r ve dilini uzat�r. O�ul ani bir hamle ile annesinin dilini �s�r�r ve kopar�r. Neden b�yle yapt�� soruldu�unda ise;
"O, ben k��kken bir �eyler �al�p getirdi�imde bana getirdi�in ne g�zelmi� derdi. Bana diliyle engel olmad�. Benim bu hale gelmemin sebebi annemin dilidir" der.
�ocuklar�m�z duru ve temiz bir nehir gibi do�arlar. Ama yeti�kinlerle birle�me noktas�nda her �ey ba�lar. Bu y�zden yeti�kinlere, �zellikle anne-baba ve ��retmenlere d��en g�revler �ok b�y�kt�r. Yukar�daki hikayede de g�r�ld�� gibi "�ocuklar�m�z� istersek h�rs�z, istersek iyi e�itimli bireyler olarak yeti�tirebiliriz".
Bir �ocu�u yeti�tirmek sadece onun karn�n� doyurmak, alt�n� temizlemek, iyi giydirmek… gibi g�r�nen maddi ihtiya�lar�n� kar��lamak de�ildir. Bunlar�n yan�nda �ocu�un sevgi, �evkat, sosyal kabul g�rmeye, �evresinde model alaca�� insanlar�nda olmas�na ihtiyac� vard�r. Bunlar�n herhangi birinin ya da birka��n�n eksikli�i halinde �ocuk su� i�lemeye y�nelebilir.
*�ocuklarda �alma davran��lar�n� su� kapsam�nda ele alabilir miyiz?
*�ocuklar �alma gibi davran�� bozuklu�unu yeti�kinlerden kaynaklanan nedenlerle mi ger�ekle�tirirler. Yoksa bu davran�� bozuklu�unun alt�nda �ocukla ilgili yatan ba�ka etkenler var m�d�r?
*�alma davran��n� �nlemek bu davran�� g�steren �ocuklar� do�ru yola getirmek i�in hangi y�ntemler kullan�lmal�d�r?
Yapt��m�z bu �al��mada bu sorular�n cevaplar�n� �rneklerle yan�tlamaya �al��t�k. �alma gibi davran�� sorunu olan �ocuklar�n , bu davran�� sergilemelerinin nedenlerini ve bu davran��n d�zeltilmesinde istenen hedefin sadece ��rencilerin davran��lar�n�n de�il ayn� zamanda anne-baba ve ��retmenin davran��lar�n�n da bir o kadar �nemli o

PED�ATR�K R�NOS�N�Z�TLER

9/7/2010

PED�ATR�K R�NOS�N�Z�TLER

�ocuklarda rinit ve sin�zit �o�unlukla ayn� hastal��n e�lik eden par�alar� olup klinik olarak ay�rt edilmeleri g��t�r. Bu nedenle �ocuklarda sin�zit yerine rinosin�zit terimini kullanmak daha uygun olur.
Pediatrik populasyonun da homojen bir grup olmad�� unutulmamal�d�r. �nfant ve okul �ncesi �a�la, okul �a�� ve ad�lesan d�nemi �nemli farkl�l�klar g�sterir. Ad�lesan rinosin�zitlerinin eri�kin sin�zitleri ile daha fazla ortak yanlar� bulunmaktad�r.

PARANAZAL S�N�SLER�N GEL��M�
Paranazal sin�sler; frontal, etmoid, sfenoid ve maksiller sin�sler olmak �zere d�rt ana grupturlar. Kafa kemikleri aras�nda yer alan bu hava bo�luklar�, y�z �ekli ve sese rezonans katk�s� a��s�ndan �nemlidir. �ocuk sin�sleri, anatomik olarak eri�kin sin�slerinin ayn�s� ancak k�� eklindedirler. �ocuklarda sin�slerin, �zellikle de ostiomeatal kompleks"in k��k olmas�, �SYE ve sin�zit insidans�n� artt�rmaktad�r.

Etmoid Sin�sler: �ntra-uterin hayat�n 7. haftas�nda belirmeye ba�larlar. Sonra geli�imlerine devam ederek say�lar� toplam 3-18 adet olmak �zere anterior ve posterior h�creler olarak iki gruba ayr�l�rlar. Etmoid h�creler do�umda vard�r, hipoplazi veya aplazilerine �ok �ok nadir rastlan�r.

Maksiller Sin�sler: �ntra-uterin hayat�n 10. haftas�nda belirmeye ba�larlar, �ok k��k de olsalar do�umdan hemen sonra tespit edilebilirler. Asimetrik veya tek tarafl� hipoplazik (%9) olabilirler.

Sfenoid Sin�sler: �ntra-uterin 16. haftada belirmeye ba�larlar. 1-2 ya� aras� posterior h�cre grubundan bilateral olarak geli�meye ba�larlar, 3-4 ya� aras�nda sfenoid kemi�e kadar uzan�rlar. �ekil ve boyut a��s�ndan farkl�l�klar g�sterirler ancak genellikle parsiyel septalarla ayr�lm�� h�cre gruplar� halindedirler. Geli�imini ilk tamamlayan sin�s grubudur.

Frontal Sin�sler: Di�er sin�s gruplar�ndan farkl� olarak do�umdan sonra belirirler. 4-7 ya� aras� pn�matize oplmaya ba�larlar. �ekil ve boyut a��s�ndan bir�ok varyasyonlar g�r�l�r. Orbita tavan�na kadar pn�matize olabilirler. Puberte sona erdi�inde, t�m sin�s bo�luklar� geli�imini tamamlam��, son halini alm��t�r.

TANIMLAR
�ocuklarda klinik rinosin�zit belirti ve bulgular�n�n 12 haftadan k�sa s�re i�inde tam olarak d�zelmesi akut rinosin�zit, daha uzun s�rmesi ise kronik rinosin�zit olarak adland�r�l�r. ( Clement et. al.,1998 ). �lk 12 haftal�k s�re i�inde oldu�u halde belirti ve bulgular�n daha �ok kronik rinosin�zitle uyumlu olmas� durumunda, subakut rinosin�zit terimi kullan�l�r. Ataklar aras�nda belirti ve bulgular�n tamamen d�zelmesi ko�uluyla, tekrarlayan �ok say�da akut rinosin�zit ataklar�na rek�rren akut rinosin�zit denir. Akut rinosin�zit belirti ve bulgular� ataklar aras�nda tam d�zelme g�r�lmeden tekrarl�yorsa, kronik rinosin�zit akut alevlenmeleri s�z konusudur.

Pediatrik populasyonda bu tan�mlar�n kullan�lmas�nda �e�itli zorluklar vard�r. Bu tablolarla basit �st solunum yolu enfeksiyonlar� aras�ndaki nedensel ili�ki, belirti ve bulgulardaki �rt��meler bu tan�mlar�n pratikte yararl� olmas�n� s�n�rlar. Ayr�ca �ocuklar�n �nceden alm�� yada halen almakta oldu�u antibiyotik, steroid ve di�er medikal tedavi, belirti ve bulgular�n de�i�iklik g�stermesine neden olur. Uygulanacak tan� ve tedavi protokolleri hastal��n uydu�u bu tan�ma g�re belirlenecektir.

S�N�Z�T PATOF�ZYOLOJ�S�
Pediatrik sin�zitleri incelerken, �ocuklar�n imm�nolojik ve anatomik a��dan halen aktif olarak geli�im g�sterdikleri unutulmamal�d�r. Sin�zit patogenezinin temelini, biri fonksiyonel di�eri anatomik iki �nite te�kil etmektedir;

1. Mukoza+Silya+Mukus tabaka: Sin�s bo�luklar�nda; mukoza+silya+mukus tabakas� birlikte fonksiyon g�r�rler. Sin�zitte bu fonksiyonel �nitenin hastal��d�r. Mukus tabakas�; y�zeyde kal�n vizk�z tabaka ve onun alt�nda ince ser�z tabaka olmak �zere iki katmandan olu�ur. �stteki kal�n tabaka, bakteri ve debrisi tutarken alttaki ince tabakada yer alan silyalar kal�n tabakaya uzan�p

5-15 YA� �OCUKLARININ GEL��M �ZELL�KLER�

9/7/2010

0 - 6 YA�

9/7/2010

0 - 6 YA�

G�R��
PROBLEM DURUMU
Do�umdan ilkokul ba�lay�ncaya kadar olan �ocukluk y�llar�n� i�ine alan, bu ya� �ocuklar�n�n bireysel �zelliklerini ve geli�imsel d�zeylerine uygun zengin uyar�c� �evre imkanlar�n� sa�layan, onlar�n t�m geli�imlerini toplumun k�lt�rel de�erlerin ve �zelliklerin do�rultusunda en iyi bi�imde y�nlendiren bir e�itim s�recidir.
Okul �ncesi E�itim Kurumlar�, 0-6 ya� aras� �ocuklar�n t�m geli�imlerini sa�l�kl� ve d�zenli fiziksel ko�ullar i�inde, toplumun k�lt�rel �zellikleri do�rultusunda en iyi bi�imde y�nlendiren onlarda sa�lam bir ki�ili�in sosyal duyarl�l��n ve yarat�c� bir zekan�n temellerini atan uzman e�itici kadroya sahip, temel fonksiyonu e�itim olan, sosyal kurulu�lard�r. (Aksoy, 1995)
�lkelerin kalk�nmas�nda e�itim bir madalyonun iki y�z� gibidir. (Adamson,1990: 2). Bir �lkede politika, ekonomi ve toplum a�s�ndan geli�meler bekleniyorsa �nce e�itimi ele almak gerekmektedir. Okul �ncesi e�itimi ise e�itimin en �nemli y�llar� kabul edilmektedir.
Okul �ncesi e�itim d�nemini kapsayan 0-6 ya� �ocuklar�n bedensel, zihinsel ve sosyal geli�imlerini en h�zl� oldu�u d�nemlerden biridir. Bu d�nemdeki geli�meler, �ocu�un ilerdeki ya�am�nda b�y�k �nem ta��maktad�r.
Bloom"un yapt�� ara�t�rmalara g�re, 17 ya��na kadar olan zihinsel geli�menin %50 si 4 ya��na, %30"u 4 ya��ndan 8 ya��na, %20"si ise 8 ya��ndan 17 ya��na kadar olu�maktad�r. Bu bilgilere g�re �ocu�un e�itimde erken y�llar�n de�eri b�y�kt�r ve bu d�nemde �ocu�un yetenek ve becerilerini geli�tirmek i�in ona rehberlik etmek �ocu�un do�ru davran��lar�n� peki�tirmek gerekir. Bu da ancak en iyi bir �ekilde planlanm��, sistemli bir okul �ncesi e�itimiyle olur.
Bir�ok ara�t�rma bu kurumlardan yeti�en �ocuklar�n zihin, beden, sosyal, duygusal vb. geli�im alanlar�nda di�erlerine g�re daha ileri olduklar� ve bu daha sonraki e�itim basamaklar�nda bu �ocuklar�n temelden gelen ve bu kuvvet nedeniyle okula �evreye uyumda erken y�llarda ki�iliklerinin olu�turulmas�ndaki olumlu e�itimden kaynaklanmaktad�r. (Tekiner, 1996:10). ��nk� okul �ncesi e�itimi �ok �zel bir e�itim alan�d�r ve beraberinde bu e�itimin verimin art�rmak yetki ve sorumluluklar�n�n �nemle dikkate al�nmas� gerekmektedir.
Mialaret taraf�ndan okul �ncesi e�itim evrensel say�labilecek ama�lar� �� ana ba�l�kta toplam��t�r.
1-Toplumsal Ama�lar:
�al��an annelere destek, her �ocu�un bireysel farkl�l�klar�n� g�z �n�ne alarak onlar�n sosyal, zihinsel, duygusal, fiziksel, cinsel vb. geli�im a�amalar�nda geleneksel e�itimin bo�luklar�n� telafi etmek.
2-E�itici Ama�lar:
�ocu�un duygular�n� e�itmek ve �evresiyle ileti�imi sa�layarak �ocu�un duyarl� davran��lar�n� geli�tirmek.
3-Geli�imsel Ama�lar:
�ocu�un do�al geli�imi temel alarak kendi v�cudunu kontrol etme, kendi denetimini ba��ms�z olarak ya konu�ma yapan ��renme, dil vs. gibi becerilerinin geli�imini sa�lamak(Aral ve ark. 2000:13, O�uzkan, Oral, 1983: 50-51)
�LK ��RET�ME BA�LI OLARAK E��T�M VEREN ANAOKUL SINIFLARININ F�Z�KSEL �ZELL�KLER� NASIL OLMALIDIR? BU YAPILAR OLMASI GEREKT�� G�B� M� YAPILMI�TIR?
Bir anaokul binas� kurumu �ocu�a verilen e�itimin niteli�ini belirleyen ��elerden biri kurumun fiziksel konumunu d�zenleme bi�imi ve donat�m�d�r. Gere�ince d�zenlenmi� ve yeterince donat�lm�� bir okul �ncesi kurumu her �eyden �nce sa�l�kl�, g�venli ve �ekici olmal�d�r.
ANA OKULLARINDA BULUNAN YEMEK ODALARININ VE MUTFA�ININ OLMAYI�I
Ana okullar�nda mutlaka mutfak olmal�d�r. Mutfak yemek odas�na yak�n olmal�d�r. Masa ve sandalyeler �ocuklar�n boyuna uygun olmal�d�rlar. Yemek masalar�n�n yerden y�ksekli�i 60 cm sandalyelerin yerden y�ksekli�i 35 cm olmal�d�r.(S�kan, Belik 1980:48)
Mutfak yemek odas� ile beraber veya ayr� bir mekan olarak d�zenlenir. Ancak yemek odas�n�n mutfak ile ili�kisinin olmas� gerekir. Yemek da��t�m�n�n kolay olmas�n� sa�lar. 100 �ocuk kapasiteli bir anaokulunda yemek haz�rl�� i�in ortalama 30 m2 bula��k i�in 12 m2 yere ihtiya� vard�r.(�in, 1989: Kalemci, 1995). Mutfakta sa�dan sola do�ru buzdolab�, tezgah, evye ,

ANA-�OCUK SA�LI�I VE A�LE PLANLAMASI

9/7/2010

Ana-�ocuk Sa�l�� ve Aile Planlamas�

BIRINCI B�L�M
Ama�, Kapsam, Hukuki Dayanak ve Tanimlar
Ama�
Madde 1- Bu Y�netmeligin amaci; saglik hizmetlerine duyulan ihtiya� bakimindan toplumun en �n- celikli kesimini olusturan kadin, anne ve �ocuklarin saglik d�zeyini y�kseltmek, �reme sagligi hizmet- leri b�t�n� i�erisinde ailelere aile planlamasi hizmetlerini ve diger saglik kuruluslariyla isbirligi i�inde diger ana-�ocuk sagligi hizmetlerinin sunumunu koruyucu saglik hizmetleri ilkelerine uygun sekilde ger�eklestirmek �zere kurulan Ana-�ocuk Sagligi ve Aile Planlamasi Merkezlerinin hizmetlerini ve bu hizmetlerin y�r�t�lmesine dair usul ve esaslari d�zenlemektir.
Kapsam
Madde 2- Bu Y�netmelik, Saglik Bakanligina bagli olarak faaliyet g�steren Ana-�ocuk Sagligi ve Aile Planlamasi Merkezleri ile bu Merkezlerde g�revli personeli kapsar.
Hukuki Dayanak
Madde 3- Bu Y�netmelik; 181 sayili Saglik Bakanliginin Teskilat ve G�revleri Hakkinda Kanun H�km�nde Kararnamenin 43 �nc� maddesine ve 3359 sayili Saglik Hizmetleri Temel Kanununun 9 uncu maddesinin (c) bendine dayanilarak hazirlanmistir.
Tanimlar
Madde 4- Bu Y�netmelikte ge�en;
a) Bakanlik: Saglik Bakanligini,
b) Genel M�d�rl�k: Bakanligin Ana �ocuk Sagligi ve Aile Planlamasi Genel M�d�rl�g�n�,
c) Merkez: Ana-�ocuk Sagligi ve Aile Planlamasi Merkezini,
d) A�SAP: Bu Y�netmelik kapsamindaki hizmetler olarak kadin, ana-�ocuk sagligi ve aile planla- masini,
e) B�lge: Merkezin hizmet vermekle sorumlu olacagi yerlesim yerlerini,
f) Saha: A�SAP hizmetlerinin gelistirilmesi i�in �alismalarin yapilacagi ilin tamamini,
g) Egitim Merkezi: Fiziki yapisi ve insang�c� �zellikleri nitelik ve nicelik olarak yeterli olan, gerekli malzeme ve ekipman ile donatilmis hizmet i�i egitim merkezlerini,
ifade eder.
IKINCI B�L�M
Kurulus Esaslari
Kurulus Usul�
Madde 5- Merkez, bu Y�netmeligin 6 nci ve 10 uncu maddesindeki sartlarin bulundugunun tesbiti �zerine Valiligin teklifi, Genel M�d�rl�g�n olumlu g�r�s� ve Bakanligin onayi ile kurulur. Egitim Merkezi olarak faaliyet g�sterecek Merkezlerin kurulusu da ayni usule tabidir.
N�fus Sarti ve �ncelik
Madde 6- Merkez; ana ve �ocuk sagligi ve �reme sagligi (aile planlamasi dahil) hizmetleri yeterin- ce verilemeyen ve birinci basamak saglik kuruluslari eksik olan b�lgelere �ncelik verilerek, il merkezlerinde her 100.000 n�fusa bir adet olmak �zere kurulabilir. Merkezi yerlesim n�fusu en az 30.000 olan il�e merkezlerinde de bir adet Merkez kurulur.
Bakanlik tarafindan belirlenen standardlara g�re yeterli malzeme, ara�, gere�, personel ve uygun bina temin edilmeden yeni merkezler a�ilmaz.
Sorumluluk B�lgesi
Madde 7- Merkezin hizmet vermekle sorumlu olacagi b�lgenin sinirlari ve b�y�kl�g�, kurulusun alt yapi ve insang�c� kaynaklari ve �evredeki saglik kuruluslari g�z�n�nde bulundurularak belirlenir.
Faaliyetler
Madde 8- A�SAP Merkezleri, Il Saglik M�d�rl�g�ne bagli olarak �alisirlar. Merkezlerin g�sterecegi faaliyetler sunlardir:
a) Ilde yatakli veya yataksiz saglik hizmeti veya destek hizmeti veren kuruluslar ve saglik egitimi veren diger kurum ve kuruluslarla isbirligi yapmak,
b) Temel saglik hizmetleri ve tip etigi ilkeleri isiginda, kadin, ana ve �ocuk sagligi ile ilgili koruyucu ve tedavi edici hizmetleri, laboratuar hizmetlerini, aile planlamasi hizmetlerini ve bunlar ile ilgili konulardaki teorik ve beceri kazandirma egitim ve danismanlik hizmetlerini vermek,
c) Kadin, ana ve �ocuk sagligi ile ilgili y�r�tt�g� hizmetlerin kayit ve bildirimlerini yapmak,
d) Ilin birinci basamak saglik hizmetlerini veren kuruluslarinda g�rev yapan saglik personelinin kadin, ana ve �ocuk sagligi ve aile planlamasi dahil �reme sagligi konularinda hizmeti�i egitimlerini y�r�tmek,
e) Gerektiginde, il disindan gelen saglik personelinin de kadin, ana ve �ocuk sagligi ve aile planlamasi dahil �reme sagligi konularinda egitimlerini saglamak,
f) Mesleki egitim kurumlari i�in, �ocuk, ad�lesan, kadin ve erkek �reme sagligi (aile planlamasi dahil) hizmetleri ile

RESUSCITATION OF THE NEW BORN

9/7/2010

Resuscitation of the New Born

Acute asphyxia
Chronic partial asphyxia
Pre existing brain diseases
Depression of respiratory center-drugs
Trauma to CNS
Prematurity
Sepsis (GBS)
Primary maternal diseases
Anemia(several of this may be present in a single baby)

Effects of Asphyxia on Body Systems
CNS-most serious impact,neurologic sequelae
CVS-heart failure, myocardial ischaemia, necrosis, cardiac dilatation,TR
Lungs-RDS,massive pulmonary hemorrhage, pul.edema,suppression of surfactant production
Kidneys-ATN,renal failure,myoglobinuria
Temp. homeostasis-hypothermia,hyperthermia
Others-NEC,SIADH,GH deficiency,liver necrosis, jaundice,coagulation defects, DIC

One out of 50 requires active resuscitation in labor ward
5.7% of all deliveries found to be apneic & 25% of them need intubation
70% of infants that require resuscitation come from predictably high-risk situations
30% infants who need active resuscitation are born after an apparently normal labor, in which no e/o fetal compromise
At every delivery someone capable of resuscitating the newborn baby needed -midwife-anesthetist -pediatrician -obstetrician (Gupta & Tizard 1967,Primhak 1984, Milner & Vyas-1985)
Perinatal Complications Requiring a Pediatrician at Delivery
CS (6.2% will need intubation & ppv)
Forceps
Ventouse
Breech (8% will need intubation & PPV)
Malpresentations
Multiple pregnancy
Thick meconium staining of amniotic fluid
Gestational age 36 weeks
Fetal distress(sustained bradycardia,scalp pH 7.1)
Fetal complications:
Rh disease & Hydrops
Serious congenital malformations (by antenatal USG)

Assessment of Newborn After Delivery
As quickly after delivery as possible
Record the response to resuscitation as a narrative in babies notes

Factors Affecting Apgar Score
Prematurity
Drugs-sedatives,narcotics,mgso4
A/c cerebral trauma
Precipitate labor
Cong. Myopathy
Cong. Neuropathy
Spinal cord trauma
CNS anomaly
Lungs-diaphragmatic hernia
Airway-choanal atresia
Cong. Pneumonia (GBS)
Maternal acidosis
High fetal catecholamine levels
Some full term infants
Limitations of Apgar Score
Affected by many factors, so low apgar score do not necessarily signify fetal asphyxia
Do not predict neonatal mortality or subsequent development of CP (score normal in most cases with CP & incidence of CP is very low in those with apgar score 0-3 at 5 Mts..)
1 min. Apgar score-strongly correlated with cord pH & an index of intrapartum asphyxia
Apgar score beyond 1 min. (5,10,15 & 20min)-reflective of child"s changing condition & indicative of adequacy of resuscitative efforts
Score 0-3 at 20 Mts.- indicate high mortality & morbidity
Cord Blood Analysis
Objective way to assess asphyxia
Collection from a double clamped segment of umbilical artery
Ideally should be done in all deliveries- at least in all high-risk cases
Help to diagnose the neonates failure to breathe other than asphyxia
Examination of the Newborn
Conditions to Exclude in Initial External Examination of Newborns
Goals of Resuscitation
Expansion of lungs(by clearing upper airways & ensuring patent route to the trachea)
Increasing the arterial PO2 (by providing adequate alveolar ventilation,with O2 if needed)
Supporting adequate cardiac output
Ensuring that O2 consumption by newborn is minimized (by reducing heat losses in the immediate postpartum period)
Labor Ward Management of Resuscitation
Preparation
history
equipment & drugs
equipment check on arrival
Initial care of baby after delivery (60-90 sec)
start clock & note gestational age
assess HR,RR,tone,reflexes
dry,cover with warm blanket
traditional apgar score at 1 minute
if baby did not breathe quick assessment whether apnea primary or terminal
Apnea
PRIMARY APNEA
HR 80,good peripheral perfusion,tone & reflexes
Apgar score usually 4-7
The onset of gasping & regular respiration can be established by peripheral(tactile) stimulation
TERMINAL (SECONDARY) APNEA
HR 60, pale,apneic,poor tone & r

�OCUKLARI BODURLA�TIRMAK

9/7/2010

�OCUKLARI BODURLA�TIRMAK1
ARA TAT�L� DE�ERLEND�RME2
STRES�N �LACI4
ETK�L� HATIRLAMA TEKN�KLER�6
D�ZEN9
�ZG�VEN -��RETMEN / K��LERDE-9
D��N13
HAYIRLI ��LER14

�OCUKLARI BODURLA�TIRMAK
"BONZA� USTALI�I"
Bonzai bir a�a� t�r� olup, bonzai ustal��, a�a�lar� fidanken belirli bir teknik i�inde budayarak bodur b�rakma sanat�d�r. Japonlar�n park ve bah�elerini s�slemede kulland�klar� bir teknik bonzai ustal��. Peyzaj m�hendisli�i alan�na giriyor.
Neden bonzai ismine tak�ld�k? �ocuk e�itimi �zerinde �ok yaz�l�r, s�ylenir. Herkesin tecr�besi vard�r. Bir mecliste s�z a��ld� m� tecr�beler konu�ur. Kimsenin kimseye pek ihtiyac� yoktur. Fazlas� ile biliyoruzdur zaten. Ba�kalar�na da hararetli nasihatlerden de geri kalmay�z. "Biz babam�zdan, atam�zdan b�yle g�rd�k. Babam ka�lar�n� �at�nca dizlerimizin ba�� z�l�rd�, b�y�klerin yan�nda konu�mak en b�y�k c�r�m, vs."
Bizim birinci sorunumuz atalar�n, babalar�n otoriter yakla��mlar�n� yanl�� yorumlamakt�r. Terbiye ile edeb, itaat ile dayatmac� otorite birbirine kar��t�r�lmaktad�r. "Baban�n mutlak do�ru yapmas�" gibi b�y�k yanl�� as�rlard�r gelir.
�taatin ne demek oldu�u tan�mlanmadan itaat sorgusuz sualsiz beklenir. "�ocuk sevmek geleneklere g�reneklere (t�reye) ayk�r�d�r. �ocu�u ��martmayacaks�n. Gizli seveceksin."
Bu memlekette demokrasi hak ve h�rriyetlerin geli�emeyi�i bizim geleneklerimizden gelen terbiye ve itaat gibi kavramlar�n tariflerinin yap�lmadan yanl�� yorumlanmas�ndan kaynaklanmaktad�r. Kuvveti her �eyi kabul edip �ocuklar� da bilek g�c�ne g�re yo�urma e�ilimimiz hak ve h�rriyet a�ac�n�n filiz iken budanmas�d�r. Kabiliyetlerin geli�emeden �n�ne engeller ��kar�lmas�d�r. Koskoca ��nar gibi b�y�y�p geli�me istidad� olan bonzai a�ac� budanarak saks�ya s��acak boyda b�rak�labilmektedir. Evde bask�, okulda bask�, i�te bask� ortam�nda yeti�en �ocuklar�m�z ve insanlar�m�z�n h�rriyetin s�zl�k anlam�n� bile bilememesi gibi bir manzara ile kar�� kar��yay�z.
Hak ve h�rriyetlerin ne anlama geldi�ini do�ru tarif edemeyen insanlardan hak ve h�rriyetler i�in himmet ve gayret beklemek fazla iyimserlik olur. Kavramlar do�ru anlat�lacak ve anla��lacak. Bilmeyen bilmedi�inden sorumlu tutulamaz. Terbiye denilen ahlaki de�erler ve g�zellikler okulda ge�i�tiriliyor. Din K�lt�r� kitaplar�nda dini bilgiler d��nda her �ey var. Dinler olarak da anlat�lanlarda �slamiyet d��nda b�t�n dinler var. Sistemin genelinde aman vatan tehlikede, d�� d��manlar girdi girecek, i� d��manlar b�ld� b�lecek, gibi hep hayali d��man� canl� tutan bir sistem korkulara hitap ederek �ocuklar�m�z�, insanlar�m�z� bonzai a�ac� gibi bodur b�rak�yor.
Evde ise aman �ocuklar ahlaks�z olacak gibi tela�lar�m�z, h�rriyetleri a��r� k�s�tlamam�z ileride laf s�z anlamaz bir gen�le muhatap olmay� hi� hesap edemiyoruz. �zellikle dindar aileler �ocuklar� k��k ya�ta �ok s�k�yorlar. Terbiyeyi adeta �eki�le �akar gibi �ocu�a enjekte ediyorlar. Bask� alt�nda yeti�en gen�ler kindar, h�n�l�, insanlarla ileti�imi bozuk olmaktad�r. Kendini pozitif i�lerde ispatlayamad�� zaman negatif i�lerde ispatlamak kolay�na gelmektedir.
Evet ahlaki de�erleri, dini vecibeleri art�k her aile kendisi ��retecek. Sevdirerek, merak�n� tahrik ederek, e�lendirerek bir �ekilde ��retecek. Be�eri m�nasebetleri, g�rg� kurallar�n� ��retecek. Davran��lar ba�kalar�n�n be�enmesi ve yad�rgamas�na endeksli olmamal�. Bir davran��n do�ru ve yanl��l��n�n �l��s�; kitap, s�nnet, icma, k�yas gibi kriterlere g�re tesbit edilebilir. Bizim geleneksel kural olarak bildi�imiz bir�ok yanl�� yarg�lar�m�z var maalesef. Elbette kural olacak. Kurals�zl�k anar�i demektir. �nsan ilim ile m�kemmelle�meye m�sait ve aday yarat�l��tad�r. H�rriyet i�inde sorumluluk �uuru beraber kazand�r�lmal�d�r. Do�ru davran��lar�n m�kafat� ile yanl��lar�n cezas�n� her insan�n bilmesi gerekti�i gibi �ocuklar�n da fark�na varmas� uygun bir sistem i�inde verilecektir. Zehirli terbiye denilen, yolunu g�stermeden hatalar�n cezaland�r�lmas� y�ntemi �ocuklar� ileride m�te�ebbis ruhtan uzak, p�s�r�k, nemelaz�mc�

�OCUKLARDAK� GEL��M EVRELER�

9/7/2010

�OCUKLARDAK� GEL��M EVRELER�

A-B�L��SEL GEL��M

�lk �ki Y�lda G�r�len Bili�sel Geli�im : Bebek do�umunun ilk g�n�nden itibaren �evresini ke�fetme �abas�na ba�lar. Ke�if �abas�nda kulland�� temel ara�lar do�u�tan getirdi�i duyusal ve hareketsel yeteneklerdir. Bili�sel geli�imin a�amalar�ndan birini �ocuk nesnelerin de�i�mezli�ini ke�federek ba�ar�r. �nceleri bebek i�in nesne ancak kendi g�rsel alan� i�indeyken vard�r. Nesne ortadan kald�r�l�nca nesnenin yok oldu�unu art�k var olmad��n� d��n�r. Bir ya��na do�ru �ocuk nesnenin de�i�mezli�i kavram�n� anlamaya ba�lar ve g�z �n�nden kald�r�lan bir nesneyi etraf�na veya masan�n alt�na bakarak arar. De�i�ikliklerin olabilmesi i�in �ocu�un �evreyle etkile�im i�inde olmas� gerekir. Olgunla�ma �ocu�un sinir sistemini geli�tirerek onun daha karma��k alg�lamalar yapabilecek d�zeye gelmesini sa�larken, �ocu�un �evresiyle duyusal ve hareketsel etkile�im yapmas� bili�sel geli�imin temelinde yatan ��renme deneyimlerini olu�turur.

�ki Be� Ya� Aras�nda Bili�sel Geli�im : Bu devrede daha �nce kazan�lan i� temsil s�re�leri daha karma��k ve �ok y�nl� olmaya ba�lar. �ocuk bu devrede kelime kullanmaya ve ilkel bir d�zeyde ilk olarak bir sembol ile bu sembol�n temsil etti�i nesne aras�ndaki ili�kiyi anlamaya ba�lar. �ocuk i� temsilden ba�ka bir deyi�le kelime, kavram ve sembollerin verdi�i zenginlikten faydalanarak oyun ya�am�na yeni zenginlikler getirir. �rne�in; bir a�a� dal�n� at gibi kullanmaya, ana-baba rollerine girerek arkada�lar�yla yeti�kin ili�kilerini taklit oyunlar� oynamaya ba�lar. Bu sembolik, hayali ve oyunsal maceralar sayesinde �ocuk yava� yava� ger�ek ya�ama haz�rlan�r. �ocu�un bu ya�ta becerdi�i �nemli ad�mlardan biri nesneleri kategorilere ay�rmay� ��renmesidir. Nesnelerin b�y�kl�k, renk, bi�im gibi belirli duyusal �zelliklere g�re s�n�fland�rmas�, nesnenin de�i�mezli�i a�amas�ndan sonra kendini g�sterir. Be� ya��na ula�t��nda �ocuk, bir nesneyi ayr�, ba��ms�z bir nesne olarak de�il, o nesnenin ifade etti�i s�n�f�n bir temsilcisi olarak g�rebilir. Piaget"e g�re dil geli�imi, �ocu�un bili�sel geli�iminin belirli bir a�amaya ula�mas�n�n do�al sonucudur. Bili�sel geli�imin temelinde dil geli�imi de�il, aksine dil geli�iminin temelinde bili�sel geli�im yatar.

Be� Oniki Ya� Aras� Bili�sel Geli�im : Do�umdan 2-3 ay sonra nesnelerin yok oldu�unu d��nen �ocuk, 12 ay civar�nda nesnelerin de�i�mez oldu�u a�amas�na ula��r. Be� ya��na do�ru �ocuk nesneleri zihinsel olarak temsil eder ancak bu kavramlar ve semboller �zerinde zihinsel i�lemler yapamaz. �ocuk yedi ya��na do�ru yakla�t�k�a toplama, ��karma gibi bili�sel i�lemleri yapmaya ba�lar. Bu d�nemde �ocuk olaylar� ba�kalar�n�n g�z�nden g�rmeye ba�lar. Bu ya� evresinde �ocuk iki �nemli beceriyi geli�tirir. Becerilerinden biri s�n�f i�erme becerisidir, ba�ka bir deyi�le bir s�n�fa ait olan nesnelerin, ba�ka bir s�n�f�n alt dizisi olabilece�ini �ocuk anlar. �rne�in k�pekler hayvanlar s�n�f�n�n bir alt dizisini olu�turabilir. �ocu�un kazand�� ikinci �nemli beceri daha �nceki evrede ancak nesnelere dokunarak ger�ekle�tirebildi�i s�n�flama s�recini sembolik olarak yapabilmesidir.
Bu evrede �ocu�un bili�sel alanda ba�ard�� de�i�iklikler 3 temel grupta toplanabilir :
1.�ocuk nesnelerin ve olaylar�n renk, bi�im, y�kseklik gibi d�� duyusal �zelliklerinin bask�s�ndan kurtulup, onlar�n kitle, hacim, say� gibi i� �zelliklerini kavrayabilecek hale gelir. Bu de�i�iklikler �ocu�un cinsiyet anlay��nda, say� kavram�n�n geli�mesinde, mekan ili�kilerini kavramas�nda kendini g�sterir.
2.Okul �a��ndaki bir �ocuk bir olay� di�er insan�n g�z�yle g�rebilmeyi zamanla daha iyi becermeye ba�lar. Bu d�nemde �ocu�un d��nce tarz� Piaget"e g�re ego merkezli (egocentric) d��nce tarz�d�r. Ego merkezli olmaktan kurtulup, di�er ki�inin g�z�yle d�nyay� g�rebilmek �ocu�un sosyal ili�kilerinde yeni bir a�amaya yol a�ar.
3.�ocuk d�� d�nyadaki nesnelerin yerine kafas�nda geli�tirdi�i semboller ve zihinsel operasyonlar arac�l�� ile i�lemler yapmaya ba�lar.

YEN�DO�ANLARDA ENTERAL BESLENME

9/7/2010

YEN�DO�ANLARDA ENTERAL BESLENME

G�R��
Yenido�anlarda(YD) besin gereksinimlerini
A)Gebelik ya��,
B)Do�um a��rl��,
C)Beslenme metodu,
D)Hastal�klar�n ve tedavilerin yaratt�� metab. de�i�iklikler
etkilemektedir.

Gebelik ya�� ifadesini iki ana ba�l�kta toplamak uygundur
Term infantlar ve preterm infantlar(�ok d��k do�um a��rl�kl�)

Term infantlar Preterm �nfantlar
Emme refleksini vard�r.

Enteral tolerans�n iyidir.

V�cut depolar� yeterlidir.

V�c�t fonksiyonlar� iyidir.

Enerji ihtiyac� fazla de�ildir
A)B. yakalamalar� gerekli de�ildir.
B)Bazal metabolizma fazla de�ildir.

Emme R. yoktur.(34hft )

Enteral T. Yetersizdir.

V�c�t depolar� yetersizdir.

V�c�t fonksiyolar� k�t�d�r.

Enerji ihtiyac� fazlad�r.
A)B�y�meyi yakalamalar�(BY) gereklidir.
B)Bazal metabolizmalar� fazkad�r.

Enteral al�m�n iyi olmamas�, y�ksek enerji ihtiyac� nedeniyle klasik annes�t�ne destekleyici besin maddelerini kat�lmas� gerekli olmakta, oral beslenme haricinde y�ntemlere ihtiya� duyulmaktad�r.

T�m ihtiya�lar� kar��lad�� kan�tlanm�� olan annes�t�, sa�l�kl� term infantlar�n geli�imleri, hayatlar�n� idame ettirmeleri i�in yeterlidir.

�ok d��k a��rl�kta infantlarda barsak motilitesi ve fonksiyonlar�n�n immat�ritesine has enteral beslenme problemleri olmakla birlikte

�ok d��k a��rl�ktaki infantlar�n beslenmesi �zerine bilgiler s�n�rl�d�r.

YD beslenmesi �zerine Yap�lan Ara�t�rmalar
B�y�k �o�unlukla �ok d��k a��rl�kl� infantlar *

Ara�t�rmalarla cevaplanmas� ama�lanan sorular:
A) Verilmesi gereken enerji ne kadar olmal�?
B) Ne kadar protein eklenmesi b�y�meyi sa�lar?
C) Ek olarak lipit eklenmeli mi?
D) Eklenirse hangi tipte olmal�?(esansiyel Y.A.?)
E) Beslenme postnatal hangi d�nemlerde ba�lanmal�?
F) Beslenme s�rekli mi, olmal�,aral�kl� olmal� m�?
G) Esansiyel veya di�er aa katk�s� yaplmal� m�?

ENERJ�
Premat�rlerde B�y�me H�z�
Fetal b�y�me, gestasyonel haftaya g�re ayn� yo�unlukta b�y�me g�zlenmemektedir.

16. hft l�k iken fetus b�y�me h�z� 5 gr/g�n
21. hft l�k iken fetus b�y�me h�z� 10 gr/g�n
29. hft l�k iken fetus b�y�me h�z� 20 gr/g�n
37. hft l�k iken fetus b�y�me h�z� 35 gr/g�n
ile pik yapar.

Premat�rlerde V�cut Metabolitlerinde De�i�meler

Fetal d�nemde v�cuttaki maddelerin yo�unlu�uda de�i�mektedir.
24.-40. Hft"l�k d�nemde
%87den %71 v�cut su oran�nda azalma
%8.8"dan % 12"ye v�cut protein miktar�nda artma
%1"den %13.1"e v�cut ya� miktar�nda art�� olmaktad�r.

Hepatik glikojen depolanmas�, 36. Haft d�neme kadar 10mg dan 18 mg 40.hft ya kadar 50 mg kadar art�� olmaktad�r.

Enerji dengesi
Enerji dengesi, enerji al�m�yla enerji gereksinimi aras�ndaki ince bir de*
Enerji al�m�, kay�ptan fazla oldu�unda "+" balans
Ancak bu durumda b�y�me sa�lanmaktad�r. Yeni doku olu�umu ve enerji depolanmas� i�in gereklidir.
Enerji kayb�, al�mdan fazla oldu�unda "-" balans olmaktad�.
Bu durumda v�cuttaki depolar kullan�larak idame sa�lanmaktad�r.

�ok d��k a��rl�kl� infantlarda, al�m az olmas�yla d��k depo d�zeyi, y�ksek enerji kullan�m�ndan dolay� hastal��n akut faz d�nemini ya�ad�klar�nda , bazal enerjiyi ihtiyac� dahada artmakta idameyi s�rd�kmekte daha da zorlan�lmaktad�r.

Enerji gereksinimi
Enerji kayb�+ Enerji harcan�m� + b�y�me (Yeni doku*)
Enerji kayb�, fekal ve idrar kay�plar�yla olmaktad�r.

Enerji harcan�m�:
1- Bazal metabolik h�z(BMH),
2-Post-parandiyel enerji harcan�m�
(Besinlerin termik etkisi, diyetin tetikledi�i termogenesiz)
3-Fizik aktivite,
Bunlardan b�y�k kompenentini bazal metabolik h�z kapsamakta
(H�crelerin ve dokular�n devaml�l��n� sa�layacak en az enerji)

�zellikle kritik hastalarda, kronik hipoksi, sepsis ve ate�,
ve doku fakt�rleri BMH"� artt�rmaktad�r.

Fizik aktivite:
Total enerji Ha

0-6 A� E��L�M�

9/7/2010

G�R��
Okul�ncesi d�nemdeki �ocuklar merakl�, ara�t�r�c�, hayal g��leri kuvvetli ve sorgulay�c�d�rlar. Bu nedenle �ocuklar�n bu y�ndeki geli�imlerini desteklemek amac�yla, onlar�n ara�t�rabilecekleri, meraklar�n� giderebilecekleri, neden sonu� ili�kisini g�rebilecekleri, �e�itli fikirler �ne s�rerek tahminlerde bulunabilecekleri f�rsatlar verilmeli ve bu y�nde e�itim ortamlar� haz�rlanmal�d�r. Bu da �ocuklar�n merak ve ara�t�rma duygular�n� geli�tirici ve zihinsel yeteneklerini uyar�c� etkinliklerden biri olan "fen etkinlikleri" ile m�mk�nd�r. Okul�ncesi d�nemde fen etkinlikleri fen bilimlerine ili�kin bilgilerin �ocu�a aktar�lmas� olmay�p, �ocu�un bunlar� yaparak ve ya�ayarak ��renmesidir. Ezbere bir fen bilgisi aktar�m� �ocu�un zihinsel geli�imine katk�s� olmay�p, sadece bilgilerin artmas�na yarar. Oysa ki, okul�ncesi y�llarda �nemli olan �ocu�un ara�t�rma, inceleme ve g�zlem becerilerini geli�tirerek, sa�lam bilimsel temeller olu�turmas� ve bilimsel d��nmeyi ��renebilmesidir. Anaokullar�nda �ocuklar�n yaparak ��renmeleri ile ger�ekle�tirilecek fen �al��malar� s�ras�nda �ocuk g�zlem yapma, soru sorma, fikirler ileri s�rme, tahmin etme, ileti�im kurma, d��ncelerini ba�kalar� ile payla�abilme ve neden sonu� ili�kisini kavrama f�rsat�na sahip olacakt�r. Bu nedenle, fen etkinliklerine �ocu�un merak duygusunu uyaracak ve do�al merak�n� tatmin edecek do�al ortam�n yarat�lmas�yla ba�lanmal�d�r. Esas olan �ocu�un merak�n� giderebilmesi i�in sorular sormas� ve bu sorulara cevap bulabilmesi i�in g�zlem inceleme ve ara�t�rma yapmas�d�r. Okul�ncesi �ocuklar i�in fen ��retiminin ba�lang�� noktas� onlar�n do�al �evreleridir. �e�itli �evre gezileri ve y�r�y��ler onlara g�zlem ve inceleme yapma f�rsat� verirken, do�adaki de�i�imler (mevsimler, g�n, hava durumu gibi). Onlara sorgulama ve ara�t�rma olanaklar� yaratabilir. Ayr�ca �evrelerindeki bitkiler, hayvanlar, ta�lar, bulutlar, yery�z�, canl� ve cans�z b�t�n nesneler onlarda heyecan yarat�r ve onlara ara�t�rma f�rsatlar� sunar. Bu nedenle ��retmen iyi bir g�zlemci olup, �ocuklar�n ihtiya� duyduklar� her an onlar� bu t�r etkinliklere y�nlendirebilmeli ve her konuda sorular sorarak, g�zlem, inceleme, ara�t�rma ve sorgulama yeteneklerini geli�tirebilmelidir.
0-1 AYDA
Y�z� koyun yat�r�ld��nda ba��n� kontrol etme �abas� i�indedir.4.haftada tutabilir ve kald�rabilir.Eli kapal�d�r.Avucunun i�ine k��k bir nesne dokunduruldu�unda s�k�ca yakalar.
Y�ksek sese tepkide bulunur.
G�z,yak�n bir nesne �zerine k�sa s�re sabitle�ebilir.Parlak renkler ve �ematik �ekiller �zerinde,g�z�n biraz daha fazla kald�� izlenebilir.
Tatl�,tuzlu,ek�i,ac� besinleri ay�rt edebilir.

1-4 AYLARDA
Omuz ve ba� kontrol� g�r�lmeye ba�lar.
3. ve 4.aylar i�inde desteklendi�inde k�sa bir s�re oturabilir.Ba��n� dik tutabilir.Kollar�na dayanarak do�rulabilir.
G�rme duyusu geli�mi�tir.Yatay hareket eden nesneleri izleyebilir.G�z ilgisini �eken nesneler �zerinde daha uzun s�re kal�r.
G�rme ve i�itmenin i�birli�i g�r�l�r.Sesin geldi�i y�ne bakar.
�evreye ilgi artar,ayak seslerine beslenme,banyo gibi haz�rl�klara tepki verir.
sosyal g�lme 2. ay sonunda g�r�l�r.
Esas sesleri taklit etme yetene�i geli�mi�tir.
Yakalad�� bir hareketi durmadan tekrar eder.
��ng�ra�� h�zla sallay�nca ses ��kard��n� fark eder.Avu� i�i ile yakalar.Her�eyi a�z�na g�t�r�r.
Eller hafif a��kt�r.

4-10 AYLARDA
S�rt �st� durumundan yan yatmaya ge�ebilir.Emekleme denemesi 5. ayda g�r�l�r.7. ayda,s�r�nme ve emekleme geli�ir.8.ayda tam d�n�� g�r�l�r.
Uzat�lan nesneyi yakalamaya �al��r.6.ay i�inde terred�tl� yakalama g�r�l�r.8,9.aylarda iki k�p� bir araya getirebilir. Ustaca yakalama 9. ayda g�r�l�r.Ayn� ay i�inde hangi elini se�ti�ini belli edebilir. Sonra bu eli de�i�tirebilir.
Kat� mamalar�,4.ay�n sonu ve 5.ay i�inde yiyebilir.
Anlaml� sesler ve heceler ��karmaya ba�lar,taklit yetene�i geli�mektedir.
Destekle oturabilir.Omuz ve ba� konturol� geli�mi�tir.7.ay i�inde desteksiz oturma g�r�l�r.
Yard�mla ayakta durabilir.Tutunarak durma 9. ve 10. ayda g�r�l�r.Emeklemede ustala�m��t�r.
G�z ve el koordinasyonunun ba�lang�c� 4. aya raslar.
6.ayb i�inde tan�d�k ve yabanc� y�zleri ay�rt etme ba�lar.Se�icilik g�r�l�r.
Objeleri bir elinden di�erine ge�irebilir.(�ocuklar genellikle9-12.aylar aras� hangi elleri

�OCUK HAKLARI �ER�EVES�NDE �OCUK �HMAL VE �ST�SMARI

9/7/2010

�ocuk Haklar� �er�evesinde �ocuk �hmal ve �stismar�
Giri�
Toplumun gelece�inde etki pay� �ok y�ksek olan yeni nesillerin fiziksel ve ruhsal a��dan sa�l�kl� olmas�, kendi de�erlerinin fark�nda olarak yeti�mesi ve bu de�erleri insanl��n yarar�na kullanabilmesi onlara sa�lanacak olan ko�ullarla yak�ndan ilgilidir. �ocu�un birey olarak ��kar�n� g�zeten ve �ocu�un ��kar�n� toplumun ��kar� ile b�t�nle�tiren yakla��m �ocu�un toplumun gelece�i oldu�u d��ncesine i�erik kazand�rmaktad�r. �ocuklar�n sorumluluk sahibi, bilin�li ve nitelikli bir birey olarak yeti�tirilmesi toplumun bug�n� ve gelece�i ile �rt��mektedir. Birey olarak her �ocu�un temel hak ve �zg�rl�klerden, sosyal ve ekonomik haklardan yararland�r�lmas�, geli�tirilecek olan �ocuk politikalar�n�n ve uygulamalar�n�n �z�n� olu�turmaktad�r.
�ocuk Haklar�n�n Tarih�esi ve Tan�m�
Sava�lar�n yaratt�� olumsuzluklar�n ortadan kald�r�lmas� ve insanl��n bar�� ve huzurlu bir d�nyada ya�amak iste�i sonucu kurulan Milletler Cemiyeti, ilk olarak 26 Eyl�l 1924"de �ocuk Haklar� Cenevre Bildirgesi"ni kabul etmi�tir. Ancak 1939 y�l�nda yeni bir sava� ��kmas� �ocuk Haklar� S�zle�mesi"nin bir s�re ertelenmesine neden olmu�tur. 1948"de Birle�mi� Milletler Genel Kurulu taraf�ndan kabul edilen �nsan Haklar� Evrensel S�zle�mesi"nde �ocuklar�n hak ve �zg�rl�klerine yeterince de�inilmedi�i i�in �ocuklar�n �zel durumlar� ve �zel korunma ihtiya�lar� nedeniyle �ocuklara �zg� ayr� bir belge haz�rlama �al��malar� ba�lat�lm��t�r. 20 Kas�m 1959 y�l�nda Birle�mi� Milletler Genel Kurulu, 78 �lkenin temsilcilerinin kat�ld�� genel oturumda �ocuk Haklar� S�zle�mesi"ni oybirli�iyle kabul etmi�tir. Ge�en otuz y�ll�k s�re i�inde �ye �lkeler a��s�ndan ba�lay�c� olan yeni bir uluslararas� metnin haz�rlanmas� gerekli g�r�lm�� ve yap�lan �al��malar sonucunda 20 Kas�m 1989"da Birle�mi� Milletler Genel Kurulu �ocuk Haklar� S�zle�mesini oy birli�i ile kabul etmi�tir. 28 Ocak 1990 tarihinde imzaya a��lan S�zle�me, ayn� g�n 61 �lke taraf�ndan imzalanm��t�r. 2 Eyl�l 1990"da 20 �lke taraf�ndan onaylanarak uluslararas� bir yasa g�c�yle y�r�rl��e girmi�tir. 14 �ubat 1990 tarihinde T�rkiye taraf�ndan imzalanan ve Birle�mi� Milletler Genel Kurulu"nda onaylanan S�zle�me 9 Aral�k 1994 tarihinde T�rkiye B�y�k Millet Meclisi taraf�ndan onaylanm��t�r. �ocuk Haklar� S�zle�mesi 27 Ocak 1995 tarihinde Resmi Gazete"de yay�nlanarak 4058 say�l� yasa ile i� hukuk kural�na d�n��m�� ve T�rkiye"de de uygulanmaya ba�lanm��t�r (1,2).
�ocuklar�n refah� alan�nda, �ocuklar�n ya�at�lmas�, korunmas� ve geli�tirilmesi a��lar�ndan yeni yakla��mlar ve standartlar getiren �ocuk Haklar� S�zle�mesi �ocuklar�n yeti�tirilmesinde toplumun, devletin ve ailenin sorumluluklar�n�, yeni ilke ve standartlarla a��klamaktad�r. Bu ilke ve standartlarla nitelikli insan�n yeti�tirilmesi temel hedef olarak belirlemi�tir. �ocuk Haklar� S�zle�mesi"nde �ocu�un sa�l��, geli�imi, e�itimi ve kat�l�m� temel konular olarak ele al�nmaktad�r. Temel konular �er�evesinde �ocuk ihmal ve istismar� �nemli yer tutmaktad�r. T�rkiye"de olduk�a yayg�n olan �ocuk ihmal ve istismar�n�n �ocuk haklar� a��s�ndan incelenmesi �nemlidir (3).
�ocuk �hmal ve �stismar�na �li�kin Maddeler
�ocuk Haklar� S�zle�mesi"nin 19, 34 ve 39"uncu maddeleri �ocuk istismar�, ihmali ve �nlenmesiyle ilgilidir. S�zle�menin 19"uncu maddesine g�re �ocu�un yeti�tirilmesinden sorumlu olanlar, bu haklar�n� �ocuklara zarar verecek �ekilde kullanamazlar. Devlet �ocu�u anne-baban�n ya da �ocu�un bak�m�ndan sorumlu ba�ka ki�ilerin her t�rl� k�t� muamelesinden korumak, �ocu�un istismar�n� �nlemek ve bu t�r davran��lara maruz kalan �ocuklar�n tedavisini ama�layan sosyal programlar haz�rlamakla y�k�ml�d�r. S�zle�menin 39"uncu maddesi, silahl� �at��ma ma�duru olan �ocuklar�n bedensel ve ruhsal sa�l��n�n korunmalar� veya buna yeniden kavu�malar� ve toplumla b�t�nle�ebilmelerini sa�lamalar� i�in taraf devletlerin uygun �nlemler almalar� gerekti�ini vurgulamaktad�r. Taraf devletlerin silahl� �at��ma, i�kence, ihmal, k�t� m

�OCUKLARDA POSTOPERAT�F REJYONAL ANALJEZ�

9/7/2010

�OCUKLARDA POSTOPERAT�F REJYONAL ANALJEZ�
G�n�m�zde �ocuklar�n da eri�kinler kadar a�r� duydu�u, cerrahiye kar�� stres yan�t geli�tirdi�i, solunum merkezini etkilemeksizin a�r� ile m�cadele edilmesi gereklili�ini ortaya koymu�tur.
M.�. 2500 y�l�nda Dalens"e ait bir yaz�da penise bir cisimle (Menfis ba��) anestezi yap�ld�� yaz�lmaktad�r. Modern anlamda ilk uygulama 1901 y�l�nda Harvey Cushing"e aittir.
�ocuklardaki kooperasyon g��l��, i�ne korkusu, i�lem s�ras�ndaki teknik g��l�kler, tecr�besizlik uzun y�llar b�lgesel anesteziye ilgisizli�e neden olmu�tur. Son 15 y�ld�r ise, �zellikle infant�n ve �ocu�un postoperatif analjezisinde uygulanmaktad�r. Ayn� zamanda genel anesteziyi tamamlay�c� bir y�ntem olarak d��n�lmesi bilinci, zamanla teknik g��l�klerin a��lmas�, yeni lokal anesteziklerin geli�imi ile bu konuya ilgiyi artt�rm��t�r11.
B�lgesel anestezinin tek doz veya katater arac�l��yla s�rekli uygu-lanmas� genel anestezi gereksinimini azaltmakta, postoperatif a�r� e�i�ini y�kseltmektedir12.
�ocuklarda b�lgesel anestezinin neden oldu�u hemodinamik de�i�iklikler eri�kinden daha azd�r. Nedeni, sempatik sinir sisteminin immat�r olmas�d�r. Eri�kine g�re v�cudun alt k�sm�nda g�llenen kan miktar� azd�r. Afferent n�ronal imputlar�n stress yan�t�n� bask�lamaktad�r.
Bu konuda yay�n yo�unlu�u Fransa"ya aittir. ADARPEF �yeleri (French Language Society of Pediatrik Anesthesiologist) 1 y�ll�k 85412 i�lemdeki (61003"� genel anestezi 24409"u regional anestezi) prospektif incelemede bulunmu�lard�r. Bunlar�n da 15013"�n�n santral bloklardan kaudal anestezi oldu�unu bildirmi�lerdir. Kaudal anestezi b�t�n ya� gruplar� i�inde en �ok kullan�lan tekniktir. 12 ya��ndan b�y�klerde ise en �ok uygulanan lumbal epidural"dir (%76). Bunu %12 ile transsakral, %10 ile Taylor, %6 ile torasik epidural izler. Spinal anestezi ise t�m tekniklerin %2"den fazlas�n� olu�turmaktad�r.
Ankara �niversitesi T�p Fak�ltesi Anesteziyoloji ve Reanimasyon ABD"da 2 ay-12 ya� grubunda inguinal herni ve or�iopeksi operasyonu ge�iren 68 hastaya kaudal blok uygulamas� yap�lm��t�r. �stanbul �niversitesi Cerrahpa�a T�p Fak�ltesi Anesteziyoloji ve Reanimasyon ABD"da 9 ay-13 ya� aras�ndaki alt ekstremite cerrahisi ge�iren �ocuklardaki ilk spinal anestezi uygulama sonu�lar� da olduk�a de�erlidir ve bu tekni�in de g�venle kullan�labilece�i vurgulanmaktad�r10.
Rejyonel anestezi premat�re dahil t�m ya� gruplar�nda g�venlidir. Klinisyenlerin komplikasyonlardan korunmas�nda en �nemli �nlem, standart dozda ila� ve genel g�venlik kurallar�na dikkat etmeleridir. Lokal anesteziklerin maksimum dozlar�n� birarada kullanmak gerekebilir. Bunlar�n adidif etki yapt�klar� unutulmamal�d�r. Komplikasyonlar�n %50"sinin yanl�� malzeme kullanmaya ba�l� oldu�u bildirilmektedir.
PER�FER�K BLOK MU? SANTRAL BLOK MU?
Periferik bloklar, inguinal b�lge ve ekstemiteye ait minor cerrahide etkilidir. �st abdominal major ve torasik i�lemlerde analjezi ve opioid gereksiniminde biraz azalma sa�lar. T�m afferent yollar� inhibe edemezler. Y�ksek doz lokal anestezik gereksinimi g�stermezler.
Santral bloklar, major giri�imlerde tercih edilmelidir.
Periferik bloklar�n s�resinin k�sa olmas�, etkinliklerini s�n�rlam��t�r.
Periferik bloklar i�in kontrlateral tarafdaki motor ve duyusal fonksiyonlar�n korunmas� avantajd�r.
Dural ponksiyon ve subaraknoid enjeksiyon gibi komplikasyonlar santral bloklarda g�r�lmektedir. Periferik sinir bloklar�n�n literat�rdeki komplikasyon oran� 0"d�r.
�ki blok aras�ndaki tercih k�yaslamas�, sadece g�venlik a��s�ndan de�il, a�r� skorlar�, yan etki, iyile�me d�nemindeki anestezi ve hastan�n memnuniyeti y�n�nden de de�erlendirilmelidir2.
BLO�U ETK�LEYEN FAKT�RLER
Eri�kin ve yenido�an farkl�l�� ok belirgindir. �ocuklara blok uygularken eri�kin gibi d��nmemeli arada bir grup oldu�u unutulmamal�d�r7.
1.�zellikle yeni do�anda karaci�erin ila� metabolizmas�ndan sorumlu enzimatik aktivitesi s�n�rl�d�r. Oksidasyon, red�ksiyon ve konjugasyon yetersizdir.
2.YD ve bebekde albumin glukoprotein oran� d

�OCUK BA�A�RILARI

9/7/2010

�OCUK BA�A�RILARI
Ba�a�r�s� �ocukluk �a��nda �zellikle de ad�lesanda hekiminleri en �ok u�ra�t�ran yak�nmalardan birisidir. Ba�a�r�s� bazen viral bir enfeksiyona e�lik eden bir bulgu olabilir. B�yle bir tabloda aspirin ve asetaminofen gibi min�r analjeziklerle tedavi edilir. Ba�a�r�s� bazen tekrarlayabilir ya da di�er ciddi patolojilere e�lik eden bir bulgu olabilir (intrakranyal hipertansiyonla birlikte veya ayr� olarak menejit, ansefalit, serebral abse, vask�ler malformasyon, travma, menenksleri veya serebral yap�lar infiltre eden t�m�ral kitle , iskemik infark, epilepsi). Prevalans� olduk�a y�ksek olan bu yak�nma her ya�ta g�r�lebilmekte ve hatta hayat�n ilk aylar�nda bile ba�layabilmektedir. Preadolesan �a�da ba�a�r�s� s�kl��n�n %20-54 aras�nda de�i�mektedir. Erkek �ocuklar�n %13"� k�z �ocuklar�n %20"si k�sa veya uzun s�reli ba�a�r�s�ndan yak�n�r.
�ocuklarda kronik ba�a�r�s� tan�m� genellikle 4-6 ay� ge�en ba�a�r�lar� i�in kullan�l�r. Olduk�a s�k ifade edilen bu yak�nma hastalar�n �ok b�y�k bir b�l�m�nde organik bir patolojiye ba�l� de�ildir. �o�u kez fizik muayenede anormal bir bulgu saptanamaz ve belirlenebilen nedenleri olduk�a azd�r.
Fundoskopik muayene, fizik muayene ve ayr�nt�l� hikaye normal olmad�k�a benign nedenli ba�a�r�s� tan�s�na ula�mak m�mk�n olmaz. Laboratuvar ara�t�rmalar� e�lik eden klinik patolojilerin ayr�m�nda (�zellikle aneminin olup olmad��) ara�t�r�lmal�d�r. Ba�a�r�s�n�n di�er n�rolojik nedenleri, sinus enfeksiyonlar� (auras�z migrende %15 prevalans bildirilmektedir), oftalmik bak� ile k�rma kusurlar�, ayr�nt�l� di� bak�s� varsa di� ��r�klerinin tedavisi, allerjinin olup olmad�� gerilim tipi ba�a�r�s� i�in stres kaynaklar� de�erlendirilmelidir. �ocuk gereksiz invaziv giri�imler, ��n almaktan korunmal�d�r.
Kranyal g�r�nt�leme
1.Anormal n�rolojik bulgular�n olmas�
2.Giderek �iddet ve s�kl�� artan subakut seyirli ba�aa�r�lar�n�n varl��
3.�ocukta gece ba�a�r�lar�n�n olmas� ve hastay� gece uykudan uyand�rmas� ya da �ocu�un sabahlar� ba�a�r�s� ile uyanmas�
4.Migrenli bir hastada a�r�n�n �zellik de�i�tirmesi, tedavilere yan�t vermemesi, giderek �iddet ve s�kl��n�n artmas�
5.Komplike migrenli hastada bulgular�n hep ayn� tarafta olmas�
6.Ba�a�r�s�na konv�lsiyon, motor bulgular, ��renme g��l�� gibi yeni bulgular eklenmesi
7.�ocukta ki�ilik ve/veya davran�� sorunlar�n�n ortaya ��kmas�
�zellikle �ocuk 6 ya��n alt�nda ise bu bulgulara ait en ufak ku�kuda ileri radyolojik g�r�nt�lenme istenmelidir.
Migrenli �ocuklarda atak s�ras�nda veya ataklar aras�nda EEG"de diff�z veya fokal yava�lama g�r�lebilir. Epilepsiye benzer format� nedeniyle ay�r�c� tan�da video EMG yap�labilir.
Uluslararas� Ba�a�r�s� Derne�i-1988 taraf�ndan �nerilen s�n�flama D�nya Sa�l�k �rg�t�"n�n hastal�k kodlama sistemine de (International Classification of Diseases ICD-10) uygundur. Bu s�n�flama ile yeni bir ba�a�r�s� terminolojisi do�mu� ve bug�n uluslararas� sahada kabul g�rm�� bir ba�a�r�s� dili olu�mu�tur. Ancak s�n�flamada hastan�n de�il ba�a�r�s�n�n esas al�nmas�n�n baz� yanl�� tan�lara yol a�abilece�ini d��nen klinisyenler vard�r. S�n�flamada en az 5 atak, 4-72 saat s�ren atak gibi �ok k�s�tlay�c� ve kesin tan�mlamalar �ng�r�lmesi nedeniyle baz� �ocuk hastalarda tan� ortada kalmaktad�r. Uluslararas� Ba�a�r�s� Derne�inin 1988 s�n�flamas�ndaki migren tipleri i�in belirtilen tan�mlay�c� kriterler pediatrik grup i�in sadece ba�a�r�s� s�resinin 2-48 saatler olarak de�i�tirilmesi ile uygulanmaktad�r.
Bu nedenle �ocukluk �a��nda ba�a�r�s� tan�mlay�c� kriterlerinde de�i�iklikler �nerilmektedir. Migren ataklar�nda s�renin 2 saate indirilmesi kabul g�rmektedir. Ancak bug�n hastal�klar�n patogenezinde ula��lan yeni geli�meler ��nda, tan� ve tedavide daha uygun kullan�labilir ve ayn� zamanda klinik �al��malarda da kullan�labilecek yeni bir s�n�flamaya gerek oldu�unu d��nenler �o�unluktad�r.
Tablo 1"de verilen ba�a�r�s� s�n�flamas� ilk bak��ta kolay ve a��k g�z�kmekle birlikte, do�ru uygulanabilmesi i�in uyulmas� gereken kura

ETK�L� �LET��M �OCU�U D�NLEMEKLE BA�LAR

9/7/2010

Etkili ileti�im �ocu�u dinlemekle ba�lar

�leti�imsizlik Kaderiniz De�il...

�ncelikle tutumlar�m�z� g�zden ge�irmeliyiz...
�ocu�unuzu nas�l dinlemelisiniz?

�o�u aile, e�er �ocuklar�na arkada�lar�na oldu�u gibi iyi davransalar, ili�kileri geli�ebilir...
Buna kar��n arkada�lar�na, �ocuklar�na oldu�u gibi davransalard� ili�kileri kopup giderdi...

Kar��l�kl� sayg�y� te�vik etmeli, bunun i�inde �ocu�umuzun duygular�n� kabullenebilmeliyiz...
�ocuklar�m�z Duygular�n� A��a Vurduklar�nda Oynad��m�z Roller
�ocuklar�m�z�n k�zg�nl�k, d�� k�r�kl�� ve korku gibi duygular�n� a��a vurduklar�nda �o�umuz ne yapmam�z gerekti�ini bilemeyiz...
��nk� bizlere bu t�r duygular�m�z� a��a vurman�n zay�fl�k oldu�u ya�ad��m�z toplum taraf�ndan kodlanm��t�r.
Bu �artlanma i�inde oynad��m�z roller �unlard�r...
BA�KOMUTAN
Bu rol� oynayan anne-baba, her �eyin kontrol� alt�nda olmas�n� ister. Bu y�zden �ocu�un olumsuz duygular�ndan bir an �nce kurtulup, kendine gelmesini bekler.
Emirler, komutlar, tehditler galip gelmek isteyen anne baban�n ara�lar�d�r.
Bu rol�n oynand�� sahnenin dekorunu size b�rak�yoruz...
AHLAK HOCALARI
Ahlak hocalar�n�n "bunu yapmal�s�n","Bunu yapmamal�s�n" t�r� vaazlar� dikkati �eker.
�ocu�un uygun duygulara sahip olmas�na titizlik g�sterilir.
HER �EY� B�LENLER
Bu rol� benimsemi� anne-babalar, uzun ya�am tecr�beleri oldu�undan ve art�k sorunun ��z�m�n� bildiklerinden s�z ederler.
Konferans verip ��tlerde bulunarak �ocuklar�na ne kadar �st�n olduklar�n� g�stermeye �al��rlar.
YARGI�LAR
Bu t�r anne-babalar hi�bir muhakemeye gitmeden zaten �ocu�u su�lu ilan etmi�lerdir.
S�rekli olarak kendilerinin hakl� �ocuklar�n�n ise haks�z oldu�unu kan�tlamaya �al��rlar.
ELE�T�RMENLER
Yarg��, ahlak hocas�, her �eyi bilen gibi, bu rol� oynayan aile de sadece hakl� ��kmakla ilgilenir.
Ancak ele�tirmen k��k d��rme, ad takma, �ocu�a a�a��layacak �akalara ba�vurma yoluna gider.
PS�KOLOGLAR
Bu rol� benimsemi� anne-babalar, psikolog gibi problemi analiz etmeye �al��r.
�ok iyi niyetli olan bu t�r anne-babalar, �ocu�u iyile�tirmenin yolunu bulmak i�in b�t�n ayr�nt�lar� ��renmek ister.
Kendince te�his koyar, durumu analiz eder ve sorular sorar.
AVUTUCULAR
Bu rol� �stlenen anne-babalarsa, �ocu�un duygular�n� ciddiye almas�na bahaneler bulmaya �al��rlar.
�ocu�un b�t�n korku ve endi�elerine yan�tlar�, s�rt s�vazlama ve sahte s�zlerden ibarettir.

Yukarda sayd��m�z rolleri bir kenara b�rak�p �ocu�umuzun ve biz anne babalar�n benimseyece�i temel yakla��m kazan / kazan tutumu olmal�d�r.

�ocu�un duygular�n� g�rmezlikten gelen t�kay�c� cevaplar vermekten ka��n�n.
Bu tarz bir dinleme �ocu�umuzu i�itmedi�imizi ve anlamad��m�z� belirtir...
�NER�M�Z
��z�mlemeci dinleme yani �ocu�un duygular�n� ve d��ncelerini duymak ve bunu belirterek �ocu�un da bunu anlamas�n� sa�lamak...

Bu tarz dinleme , �ocu�un kendini daha a��k�a g�rmesini sa�layacak bir ayna tutmakla e�de�erdir...

�ocuklar�n ��renmesine izin verin.
Kendi ��z�mlerimizi onlara empoze temekten ka��nmal�y�z...

Etkili ileti�im �ocu�u dinlemekle ba�lar

�leti�imsizlik Kaderiniz De�il...

�ncelikle tutumlar�m�z� g�zden ge�irmeliyiz...
�ocu�unuzu nas�l dinlemelisiniz?

�o�u aile, e�er �ocuklar�na arkada�lar�na oldu�u gibi iyi davransalar, ili�kileri geli�ebilir...
Buna kar��n arkada�lar�na, �ocuklar�na oldu�u gibi davransalard� ili�kileri kopup giderdi...

Kar��l�kl� sayg�y� te�vik etmeli, bunun i�inde �ocu�umuzun duygular�n� kabullenebilmeliyiz...
�ocuklar�m�z Duygular�n� A��a Vurduklar�nda Oynad��m�z Roller
�ocuklar�m�z�n k�zg�nl�k, d�� k�r�kl�� ve korku gibi duygular�n� a��a vurduklar�nda �o�umuz ne yapmam�z gerekti�ini bilemeyiz...
��nk� bizlere bu t�r duygular�m�z� a��a vurman�n zay�fl�k oldu�u ya�ad��m�z toplum taraf�ndan kodlanm��t�r.
Bu �artlanma i�inde oynad��m�z roller �unlard�r...
BA�KOMUTAN
Bu rol� oynayan anne-baba, her �eyin kontrol� alt�nda olmas�n� ister. Bu y�zden �ocu�un olumsuz duygular�ndan bir an �nce kurtulup, kendine gelmesini bekler.
Emirler, komutlar, tehditler galip gelmek isteyen anne baban�n ara�lar�d�r.
Bu rol�n oynand�� sahnenin dekorunu size b�rak�yoruz...
AHLAK HOCALARI
Ahlak hocalar�n�n "bunu yapmal�s�n","Bunu yapmamal�s�n" t�r� vaazlar� dikkati �eker.
�ocu�un uygun duygulara sahip olmas�na titizlik g�sterilir.
HER �EY� B�LENLER
Bu rol� benimsemi� anne-babalar, uzun ya�am tecr�beleri oldu�undan ve art�k sorunun ��z�m�n�

INFLAMMATION AND RISK FOR PREMATURIT

9/7/2010

Inflammation and Risk for Prematurity

Outline
Preterm delivery
Inflammation in preterm delivery
Polymorphisms in inflammatory cytokines
Obstetrics and cytokine polymorphisms
Preterm Delivery
6-8% of all pregnancies deliver preterm
No improvement in preterm delivery rates with current management strategies
Causes include
Preterm premature rupture of membranes
Preterm labor
Maternal or fetal complications
Rates of LBW continue to rise
Risk Factors for Preterm Delivery
Previous obstetric history
Race/ethnicity
Vaginal bleeding
Multiple gestation
Incompetent cervix
Infection

Risk Factors for Preterm Delivery
Marital Status
Substance use
Pre-Pregnancy Weight
Stress
Maternal Age
Congenital Anomalies
Racial Disparity for Preterm Birth and Infant Mortality
LBW in singletons-
11.4% in blacks
5% in whites
#1 contributor to disparity in infant mortality

Preterm Birth and Family History
Data from linked database of birth certificates of two generational cohorts
Risk of PTD for preterm mothers was higher than those that had been born at term (OR 1.18)
If preterm mother delivered 30 weeks OR increased to 2.38
Preterm Birth and Inflammatory Response
Increased TNF production in whole blood stimulated by LPS in patients with history of PTB (Amory et al, Am J Obstet Gynecol, 2001)
Infection as a Noxious Stimuli
BV is 2 times more prevalent among African Americans
Higher prevalence not explained by known behaviors or risk factors
High BV rates in African American women may account for up to 30% excess risk of PTD
The Effects of Stress
Endocrine system (CRH production)
Immune system response
Maternal behaviors
smoking
nutritional status
substance abuse

The Pathogeneses of Preterm Birth
Decidual-chorioamniotic or systemic inflammation (40%)
Activation of the maternal or fetal HPA (30%)
Decidual hemorrhage (20%)
Pathologic overdistention (10%)
Inflammatory Mediators and Preterm Birth
Produced by choriodecidual tissues in response to infectious stimuli
Elevated in maternal serum, amniotic fluid, cord blood, cervical/vaginal secretions in PTL and PPROM
FIRS- elevated IL-6 by cordocentesis associated with serious neonatal complication (Gomez, 1998)
Inflammatory Mediators and Intra-amniotic Infection
Not always possible to document intra-amniotic infection
Similar outcome in preterm patients with intra-amniotic inflammation and proven infection

Interleukin-6
Elevated in maternal serum in chorioamnionitis (Greig, 1996)
Elevated in fetal cord blood with funisitis (Swamy, 2002)
Elevated in PPROM with FIRS
In amniotic fluid of PPROM, PTL especially in presence of infection
Polymorphisms
Common sequence variations that occur at a frequency greater than 1%
(Mutations occur 1%)
Single nucleotide Polymorphism
occur every 500-1000 bases throughout the genome
IL-6 gene polymorphism
Polymorphisms
VNTR- common polymorphism that result form slippage during DNA replication
several copies of a repeated unit
GAGAGAGAGA
Depending on location may result in alterations in protein production
exon may alter the protein
promoter region alter amount produced

Cytokine Polymorphisms and Systemic Disease
TNF: septic shock, RA, AIDs, MS, diabetes, lupus, graft versus host disease, cardiac and renal transplant rejection
IL-6: JCA, cardiac disease, graft versus host disease and lupus
IL-10: lupus, RA, asthma, cardiac and renal transplant rejection, graft versus host disease
Polymorphism and Transplantation
Bronciolitis Obliterans in lung transplant patients with IL-6 -174G/C and IFN-gamma(+874) (Lu, Transplantation, 2002)
Carriers of IL-6 -174C allele had inferior graft survival with RR of 3.7 for graft loss (Muller-Steinhardt, Kidney Int, 2002)

Cytokine Polymorphism and GVHD
Acute GVHD independently associated with IL-10 gene polymorphisms
from the recipient (RR 7.9) and the donor (RR 3.5)
Chronic GVHD independently associated with IL-6 gene polymorphism from recipient (RR 4.2, P=0.02)
Interleukin-6 Polymorphisms
-174G/C, -597G/A, -572G/C
named fo

BEBEK BAKIMI

9/7/2010

G�bek Ba��n�n Temizlenmesi
G�bek ba��, genelde do�umdan sonraki ikinci hafta i�inde d��er. Hastaneden ayr�lmadan �nce size g�bek ba��na pansuman yapman�z i�in bir s�v� verilecektir. G�bek ba��n�n kuru kalmas�, d��mesini �abukla�t�racakt�r. Bu nedenle d��ene kadar bebe�inizi k�vette y�kamaya ba�lamaman�z ya da bu b�lgeyi �slatmaman�z, g�bek ba��n�n daha kolay d��mesini sa�lar. G�bek ba��n�n havayla temas etmesi de daha �abuk iyile�mesini sa�layaca�� i�in bu b�lgeyi bebek bezi ya da naylon k�lot ile kapatmamaya �al��n. G�bek ba��n�n �evresinde iltihap s�z�nt�s� ya da kanama olursa veya k�zar�p �i�erse, enfeksiyon belirtisi olabilece�i i�in doktorunuza dan��mal�s�n�z.
G�bek ba�� d��t�kten sonra bu b�lgeyi her g�n kaynam�� l�k su ve pamukla silip iyice kurulamal�s�n�z.

Bebe�in Gaz�n� ��kartmak

Bebeklerin s�t i�erken hava yutmas� �ok do�ald�r. Bebek, yuttu�u havadan ya gaz ��kararak ya da ge�irerek kurtulabilir. Biberonla beslenen bebeklerde �ok s�k g�r�lmesine ra�men, anne s�t�yle beslenen bebekler de hava yutabilir.
Bebe�inizi beslerken gaz ��karmas� i�in arada ona f�rsat verin; emziriyorsan�z g��s de�i�tirirken bebe�inizin gaz�n� ��kar�n. Yuttu�u hava ona tokluk hissi verebilir ve onu rahats�z ederek ihtiyac� olan besini almas�n� engelleyebilir. Ya da gaz midesine bask� yaparak, bebe�inizin kusmas�na sebep olabilir. Bebe�iniz mutluysa, ge�irecek kadar hava yutmam��t�r; k�p�rdan�p y�z�n� buru�turuyorsa hava yutmu�tur, bu y�zden bir s�re daha deneyin. Ancak gaz�n� hemen ��karmas�n� beklemeyin.
Bebe�inizin yuttu�u havay� ��karmak ve onu rahatlatmak i�in �unlar� deneyebilirsiniz;
* Onu poposundan tutup, ba�� omzunuza gelecek �ekilde kendinize yaslay�n s�rt�n� yava��a s�vazlay�n ve ritmik bir �ekilde nazik�e vurun. A�z�ndan biraz s�t gelme ihtimaline kar�� omzunuza temiz bir havlu ya da bez �rtebilirsiniz.
* Bebe�inizi y�z�st� dizlerinize yat�rarak ve nazik�e s�rt�n� s�vazlayarak da bebe�inizin gaz�n� ��kartabilirsiniz. A�z�ndan biraz s�t gelme ihtimaline kar�� dizlerinize temiz bir havlu ya da bez �rtebilirsiniz.
* Bebe�inizin 3. ay�ndan sonra dizinize oturtup, bir elinizle g��s�nden tutarak di�er elinizle s�rt�n� s�vazlayarak gaz�n� ��kartabilirsiniz.

Bebek Gaz�n� Nas�l Belli Eder?
Bebe�inizin gaz� varsa, rahats�z oldu�unu anlatan baz� hareketlerde bulunur. Gaz�n� ��karmak i�in bacaklar�n� uzat�p kendine �eker, a�lar ve huzursuz olur. Gaz sanc�s� olan bebek ani bir �ekilde ��l�k atar gibi uzun s�re a�lar. V�cudu gerginle�ir, s�rt�n� geriye do�ru b�ker, y�z� k�zar�r ve el ve ayaklar� hafif�e morarabilir.
Bebe�iniz g�n�n herhangi bir saatinde gaz sanc�s�yla kar��la�abilir, ama daha �ok ak�am ve gece yar�s� ortaya ��kar. Geceleri ge� uyumas�na ve uykusunun b�l�nmesine neden olur. Gazl� bebekler karakter olarak daha hassas, ilgi bekleyen ve kolay uyanan bebeklerdir.

Bebek Giysilerinin Y�kanmas�
Bebe�inizin tenine de�meden �nce b�t�n giysilerin y�kanmas� gerekir. Giysilerin marka etiketlerini ��kar�rsan�z bebe�inizin cildinin tahri� olmas�n� �nlersiniz.
Bebe�inizin cildi i�in giysilerini y�karken cildinin tahri� olmamas� i�in �ama��r suyu ya da buna benzer deterjanlarla giysileri y�kamay�n. Bebekler i�in �zel olan temizlik malzemeleri ve yumu�at�c�lar� kullan�n. �ama��rlar�n� kurutman�n en iyi ve en sa�l�kl� yolu, a��k hava ve g�ne�te kurutmakt�r.

Bebe�in Tuvalet E�itimi
Bebeklerin ba��rsaklar�n� denetlemeleri i�in gerekli kas ve b�zgen geli�imi, 18 ayl�k olana kadar tamamlanmaz. �ocu�unuzu bu ya�tan �nce otura�a al��t�rmak, onu tedirgin ederek tuvalet al��kanl�� s�recini geciktirir. Bu y�zden, bebe�iniz haz�r olana kadar beklemelisiniz. �drar kontrol� ise daha da ge� olur. �ki bu�uk - �� ya��na kadar gecikebilir.
Bebe�inize tuvalet al��kanl�� kazand�rmak olduk�a sab�r isteyen bir u�ra�t�r. Bebe�inizi asla korkutmamal� ve cezaland�rmamal�, onu �d�llendirerek te�vik etmelisiniz.
Bebe�inizin tuvalet denem

�OCUKLARDA �ST SOLUNUM OLU ENFEKS�ONLARI

9/7/2010

�ST SOLUNUM YOLU ENFEKS�YONU (�SYE)

�st solunum yolu, a��z ve burundan ba�layarak farinks, larinks ve trakeadan olu�maktad�r. Bu hava yolunu ilgilendiren herhangi bir patolojik durum ayn� zamanda bu yollarla ili�kili olan paranazal sin�sler, orta kulak, tonsil ve adenoid doku ve epiglot gibi dokular� da ilgilendirir. �ocuklarda en s�k g�r�len enfeksiyon hastal�� st solunum yolu enfeksiyonlar�d�r. Bu nedenle iyi irdelenmesi gerekmektedir.
�SYE"de tutulan b�lgeye g�re; ate�, burun ak�nt�s�, nazal konjesyon, �ks�r�k, hap��r�k, inspiratuar stridor, supraklavik�ler ve suprasternal retraksiyonlar gibi semptomlar g�r�lebilir.
�SYE"de �o�u kez etken, vir�slerdir ve bu hastal�klar�n �o�u antibiotiksiz, semptomatik tedaviyle d�zelir. Beslenme bozukluklar� (PEM), immun yetmezlik (�zellikle h�cresel), preterm veya SGA do�um, k�� mevsimi, k�t� sosyoekonomik durum, kre�, okul vb kalabal�k ortamlarda ya�ama, biberon, emzik kullanma, erkek cinsiyet, GER bulunmas�, konjenital anomaliler ve hava kirlili�i (sigara, sis, eksoz duman�, elektrik oca��, katalitik sobalardaki NO2 (Endothelial contracting derivated factor), allerjik hastal�klar gibi sebepler predispozan fakt�rleri olu�tururlar. Normal bir �ocukta y�lda 3-6 kez �SYE g�zlenmesi do�ald�r.

AKUT R�N�T (A. R�NOFARANJ�T = A. NAZOFARANJ�T)
= So�uk alg�nl��/Nezle-Grip)

En s�k etken Rinovir�s"t�r. (di�er vir�sler; koronavir�sler, RSV, adenovir�sler, parainfluenza, influenza (grip)). Ate�, ba� a�r�s�, burun ak�nt�s� (�nce sulu (m�koz) daha sonra m�kop�r�lan), hap��r�k, i�tahs�zl�k, halsizlik, hafif kusma ve ishal g�zlenebilir. Semptomlar hafiftir. 4-5 g�n i�inde semptomlar daha da hafifler ve kendili�inden ge�er. Tedavi semptomatiktir. E�er ate� y�ksek seyirliyse veya d��t�kten sonra tekrar y�kseliyorsa, semptomlar �iddetleniyorsa bakteriyal bir enfeksiyon veya e�lik eden bir komplikasyon d��n�lmelidir;
*Bakteriyal etkenler: �o�unlukla A grubu streptokoklar, nadiren Corynebacterium diphtheriae, Mycoplazma pneumoniae, Neisseria meningitidis, N. Gonorrhoeae etken olabilir. Sekonder bakteriyal enfeksiyondaki etkenler en s�k olarak Haemophilus influenzae, pn�mokok, stafilokoklard�r.
�zellikle 3 ya� alt�nda streptokoklar�n yapt�� SYE s�kt�r. Bu duruma streptokokozis denir. Y�ksek ate�, m�ko-p�r�lan burun ak�nt�s� (koyu ye�il), perioral b�lgelerde k��k apseciklerle karakterizedir.
*�SYE"de di�er komplikasyonlar: Otitis media, Sin�zit, Pn�moni, Bakteriyemi ve Menenjittir.
Ay�r�c� tan�da poliomyelit, hepatit ve bir �ok viral d�k�nt�l� hastal��n prodromal d�nemi �SYE belirtileri ile ba�lad�� i�in bu hastal�klar mutlaka ekarte edilmelidir. Kanl�, m�kop�r�lan nazal sekresyonlarda burun difterisi, yabanc� cisim veya lokal tahri� akla gelmelidir. Yabanc� cisimde olay genellikle tek tarafl�d�r. Ayr�ca bu durum yenido�an d�neminde olursa konjenital sifiliz, koanal atrezi de d��n�lmelidir. Bilateral koanal atrezide nazal konjesyon yan�s�ra a�lay�nca d�zelen siyanoz tipiktir. (a�lay�nca siyanozun artt�� durum konj. kalp hastal�klar�!!!)

ADENO�D VEGETASYON VE ADENOD�T
Adenoid doku Waldayer halkas�n�n [tonsilla pharyngea, tonsilla tubaria (Gerlach bademci�i), tonsilla palatina (Lusecka"n�n bademci�i = adenoid) ve tonsilla lingualis] bir par�as�d�r. 3-4 ya�lar�nda maksimum b�y�kl��ne ula��r ve puberteye kadar giderek k��l�r ve atrofiye u�rar. Tekraralayan �SYE"ler s�ras�nda bu dokular b�y�r. E�er obstr�ksiyon olu�turacak boyutta b�y�rse adenoid vegetasyondan bahsedilir. Bu �ocuklar burundan nefes almakta g��l�k �ektikleri i�in a��zlar� s�rekli a��kt�r, uyurken horlarlar ve rinolali (nazal konu�ma) �eklinde konu�urlar. B�y�k adenoidler a��z i�inden parma��m�zla kolayca palpe edilebilir. Tedavide dekonjestanlar, burun damlalar� ve lokal antienflamatuarlar kullan�labilir.

Rinolali yapan sebepler;
Adenoid vejetasyon, difteri vb"e ba�l� yumu�ak damak paralizileri, nazofarinks t�m�r� (ad�lesanlarda ve gen� eri�kinlerde daha s�k olup, tekrarlayan abondan burun kanamas� ve rinolali ile kendini be

TELEV�ZYONUN �OCU�A ETK�LER�

9/7/2010

TELEV�ZYONUN �OCU�A ETK�LER�
20. Y�zy�l�n en b�y�k bulu�lar� aras�nda kitle ileti�im ara�lar� yer almaktad�r. Bunlar i�erisinde ��phesiz en �nemli yeri de Televizyon almaktad�r. TV insanl�k tarihi ad�na b�y�k geli�melere vesile olmu� ve halada etkileri a��s�ndan insanl�k ad�na tart��lmaz bir noktada yerini korumaktad�r. TV evlerde yerini almadan �nce ve ald�ktan sonra diye aile hayat�n� ikiye ay�rmak belkide pek fazla yanl�� olmaz. Bizim konu ba�l��m�zdan da anla��laca�� zere bu yaz�m�zda TV nin eri�kin birey , aile veya toplumsal y�nlerini incelemek y�n�nde bir amac�m�z yok. Bu de�erlendirmeleri �imdilik daha ileri tarihlere erteleme gereklili�ini d��n�yoruz.
Gerek klinik g�r��melerimiz s�ras�nda kar��la�t��m�z anne babalardan, gerek de�i�ik yollar ile bize gelen sorularda s�k�a kar��la�t��m�z sorulardan biri de "TV nin �ocu�umuza etkisi nedir ? " �eklinde olan sorudur. Bu konuda anne babalara s�yledi�imiz genel �ey her ya� i�in ��phesiz bu sihirli kutunun �ocu�a etkileri farkl� farkl� olmaktad�r. Bunu iyi veya istenen etkiler ve k�t� veya istenmeyen etkiler �eklinde ikiye ay�rabiliriz. Ama TV nin en b�y�k etkisi ��phesiz 0-3 ya�lar� aras�nda olmaktad�r. ��nki bu ya�lar hayat boyu kullan�lacak baz� psikososyal ve psikomotor �zelliklerin kazan�ld�� ok �nemli bir devredir. Bu devrede olu�abilecek herhangi bir sorun b�t�n hayat� etkilemektedir. Bu nedenle ya�lara g�re TV nin etkileri konusunda anne babalar� bilgilendirmek gerekti�ini d��nerek bu t�rl� bir yaz� yazma ihtiyac� hissettik.
0-3 ya� gurubuna etkiler
0-3 ya� i�in TV baz� durumlarda ciddi s�k�nt�lar�n kayna�� olabilmektedir. Ailelerin sosyoekonomik zorluklar� , �al��an annelerin durumu , �ocu�un-ilgilenilmesi gereken - ek karde� durumu , anne babalar�n kendilerine ait sorunlar� ,yap�lmas� gereken ev i�leri , anne babalar�n sosyoekonomik zorluklardan dolay� ek i�lerde �al��malar� , anne babalardan birinin veya ev i�erisindeki bireylerden birinin kronik hastal�� , ailelerin kendi psikososyal iht

veribaz.com - �ocuk Sa�l��� / �ocuk Hastal�klar� - T�rkiye'nin veri bankas�

B�R OLGU SUNUMU �LE B�RL�KTE �OCUK VE ERGENLERDE OBSES�F KOMPULS�F BOZUKLU�A B�R BAKI�

B�Y�ME VE GEL��ME

RECURRENT EARLY PREGNANCY LOSS

12&18 AY GEL���M �ZELL�KLER�

F�Z�KSEL VE MOTOR GEL���M�

ATE�L� �OCUKLARA YAKLA�IM

UNICEF KU� GR�B� HABER�

YA�AM G�� OLAB�L�R*

�OCU�UN NORMAL GEL���M� VE GEL���M�N A�AMALARI

�OCUK RUHU

9-12 YA� GRUBU �OCU�U VE RES�MLER�

�OCUKLUKTA C�NSEL E��T�M

�OCUK GEL���M�

H�PERAKT�F �OCUK

�OCUK GEL���M� VE RUH SA�LI�I

EN� DO�AN BEBE��N G�R�N���

�OCUKTA HASTALIKLAR

BEBEKL�K D�NEM�NDEK� GEL���M

�OCUK RUHU

�OCUK HASTALIKLARI

�OCUKTA HASTALIKLAR

�OCUKLARDA B�BREK HASTALIKLARI

NEWBORN CARE

GEN�L�K �A�I VE SORUNLARI

�OCUK GEL���M�

�OCUKLARDA RES�S�TASYON- G�NCELLEME

KRONIK KARIN AGRILI �OCUKLARDA HELICOBACTER PYLORI ENFEKSIYONU

BEDENSEL YETERS�ZL��� VE S�RE�EN HASTALI�I OLAN �OCUKLAR

�OCUK GEL���M�

ALTINI ISLATAN �OCUKLAR

B�BRE��N KALITSAL VEYA GEL���MSEL DEFEKTLER�

FETUS VE YEN�DO�ANDA ENERJ� METABOL�ZMASI

ERGENL�K D�NEM�

UYUM SORUNU OLAN �O�U�UN TANILANMASI

ENGELL� �OCUKLARIN E��T�MLER� VE A�LELER�NE �NER�LER

15 A� COCUKLARININ GEL���M �ZELL�KLER�

GEL���M D�NEMLER�

ANKARA L�SEM�L� �OCUKLAR VAKFI

�OCUK HAKLARI VE E��T�M�

4-5 A�

�OCOKLARDA REFRAKS�ON

0-6 AS COCUK F�Z�KSEL GEL�S�M�

�OCU�UNUZUN �� KOLALA�TIRACAK 50 �N

�OCU�UNUZUN RUH SA�LI�I

ERGENL�K NED�R

ANAOKULU VE �LKOKUL �A�I �ZELL�KLER�

�OCUK SA�LI�I

YEN�DO�ANIN KALITSAL METABOL�K HASTALIKLARININ LABORATUVAR TANISI

�OCUKLARDA ALTINI ISLATMA

GEL���M D�NEM� �ZELL�KLER�

RECURRENT MISCARRIAGE AN EVIDENCE BASED APPROACH

ERZURUM �L�NDE ANA �OCUK SA�LI�I

INTRA UTERINE GROWTH RETARDATION

�OCUK HASTALIKLARI

PED�ATR�K �LER� YA�AM DESTE��

ALTINI ISLATAN �OCUKLAR

�OCUKLUK �AGI ENFEKSIYONLARININ TANI VE TAKIBINDE PROKALSITONIN, NEOPTERIN VE C-REAKTIF PROTEININ YERI

DOWN SNDROMU

�OCUK VE ERGENLERDE C�NSEL GEL���M

�OCUK VE SPOR

�OCUKLUK

�OCUKLUK PS�KOZLARI

MONTESSOR� S�STEM�

�OCUK SA�LI�I

�OCUKLUK �A�INDA TOPLUM K�KENL� PN�MON� TANI VE TEDAV� REHBER�

ATAXIA IN CHILDREN

�OCUKLARDA H�PERAKT�V�TE SENDROMU

KOLESTAZ

B�BERON ��R���

BAZI BULA�ICI �OCUK HASTALIKLARI

�OCUK RUHU

KAFKASYA

�OCUKLARIN RUH SA�LI�I

D�KKAT EKS�KL��� VE H�PERAKT�V�TE

ERGENL�K D�NEM�

�OCUKLARDA ���EK HASTALI�I

�OCUK GEL���M�

BEBEKL�K D�NEM�NDEK� GEL���M

�OCUKLARDA OT�ZM

veribaz.com - �ocuk Sa�l�� / �ocuk Hastal�klar� - T�rkiye'nin veri bankas�

12&18 AY GEL��M �ZELL�KLER�

F�Z�KSEL VE MOTOR GEL��M�

�OCU�UN NORMAL GEL��M� VE GEL��M�N A�AMALARI

�OCUK GEL��M�

�OCUK GEL��M� VE RUH SA�LI�I

EN� DO�AN BEBE��N G�R�N��

BEBEKL�K D�NEM�NDEK� GEL��M

�OCUK GEL��M�

BEDENSEL YETERS�ZL�� VE S�RE�EN HASTALI�I OLAN �OCUKLAR

�OCUK GEL��M�

B�BRE��N KALITSAL VEYA GEL��MSEL DEFEKTLER�

15 A� COCUKLARININ GEL��M �ZELL�KLER�

GEL��M D�NEMLER�

GEL��M D�NEM� �ZELL�KLER�

�OCUK VE ERGENLERDE C�NSEL GEL��M

B�BERON ��R��

D�KKAT EKS�KL�� VE H�PERAKT�V�TE

�OCUKLARDA ��EK HASTALI�I

�OCUK GEL��M�

BEBEKL�K D�NEM�NDEK� GEL��M

�OCUKTA C�NSEL GEL��M

�OCUKLARDA KONJEN�TAL G��S DUVARI DEFORM�TELER�

PED�ATR�K SEREBROVASK�LER OLAYLARDA FAKT�R V 1691 G-A DE��M�YLE FAKT�R VIII Y�KSEKL��N�N �NEM�

�OCU�UN NORMAL GEL��M� VE GEL��M�N A�AMALARI

D�KKAT EKS�KL�� H�PERAKT�V�TE BOZUKLU�U (DEHB)

�OCUKLARDA GH YETMEZL�� TANISI

�OCU�UN NORMAL GEL��M� VE GEL��M�N A�AMALARI

D�KKAT EKS�KL�� VE H�PERAKT�V�TE BOZUKLU�U

�OCUK YET��T�RMEDE ANA BABALARA ��TLER

D�KKAT EKS�KL�� VE H�PERAKT�V�TE BOZUKLU�U

5-15 YA� �OCUKLARININ GEL��M �ZELL�KLER�

�OCUKLARDAK� GEL��M EVRELER�

ETK�L� �LET��M �OCU�U D�NLEMEKLE BA�LAR