veribaz.com - Sanat Tarihi - T�rkiye'nin veri bankas�

EKSPRESYON�ZM (DI�A VURUMCULUK)

9/7/2010

�NS�Z
Ekspresyonizm ( d��a vurumculuk ) bir ak�m olmay�p de�i�ik sanat anlay��lar�n�n uygun ifade ortam� buldu�u bir sanat hareketidir. Ekspresyonizm ad� da bu de�i�ik sanat anlay��lar�n�n i�inde yer ald�� genel y�nelime yakla�t�ran bir tan�mdan kaynaklanmaktad�r. Bu ad ilk defa 1911"deki bir sergi de ortaya ��km�� olup, 1928"de ge�erlilik kazanm��t�r.
Ekspresyonizm Van Gogh ba�ta olmak �zere de�i�ik ak�mlara ba�l� 19. y.y sanat��lar�ndan kal�tlar olmas�na ra�men, esas k�kenleri Romantizm"e kadar ��kartmak m�mk�nd�r. Bu anlay�� i�inde en �nemli �ey sanat��n�n kendi ki�ili�inin derinli�inde olu�an duyumlar�n, eseri arac�l�� ile d��ar�ya yans�t�lmas�d�r. Bu sebeple de sanat��n�n i�sel ger�e�i olan g�r�nt�, sanat��n�n kendi duygu ve duyumlar�n�n d��a vurumuyla yans�yan bir g�r�n�m oldu�u i�in, do�al olarak alg�lanabilen tamamen farkl� ve tamamen ki�isel bir tarz ve anlay��la de�i�ime u�rat�lm�� bir yans�mad�r.
�al��mam�z�n ara�t�rma ve haz�rlanmas�nda g�sterdikleri ilgi ve destekten dolay� Dokuz Eyl�l �niversitesi G�zel Sanatlar Fak�ltesi k�t�phane �al��anlar�na, Dokuz Eyl�l �niversitesinde ��retim g�revlisi olan de�erli hocam�z H. Aylin SE�K�N" e te�ekk�rlerimizi sunar�z.

EKSPRESYON�ST AKIM
19. y�zy�l�n sonundan ba�layarak plastik sanatlar�n terimleri, tuhaf bir bi�imde t�m �teki sanat dallar�na da yay�larak e�ilimleri, entelekt�el ak�mlar�, hatta �a��n ruhunu tan�mlamada temel olu�turdu. �zellikle Almanyada bu, Empresyonizm, Neo-Romantizm ve Art Nouveauya uyguland�. Foto�raf�n bulunmas�, resmin kat� kurallardan kurtulmas�na izin verecek bir ortam sa�lam�� ve b�ylece sanat ile ger�ek aras�ndaki ili�kide ortaya ��kan k�kl� de�i�ikli�i de kesinlikle �nceden haz�rlam��t�. Ancak resimsel kavramlar�n sanat d�nyas�na bu denli yay�lmas�n�n ku�kusuz ba�ka bir nedeni daha vard�. Bu da, birdenbire ortaya ��kan yeni bir olay�n ender olarak bir tek sanat bi�imiyle s�n�rlanmas�yd�. Yeni �slup, belirli bir �a�, toplum ve uygarl�k g�r��yle daha �ok ba�lant�l�yd�; Romantizmden S�rrealizme de�in sanatsal anlat�m�n t�m bi�imleri bu �slubun kapsam�na giriyordu.
Ekspresyonizm (D��avurumculuk) bu durumun �zg�n bir �rne�idir. Ekspresyonist sanat yap�tlar�, i�inden bir ku�a��n genel duygular�n�n t�m y�nleriyle f��k�rd�� inan�lar�n dile getirilmesi olarak tan�mlanabilir. Yvan Goll, burada, ayn� teknikleri kullanan, belirli bir program �er�evesinde birle�mi� sanat�� toplulu�u anlam�nda bir okuldan s�z etmenin olanaks�z oldu�unu s�ylemekte hakl�d�r. Goll, 1921de Ekspresyonizmin, entelekt�el alanda t�pk� bir salg�n hastal�k gibi her�eyi etkiledi�ini; yaln�z �iir ve resmi de�il, d�zyaz�m, mimarl�k, tiyatro, m�zik, bilim, �niversite ve okul reformlar�n� da y�nlendirdi�ini belirtmi�tir.
Bir Terimin Tarih�esi
�n�m�zdeki sorun Ekspresyonizm terimini tan�mlamak ve �ncelikle bu terimin nas�l ortaya ��kt��n� bulmakt�r. Yazarlar�n �o�u bu terimin Almanyaya Abstraction and Emphaty (Soyutlama ve Etki) adl� kitab�n yazar� Wilhelm Worringer arac�l��yla gird

SANAT - �MER KAVUR VE F�LMLER�

9/7/2010

�mer kavur ve filmleri

TRAF�K ��ARETLER�

9/7/2010

D�nyan�n Yedi Harikas�
G�n�m�zde arkeolojik kaz�lar, M.�. 2. yy."da se�ilen d�nyan�n yedi harikas�n�n gizemine biraz a��kl�k getirebiliyor. Yapanlar i�in bu harikalar, dinin, mitolojinin, sanat�n, g�c�n ve bilimin birer simgeleriydi. Bizim i�in ise yedi harika, insano�lunun �evresini de�i�tirme ve muhte�em yap�lar yapabilme yeteneklerinin bir simgesi.
Hepimiz d�nyan�n yedi harikas� diye bir kavram�n varl��n�n fark�nda olsak da pek az ki�i yedi harikay� bir ��rp�da sayabilir. D�nyan�n yedi harikas� M.� 2.yy.da se�ildi. B�yle bir s�ralama yapma d��ncesi ilk olarak M.� 5.yy.da Herodot"un tarih�esinde ge�ti. Bir s�re sonra Yunanl� tarih�iler o zamanlar�n en b�y�k abidelerini se�tiler. �skenderiye K�t�phanesi"nin ba� k�t�phanecisi Finikeli Callimachus (M.�. 305 - M.�. 240) "D�nyadaki Harikalar�n Bir Listesi" adl� eserini bu d�nemde yazd�. Bu liste hakk�nda t�m bilinen, sadece bu ba�l�k. ��nk� kitap �skenderiye K�t�phanesi"yle beraber k�l olmu� durumda. Liste, eski �a��n muhte�em yedi yap�t�n� kar��la�t�r�yordu.
Daha sonraki y�zy�llarda baz� tarih�iler "D�nyan�n Yedi Harikas�"na denk ba�ka eserler oldu�unu ve bu say�n�n artt�r�lmas� gerekti�ini dile getirmi�ler, �in Seddini, Ayasofyay�, Maya ve Aztek tap�naklar�n�, Ta� Mahali, Sultanahmet Camiini ve di�er baz� eserleri de harika sanat eserlerinin aras�nda saym��lard�r.

G�n�m�zde arkeolojik kaz�lar bu yedi harikan�n gizemine biraz a��kl�k getirebiliyor. Yapanlar i�in bu harikalar, dinin, mitolojinin, sanat�n, g�c�n ve bilimin birer simgeleriydi. Bizim i�in ise yedi harika, insano�lunun �evresini de�i�tirme ve muhte�em yap�lar yapabilme yeteneklerinin birer simgesi.
Unutmamak gerekir ki, bu eserleri de�erlerine, �st�nl�klerine g�re bir s�raya koymak m�mk�n de�ildir. Ya� fark� g�zetmeksizin her insan�n "Harika" s�fat�n� alm�� bu eserleri tan�mas�n�n, bu eserlerin ortaya ��kmas�ndaki ortam, ya�am tarz� ve inan��lar� bilmesindeki faydalar� k��msenemez.
�imdi bu yedi harikay� ayr� ayr� tan�yal�m.

KEOPS P�RAM�D�
D�nyan�n yedi harikas�ndan g�n�m�ze kadar ula�an tek eser, M�s�rdaki Keops Piramididir. M�s�r�n ba�kenti Kahire yak�n�ndaki Nil Nehrinin bat�s�nda bulunan Giza Yaylas�nda bulunmaktad�r.
B�y�k Piramit de denen Keops Piramidi, M.�. 2800 y�llar�na do�ru h�k�m s�ren M�s�r�n 4. S�lale devri h�k�mdarlar�ndan Keops un mezar�d�r.
M�s�r piramitleri yery�z�ndeki an�t-kabirlerin en eskileri ve en b�y�kleridir. Bunlar�n en ha�metlisi olan Keops Piramidi d�� g�r�n�� ile de "D�nyan�n Birinci Harikas�" olma niteli�ine hak kazanm��t�r.
Piramitler, firavunun mumyas� ile hepsi birbirinden de�erli e�siz nitelikteki sanat eserlerini; kral, krali�e, prens heykellerini de i�lerinde sakl�yordu ve bu e�siz hazineleri saklamak i�in yap�lm��lard�r.
Keops Piramidinin y�ksekli�i 138 metredir. Tepeden 10 metre kadar a��nm��t�r. Baz�lar� 10-15 ton a��rl��nda olan 2.300.000 adet blok ta��n �st �ste y��lmas�yla olu�turulmu�tur. Bir kenar� 227 metre olan d�rtgen taban� 50.524 metrekarelik bir alan� kaplar. Piramidin i� ortas�nda, tepeden 100 metre kadar a�a��da ve tabandan 40 metre kadar yukar�da firavunun odas� vard�r. Firavunun mumyas�, hazinesi ve �zel e�yas� bu odaya konmu�tur. Oda 10,5 metre uzunlukta, 5 metre geni�likte ve 6 metre y�ksekliktedir. Buraya 50 metrelik bir dehlizden girilir. Biri krali�eye ait olan iki oda daha vard�r.
Tarih�i Herodota g�re, a��r granit bloklar�, piramidin �st b�l�mlerine ��karmak i�in 925 metre boyunda, 19 metre geni�likte bir rampa yap�lm��t�r. Sadece bu rampan�n yap�lmas� bile 10 y�l s�rm��t�r. Bu muazzam mezar, �� ayda bir toplanan 100.000 esirin �al��mas�yla 30 y�lda tamamlanm��t�r. Daha sonra da Keopsun ve e�inin mumyalanm�� cesetleri bu mezara yerle�tirilmi�tir
BURADAN A�A�ISI KONTROL ED�LECEK (YAKUP)
ZEUS HEYKEL�
Zeus Heykeli M. � 450 y�llar�nda Olympia"da yap�ld�. Heykel, ad�na olimpiyat oyunlar� d�zenlenilen, Yunanl�lar�n en b�y�k tanr�s� Zeus i�in yap�lm��t�. Heykeli, Atinadaki Parthenon tap�na�� i�in Athena heykelini yapan Phidias yapm��t�r. Heykelin derisi fildi�inden, sakal�, sa�lar� ve elbisesi alt�ndand�. Tasar�m, bir ah�ap �er�eveye alt�n ve fildi�i levhalar�n tutturulmas�yla yap�lm��t�. Sa� elinde zafer tanr��as� Nike� tutuyordu. Sol elindeyse �zerinde �e�itli metallerden kakmalar olan ve �zerinde kartal olan bir h�k�mdar asas� vard�. Alt�n, abanoz, fildi�inden yap�lm�� olan ve de�erli ta�lardan kakmalar�n bulundu�u Zeusun oturdu�u taht, heykelin kendisinden daha etkileyiciyd

T�RKLERDE HEYKEL SANATI

9/7/2010

T�RKLERDE HEYKEL SANATI

�lkemizde 19. y�zy�l sonlar�na kadar heykel sanat� dinin de etkisiyle mimariye ba�l� ta� s�slemecili�i �eklinde geli�me g�stermi�tir. Bununla birlikte Osmanl� �mparatorlu�u"nda resim sanat�nda Bat�l�la�ma etkisi sonucu ya�anan geli�meler heykel sanat�nda kar��m�za ��kmamaktad�r. Bu d�nemde ad�ndan bahsedebilece�imiz T�rk heykel sanat��s� olmad�� gibi, 19. y�zy�lda Osmanl� topraklar�nda �al��an �ok say�da ressama kar��l�k heykelt�ra�a rastlamay�z. Yanl�zca yeniliklere a��k bir padi�ah olan Sultan Abd�laziz, Viyana seyahati s�ras�nda g�rd�� heykellerden etkilenerek kendi heykelini yapt�rmak istemi� ve bunun �zerine C.F. Fuller isimli bir heykelt�ra�� stanbul"a getirterek bug�n Beylerbeyi Saray�"nda yer alan at �zerindeki heykelini yapt�rtm��t�r. Fakat 1871 tarihli bu heykelin d�neminde b�y�k tepkiler ald�� bilinmektedir. Ayn� d�nemde a��lan askeri ve sivil okullarda da heykel �zerine bir e�itim verildi�ine dair bir bilgimiz yoktur.
�lkemizde heykel sanat�n�n ba�lamas� ve geli�mesi resim sanat�nda oldu�u gibi ku�kusuz 1883 y�l�nda a��lan Sanayi-i Nefise Mektebi ile ger�ekle�mi�tir. Sanayi-i Nefise Mektebi"nin ilk heykel hocas� ise Roma"da heykel e�itimi alm�� olan Osgan Yervant(1855-1914)"d�r. Cumhuriyet �ncesi d�nemde Sanayi-i Nefise" de ��renim g�ren heykel sanat��lar� aras�nda hakk�nda yeterli bilgi sahibi olabildi�imiz ba�ar�l� isimler olarak �hsan �zsoy(1867-1944), �sa Behzat(1875-1916) ve Mehmet Mahir Tomruk(1885-1949)"u g�rmekteyiz. Heykel alan�nda Cumhuriyet �ncesi d�nemde yeti�mi� �nemli bir isim olan Nijad Sirel(1897-1959) ise Sanayi-i Nefise" de ��renim g�rmeden kendi imkanlar�yla Almanya"ya heykel ��renimi i�in gitmi� ve e�itimini tamamlad�ktan sonra yurda d�nm��t�r. Bu sanat��lardan Avrupa"da da e�itim alm�� olan �hsan �zsoy, 1908 y�l�nda Osgan Yervant"�n yerine Sanayi-i Nefise"de hocal��a ba�lam��t�r. �a�da� T�rk Heykel Sanat�"n�n bu ilk �nc�leri, genel olarak klasik heykel formlar�nda nat�ralist eserler, �zellikle b�stler meydana getirmi�ler ve malzeme olarak �o�unlukla al��, ta� ve bronz kullanm��lard�r.
Cumhuriyet"in ilan edilmesinin ard�ndan 1924 y�l�nda devlet taraf�ndan yurt d��na g�nderilen ��renciler aras�nda heykel sanat��s� bulunmamaktad�r. 1925 y�l�nda ise M�stakil Ressam ve Heykelt�ra�lar Birli�i(1929) kurucular�ndan olan Ratip A�ir Acudo�lu, devlet taraf�ndan Paris"e heykel e�itimi i�in g�nderilen ilk heykel sanat��s� olmu�tur. Sonraki y�llarda akademi ��rencilerinden Hadi Bara, Z�ht� M�rido�lu, Nusret Suman gibi devlet bursu kazanarak yurt d��na giden sanat��lar�m�z�n �lkemizde heykel sanat�n�n geli�mesinde b�y�k paylar� olmu�tur. Sabiha Beng�ta� ise ilk T�rk kad�n heykel sanat��lar�m�zdand�r.
Cumhuriyet �ncesi heykel �al��malar�n�n akademi ile s�n�rl� kalmas�, T�rk halk�n�n heykel sanat�na kar�� n yarg�l� tutumunu devam ettirmi�tir. Cumhuriyet"in ilan�ndan �nce Atat�rk, 22 Ocak 1923 y�l�nda Bursa"da yapm�� oldu�u konu�mas�nda bu alandaki endi�eleri giderici �u s�zlere yer vermi�tir;"...D�nyada uygarl��a ula�mak, ilerlemek, geli�mek isteyen herhangi bir ulus ister istemez heykel yapacak ve heykelci yeti�tirecektir. An�tlar�n �uraya buraya tarihsel an�lar olarak dikilmesinin dine ayk�r� oldu�unu ileri s�renler, �er"i h�k�mleri gere�i gibi ara�t�r�p incelememi� ki�ilerdir. ... heykelcili�i en y�ksek derecede ilerletecek ve yurdumuzun her k��esi atalar�m�z�n ve bundan sonra yeti�ecek �ocuklar�m�z�n an�lar�n� g�zel heykellerle d�nyaya ilan edecektir...." Atat�rk"�n konuya duyarl� yakla��m� sonraki y�llarda da devam etmi�, heykel sanat�n�n yayg�nla�mas� ve halka benimsetilmesi amac�yla �nemli meydanlara konulmak �zere, ya�anan zaferleri ve de�erli komutanlar� konu alan an�t heykellerin yapt�r�lmas� d��n�lm��t�r. Fakat �lkemizde an�t heykel yap�m� i�in gerekli teknik imkanlar�n olmamas� ve an�t heykel yap�m� konusunda yeterli tecr�beye sahip sanat��lar�n hen�z yeti�memesi �zerine bu alanda ilk yabanc� sanat��lara g�rev verilmi�tir. Bu sanat��lardan Krippel"in

SANAT - D�NYANIN YED� HAR�KASI

9/7/2010

d�nyan�n yedi harikas�

LEONARDO DA V�NC� (1452 &8211; 1519)

9/7/2010

LEONARDO DA V�NC� (1452 – 1519)
Fransa yak�nlar�nda, Vinci"de d�nyaya gelen �nl� sanat��lar�n ba��nda gelir. Ba�ta resim olmak �zere heykel mimarisi, m�hendislik, m�zisyen, do�a bilimcisi gibi bir�ok alanda �nemli �al��malar� olmu�tur. Ya�am�n�n b�y�k bir k�sm� 15.yy"a ait olan Leonardo"nun 16.yy"a aktar�lmas�n�n nedeni eserlerinde 15.yy ve 16.yy"�n y�ksek r�nesans�n� i�eren yeni d�nya g�r�� ve yorumundan �t�r�d�r. Sanat��n�n eserleri genellik Floransa k�lt�r ve sanat g�r�� zerine kuruludur.
Leonardo"nun sa�lam, titiz renk bilgisine ra�men resimleri b�y�k bir sadelik ve kompozisyon b�t�nl�� ve ideal g�zellik aras�nda bir anlat�m vard�r. Bunu ba�armak i�in de lo� bir ortamda �al��lmas� gerekti�ini s�yl�yordu. ��nk� ��n t�m �irkinlikleri ortaya ��kard�� karanl�� ise g�zellikleri yok etti�ini d��n�yordu. Bu nedenle en ideal artan lo� bir ortam diye d��n�yordu.
Leonardo"nun di�er bir �zelli�i ise portre arkas�ndaki fon �al��malar�n� her zaman kendi do�al g�c�yle tasarlamas�yd�. Kendinden �nceki d�nemlerde ise portre arkas�nda k�r, kasaba, do�ada bulunan nesneler �izilmi�tir.
Leonardo"nun getirdi�i di�er bir yenilik ise resmin ��k unsurunun kazanmas�d�r. Kendinden �nceki sanat��lar� resim y�zeyini her y�nden gelen bir ��a g�re bi�imlendirirlerdi. Oysa Leonardo, bir hareketi kar�� bir hareketle dengeledi�i gibi ��kl� g�r�necek yeri g�lge bir yerin yan�na getirerek ��k unsurunu �ok g�zel eserlerine yans�tm��t�r.
Leonardo Do Vinci"den g�n�m�ze pek fazla eser kalmam��t�r. Bunun nedenlerine bakt��m�zda �ok y�nl� olan sanat��n�n eserlerinin bir�o�unu tamamlayamamas� yani ba�lad�� bir resmi bitirmeden di�erine ge�mesi ve resimlerinde kendi buldu�u boya malzemelerini kullanmas�, resimdeki boyalar�n zaman i�inde d�k�lmesine neden olmu�tur. G�n�m�ze ula�an eserlere bakt��m�zda:
Mona Lisa:
Mona Lisa Floransa"l� Francesco del Giocendo"nun kar�s�d�r. Leonardo bu eserinde yakla��k d�rt y�l �al��mas�na ra�men eserin son �eklini veremedi�ini belirtmi�tir. Leonardo bu eserini �al��rken at�lyesinde devaml� m�zik dinler ve modeline �iir okuyup �ark� s�ylendi. B�ylece modelin y�z�ndeki ay� ifadeyi s�rd�rmeye �al��rd�. Portrede modelin g�zler ve dudaklardaki tebess�m� ilgi uyand�rmaktad�r. Mona Lisa eserde s�ss�z bir elbise giymi�, arkas�nda bir kayal�k arazi g�r�n�yor. Mona Lisa"daki tebess�m, Evliya Anna"n�n dudaklar�nda hatta kayal�klarda Meryem adl� eserinde de bu tebess�m g�r�l�r. Bu da Leonardo"nun kendine �zg� bir tebess�m m� yaratt�� sorular�n� akla getirir (Bkz. Resim 1).
Son Ak�am Yeme�i:
1495 y�l�nda Milano"da Sto.Mario delle Grazje kilisesine yapt�� bu eser klasi�in en �nemli eseri olarak kabul edilmi�tir. Yatay bir pano olarak d�zenlenen eserde, �sa tablonun tam merkezine ve ka�� noktas�n�n bulundu�u yere oturtulmu� ve iki taraf�na da havarileri alt��ar alt��ar iki grup halinde yerle�tirilmi�lerdir. Konu ise �sa"n�n "i�inizden biri bana ihanet edecek" s�z�ne dayanmaktad�r. O d�neme kadar b�ylesine dramatik bir konu hi�bir eserde yer almam��t�r. Leonardo"nun bu eseri fresko duvar suluboyas� olarak de�il kuru s�va �zerine ya�l� tempero olarak boyand��ndan k�sa zamanda bozulmu�tur (Bkz. Resim 2).
Meryem Ana �ocuk �sa ve Azize Anna eserinde Leonardo resim sanat�na bir yenilik daha katm��t�r. Burada Meryem, annesi Anna"n�n kuca��nda oturur �eklinde g�stermi�tir. Anna dik oturmaktad�r. Meryem ise kollar�n�n alt�nda tuttu�u �sa"ya do�ru sa� tarafa e�ilmi�tir. Bu harekete ra�men �� fig�rde piramidal bir kompozisyon �eklinde meydana gelmi�tir. Bu da klasik �slubun uyguland��n� ve denge i�in sanat��n�n fig�rleri toplad��n� g�steriyor (Bkz. Resim 3).
Leonardo"nun kendi kaleminden ��kan portresinde o tarihte altm�� ya��nda olan Leonardo"nun kayg�l� y�z�n� yans�t�r (Bkz. Resim 4).
"Feronjeli Kad�n" h�z�nl� bak��yla bu g�zel portre Leonardo"nun �aheserlerinden say�l�r (Bkz. Resim 5).
Kay�kl� Meryem Ana (Bkz. Resim 6), M�necimlerin Tap�nmas�, Ledo ve ku�u gibi eserlerinin yan�nda anatomi �al��malar�nda vard�r (Bkz. Resim 7).

RES�M - SALVADOR DAL� B�OGRAF�

9/7/2010

salvador dali biografi

SANAT - 16.Y�ZYIL �TALYAN MODASI

9/7/2010

16.y�zy�l italyan modas�

SANAT - OFSET BASKI VE TANIMI

9/7/2010

ofset bask� ve tan�m�

OSMANLI D�NEM� RESSAMLARI VE �ZGE�M��LER�

9/7/2010

Osmanl� D�nemi Ressamlar� ve �zge�mi�leri

Abd�lmecit Efendi (1868-1944)
�stanbulda do�du. Sultan Abd�lazizin o�ludur. �ehzadeli�i s�ras�nda Osmanl� Ressamlar Cemiyetinin fahri ba�kanl��n� yapm��, sanat��lar� korumu�tur. Haremde Beethoven, Haremde Goethe, Yavuz Sultan Selim tablolar� 1918 Viyana Sergisinde sergilenmi�tir. 1922 y�l�nda saltanatla hilafet ayr�l�nca 1924 y�l�na kadar halifelik yapm��t�r.
(�eker) Ahmet Ali Pa�a (1841-1907)
�stanbulda do�du. T�bbiyede ��renci iken resim yetene�i ortaya ��kt�. 1864te Parise g�nderildi. Boulanger ve Gèrome at�lyelerine devam etti. Corot ve Courbetin sanat�yla da ilgilendi. 1871de yurda d�nd�. T�bbiyede resim ��retmeni ve mabeyn ressam� oldu. Ferikli�e (Korg.) kadar y�kseldi. �yi kalpli olu�u dolay�s�yla "�eker" lakab�yla an�ld�. Mercandaki kona��nda bir at�lye kurup ��renci yeti�tirdi. 1873te T�rkiyede ilk resim sergisini a�t�. Peyzaj ve nat�rmortta b�y�k ba�ar� g�sterdi. Do�al ger�ek�i ak�m�n T�rkiyeye gelmesine �nc�l�k etti.
AKBULUT, Ahmet Ziya (1869-1938)
�stanbulda do�du. 1897de Harbiyeden mezun oldu. Sanat k�lt�r�n� Osman Nuri Pa�a ve Hoca Ali R�zadan ald�. Askeri Lisesinde resim ��retmenli�i yapt�. 1913te Osmanl� Ressamlar Cemiyeti Y�netim Kurulu Ba�kanl��na getirildi. 1914te Sanayi-i Nefise Alisine ��retmen oldu. Uzun y�llar bu okulda ��retmenlik ve m�d�r yard�mc�l�� g�revlerinde bulundu.
(Hoca) Ali R�za (1858-1930)
�sk�darda do�du�undan "�sk�darl�" lakab�yla an�l�r. Osman Nuri Pa�a ve S�leyman Seyyit Beyden resim dersleri ald�. 1884te Harbiyeyi bitirdi ve ayn� okula resim ��retmeni olarak atand�. 910 y�l�nda yarbay r�tbesiyle emekliye ayr�ld�. Askeri okullardan ba�ka �e�itli liselerde 47 y�l resim ��retmenli�i yapt�. Yurdumuzda sanat zevkinin yay�lmas�na katk�s� �ok b�y�kt�r.
AREL, Mehmet Ruhi (1880-1931)
�stanbulda do�du. Deniz Harp Okulunu bitirdi. Resme ilgisi dolay�s�yla ordudan ayr�l�p 1908de Sanayi-i Nefise Mekteb-i Alisinde ��renime ba�lad�. 1909da Avrupa Resim Yar��mas�nda, 1. oldu ve Parise g�nderildi. 1914 y�l�na kadar Paris G�zel Sanatlar Akademisinde ��renim g�rd�. Yurda d�n��nde �e�itli okullarda resim ��retmenli�i yapt�. Canl� model olmadan yap�lan �al��malar� ele�tirdi�i i�in G�zel Sanatlar Akademisinde kendisine g�rev verilmedi. T�rk resminde toplumsal ger�ek�i anlay��n ilk temsilcisidir. Osmanl� Ressamlar Cemiyetinin kurulmas�nda da �nc� olmu�tur.
Bedri Kullar� (1871-?)
Ahmet Bedri ya da Yaver Bedri olarak an�l�r. �stanbul Balatta do�du. 1892 y�l�nda Mekteb-i Harbiye-i �ahaneyi bitirdi. Kola�as� iken gen� ya�ta �ld�� s�ylenir. Kendi �a�da asker ressamlarla benzer �slupta ayn� konular� i�ledi. �a�da�lar� ile ortak bir manzara gelene�ine dahildir. Pek az resmi g�n�m�ze kalm��t�r. 1875 y�l�nda a��lan ve gayr�m�sl�m Osmanl�lar�n �o�unlukla yer ald�� 2 ortak sergiye kat�ld�.
BEN�M, Ali Cemal (1881-1914)
Beyrutta do�du. 1901de Harbiyeyi, 1906da Sanayi-i Nefise Mekteb-i Alisini bitirdi. I. D�nya Sava��nda Enver Pa�an�n emriyle sava� tablolar� yap�lan at�lyede �al��t�. Peyzaj, portre ve nat�rmortta ba�ar� g�sterdi.
BEREKETO�LU, Hasan Vecih (1895-1971)
Kahirede do�du. �stanbul Hukuk Fak�ltesini bitirmesine kar��n resme y�neldi. �lk resim derslerini Halil Pa�adan ald�. 1923te Parise giderek Julian Akademisine devam etti. 1930dan sonra Halkevlerinin resim �al��malar�na kat�ld�. 1943te Ankaraya yerle�ip Cumhurba�kanl��nda Daire M�d�r olarak g�rev yapt�. Ankara ve �stanbul peyzajlar�yla tan�nm��t�r.
BEYAZIT, Ali R�za (1883-1964)
1883 y�l�nda �stanbulda do�du. 1907de �stanbulda Harbiyeyi bitirdi. �sk�darl� Hoca Ali R�za ve Halil Pa�an�n ��rencisi olup resim yetene�ini geli�tirdi. Askeri okullarda ve Harbiyede resim, haritac�l�k ve geometri ��retmenli�i yapt�. Balkan, I. D�nya ve �stiklal Sava�lar�na kat�ld�. Yarbay r�tbesiyle emekliye ayr�ld�. 1945 y�l�nda kurulan Asker Ressamlar Derne�inin kurucular� aras�nda yer ald�, uzun y�llar derne�in ba�kanl��n� yapt�. 1964 y�l�nda �stanbulda �ld�. ��retmeni Hoca Ali R�zan�n yolunda y�r�yen sanat�� kara kalem, suluboya ve ya�l�boya resimleriyle tan�nd�.
�ALLI, �brahim (1882-1960)
Denizli �alda do�du. �eker Ahmet Ali Pa�an�n vas�tas�yla 1906da Sanayi-i Nefise Mekteb-i Alisine girdi. Okulu bitince 1910da M. Sami Yetik, H. Avni Lifij, A. Hikmet Onat ve Nam�k �smaille birlikte Parise g�nderildi. D�rt y�l Cormon At�lyesinde ��renim g�rd�. 1914te yurda d�n�nce Sanayi-i Nefise Mekteb-i Alisine at�lye ��retme

SANAT - 20. Y�ZYIL SANATINI HAZIRLAYAN ETMENLER

9/7/2010

20. y�zy�l sanat�n� haz�rlayan etmenler

SANAT - EBRU SANATININ DO�U�U VE TAR�H�ES�

9/7/2010

ebru sanat�n�n do�u�u ve tarih�esi

SANAT - T�RK S�NEMASINDA E�C�NSELL�K KAVRAMI

9/7/2010

t�rk sinemas�nda e�cinsellik kavram�

DA�MA T�RKLER

9/7/2010

Daima T�rkler"in ya�ad�� lkelerde ortaya ��kan hal�n�n tarihi s�k� s�k�ya T�rkler"e ba�l� oldu�u gibi, B�y�k Sel�uklu Sultanl�� devrinde kurulan devletlerle, bunun tekni�ini �nce �slam alemine sonra b�t�n d�nyaya tan�tan da T�rkler olmu�tur. Bununla beraber B�y�k Sel�uklulardan hal� kalmam��, Anadolu Sel�uklular�"ndan gelen Konya hal�lar� yirminci y�zy�la kadar geli�en hal� sanat�n�n temeli olmu�, yedi as�r boyunca T�rk hal� sanat� aral�ks�z, daima yeni tiplerin yarat�ld�� parlak bir geli�me g�stermi�tir.
Altaylar"da be�inci Paz�r�k kurgan�nda buzullar i�inden ��kar�lan en eski hal�da Asya Hunlar� b�lgesinden gelmektedir. Asl�nda bunun bulundu�u yer k�rk hayvan postunun kullan�ld��, hakim oldu�u bir b�lgedir. Bu y�n hal� 1,89 x 2 metre olup, G�rdes d��m� ile santimetre karede 36, desimetre karede 3600 gibi �a��rt�c� bir d��m say�s� g�stermektedir. Ayn� �ekilde y�n�n inceli�i, renk tonlar�n�n n�ans� ve desenlerin zarafeti de �a��rt�c�d�r.
Do�u T�rkistan"da Aurel Stein"in bulundu�u 3.-4. y�zy�llardan kalma hal� par�alar� tabii renkte sert ve kaba bir y�nden b�k�lm�� ipliklerden tek arga�lar �zerine d��m at�l�p, bazen be� s�ra ar�� ge�irilerek haz�rlanm��t�r.
Do�u T�rkistan daha �ok ke�e �rt�lerin kullanma b�lgesi ve ke�enin hakim oldu�u yerdir. Bulunan hal�lar Bat� T�rkistan"dan buraya getirilmi� olmal�d�r.
ABBAS� DEVR� HALILARI
Emeviler"in ba�lang�c�ndan itibaren askeri maksatlarla �slam Devleti b�nyesinde g�revlendirilmeye ba�lanan T�rkler, Abbasiler Devri"nde kumandanl�k ve valilik gibi y�ksek mevkilere ��km�� Halife Memnun ve Mutas�m ile devletin askeri kadrolar�n�n say�ca ve n�fus itibar� ile en kudretli unsurunu meydana getirmi�tir. K�sa zamanda say�lar� 30 bine varan T�rk birlikleri, �zel olarak ipekli elbiseler ve s�rma kemerlerle g�ze �arp�yor ve bunlara geldikleri b�lgenin beyleri veya asilzadeleri kumanda ediyor, asla yabanc�lar�n idaresine girmiyorlard�. Kendileri i�in kurulan Samerra"n�n in�aa faaliyetlerini de T�rk kumandanlar� y�r�t�yordu. Samerra"da mimari gibi, hayatta T�rklerin al��t�� artlara uygun olup, onlar kendi e�yalar�n� ve �ad�rlar�n� da aileleri ile birlikte getiriyorlard�. Bunlar aras�nda pek tabi hal�lar da bulunuyordu. Daha �nce yedinci y�zy�l son �eyre�inde ve sekizinci y�zy�lda gelen T�rkler ilk defa hal�y� iklim bak�m�ndan al��k olmayan bu �lkeye getirerek tan�tm��lard�r.
Fustat"da bulunan k��k hal� par�alar� Abbasi devrine mal edilir. Bunlar aras�nda Kahire Arap M�zesi"nde bulunan kufi kitabeli iki par�adan biri, b�y�k bir ihtimalle 202 (817-818) tarihlidir. Kufi kitabeli ��nc� par�a Washington Texstile Museum"dad�r. �sve� koleksiyonunda bulunan di�er par�alarla birlikte Lamm taraf�ndan yay�nlanan bu hal�lar Abbasi devri �rnekleri olarak g�r�l�r. Bunlar Do�u T�rkistan"da bulunan �slam �ncesi hal�lar ve �spanya hal�lar� gibi tek arga� �zerine d��ml� hal�lard�r.
SEL�UKLU HALILARI
1905 y�l�na kadar Alaeddin Camii"ni ziyaret edenlerden Sarre"de dahil olarak hi�biri Konya hal�lar�n� fark edememi�

RES�M - TA�BASKI KALEM�

9/7/2010

ta�bask� kalemi

MISIR SERAM�K SANATI

9/7/2010

MISIR SERAM�K SANATI
�.�. 3000 den �nce Nil vadisi boyunca say�s�z yerle�im merkezlerinde yerel bir�ok tanr�ya tap�n�lmaktayd�. Siyasal birli�in sa�lanmas� ve merkezi y�netimin kurulmas�ndan sonra yerel tanr�lar�n yan�s�ra ya�ayan firavunlara da tap�n�lmaya ba�lanmas�, �ok tanr�l� karakteristik M�s�r dinini olu�turdu. M�s�r �ok tanr�c�l��n�n pek fazla say�daki tanr�lar� aras�nda, kar�s� Isis ve o�lu Horusla birlikte, Osiris yer al�r. Osiris �l�m tanr�s�d�r. Ayr�ca g�ne� tanr�s� ve g�ne� tanr�lar�n�n en b�y�� olan Ra, M�s�r dininde �nemli yer tutar.
M�s�r sanat�nda her yap�t belli bireylemde bulunmak ve yararl� olmak i�in yap�lm��t�r.Her an�t�n ya�amsal bir i�levi vard�r.
M�s�r dini inanc�n�n temelinde �l�mden sonra ya�am�n devam etmesi inanc� vard�r. M�s�rl� zanaatkarlar; ��eleri ger�ek g�ncel d�nyadan daha kal�c� ve belirgin olmas� amac�yla idealize semboller �eklinde betimlemi�lerdir. Nil nehrinin ve vadisinin ekonomik, toplumsal ve k�lt�rel bir b�t�nl�k g�stermesi,�� k�tay� birbirine ba�layan yollar �zerindeki stratejik konumu, M�s�r �lkesinde farkl� sanatlar�n olu�mas�na etken olmu�tur." Bunlar mimarl�k, heykel, resim, cam, seramik sanat� olarak grupland�r�labilir.

MISIR �AMURU
M�s�r �amuru terimi, genel olarak kuvars .tabanl�, soda-silikat kar��ml� seramik yap� ve bu kar��mla �retilmi� �r�nler i�in kullan�l�r. Eski M�s�rl�lar, kuru alkalik g�l art�klar�ndan elde edilen ham soda ile toz haline getirilmi� �akmak ta��m (kuvars) kulland�lar. D��k s�cakl�klarda; pi�irilen bu seramiklerin rengi, genellikle mavi ve ye�ildi. Ancak, di�er renklerde ba�ar�yla elde edilmi� ve belirli devrelerde yayg�nl�k kazanm��t�r. M�s�rl�lar bu �amurla boncuklar, k��k heykelcikler, muskalar, mimari s�sleme elemanlar�, kaplar yapm��lard�r.
Eski M�s�rl�lar, m�s�r �amurunda kuvars, soda ve Nil kili kullanm��lard�.
M�s�r �amuru, hammadde kar��m�na su, soda, sirke ve ispirto ilave edilerek plastik ve homojen bir hale getirilir. Kullan�lan s�v�lar; �ekillendirme, kurutma ve pi�irme a�amalar�nda farkl� �zellikler g�sterirler. Bu ise, M�s�r �amurunun karakteristi�i olan parlakl�k �zerinde olumlu ve olumsuz etkiler yapar.
Su ve ispirto, daha kurutma a�amas�nda M�s�r �amuru"nun b�nyesinden uzakla��r ve bu evrede M�s�r �amuru y�zeyinde olu�mas� gereken alkalik tuzlar�n olu�umunu engeller. Pi�irimden sonrada olu�mas� gereken parlakl��n bozulmam�� olmas�, bu s�v�larla M�s�r �amuru yapabilece�ini g�stermektedir.
Soda kullan�m�nda, M�s�r �amuru b�nyesinde kurutma ve pi�irme a�amalar�ndan sonra bir bozulma olmaz. ��nk� sodan�n i�erdi�i gazlar daha kurutma a�amas�nda �amurun b�nyesinden uzakla��r.
M�s�r �amurunda parlakl�k (s�rl� etki), �amura konan hammaddelere, bunlar�n oran�na, kurutmaya ve pi�irme derecesine ba�l�d�r. Bununla birlikte Eski M�s�rl�lar, karbonat; s�lfat, soyum klorid ve potasyum i�erikli bir kar��mla M�s�r �amurunu parlakla�t�rmaya �al��m��lard�r.
M�s�r �amuru i�in en �nemli a�amalardan biri kurutmad�r. Parlamas�n� sa�layan alkalik tuzlar, i�te bu a�amada, b�nyedeki sular�n bir k�sm�n�n �amurdan uzakla�mas�yla y�zeyde toplan�r. Bu etki g�zle g�r�lebilir. �r�n�n �zeri k�ra��ya benzer beyaz bir �rt�yle �rt�l�r. Bu a�amada, M�s�r �amurunu fazla ellememek gerekir; ��nk� bu beyazl��n bozulmas�. M�s�r �amurunun pi�irimde mal bir g�l�n�m almas�na neden olur.
Eski m�s�rl�lar, M�s�r �amuruna dekorlar�n i�lemini, genellikle �ekillendirmeden sonra kaz�ma tekni�i (sgraftifo) ve pi�irim sonunda olu�an parlak y�zeyi de f�r�ayla ger�ekle�tirdiler. G�n�m�zde dekorlama, f�r�a, sgraffito aplike gibi y�ntemlerle s�rd�r�l�yor.
M�s�r �amuru genellikle 750-1050 oC aras�nda pi�irilmektedir. Oysa Eski M�s�rl�lar pi�irimi her zaman, d��k derecelerde tutmu�lard�.
M�s�r ��mlek�ili�i genelde kullan�lm�� kil tipine g�re iki, ana gruba ayr�labilir. Birinci grup; Nil Vadisinin al�vyon yataklar�ndan elde edilen milli Nil �amuruyla yap�lan ve pi�me rengi k�rm�z� - kahverengi olan ��mleklerdir. Bu grup, M�s�r ��mlek�ili�inin b�y�k k�sm�n� olu�turmu�tur.
�kinci grupta ise, kalker kili (yada M�s�r kili) ��mlekler yer al�r. Bunlar, M�s�r"da

RES�M - ��RET�M ARA�LARI VE ETK�L� KULLANIMI

9/7/2010

��retim ara�lar� ve etkili kullan�m�

SANAT - WHY �S OTHELLO A TRAGEDY?

9/7/2010

why is othello a tragedy?

RES�M - D�NEM �DEV�

9/7/2010

d�nem �devi

M�MAR S�NAN

9/7/2010

M�MAR S�NAN
T�rk mimar� (C�rlavuk ya da A��rnas k�y�, Kayseri, 1489/1490-�stanbul, 1588).
T�rk mimarl�k tarihinin en b�y�k mimarlar�ndan biri olan Mimar Sinan (Koca Sinan da denir), Yavuz Sultan Selim"in, o zamana kadar yaln�zca Rumeli"de yap�lan dev�irme toplanmas� i�inin Anadolu"da da yap�lmas�n� istemesi �zerine, dev�irme olarak Kayseri"den al�n�p 1512"de �stanbul"a getirildi ve Yeni�eri Acemio�lanlar oca��na girdi. K�y�nde, kul�beler, ah�rlar, su yollar� yaparak deneyim kazanm�� oldu�undan, Acemio�lanlar�n bir zanaat ��renmeleri kural�na uyarak, �a��n iyi mimarlar� yan�nda �al��t�. ��rakl�k d�neminden sonra Yeni�eri ortalar�ndan birine girdi (1514). Yavuz Sultan Selim"in �ran ve 1517"deki M�s�r seferlerine atl� sekban olarak kat�ld�; b�ylece �ran ve M�s�r"daki mimarl�k yap�lar�n� inceleme olana�� buldu. Kanuni Sultan S�leyman d�neminde, Belgrad (1521 ve Rodos (1522) seferlerine kat�lan Mimar Sinan, 1526 Moha� seferinden sonra yayaba��l�k r�tbesine, daha sonra da ordu zemberek�iba��l��na (cephane sorumlusu) y�kseldi. 1534"teki �rakeyn seferinden sonra d�zenlenen �ran seferi (1533) s�ras�nda, Van g�l� �st�nde askeri ula��m� sa�layacak gemilerin yap�m�nda g�sterdi�i yararl�k �zerine Haseki r�tbesini ald�. Reis-i Mimaran-� Dergah-� Ali (Y�ksek Dergah Mimarlar� Ba�kan�) g�revine geldi (1536). 1538"deki Kara Bo�dan (Moldavya) seferinde Prut �rma�� st�nde k�sa zamanda kurdu�u k�pr�, padi�ah�n be�enisini kazand�. Yeni�eri ordusunda bir sava�eri olarak de�il, istihkam i�lerinin y�neticisi ve tasarlay�c�s� olarak �al��an Mimar Sinan"�n ilk yap�t� olarak, Halep"teki H�sreviye Camisi (1536-1537) kabul edilmektedir. �stanbul"daki ilk yap�t� Haseki k�lliyesi (1539), mimarba�� olduktan sonraki ilk b�y�k ve �nemli yap�t�ysa �stanbul"daki �ehzade Camiisidir (1543-1548). Ancak Mimar Sinan"�n ba�yap�t� olarak, 1557"de tamamlad�� S�leymaniye Camisi kabul edilmektedir. Bu caminin ba�ar�s� nedeniyle mimar Sinan"a "ulu, y�ce" anlam�ndaki "Koca" san� verilmi�tir. B�t�n ya�am� boyunca �stanbul, Edirne, Ankara, Kayseri, Erzurum, Manisa, Bolu, �orum, L�leburgaz, K�tahya, Gebze, Babaeski, �orlu, Bolvadin, vb. Anadolu kentleriyle, Halep, �am, Sofya, Hersek, Budin, Rus�uk gibi Osmanl� topraklar�nda suyollar�, �e�meler, camiler, k�lliyeler, medreseler yaparak �lkeyi bay�nd�r bir duruma getiren Mimar Sinan, Edirne"deki Selimiye Camisi"ni (1569-1575) 85 ya��nda yapt�. Sultan murat III d�neminde Mekke"nin onar�m� i�in Hicaz"a g�nderildi.
Yarat�c� bir dehas� olan mimar Sinan, son yap�tlar�ndan biri olan Kas�mpa�a"daki Kaptan�derya Piyale Pa�a Camisi"nde (1573) eski ulucamilerin plan�na d�n�� yaparak, kurulu� d�neminin �zellikleriyle, uzun mimarl�k ya�am� boyunca edindi�i deneyimlerin bire�imini yapm��t�r. Mimar Sinan"�n t�rbesi, S�leymaniye k�lliyesinde bulunan yal�n bir yap�d�r.
M�MARLIK ANLAYI�I
Mimar Sinan, Osmanl� mimarl��nda klasik d�nem denen d�nemin ba�l�ca yarat�c�s�, bir ba�ka deyi�le, okul kurmu� bir sanat��d�r. Yap�tlar�nda, g�zellik ve i�lev kavramlar�n� bire�tirerek, m�hendislik tekni�inin yarat�c�l��n�, sanat�� be�enisiyle birle�tirip �zg�n yap�lar ortaya koymu�tur. Ancak bu yap�tlarda i�levi, esteti�in ard�na gizleyen bir sanat�� anlay�� egemendir. B�ylece, plastik de�erleri �n plana ��karm��, �zellikle, yapt�� binalarda geni�lik duygusu yaratmak amac�yla kare, alt�gen ve sekizgen planlar kullanm��t�r. Bu binalardaki birbirleriyle uyumlu olarak kullan�lan mimarl�k ��eleri, bir g�rkem duygusu yaratacak bi�imde d�zenlenmi�tir. Kubbeyi ta��yan payelerin ince g�r�nmesini sa�lamak �zere h�cre ve panolar kullanm��, s�tun ba�l�klar�n� mukarnaslarla s�slemi�tir. Ancak s�slemede de i�levin g�zard� olmas�n� engelleyecek bir anlay�� uygulam��t�r.
Eldeki kaynaklara g�re, Mimar Sinan pek az� onar�m olmak �zere �ok say�da cami, mescit, medrese, dar�lkurra, t�rbe, imaret, dar��ifa, sukemeri, k�pr�, kervansaray, saray, mahzen, hamam yapm�� verimli bir mimard�r.
Kendisinden �nceki Ayas, Hayrettin gibi mimarlardan yararlanan Mimar Sinan"�n klasik d�nem olarak adland�r�lan mimarl�k anlay�� Ayas, �ecca, Acem Ali, K��k Sinan, Davut A�a, Ahmet A�a, Kemalettin, Yusuf Mehmet A�a, S�leyman A�a, Muslihittin, H�seyin �avu�, Hac� Hasan, �brahim gibi mimarlar taraf�ndan s�rd�r�lm��t�r.
M�MAR S�NAN"IN ESERLER�
1. Camiler
Mimar Sinan, ilk eserlerinde, Erken Devir Osmanl� mimarisinin geleneklerine ba�lanarak mekan ara�t�rmalar� yapm��t�r. Tek kubbeli camiyi, kanatl� camiyle birle�tirme d��ncesini ortaya koymaya �al��m��t�r. Sinan"� Sinan ya

SANAT - CANDAN ER�ET�N

9/7/2010

candan er�etin

SANAT - YEN� GER�EK�� S�NEMA

9/7/2010

yeni ger�ek�i sinema

HEGEL"�N G�ZELL�K ANLAYI�I

9/7/2010

HEGEL"�N G�ZELL�K ANLAYI�I
Kanta dayal� olarak geli�en idealist estetik, tepe noktas�na Hegel (1770-1831) estetikinde ula��r. Daha ileri gidip, Platondan kalkan g�zellik felsefesinin �a�lar ge�erek Hegelde doru�a eri�ti�ini s�yleyebiliriz. Hegel estetikinde, t�pk� Hegel felsefesinde oldu�u gibi, Hegele kadar gelen b�t�n estetikler d��mlenir ve Hegelden sonra gelen estetikler de bu d��m�n bir a��l��d�r.
Hegel estetiki ve g�zellik felsefesi, do�al olarak onun felsefesinden kaynaklan�r. Bunun i�in ilkin k�saca, bir iki �izgi. ile Hegel felsefesine de�inmek istiyoruz. Hegel felsefesinin ��k�� noktas�, mutlak kavram� ya da tin (Geist) kavram�d�r. Mutlak, kavram, ide ya da tin, dinamik bir varl�kt�r ve bu dinamizm bir diyalektik s�re� i�inde somutla��r. Felsefenin konusu, idenin, kavram�n, tinin bu geli�mesini incelemektir, Kavram, ide, tin kendi ba��na ger�eklikten yoksun bir olanaklar varl��d�r. Tin, kendi bilincine ula�abilmek i�in ger�eklik kazanmak ister ve bunun i�in kendi d��na ��kar, kendini d��la�t�r�r. Kendi kendine bir thesis olan kavram, ide, tin kendi d��na ��kmakla kendi �z�ne kar��t, kendine yabanc� bir varl�k olur: Do�a varl��. idenin, tinin �z�ne yabanc� olan bu varl�k, idenin diyalektik geli�mesinde anti-thesis ad�m�n� olu�turur. Do�ay� inceleyen felsefe de do�a felsefesi ad�n� al�r.
Do�ada kendini ger�ekle�tirirken, kendi �z�ne yabanc�, kendine kar��t bir varl�k olan ide, tin, geli�mesinin ��nc� basama��nda kendine geri d�ner, ama, bu kez ger�eklik kazanm�� olarak. Bu basamak da tinin diyalektik geli�mesinin synthesis basama��n� olu�turur. idenin, tinin bu kendi �z�ne d�n�� a�ama i�inde olur:
1) S�bjektiv tin: Bu, bireysel tin olup, bunu antropoloji, fenomenoloji ve psikoloji inceler.
2) Objektiv tin: Bu, �zg�r istemin (irade) objektivle�mesini g�sterir. a) �zg�r isternin objektiv ger�eklik olarak �r�n� hukuktur. b) Kendi �zerine katlan�p d��nen istem moralite (ahlak) olarak ortaya ��kar. Burada istem, vicdan olarak kendini belirler, c) Ahlakl�l�k. Burada s�re, ahlaksal olan �ey ile, aile, burjuva toplumu ve devlet ile bir olma bilinsine var�r.. Devlette objektiv ahlak en yetkin bi�imde ger�ekle�ir. Devlet, ,mutlak ahlakl�l��, mutlak do�rulu�u (hakikat) ve mutlak �zg�rl��, Hegelin deyimi ile, devlet yery�z�,nde Tanr�sall�� ifade eder.
3) Mutlak tin: S�bjektiv ve objektiv tinlerin bir sentezi olup, onda tin kendi kendinin tam bilincine var�r. Bu da yine �� a�amada olur: 1) Tinin kendi �z�n� �zg�rce seyretmesi ile sanat do�ar. 2) Tinin kendi �z�n� simgelerle kavramas�yla din do�ar. 3) Tinin kendi �z�n� kavramsal-d��nsel olarak kavramas�yla felsefe do�ar. Felsefe, tinin en �st�n geli�me basa ma��d�r. B�t�n bu tin sistemini ara�t�ran felsefe de, tin felsefesi ad�n� al�r.
G�r�ld�� gibi, sanat, mutlak tinin kendine d�n�� i�inde ilk basama�� olu�turur. Sanat� ve sanat ile ilgili fenomenleri, bu arada g�zelli�i inceleyecek bir felsefe olan estetikin konusu, mutlak tindir, kendini �zg�rce seyrederek kavrayan tindir. B�yle bir estetik de tinsel bir felsefe olacakt�r. B�yle bir estetiki Hegel, «Estetik Dersleri�» (Vorlesungen �ber die Aesthetik) adl� yap�t�nda temellendirir. Bu yap�t�n ana d��ncesi ve ��k�� noktas�, estetik, sanat g�zelli�inin bilimidir d��ncesidir. Do�a g�zelli�i bu tan�m�n ve bu belirlemenin d��nda kal�r. ��nk�, yaln�z «sanat g�zelli�i tinden do�mu�tur ve bu bak�mdan da sanat g�zelli�i do�a g�zelli�inden �st�nd�r.�» Tin �r�nleri do�a �r�nlerinden �st�n oldu�una g�re, bir tin �r�n� olan sanat g�zelli�i de do�a g�zelli�inden �st�n olacakt�r. Hegele g�re, estetikin konusu, sanat g�zelli�i olarak belirlenince, buradan bir g��l�k do�ar: Sanat g�zelli�i ya da g�zel sanat bilimsel bir ara�t�rmaya de�er mi? ��nk�, Hegele g�re, sanat en ilkellerin �r�nlerinden en y�ce tap�naklara kadar uzan�r ve ya�am�n d��nda kal�r. Sonra, sanat ve g�zellik, g�r�n�� ile ilgilidir ve bu g�r�n�� de ciddili�e kar��t olan bir aldanma olmas�n? Hegele g�re, g�zellik ve sanat, bir aldanma ve bir aldatma de�il, yaln�zca bir g�r�n��t�r. Yine Hegele g�re, sanat g�zelli�i duyusall��a ve hayal g�c�ne dayan�r. Bilimin konusu ise, soyut, d��nsel objelerdir. Nas�l olur da sanat g�zelli�i gibi hi�bir d��nsel yan� olmayan bir obje alan� bilimsel bir ara�t�rman�n konusu olabilir?
Hegel, bu her iki ele�tiriyi temelden ��r�tmek ister. Sanat g�zelli�i bir g�r�n��t�r, ama bu bir �z�n (essential bir t�z�n (substans) g�r�n��d�r. Bu g�r�n��, ya�am ve d�nyan�n keyfilik ve rastlant�

SANAT - A�IK UMER

9/7/2010

a��k umer

HATTUSAS

9/7/2010

HATTUSAS-YAZILIKAYA

�oruma 82 km,Ankara"ya 208 km uzakl�ktaki Bo�azk�y/Alaca h�y�k Milli Park� �orum Sungurlu il�e s�n�rlar� i�indeki 2634 hektarl�k �ren yerine Ankara"dan Sungurlu"ya gidip, oradan Sungurlu-�orum karayolunun 7. Km.sinden sa�a d�n�p 22 Km. ilerlendi�inde ula��l�r. Yol her mevsimde gidilebilecek kadar iyi say�l�r. Ankara-Yozgat yolunu izleyerek de ula�abilirsiniz. Hattu�a� ile Yaz�l�kaya"n�n aras� 5 Km. d�r
�orumun Sungurlu il�esi s�n�rlar� i�erisinde bulunan Bo�azk�y/Alaca h�y�k Milli Park� 2634 hektarl�k bir alandan olu�uyor. Bo�azk�y"de, 1906 y�l�nda �ivi yaz�s� tabletlerinden olu�an krall�k ar�ivinin bulunmas� ile ortaya ��kan ve Anadolunun en b�y�k uygarl�klar�ndan biri olan Hitit uygarl��n�n ba�kenti Hattu�a��n kal�nt�lar�, Bo�azkale K�y�n�n g�neydo�usunda yer al�yor. B�lgedeki buluntular, ilk yerle�imin paleolitik �a�da ortaya ��kt��n� ve asil yerle�imin ise Eski Tun� �a��nda oldu�unu g�steriyor. M.�. 1190da Hitit �mparatorlu�u y�k�ld�ktan sonra �nemini yitiren Hattu�a�, UNESCOnun D�nya Miras"� Listesine 1987 y�l�nda al�nd�

ALACAH�Y�K ve HATTU�A� TAR�H�ES�

�orumda yap�lan Arkeolojik kaz�lar sonucu da��n�k bi�imde ele ge�en az say�da taslar ve tas aletler bize �orum civar�nda Yontma Tas �a�� (Paleolitik) ve Cilal� Tas �a�� (Neolitik) insani mevcut oldu�unu g�stermektedir. Yine bak�rdan yap�lm�� aletlerin de bulunmas� ile M.�. 5500-3000 y�llar� aras�nda Kalkolitik d�nem insanlar�n�n ya�ad�� , �zellikle de M.�. 4000 yillarinda yerle�imin aral�ks�z olarak devam etti�i tespit edilmi�tir.
Ayr�ca; M.�. 3200-2000 y�llar� aras�nda Eski Tun� �a�� insanlar�n�n �orum ve �evresinde t�m Anadoluda oldu�u gibi yerle�im alan� olarak Feodal devlet sistemi ile k��k �ehir devletleri kurmu� ve bu devletlerin Alaca h�y�k ve �evresinde yo�unla�t�� yap�lan kaz�lardan anla��lmaktad�r.
Alaca h�y�k"te Eski Tun� �a��na ait 13 Kral mezar�, bu mezarlarda a��a ��kar�lan; alt�n, g�m��, elektron ve bronzdan yap�lan �e�itli kap�, ve s�s e�yalar�, silahlar g�ne� kurslar� bo�a, geyik heykelleri bulunmu�tur.
Asurlular (M.�. 1950- 1750) Kuzey Mezopotamyada b�y�k devlet kurmu� Anadolunun 9 ayr� yerinde KARUM adi verilen ticari merkezler kurmu�lar bunlardan biri de HATTUSAS KARUM adini ta��yan Hattu�a� yani Bo�azk�yd�r
Asurlulardan sonra (M.�.1680) Koloni �a��n� takip eden Eski Hitit devletidir. �lk Hitit Kral� olarak da adi bilinen Anitta"d�r. Hitit devletinin kurucusu LABARNA zaman�nda Hititlerin ba�kenti NASA"dan HATTUSAS" ta��nm��t�r.

Hattu�a� ile Alaca h�y�k, Eski yapar, Pazarl�, Kus saray ve son kaz�larda ortaya ��kan Orta k�y (SAPINIVA) kenti Hitit merkezleri olarak bu �a�da adini d�nyaya duyurmu�tur.
Hititlerden sonra Frizler, Kimmerler, Medler ve B�y�k �skender"in Anadoluyu istilas�na kadar Perslerin hakimiyetinde kalm��t�r. Daha sonra da Galatlar gelerek �skilip, Osmanc�k, Alaca h�y�k, Eski yapar, Avlat K�y� civar�nda yerle�mi�ledir.
M.�. 2000-1200 y�llar� aras�nda Anadoludaki en b�y�k g��, Hint-Ari �rk�ndan gelen, Hititlilerdi. Haitilerden k�lt�rel olarak �ok etkilenmi�ler, isimlerini de onlardan alm��lard�r.
Anadoludaki ilk medeniyeti kurmu� olan Hititler, M.�.10.y�zy�la kadar s�ren b�y�k bir imparatorluktular .
Eski Hitit ba�kenti olan Hatusas �ehrinin kal�nt�lar�, geni� bir alana yay�l�r, duvarlarla kapl�d�r ve Kraliyet Kap�s�, Yer kap� (yeralt� t�neli) ve Aslanl� kap� gibi bir ka� giri� kap�s� vard�r.
�ehrin yak�n�ndaki Baz�l�kaya a��k hava tap�na��nda Hitit Tanr�lar� taslar �zerinde resmedilmi�lerdir.Alaca h�y�k de g�ne� simgesi, bo�a, geyik gibi �e�itli k�lt�rel semboller ve pek �ok seramik �rne�i bulunmu�tur. Hitit krall��n�n denizci g��ler taraf�ndan sona erdirildi�i s�ylenir.
D�nyada ilk yaz�l� bar�� anla�mas�n�n Hititlilerce yap�lm��t�r.M�s�rl�larla Hititliler aras�nda ki Kade� sava��ndan sonra yap�lan ilk yaz�l� bar�� anla�mas�, sonralar� bir kaya �zerine yaz�lm�� olarak bulunmu�tur. Bakir �zerine yap�lan bir kopyas� T�rkiye taraf�ndan Birle�mi� Milletler e g�nderilmi�tir.
�orum ve �evresi M.S. 1075 y�l�nda Danisment Ahmet Gazi taraf�ndan T�rklerin eline ge�mi�, Anadolu Sel�uklular�, Osmanl� Devleti ve Milli Kurtulu� Savas� s�ras�nda T�rk hakimiyetinde kalm��t�r.
�orum 1921 y�l�na kadar Ankara vilayetine ba�l� bir sancak iken 1921 y�l�ndan itibaren m

ORHAN VEL� VE AHA KEMAL BEATLI ��R KAR�ILA�TIRMASI

9/7/2010

ORHAN VEL� KANIK
YA�AM H�KAYES�

Orhan Veli 13 Nisan 1914te �stanbulda do�du, 14 Kas�m 1950 de ayn�
kentte �ld�. Babas� Veli Kan�k, Cumhurba�kanl�� Armoni Orkestras� �efiydi.
Orhan Velinin �ocuklu�u k�kl� bir sanat k�lt�r� alabilece�i bir ortamda,
�stanbulda ge�ti. �lk��renimine Galatasarayda ba�lad�. Daha sonra babas�n�n
g�revi nedeniyle gittikleri Ankarada okudu. �iir ser�venine birlikte at�laca��
arkada�lar� Oktay R�fat ve Melih Cevdet ile lise s�ralar�nda tan��t�. Liseden sonra
�stanbul �niversitesi Edebiyat Fak�ltesi Felsefe B�l�m�ne girdi. 1935de
bitirmeden ayr�ld�. 1936-1942 y�llar� aras�nda PTT Genel M�d�rl��nde
memurluk yapt�. Askerlik g�revini 1942-1945 aras�nda Geliboluda yedek subay
olarak tamamlad�ktan sonra Ankarada Milli E�itim Bakanl�� Terc�me
B�rosunda �al��maya ba�lad�. 1947 de bu kurumda kendi de�imi ile
antidemokratik bir hava esmeye ba�lay�nca istifa etti. 1 Ocak 1949da
yay�mlamaya ba�lad�� iki sayfal�k Yaprak dergisini 15 Haziran 1950 ye
de�in yirmi sekiz say� ��kard�. Bir gece Ankarada belediyenin yola kablo
d��emek i�in kazd�rd�� bir �ukura d��erek ba��ndan yaraland�. Ertesi g�n
�stanbula geldi, bir arkada��n�n evinde otururken fenala�mas� �zerine
kald�r�ld�� Cerrahpa�a Hastanesinde vefat etti. Mezar� Rumeli Hisar�ndad�r.

Orhan Veli k��k ya�larda ba�layan edebiyat tutkusunu, lise y�llar�ndan
arkada�� Oktay R�fat ve Melih Cevdet ile birlikte , �e�itli �iir sorunlar� �zerine
d��nerek geli�tirdi. �� arkada� ilk �iirlerini Ocak 1936 da Varl�k dergisinde
yay�nlad�lar.Orhan Velinin 1936 dan 1940a kadar yay�nlad�� otuz sekiz �iir,
genellikle gen�lik d�neminin �r�nleri kabul edilir. Bunlar, genel havas�yla,
Ahmet Hamdi Tanp�nar, Ahmet Muhip D�ranas �iirini �a�r��t�ran, Frans�z
sembolistlerinden etkiler ta��yan �iirlerdir. Orhan Veli bu d�nemde a��rl�kl�
olarak hece �l��s�ne ve uya�a �nem vermi�, duru ve ak�c� bir T�rk�e
kullanm��t�r. Eski T�rk �iirini, Divan Edebiyat� kal�p ve �l��lerini iyi bilmeye
�zen g�stermi�tir. Ama bu gen�lik d�nemi �iirlerini sa�l��nda yay�mlanan
kitaplar�na almam��t�r.

1941de bas�lan Garip adl� kitapta Orhan Velinin �ns�z�yle topluca
sunulan Oktay R�fat, Melih Cevdet ve Orhan Veliye ait �iirlerin yasland��
ilkeler �ns�zde uzun uzad�ya a��klan�r. Buna g�re �iir b�t�n hususiyeti
edas�nda olan ve insan�n be� duyusuna de�il, kafas�na hitap eden bir s�z
sanat�d�r. Bu sanat az�nl�� olu�turan varl�kl� s�n�flar�n zevkine de�il,
�o�unlu�a seslenmesini bilmelidir. Bunun yolu ise, �iiri, art�k ona y�k olmaya
ba�layan s�z sanatlar�ndan , �airane imgelerden, k�s�tlay�c� bi�im �zelliklerinden
kurtararak halk�n en geni� kesimlerinin mal� olan g�ndelik yal�n bir dille
yazmakt�r.

Orhan Veli ve arkada�lar�n�n T�rk edebiyat tarihinde Garip hareketi
olarak an�lan bu ��k��lar�, bir yandan, halk�n diline oldu�u gibi, s�rt �eviren
Ahmet Ha�im �iir gelene�ine; bir yandan, art�k kal�pla�m�� bir hale gelen hece
�iirine; bir yandan da, d�nemin siyasal ko�ullar� sonucu yayg�nla�mas�
engellenmi� olan ve halk�n davalar�n� eski �iir kurallar� i�inde kalarak savunan,
bir be�eni devrimi yapmamakla su�lad�klar� toplumcu ger�ek�i �iir
gelene�ine bir tepki niteli�indedir.

Orhan Velinin Vazge�emedi�im ve Yenisi adl� kitaplarda geli�en de�i�im
s�reci, Kar�� adl� kitapta daha geni� ve kesin bir d�zeye ula��r. Art�k toplumdaki
haks�zl�klar�, bozukluklar� ele alan, gericili�e ve demokrasi anlay��na kar�� iir
yazan bir �airdir. K�sa s�ren ya�am�n�n son d�neminde Yaprak dergisinde
yay�nlad�� yaz�larla toplumsal y�n� a��r basan bir eylem adam� kimli�ine
b�r�n�r.

YAHYA KEMAL BEYATLI

YA�AM H�KAYES�

Yahya Kemal Beyatl� 1884 y�l�nda do�du. Birinci D�nya Sava��

y�llar�ndan ba�layarak 40 y�l� a�an bir s�re boyunca eserleri ve d��n

celeriyle T�rk sanat�n� kuvvetle etkiledi. Yahya Kemal, Tanzimat ve Serveti

F�nun �airlerinin Bat�y� geni� �l��de taklit edi�ini, y�zeydeki �rneklere ba�l�

�TALYA"DA R�NESANS SANATI

9/7/2010

�TALYA"DA R�NESANS SANATI
Nurhan Atasoy - U�un T�kel
R�nesans, sanat ve k�lt�rle ilgilenen herkesin s�k s�k kar��la�t�� s�zc�klerden biridir. �talyanca rinascimento s�zc��nden kaynaklanan bu terim, dilimizde "yeniden do�u�" anlam�na geliyor. R�nesans genelde, 14-16. y�zy�llarda �talya"da klasik modellerin etkisi ile sanat ve yaz�n alan�ndaki canlan�� olarak tan�mlan�r. Daha 1550"de, sanat tarih�ili�inin �nc�s� say�lan Giorgio Vasari (1511-1574), sanat alan�ndaki bu canlan�� tan�mlamak i�in "rinascita" s�zc��n� kullanm��t�r. Ama deyim bug�nk� anlamda kullan�m�n�, b�y�k oranda Jacob Burchardt"�n ilk kez 1860"da bas�lan "�talya"da R�nesans K�lt�r�" adl� yap�t�na bor�ludur. R�nesans, Burchardt"�n da de�indi�i gibi, �talya"da yaln�z sanat alan�nda g�r�lmez; sosyal ya�ant�n�n b�t�n dallar�ndaki hareketlili�i, canlan�� i�erir.
R�nesans g�n�m�zde klasik Avrupa sanat�n� ba�latan d�nem olarak benimseniyor. 15. y�zy�la de�in Avrupa"da Orta�a�"�n sembolik d�nya g�r�n�� egemendi. Soyut, tart��maya kapal� bir d��nce sistemi s�z konusuydu. Bu durum, do�al olarak sanata da yans�m��t�. Daha �ok Kutsal Kitap"tan al�nan konular, �emalara ba�l� ve sembolik bir dille anlat�l�yordu. Daha da �nemlisi, Orta�a�"�n sanat dallar� aras�nda G�zel Sanatlar diye adland�rd��m�z resim, heykel ve mimari yer alm�yordu. Orta�a�"�n "Yedi Sanat"�n� (Trivium ve Quadrivium) Diyalektik (mant�k), Gramer, Retorik (s�ylev sanat�) ve Aritmetik, Geometri, Astronomi, Armoni (genel anlamda m�zik sanat�) olu�turmaktayd�. Resim ve heykel ise zanaatla ilgili g�r�l�yor, bu alanlarda �al��anlar da zanaat�� olarak adland�r�l�yordu.
15. y�zy�ldan itibaren ise d��nce alan�nda, �lk�a� anlay��n�n etkileri g�r�lmeye ba�lan�r. B�y�k d��n�rlerin yap�tlar� �talyancaya �evrilir, �lk�a� mitolojisindeki �yk�ler H�ristiyanl��a uyarlan�r. Bu arada resim, heykel ve mimari, yap�lan kuramsal �al��malar�n da etkisiyle sanat niteli�i kazanmaya ba�lar. �lk�a� felsefesinin de etkisiyle, insan� "K��k evren" (micro cosmos) olarak g�ren h�manist anlay�� geli�ir. Bu de�i�im, ekonomik bir temele de dayanmaktad�r. Zenginle�en kent d�kal�klar�nda klasik sanat e�itimi g�rm�� patronlar�n egemenli�i, R�nesans"�n olu�mas�nda hayli etkili olmu�tur. �zellikle R�nesans"�n be�i�i Floransa"daki Medici ailesi, sanat�n en b�y�k koruyucusuydu. �e�itli alanlarda pek �ok sanat��y� bar�nd�ran Floransa, bir bankerlik merkezi haline gelirken kuzeyde Venedik de �zellikle do�uya a��k deniz ticaretinin en �nemli liman� olmu�tu. Sanatsever prenslerin de deste�iyle sanat��lara t�m olanaklar sa�lan�yor, Roma"da �lk�a� kal�nt�lar� �st�ne kaz�lar yap�l�yordu. Bu kaz�larda ��kan buluntular prenslerin saraylar�nda sergileniyor, sanat��lar bunlardan yararlan�yorlar, �lk�a�"daki oranlar ve d�zenler konusunda �al��malar yap�yorlard�. Euclid"den beri bilinen "Alt�n kesim", 15. y�zy�lda sanat yap�tlar�n�n temel ilkesi durumundayd�.
R�nesans"la birlikte �nemli bir geli�meye daha tan�k oluruz. Orta�a�"da zanaat�� olarak g�r�len ressam, heykeltra� ve mimarlar bu d�nemde sanatlar�yla ilgili kuramsal �al��malar da yapmaya ba�larlar. Hemen b�t�n b�y�k R�nesans ustalar� ayn� zamanda b�y�k birer kuramc�d�rlar desek, pek abartm�� olmay�z. Bunlardan biri de mimaride oran ve perspektif konusunda ara�t�rmalar yapan Philippo Brunelleschi"dir (1377-1446). Sanat��n�n Floransa"da yapt�� Pazzi �apeli (1420), R�nesans"�n mimari anlay��n� a��k�a ortaya koymaktad�r. Brunelleschi bu k��k yap�da yatay-dikey kar��tl��n� belirgin bir bi�imde g�zler �n�ne sermi�tir. Gotik d�nemde ba�tac� edilmi� olan sivri kemer yerine, yuvarlak kemerin kullan�lm�� olmas� da bir yeniliktir. Yal�n kare plan�, alt� s�tunlu bir giri� b�l�m� ve �lk�a� tap�naklar�n�nkini and�ran kubbesiyle Pazzi �apeli, erken R�nesans mimarisinin tipik bir �rne�idir. Brunelleschi"nin bir ba�ka yap�s� da mimaride ilk R�nesans �rneklerinden olan �ks�zler Hastanesi"dir. Brunelleschi yap�m�na 1419"da ba�lanm�� olan yap�n�n revakl� cephesinde klasik ve Romanesk sanata ait pek �ok forma yer vermi�tir. Cephedeki yatay �izgilerin verdi�i rahatl�k, yuvarlak kemerler, ince s�tunlar, pencere d�zenindeki uyum ve yal�nl�k, R�nesans mimarisinin temel �zellikleri olarak belirirler. Mimar�n Floransa"da yapt�� San Lorenzo Kilisesi (1425) ise, Orta�a�"da hayli yayg�n olan bazilika plan�na dayan�larak ger�ekle�tirilmi�tir. Yatay ve dikey �izgilerin ba�ar�l� bir bi�imde kayna�t�r�lmas�, bu yap�da da temel �zelliklerden biridir. �te yandan, yap�n�n d�� g�r�nt�s�yle i� mekan�n ili�kisi de a

SANAT - AHMET MEK�N

9/7/2010

ahmet mekin

SANAT - P�RAM�TLER

9/7/2010

piramitler

SANAT - T�RK�YEN�N �AHESERLER�

9/7/2010

t�rkiyenin �aheserleri

1960 SONRASINDA SANAT

9/7/2010

1960 Sonras�nda Sanat
Hem fig�ratif hem de soyut sanatta 1960"lardan sonra �nceleri yava�, ama giderek h�zlanarak kendini belli eden bir de�i�me ba�lar. Bundan, daha �ok soyut yap�tlar, �zellikle de fig�rs�z sanat etkilenir. �znelli�e kar�� duyulan tepki, yeni bir nesnelli�in kurulmas�, yeniden bi�ime d�n�lmesi yolunda bir �zlem uyand�r�r. Do�al olarak ge�mi�e bir d�n�� d��n�lemez, Ger�ek�i ve Do�als� sanat uzun s�re g�ncel ak�mlar taraf�ndan hor g�r�lm��t�r. �imdi onlar�n yeniden canland�r�lmas� s�z konusu olamaz. �nce yeni ve belirgin iki ak�m� ele almak gerekir. Bunlar�n her ikisi de dar s�n�rlar i�inde kalm��lar ve yukar�da s�z� edilen ikilemden ka��nmaya �al��m��lard�r.
Bu ak�mlardan birine optik sanat anlam�na gelen "Op-Art" ad� verilmi�tir.

OP-ART:
1960"larda Kinetik Sanat kapsam� i�inde optik yan�lsamaya dayal� anlat�m bi�imi. Bir terim olarak ilk kez 1965"te New York Modern Sanat M�zesi"nde "Yan�lt�c� G�z" adl� sergide alg�sal ikili�e olanak tan�yan geometrik kompozisyonlar i�in kullan�lm��t�r. Pop art ile a�a�� yukar� ayn� d�nemde geli�mi� bir soyut sanat ak�m�n� belirtir ve �ngilizce Optical Art"�n (optik sanat) k�salt�lm�� bi�imi olan bir terimdir.
Op Art da Pop Art gibi, ama t�m�yle farkl� bir do�rultuda, hareket nonfig�ratif sanata bir tepki olarak do�mu�tur.
Bu sanat ak�m�n�n amac� g�rsel ikililikten yararlanarak retinay�, g��l� bi�imde etkilemek ve optik yan�lsama yoluyla titre�im, yan�p s�nme ve hareket duygusu yaratmaktad�r. B�ylece kinetik-optik deyimi birlikte birbirine yak�n anlamlarda kullan�lmaktad�r. Kinetik sanat, b�y�k �l��de optik �zellik g�sterir.
Birer fizik olan hareket ve ��k y�zy�llar boyu sanat��lar� ilgilendirmi�, ��k ve hareket plastik ve g�rsel sanatlar�n tasvirlerinde estetik ��eler ve ifade ara�lar� olmu�tur.
Op Art terimi, t�m yal�nl�� i�inde kullan��l�, kolay bir terim olarak ortaya ��km��t�r; ama belirtti�i sanatsal �retim, de�i�ik �lkelerden belli say�da sanat��lar�n benimsemi� olduklar� ortak bir estetik anlay��n�n A.B.D"ne �zg� yorumu olarak belirir; �stelik bu anlay��, Mondrian ve Van Doesburgun kurmu� olduklar� neoplastisizm, konst�ktivizm ve s�prematizm gibi soyut deyimlerin uzant�s�nda yer al�r. B�t�n bu deneyimlerin �tesinde El Lissitzki ve Berlewinin 1920 y�llar�n�n ba�lar�nda s�rd�rd�kleri ara�t�rmalar, Picabia"n�n g�rsel anlat�m giri�imleri (siyah beyaz optik sulu boyalar), Man Ray ve Marcel Duchamp"�n (roto-r�lyefler, 1935-1940)) etkinlikleri, Vasarely"nin �ok boyutlu uzam �st�ne �al��malar�, �zellikle de, Bauhausta ders vermi� olan ve 1950"den sonra Yale University"de g�rev alan Josef Albers"in dersleri ABD"li gen� ressamlar�n yeti�mesinde do�rudan do�ruya etkili oldu.
Arkaik sanatlar�n hareketsiz, blok gibi g�r�nen heykelleri zamanla ve sanat anlay��lar�na g�re hareketlendirilmi�, barok sanat a�amas�nda hareket ve ��k temel sanatsal ifade ��eleri say�lm��t�r. Berninin Apollan ve Daphne, Prosperina"n�n Ka��r�lmas�, daha sonralar�, Carpeaux"nun La Danse"�, Rude"un Marseilla ise grup heykellerinde hareket ifadenin t�m�yle b�t�nleyici elemanlar� olarakde�erlendirilmi�tir. F�lt�rist resim ve heykel sanat��s� Baccioni t�m�yle hareket alg�s� veren Mekanda Tek Form S�reklili�i adl� heykelini hareket olay�n� somutla�t�rmak i�in yapm��t�r.
Resim sanat�nda da paralel de�erlendirmeler g�r�lebilir. �zellikle f�t�ristler manifestolar�nda snatta hareketin �nemini vurgulam��lard�r. Marcel Duchamp"�n Merdivenden �nen ��plak tuvali resim sanat�nda hareketin var�labilecek en �st d�zeyi olmu�tur. Sanatsal �al��malar� geleneksel minyat�re sanat� kurallar�yla s�n�rland�r�lm�� bulunan bir XV. y�zy�l T�rk Minyat�risti de Yay Geren Binici tasvirinde hareketi b�y�k bir ustal�kla somutla�t�rm��t�r.

Bu sanat��lar ilgili olduklar� sanat dal�n� bilime ba��ml� duruma getirerek g�z�n a� tabakas�ndaki titre�ime dayal� bir sanat� geli�tirmeye �al��t�lar; b�ylece �al��malar�n�, temelde, g�z�n, sert bir kar��tl�k olu�turacak bi�imde boyanm�� iki y�zeye ayn� anda uyum yapmas�n�n olanaks�zl�� st�ne dayand�r�rlar. B�yle bir giri�im de geometrik fig�rlerin kat�ks�z renklerin, matematiksel olarakd�zenlenmi� �izgiler ve noktalar�n kullan�m�n� gerektiriyordu; b�t�n bu grafik ve rensel ��eler de harekete �zg� yo�un bir g�rsel etki yaratmay� sa�l�yordu. Ayr�ca bu sanat��lar ��k, dektromanyetik bitkiler, hatta baz� bi�imlerin mekanik yer de�i�tirmeleri gibi elle tutulamayan hareketli etkenlerden de yararlan�yorlard�. Her iki durumda da izleyici,

RES�M - TOLERANS

9/7/2010

tolerans

SANAT - HALK OYUNLARI DERLEMELER�NDE DERLEMEC�N�N �ZELL�KLER�

9/7/2010

halk oyunlar� derlemelerinde derlemecinin �zellikleri

SANAT - SADIK KARAMUSTAFA

9/7/2010

sad�k karamustafa

SANAT - NEO KLAS�ZM

9/7/2010

neo klasizm

B�LGE KA�AN AB�DES�

9/7/2010

B�LGE KA�AN AB�DES�

Do�u Cephesi
Tanr� gibi tanr� yaratm�� T�rk Bilge Ka�an�,s�z�m:
Babam T�rk Bilge Ka�an�.......Sir,Dokuz O�uz,�ki Ediz �ad�rl� beyleri, milleti........T�rk tanr�s�........�zerine ka�an oturdum.Oturdu�umda �lecek gibi d��nen T�rk Beyleri,milleti memnun olup sevinip,yere dikilmi� g�z� yukar� bakt�. Bu zamanda kendim oturup bunca a��r t�reyi d�rt taraftaki ........dim.
�stte mavi g�k,altta ya��z yer k�l�nd�kta,ikisi aras�nda insan o�lu k�l�nm��. �nsan o�lunun �zerine ecdad�m Bumin ka�an,�stemi Ka�an oturmu�. Oturarak T�rk milletinin ilini,t�resini tutu vermi�,d�zene soku vermi�.D�rt taraf hep d��man imi� .Ordu sevk ederek d�rt taraftaki milleti hep alm��,hep tabi k�lm��.Ba�l�ya ba� e�dirmi�, dizliye diz ��kt�rm��.Do�uda Kad�rgan Orman�na kadar kondurmu�.�kisi aras�nda pek te�kilats�z G�k T�rk� d�zene sokarak �ylece oturuyormu�.Bilgili Ka�an imi�.Buyruku bilgili imi� tabii,cesur imi� tabii.Beyleri de milleti de do�ru imi�. Onun i�in ili �ylece tutmu� tabii.�li tutup t�reyi d�zenlemi�.Kendisi �ylece vefat etmi�.Yas��,a�lay�c�,do�uda g�n do�usundan B�kli ��ll� halk, �in,Tibet, Avar, Bizans,K�rg�z,�� Kur�kan, Otuz Tatar,K�tay,Tatab�,bunca millet gelip a�lam��, yas tutmu�.�yle �nl� ka�an imi�.
Ondan sonra k��k karde�i ka�an olmu� tabii,o�ullar� ka�an olmu� tabii. Ondan sonra k��k karde�i b�y�k karde�i gibi k�l�nmam�� olacak,o�lu babas� gibi k�l�nmam�� olacak.Bilgisiz ka�an oturmu�tur,k�t� ka�an oturmu�tur. Buyruku da bilgisizmi� tabii,k�t� imi� tabii.Beyleri,milleti ahenksiz oldu�u i�in,�in milleti hilekar ve sahtekar oldu�u i�in,aldat�c� oldu�u i�in,k��k karde� ve b�y�k karde�i birbirine d��rd�� i�in,bey ve milleti kar��l�kl� �eki�tirdi�i i�in,T�rk milleti il yapt�� ilini elden ��karm��,ka�an yapt�� ka�an�n� kaybedivermi�.�in milletine beylik erkek evlad�n� kul k�ld�, han�ml�k k�z evlad�n� cariye k�ld�.T�rk beyler T�rk ad�n� b�rakt�.�inli beyler �in ad�n� tutarak,�in ka�an�na itaat etmi�.Elli y�l i�i g�c� vermi�.Do�uda g�n do�usunda B�kli Ka�ana kadar ordu sevk edi vermi�.Bat�da Demir Kap�ya ordu sevk edivermi�.�in ka�an�na ilini,t�resini al� vermi�.
T�rk halk kilesi ��yle demi�:�lli millet idim,ilim �imdi hani,kime ili kazan�yorum der imi�.Ka�anl� millet idim,ka�an�m hani,ne ka�ana i�i,g�c� veriyorum der imi�.�yle diyip �in ka�an�na d��man olmu�.D��man olup, kendisini tanzim ve tertip edemedi�inden,yine tabii olmu�.
Bunca i�i,g�c� verdi�ini d��nmeden,T�rk milletini �ld�reyim, k�k�n� kurutay�m der imi�.Yok olmaya gidiyormu�.
Yukar�da T�rk Tanr�s�,mukaddes yeri,suyu �yle tanzim etmi�tir. T�rk milleti yok olmas�n diye,millet olsun diye,babam ilteri� Ka�an�,annem �lbilge Hatunu g��n tepesinden tutup yukar� kald�rm��t�r.Ka�an on yedi erle d��ar� ��km��.D��ar� y�r�yor diye ses i�itip �ehirdeki da�a ��km��,da�daki inmi�.Toplan�p yetmi� er olmu�.Tanr� kuvvet verdi�i i�in,babam ka�an�n askeri kurt gibi imi�,d��man� koyun gibi imi�. Do�uya bat�ya asker sevk edip toplam��,y��m��.Hepsi yedi y�z er olmu�.
Yedi y�z er olup ilsizle�mi�,ka�ans�zla�m�� milleti,T�rk t�resini b�rakm�� milleti,ecdad�m�n t�resince yaratm��,yeti�tirmi�.T�lis,Tardu� milletini orda tanzim etmi�.Yabguyu,�ad� orda vermi�.
G�neyde �in milleti d��man imi�.Kuzeyde Baz Ka�an,Dokuz O�uz kavmi d��man imi�.K��rg�z,Kur�kan,Otuz Tatar,K�tay,Tatab�, hep d��man imi�.Babam ka�an bunca........k�rk yedi defa ordu sevk etmi�,yirmi sava� yapm��.Tanr� lutfetti�i i�in illiyi ilsizle�tirmi�,ka�anl�y� ka�ans�zlatm��,d��man� tabi k�lm��,dizliye diz ��kt�rm��,ba�l�ya ba� e�dirmi�.Babam ka�an �ylece ili,t�reyi kazan�p,u�up gitmi�.
Babam ka�an i�in ilki Baz Ka�an� balbal olarak dikmi�.Babam ka�an u�du�unda kendim sekiz ya��nda kald�m.O t�re �zerine amcam ka�an oturdu. Oturarak T�rk milletini tekrar tanzim etti,tekrar besledi.Fakiri zengin k�ld�,az� �ok k�ld�.
Amcam ka�an oturdu�unda kendim prens.....Tanr� buyurdu�u i�in on d�rt ya��mda Tard

EKSPRESYON�ZM TANIMI VE TAR�H�ES�

9/7/2010

i�indekiler

ekspresyonizmin tan�m� ve tarih�esi1
resimde ekspresyonizmin benimsenmesi2
ekspresyonizmin 3
stil asamas�4
1. stilin �nc�leri4
2. die br�cke :6
3. der blaue reiter :7
empresyonizm ve ekspresyonizm8
almanya"da ekspresyonizm9
avrupa"da ekspresyonizm12
ak�m�n di�er �nemli ressamlar�14
heckel erich :14
jawlensky alexei von :16
kand�nsky wassily :17
kaynak�a19

ULUSLAR MODERN M�D�R

9/7/2010

Uluslar modern midir?
Neden insanlar �lkeleri i�in canlar�n� feda ederken neden kendilerini b�ylesine g��l� bir �ekilde ulusal kimlikleriyle tan�mlarlar. Ulus tamamen modern bir olgu ve kesinlikle modern toplumsal ko�ullar�n bir �r�n� m�d�r? Ve ulus ve ulusal kimlik kavramlar�yla ne demek istiyoruz.
Bu �al��ma ulusun modern bir olgu olmas� veya olmamas�na odaklanarak bu sorulara cevap arar. Bu soruyu tart��maya a�arken ulus kavram�n�n unsurlar�n� ve bile�enlerini a��a ��karmay� ve bu yola ulusal kimli�in do�as�n�n ve uyand�rd�� duygular�n yo�unlu�unu a��klamay� umuyorum. Bu �al��man�n temel ama�lar�ndan biri, ulusal kimlikleri ve ideolojileri, grup kimliklerinin ve duygular�n�n uzun zamanl� perspektifine yerle�tirmektir.
"Modernistler" ve "Primordiaklistler"
Yirminci y�zy�l ortalar�nda, ulusun aile, konu�ma ve bizzat insan v�cudu gibi do�al bir �ey oldu�u �zerinde yayg�n bir kan� vard�. Pek �ok insan zararl� etkilerinden dolay� ac� �ekti�i zaman bile ulusal b�l�nmeleri, ulusal karakteri ve milliyet�ili�i do�al bulmu�tur.
Modernistlerin g�r��lerine g�re ulus, toplum ve tarih mozai�inde bulunan do�al ve gerekli bir unsur olmad��n�; kapitalizm, b�rokrasi ve sek�ler faydac�l�k gibi modern geli�melerin �r�n� yani tamamen modern bir olgudur. Ulus bug�n yayg�n bir �ekilde var olsa bile, asl�nda k�kleri ve insan do�as�nda ne de tarihte olan, ger�ekten de ko�ullara ba�l� bir olgudur. Buna kar��l�k Primordialistlerin g�r��ne g�re etnik topluluklar�n ve uluslar�n, tarihin do�al birimleri ve insan deneyiminin b�t�nle�tirici unsurlar� oldu�unu iddia ederler. Bu �nermede etnisitenin kan ba��n�n da hayatta kalma m�cadelesinde ve ama�lar� ger�ekle�tirmede normal bir ara� oldu�unu vurgularlar. Bunlar uluslar�n ve milliyet�ili�in s�rekli ve do�al oldu�unu savunurlar.
Ethnie, Mitler ve Semboller
Mit, sembol ve ileti�im birbirleriyle yak�ndan ilgilidir. Bunlar, toplulu�un d��nceleri, duygular� ve tav�rlar� hakk�nda ipucu veren "el sanatlar�" ve zanaatlar� hakk�nda bilgi veren bunlar�n yan� s�ra sava� donan�m� ve �retim teknolojisi bi�imleri, hiyerar�i �ekilleri, kent planlama yasalar, kurallar, �iir ve dans, m�zik, sanat ve mimari, giyim tarz�, dinsel tap�naklar ve kutsal kitap ve diller gibi farkl� t�rdeki olgular�n nesiller boyunca kristalle�melerine ve payla��lan anlamlara ve bireylerin deneyimlerine �nem veren bir yakla��m� ifade eder.
Etnik Topluluklar�n�n S�reklili�i
Bu konunun alt�nda yatan d��nce, etnik bi�imlerin ve i�eriklerinin do�as� ile s�reklili�i ve eski etnik kimliklerle daha sonraki milliyet�i kimlikler aras�ndaki ili�kilidir. Tarihsel deliller etnisitenin s�rekli tekrarlanma ve yayg�n olma �zelli�ini, yani yaz�l� tarihin b�t�n d�nemlerinde ve b�t�n k�talarda ethnienin g�r�ld��n� ortaya koyar.

II. B�L�M
I.Modern �ncesi �a�larda Etnik Topluluklar
Etnik Toplulu�un Temelleri
�ngilizcede etnik grup yada etnik topluluk kavram�n� kar��layan bir terim yoktur. M�phem ve belirsiz bir terim olarak "halk" b

RES�M - GEORGES BRAQUE

9/7/2010

georges braque

SANAT - SOYUT HEYKEL

9/7/2010

soyut heykel

T�RK RES�M SANATI

9/7/2010

T�RK RES�M SANATI

G�R��
Bat�n�n Osmanl� Devleti kar��s�nda g��lenmesi Osmanl�"lar�n baz� alanlarda yenilik yapma sonucunu do�urmu�tur. Bat�ya sanat��lar g�nderilmi�, resmimizde olmayan yeni teknikler al�nm�� ve benimsenmeye ba�lan�lm��t�r. T�rk resmi de yava� yava� ki�ilik kazanma �abas�na girmi�tir.
�a�da� resim sanat�m�z�n d�nden bug�ne uzanan kesintisiz bir geli�menin ve etkinliklerin zincirini olu�turmu�lard�r. Cumhuriyet �ncesine ba�lanan olaylar, cumhuriyet sonras�n�n da k�sa aral�kl� d�n��mleri ve birikimleri s�z konusu haline gelmi�tir. �a�da� T�rk resminin geli�mesinde Bat�n�n da ne kadar �ok etkili oldu�unu unutmamak gerekir. Bat�dan al�nan etkilerle malzeme, teknik ve bi�im de�i�meleri, T�rk resim sanat�na yans�yan modern e�itimler, bu etkenin �r�n� say�lm��t�r. �a�da�la�ma s�reci i�inde Osmanl� �mparatorlu�u"nun y�k�larak Cumhuriyet devletinin kurulmas� ile T�rk resminde a��lma s�z konusu olmu�tur.
Cumhuriyet d�neminin ilk sanat�� toplulu�u 1929"da kurulan M�stakil Ressam ve Heykelt�ra�lar birli�idir. Bu ressamlar�n da �lkeye yeni sanat bi�imleri getirmi�tir. 1933 y�l�nda "D" grubu izler. Bu grup empresyonizmi reddetmek ve kompozisyonu k�bist ve konstr�kiuisit ak�mlardan esinlenerek sa�lam bir desen ortaya ��karmakt�r. Yeni bu grubu "Yeniler" ve "On"lar grubu izler.
1950"ye kadar egemen olan fig�rl� anlat�m yani izlemci, Fovist, K�bist, D��avurumcu sanat anlay��lar� ortaya ��km��t�r. T�rk resminde soyutlay�c� e�ilimler 1946"da ba�lam��t�r ve geometrik soyutlamac�lar, Lirik soyutlama, Geometrik non-fig�ratifler ve Lirik non-fig�ratifler izlemi�tir.
T�rk ressamlar� daha sonra yeni aray��lar i�ine girmi� ve s�rrealist, naif Renk�i-Lekeci, Pop-sanat e�ilimleri ortaya ��km��t�r.
Cumhuriyet d�nemindeki sanat��lar�n bat� ve Paris"e olan tutkular�n� yani; tutku derken Bat�da ve Paris"te bulunan yabanc� sanat��lar�n T�rkiye"deki sanat��lar�m�z�n yabanc� �nl� ressamlar�n yan�nda onlar�n tekni�ini ��renmek istemelerini ve bat�l� sanat tekniklerini kavramaya �al��malar�, geleneksel k�lt�rden �a�da� k�lt�re ge�i� sorunlar�n� ilk ad�mlar�n� atm�� olmalar�d�r.
K�lt�r de�i�iminin yaratt�� sorunlar, T�rkiye"deki sanat��lar�m�z�n bat�l�la�ma s�reci ile, Bat�l� anlamdaki resim sanat�n�n yeni d�nemle uyumu hi� de zor olmam��t�r. Cumhuriyetin �ncesinin birikimleri de, bu konuda uyumlu bir ortam�n bi�imle�mesinde de �ok faydal� ve yararl� sonu�lar do�urmu�tur.
B�L�M I

I. CUMHUR�YET D�NEM� T�RK RES�M SANATI

A. 1950"ye Kadar Sanat Geli�imi :

Cumhuriyet d�neminin k�lt�rel yap�s�na bakt��m�z zaman Atat�rk��l�k anlay��n�n �slam d��manl�� da olmad��n� g�r�r�z. K�lt�rel a��dan Atat�rk��l�k T�rk k�lt�r�n�n evrensel boyutlara ula�mas�n�n sava��n� vermektedir. ��nk� Atat�rk bir Orta�a� imparatorlu�undan, �a�da� bir ulusal devlet yaratma �abas�n� simgelemi�tir. Atat�rk"�n tarih, dil ve g�zel sanatlara �nem vermesinin sebebi de bunun i�ine girer. Bu toplumunda k�lt�r�n� olu�turan temel ��eler ise ulusal beraberli�i sa�layan dili, tarihi ve sanat�d�r.
Sanat bir toplumun k�lt�r�n�n �r�n�d�r. K�lt�r kelimesi "Bir toplumun ya�am d�zeyini olu�turan bilgi, duygu, d��nce, dil, sanat ve ya�ay�� bi�imlerinin t�m�"d�r. K�sacas� tek s�zc�kle "Uygarl�k"t�r.
Atat�rk d��nce sistemi Cumhuriyet ile birlikte yeni k�lt�r d�neminin ba�lamas�d�r. Atat�rk T�rk toplumunun Bat� d�nyas�nca kabul edilmi� k�lt�rel de�erlere kavu�mas�n� istiyordu. K�lt�rle�me s�resince g�zel sanatlara �nem veren Atat�rk, 1923 y�l�nda Cumhuriyet ilan edili�inden 1938 tarihine kadar son nefesini verinceye dek, 15 y�l T�rkiye Cumhuriyeti"ni ekonomik, siyasal ve k�lt�rel alanlarda her y�n� ile �a�da� bir devlet olmas� i�in �abalam��t�r. 1924"de resim konusunda yeti�tirilmek �zere, G�zel Sanatlar Akademisinden Avrupa s�nav�n� kazanan be� ressam Paris"e g�nderilmi�tir. Bunlar Cevat Dereli (1900-1989), Mahmut Cuda (1904-1988), Refik Ekipman (1902-1974), Muhittin Sebati (1991-1935) ve �eref Akdik (1898-1972)"dir.
Akademiden ayr�l�p M�nih"e gidenler 1922"de Mahmut Cuda ve Ali �el

SANAT - DANTE VE �LAH� KOMEDYA

9/7/2010

dante ve ilahi komedya

SANAT - W�LL�AM SHAKESPEARE

9/7/2010

william shakespeare

SANAT - BARI� MAN�ONUN HAYATI

9/7/2010

bar�� man�onun hayat�

KLAS�K D�NEM OSMANLI SANATI

9/7/2010

KLAS�K D�NEM OSMANLI SANATI
Y�ld�z Demiriz
�kinci Bayezid d�neminden 16. y�zy�l�n sonuna kadar olan s�re, Osmanl� mimarisinin "Klasik D�nemi" olarak adland�r�l�r. II.Bayezid ile ba�layan bu d�neme, ayn� zamanda "B�y�k K�lliyeler Devri" de denilebilir.
Osmanl� devleti, Fatih Sultan Mehmed"le birlikte imparatorluk niteli�i kazanm��t�r. Erken d�nemde de k�lliye say�s� hayli �ok olmakla birlikte kent planlamas�na pek b�y�k katk�lar� yoktu. �stanbul"un ba�kent olmas�yla ba�layan d�nemin bir �r�n� olan Fatih K�lliyesi, gerek b�y�kl�� gerek planlamas�ndaki d�zenlili�i, gerekse kentin dini ve k�lt�rel merkezi olu�u ile Osmanl� mimarisinde bir ��r a�m��t�r. Daha sonra II. Bayezid"in Edirne, Amasya ve �stanbul"da yapt�rd�� k�lliyeler, bu kentlerin Osmanl� kimli�i kazanmas�nda �nemli rol oynam��lard�r.
Edirne"deki 1488 tarihli Bayezid K�lliyesi mimar Hayreddin"in eseridir. K�lliyesinin merkezinde tek kubbeli tipin an�tsal bir �rne�i olan cami yer al�r. Dar��ifa ve t�p medresesi ise �teki �nemli birimlerdir. Caminin portali cepheye hakim durumdad�r. Mukarnasl� kavsaran�n alt�nda ise kitabe ku�a�� yer al�r. Edirne Bayezid Camii olduk�a yal�n bir g�r�n��e sahiptir. Kubbeye ge�i�i sa�layan bir eleman olan pandantiflerin �ok a�a��lara kadar inmesi, asl�nda y�ksek olan i� mekanda bas�k bir etki yaratm��t�r. Caminin i�inde de fazla s�sleme yoktur. Ancak, kap� ve pencere kanatlar� d�nemin se�kin �r�nleridir ve ah�ap i��ili�inin �st�n kalitesini yans�t�rlar. Dar��ifa ise k�lliyenin �nemli birimlerinden biridir. Alt�gen planl� ana mekanda huzur verici bir atmosfer vard�r. Bu b�l�m ak�l ve sinir hastalar�n�n toplu tedavisi i�in kullan�l�yordu. Burada m�zikle tedavi uyguland�� bilinir. Avlunun �evresinde ise hasta ve hekimler i�in odalar yer almaktad�r. Hemen yan�nda da t�p medresesi bulunur.
�stanbul"daki I�. Bayezid K�lliyesi de mimar Hayreddin"in eseridir. 1501 tarihli k�lliye, kentin ge�irdi�i de�i�ikliklerden etkilenerek meydan�n �e�itli k��elerinde da��n�k yap�lar olarak kalm��t�r. Cami, medrese, kervansaray, t�rbeler ve s�byan mektebi gibi birimlerin birbiri ile ba��nt�s�n� anlamak, bug�n i�in bir hayli g��t�r. Bayezid Camii"nde ortadaki b�y�k kubbe, ana eksen �zerindeki iki yar�m kubbe ile desteklenmi�tir. Bu plan, daha �nce �stanbul"daki Ayasofya"da da uygulanm��t�r. Ancak burada art�k merkezi bir mekan anlay�� s�z konusudur. Mimar Sinan daha sonra bu plan �emas�n� S�leymaniye Camii gibi �ok �nemli bir yap�da da kullanm��t�r. 15. y�zy�ldan bu yana g�r�len �ad�rvanl�, revakl� i� avlu, bu d�nemden ba�layarak b�y�k camilerin standart bir eleman� olarak kar��m�za ��kmaktad�r. Bu t�r avlularda genellikle son cemaat yerindekiler daha y�ksek olmak kayd�yla s�tunlara oturan kubbe ile �rt�l� revaklar yer al�r. Hemen dikkati �eken eleman ise camiye giri�i sa�layan ve art�k klasik bi�imini alm�� olan ta� kap�d�r.
Genellikle bas�k kemerli kap�n�n yukar�s�nda mukarnasl� bir kavsara yer al�r. Bu as�l portalin yan� s�ra avluya �� taraftan giri�i sa�layan ta� kap�lar da vard�r. Bu kap�larda ise renkli ta� kakma s�sleme hakimdir.
II. Bayezid d�neminde, sultan�n yan� s�ra devlet ileri gelenleri de camiler yapt�rm��t�r. Ancak bunlar�n sultanlar�n yapt�rd�� ve "Selatin" ad� verilen camilerden belli farklar� vard�r. O kadar b�y�k boyutta olmad�klar� gibi minarelerinin say�s� da biri ge�mez. Bu t�r camilerden biri de Sultanahmet yak�n�ndaki Firuz A�a Camii"dir. 1491 tarihli yap�, tek kubbeli namaz mekan� ve �� g�zl�, kubbeli son cemaat yeri ile tek kubbeli camilerin tipik bir �rne�idir.
�stanbul"da �emberlita�"�n hemen yan�ndaki Atik Ali Pa�a Camii ise plan a��s�ndan ilgin�tir. Bu yap�n�n plan� bir bak�ma Edirne"deki �� erefeli Cami"nin plan�na benzer. Ortada kubbeli b�y�k bir mekan, yanlarda iki�er kubbe ile �rt�l� b�l�mler yer almaktad�r. B�ylece enine geli�im g�steren bir dikd�rtgen olu�turulmu�tur. Kubbeyi d�rt deste�in ta��mas� ve mihrap �n�ndeki yar�m kubbe ile �rt�l� b�l�m, yap�n�n �� erefeli Cami"den ayr�lan yanlar�d�r.
16. y�zy�l�n ilk yar�s�nda �stanbul-Ba�dad yolu �zerinde, ordunun bir g�nl�k y�r�y�� sonunda dinlendi�i yerlerde "Menzil K�lliyeleri" yap�l�yordu. Bunlardan biri de �stanbul"dan sonra ilk menzil olan Gebze"deki �oban Mustafa Pa�a K�lliyesi"dir. 1522"de yap�m�na ba�layan k�lliye �evresinde bir kentle�meyi do�urmu�tur. Yap�n�n Mimar Sinan&#

NAZIM H�KMET�N HAYATI VE SANATI

9/7/2010

NAZIM H�KMET�N HAYATI VE SANATI

Naz�m Hikmet Ran (1902-1963)

Selanikde do�mu�tur (1902). �lk��renimini �stanbulda G�ztepe Ta�mektep, Galatasaray Lisesi ilk b�l�m� (1914), Ni�anta�� Numune Mektebinde tamamlam��, orta ��renimi ise, daha 12 ya��nda iken yazd�� Bir Bahriyelinin A�z�ndan adl� bir �iirini dinleyip �ok be�enen Bahriye Naz�r� Cemal Pa�an�n ��d� �zerine ge�ti�i Heybeliada Bahriye Mektebinda yapm��t�r (1918). Naz�m Hikmet Bahriyeyi bitirdikten sonra Hamidiye Kruvaz�r�ne stajyer g�verte subay� olarak verilmi�, bir gece n�betinde ��t�p zat�lcemp olmu� (1919), sa�l��n� kazanamay�nca askerlikten ��r��e ��kar�lm��t�r (1920).

Askerlikten ayr�ld�ktan sonra, �stanbulun i�galine �ok �z�len Naz�m Hikmet Milli M�cadeleye kat�lmak �zere Anadoluya ge�mi�, Bolu Lisesinde k�sa bir s�re ��retmenlik yapm��t�r (1921). Rus devrimiyle ilgilenen �air, bir s�re sonra Batumdan Moskovaya gitmi� ve Do�u �niversitesinde ekonomi ve toplumbilim okumu�tur (1922-1924). Yurda d�n��nden sonra Ayd�nl�k dergisine kat�lm��, burada ��kan �iirlerinden �t�r� hakk�nda g�yaben mahkumiyet karar� verildi�ine ��renince yeniden Rusyaya ge�mi�, af ��kmas� �zerine T�rkiyeye d�nm�� ve bir s�re Hopa cezaevinde tutuklu kalm��t�r (1928).

Naz�m Hikmet daha sonra �stanbula yerle�mi�, �e�itli gazete ve dergilerle film st�dyolar�nda �al��m��, ilk �iir kitaplar�n� ��karm�� ve oyunlar�n� yazm��t�r (1928-1932). Bir ara yine tutuklanm��, Cumhuriyetin 10. y�l� dolay�s�yla ��kar�lan af yasas� ile �zg�rl��ne kavu�mu�tur. Ak�am Son Posta, Tan gazetelerinde Orhan Selim takma ad�yla f�kra yazarl�� ve ba�yazarl�k yapm��t�r (1933).

Kara Harp Okulu ��rencileri aras�nda propaganda yapt�� iddias�yla yarg�lanm��, Harp Okulu Askeri Mahkemesince 15 y�l, ard�ndan Donanma i�inde faaliyette bulundu�u iddias�yla da Donanma Komutanl�� Askeri Mahkemesince 20 y�l olmak �zere toplam 35 y�l hapis cezas�na �arpt�r�lm��, cezas� T�rk Ceza Kanununun 68 ve 77 maddeleri uyar�nca 28 y�l d�rt aya indirilmi�tir (1938). Demokrat Partinin iktidara gelmesinden sonra ��kar�lan af yasas� (1950) kapsam�na al�nmas� i�in ayd�nlar taraf�ndan a��lan b�y�k bir kampanyan�n ard�ndan, hukuk�ular yasal yollara ba�vurmu�, bu arada Naz�m Hikmetde hapishanede a�l�k grevine ba�lam��t�r. Sonunda Naz�m Hikmetin geri kalan cezas� affedilmi� ve �air 13 y�l hapislikten sonra �zg�rl��ne kavu�mu�tur.

Serbest b�rak�ld�ktan sonra i� bulamayan, kitap ��karamayan �air i�in bu kez askerlik karar� al�nm��, 50 ya��nda ve hasta olan Naz�m Hikmet �ok zor durumda kalm��t�r. �ld�r�lmekten korkan �air, kendisine hayran olan Refik Erduran (sonran�n �nl� oyun yazar� ve gazetecisi)�n �nerisini kabul etmi�, onun yard�m�yla bir motorla Karadenizde seyreden Romanya band�ral� bir gemiye binerek T�rkiyeden ayr�lm��t�r.

Naz�m Hikmet, Moskovada �lm��t�r. (3 Haziran 1963).

YAZIN YA�AMI

Naz�m Hikmet, hece vezniyle yazd�� ilk �iirlerini Yeni Mecmua, �nci, �mit ve Celal Sahir (Erozan)�n ��kard�� Birinci Kitap, �kinci Kitap vb. dergilerinde yay�mlam��t�r. Bir Dakika adl� �iiriyle Alemdar gazetesinin a�t�� yar��mada birincilik kazanm��t�r (1920). Daha sonra Ayd�nl�k, Resimli Ay, Hareket, Resimli Her�ey, Her Ay gibi dergilerde yazan Naz�m Hikmet cezaevine girdikten sonra y�llarca yay�n yapamam��t�r. Ancak, 1940l� y�llarda, Yeni Edebiyat, Ses, G�n, Y�r�y��, Y��n, Ba�tan, Bar�� gibi toplumcu dergilerde �brahim Sabri, Mazhar L�tfi takma adlar�yla ya da
imzas�z olarak baz� �iirleri ��km��t�r. Kuvay� Milliye Destan� �zmirde Havadis gazetesinde tefrika edilmi�tir (1949). Destan� Y�n dergisi yay�nlayarak (1965) Naz�m Hikmeti yeniden okurlara ula�t�rm��, �airin yap�t�na konan �emberi k�rm��t�r.

YAPITLARI

��R:
835 Sat�r (1929), Jokond ile Si-Ya-U (1929), Varan 3 (1930), 1+1=1 (1930-Nail V. ile), Sesini Kaybeden �ehir (1931), Benerci Kendini Ni�in �ld�rd� (1932), Gece Gelen Telgraf (1932), Taranta Babuya Mektuplar (1935), Simavna Kad�s� O�lu �eyh Bedrettin Destan� (1936), Kurtulu� Sava�� Destan� (1965), Saat 21-22 �iirleri (1965-Bas. Haz.

EMPRESON�ZM

9/7/2010

Empresyonizm
Empresyonizm kelimesi �ngilizce "etkilenmek, izlemek" anlam�ndaki "Impress" kelimesinden T�rk�ele�tirilmi�tir. Bu kelimenin m�zikle bir�ok y�nden ilgisi vard�r. Fakat as�l anlam� bir olay�n ba�lang�c�ndan bitimine kadar ge�en s�redeki her somut veya soyut kavramdan edinilen izlenimleri anlatma bi�imidir. Empresyonizm, XIX. y�zy�lda Fransada do�mu� ilk �nce resim alan�nda kendini g�stermi� daha sonra b�t�n g�zel sanatlar� etkilemi� bir ak�md�r.�nl� Frans�z ressam Claude Monet bu ak�m�n kurucusu say�l�r ve empresyonist grubun lideridir. Daha sonra ise bu ak�m� benimseyen di�er ressamlar sayesinde izlenimcilik m�zik dahil di�er sanat dallar�na da yans�m��t�r.
�zlenimcilik pek demokratik bir ak�md�r. Fikirlerin, re�etelerin, renklerin payla��m� �zerine kurulmu�tur. Hatta bir tak�m resimleri bir ka� ressam beraber yapm��lard�r. �nce bir grup sanat�� taraf�ndan uygulanan teknik ve yakla��mlara verilen bir isimken, daha sonra hareket b�t�n g�rsel sanatlara hatta m�zi�e de s��ram��t�r. (�rne�in Mussorgski ile)
M�zikte izlenimcili�in kurucusu Frans�z besteci Claude Debussy say�l�r.Debussynin bu alandaki �zelli�i var olan bir kavram� geli�tirmek de�il, onun yaratt�� etkileri belirtmek istemesidir.Y�zy�llar �ncesinden g�n�m�ze kadar gelmi� ve m�zikte kural say�lan akor ��z�m� bu ak�m sayesinde besteciye biti� a�amas�nda veya teman�n geli�iminde �zg�rl�k sa�lam�� yani besteci akoru veya diziyi istedi�i gibi ��zebilme g�c�n� kazanm�� ve b�ylece dinleyicilerinde eseri farkl� a��lardan alg�layabilmesi sa�lanm��t�r.
�zlenimcilik anlam�na gelen empresyonizmde sanat��lar d�� d�nyaya ait olan�; ��, renkleri, tepkileri, h�z�nleri i�lemekte ve yakalanan anl�k konular� resmetmektedir. Bu ak�m ��k ile resim yapma olarak tan�mlanmaktad�r. �zledikleri temel kaynak g�ne�tir. Konu ��k yans�malar� aras�nda kaybolmu�tur.
Empresyonist sanat�� d�� d�nyada g�rd�� varl��n; ger�ek, realist y�n�n� de�il; kendinde uyand�rd�� izlenimleri anlat�r. Bu nedenle emprestyonist sanat��n�n anlatt�� d�� d�nya de�il, d�� d�nyadaki varl�klar�n hayale b�r�nm�� izlenimleridir.D�� d�nya, sanat��ya sadece heyecan ve duygusal dalgalanmalar veren bir uyar�c�d�r. �nemli olan sanat��n�n kendi alg�lamalar� ve bunlar� anlatma y�ntemidir.
Bu ak�mda anlam a��kl��ndan �ok kapal�l�k ye�lenir. D�� d�nyadan alg�lanan g�r�nt�ler ruh s�zgecinden ge�irildikten sonra d��a yans�t�l�r.
Empresyonistler al��lm�� kurallara uymad�lar. �zg�rl�� se�erek do�aya a��ld�lar ve g�ne� ��n�n alt�nda kendi izlenimlerine g�re nesneleri resmettiler. Empresyonizmin temel amac�, do�aya ��kmak, etraf� incelemek, bir nesne se�mek ve onun o anki halini, �zerine gelen ��ktan tutun yan�nda duran bitkinin ona verdi�i havaya kadar her�eyi ile resme aktar�lmas� idi.
Claude Monet, resim kurallar� ve bilgilerini hi� sevmemi�, kendi g�rsel duygu ve yeteneklerini b�t�n kurallar�n �zerinde tutmu�tur. I��k sorunu �zerine dikkatle e�ilmi�tir. Onun ��k ilgisi resmin de�i�mesini zorunlu k�l�yordu. G�lgelerin kahverengi de�il, renkli olduklar�n� ve de�i�ik durumlara g�re renk de�i�tirdiklerini g�zlemi�tir. G�rd��n� kaydetmek ihtiyac� Moneti parlak renkler kullanmaya zorlam��t�r. �zellikle saf, kar��mam�� k�rm�z�, ye�il, mor, turuncu kullan�yordu. Monetin resmi serbest ve gev�ek bir g�r�n�m kazanmaktad�r. F�r�a vuru�lar� resmini bitmemi�, tamamlanmam�� gibi g�steriyordu.

Claude Monet (1840-1927)
Monetin "�mpression - Soleil Levant" adl� tablosu empresyonist tarzda bir resimdir. Anlam� "G�ne�in Do�u�undan �zlenim" dir.

Empresyonizmin do�u�u
A��k havaya, Paris"in sokaklar�na, parklar�na, nehir k�y�lar�na yay�lan sanat��lar, g�n ��yla p�r�ldayan rengarenk tablolar yapt�lar ve bunlar� topluca sergilediler. Bu sergilerden birinde ressam Monet" in yap�tlar�ndan birine ad koymay� unuttu�u fark edildi ve bir ad �nermesi istendi. Monet, k�saca "Empresyon" olsun dedi. Tutucu ele�tirmenler bu ada �ok tak�ld�lar, kal�c� g�r�n�mler yerine u�ucu izlenimleri ele al�yor diye alayc� bir ad kulland�lar. Empresyonizm yani izlenimcilik ak�m�n�n ad� bu tablodan gelmektedir.
Resim (Impression - Soleil Levant), g�ne�in do�u�unda bir liman� g�steriyor. Monetin anlatmak istedi�i �ey, bir tan vakti g�ne� ��nlar�n�n su y�zeyindeki harelenmelerini ve bu belli bir "an" i�inde g�k ve deniz y�zeylerinde meydana gelen ��k dalgalar�n� tespit etmektir.
Resimde hi�bir bir konturun bulunmad��n� g�r�yoruz. Burada ger�ek olan bize duyular�m�z�n bildirdi�i "g�r�n��"t�r. Naturalist bir e�i

FEMINIST NATIONALIST DISCOURSE IN THE FIRST YEAR OF THE OTTOMAN REVOLUTIONARY PRESS (1908-1909) READINGS FROM THE MAGAZINES OF DEMET, MEHASIN AND KADIN (SALONICA)

9/7/2010

FEMINIST/ NATIONALIST DISCOURSE IN THE FIRST YEAR OF THE OTTOMAN REVOLUTIONARY PRESS (1908-1909):
READINGS FROM THE MAGAZINES OF DEMET, MEHASIN AND KADIN (SALONICA)

TABLE OF CONTENTS
ABSTRACT.................................................................................................................... iii
�ZET ............................................................................................................................. iv
ACKNOWLEDGMENTS .............................................................................................. v
TABLE OF CONTENTS ............................................................................................... vi
INTRODUCTION: Periodical Press in Historiography .................................................. 1
CHAPTER ONE: EMERGENCE OF PERIODICALS IN THE OTTOMAN
EMPIRE AND THE QUESTION OF WOMEN........................................................... 12
CHAPTER TWO: PERIODICALS DURING THE 1908 REVOLUTION.................. 22
I. S�rat-i Mustakim .......................................................................................... 27
II. Beyan"�l-Hak ...............................................................................................29
III. Gen� Kalemler ............................................................................................ 31
IV. Turkish Foundation ......................................................................................33
V. Assessment of Periodicals During 1908 ...................................................... 34
CHAPTER THREE: EARLY WOMEN"S PERIODICALS IN THE OTTOMAN
EMPIRE ......................................................................................................................... 36
I. Terakki-i Muhadderat...................................................................................36
II. Vakit yahud M�rebbi-i Muhadderat............................................................. 38
III. Ayine............................................................................................................ 39
IV. Aile Insaniyet ...............................................................................................39
V. Han�mlar....................................................................................................... 41
VI. ��k�fezar ..................................................................................................... 41
VII. M�r�vvet...................................................................................................... 42
VIII. Par�a Boh�as� ............................................................................................... 42
IX. Han�mlara Mahsus Gazete ........................................................................... 43
X. Han�mlara Mahsus Malumat ........................................................................ 45
XI. Assessment of Women"s Periodicals from Tanzimat to 1908 Revolution .. 46
vii
CHAPTER FOUR: WOMEN"S PERIODICALS DURING THE 1908
REVOLUTION..................................................................................................................
....................................................................................................................................... 49
I. Mefharet ......................................................................................................49
II. Demet ...........................................................................................................50
III. Mehasin........................................................................................................ 67
IV. Kad�n............................................................................................................ 76
CONCLUSION ............................................................................................................. 81
BIBLIOGRAPHY ......................................................................................................... 87
APP

SANAT - POSTMODERN�ZM

9/7/2010

postmodernizm

SANAT - KA�IT KATLAYARAK ��RENME, OR�GAM�

9/7/2010

ka��t katlayarak ��renme, origami

SANAT - FAT�H - HARB�YE

9/7/2010

fatih - harbiye

S�RREAL�STLER

9/7/2010

��NDEK�LER

1. S�RREAL�ZM�N TANIMI :1

2. S�RREAL�ZM2

3. S�RREAL�ST RES�MDE5

A. Erotizm :5
B. Politika :5
C. Mant�k :6

4. DADA�ZM VE S�RREAL�ZM :7
A. Chirico ..................................................................................................................5
B. Ernst ..................................................................................................................... 5
C. Miro ........................................................ .............................................................5
D. Tanguy ...................................................................................................................6
E. Dali ........................................................................................................................6
F. Magritte .................................................................................................................6

KAYNAK�A 10

G�R��

S�rrealistler kendi g�r�� a��lar�n� ortaya koyarken, daima Dadaistlerin, sanat kavram�n� a�a��layan propagandalar�na dayan�rlar. S�rrealizm, "sanat �al��mas� ve sanat�n bir meslek olmas�" d��ncelerini i� i�e yo�urmu� ve var�lan sonu�lar, her zaman sanat�� ki�ilere gelip dayan�nca da bir �e�it kendini be�enmi�li�in g�l�n� �r�nleri ortaya ��km��t�r. Empresyonizmin, "g�zdeki" duyu izlenimleriyle yirminci y�zy�l sanat�na katk�da bulundu�u sav�na kar�� k�ld�� gibi, S�rrealist sanat�n da zaman zaman edebi bir sanat oldu�u sav�na kar�� k�labilir. S�rrealist resim, Sembolistler (ve onlardan �ok daha �nce Leonardo da Vinci) taraf�ndan benimsenmi� olan bir program� uygulamakta ve temelinde resmin, ruhsal bir etkinlik oldu�u ger�e�ine dayanmaktad�r. �te yandan Psikanaliz S�rrealist ressam�n ruhsal d�rt�lerini ba�� bo� b�rakabilmesini sa�lam��t�r. Bu da, resimde soyutlaman�n geometrik bir niteli�e sahip olmas� gerekti�i hakk�ndaki kat� anlay��n aksinedir. S�rrealizm, do�as� gere�i, bizleri sadece meydana getirilen i�lerin esteti�i a��s�ndan de�il, ayn� zamanda uygulamadaki de�i�iklikler y�n�nden de uyan�k olmaya zorlar. S�rrealizmin ger�ekle�tirdi�i devrimse, g�zle g�r�nen ve g�r�nmeyen d�nyalar�n tart��ld�� bir oyun alan�d�r. Duyarl� bir deyi�le, S�rrealist resim, ellerin ya da g�zlerin bir becerisi olmaktan ibaret de�ildir; sanat�� b�yle bir yap�t� y�re�iyle de olu�turur.

1. S�RREAL�ZM�N TANIMI

1916 dan bu yana etkisini s�rd�ren bir Modern Sanat ak�m�. Yaln�z resim ve heykelde de�il, tiyatro, sinema ve edebiyat alanlar�nda da yay�lm��t�r.
S�rrealizm, resim ve heykelde betileri ger�ek d�nyadaki ili�kilerine g�re ele almaz. Aksine, bunlar asla var olmayacak d��sel bir ortam yaratacak bir kompozisyon i�inde sunulurlar. Bazen, betiler tek tek ele al�nd�klar�nda t�m�yle ger�ek�i bir teknikle yarat�ld�klar� g�r�l�r. Bu durumda, yap�t� ger�ek�st�c� k�lan �ey, sadece kompozisyonun "olas�" bir d�nyay� betimlememesi olacakt

SANAT - PERL DE VER�

9/7/2010

perl de veri

SANAT - ARTS AND PLASTIC SURGERY

9/7/2010

arts and plast�c surgery

SANAT - AYLA KUTLU

9/7/2010

ayla kutlu

SANAT - AR�F KESK�NER

9/7/2010

arif keskiner

SANAT - PAZIRIK HALILARI

9/7/2010

paz�r�k hal�lar�

SANAT - ALTAN ERBULAK

9/7/2010

altan erbulak

SANAT TAR�H�

9/7/2010

SANAT TAR�H�
�nsanl��n Eskita� �a�lar�ndan bu yana eserleri ile �izdi�i grafik izlendi�inde, k��k avc� topluluklar�ndan k�ylere, k�ylerden site hayat�na, site hayat�ndan kent devletlerine ve daha sonralar�, imparatorluklar ile di�er �e�itli devlet y�netimlerine var�l�r. Toplumun yap� ve k�lt�r�n� olu�turan sonsuz fakt�rlerin k��k�rtt�� sanat��n�n eseri, dolay�s�yla toplum-sanat�� ikilisinin ortak mal� olur. Ancak eser, sanat��dan �ok toplum mal� olarak kabul edilir. Bu nedenle sanat��lar�, �e�itli kavim ve milletlerin ad�na g�re s�ral�yoruz. Bu a��dan bakma, sanat eserinin ki�isel bir fantazi oldu�u g�r��n� de reddeder. Bu y�zden sanat eseri, toplumsal yap�y� ve d��n�� yans�tt�� oranda, sanat�� ki�ili�ini ve fantazisini de ortaya koymaktad�r.
Réné Hygue"�n de dedi�i gibi sanat estetikle i� i�edir. ��nk� �a�lar�n d�nya g�r��leri, ayn� zamanda estetik g�r��leri de yans�t�r. Sanat eserinin bir d�nya g�r�� r�n� oldu�u kabul edilince, M�s�r mimarisinin neden bir Yunan mimarisinden farkl� oldu�u anla��l�r. Gene ayn� �ekilde, Hristiyan ve �slam toplumlar�n�n neden ayr� birer d�nya g�r��n� yans�tan sanat eserine ihtiya� duyduklar� da ortaya ��kar. Bu bak�mdan biz, devlet yap�s�n�n ve inan�lar�n, sanat eserinde paylar� oldu�unu anl�yoruz.
Toplum k�lt�r�n�n sanat�� i�in ne denli itici bir g�� oldu�unu biliyoruz. �rne�in, insan topluluklar� site haline gelmeden �nce, sanat��n�n teknik y�nden geli�ti�ine tan�k olmuyoruz. Site, sanat�� kabiliyetleri, devaml� bu y�nde �al��maya sevketmi� ve sonunda an�tsal sanatlar�n ilk d�nemi olan arkaik �sluplu eserlerin ortaya ��kmas�nda ba�l�ca rol� oynam��t�r.
�nsanl�k tarihi, b�y�k b�l�mler halinde �� nemli k�lt�r d�nemine ayr�l�r. Bunlar, ya�ma k�lt�r�, tar�m k�lt�r� ve bilimsel teknoloji k�lt�r�d�r. �nsanlar bu k�lt�r a�amalar�n�n birinden di�erine ge�ebilmek i�in, binlerce y�l �abalamak zorunda kalm��lar ve dolay�s�yla b�y�k ac�lara sebep olmu�tur. �rne�in ya�ma k�lt�r�nden tar�m k�lt�r�ne ge�i�, yaln�z ki�isel �st�raplarla atlat�lmam��, ayn� zamanda insano�luna �ok zor gelen, toplumsal yap�lar�n�n da tamamen de�i�mesine neden olmu�tur. ��nk� ya�ma k�lt�r� i�inde ya�ayan insan, yiyece�ini do�ada haz�r olarak bulmaya al��m��t�. ��te bu haz�ra al��madan, kendi �retti�i �r�n ile ya�ama durumuna ge�i�, ya�ma hayat�n�n b�t�n gereklerini terketmesini zorunlu yapm��t�. Primitif halk sanatlar�"n�n do�u�u, site ile birlikte an�tsal mimarinin ortaya ��k��, sanat eserinde kompozisyon fikrinin idrak edilmesi, b�y�k dinlerin belirmesi hep tar�msal k�lt�r d�neminde insanl��n mal� olacakt�.
Ya�ma k�lt�r�nden sitenin do�mas�na kadar ge�en zaman i�inde, sanat eserlerinin �slubunda an�tsal nitelikler olmad��ndan, bu devrenin eserlerine "primitif halk sanatlar�" diyoruz. Primitif halk sanatlar�, yar� tar�mc� ve �obanl�kla ge�inen toplumlarda g�zleniyor. Bu sanatlar�n di�er bir �zelli�i, devlet kuramam�� a�iret topluluklar�n�n sanat� olmas�d�r.
Primitif halklarda g�r�len resimlerin �zellikleri :
- Buzul �a��"n�n ma�ara i�lerinde yap�lm�� olan hayvan resimleri, bu halklarda a��k havadaki kayalar�n �zerine �izilmeye ba�lanm��t�r. Ancak bu kez Buzul �a��"ndaki gibi yaln�z hayvan de�il, insan resimlerinin yap�lmas� da s�z konusudur.ayr�ca bu resimler, Buzul �a��"n�n tek tek yap�lm�� olan hayvan resimleri de de�ildir. �nsan ve hayvan , bir konu �er�evesinde bir arada resmedilmi�tir. Yaln�z konuya tahsis edilmi� belirli bir y�zey d��n�lmemi�, konu herhangi bir y�zeyin, bir par�as�na i�lenmi�tir.
- Buzul �a��"n�n hayvan resimlerini karakteri, hayvan�n g�z �n�nde te�ekk�l eden optik g�r�nt�s�nde idi. ��te bu optik g�r�nt�, hayvan resimleri i�in ayn� kalmakta, fakat insan , �ematik ve �izgi halinde g�sterilmekteydi. Yani insan resmi, hayvan resmi gibi optik g�r�nt�n�n g�zdeki yans�mas�na g�re de�il, uzuvlar�n�n idrak durumuna g�re bi�imlendiriliyordu. Demek ki insan�n uzuvlar�n� idrak edip etmemesine g�re, yap�sal olarak uzuvlar�n yan yana s�raland�r�lmas� s�z konusu oluyordu.
- Ma�ara �a��n�n birbirler

RES�M - G�N�M�Z RESM�NDE ��ZG�N�N PS�KOLOJ�K ETK�S�

9/7/2010

g�n�m�z resminde �izginin psikolojik etkisi

DARENDE FOLKLOR�

9/7/2010

1.giri�4
2.darende5
2.1.darende"nin tarihi5
2.2.yeri5
2.3.iklimi6
2.4.n�fusu6
2.5.y�netimi6
2.6.karakteristik bitkisi ( kay�s� )6
2.7.darende"nin turizmi7
2.7.1 ulu camii ve minaresi8
2.7.2 dana beyminaresi8
2.7.3 hac� m��rif camii8
2.7.4 taceddin mescidi8
2.7.5 k�pr� g�z�9
2.7.6 somuncu baba camii9
2.7.7 bal�kl� kuyular10
2.7.8 medi �eyh t�rbesi10
2.7.9 mehmet bakai10
2.7.10 salih efendi �ile hanesi11
2.7.11 sakal� �erif11
2.7.12 ozan mescidi11
2.7.13 hantar�s bo�az� ve kalesi12
2.7.14 g�np�nar �elalesi12
2.7.15 aslan ta�lar ve dum dum12
2.7.16 mehmet pa�a k�lliyesi13
2.7.17 benzeri olmayan camii ve minaresi13
2.7.18 balaban i�meleri13
2.7.19uzunok k�pr�s�14
2.7.20 hac�lar k�pr�s�14
2.7.21 nadir k�pr�s�14
3.gelenek ve g�reneklerimiz15
3.1.konukseverlik15
3.2.yemeklerimiz15
3.2.1 herse15
3.2.2 i�li k�fte16
3.2.3 darende kebab�16
3.2.4 eri�te �orbas�16
3.2.5 yo�urtlu �orba17
3.2.6 ekmeklerimiz17
4.evlenme18
4.1.g�r�c�ye gitme18
4.2.istemeye gitme19
4.3.tatl� yeme19
4.4.ni�an ve k�na19
4.5.�eyiz21
4.6.d��n21
5.do�um adetleri22
5.1.al basmas� (al kar�s�)23
5.2.k�rk basmas�24
5.3.�ocuk g�rme24
5.4.nazar24
5.5.�ocu�un �zelliklerine g�re yakla��mlar25
5.6.s�nnet25
5.6.1.kirvelik25
6.hastal�klardan korunma y�ntemleri26
6.1.sar�l�k26
6.2.arpac�k26
6.3.dolama26
6.4.��ban27
6.5.topas27
7.�l�m adetleri27
8.k�rs� adeti28
9.ramazan gelenekleri29
10.him kurban� 29
11.pi�irik helvas� 30
12.kap ve kacaklar�m�z (kabacaklar�m�z)30
13.yakacaklar�m�z31
13.1.gazel31
13.2.tezek31
13.3.keven ve kekik31
13.4.��rp�31
13.5.kemre31
14.kenger sak�z�32
15.el sanatlar�m�z32
15.1.kalayal�k32
15.2.k��gerlik33
15.3.culfac�l�k (dokumac�l�k)33
15.4.s�cak demircilik33
15.5.yorganc�l�k34
15.6.hal�c�l�k34
16.oyunlar�m�z34
16.1.�elik � de�nek oyunu34
16.2.modu gezdirme35
17.tekerlemeler35
18.ad koyma ve isimler38
19.halk�m�z�n baz� inan�lar�39
19.1.gelinlik etme40
19.2.kur�un d�kme41
19.3.dam�zl�k verme41
20.halk dili41
21.atas�zleri ve deyi�ler43
22.dua ve beddualar�m�z44
23.efsanelerimiz45
23.1.fatmac�k kayas�45
23.2.karde�ler kayas�45
kaynaklar47

GELENEKSEL T�YATRO...

9/7/2010

Geleneksel Tiyatro...

Giri�:
Her�eyden �nce, �unu belirtmek gerek ki ,bulundu�umuz co�rafyan�n tiyatro gelene�ini geleneksel tiyatro ba�l��yla tan�mlamak da ku�kusuz bu konuda yerle�mi� bir gelenek nedeniyledir. Bu �dev sayfalar�nda a��klamaya �al��aca��m bu gelenek �ylesi b�y�k ve �o�ul bir sentezdir ki herhangi bir etnik, dinsel yada ulusal ba�l��a s��mamaktad�r. Belki de bu ba�l��n kullan�m�n� gerektiren tek unsur yayg�n olarak gelene�in yakla��k be� y�zy�ld�r Anadolu T�rk�esiyle s�regeliyor olmas�d�r.
Gelene�in beslendi�i kaynaklar g�z �n�ne al�nacak olursa co�rafi s�n�rlar�n da mutlakla�t�r�lamayaca�� ortaya ��kar. �zellikle en eski dramatik ak��l� t�r olan Karag�zde ortaya ��kan g�rsel tasar�m, bizi antik uygarl�klar�n estetik yarat�mlar�na kadar g�t�rmektedir. Bu da bizim bu konuda Eski M�s�r�n duvar resimlerindeki anlay�� g�zard� edemeyece�imizi ortaya koyar.
Bu �rnekleri �o�altmak olas�d�r, bu nedenle geleneksel tiyatro ba�l�� alt�nda belki de alt s�n�fland�rmalara ilerledik�e Tiyatro gelene�inin s�n�rlar�n�n �tesine bile ge�mek gerekecektir. Bunun bir ba�ka nedeni de bu konuda Sanat tarihini, halk biliminin, m�zikoloji ve antropolojinin bu k�lt�r hakk�nda hala bo� b�rakt�� aland�r...Bu konuda bir a��mlamaya kalkan herkes buzda��n�n alt�n� birka� ad�mdan sonra farketmektedir.
Bu �devde de b�ylesi bir a��mlama biraz hayalci gelebilir, ama uzun bir s�rece yapt��m�z bu ara�t�rma ve �abalar�n anla��laca��n� umuyoruz. Y�ntemsel olarak da akademizm ile ya�ayan gelene�e bir k�pr�n�n kurulmas�n� �ncellemek bu beklentimizi g��lendiriyor.
Bu nedenle al��lagelmi� ba�l�klarla sunaca��m�z t�rlere ili�kin bilgiler yan�nda g�rsel eksikli�i gidermek amac�yla gelenek temsilcilerini birer portre olarak ve s�yle�ilerle bu sayfalarda g�rmek de ya�ayan gelene�e bizi yakla�t�racakt�r san�r�m.
Yo�un olarak kendi u�ra��m olmas� ve tarihsel s�re�te seyirlik sanatlar�n atas� say�lmas� nedeniyle ba�lang��ta daha �ok geleneksel g�lge oyunu Karag�z �zerine yo�unla�an bir �abay� sizinle payla�aca��m. Bu di�er t�rlere ge�i�imizi hem tarihsel olarak hem alg�lama olarak kolayla�t�racakt�r da ...

1. G�lge Tiyatrosu

�lkemizde ilk olarak Osmanl�lar zaman�nda ortaya ��km��t�r. Profes�r Doktor Metin And�n bildirdi�ine g�re; Osmanl�lar M�s�r�n fethinden sonra M�s�rdan pek �ok zanaatkar ve sanatkar�n yan� s�ra G�lge tiyatrosu ustalar�n� �stanbula getirmi�lerdir.
Uzakdo�u �lkelerinden ge�erek M�s�ra oradan da �stanbula gelen G�lge Tiyatrosu, burada, Osmanl�lar�n sanat zevkine g�re yeniden yorumlanarak; tipleri bize ait, �zg�n, bir g�lge tiyatrosu olarak Karag�z Perde oyunlar� ��km��t�r.

Osmanl�lar zaman�ndan g�n�m�ze yirmiyi a�k�n oyun kalm��t�r. Karag�z metinlerinin �o�u ortaoyununa uyarlanm��t�r.
G�n�m�zde Karag�z, eski metinlere yenileri de eklenerek, usta-��rak ili�kisiyle yeti�en karag�z ustalar� taraf�ndan oynat�larak ya�at�lm��t�r.
Karag�z�n ��k�� yeri oldu�una inan�lan Bursada her y�l festivaller yap�lmaktad�r. Ayn� kentte birde Karag�z Derne�i faaliyetlerini s�rd�rmektedir.
Karag�z perde oyunlar�n�n asal iki ki�isi ise Karag�z ve Hacivatt�r. Karag�z, halk masallar�ndaki Kelo�lan prototi�inin �stanbul versiyondur.
K�yden kente g��m�� ama hen�z kentle�memi� g�n�m�z insanlar�n�n bir ilk �rne�idir. Karag�zde Kelo�lan gibi yerine g�re saf, yerine g�re kurnaz, �o�u kez iyi niyetli, n�ktedan, haz�rcevap ve komik bir halk tipidir.

Hacivat ise tersine, tam bir kent tipidir. Kentli bilgisi, g�rg�s�, kibarl��, �elebili�i ona aittir. Komedi de zaten bu z�t tiplerin �at��malar�ndan do�ar.
Karag�z asl�nda eski bir �stanbul haritas�d�r. Eski �stanbulda �o�unluk ba�ka ba�ka az�nl�klar, Osmanl� �mparatorlu�unun �e�itli b�lgelerinden gelen insanlar, semt-semt birarada ya��yorlard�. ��te Karag�z tipleri de farkl� farkl� semtlerden al�nm�� farkl� farkl� tiplerden olu�uyordu.

Karag�z�n belli ba�l� tipleri (tasvirleri): Beberuhi, Matiz, Tuzsuz Deli Bekir, Karag�z�n Kar�s�, Karag�z�no�lu; az�nl�k tipleri olarak da: Rum, Ermeni, Laz, �erkez, Argo, Bolu lu, Kastamonulu ve Kayserili dir.
Karag�z oyunlar� konular�n�, ya eski �stanbul ya�am�ndaki toplumsal olaylardan (�rne�in Kanl� Nigar), ya masallardan (�rne�in Ferhat ile �irin) ya da yeni metinlerde oldu�u gibi �a�da� ya�amdan al�r.
Eski �stanbul da Karag�z oyunlar� b�y�k-k��k herkese, �zellikle baz� �zel saray ve konak g�sterilerinde sadece b�y�klere oynat�ld��n�, bu y�zden baz� Karag�z metinlerinin politik ve m�stehcen taraf

SANATIN �KONOGRAF�K �NCELENMES�

9/7/2010

SANATIN �KONOGRAF�K �NCELENMES�

YEN� F�G�RASYON
20. yy. "da ikonografi terimi genel olarak "F�G�RAT�F sanatta i�lenen konunun tamamlay�c� incelemesi" anlam�nda kull�an�lmaktad�r.
Yeni fig�rasyona bir bakal�m: Soyut resim ilk ortaya ��kt��nda lanetli bir ak�m olarak kabul edilen soyut sanat, Avrupa"da 1960"lara kadar adeta resmile�mi�, 1960"lardan sonra ise fig�ratif sanatta bir at�l�m s�z konusu olmu�tur.
Yeni fig�rasyon sanatta soyut ve fig�ratif aras�ndaki �izgiyi de bir anlamda ortadan kald�rm��t�r. K�saca yeni fig�rasyon hi�bir �ey i�in de�ilse bile geleneksel fig�ratif resimle, soyut sanat aras�ndaki �at��may� yok etmesi a��s�ndan �nemli bir yere sahiptir.
Fig�r, nesne ve eylemleri ger�ek�i bir bi�imde anlatan resimlere s�k�a rastlamak m�mk�nd�r. Fakat bu eserler sadece g�r�nd�kleri gibi alg�lanmaz. Bu eserler, ya�am�n herhangi bir an�na ili�kin bir rapor veya belge de�ildir. Eserlerin bir �o�u d��ncelere ili�kin simgesel yap�da olup, herhangi bir d��ncenin ta��y�c�s� konumunda olan fig�rlerdir. Bir �rnekle a��klarsak Leonardo"nun Mona Lisa"s� herhangi s�radan bir kad�n�n anl�k bir g�r�nt�s� olmay�p sanat��n�n i� d�nyas�na, ideallerine ili�kin verileri d��avuran, bunlar� ta��yan sembolik ama�l� bir resimdir.
�imdi, daha iyi anlayabilmek i�in, ba�lang��tan g�n�m�ze ve din �er�evesinde ikonografi ve ikonolojiyi k�saca ele alal�m:
MUSEV�, HR�ST�YAN VE �SLAM� �ER�EVEDE �KONOGRAF�
Eski Araplarda tasvir ve heykelcilik: ��l�n bo�lu�u i�in d��nce ve d�nyas�yla ba� ba�a kalan ��l arab� ve �ehirlisi edebi sanat bak�m�ndan en g�zel eserleri vermi�tir. Bo�lu�u, yaln�zl�� ve tabiat�n g�steri�sizli�ini m�sralar�yla dile getirmeye �al��m��t�r. Ama tasvir ve heykelcilik bak�m�ndan bu g�c� g�sterememi�tir. Azizlerin, papazlar�n resimleri Araplara g�re bir putperestlik say�lm��t�r.
Yahudilikte, Hz. Musa tap�nma gayesiyle yap�lan ve kullan�lan heykeller (putlara) kar�� koymu�tur. Yahudilikte sanat fikri geridir. Kendine has g�zel sanatlar� yoktur. Tasvir ve heykelcilik bak�m�ndan ileri gitmemelerine sebep olan amiller aras�nda Tevrat"ta ge�en metinlerin rol� b�y�kt�r. H�k�mlerden biri: "Kar��mda ba�ka ilahlar�n olmayacakt�r. Kendin i�in oyma put, yukarda g�klerde olan�n, yahut a�a��da yerde olan�n, yahut yerin alt�nda olan�n, yahut yerde sularda olan�n hi� suretini yapmayacaks�n, onlara e�ilmeyeceksin ve onlara ibadet etmeyeceksin. (Ahd-i Atik, ��k��, 20/3 - 6)
Hristiyanl�kta ise (daha sonra geni� bi�imde i�lenecek) resim do�rudan do�ruya dini yayan bir vas�ta olmu�tur. Roma Katakamplar� i�inde gizlenen Hristiyanlar"�n ilk jesti, ma�ara duvarlar� �zerine Allah"�n �sa ve Meryem"in resimlerini �izmek olmu�tur. �sa"n�n �arm�ha gerili�i bir dramd�r. Hristiyan sanat� bir dram �zerine kurulmu� devam etmi�tir. Bu sanat sonralar� insan� ele al�nca da onu olanca canl�l�� yani ruhuyla aksettirmeye gayret etmi�, sevin�lerine, ac�lar�na, �mit ve hayallerine ayna olmu�tur.
Hristiyanl�k do�up geli�tikten sonra, resmin dizsel metinlere ba�l� hikayeci nitelikleri mimari mekan y�zeylerine yerle�mek olana��n� ara�t�rm��t�r. Roma resminin zengin mitolojik konular� Pompei, Roma villalar�n�n duvarlar�n� s�sl�yordu. Buna ilk tepkiler erken Hristiyan resminin ilgin� �rneklerini kapsayan ve klasik Yunan esteti�inin kurallar�n� ama�lamayan katakamp tasvirlerinden geldi. m.s. 2.-4. y�zy�llarda Roma"da lanetlenmi� Hristiyanlar, ileride y�ze ��kmas� olas� bir yer alt� d�nyas� yaratm��lard�. K��k mezar odalar�yla sonlanan koridorlar, toplanmaya, oturmaya mahsus yer alt� mekanlar�, y�zeylerde taze Hristiyan duyarl�l��n� ta��yan basit, ama etkin resimlerle s�sleniyordu. Ancak Hristiyanl�k resmile�tikten sonra, an�tsal kiliseler ve saraylar farkl�la�an �slup �zellikleriyle resimlenip s�slendi. Bu kadarla da kalmad�, ikonografik dinsel resim programlar�na g�re resim sahneleri mimari mekan hiyerar�isi i�inde �zel yerler ald�lar. Her sahne, her fig�r �nem derecesine g�re mimari mekan�n y�zeylerini payla�maya koyuldu.
Mimari mekan duvarlar�nda yer almay

HENR� DE TOULOUSE

9/7/2010

HENR� de TOULOUSE
(1846 - 1901)
Henri de Toulouse Lautrec XIX. Y�zy�l sonunun �nl� resim, grav�r ve afi� sanat��s�d�r. G�ney Fransa"n�n eski, soylu ve varl�kl� ailelerinden birinin o�ludur. Duygulu biri olan Henri daha �ok annesi Kontes Adéle"ye ba�l� idi. Ancak annesinin bask�c�, abart�l� yakla��m� Henri"yi etkilemi�tir. Kendi benli�ini bulabilmesi, yolunu �izebilmesi i�in annesinin etkisinden s�yr�lmak zorundayd�. Toulouse Lautrec"in kendini renkli d�nyas�na vermesi genellikle fiziksel �zelliklerinden kaynaklanan a�a��l�k duygusundan kaynakland�� a��klansa da, psikolojik olarak annesinin bask�s�ndan kurtulma gereksinimi duymu� olmas� daha b�y�k bir olas�l�kt�r.
Henri 13 ya��nda ge�irdi�i bir kazada baca��n� k�rd�. Ertesi y�l bir ba�ka kaza �b�r baca��n�n da k�r�lmas�na yol a�t�. Toulouse Lautrec"in kal�t�msal bir kemik hastal�� vard�. Kemikleri geli�medi�i i�in k�sa ve c�l�z bacakl� kald�. V�cudu b�y�d�� halde bacaklar� ancak baston yard�m�yla topallayarak y�r�yebiliyordu.
Bu kazadan sonra uzun bir s�re s�rekli s�rt �st� yatarak ge�irilen zaman k��k bir �ocuk i�in olduk�a s�k�c�yd�. Ama bunun olumlu etkisi de oldu. �yile�meyi bo�u bo�una beklerken, resim defterlerine, okul defterlerine, eline ge�en her ka��t par�as�na, g�rd�� yada hayal etti�i akl�na gelen her �eyin, �o�unlukla insan ve hayvanlar�n resmini yapmaya ba�lad�.
14 ya��ndaki T. Lautrec"in ilk ya�l�boya resimlerinde ba�l�ca konular ailenin topraklar�, av partileri, atlar, biniciler, at arabalar� ve k�peklerdir. Do�ay� ve hayvanlar� �ok seven gen� ressam�n ilk d�nem resimlerinde bu konular� i�lemesinde Princeteu"un etkisi oldu�u s�ylenebilir.
Kas�m 1881"de okulunu tamamlad�. Art�k iste�i ressam olmakt�. Buna ailesinde destekleyici bir yakla��m g�stermi�tir. �nce Bonnat"�n at�lyesine girdi. Son derece usta ve k�vrak bir deseni oldu�u halde bu hoca onun resimlerinden "i�ren� ve deh�et verici" diye bahsediyordu. Onu b�rak�p Cormon"un at�lyesinde �al��maya ba�lad�.
Lautrec akademinin kurallar�na, geleneklerine sayg� g�steriyor, onlara uygun davran�yordu ama resim ve �izimle ilgili kendi d��nceleri vard�. Gen� ressam, Bonnat ve Cormon"dan �ok, Princeteau, Brawn, Forain ve izlenimcilerin etkilerini ta��yordu. Sanat��n�n at resimleri, dinamik bir anlat�m� ve b�y�k olas�l�kla E. Delacroix"dan ��rendi�i f�r�a vuru�lar�ndaki enerjiyi yans�t�r. Bunlar ileride onun tarz�n� belirgin k�lacak olan �zelli�i a��a vurur.
T. Lautrec"in Bonnat ve Cormon"dan resim tekni�i �zerine akademik temellerini edinmi�, ancak geli�en tarz�n�n bi�imlenmesindeki en yo�un etkiyi izlenimciler ve bu ak�ma yak�n olan ressamlardan alm��t�r. Hayvanlar� ve insanlar� �ok seven ressam�n, resimlerinde a��rl�� fig�re veren sanat��lardan daha �ok etkilenmesi do�ald�r. Bunun da g�stergesi, bir d�nem �zellikle Degas"n�n se�ti�i konular� yinelemesidir. Lautrec"in tuvalinden yans�yan m�zikli kahveler, genelevler, �ama��rc� k�zlar, yada dans��lar o d�nem ya�am�n�n g�rsel bir kar��l��d�r.
1888"de Paris"e gelen Vin

SANAT TAR�H� HELEN KELLER

9/7/2010

Sanat Tarihi

Helen Keller

��indekiler Sayfa

��indekiler................................................................................................................ 1
Kaynaklar................................................................................................................. 2
Giri�
Ba�ar�n�n Anahtar� Kimde.........................................................................................3-4
Bir Kahramanl�k Efsanesi..........................................................................................4-8
Hayat Felsefesi...........................................................................................................9
Helen Keller"den Baz� S�zler....................................................................................10
Sonu�......................................................................................................................... 10

G�R��,
Ba�ar�n�n Anahtar� Kimde?
�nsanlar�n kendilerine s�rekli olarak sorduklar� bir soru vard�r. Ve hep bu sorunun cevab�n� aramak i�in ko�u�tururlar. Bu soru ; Nas�l ba�ar�l� olabilirim ?. Ba�ar� konusunda gelmi� en iyi basketbolcu olarak kabul edilen Micheal Jordan�n �u s�zleri �ok g�zel:
Ben hi�bir zaman ba�ar�s�z olursam ne olaca��m� d��nmem, ��nk� bunlar� d��nmeye ba�lad��n�zda olumsuz bir sonuca yo�unla��rs�n�z. E�er konunun �zerine atl�yorsam ba�ar�l� olaca��m� d��n�yorumdur; ba�ar�s�z olursam neler olaca��n� de�il.

E�er ya�ad��m�z �u d�nyada bir hedefiniz yoksa, f�rt�naya kap�lm�� bir tekneye benziyorsunuz demektir. Ba�ar�l� olman�n ilk ko�ulu insan�n kendine bir hedef koymas�d�r. Ve hedefe kendisini g�t�recek �al��malarda bulunmas�d�r. Ba�ar�da rol oynayan bir �ok fakt�rden birisidir, hedef se�imi. Hayat�nda en fazla ba�ar�s�zl��a u�ram�� insanlar �u anda �ok ba�ar�l� sayd��m�z ki�ilerdir. Buna en iyi �rnek Abraham Lincoln ve Thomas Edison verilebilir. Bu insanlar�n hayatlar�n�n mutlaka okuyun. Hatta ezberleyin bile diyebilirim. Edisonun hayat� fakirlik i�inde ge�mi�tir. Abraham Lincoln hayat� boyunca sabretmi�tir. Y�lmam��t�r, y�k�lmam��t�r. Yani her �eyin bir bedeli vard�r. Nas�l marketten ald��n�z bir ekme�in bedeli varsa, her ba�ar�ya �deyece�iniz ayr� ayr� bedeller vard�r.
Ayr�ca fiziksel yetersizli�iniz veya hastal��n�z ba�ar�ya engel te�kil etmez. K�r ve sa�� biri olmas�na ra�men, Amerikal� Helen Keller, bir g�n �nl� bir yazar ve hatip olmu�tur. Hayat� ac� ve �zd�raplar i�inde ge�ti�i halde o y�lmadan �al��m��t�. Hatta Redeliffe kolejini en �st dereceyle bitirmi�ti. Bir g�n Harvard �niversitesinde gen�lere hitab�na ��yle ba�lam��t�:Siz gen�ler benden �ok talihli insanlars�n�z, zira bendeki gibi, bir eksiklik sizlerde yok.Harvardl� gen�ler kad�n�n k�rl�k ve sa��rl��ndan bahsetti�ini d��nerek son derece �z�lm��lerdi ki, Bayan Keller s�zlerine �u c�mle ile devam etmi�ti:
��nk� benim di�lerim takma...
Bu okuduklar�n�z�n hepsinin birle�ti�i tek bir nokta var. Ba�ar�n�n anahtar� sizde ve kap� a��lmak i�in sizi bekliyor. Unutmay�n, ba�ar� ula��labilecek bir durak de�il bitmeyen bir yolculuktur! (1)
Helen Keller 1880-1968 y�llar� aras�nda ya�am�� Amerikal� bir pedagogdur.
Onu di�er pedagoglardan farkl� k�lan �ey neredeyse do�u�tan diyebilece�imiz k�r, sa��r ve dilsiz omas�yd�.
O, insan beyninin g�c�n�n de canl� bir �rne�i. Ya�am�n ilk on dokuz ay�nda zihninde yer etmi� tek bir s�zc�kten, su s�zc��nden yola ��karak ba�ard�� her �ey (�ngilizce, Almanca, Frans�zca, Latince ve Rus�a konu�abiliyordu) beynin, kullan�ld�� takdirde ne ola�an�st� kapasitesi oldu�unu g�steren bir mucizenin ifadesi. Bakan k�rler, i�iten sa��rlar ve konu�an dilsizlerle dolu olan bir d�nyada o g�ren bir k�r, duyan bir sa��r ve kendini ifade edebilen bir dilsizdi.
Helen Keller, ya�am� parmak u�lar�yla ke�fetti.
Azmiyle, yapt�klar�yla ve yaratt�klar�yla milyonlarca insan i�in esin kayn

ESK� MISIR MEZAR M�MAR�S�

9/7/2010

ESK� MISIR MEZAR M�MAR�S�
M�s�r dininin ba�l�ca �zelli�i, �l�mden sonra ya�amaya devam edebilmek i�in v�cudu ��r�tmeden, korumay� ba�armakt�. Sonsuza dek saklanan cesedin, sa�lam bir mezarda korunmak istenmesi bunun do�al sonucu oldu. M�s�r mimarisinin temeli ve ba�l�ca sorunu mezar�n bozulmazl��yd�. Bu dokunulmazl�k ve sa�laml�k bir �ok y�nlerden sa�lanmal�yd�. Cesedin, emniyetinin, �l�n�n servet, e�ya, hizmetkar ve hazinelerinin korunmas� gerekiyordu. Bunun sonucunda mezar bir sapel, depo ve sanat eseri oldu. Heredot"un s�yledi�ine g�re ev ge�ici, mezar ise devaml� bir konuttu. Mezar ve tap�naklar�n�n eski M�s�r �a��n�n en �nemli binalar� olmas� da bu d��nceyi kan�tlar.
M�s�r mezar�, yery�z�ndeki konutun kar��l�� olarak d��n�lm�� bir ev g�r�n��ndedir. ��inde hi�bir canl�n�n giremeyece�i, ruha ayr�lm�� bir k�s�m (Tai), rahiplerin ve akrabalar�n dualar okumak ve sunular b�rakmak �zere geldikleri kabul salonlar� (Ka) ve bu ikisinin aras�nda bir koridor a�� yer al�r.
M�s�rda mezar mimarisi i�in �ok �eyler bilinmektedir. ��nk� bug�ne kadar gayet iyi bir halde kalabilen ve incelenmesi m�mk�n olan mezar an�tlar� bulunmaktad�r. Mezar an�tlar�, �ah�s Mezarlar� ve Krallar Mezarlar� olmak �zere ba�l�ca iki grupta incelenebilir. Bunlar birbirinden farkl� fikirlere g�re in�a edilmi�lerdir. ��nk� dini inan��lara g�re, krallar �ld�kten sonra tanr�la�m�� say�ld�klar�ndan, onlar i�in yap�lacak mezarlar�n sonsuza kadar varolmas� d��n�lm��t�r.
M�s�r"da mezar mimarisi mastaba ad� verilen mezar yap�lar�yla geli�meye ba�lam��t�r.
Mastabalar, imparatorlu�un ilk �a�lar�ndan b�y�k devlet memurlar� taraf�ndan kendileri i�in yapm�� olduklar� mezarlard�r. Uzunluklar� yakla��k olarak 50 metre, geni�likleri 25 metre, y�kseklikleri ise 10-12 metredir. Mastaban�n plan� dikd�rtgendi. �rkeleri kerpi�ten yap�lm�� olup sonradan ta�tan yap�lmaya ba�lanm��t�r.
Mastabalarda �� b�l�m vard�r. (Levha 1)
1.D�� oda; burada �l�ye sunulan e�yalar bulunur, duvarlar ziyafet ve bayram sahnelerini g�steren kabartmalarla s�slenirdi. Do�u cephesinde bir ni� bi�iminde yap�lan bu oda, bir �e�it �apeldi ve ucunda sunak masas�yla bir yalanc� kap� da vard�. Bu ni� daha da b�y�t�ld�� zaman, kap� bat� cephesine ge�irildi. Bu yalanc� kap�da �l�n�n ruhunun geri gelece�ine inan�l�yordu.
2.Gizli i� oda, Sardab ad� da verilen bu odada ailenin �l�lerinin heykelleri toplanm��t�.
3.Lahidin bulundu�u as�l mezar odas�; bir yer alt� bacas�ndan ula��lan bu odada, �l�n�n �zel e�yalar� bulunuyordu.
Teknik olarak mastabalar�n yap�m�nda madeni aletler, matematik bilgisi ve te�kilatm�� bir �al��ma gerekmi�ti. G�r�n��teki basitli�e ra�men orta bir mimari eser vard�r ve mastaba parlak bir geli�imin ilk belirtisidir. Piramit in�aatlar�nda ilk ad�m oldu�u gibi, sonradan Luxor"da yap�lan b�y�k �l� tap�naklar� da bu k��k mezar �apeli odas�ndan t�redi. Yine ilk defa bu in�aatlarda g�r�len ince ta� i��ili�i ise sonradan geli�en b�t�n mimarilerde gelenekle�ti. Mastabalar�n �o�unluk k�y gibi d�zenledikleri g�r�l�r.
Serdab"a konulan heykellerin amac�, mumyalanm�� cesed bozulursa bu ruhun heykellerden birinin i�ine girebilsin d��ncesiyle konulmu�tu. Duvar resimleri ise �ncelikle �l�ye d�nyada ya�ad�� hayat� an�msatmakt�r. Daha sonralar� �len kimsenin biyografisi de yer alm��t� bu duvarlarda.
Orta imparatorlukta mastabalar�n yap�m�na devam edilmekle birlikte Yeni �mparatorluk d�nemi i�erisinde mastabalar yerine kayalara oyulmu� kaya mezarlar�n�n yap�m�na ba�lanm��t�.
Piramitler ise krala ait mezar mimarisini olu�turur. Bi�imi, b�y�kl�� ile di�er yap�lar�ndan hayli farkl�yd�. �lk kral mezarlar� Abidos �ehri civar�nda s�laleye ait basit �ekilde yap�lm�� yap�lard�.
�lk kral mezarlar� basit �ekilde ise de sonralar� nisbetleri daha b�y�m��, duvarlar� itinal� bir �ekle girmi� ve as�l mezar�n etraf�na, i� b�lme duvar� ile ni� �eklinde k��k odac�klar ilave edilmi�tir.
Piramitler i� d�zenlemeleri ile birbirinden ayr�lmaktad�r. Birincisi mastabalar�n geli�tirilmesiyle yap�lan basamakl� piramittir. �kincisi de ger�ek pramitlerdir.
Piramitler daha �ok b�lgeler olu�tururlar ve b�lgelerde yak�nlar�n da bulunan �a�da� kasabalar�n adlar�yla an�l�r. Bu grupla�malar�n �e�itli nedenleri vard�r, ancak ana hatlar�yla. Eski Krall�k piramitleri daha �ok memphis yak�n�nda yo�unla�m��, Orta �mparatorluk piramitleri ise �t�tavi d�nemin ba�kenti yak�n�nda toplanm��t�. 4. Hanedan"dan ba�layarak piramitlere, �evrelerindeki yap�larla birlikte, ad verilmemeye

RES�M - ATAT�RK"�N SANAT �ZER�NE S�ZLER� - A�IKLAMALAR

9/7/2010

atat�rk"�n sanat �zerine s�zleri - a��klamalar

�STANBULDA B�ZANS SANATI

9/7/2010

�STANBUL"DA B�ZANS SANATI
Mehmet �. Tunay
Bizans sanat�, �.S. 395 y�l�nda ikiye b�l�n�n Roma �mparatorlu�u"nun do�u par�as� olan ve 1453"de Osmanl� T�rkleri taraf�ndan ortadan kald�r�lan Bizans devletinin sanat�d�r. Do�u Roma �mparatorlu�u ya da k�saca Bizans �mparatorlu�u ad� ile tan�nan bu devlet, asl�nda H�ristiyanla�m�� Roma �mparatorlu�u"dur. Bu devleti, Roma �mparatorlu�u"nun bir devam� olarak da kabul edebiliriz.
Bizans, �stanbul"un eski ad� olan Byzantion"dan gelmektedir. Bat� d�nyas� bunu, �stanbul"un fetihden �nceki ad� olarak kullanm��t�r. Anlam olarak imparatorlu�un t�m�n� kapsayan Byzantion, asl�nda yaln�zca kentin ad�d�r. Bizans, modern tarih�ilerin ortaya att�� bir deyimdir. Do�u Roma �mparatorlu�u"na, anlam ve ruh a��s�ndan Bat� Roma"dan farkl� bir ad verilmek istenmi� ve sonu�ta bu deyim ortaya at�lm��t�r. Olduk�a uzun bir �m�r s�ren bu imparatorluk, kendini hi�bir zaman Bizans devleti olarak nitelememi�, B�y�k Roma �mparatorlu�u"nun bu do�u par�as� sonuna kadar bir Roma devleti olarak ya�am��t�r. �yle ki, bu topraklarda oturanlar kendilerine "Romaios" (Romal�) demi�ler, imparatorlar�n� da "Romal�lar�n �mparatoru" olarak adland�rm��lard�r.
Bu arada 6. y�zy�ldan itibaren latincenin yerini resmi dil olarak yunanca alm��, bu dil, k�lt�r alan�nda da t�m�yle etkili olmu�tur. Din �nem kazanm��, b�ylece yeni bir devlet sistemi olu�mu�tur. Asl� Romal� olan Bizans bir Orta�a� H�ristiyan toplumudur. Balkanlar, Trakya, Anadolu, k�sa bir s�re M�s�r ve Suriye topraklar�nda egemen olmu�, buralardaki eski uygarl�klar�n gelenek ve be�enilerini b�nyesinde toplayarak kendine �zg� y�ksek bir uygarl�k olu�turmu�tur. Bu uygarl��n ana kayna�� Anadolu olmu�, ama Do�u"dan da geni� �l��de ilham ve etki alm��t�r. Bizans sanat�n�n bizim a��m�zdan �nemi ise, sahip oldu�umuz topraklarda ya�am�� ve geli�mi� olmas�d�r. Uygarl�k tarihi a��s�ndan da Orta�a�daki en parlak ve g��l� uygarl�k olmas� �nem ta��r. �lk�a� uygarl��n�n bilgi ve kaynaklar�n� do�uda �slam ve Bizans ya�atm��, geli�tirmi� ve R�nesans Avrupas�"na aktarm��t�r. Bu nedenle de Bizans sanat� bir bilim dal� olarak incelenmeye ba�land��nda, yaln�zca bat�da bulunan Bizans el yazmalar�n�n minyat�rleri, baz� k��k yap�tlar ile �talya"n�n Ravenna kentindeki binalar ve bunlar�n duvarlar�n� s�sleyen mozaikler dikkat �ekmi�tir.
19. y�zy�l sonlar�ndan ba�layarak Bizans sanat� ara�t�rmalar� �ok h�zlanm��, yap�tlar�n, an�tlar�n incelenmesi sonucunda yeni g�r��ler ortaya ��km��t�r. Bizans sanat� ba�lang��ta Roma sanat�n�n devamc�s� olmu�, ama daha sonra gerek �e�itli k�lt�rlerin izlerine sahip �lke ve topluluklar� i�ine almas�, gerek resmi din haline gelen H�ristiyanl��n g��l� etkisi ile t�m�yle yeni, orijinal bir �slup olu�turmu�tur.
Bizans sanat�nda s�rekli iki g��l� ak�m egemen olmu�tur. Birincisi, �zellikle saray ve ileri gelen �evrelerce tutulan, k�k� eski sanat geleneklerine ba�l� ince, hassas hatta baz� durumlarda H�ristiyanl��a yabanc� unsurlar�n bile g�ze batmad�� g�rkemli, zengin ve g�z ka

�A�DA� SANAT AKIMLARI

9/7/2010

�A�DA� SANAT AKIMLARI

Ger�ek�ilik / Realizm19. y�zy�l�n ikinci yar�s�nda Fransa"da Romantizm"e kar�� tepki olarak do�an sanat ve edebiyat ak�m�. Ger�ek�iler, Klasik ve Romantik sanat� yapay buluyorlard�. �a��n ger�eklerine uygun eserler verebilmek, sanat�n i�eri�ini soylularla s�n�rlamay�p "a�a��" s�n�flar�n ya�am�n� yans�tmak amac�yla bu ak�m� yaratt�lar. Sosyalizme inan�yor, ta� ve toprak i��ilerinin, k�rsal kesim insanlar�n�n g�ndelik hayatlar�n� resimlerine konu ediyorlard�.
Realistler, toplumsal de�i�im i�in resmin, "devrimci bir uyaran" olabilece�ine inan�yorlard�. Jean Fran�ois Millet"in, toprak i��ilerini y�celterek resmetti�i tablolar� bu inanc� �ok a��k bir �ekilde yans�t�yordu. �zellikleri:- Resimde soylu s�n�f d��ndaki toplumsal s�n�flara da yer verdi.- Ger�ekler oldu�u gibi, t�m ��plakl��yla yans�t�ld�. S�radan insanlar�n g�nl�k ya�am�ndan kesitler ayr�nt�lar�yla resmedildi. - Do�ay� ger�ekli�iyle betimlemek ama�land�.
Temsilcileri:Gustave Courbet "Sanat��n�n At�lyesi", "Ornans"ta Cenaze", "Ta� K�ranlar"Jean Fran�ois Millet, Honore Daumierin

Dadac�l�k / Dadaizm20. yy ba�lar�nda Avrupa ve Amerika"da etkili olan, nihilist bir sanat ve edebiyat ak�m�. Z�rich, New York, Berlin, K�ln, Paris, Hannovera (1916 - 1920) sanatseverler taraf�ndan h�zla ta��nd�. Andre Breton ve Tristan Tzara"n�n �nc�l��nde geli�en Dadaizm, geleneksel de�erlere ve sava�a kar�� bir ba�kald�r�yd�. "Dada" s�zc�� Frans�zcada "oyuncak tahta at" anlam�na geliyordu. Dadac�lar, sava��n yaratt�� umutsuzlu�u, burjuva de�erlerine duyduklar� tepkiyi yans�t�yorlard�. D�nemin estetik de�erlerine de inanm�yorlard�. Bu de�erlere kar�� a�t�klar� sava�ta en �nemli silahlar� ayk�r� yap�tlar� ve ��kard�klar� yay�nlard�. Dadaizm zamanla siyasi bir nitelik kazand�.
�zellikleri: - Akla ve al��lm��a kar�� bir ayaklanmayd�. - Kaza ve rastlant�ya dayal� teknikler Ger�ek�st�c�ler ve Soyut D��avurumcular taraf�ndan kullan�ld�. - Sanat��n�n zihinsel etkinli�i yarat�lan nesneden �nemliydi. (Duchamp)- D�nemin ge�erli estetik de�erlerini y�kmaya giri�tiler. - Berlin"de siyasal bir nitelik kazand�.Temsilcileri:Marcel Duchamp, "3. Standart Stopaj"Jean Arp, "Rastlant� Yasalar�na G�re D�zenlenmi� Kareler"John Heartfield, "Kaiser Adolph"Raoul Housmann, Hannach H�ch, George Grosz, Johannes Baader, Otto Schmalhausen, Wieland Herzfelde, Helmut Herzfelde(sonradan Alman milliyet�ili�ini protesto etmek amac�yla ad�n� John Heartfield"e �evirmi�tir), Max Ernst, Johannes Baargeld, Kurt Schwitters (Yap�tlar�yla, sanat kar��t� Dadac�lar"�n elde edemedi�i incelikli ve estetik bir etki yaratt�), Richard H�lsenbeck, Tristan Tzara, Marcel Janco, Emmy Hennings.

Fovizm 1898 - 1908 y�llar� aras�nda Fransa"da etkili olan d��avurumcu resim �slubu olarak nitelenir. Fovizmin yarat�c�s� Henri Matisse"di. Mekan�, geleneksel yorum ve perspektifle de�il, renklerin hareketlili�iyle yans�tmay� tercih etti.Saf ve parlak renkli boyalar, ba�ka renklerle kar��t�r�lmadan uygulan�yordu.Bu isimi almalar�nda, resimlerinden yans�yan tepki ve �iddet �nemli rol oynar. Ele�tirmen Vauxalles, Paris"te Fovistlerin a�t�� sergiyi gezerken "fovist" s�zc��n� kullan�r. Frans�zcada "fauve", vah�i hayvan anlam�na gelmektedir. 1908"de Paul Cezanne"�n temellerini att�� K�bizm sanat��lar�n o y�ne do�ru kaymas�na yol a�t�. Ancak, Matisse kalan sanat ya�am�nda fovizmi tek ba��na s�rd�rmeye devam etti. Bu asl�nda Frans�z burjuvazisine ve toplumuna bir tepkiydi.
�zellikleri: - Boyalar�n saf ve parlak kullan�m� ile yarat�lan patlama duygusu belirgindi. - Duygusall�k, �iddet ve tepkiyle birlikte f�rt�nal� bir bi�imde hissediliyordur. - T�pk� �zlenimciler gibi do�ay� do�rudan tasvir ettiler. - �� boyutlu mekan� geleneksel olarak yorumlamak yerine renklerin hareketiyle tan�mlamak anlam kazand�.Temsilcileri:Henri Matisse - "�apkal� Kad�n", "Bayan Matisse"in Portresi" Andre Derain, Maurice de Vlaminck, Raoul Dufy, Georges Braque, Albert Marquet, Kees van Dongen, Henri Manguin, Charles Camoin, Jean Puy, Othon Friesz.

FOTO�RAF�ILIK SANATI

9/7/2010

Foto�raf�n Tarihsel Geli�imi
Foto�raf�n bulunu�u �ok geni� bir zaman dilimine yay�l�r. Asl�na bak�l�rsa foto�raf, bulunmaktan �ok, evrimle�mi�tir. Foto�raf bug�n de kulland��m�z bi�imini 19. y�zy�l�n sonlar�nda ald�. Oysa, g�r�nt�n�n sabitle�tirilmesi �al��malar� ayn� y�zy�l�n ba�lar�na dek uzan�r. Foto�raf makinesinin ortaya ��k�� ise �ok daha �nce olmu�tur.

SANAT - TEZH�P SANATI

9/7/2010

tezhip sanat�

EMPRESYON�ZM

9/7/2010

EMPRESYON�ZM
Empresyonizm (�zlenimcilik) on dokuzunu y�zy�l�n ikinci yar�s�yla yirminci y�zy�l�n ilk �eyre�inde Fransa"da ba�layan ve daha sonra di�er �lkelere yay�lan resim sanat� ak�m�na verilen add�r. Bu ak�m resim sanat�nda ger�ek bir devrim olarak nitelendirilmi�tir. Empresyonizm "bir izlenimin uyard�� duyumlar�n, duyuldu�u bi�imde �retildi�i bir resim y�ntemi"ydi ve Empresyonist sanat��, genellikle, bilinen kurallara ald�rmaks�z�n kendi ki�isel izlenimlerine g�re nesneleri resmetmeyi ama�l�yordu. Empresyonistler birbirinden ayr�, tek tek f�r�a vuru�lar�yla ve saf prizmatik renkleri kullanma tekni�iyle a��k havada resim yapt�lar. Ama�lar� ��n de�i�en etkilerini yakalayarak, bunu canl�l�kla, do�aya yak�nl�kla ve yo�unlukla yans�tmakt�.
Empresyonistler yenilik�iydi; ancak hem �ok eskiden, hem de yak�n ge�mi�lerinde kendilerine �nc�l�k etmi� olan sanat��larda yok de�ildi. �rne�in, ger�e�i oldu�u gibi vermeye �al��an, tamamlay�c� renkler ve ��kl�, parlak a��k-koyu de�erleri kullanan Venedikli R�nesans ressamlar� bu anlamda hat�rlanabilir. Sonralar� belirli �spanyol ressamlar�, �zellikle El Greceo, Velazquez ve Goya bu e�ilimleri daha b�y�k boyutlara g�t�rd�. Nitekim Manet ve Renoir bu sanat��lar�n �al��malar�ndan �ok etkilendiler.
O ilk d�nemlerin "�spanyol Empresyonizmi"ni inceleyen Camon Aznar "biz bunu istantism olarak adland�rabiliriz" diye a��klamakta ve "�spanyol Empresyonizminin ba�l�ca �zelli�i, f�r�a vuru�lar� aras�nda a��kl�klar b�rakarak ya�ayan parlak an� yakalama bi�iminde yatmaktad�r; a��k havada resim yapmak ya da yaln�zca ana renkleri kullanmak kesinkes uyulmas� gerekli kurallar de�ildir; nitekim siyah renk �zg�rce kullan�lm��t�r" demektedir.
Velazquez"in �a�da�� olan �spanyol yazar Quevedo, bu ressam�n tekni�ini etkili kelimeler kullanarak elden ge�irmekte ve "burada ger�e�i temsil edenin, birka� da��n�k f�r�a darbesi oldu�u"ndan s�z etmektedir. Tarih�i Ortega y Gasset ise, "t�pk� Desc�rtes"�n d��nceyi ak�lc� olana indirgemesi gibi Velazquez de resmi g�rsel olana indirgemi�tir" diyecek kadar ileri gitmi�tir.
Olduk�a yak�n bir zamanda Lafuente Ferrari �unlar� s�ylemi�tir: "E�er bir kimse, Velazquez"in Empresyonizminden s�z edebilirse, bu terim sanat��n�n nesneleri, g�ze ger�ekte g�r�nd�kleri �ekilde ve renkli y�zeylerin d�zensiz y��nlar� olarak resmetmeyi ba�ard�� anlam�na gelir. Kesin ve a��k�a belirlenmi� �izgilerden olu�an ilk resimleri seyirciye ayn� zamanda ger�ek ve var olan g�r�nt�ler gibi gelmi�tir.
Hemen hemen ayn� d�nemde, Flanders"de, Rubens"in tablolar�nda renkle yo�urulmu�, saydam g�lgeler g�r�l�yordu. Delacroix, resimlerinde ��n canl�, g�zel renklerden olu�tu�una, �te yandan g�lgelerindeki renklerin son derece �l�k oldu�una, bunlardaki temel yans�malar�n ��k ve g�lge oyunlar�n�n etkisine katk�da bulundu�una de�inmektedir. Rubens g�lgelerinde hi�bir zaman siyah renkler kullanmam��t�r ve bu bak�mdan Empresyonistlerle birle�mektedir.
Hollanda"da birbirinden ayr� tek tek f�r�a vuru�lar� ve koyu siyah �zerinde �n plana ��kan parlak teknikleri kullanma tekni�iyle Frans Hals"�n, Empresyonist Edouard Manet �zerinde kesin bir etkisi olmu�tur.
Frans�z resim sanat�n�n Empresyonizme do�ru kaydetti�i geli�melerde, �ngiliz resim okulu �nemli bir rol oynam��t�r. Caude Monet, Sisley ve Pissaro, 1870 sava�� s�ras�nda Constable, Bonington ve Turner gibi b�y�k manzara ressamlar�n�n eserlerini incelemek amac�yla Londra"ya gitmi�lerdir. Pissarro "Turner"in ve Constable"�n suluboyalar�yla ya�l�boya resimleri ve "Crome Baba"n�n tualleri bizim resimlerimiz �zerinde son derece etkili oldu" der. Constable, resimdeki amac�n�n "��k, �i� taneleri, esinti, tazelik ve �i�ek" oldu�unu vurgulay�p, "d�nya yarat�lal� beri ne bir a�ac�n iki yapra��, ne ayr� ayr� iki g�n�n her biri ve ne de iki saatin her biri birbirinin ayn� olmam��t�r. Do�an�n bu ger�ek �r�nleri gibi sanat�n �r�nleri de birbirinden tamamen farkl�d�r" dedi�inde, zaten Monet"yle ayn� g�r��te oldu�unu vurgular.
Constable"�n hayranlar�ndan olan Delacroix, �u s�zleri s�yledi�inde sanat��n�n g�r��n� do�rulamaktad�r: "Constable �ay�r resimlerinde kulland�� ye�il rengin bir�ok farkl� ye�illerden olu�tu�u i�in �ok daha iyi oldu�undan s�z etmektedir". Bu y�ntem daha sonralar� Claude Monet ve arkada�lar� taraf�ndan da kullan�lm��t�r. Turner"�n da resimlerine verdi�i isimler, Empersyonistlerin tablolar�na verdikleri isimlere

RES�M - PERSPEKT�F

9/7/2010

perspektif

SANAT - AR�STOTELES

9/7/2010

aristoteles

SANAT - TOPLUMLARIN GEL��M S�REC�NDE SANATA VE SANAT�IYA GEREKS�NME VARDIR

9/7/2010

toplumlar�n geli�im s�recinde sanata ve sanat��ya gereksinme vard�r

RONESANS

9/7/2010

R�NENSANS

XV. yy"da do�an, XVI. yy"da Avrupa"n�n her yan�na yay�lan k�lt�r ve sanatta yenilenme hareketi. R�nesans (Frans�zca Renaissance, �talyanca Rinasciemento: Yeniden do�u�) terimi, ilk olarak 1568"de, Vite (Ya�amlar) adl� yap�t�n�n ikinci bas�m�nda Vasari taraf�ndan kullan�lm��t�r. Her ne kadar, XV. yy"dan ba�lanarak ortaya konmu� yap�tlar� belirtmek i�in kullan�l�rsa da, asl�nda XIV. yy. ba�lar�nda ortaya ��km�� olan, h�manizm d�neminden ayr� tutulamaz.
S�z konusu d�nemde "humanitas"� yani bilgi ve bilgeli�in bile�imi olan insan�n �z�n� i�erdi�i d��n�len eski Yunan ve Roma metinleri ara�t�r�lm��, elyazmalar�n� bulmak ve kopya edilirken ya da zamanla bozulmu� metinleri b�t�nlemek i�ini y�klenenlere, "h�manist" ad� verilmi�tir.
Eski Yunan-Roma uygarl��n�n de�erleriyle kar��la�t�r�ld�� zaman, Orta�a�"� "barbar" bir �a� olarak g�ren h�manistler, R�nesans"a, ya�am�n her alan�na uygulad�� yenileme ara�lar�n� sa�lam��lard�r. Asl�nda, Orta�a�"da da, klasiklerin incelenmesi bir yana b�rak�lmam��, manast�rlardaki ke�i�ler, Vergilius, Aristoteles, vb. yazarlar�n yap�tlar�n� okumu�lar, kopya etmi�ler ve a��klamalar yazm��lard�r. Ama bu �al��malar�, hi�bir k�lt�r de�i�ikli�ine yol a�mam��, oysa h�manizm d�neminde, eski yazarlar� kavramak ve klasikleri okumak konusunda yeni bir tutum belirmi�, ge�mi� y�zy�llar�n k�lt�r� belli belirsiz bir hayranl��a konu olmaktan ��k�p, bir inceleme kayna�� haline gelmi�tir. H�manistler, eski yazarlar� okumakla kalmay�p, ele�tiriden de ge�irmi�ler, y�ntemlerini eski metinlere uygulayarak, ger�ek olandan sahte olan�, masaldan tarihsel ger�e�i ay�rm��lard�r.
Klasiklerin okunmas�, h�manislerin, yeni bir ilgiyle toplum, e�itim ve aile sorunlar�na e�ilmelerine yol a�m��, Orta�a�"da "d�nyadan el etek �ekme" ve "�b�r d�nya" y�celtilmi�ken, insana g�ven duyan h�manistler, yery�z� ya�am�na ve insan�n toplumsal niteliklerine yeniden �nem kazand�rm��lar, i�lerinden bir�o�u (Paolo Vergerio, Guarino Guarini, vb.), yeni pedagoji hedeflerine y�nelik bir laik okul kurmak i�in �aba harcam��lard�r.
Eski Yunan d�nyas�n�n ke�fedilmesinde iki olay, �nemli rol oynam��t�r. Bunlar�n birincisi, 1438-1439"da Ortodoks ve katalik kiliselerini birbirine yakla�t�rmak i�in toplanan Ferrera Konsili"nin, bilginler aras�nda verimli bilgi al��veri�lerinin yap�lmas�na yol a�m��t�r: Bizansl� h�manist �onnes Bessarion"un, zengin kitapl��n� Venedik"e b�rakmas�yla, San Marco kitapl��n�n kurulmas�. �kincisi, �stanbul"un, T�rkler taraf�ndan fethidir. Bir�ok Bizansl� ke�i�, h�manistler i�in b�y�k �nem ta��yan elyazmalar�yla birlikte Bat�"ya ka�m��lard�r.
Bu geli�meler sonucunda, Eflatun"un yap�tlar� yeniden ve b�y�k �l��de �nem kazanm��, kullanm�� oldu�u s�yle�i y�ntemi, felsefe d��ncesini Aristoteles"in ve skolastik tutumun s�n�rlad�� dar �er�eveden kurtarm��, Floransa"da, Pico della Mirandola (1463-1494) ve Marsilio Ficinio (1433-1499) gibi bilginler, insano�lunu, makrokosmosun (b�y�k evren) yans�mas� olan bir mikrokosmos (k��k evren) olarak g�rm��lerdir.
K�lt�r ve d��nce R�nesans"�na prensler de koruyuculuklar�yla b�y�k yard�mda bulunmu�lar, �talya"n�n her b�y�k kentinde, her saray�nda (Papal�k saray�nda bile) sanat��lar ve h�manisler korunmu�tur. Bu a��dan en �nemli rol� Floransa oynam��, her �e�it k�lt�r ve sanat tutku duymas� dolay�s�yla Muhte�em diye adland�r�lm�� olan Lorenzo l de Medici"nin (1449-1492) saray�, �a��n en b�y�k sanat�� ve filozoflar�n�n yetenek ve dehalar�n�n bi�imlendi�i bir pota olmu�tur.
Ayr�ca Bramante (1444-1515), Milano"da Sforza ailesinin saray�nda konuk edilmi�, Aragonlu Alfonso, Napoli"deki saray�nda, h�manistlerin �al��malar�n� desteklemi�, Ariosto (1474-1533), Ferrara saray�nda b�y�k sayg� g�rm��t�r. Bunlar d��nda, Urbino, Mantova, Bologna gibi �nl� merkezlerde, prensler, bilgin ve sanat��lar� saraylar�na davet ederek, y�netimlerinin sayg�nl��n� y�kseltmi�lerdir.
Leonardo da Vinci, bu d�nemin en �nemli ki�ilerinden biridir. Edebiyat��, ressam, mimar, bilim adam�, matematik�i ve filozof ola

GOT�K D�NEM

9/7/2010

GOT�K TARZI :
Bat� ve Orta Avrupada resim, heykel, mimarl�k ve m�zik alanlar�nda XII. Y�zy�l�n ortalar�n-
da R�nesansa kadar s�ren sanat anlay��d�r. B�y�kl�k duygusu, canl� imgeler, zengin be-zemeler ve mistik dinsel co�ku ba�l�ca �zellikleridir. Sivri kemerler ve ince payandalarla desteklenmi� kemerli �at�lar gibi gotik mimarl�k ��eleri Orta�a� Katedrallerine y�kseklik ve tanr�ya ula�ma duygusuyla estetik incelik kazand�rm��t�r. Bu tarz, R�nesansla birlikte ba�-layan simetrik ve geometrik bezemelerle �zelli�ini ve yayg�nl��n� yitirmi�tir. (A.Timur Bilgic - Tarihsel Terimler S�zl�g�)
gotik d�nem

bat� ve orta avrupa"da resim, heykel, mimarl�k ve m�zik alanlar�nda 12. y�zy�l�n ortalar�nda ba�layarak baz� y�relerde 16. y�zy�l�n ortalar�na de�in s�ren, pek �ok �r�n�n veridi�i, son derece �e�itli bir d�nemdir. gotik d�nem, asl�nda orta�a�"�n skolastik d��nce tarz�n�n bask�s� alt�nda kalan sanat �slubunun biraz yumu�at�lm��d�r. dinde ki�isel gizemcilik s�k s�k vurgulanmaya ba�land�. dinsel alanlarda da hala �al��malar yap�l�rken din d�� alanlarda da �al��ld�. do�an�n �e�itlili�ine de ki�isel yorumlar getirildi.

giotto ve duccio, d�nemin �rnek sanat��lar� aras�ndad�rlar. (http://sozluk.sourtimes.org)
GOT�K SANATI
Gotik sanat�, Roman sanat�n�n sundu�u hayalg�c� ve birikim �zerinde y�kselmi�tir. Bu sanattaki yap� ve d�zen, dekorasyon, esin ve plastik anlay�� tam anlam�yla yeni, el de�memi�tir. Roma Yunandan yararlanm��; Bizans Romadan ve Do�udan kaynaklanm��, Roman sanat� Do�unun, Bizans�n, Barbarlar�n ve Antik�a��n melez �r�n� olarak ortaya ��km��t�. R�nesans ve modern sanatlar da mimarl�k ve s�sleme ��elerini Antik�a�dan alm��t�. Gotik sanat� ise Roman sanat�n�n geli�imini k�stekleyen k�hnele�mi� formlar�n k�s�tlamalar�n� bir yana atarak do�adan yola ��kt�. Gotik sanat� Roman sanat�n�n sundu�u birikimden ve bak�� a��s�ndan yararlanmas�na kar��n, Roman sanat�n�n reddiyesi �zerinden kendini yaratm��t�r. Gotik sanat�� da bu yarat�c� itkiyle her �eyi yeni ba�tan ele alma cesaretini g�sterebilmi�tir. Ayd�nlanman�n tohumlar� yava� yava� topra�a d��mektedir.
R�nesans d�neminde �talyanlar, Orta�a� sanat�n� a�a��lamak �zere tedesco diyorlar. Bunun Frans�zcas� gotik. Gotik sanat� 12. y�zy�l�n ilk �eyre�inde Fransada ortaya ��kt�, 13. y�zy�lda olgunluk a�amas�na ula�t�. Bundan sonra �ngilterede h�zl� bir geli�im g�sterdi ve 13.-14. y�zy�llarda t�m Avrupada yay�ld�. R�nesans�n do�u�uyla beraber gerilemeye ba�lad� ve giderek ortadan kayboldu.
Bu d�nemde eski Galya bir krall�k iktidar� alt�nda merkezi ve g��l� bir devlet olmaya ba�lam��t�. Paris �niversitesinde ders veren Aziz Thomas, dinsel dogma ve politik d��nce ile beraber inanc�n d�nyevile�mesini temsil ediyordu. T�m bir toplumun ortak �abas�n�n �r�n� olan katedraller, somut olaylar d�nyas�n�n ve d��nce alan�n� egemenlik alt�na alan d�zenin an�tsal ifadesiydi. D��nce manast�rdan �niversiteye, sanatsal giri�imler ba�rahiplerden piskoposlara ge�iyordu.
Roman sanat�n�n kasvetli �atolar�, Gotik d�nemde saraylara d�n��t�r�ld�. 15. y�zy�lda ekonomik alanda �ne ��karak yeni bir s�n�f olu�turan burjuvazinin gereksinimleri do�rultusunda, kent konutlar� olan konaklar ve villalar yap�ld�. Gotik d�nem, k�pr�, hastane, manast�r, belediye binalar�, adalet binalar�, �ar��lar gibi �e�itli yap�lar ortaya koyarak geli�mi� bir toplumun b�y�k mimarl�k gereksinimlerine cevap verdi. Politik iktidar�n niteli�ine uygun olarak Gotik sanat da merkezlerde yo�unla�t�, ta�raya ancak �rnek olabildi.
Gotik d�nem insana y�nelme konusunda bir ad�m daha att�. �nsana do�ru at�lan her ad�m, dinden biraz daha uzakla�mak anlam�na geliyordu ve insana ula�man�n o d�nemde dinden uzakla�maktan ba�ka da yolu yoktu. Ger�ekten de din, dogmalar�n�, ancak akl� reddederek kabul ettirebiliyordu. Akl� reddetmek ise insan� reddetmekti.
12. y�zy�lda teolojik bir kavram olan Meryem, 13. y�zy�lda �ocu�unu seven �efkatli bir ana haline gelmi�tir. Roman yap�lar�n�n y�ksek kap� al�nd�klar�ndaki �at�k ka�l� �sa, Gotik yap�larda k

SANAT - HUXLEY

9/7/2010

huxley

SANAT - KARL MARKS VE MARKS�ST ESTET�K

9/7/2010

karl marks ve marksist estetik

YA�LI BOYA RES�M SANATINDA TEKN�KLER

9/7/2010

ya�l�boya ile resim yap�m�n�n jan van eyck taraf�ndan bulundu�u s�ylenir, fakat ya�l�boyan�n bu b�y�k ressamdan �ncede kullan�ld��n� biliyoruz. ancak jan van eyck"�n bu tekni�i ola�an�st� bir m�kemmelli�e ula�t�rd�� kesindir.

jan van eyck flemenk okulunun ilk d�nem sanat��s�d�r. 1422 ile 1424 y�llar� aras�nda la haye"de �al��t�. 1425"te burgundy d�k�n�n saray ressaml��na getirildi. 1429"da bruges"e yerle�ti ve 1441"de bu kentte �ld�.

bir g�n gen� jan, tempera ile yapt�� ve �zerine ya� s�r�p kurumas� i�in g�ne�e b�rakt�� bir resmin boyalar�n�n �atlad��n� �z�lerek g�rd�. bunu izleyen aylarda sanat��, g�lgede kuruyan bir ya�� bulabilmek i�in ara�t�rmalar yapt�. pek �ok deneyden sonra arad�� eyi buldu. bu madde bezir ya�� ve �beyaz bruges verni�i� kar��m�ndan olu�uyordu. sanat�� bu kar��ma boya pigmentleri kat�yor; kal�nl�� inceli�i duyarl�l�kla denetlenebilen, r�tu� yapmaya olanak tan�yan, yava� kuruyan bir boya elde ediyordu.

RES�M - HAPPEN�NG

9/7/2010

happening

SANAT - SANAT E��T�M�

9/7/2010

sanat e�itimi

SANAT - SHAKESPEARE"S ANCESTRY

9/7/2010

shakespeare"s ancestry

SANATIN TANIMI

9/7/2010

SANATIN TANIMI
Tarihsel anlamda sanat kavram�n�n tart��lmas� 19. y�zy�l�n sonlar�nda g�ndeme gelmi�tir. O zamana kadar, sanat�n bilimsel teorilerde oldu�u gibi sanat�n s�n�rland�r�lm�� kesin bir tan�m�n� yapmak olas� de�ildir. Dolay�s�yla ge�mi�teki d��n�rler - estetik�iler sanat�n �z�ne ili�kin somut verilerden �te varsay�mlar ve tart��malar �zerinde yo�unla�m��lard�r.
Sanat�n evrensel nitelikleri, s�zgelimi �zg�nl��, tekli�i, yenili�i genel bir tan�ma gitmeyi hakl� olarak engellemektedir. Ayr�ca, tarih boyunca her k�lt�r d�nemi ve alan� kendine �zg�, bir daha yinelenmeyen, yinelenemeyen bir sanat yaratm��t�r. Bunun i�indir ki M�s�r Uygarl��"n�n sanat�n� nerede g�rsek hemen tan�r ve adland�r�r�z. Bir Antik Yunan yap�t�n�, s�zgelimi Roma sanat�ndan derhal ay�rt edebiliriz. Ya da Osmanl� Sanat�n�n neleri Sel�uklu Sanat�ndan esinlendi�ini s�yleyebiliriz. Sanatta eskiye d�nme, bir taklit etme, yeni �n�nde, en az�ndan i�sel anlat�m� hepten eksik k�lar. Yani o �r�n� sanat eseri olmaktan ��kar�r, ya da taklit s�n�f�na sokar. Sanat�n tan�mlanmas�na ili�kin bir di�er g��l�k ise, al�c�lar�n ortaya koydu�u yarg�lardan do�ar. Oscar Wilde"�n dedi�i gibi "Cisimlerin �ehreleri onu seyredenlerin k�lt�rel d�zeylerine g�re de�i�ir". Bu nedenle de sosyok�lt�rel s�n�flar ya da gruplar aras�nda, kimi zaman i�in i�inden ��k�lamayacak boyutta sanat anlay��lar�, sanat sorunlar� olu�uverir. Bu farkl�l�klardaki art niyetleri bir tarafa b�raksak bile, yine de ortak payda da bulu�mak, neredeyse olanaks�z gibidir. Bir di�er durumda ise sanat� g�zel ile e�anlaml� tuttu�umuzda kar��m�za en klasikle�mi� deyi�lerden biri ortaya ��kar: "Renkler ve zevkler tart��lmaz". Bu da, "Sanat nedir?" sorusunun en �nemli, en ciddi darbo�az�n� olu�turur (Erin�, 1998).
�nsan d��ncesinin en do�al, en kuvvetli gereksinimi e�ya ve olaylara estetik bir d�zen verme �abas�d�r. Kar��kl�k, d�zensizlik insan d��ncesini ilgili sorunlar�n ��z�m�ne y�nelik aray��lar i�ine sokar. D�zen-kompozisyon ise insan�n kendi varl��n� anlamas�n�n �n ko�uludur. Bu bak�mdan sanat, bir d�zenleme, bir sezgi olay�d�r. Ayr�ca i�ten ve d��tan gelen her t�rl� bask�n�n, etkinin (toplumsal-ruhsal) en iyi yol ile ortaya ��kard��, estetik niteliklere sahip �zg�n bir �r�nd�r.
�nemli bir ileti�im arac� olan sanat insan ya�ant�s� ile b�t�nle�en, toplumsal de�er ve ideallerin belirlenmesinde, hayata ge�irilmesinde �nemli bir fakt�rd�r.
Sanat kavram� g�n�m�zde, genellikle plastik veya g�rsel dedi�imiz sanatlar anlam�nda kullan�l�r. Gerek plastik gerek g�rsel t�m sanatlar�n ortak �zelliklerinde �zg�nl��n (do�all��n) yakalanmas�, ho�a giden ba�lant�lar� olu�turma �abas� yatar. Sanat, insan ile do�adaki nesnel ger�ekler aras�ndaki estetik ili�kidir. Hegel, sanatsal etkinli�in bilin� d�� bir etkinlik olup, "Bir ucu insana �teki ucu do�aya ba�l�d�r" der. Sanat� ise; "ruhun madde i�indeki g�r�n�m�" �eklinde tan�mlar.
Genel olarak sanat, insanlar�n, do�a kar��s�ndaki duygu ve d��ncelerini �izgi, renk, bi�im, ses, s�z ve ritim gibi ara�larla g�zel ve etkili bir bi�imde, ki�isel bir �slupla ifade etme �abas�ndan do�an ruhsal bir faaliyettir (Ayta�, a.g.e.).
Schiller sanat�, insan�n �zg�rl�k d�nyas�n�n ortaya ��kmas�n� sa�layan �nemli bir ara�t�r �eklinde tan�mlar.
Herbert Read ise sanat i�in; Hayata uygulanan bir mekanizmad�r, onsuz varl�klar dengesini kaybeder. Toplumsal, ruhsal bir karma��kl�k i�ine girerler, diye a��klar.
SANATIN T�RLER�
G�zel sanatlar bi�imsel olarak �zelliklerine, kulland�klar� y�ntemlere, ara�, gere� ve ama�lar�na g�re s�n�fland�r�l�r. Fakat baz� sanat kuramc�lar�, sanat etkinliklerinde b�yle bir s�n�fland�rma yap�lmas�n�n do�ru olmad��n� �ne s�rm��lerdir.

OSMANLI BA�KENT� �STANBULDA �E�MELER

9/7/2010

Osmanl� Ba�kenti �stanbulda �e�meler

�stanbul �e�melerinden �rnekler
Osmanl� �ncesi �stanbulda Su Tesisleri
�stanbulun bilinen en eski su tesisleri: Roma �mparatorlu�u d�nemine tarihlenmektedir. Sahip olduklar� kentlerde su tesislerine b�y�k �nem veren Romal�lar, Antik Byzantion / Konstantinopolis / �stanbulda da geni� bir su �ebekesi kurmu�lar; kendilerinden �nceki uygarl�klarda oldu�u gibi �ehre an�tsall�k ve hareket kazand�ran �ok katl�, s�tunlu ve heykellerle s�sl� nympheumlara, hamamlara, evlere, saraylara su getiren yap�lar� in�aa etmi�lerdir. Vitruvius, roma d�nemi mimarl�� yap� tipleri ve in�aa tekniklerini anlatt�� on kitaptan olu�an De Architecture adl� eserinin VIII. Kitab�nda Romadaki su yap�lar�n� (sukemerleri, kuyular, sarn��lar, suterazileri), IX. ve X. Kitaplarda da su aletlerini (su saati, su orgu, su basma makinalar�, su �ark�, su de�irmeni, Ctesibius pompas�) anlat�rken Roma d�nemi maksemlerinin, suyollar�n�n, kanallar�n, b�y�k su toplama havuzlar�n�n tan�mlar�n� vermektedir.
Roma d�nemi ile ilgili bilgi veren yay�nlardan, �ehre uzak kaynaklardan kanallarla ta��n�p getirilen sular�n, y�ksek yerlerdeki su toplama havuzlar�nda ve taksimlerde toplanarak ve kanallarla sarn��lara, evlere ve �e�melere da��t�ld�� anla��lmaktad�r. Strzygowski ve Forchheimer, �stanbulun Bizans d�nemi su yap�lar�n� anlatt�klar� Die Byzantinischen Wasserbehalter von Konstantinopel (1893) adl� kitapta, Belgrad Ormanlar�ndaki bendlerde toplanan sular�n bir boru hatt� ile buradan al�n�p Hali�e akan iki derenin olu�turdu�u vadiler �zerinden sukemerleri yoluyla ta��narak �ehir sular�nda E�rikap�ya kadar geldi�ini, buradan kente da��t�lmak �zere �� ayr� semtteki (Atpazar�, Yenibah�e, Ayasofya) taksimlere ula�t��n� belirtmektedirler.
ROMA D�NEM� SU YAPITLARI
Sukemerleri / Aquaduct
�st� kapal� su yollar�ndan akan suyun seviyesini sabit tutarak vadiler �zerinden ge�iren ve ayn� y�kseklikte bir noktaya ak�tan, k�pr� �eklinde ayakl� kemerler �zerine yap�lan su yap�s�d�r. �stanbulda Roma d�neminde yap�lm�� ve g�n�m�ze kal�nt�lar� ula�abilmi� IV. yya ait sukemerleri; Valens / Bozdo�an Kemeri (368), Mazulkemer, Karakemer, Turun�luk Kemeridir.
Suterazileri
Osmanl� d�neminde su bas�nc�n� ayarlamaya ve suyu �l�erek da��tmaya yarayan kule bi�iminde yap�lar olarak su da��t�m �ebekesinde yerini alan suterazilerinin Roma d�nemindeki bi�im ve i� d�zene�ine ait kesin bir bilgi yoktur. Romal� Vitruvius De Architecturada, romadaki su yap�lar� ile ilgili bilgi verdi�i VIII. Kitap "Terazileme ve Terazileme Ara�lar�" adl� V. b�l�mde, suyu konutlara ve kentlere ta��ma y�ntemlerini anlat�rken, �nce terazileme y�nteminin geldi�ini, terazilemenin suterazileri ve dioptrae, chorobates adl� ara�larla yap�labilece�ini belirttikten sonra, bunlar�n i�inde en sa�l�kl� y�ntemin chorobates ad� verilen bir �e�it d�z cetvel ile yap�lan terazileme oldu�undan s�zetmekte ancak suterazileri hakk�nda ayr�nt�l� bilgi vermemektedir.
Maksemler
�ehre gelen sular�n �l��lerek da��t�m�n�n yap�ld��n� yap�lard�r. Vitrivius, De Architectura VIII. Kitapta �ehrin surlar�na kadar getirilen suyolunun bir su hazinesine sular�n� bo�altt��n�, bu hazinenin yan�na �� b�lmeli bir havuz in�a edildi�ini, su hazinesine gelen sular�n ayr� ayr� �� borudan �� b�lmeli havuzun her teknesine akt��n�, �� tekneden ortadakinin sular�n�n borularla b�t�n �ehrin havuzlar� ve �e�melerine, yanlar�ndaki teknelerden birinin borularla hamamlara, di�er teknenin sular�n�n ise evlere gitti�inden s�zetmekle b�ylelikle, Roma d�nemi maksemlerinin tan�mlar�n� vermektedir. Roma d�nemi �stanbul maksemleri ile ilgili en ayr�nt�l� bilgi veren kaynak, �zkan Ertu�rul "Bizans D�nemi �stanbul Su mimarisi" adl� doktora tezinde (1989), Roman�n ard�l� Bizans / do�u Roma �mparatorlu�u d�neminde �ehre gelen sular�n Nympheum Maximum, Tezgah��lar Kubbesi Maksemi, Bal�k Maksemi, Sultanahmet Maksemi, Valens Maksemi ile �ehre da��t�ld��n� belitmektedir.
Kanallar
Suyun bir yerden ba�ka bir yere ta��nmas�n� sa�layan a��k / kapal� kanallar a��k ya da kapal� sarn��lar aras�ndaki ba�lant�y� kurmakta, �e�meler ve evlere su ta��maktayd�lar. Ayn� zamanda sarn��lar�n fazla sular�n� aktarmalar�n� da sa�layan kanallardan g�n�m�zde tespit edilebilenlerinin say�s� 23t�r. Su kanallar� ta�, kur�un veya pi�mi� toprak malzemeden yap�lmaktayd�. Vitrivius bunlar�n i�inde en sa�l�kl�s�n�n toprak borular oldu�unu, kanal yata��na her y�z oyuk i�in bir in�in d�rtte birinden az olmayan e�im verilmesi gerekti�i

YUNUS EMREN�N H�MAN�ZMASI

9/7/2010

t�rk �iir ve d��nce tarihinin ilk ulu ki�ilerinden biri � belki de birincisi � olan yunus emre"nin sanat�, kendi �a��nda �� boyutuyla doru�a ula�m��, sonraki yedi y�zy�l boyunca yine ayn� �� boyutuyla dipdiri kalm��t�r:
1.duru s�yleyi�lerden duygu co�kunlu�una kadar de�i�en bir lirzmle dile getirilmi� sevgi, inan�, kayg� �iirleri...
2.ya�ayan t�rk�eyi, halk�n �z dili olanca k�vrakl��, derinli�i ve rengiyle kullan��...
3.insanl�k de�erlerine inanan, yobazl�� k�nayan, tanr� ve insan sevgisine dayanan h�manizmas�...
bu �� boyut, duygu � dil � de�er zenginli�i olarak da tan�mlanabilir. yunus emre"nin �a�lar boyu b�y�kl��, kendisinin ve ulusal k�lt�r�n�n d��nce ve de�er niteliklerini bir b�t�n olarak al�p geli�tirmesinden ve gerek �iirsel s�yleyi�te, gerek felsefede evrensel olmas�ndan do�mu�tur...

RES�M - CEMAL TOLLU

9/7/2010

cemal tollu

KIR ATLI

9/7/2010

KIR ATLI

H�manizma ruhunu anlama ve duymada ilk a�ama, insan varl��n�n en somut anlat�m� olan sanat yap�tlar�n�n benimsenmesidir. Sanat dallar� i�inde edebiyat, bu anlat�m�n d��nce ��eleri en zengin olan�d�r. Bunun i�indir ki bir ulusun, di�er uluslar�n edebiyatlar�n� kendi dilinde, daha do�rusu kendi d��ncesinde yinelemesi; zeka ve anlama g�c�n� o yap�tlar oran�nda art�rmas�, canland�rmas� ve yeniden yaratmas� demektir. ��te �eviri etkinli�ini, biz, bu bak�mdan �nemli ve uygarl�k davam�z i�in etkili saymaktay�z. Zekas�n�n her y�z�n� bu t�rl� yap�tlar�n her t�rl�s�ne d�nd�rebilmi� uluslarda d��ncenin en silinmez arac� olan yaz� ve onun mimarisi demek olan edebiyat�n, b�t�n kitlenin ruhuna kadar i�leyen ve sinen bir etkisi vard�r. Bu etkinin birey ve toplum �zerinde ayn� olmas�, zamanda ve mekanda b�t�n s�n�rlar� delip a�acak bir sa�laml�k ve yayg�nl�� g�sterir. Hangi ulusun kitapl�� bu y�nde zenginse o ulus, uygarl�k d�nyas�nda daha y�ksek bir d��nce d�zeyinde demektir. Bu bak�mdan �eviri etkinli�ini sistemli ve dikkatli bir bi�imde y�netmek, onun geni�lemesine, ilerlemesine hizmet etmektir. Bu yolda bilgi ve emeklerini esirgemeyen T�rk ayd�nlar�na ��kran duyuyorum. Onlar�n �abalar�yla be� y�l i�inde, hi� de�ilse, devlet eliyle y�z ciltlik, �zel giri�imlerin �abas� ve yine devletin yard�m�yla, onun d�rt be� kat� b�y�k olmak �zere zengin bir �eviri kitapl��m�z olacakt�r. �zellikle T�rk dilinin bu emeklerden elde edece�i b�y�k yarar� d��n�p de �imdiden �eviri etkinli�ine yak�n ilgi ve sevgi duymamak, hi�bir T�rk okurunun elinde de�ildir. 23 Haziran 1941.
Milli E�itim Bakan�
Hasan Ali Y�cel

SUNU�

Cumhuriyetle ba�layan T�rk Ayd�nlanma Devriminde, d�nya klasiklerinin Hasan Ali Y�cel �nc�l��nde dilimize �evrilmesinin, ku�kusuz �nemli pay� vard�r.
Cumhuriyet gazetesi olarak, Cumhuriyetimizin 75. y�l�nda, bu etkinli�i yineleyerek, T�rk okuruna bir Ayd�nlanma Kitapl�� kazand�rmak istedik.
Bu �er�evede, 1940l� y�llardan ba�layarak Milli E�itim Bakanl��nca yay�nlanan d�nya klasiklerini okurlar�m�za sunmaya ba�lad�k.
B�y�k ilgi g�ren bu etkinli�i Milli E�itim Bakanl��nca yay�nlanmam�� -ancak Ayd�nlanma Devrimi yar�da kalmasayd� yay�nlanaca��na kesinlikle inand��m�z- d�nya klasiklerini de katarak s�rd�r�yoruz.
Cumhuriyet

�NS�Z

14 Eyl�l 1817de Husumda do�an ve 4 Temmuz 1888de Hademarschende �len Theodor Stormun Alman halk�n� ve yurdunu betimleyen Alman �airleri aras�nda se�kin bir yeri vard�r.
K�r Atl�, Stormun en son ve en trajik yap�t�d�r. Storm, bir�ok ara�t�rma gerektiren bu konuyla 1886da ilgilenmeye ba�lam��, yap�t�n� 1887-88 aras�nda, ya�l� ve hasta bir durumdayken yazm��t�r. O, yap�t�n�n, b�t�n yap�tlar�nda oldu�u gibi a��k, canl�, co�kulu, gerek olaylar�n ak��, gerekse kulland�� ak�c� dil ve anlat�m bak�mlar�ndan p�r�zs�z olmas�n� istemi�tir. Yap�t�n� bitirdi�inde ustal�kl� ki�i ve do�a betimlemeleriyle, yurdu i�in �al��p �abalayan bir insan�n �ok etkili ya�am�n� anlatm�� bulunuyordu. Ya�am�nda yaln�zca bir kez Almanyan�n Schleswig k�y�lar�nda bulunarak set (Deich), ada (Hallig), denizden kazan�lm�� ukur arazi (Marcsh, Kog), deniz basmas�na kar�� olu�turulan yapay tepe ya da y�ksek arazi (Werfte, Geest), suyun y�kselmesi s�ras�nda ortaya ��kan deniz (Schlick) gibi do�a olgular�n� g�rm�� ve ya�amlar�n� orada ge�irerek her g�n Mavi Hans�n g�zlerine bakm�� olan herkes, bu yap�t�n her sat�r�ndan denizin tuzlu kokusunu duyacak, serin r�zgar� duyumsayacak ve Fries �lkesinin geleneklerini g�z�n�n �n�nde bulacakt�r.
Stormun �iir ve �yk�lerini okuyan ki�i, denizle tan��r ve betimlemelerinden deniz konusunda �ok �ey ��renir. �yk�lerinin bir�o�undan, uzakta ya da yak�nda bulunan denizin sesi gelir ya da hi� olmazsa bir s�z, denizin �l�ms�z varl��n� ve k�y�da ya�ayan insanlar�n ya�am�ndaki s�rekli etkilerini an�msat�r. Stormun �zellikle be� �yk�s�nde, deniz �nemli yer al�r: Eine Halligfahrt (Bir Ada Gezisi, 1871) adl� �yk�de, bir ��le zaman� su �zerinde yap�lan dingin bir ��le gezintisini anlat�r. Deniz burada y

SANAT - DO�U AKDEN�Z MEDEN�YETLER�

9/7/2010

do�u akdeniz medeniyetleri

HEYKELTRA�LIK SANATININ TAR�H�ES�

9/7/2010

��NDEK�LER
�NS�Ziv
I. G�R��1
HEYKELTRA�LIK SANATININ TAR�H�ES�2
HEYKEL HAKKINDA B�LG�4
HEYKETRA�LIK TEKN��5
Modelaj5
Kabas�n� Alma7
Y�ld�zlama Aleti �le Noktalar� Bulma Yolu7
Perdah8
Al�� Heykel ve R�lyeflerin Boyanmas�8
D�vme Bak�r Kabartma Ve Kap Ka�ak E�yaya Renk Verme9
KALIP �E��TLER�10
ANA KALIP10
BOZMA KALIP10
D�� KALIP10
ERKEK KALIP10
D�K�M KALIBI10
HEYKEL D�K�M KALIBI10
AL�I KALIP10
PAR�ALI KALIP10
MULAJ (MOULAGE) KALIP ALMA KALIBA D�KME11
Kabartma Modellerden Kal�p Alma11
Heykel Modellerinden Kal�p Olma12
MADEN HEYKEL D�K�M� USULLER� VE KALIPLAR12
Balmumlu Kal�p �le Kabartmalar�n Madenden D�k�m�12
Kum Kal�p �le Kabartmalar�n Madenden D�k�m�13
Balmumlu Kal�p �le Madenden Heykel D�k�m�14
Kum Kal�p �le Madenden Heykel D�k�m�15
�E��TL� GERE�LERLE YAPILAN HEYKEL VE R�LYEFLER15
Madenden Yap�lan Heykel Ve Kabartmalar15
Mermer Heykel Ve Kabartmalar15
Ta� Heykel Ve Kabartmalar16
A�a� Heykel ve Kabartmalar16
Fildi�i Heykel Ve Kabartmalar16
Al�� Heykel Ve Kabartmalar17
�amur, Plastilin, Balmumu Ve Mumdan Heykel Ve Kabartmalar17
Ka��t Hamurundan Heykel Ve Kabartmalar18
�imentodan Heykel ve Kabartmalar19
Bak�r, Pirin� D��me Kabartmalar19

�NS�Z
Bug�ne de�in, Resim Tekni�i ve S�sleme �zerine bir�ok yap�t ortaya konuldu. Fakat g�n�m�z gereksinmesine cevap verecek, Heykel ve Heykeltra�l�k - Modelaj sorunlar�n� ��z�mleyecek bir yap�ttan s�z edilmedi. Bu nedenle: HEYKEL TEKN�� VE OKULLARDA MODELAJ, adl� yap�t�m� haz�rlama zorunlulu�unu duydum.
Resim ve Heykel sanatlar�n�n, birbirini tamamlayan sanat dallar� oldu�u bilinen bir ger�ektir. Resim sanat�nda ressam, nas�l �izgi ve renk ile ere�ini anlat�rsa; Heykeltra�da, his ve heyecan�n� �ekil g�zelli�i ile anlat�r.
Yanl�� bir dini inan�� sonucunda heykellerin «Put�» olarak nitelendirilmesi, bu sanat dal�n� k�reltmi�; Bu nedenle de Heykeltra�l�k, T�rkiyemizde bug�ne dek, ger�ek anlam�n� ve de�erini yeni bulmaya ba�layan bir sanat dal� olmu�tur.

I. G�R��
Heykel: �e�itli maddelerden yontulmak, yo�rulmak yada kal�ba d�kmek suretiyle yap�lan ve bir d��nceyi canland�ran heykel denir.
Ama�lar�: Heykel sanat�n� ki�ilere kavratmak, sevdirmek, T�rk k�lt�r�n� ve T�rk sanat zevkini olacak bir y�ne sevketmek.
�lgili Kaynak: heykelt�ra�l�k kitab�, 116 sayfa
Yazar�n Mesle�i: Lise Resim ��retmeni
Eseri: Heykelt�ra�l�k �zerine Kitap
T�r Hakk�nda Bilgi: �nceleme Kitab�
Konusu ve �zeti: Heykel, tarih�esi kullan�lan maddelere g�re �e�itleri, kullan�lan ara�lar v.b.
Heykel Sanat�n�n �ok Y�nl� �ncelenmesi
Anafikir: Herkes taraf�ndan bilinmeyen veya yap�m� ve ki�inin hangi mesle�i yaparsa yaps�n yetene�ini ve yarat�c�l��n� geli�tirmesidir.
Sonu�: Kitab�n i�eri�i konunun basit ve sade anlat�m�, heykel konusunun iyi incelenmi� olmas�, okundu�unda anla��labilecek bi�imde olmas�.

HEYKELTRA�LIK SANATININ TAR�H�ES�
�e�itli maddelerden yontulmak

SANAT - SAD� D�REN

9/7/2010

sadi diren

KUZEY KIBRIS"TA T�RK ESERLER�

9/7/2010

KUZEY KIBRIS"TA T�RK ESERLER�

K�br�s adas� 1571 y�l�nda Osmanl� T�rkleri taraf�ndan fethedilmi� ve 307 y�l T�rk egemenli�i alt�nda kalm��t�r. K�br�s"ta T�rklerin iskan�ndan bu yana T�rk k�lt�r� kesintisiz var olmu�tur. Bu d�nemde k�ymetli sanat ve mimari eserlerin in�a edildi�i adada bu yap�lar, T�rk k�lt�r�n�n inkar edilemez tarihi kan�tlar�d�r.

Osmanl�lar K�br�s"a yerle�ir yerle�mez ilk �nce dini vecibelerini kar��layabilecek �ekilde baz� kilise ve katedrallere �slaml��n gerekleri olan minare, mimber ve mihrap gibi unsurlar� ekleyerek onlar� camiye �evirdiler. Sonralar� Osmanl� tarz�na uygun olarak yeni camiler, hanlar, hamamlar, �e�meler yapt�rd�lar.

K�br�s"�n kuzeyinde olsun, g�neyinde olsun tarihi eserler, adan�n zengin tarihinin g�n�m�ze miraslar�d�r. Bu miras�n korunmas� asl�nda tarihin korunmas� demektir, ��nk� nerede olursa olsun bunlar insanl��n k�lt�rel miraslar�d�r.

K�br�s"ta T�rkler taraf�ndan in�a edilmi� yap�lar 11 kategoride toplanabilir

A.A. CAM�LER

Yenicami, �plik Pazar� Camisi (1826, Muhammed S�dd�k Bey taraf�ndan yapt�r�ld�), Turun�lu Camisi (1825, Seyit Mehmet A�a taraf�ndan yapt�r�ld�), Arabahmet Camisi (1845, Arabahmet Pa�a taraf�ndan yapt�r�ld�), Saray�n� Camisi (1903), Bayraktar Camisi (1820, Abdullah Pa�a taraf�ndan yapt�r�ld�), Laleli Camisi (1825), Minarelik�y Camisi, Piri Pa�a Camisi (19. yy, Lefke), Lefke Orta Camisi (1904), Lefke A�a�� Camisi, Peristerona K�y� Camisi (18. yy), Ziya Pa�a Camisi (1839, Ziya Pa�a taraf�ndan yapt�r�ld�), Mehmet�ik K�y� Camisi (1862), Sazl�k�y Camisi, A�a Cafer Pa�a Camisi (1580 y�l�nda Cafer Pa�a taraf�ndan yapt�r�ld�), Yaz�c�zade Camisi(20. yy ba��), Seyit Mehmet A�a Camisi (17. yy), Hac� �mer Camisi (1870), Mehmet Bey Camisi, Ozank�y Camisi (1799, Mesut Bey taraf�ndan yapt�r�ld�), Seyit Ahmet A�a Camisi (1836 Ahmet A�a taraf�ndan yapt�r�ld�), Cami-i Kebir (1748, Ahmet A�a taraf�ndan yapt�r�ld�), Cami-i Kebir (1837, Seyit Elha� Mehmet A�a taraf�ndan yapt�r�ld�), Ulu Cami(1830, Mestan A�a taraf�ndan yapt�r�ld�), Cami-i Cedit (1825, K�pr�l� �brahim A�a taraf�ndan yapt�r�ld�), Arnavut Camisi (Gazi Pa�a Vakf� taraf�ndan sa�lanan fon ile yap�ld�), Yalova Camisi, Musalla Tepesi Camisi.

B.B. MESC�TLER

Kanl� Mescit (1910, Lefko�a), Akkavuk Mescidi (1902, Lefko�a) Tabakhane Mescidi (Lefko�a), Akkule Mescidi 1618, Gazima�usa), Hasan A�a Mescidi (1901, Limasol)

C.C. TEKKELER

Mevlevi Tekkesi, Aziziye Tekkesi, K�rklar Tekkesi, Kutup Osman Tekkesi, Hala Sultan Tekkesi, Zuhuri Tekkesi, Hasan A�a Tekkesi (1901, Limasol)

D.D. HANLAR

B�y�k Han, Kumarc�lar Han�.

E.E. HAMAMLAR

B�y�k Hamamlar, Korkut Hamam�, �merge Hamam�, Cafer Pa�a Hamam�, K�z�l Hamam, Kertikli Hamam�, Hamam-� Cedit, Mehmet Bey Ebubekir Hamam�, Hasan A�a Hamam�.

F.F. K�T�PHANE VE MEDRESELER

Sultan Mahmut K�t�phanesi, Peristerona K�y� Medresesi, Ma�usa Medrese Binas�.

G.G. KONUTLAR VE D��ER YAPILAR

Kemerli Evler, Dervi� Pa�a Kona��, K��k Mehmet Binalar�, Liman �dare Binas�

H. Z�NDAN VE KALELER

Nam�k Kemal Zindan�, Larnaka Kalesi, Baf Kalesi.

I. SU KEMERLER�

Arif Pa�a Su Kemerleri, Ebubekir Pa�a Su Kemerleri.

J. �E�MELER

Zehri �e�me, Atat�rk Meydan �e�mesi, Mevlevi Tekke Soka�� e�mesi, Laleli �e�mesi, Fuzuli Soka�� e�mesi, B�y�k Medresi �e�mesi, K��k Medrese �e�mesi, Kuru �e�me, Selimiye �e�mesi, D�kkanlar �n� �e�mesi, Cafer Pa�a �e�mesi, Hasan Kavizade H�seyin Efendi �e�mesi, Esseyit Emin Efendi �e�mesi, Girne Kalesi Arkas� �e�mesi, Cami-i Kebir �e�mesi, Hac� Hamit Bey Vak�f �e�mesi, Osmanl� �e�mesi, Gazi Pa�a �e�mesi.

K. �EH�TL�K T�RBE MEZARLIKLARI

�anakkale �ehitli�i, Cambulat T�rbesi, Pertev Pa�a Mezar�.

KIBRIS"TAK� T�RK ESERLER�NDEN EN �NEML� OLARAK SAYAB�LECEKLER�M�

SANAT - EFES

9/7/2010

efes

17. Y�ZYILDA FRANSA"DA RES�M

9/7/2010

17. Y�ZYILDA FRANSA"DA RES�M

17. y�zy�lda Fransa"da R�nesans"�n etkisiyle daha �ok baroksal �slup tarz� kullan�lm��t�r.
Kompozisyon bak�m�ndan Klasik �sluplu resmin �zellikleri bu devrede ortadan kalma�a ba�lar. Promidal yada ��l� kompozisyon, yerini da��n�k, diyogenal d�zenlere b�rak�r.
*kapal� kompozisyonun yerini a��k kompozisyon al�r.
*Resim y�zeyi, numani y�zeyler gibi par�alan�r, ayr�nt�la��r.
*V�cut anotomisi k��k adalelere, damarlara kadar g�sterilir.
*Klasik �slubun d�zg�n y�z ifadesi, yerini hissi, �st�rapl� ve ne�eli tav�rlara terk eder. Duruk y�zler ve sade v�cut hareketleri yerlerini hisli duru�lara y�zlere, mimiklere, el, kol, v�cut hareketlere b�rak�r.
*Resimdeki hacim ifadesi ��k- g�lge ile elde edilir. Klasik resimde g�r�lmeyen etin ten rengi ifade edilmeye ba�lar.
*Manzara resimlerine yer verilir.
*Do�a g�zelli�i yan�nda resimde ilk kez beliren boya g�zelli�i, bir sanat de�eri olarak kabul edilir.
Barok d�zg�n ve yuvarlak olmayan inci kolyelere denir.
Ama barok mecazi olarak garip, g�l�n�, tutars�z anlam�na gelir. Barok bir d��nce, Barok bir fig�r.....
Barok d�nem Frans�z Sanat� bi�imlenme a��s�ndan �teki Avrupa �lkelerinin sanatlar�ndan ayr�l�r ve kendine �zg� bir niteli�in varl�� g�r�l�r.
Bu nitelik �ylesine bir Frans�z ulusalc�l�� damgas� ta��r ki, 17. Y�zy�lda Fransa"n�n "Grend Siecle" yani b�y�k y�zy�l� alarak s�z edilir. Bu d�nem de en �nemli sanat yap�lar�n� �smarlayan�n devlet almas�, sanat tarihi a��s�ndan �nem ta��maktad�r.
Sanat konusundaki e�itimini Kardinal Mazarinden alan Kral 14. Louis (1638-1715) 17. Y�zy�l Frans�z sanat�n� etkilemi�tir. 14. Louis Frans�z sanat�n�n yabanc� �rneklerden etkilenmeyecek kadar g��lenmesini ister. Bir yandan �talyan ressamlar�n resimlerini sat�n al�r, �talyan mimarlar�n tasar�lar�n� getirir, yine de Laure Saray�n�n d�� y�z�n�n d�zenlenmesinde oldu�u gibi Frans�z sanat��lar�na �ncelik tan�r.
B�y�k katedral ve saraylar in�a edilirken bu binalar�n salon duvarlar�na �a��n sanatkarlar�n�n en g�zel eserleri tarih s�ras�na g�re sergilenmi�tir.
B�ylelikle Kral Louis zaman�n yaln�z politik �ehresini de�il, k�lt�r ya�am�n� da kendine ba��ml� k�lmaya �al��r.
14. Lauis d�neminde d�zen ve hiyerar�iye �ok �nem verilmesi halk�n resim sanat�n� 1648"de kurulmu� 1648"de resmen tan�nm�� olan resim ve heykel Akademisinin ��retti�i ve kurallarla beliren bir sanat olarak g�rmesine yol a�m��t�r.
Bu akademide her �ey konu, kompozisyon, desen tarz� ve renk tayininde otoriter bir resmin istekleri birer kural olarak belirtilmi�tir. Ancak kurulan bu akademinin etkileri Avrupa"da b�y�k olmu�tur.
�d�ller, tahsil ve seyehat burslar� devlet eliyle sanat��lara sa�lanm��t�r.
Okullardan ayr� olarak, Frans�z resmin yarat�c� ��r�, ya�amlar�n b�y�k bir b�l�m�n� resmi geli�melerden uzak kalm�� sanat��lar taraf�ndan temsil edilmi�tir. Bunlar�n hepsi 14. Lauis d�neminin sanat��lar�d�r.
Bu verimli sanat��lar�n eserlerinde klasik ve ger�ek�i olmak �zere iki anlay�� a��r bas�yordu. Ve 17. Y�zy�l genellikle Frans�z sanat�n�n klasik devridir.
Sanat��lar �o�unlukla konular�n�n b�y�k k�sm�n� Yunan ve Roma"dan al�rlar. Sanatlarda kurallar kesinlikle belirtilmi� ve heyecan yerini d�zen ve sisteme b�rak�r.

Nicalos Paussin (1594-1665) :
�talya"da ya�am�� Frans�z as�ll�d�r. �talyan klasizminden etkilenmi�tir.
Poussin klasik peyzaj idealini, ortaya koydu d�nyan�n s�n�rs�z karma��kl��n� d��nsel birli�e indirgedi. Kompozisyonlar da konunun ta��d�� anlam a��r bast�.
Eserleri mitolojik ve dinsel olarak grupland�r�l�r. Konular�n� geni� renkli peyzajlar i�inde i�lenmi�tir.
�l��l� g�zelli�i aram��, renge b�y�k �nem vermi�, fakat rengin tablolar�nda ilk planda olmamas�n� d��nmemi�tir.
Ba�l�ca eserleri: M�s�ra Ka��, Kutsal Aile, �arm�htan �ndirme, Arkadia �obanlar�, Echo ve Mangissos, Ta��n� suya Atan Diogenes.
<< Arkadia �obanlar� sanat��n�n klasik

SANAT - ORTA ASYA HALILARI

9/7/2010

orta asya hal�lar�

T�YATRONUN BE�� BERGAMA

9/7/2010

T�YATRONUN BE�� BERGAMA

Bergama, tiyatro y�n�nden �ok zengin bir �ehirdir. ��nk� bug�n Bergama"da 4 tane tiyatro kal�nt�s� rastl�yoruz. Bunlardan baz�lar�;

v Bergama Anfitiyatro ........................50.000 izleyici kapasiteli
v Bergama Roma tiyatrosu .........................30.000 izleyici kapasiteli
v Bergama Hellenistik (Akropol) tiyatrosu..15.000 izleyici kapasiteli
v Bergama Asklep�on tiyatrosu ....................3.500 izleyici kapasiteli
Bergama Hellenistik (Akropol) ve Asklep�on tiyatrolar�n�n mimari �zellikleri ��yledir;

AKROPOL T�YATROSU

Bu tiyatro, Akropol"un �ok dik olan bat� yamac�nda yap�lm��t�r. Dikli�i bak�m�ndan d�nyan�n en dik (yakla��k 70 derece) tiyatrosudur. B�y�kl�� bak�m�ndan da ender tiyatrolardan biridir.

4-------- 16

(Akropol"un genel g�r�n��)
Akropol (Hellenistik) Tiyatrosu iki yatay yol ile �� b�l�me ayr�l�r. Alt yoldaki onur locas� mermerden, di�er t�m oturma s�ralar� trahitten yap�lm��t�r. �zleyici say�s� 10.000 ki�ilik olup, 15.000 ki�i de alabilmektedir. Tiyatro oturma s�ras� 80"dir. Tiyatro sahnesi, Hellenistik d�nemde yaln�z t�ren oyunlar� zaman�nda, tiyatro teras�nda kuvvetli ah�ap hat�llar �zerine kurulurdu. Bu b�l�m oyunlar�n oynand�� al�ak bir sahne (proskenion) ve arka plandaki skene yap�s� (scaenefrons)"dan meydana gelir. Roma d�neminde bug�n g�r�len ta� podium yap�lm��t�r. Tiyatronun �st k�sm�ndaki y�ksek kemerli ni�lere sahip duvarda Roma zaman�nda yap�lm��t�r. 46 metre y�kseklikte ve 4200 m2"lik bir alan� kaplar. Tiyatrodaki ah�ap sahne portatif olarak planlanm��t�r. ��nk� sahne tiyatro teras�n�n kuzeyindeki Dionysos Tap�na��n�n g�r�n��n� engelliyordu. Bu y�zden sahnenin, Tap�na��n g�r�n��n� engellememesi ve tiyatro teras�n�n �ok dar olu�undan dolay� sadece oyunlar s�ras�nda monte ediliyordu.Ah�ap sahneyi ta��yan dikmelerin delikleri, tiyatronun orkestras� �n�ndeki teras�n d��emesinde iyi durumda kalm��t�r. Oyunlardan sonra bu delikler ta� levhalarla yeniden �rt�l�rlerdi. Roma d�neminde yap�lan ta� podium"dan sonra a�a�� kentte yeni bir tiyatro yap�l�nca bu podium hatip trib�n� olarak kullan�lm��t�r. Ta� sahne M.S. III. Y�zy�lda �mparator Caracalla taraf�ndan mermere �evrilmi�tir. Akusti�i �ok g��l�d�r. Roma �a��nda tiyatro yaln�zca toplant�lar i�in kullan�l�yordu. Tiyatronun �n�nde yakla��k 250 metre uzunlu�unda dar bir
teras vard�r. Bir gezinti teras� olan bu terasa g�neyden �� kap�l� b�y�k bir kap�dan girilirdi. Teras�n do�u ve bat� taraf�nda andezit ta��ndan yap�lm�� galeriler vard�. Tiyatro ve do�u galerileri s�ras�ndaki oyuncular�n topland�� bir yap� bulunmaktayd�. Teras�n kuzeyinde ise D�onysos Tap�na�� yer almaktad�r. Bu tap�nak �mparator Caracalla"ya (yeni D�onysos) adanm��t�r. D�onysos �arap, bereket ve bitkiler tanr�s�d�r.

1______---------à15

(Asklep�on tiyatrosu)

ASKLEPION T�YATROSU
3.500 ki�ilik yap�, �� katl� sahne ve �n�ndeki yar�m daire alandan olu�ur. Bir yolla ikiye b�l�nm��, oturma yerlerinin alt s�ras� soylulara ayr�lm��t�r. Asklep�on"un kuzeybat�daki Roma tiyatrosunda her y�l ilkbaharda �enlikler yap�l�yor, s�k s�k konserler veriliyormu�.

Bergama Hellenistik ve Asklep�on Tiyatrolar� hakk�nda toplayabildi�im mimari bilgiler bunlarla s�n�rl�d�r. Fakat Emekli E�itimci
Ali �HSAN G�NG�L beyle yapt��m r�portajla Bergama"da Cumhuriyet d�nemi sonras� yap�lm�� olan tiyatro �al��malar� hakk�nda bilgiler �unlard�r;
Ali �HSAN G�NG�L bey;
---- "D�nyan�n hi�bir kentinde Bergama"m�zda oldu�u kadar antik �a�a ait 5 tane tiyatro yoktur. Bu da bize g�steriyor ki Lidyal�lar, Persler ve Bergama Krall�� d�neminde dahi halk� e�itici ve e�lendirici tarzlarda oy

BAUHAUS �NCES� SANAT

9/7/2010

BAUHAUS �NCES� SANAT
20. Y�zy�l�n ilk yar�s�ndan itibaren Bat�"da meydana gelen sosyo- ekonomik de�i�imler beraberinde Modern sanat� do�urmu�tur.
Modern sanat deyince genellikle ge�mi�im t�m geleneklerinden uzak ve onun i�in hi�bir sanat��n�n yapmay� bile d��leyemedi�i farkl� bir tarzda sanat yapma anlay�� diyebiliriz. Kimisi geli�im d��ncesini sever ve sanat�nda kendini yenilemesi gerekti�ini ileri s�rer. Kimi de modern sanat�n t�mden yanl�� oldu�u kan�s�ndad�r. Ama durumun ger�ekte �ok daha karma��k oldu�unu, modern sanat�n en az�ndan ge�mi�in sanat� kadar, baz� sorulara cevap olarak do�du�unu g�r�r�z. Gelene�in bozuldu�unu ileri s�renler, Frans�z Devriminin �ncelerine bakmalar� gerekir. Sanat��lar i�te o zaman �sluplar�n�n bilincine vard�lar ve yeni ak�mlar� denemeye ve yaymaya ba�lad�lar. Gariptir ki, dillerin genel kar��kl��ndan bu kadar �ile �ekmi� bir sanat dal� olan mimari, yeni ve s�rekli bir �slup olu�turmay� ba�arm��t�r. Modern mimarinin geli�imi a��r olmu�tur, ama onun saptad�� ilkeler art�k �ylesine sa�lamla�m��t�r ki, �ok az kimse bu ilkelere ciddilikle meydan okuyabilir. Gerek mimaride, gerekse s�slemede yeni bir �sluba varma �abalar�n�n nas�l ART NOUVEAU deneylerine g�t�rd��n� ve bu yeni sanatta, demir yap�n�n yeni teknik imkanlar�n�n nas�l hala yo�un s�slemelerle birle�ti�ini hat�rlayal�m (resim 1)
Ne var ki 20. y�zy�l�n mimarisi bu giri�imden do�acakt�r. Gen� ku�a��n mimarlar� "g�zel sanat" olarak mimari kurama ba�lanacak yerde, kesinlikle s�s motiflerini reddettiler ve g�revlerini yeni bir bi�imde, bir binan�n i�levsel a��s�ndan ele almaya ba�lad�lar.
Bu durum d�nyan�n de�i�ik yerlerinde benimsendi, ama �zellikle geleneklerin a��rl�n�n teknik geli�meyi daha az engellendi�i Birle�ik Devletlerde payla��ld�. Nitekim bir yandan Chicago g�kdelenlerini tasarlay�p, �te yandan bunlar� Avrupa da�arc��ndan al�nm�� motiflerle s�slemek a��k bir tutars�zl�kt�. Ama bunun i�in geleneksel �rneklerden t�mden farkl� bir evi m��teriye kabul ettirecek

K�B�ZM

9/7/2010

�o�unlukla geometrik �ekiller kullanan artistik stile verilen. b�t�n �eklin da��t�lmas�, par�alanmas�.
1907-1914 y�llar� aras�nda fransa"da �spanyol as�ll� sanat�� pablo picasso (1881-1973) ile frans�z george brague"in (1882-1963) �nderli�inde geli�en sanat ak�m�d�r. resimlerde geometrik �ekiller esas al�nd�� i�in k�bik-izm diye an�lm��t�r.
k�bizme y�n veren ilke, ��nc� boyutun tuvalin �st�ne perspektifin g�z yan�lt�c� etkisine ba�vurmadan yaln�z resim ��eleriyle getirebilmesidir. �yleyse perspektif her zaman bir mekan yan�ltmas� getirdi�inden, bundan b�yle resimde ele al�nmamal�d�r. o nedenle resimler par�alan�r, d��a katlan�p a��l�r, �nden ve arkadan g�sterilir. bi�im ise t�m�yle ressam�n egemenli�indedir. art�k yaln�z g�r�ld�� ya da alg�land�� gibi de�il, d��n�ld�� gibi resme ge�ilir...

SANAT - SEL�M TURANIN HAYATI

9/7/2010

selim turan�n hayat�

RES�M - RES�MDE MEKAN OLGUSU

9/7/2010

resimde mekan olgusu

CUMHUR�YET D�NEM� T�YATRO YAZARLARI VE ESERLER�

9/7/2010

Ahmet Kutsi TECER

20.yy �air ve yazarlar�m�zdand�r.
Do�. 4 Eyl�l 1901, Kud�s - �lm. 23 Temmuz 1967 , �stanbul
1930"da �� Felsefe B�l�m�n� bitirdi. �e�itli liselerde ��retmenlik,y�neticilik yapt�.MEB"de y�netici ve Talim ve Terbiye Kurulu �yeli�i yapt�. 1942"de milletvekili se�ildi. T�rkiye Halk Evleri �efli�inden sonra 1946"da Devlet Konservatuvar� ��retmenli�i g�revinde bulundu. 1946"da Fransa"ya g�nderildi. Paris K�lt�r Ate�eli�i yapt�. D�nd�kten sonra �l�m�ne dek ��retmenli�e devam etti.
�lk yaz�s�, 1919"da Bolu"da ��kan Dertli gazetesinde yay�mland�. Hece �l��s�nde yazd�� iirler Dergah ve Milli Mecmua"da yay�mland�. Daha sonra Varl�k, Olu�, Y�cel, �lk�, T�rk D��ncesi, T�rk Dili dergilerine yazd�. Y�netti�i �lk� dergisi ile halk �iiri gelene�ine ba�l� sanat anlay��n� yaymaya �al��t�.�nce, i�ten, duygu ve yurt �iirleriyle tan�nd�. Hece �iirine yeni olanaklar arad�. T�rk tiyatro edebiyat�na da dramatik yap�s� sa�lam oyunlar kazand�rd�.
YAPITLARI
��R : �iirler ( Sivas, 1932).
OYUN : K��eba�� (1947) , Bir Pazar G�n� (1959) , Ko�yi�it K�ro�lu (1969) , Sat�l�k Ev (oyn. 1961, bas�lmad�.)
�NCELEME : K�y Temsilleri (1940).

Cevat Fehmi BA�KUT

Cumhuriyet D�nemi oyun yazarlar�ndand�r.
Do�. 1905, Edirne - �lm. 15 mart 1971, �stanbul
1921"de �stanbul Lisesini bitirdikten sonra TBMM Bas�m evinde �al��t�. 1928"de ba�lad�� gazetecilik ya�am�n� Cumhuriyet gazetesinde s�rd�rd�. �stanbul Gazeteciler Cemiyeti Ba�kanl�� yapt�.1963"te gazetecilikten ayr�larak kendisini oyun yazarl��na verdi.
YAPITLARI :
SAHNELENEN OYUNLARI : Sahnelendikleri y�l itibariyle; B�y�k �ehir (1942 - 43) , Ayars�zlar (1943 - 44) , Hac� Kaplan (1944 - 45) , K��k �ehir (1945 - 46) , Koca Bebek (1946 - 47) , Paydos (1948 - 49) , Sana Rey Veriyorum (1950 - 51) , Soygun (1951 - 52) , Kad�k�y �skelesi (1952 - 53) , Makine (1953 - 54) , Harput"ta Bir Amerikal� (1955 - 56) , Kleopatra "n�n Mezar� (1956 - 57) , Toblodaki Adam (1958 - 59) , �b�r Geli�te (1960) , Hac�yatmaz (1960) , G�� (1962) , Buzlar ��z�lmeden (1964) , Emekli (1967) , �len Hangisi? (1967) , Dostlar (1970).
�TEK� YAPITLAR : Geceleri Bizi Kimler Bekliyor (r�portaj, ilk kitab�, 1933) , Kad�n Bir Defa Sever (roman) , Di�i Arslan (roman) , Valde Sulatan�n Gerdanl�� (polisiye roman, 1954) ,

Necip Faz�l KISAKUREK

Cumhuriyet D�nemi �air ve yazarlar�ndand�r.
Do�. 26 May�s 1905, �stanbul - �lm.25 May�s 1983, �stanbul
Y�ksek ��renim i�in girdi�i �� Edebiyat Fak�ltesi Felsefe B�l�m�n� Tamamlamadan 1922"de ayr�ld�. 1925"te MEB"nca ��renim i�in g�nderildi�i Paris"teki Sorbonne �niversitesini bitirmeden geri d�nd�. �e�itli bankalarda memur olarak �al��t�. A� Dil ve Tarih Co�rafya Fak�ltesinde, Devlet Konservatuvar�nda, Mimar Sinan �niversitesinde ��retmenlik yapt�. 1943"de ��retmenlik g�revinden ayr�larak yazarl�k ve gazetecili�i se�ti.
K�sakurek"in ilk �iir denemeleri 1923"den sonra Yeni Mecmua"da yay�mlarnd�. 1925 -1935 y�llar� aras�nda Milli Mecmua, Hayat, Varl�k ve A�a� dergilerinde ��kan �iirleriyle Cumhuriyet D�nemi"nde yeti�en �airler ku�a��n�n (�r�mcek a�� ,Kald�r�mlar gibi �iirleriyle) �nl�lerin aras�na girdi. Geleneksen Halk �iirleriyle, 19. yy Frans�z �iirinin romantik eyilimlerini birle�tiren kendine �zg� �iirler yazd�. "�iirlerinde insan�n evrendeki yerini ara�t�ran, madde ve ruh problemlerini dile getirdi. Yanl�zl�k, korku, �l�m, insan�n tutkuya varan duygular� �iirlerinin ana konular� oldu." 1947"de Sab�rta�� oyunuyla CHP piyes yar��mas�nda birinci oldu. �iirin yan�nda �. �ehir Tiyatrolar�nda sahnelenen oyunlar�nda da K�sakurek �iirlerindeki tutumunu benimsedi. D�ramatik yap�s� sa�lam �iirlerinde metafizik sorunlar�, kuruntu, korku temas�n� i�ledi. 1943"te ��karmaya ba�lad�� B�y�k Do�u dergisiyle din ve politika alan�nda �n plana ��kt�. Etkisini yayg�nla�t�rmak i�in d�z yaz�ya a��rl�k verdi. �slamc� ak�mlar�n a�inde kendine edindi�i �evresiyle polemiklere kaynak oldu. Yaz�lar�ndan dolay� s�k s�k yarg�land� ve mahkum oldu. B�y�k Do�u dergisi kapat�ld�� zamanlar Yeni �stanbul , Son Posta , Bab�alide Sabah , Bu G�n , Milli Gazete , Herg�n ve Tercuman gazetelerinde yazd�. Zaman zaman "Ad�de�mez , M�rit , Ahmed Abd�lbaki" gibi takma adlar kulland�.
1980"de T�rk Edebiyat� Vakf�"nca Sultan�"� - Suara (�aiirlerin Sultan�) unvan� Berat� verildi.
YAPITLARI :
��R : �r�mcek A�� (1925) , Kald�r�mlar (1928) , �ile (1962) , �iirlerim (1969) , Esselam (1973).
OYUN : Tohum (1935) , Bir Adam Yaratmak ( 1938) , K�nye (1940) , Sab�rta�� (1940) , Para (1942) , Nam-�

MISIR SANAT TAR�H�

9/7/2010

piramitler

RES�M - SEL�M TURAN"IN HAYATI

9/7/2010

selim turan"�n hayat�

RES�M - �KONOGRAF�

9/7/2010

ikonografi

BAROK SANATI

9/7/2010

BAROK SANATI
Sanat tarihlerinde Avrupa"daki R�nesans ve Maniyerist d�nemi izleyen ve 1580-1750 y�llar� aras�nda olu�an bir barok sanat anlay��ndan s�z edilir.Barok s�zc�� Portekizce ""barocco""ya da �spanyolca""barucca""dan gelmi�tir.Esas anlam� ""d�zg�n olmayan inci"" dir.Bu s�zc�k �nceleri R�nesans ve Maniyerist d�nemden sonra beliren barok �sluptaki eserleri a�a��lama amac� ile kullan�lm��t�r.
Di�er taraftan barok,Avrupa"n�n belli bir d�neminin sanat� olmaktan uzak bir anlam� da b�nyesinde ta��r.Ayr�ca Osmanl� imparatorlu�unda XVIII.ve XIX.yy."lardaki sanat anlay�� ile Rusya ve �in"de g�rd��m�z �ok �i�kin kubbeler ve s�sl� sa�akl� mimari sanatlar,hep barok �slubunu yans�t�rlar.
Barok anlay��,bir �slup a�amas� olarak,klasik d�nemi izleyen zamanlarda sanattaki bir bi�imlenme �ekli olarak g�r�l�r.Klasi�in sakin ve durgun fig�r� barokta hareketlenmekte ve sessizlik,g�r�lt�ye d�n��mektedir.Barok kural ve prensipleri reddeder.O,ki�isel ve acayip bi�imlere,bir defal�k olana,insan� �a��rtan �eylere ve etkilere �nem verir.Barok sanat��,orijinal bulu�u,yeni ve moderni,kaprisli,acayip ve son derece c�retli olan� konu eder.Avrupa baro�u d�neminde �nl� bir �talyan �airi olan Marino:""�a��rt�c� eser veremeyen bir sanat��,ancak ah�r u�a�� olabilir""diyordu.Avrupa baro�u,�rnekleri ve kaideleri b�rak�yor,bunlar�n yerine keyif ve mizac�n� ele al�yordu.Barok her �eye h�kmeden bir heyecandan hareket ediyordu.
Barok hareketin nereden ��kt�� hususu,�lke miza�lar� ile ili�kili g�r�l�yor.Barok anlat�m�n R�nesans"ta Michelangelo"nun hem resimlerinde,hem heykellerinde g�r�ld��ne de�inilmi�ti.

Barok duygunun g�neye do�ru kuvvetlendi�ini belirten kimi kan�tlar da yok de�ildir.�rne�in Baro�un g�neyde Napoli"de do�du�unu g�r�yoruz.Ayr�ca Bernini"nin Napoli"li oldu�unu g�r�yoruz.
Buna kar��l�k,�ngiltere,Hollanda,Kuzey Avrupa �lkeleri Baro�u reddetmi�lerdir.�talya"da bu d�nemde,bir�ok mimar�n ayn� zamanda sahne dekorcusu olu�u(Guarini,Juvara,Pozzo vb. gibi) ve bizzat Bernini"nin mimarl�k yan�nda �nl� bir heykelci, sahne yazar�,sahne mimar� olu�u ilgin�tir.Barok mimar�n sonsuzlu�a giden mekan tasavvurunu,ressam,tavan ve duvarlara yapt�� g�z aldat�c� resimlerle geni�letiyordu.B�ylece ger�ek olmayan mekanlar,ger�ekte olana ilave ediliyor ve hayal ile ger�ek birbirine kar��yordu.

Barok kilisede saraylardaki gibi ,dev s�tunlar,a��r sa�aklar,korni�ler,u�u�an puttolar,evliyalar ve melekler,boya ve yald�z kar��kl�� i�inde dindar�n �n�ne ��kar�l�yordu.
Barok hareket bu d�nya ve evrenin sonsuzlu�una y�nelmi�ti.Barok sanat,kuvvetlerin dramatik �arp��mas�n� temel motif olarak ele al�yordu.Rubens"in resimlerinde,sava��lar aslanlarla d�v��rler.Aynen Helenistik-Barok"taki Laookon grup heykelinde,�� ki�inin y�lana kar�� sava�mas� gibi.Barok hareket halindeki fig�rlerle ,adete devaml� bir bo�u�ma ve olay sahnesini canland�r�r.Dikkat edilirse barok,ger�ek�i g�r��ler yan�nda,mitolojiyi,ge�mi�i,H�ristiyanl�� bir araya getiriyor ve kayna�t�r�yordu.Bu asl�nda barok k�lt�r�n t�m manzaras�n� veriyordu.
BAROK M�MAR�
Michelangelo,gerek heykelci,gerekse mimar olarak,�n barok"un temsilcisidir.Ancak sanat��n�n ortaya koydu�u yeni do�a yorumu �ekli,kendisinden sonra gelenlerce geli�tirilmedi.Bir kez �talya"n�n kuzey kentlerinde,klasik ihti�aml� bir gen� R�nesans eseri ortaya koyuyordu.�rne�in Vicenza"da Palladio,Cenova"da Galeazzo Alessi,Venedik"te Sansovino gibi.
Maniyerist yap� �slubunda �srar edi�,ispanya Kral� II.Philipp"in ""Escorial""adl� erken barok saray yap�s� ile 1580 y�l�nda durdu.Bu erken barok,goti�in s�slemeli yap� anlay�� yerine daha b�y�k y�zeylerin hakim oldu�u bina idi.Orta �spanya"n�n y�ksek platosunda

SANAT - CH�RSTOPHER GUY DEN�S LAMBERT

9/7/2010

chirstopher guy denis lambert

DUVAR RESM� TAR�H�

9/7/2010

DUVAR RESM� TAR�H�

Duvar resmi bir duvar yada tavat y�zeylerine yap�lan resimdir.�nsanlar�n ya�ad�klar� mekanlar� s�sleme i�g�d�s�nden do�mu�,onlar�n d��nce, duygu ve inan�lar�n� yans�tabildikleri bir ileti�im arac� olmu�tur. Tarih �ncesi �a�larda Resim ve simgeler B�t�n bo� alanlara(duvar-tavan-d��eme)belli s�n�rlar olmadan �izilmi�tir. Anadolu"da Neolitik ve Kalkolatik �a�lara tarihlenen �atalh�y�k"te Duvar resimleri b�y�k �l��de ma�ara resimlerini an�msatm��t�r. Ayr�ca; Fransa"daki
Font-de-Gaume Ma�aras�,
Gargas Ma�aras�,
Niaux Ma�aras�,
Trois Freres Ma�aras�,
Lascaux Ma�aras�
�spanya"daki Altamira Ma�aras� bu d�nemin en iyi korunmu� �rnekleridir.
Daha sonralar�,�zellikle yap�n�n i�levi ve �nemini belirtmek istenilince resimler s�n�rl� alanlar i�ine yap�lmaya ba�land�. Bu durumda yap�n�n �l�e�i, �slubu ve i� mekan etkisi kadar, ��k kayna��,bak�� y�ksekli�i gibi izleyici ile resim aras�ndaki ili�kilerde �nem kazand�. �zellikle mezarlar, tap�naklar,kutsal alanlar ve katukomblarda g�r�len ilk duvar resmi �rnekleri s�n�rlar� belirli dikey ve yatay alanlar kullan�ld�. Bu erken �rneklerde duvar�n d�z y�zeyi oldu�u gibi kullan�l�yor,yan�lsamal� hacimlendirmeye gidilmiyordu. Duvar�n yenilenen stilize �rgelerle bezeli etek b�l�m�n�n �st�nde kalan D�z alanlarda imgeler sil�et olarak �iziliyordu. Tempera;�izimle birlikte duvar resminde uygulana ilk tekniktir.
Duvar resmi do�rudan mimarl��a ba��ml� oldu�u i�in ,Resim t�rlerinden olduk�a farkl�d�r. Gerek kullan�m� gerek desen ve tasar�m, yap�n�n mekansal oranda alg�lama a��s�ndan �nemli de�i�iklikler yaratabildi�inden resim t�rleri i�inde ger�ek �� boyutlulu�u veren tek t�rd�r. Var olan mekan� de�i�tirirken ayn� zamanda yap�n�n bir par�as� durumuna gelir. B�ZANS duvar mozaiklerinde mimari bi�ime �zel bir �zen g�sterildi�i g�r�l�r. R�NESANS ustalar� yan�lsamal� bir mekan duygusu yaratmaya �al��rken, BAROK sanat��lar �izdikleri resimlerle duvar ve tavanlar� b�t�n�yle yok etmeye y�nelik bir anlay��la �al��m��lard�r. Mimarl�kla organik ili�kisinden ba�ka duvar resmini ikinci bir �zelli�i de geni� halk kitlelerine seslenebilmektedir.
MISIR"da duvar resim ve �izimleri eski krall�k d�neminde 3.s�laleden ba�layarak �zellikle soylular�n mezarlar�nda g�r�l�r. Ayr�ca bu d�nemde kabartmalarda renklendirilmi�tir. Orta Krall�k D�nemi"nde de s�ren bu resim t�r� Yeni Krall�k D�nemi"nde 18.s�lalede doruk noktas�na ula��r. Teb ve Tel el-Armana"da mezarlardan ba�ka villa ve saraylarda da soylular�n ya�amlar�ndan sahneleri ve g�rkemli bah�eleri canland�ran do�alc� nitelikte resimler yap�ld�.
M�NOS Uygarl��"ndan g�n�m�ze ula�an en g�zel duvar resimleri Knossos Saray�"ndad�r. Yunan dyuvar resminden bug�ne �rnek kalmam��sa da vazo resmindeki
Geli�meye ve yaz�l� kaynaklara dayanarak bu alana ili�kin bilgi edinilebilir. Roma Uygarl��"ndan g�n�m�ze ula�an en �nemli duvar resimleriyse Pompei"dekilerdir.
ASYA"da �in en eski duvar resimlerinin �rneklerinin g�r�ld�� b�lgedir. Han hanedan� d�neminde malikane ve saraylar�n fig�rler, portreler ve ��retici tarihsel konularda benzerli�i, edebiyat �r�nlerinden anla��l�r. Hindistan"dan Ajantu ma�ara tap�naklar�nda duvar resimlerinin en �zg�n Budac� �rnekleri vard�r. T�rkistan"�n do�u b�lgesinde Ni�"de (2. yy) ve Miran"da (3. yy) duvar resimlerine rastlan�r. Daha ge� tarihli Bamyan ve K�z�l duvar resimlerinindeyse budac� etkiler g�r�l�r. Bat� T�rkistan"daki en �nemli merkez 3-4 yy"larda Varah�a"d�r. Semerkant"ta da benzer �rnekler ��kar�lm��t�r. Varah�a Saray�"n�n (7. yy) duvarlar�nda y�ksek kabartma al�� panolar, ah�ap oyma ile birlikte kullan�lm��t�r. Japonya"da Nasa d�neminde, Kore"de de �� krall�k d�neminde 5. yy ortalar�ndan itibaren Kogurya krall�� mezar odalar�n�n duvarlar�na �ok renkli resimler yap�lm��t�r. Fresk tekni�indeki bu resimlerde �nceleri g�m�l� olan ki�inin portresi, sonralar� da ya�am�ndan sahneler i�lenmi�ti. �o�u kez da� gibi engebeli alanlar d�z y�zeye kil par�alar� eklenerek canland�r�lm��t�. �lk d�nem Kogurya resimlerinde �in"dekilrden etkilenmi� zarif �izgiler egemendir. Orta d�nemde atak ve canl� bir �slup, ge� d�nemdeyse (7. yy) yine �in etkisinde zarif imgeler g�r�l�r. Ayr�ca bu evrede fresk tekni�i de olduk�a geli�mi�tir.
Orta�a�"da Bizans Sanat�"nda ikonoklazm d��nda duvar resimleri yayg�n bi�imde kullan�ld�. Kapadokya"daki kaya kilis

RES�M - RES�MDE ��ZG� RENK VE TON

9/7/2010

resimde �izgi renk ve ton

KLAS�K OSMANLI M�MAR�S�

9/7/2010

Klasik Osmanl� Mimarisi
G�R��
Osmanl� sanat�n�n T�rk Sanat Tarihi i�indeki tart��lmaz ayr�cal�� ilk kez onun, standart ve uyumlu bir �slup geli�tirmi� olmas�ndan ileri gelir.

Horasan"dan Filibe"ye kadar uzanan ku�akta etkili olan Osmanl� Mimari Sanat� zaman i�inde b�y�k de�i�imler ge�irmi� ve kendini bu de�i�imlerden, hakim oldu�u topraklar �zerinde gelmi� ge�mi� t�m k�lt�rlerin sentezini yaparak yaratm��t�. Elbette bu s�re i�inde belli d�nemlerde baz� k�lt�rlerden daha fazla etkilenmi� ve bu k�lt�rlerin sanat anlay��lar�n� eserlerinde daha fazla yans�tm��t�.Osmanl� Mimarisi"nin 14.yy dan 20.yy.�n ba�lar�na kadar uzanan etkinlik s�reci bu nedenle �� b�l�mde incelenmektedir:
*Erken d�nem(14.yy-15.yy)
*Klasik D�nem(15.yy-17.yy)
*Bat�l�la�ma D�nemi(17.yy-19.yy)

Osmanl� Devleti"nin kurulu� d�neminde etkili olan Erken D�nem Mimarisi �znik, Bursa ve Edirne yap�lar� taraf�ndan temsil edilir.Bunlar�n ilk �rnekleri �znik"te bulunur.�kinci payitaht Bursa ise gerek devletin ilk an�tsal ta� yap�lar�n� bulundurmas� gerekse Erken d�nem Mimarisi"ne damgas�n� vurmu� "Bursa �slubu"nun do�du�u yer olmas� nedeniyle b�y�k bir �neme sahiptir.14.yy.�n ikinci yar�s�nda devletin merkezi olan Edirne ise bir cami ve medreseler kentidir.
Erken D�nem Mimarisi �zellikle ta� i��ili�i bak�m�ndan Sel�uk Sanat�"n�n izlerini ta��r.Fakat Bu d�nem eserlerini Sel�uklu Sanat�"n�n taklitleri olarak kabul etmemek gerekir: Erken D�nemde klasik anlay��n ve �zg�n Osmanl� sanat�n�n ilk temelleri at�lm��;kubbe gelene�i ortaya ��k�p geli�mi�tir.

Klasik D�nem Mimarisi ise �� y�zy�ll�k geni� bir d�nemde,imparatorlu�un b�t�n�nde etkili olmu�;en parlak �rneklerini ise �stanbul"da vermi�tir.Bu d�nem mimarisinin ba� yarat�lar�,dini ve kamusal yap�lard�r.�zel m�lkiyet anlay�� olmad��ndan sivil mimariye ait yap�lara pek rastlanmaz.Kamusal ve dinsel i�leve sahip olmayan ilk �r�nler d�nemin sonlar�nda ,bat� etkisinin geli�iyle verilmi�tir.Bu d�nem, Erken D�nemin miras��s� olarak kubbe gelene�ini s�rd�rm��,Erken D�nemin sonlar�nda ortaya ��kan merkezi plan �emas�n� geli�tirerek onu an�tsal �l��lere kavu�turmu�tur.Bir �oklar� Osmanl� Klasik Anlay��n�n karakteristik �zelli�i olan ;ana kubbeyi yar�m kubbelerle m�mk�n oldu�unca geni�letme �abas�n�n Ayasofya" dan etkilenilmesi sonucu ortaya ��kt��n� iddia ederler.

�mparatorlu�un duraklama d�nemine girdi�i 17.yy. sonlar�nda ve bunu takip eden gerileme d�neminde Osmanl� devlet adamlar� ve ayd�nlar� aras�nda reform aray��lar� ba� g�sterdi; fakat bu aray��lar daha �ok Avrupa"n�n idari ve k�lt�rel a��lardan taklit edilmesi �eklinde geli�ti. Mimaride bat�l� �sluplar benimsenmeye ba�lad�.B�ylece 18.yy.dan sonra Klasik d�nem eserlerine rastlanmad�,sivil mimari �nem kazand�.

B�L�M 1:KLAS�K OSMANLI M�MAR�S�N�N GENEL �ZELL�KLER�
A.Klasik Anlay��
Fatih Sultan Mehmet"in �stanbul"u al�p Osmanl�"y� do�u ve bat�n�n birle�ti�i noktaya kadar geni�letmesiyle devlet y�netiminde do�u ve bat�y� kucaklamak isteyen bir politika �nem kazand�.Bu sentez aray�� k�lt�r-sanata da yans�d�.Do�ulu kaynaklar�n yan� s�ra bat�l� kaynaklardan da-yaln�z burada bat� olarak kastedilen Bizans"t�r;Avrupa de�il-beslenmeye ba�land�.Bu durumun ilk �rne�ini ,Selimiye Camii"nin yap�l��na kadar a��lamayacak bir �aheser olarak kabul edilen Ayasofya Kilisesi"nin incelenmesi olu�turur. Bu inceleme
gerek estetik gerek teknik a��dan Osmanl� kubbe mimarisinin geli�imini h�zland�rm��t�r.
Bir�oklar� taraf�ndan 16.yy. Osmanl�"n�n en parlak d�nemi kabul edilir.Siyasi alandaki getirileri a��s�ndan bu yarg�n�n ne derece do�ru oldu�u tart��labilir;fakat sanatsal a��dan �zg�n Osmanl� Mimarisinin en olgun devrini 16.yy. de ya�am�� oldu�u su g�t�rmez bir ger�ektir.Bu durumun temel sebepleri ��yle s�ralanabilir:
a-S�n�rlar�n b�y�k bir h�zla geni�lemesine paralel olarak imar faaliyetleri h�z kazand� b�ylece mimaride b�y�k geli�im ya�and�.
b-16.yy.da �a��n� en b�y�k g��lerinden biri haline gelen Osmanl� buna paralel olarak k�lt�rel alanda da en olgun devrini ya�ad�.Kendisinden �nceki k�lt�rleri sentezlemeyi tamamlayarak kendi k�lt�r�n� olu�turdu.
c-Devletin ekonomik a��dan olduk�a g��l� olmas�yla sanatsal �al��malar desteklendi.B�y�k binalar�n yap�lmas� mimariyi geli�mesi i�in hem zorlad� hem te�vik etti.
d-�zellikle mimari alanda bir birini izleyen an�tsal nitelikli yap�lar g�zden ge�irildi�inde bu d�nem deki sanatsal �slupta sultan�n ne kadar etkili oldu�u ortaya ��kar.Sultanlar Osmanl� Devletinin b�y�kl��ne uygun,onu mimari alanda simgele�tir

SANAT - YALNIZ EFE

9/7/2010

yaln�z efe

SANAT - NED�M

9/7/2010

nedim

SANAT - THE BOOK REPORT

9/7/2010

the book report

W�LL�AM HOGARTHIN SANAT TAR�H�NDEK� YER�

9/7/2010

1697 y�l�nda londra"da do�an hogarth, sanat ya�am�na thornhill"in yan�nda grav�rc� ve resimleyici olarak ba�lam��t�r.(1)
on be� ya��nda bir ��rak olarak kitap resimlemeleri i�in bak�r �st�ne grav�r yaparak i�e ba�lam��t�r.(2) bir g�m�� ustas�n�n yan�nda �al��an hogarth, burada rokoko �sl�bunda alt�n ve g�m�� kaz�ma tekni�ini ��renmi�tir. 1720 y�l�nda londra"da kendi i�ini kurmu�, bo� zamanlar�nda da resim �al��maya ba�lam��t�r.
ahlaksal konular� yetkin bir mizahla ele alan hogarth, ingiliz resim tarihindeki �nemli yerini b�y�k �l��de bu �lkenin 18.yy"daki toplumsal ya�am�na ve be�enisine getirdi�i ta�lamac� ele�tirisiyle kazanm��t�r.(3) ahlaksal konulu dizi yap�tlar�n�n ilki olan fahi�enin ilerlemesi...

SANAT - P�RAM�TLER

9/7/2010

piramitler

SANAT - K��K A�A

9/7/2010

k��k a�a

SANAT - AYA TR�ADA MANASTIRI

9/7/2010

aya triada manast�r�

H�PERREAL�ZM AKIMI

9/7/2010

H�PERREAL�ZM AKIMI GER�EKTEN DAHA GER�E�� YARATMAK �ST�YOR

Son zamanlarda Alman san"at �evrelerinde Realizm kelimesi �ok kullan�l�yor ve bu isimle d�zenlenen sergiler �zel bir ilgi topluyor.Kassel"deki 5. Dokumenta (Hiperrealizm): Frankfurttaki, Amerikan Foto Realizm"i; Berlin"deki Sosyalist Realizm"i: Baden-baden"deki 1850-1900 Rus Realizm"i sergileri bunlar�n en �nemlileri.
Dikkati �eken, bu sonuncusuyla Sovyetlerin, Sosyalist Realizmine, ge�en y�zy�l�n ortalar�ndan gelen bir temel bulundu�unu g�sterme �abalar�. 1914"den �nce Avrupada hi� i�itilmemi� olan 14 san"atc�n�n 150 ya�l� boya, sulu boya, gua� yap�tlar� bu sergi ile ilk kez d�nya kamuoyu taraf�ndan tan�nd� ve ilgiyle kar��land�. Ele�tiriciler, yap�tlar�n de�erini k��msememekle birlikte, san"at d�nyas�ndaki geli�mede belli bir noktada kalm�� olduklar�n� belirlemek i�in ��yle yorumlad�lar: "Bu sergi ile 19 cu y�zy�l�n ikinci yar�s�nda Rusya"da, Fransa"n�n Enipresyonizm"den �nceki d�nemine yak�n de�erde bir resimsan"at� bulunduunu anlam�� olduk.
As�l tart��ma yaratanlar Dokumenta ile Amerikan Foto Realizm"i sergileri oldu.
Hiperrealizm"i "Ger�ekten - realizm"den - daha fazla uzakla�mak i�in, ger�ekten daha ger�ek g�r�nmeye �al��mak" olarak tan�mlayan ele�tirici Erich Kubys ��yle devam ediyor: "Bu ger�ek�i yap�tlar g�zlerimizdeki perdeyi kald�r�yor, �evremizdeki d�nyay� tekrar g�rmeyi bize ��retiyor. Sorun �evremizdeki pislik de�il, g�zlerimizin temizlenmemi� olmas�."
Frans�z ele�tiricisi Jaques Darriulat ise Hiperrealizmi ��yle anlat�yor:
"Soyut San"at y�zy�l�n ba��nda ��kt�; kopyac�l��a kar��yd�, modeli atmak amac�ndayd�. Bug�n her tarafta bir ger�ek�ili�e d�n�� e�ilimi var. Ger�i bu e�ilim en �ok Amerikada etkili olmu� ve ad�n� da orada bulmu�tur ama, Avrupada da bu y�nde �al��malar vard�. Almayada Gaafgen"in "t�pk�" desenlerini, Fransada Gasiorowski"nin. �spanyada Lopez Garcia"n�n foto�rafa benzeyen resimlerini anabiliriz.
Geleneksel Realizm, �ok romanse ya da �ok �znel bir resme kar��l�k d�nyay� oldu�u gibi g�stermek, g�nl�k ve somut ger�e�in varl��n� ortaya koymak pe�indeydi. Hiperrealizm ise aksine bu varl�� inkar ve yok ediyor. Ger�e�i kopya ederek yok ediyon Hiperrealist sanat��lar genellikle bir modelden de�il modelin foto�raf�ndan �al��yorlar. �rne�in, bir turizm afi�ini al�yor ve onun tablosunu yap�yorlar. Ger�ekle aralar�nda bir renkli resim, bir litografi ve bir ofset bask�s� var.
B�ylece ortaya d�nyam�z gibi gayri insani ve mekanik, foto�raf cans�zl��nda bir sanat ��k�yor. Bu sanatta yaln�z e�yalar g�r�yoruz. �nsani olan her �ey ona yabanc�: B�y�k Ma�azadan paketler dolusu yiyecek ve e�ya alan kad�n m��teri tablosundaki gibi, kad�nda bir e�yad�r ve e�yan�n esiridir yani bir insan, ya�ayan bir varl�k de�il, bir makine, bir otomatt�r, bir robottur. B�ylece hi�bir i� d�nyay� yans�tmayan, sadece d��, bo� g�r�n�� yans�tan eserler veriyor bu sanat. Nesnelli�e b�r�nen, sanat��n�n �znelli�inden, hi�bir �ey hissettirmeyen yap�tlar.
Pop sanat� reklamc�l��n �iddeti ve sald�r�anl�� ile i�yay� �n plana getirmi�ti. Hiperrealizm ise en h�zl� �ekilde bizi e�yala�an insanla kar�� kar��ya getiriyor. G�nl�k hayat�n e�yalar� ve ki�ilerinin eksiksiz kopya edilmesine sald�r�yor; herg�nk� ya�ay��m�za sald�r�yor.
B�ylece t�ketim ekonomisinin otomobilleri, evleri, turizm afi�leri, e�yalar�, seks sunusu ba�l�ca konusu oluyor Hiperrealizmin ve bunlara sald�r�yor b�t�n g�z�yle.
Bunun yan� s�ra Hiperrealizmde sanat dr�nyas�nda Sovyet Realizmine kar�� bir denge yaratma arac� bulundu�unu ileri s�renler de var.
Ba�ar�ya ticari y�n�yle de�erlendirmeye al��k�n olanlara gelince, daha ortaya ��k��n�n �zerinden bir y�l ge�meden ak�m�n b�y�k bir ba�ar�ya eri�ti�ini s�yl�yorlar. Birka� ayda hiperealist tablo fiyatlar� Amerika"da on mislinden fazla olmu�. Sunu (arz), iste�i kar��l�yam�yormu�. Ger�ek ekonomik kanun

F�RUZAN
1972 Sait Faik Hikaye �d�l�"n� kazanan ve 1972 sonunda Ankara Sanat Sevenler Derne�i"nde ad�na bir edebiyat g�n� d�zenlenen han�m hikaye yazar� F

EDEB� SANATLAR - ANLAMLA �LG�L� SANATLAR

9/7/2010

B. ANLAMLA �LG�L� SANATLAR6
1. TEVR�YE6
2. H�SN-� TAL�L (G�ZEL SEBEP G�STERME)7
3. M�BALA�A7
4. �ST�FHAM8
5. TEZAT8
6. N�DA8
7. TECAH�L-� AR�F (TECAH�L-� AR�FANE)9
8. TEKR�R9
9. TELM�H9
10. SEHL-� M�MTEN�9
11. �HAM10
12. �ST�HDAM10
13. MUGALATA-� MANEV�YE10
14. TENAS�P10
15. LEFF � NE�R11
16. S�HR-� HELAL11
17. R�CU11
18. KAT"11
19. TERD�D11
20. �RSAL-� MESEL12
21. �KT�BAS12
22. TEFR�K12
23. �ST�DRAK12
24. �LT�FAT12

B. ANLAMLA �LG�L� SANATLAR

1. TEVR�YE

Bir s�z�n birden fazla anlama gelecek bi�imde kullan�lmas� sanat�d�r. Bu sanatta s�z�n b�t�n anlamlar� ger�ektir. Ama yak�n anlam s�ylenip uzak anlam kastedilir.

Bu kadar letafet ��nk� sende var
Beyaz gerdan�nda bir de ben gerek
ben: 1. ki�i zamiri ve v�cuttaki koyu renkli leke (kastedilen, ikincisi, yani uzak olan)

Avazeyi bu aleme Davud gibi sal
Baki kalan bu kubbede bir ho� sada imi�

Bana Tahir Efendi kelp demi�
�ltifat� bu s�zde zahirdir.
Maliki mezhebim benim zira
�tikad�mca kelp tahirdir.

"Tahir" s�zc�� hem "temiz" demektir hem de "Tahir Efendi"nin kendisidir ve her iki anlam da ger�ektir. Yak�n olan ama kastedilmeyen anlam "temiz"dir. Uzak olan ama kastedilen anlam ise "Tahir Efendi"dir.

Dedim dilber ni�in sarar�p soldun
Dedi, �ekti�im dil yaras�d�r.
dil: yak�n: g�n�l, uzak: s�z, konu�ma organ�

G�l ya��n� eller s�r�n�r �atlasa b�lb�l
el: yak�n: organ, uzak: yabanc�

Verdim g�n�l o g�l-ruhun aline aldan�p
Etmezdi kimse eyledi�im rengi ben bana
al: yak�n: k�rm�z�; uzak: hile

Sordum Nigar"� dediler ahbab
Semt-i Vefa"da do�ru yoldad�r.
Vefa: yak�n: s�z�nde durma; uzak: Vefa semti
Do�ru yol: yak�n: d�r�stl�k; uzak: sokak ad�
Ama burada uzak anlam�n kastedildi�ine dair ba�ka bir iz yok.

Koyup kald�rmada ikide bir de
Kazan devrildi, s�nd�rd� oca��

G�l g�lse daim a�lasa b�lb�l acep de�il
Zira kimine a�la demi�ler kimine g�l

Tevriye:
Bir s�z�n birden fazla anlama gelecek bi�imde kullan�lmas� sanat�d�r. Bu sanatta s�z�n b�t�n anlamlar� ger�ektir.

Bu kadar letafet ��nk� sende var
Beyaz gerdan�nda bir de ben gerek

Ben: 1. Ki�i zamiri ve v�cuttaki koyu renkli leke

Avazeyi bu aleme Davud gibi sal
Baki kalan bu kubbede bir ho� sada imi�

Bana Tahir Efendi kelp demi�
�ltifat� bu s�zde zahirdir.
Maliki mezhebim benim zira
�tikad�mca kelp Tahirdir.

"Tahir" s�zc�� hem "temiz" demektir hem de "Tahir Efendi"nin kendisidir ve her iki anlam da ger�ektir.

Dedim dilber ni�in sarar�p soldun
Dedi, �ekti�im dil yaras�d�r.

Dil: G�n�l, s�z, konu�ma organ�

G�l ya��n� eller s�r�n�r �atlasa b�lb�l

El: Organ, yabanc�

2. H�SN-� TAL�L (G�ZEL SEBEP G�STERME)

Ger�ek nedeni herkes taraf�ndan bilinen bir olay� daha g�zel bir nedene ba�layarak anlatma sanat�d�r.

Ate�ten k�zaran bir g�l arar da
Gezer ba�dan ba�a �oban �e�mesi

Ey sevgili sen bu ilden gideli
Yaprak d�kt� a�a�lar, co�tu g�ky�z�

Tarihini aksettirebilsin diye

S�RREAL�ZM

9/7/2010

G�R��
S�rrealistler kendi g�r�� a��lar�n� ortaya koyarken, daima Dadaistlerin, sanat kavram�n� a�a��layan propagandalar�na dayan�rlar. S�rrealizm, "sanat �al��mas� ve sanat�n bir meslek olmas�" d��ncelerini i� i�e yo�urmu� ve var�lan sonu�lar, her zaman sanat�� ki�ilere gelip dayan�nca da bir �e�it kendini be�enmi�li�in g�l�n� �r�nleri ortaya ��km��t�r. Empresyonizmin, "g�zdeki" duyu izlenimleriyle yirminci y�zy�l sanat�na katk�da bulundu�u sav�na kar�� k�ld�� gibi, S�rrealist sanat�n da zaman zaman edebi bir sanat oldu�u sav�na kar�� k�labilir. S�rrealist resim, Sembolistler (ve onlardan �ok daha �nce Leonardo da Vinci) taraf�ndan benimsenmi� olan bir program� uygulamakta ve temelinde resmin, ruhsal bir etkinlik oldu�u ger�e�ine dayanmaktad�r. �te yandan Psikanaliz S�rrealist ressam�n ruhsal d�rt�lerini ba�� bo� b�rakabilmesini sa�lam��t�r. Bu da, resimde soyutlaman�n geometrik bir niteli�e sahip olmas� gerekti�i hakk�ndaki kat� anlay��n aksinedir. S�rrealizm, do�as� gere�i, bizleri sadece meydana getirilen i�lerin esteti�i a��s�ndan de�il, ayn� zamanda uygulamadaki de�i�iklikler y�n�nden de uyan�k olmaya zorlar. S�rrealizmin ger�ekle�tirdi�i devrimse, g�zle g�r�nen ve g�r�nmeyen d�nyalar�n tart��ld�� bir oyun alan�d�r. Duyarl� bir deyi�le, S�rrealist resim, ellerin ya da g�zlerin bir becerisi olmaktan ibaret de�ildir; sanat�� b�yle bir yap�t� y�re�iyle de olu�turur.

1. S�RREAL�ZM�N TANIMI
1916 dan bu yana etkisini s�rd�ren bir Modern Sanat ak�m�. Yaln�z resim ve heykelde de�il, tiyatro, sinema ve edebiyat alanlar�nda da yay�lm��t�r.
S�rrealizm, resim ve heykelde betileri ger�ek d�nyadaki ili�kilerine g�re ele almaz. Aksine, bunlar asla var olmayacak d��sel bir ortam yaratacak bir kompozisyon i�inde sunulurlar. Bazen, betiler tek tek ele al�nd�klar�nda t�m�yle ger�ek�i bir teknikle yarat�ld�klar� g�r�l�r. Bu durumda, yap�t� ger�ek�st�c� k�lan �ey, sadece kompozisyonun "olas�" bir d�nyay� betimlememesi olacakt�r. Bazen ise, hem betiler d��sel yarat�k ve nesnelere aittirler, hem de bunlar d��sel bir kompozisyon i�inde sunulurlar. En �nl� s�rrealistler aras�nda R. Magritte, P. Delvaux ve S. Dali adlar� say�labilir.
2. S�RREAL�ST DEVR�MLER
Bir sanat ak�m�n�n belirgin �r�nleri olan yaz�l� ve �izili yap�tlar, bro��rler, bildiriler ve dergiler, yani bir grubun birlikte s�rd�rd�� ya�am�n canl�l��n� yans�tan her �ey, a��k�a ortaya ��kabildi�i halde, o ak�m�n geli�imde �nemli rol oynam�� bir�ok kimse ve olay, tarihin karanl�klar�nda gizli kalmaktad�r.
�lk say�lar�n� Pierre Naville ve Benjamin Péretnin, d�rd�nc� say�s�ndan sonra da (1925) André Bretonun y�netti�i La Révolution surréaliste dergisi, Aral�k 1924 ile Aral�k 1929 tarihleri aras�nda on iki say� ��km��t�r. Aral�k 1929, Dalinin sanat alan�nda kendini g�sterdi�i, daha da �nemlisi Bretonun grubunu k�kl� bir safla�t�rmaya tabi tutarak �kinci Manifestosunu yay�nlad�� tarihtir. La Révolution Surréaliste, ayd�n ki�ilerin �iddet duygular�

SANAT - YA�LI BOYA RES�M SANATI

9/7/2010

ya�l� boya resim sanat�

RES�M - RES�MDE MEKAN OLGUSU

9/7/2010

resimde mekan olgusu

SANAT - YA�CIBED�R HALILARI

9/7/2010

ya�c�bedir hal�lar�

SANAT - N�HAL ATSIZ-RUH ADAM

9/7/2010

nihal ats�z-ruh adam

SANAT - AN�MASYON HAZIRLAMA

9/7/2010

animasyon haz�rlama

TAR�H� �STANBUL �E�MELER�

9/7/2010

Eski �stanbul`da Sular ve �e�meler-I�stanbul`da belediye ile ilgili i�lerden biri de su sorunuydu. Kanuni Sultan S�leyman, K�rk�e�me sular�n� �stanbul`a getirtti�i zaman milletin y�z� biraz g�ld�. Her tarafta �e�meler yap�ld�. Ebussuud Efendi de Yaz�c� �iftli�i y�resinden buldu�u suyu Turun�luk suyu ile birle�tirdi, bir �e�me yapt�rmaya karar verdi. Su yollar� yapmak i�in b�y�k bir �al��ma ba�lad�. Su yollar�n�n onar�m� i�in M�s�r`dan hamallar bile getirildi. Sular �stanbul`a d�zenli bir bi�imde da��t�lacakt�. E�rikap� d��nda b�y�k bir su hazinesi vard�. Bu hazine altm�� l�leye b�l�n�yordu. Bu sular hazinelerden �e�melere da��t�ld�.Sultan S�leyman d�nemine gelinceye kadar �e�melerin suyu hep bo�a akard�. Gece g�nd�z akan �e�melerden dolay� sokaklar �o�unlukla batakl�k haline gelirdi. Sonunda burma l�leler bulundu. Hem sokaklar �amurdan kurtar�ld�, hem de sular�n bo�a akmas�na engel olundu. B�ylece artan suyu isteyenler hayrat �e�meler yapt�rarak oralara ak�t�rlard�. Fakat burma l�lelerin, yani musluklar�n icad� bir�oklar�n�n i�ine gelmedi. Baz� mahallelerde imam ve cemaat: "Akan su bah�elerimize verilmi�tir. Yabana akarsa aks�n. Burma l�leye r�zam�z yoktur" dediler, burma l�leleri kald�rmaya �al��t�lar. Bu konuda en ileri gidenler sipahilerdi. Bu sorun �zerine Sultan S�leyman �stanbul kad�s�na �u h�km� yazd�: "�e�melere burma l�le tak�ld��ndan l�leyi ufaltan e�er sipahi ve ba�ka kullar�m taifesi ise kap�ma arz eyleyesin. Ve e�er ehl-i cihetten (y�re halk�ndan) ise cihetten alup ahare (ba�ka tarafa) veresin. Ve e�er �ehirli halk�ndan ise muhkem hakk�ndan geldikten sonra cerimesini (cezas�n�) ald�ras�n. Ve yabana akmak ecli (nedeni) i�in a��k koyanlar�n dahi vech-i me�ruh (a��klanan nedenlerle) �zre haklar�ndan gelesin."�stanbul �e�meleri iki s�n�ft�. Biri at sakalar�na, biri de mahallelere mahsustu. At sakalar�n�n, mahallelere ayr�lan �e�melerden su almalar� yasakt�. Fakat genellikle buna uyulmazd�. At sakalar� mahalle �e�melerinden de su al�r, halka satarlard�. Mahalle halk� bah�elerini sulamak i�in geceleri �e�meleri mahsus a��k b�rak�rlard�. Hamamc�lar ve hatta halk�n bir k�sm� �zellikle anahtar edinirler, geceleyin su yolu kap� ve bacalar�n� a�arlar, belirlenenden fazla su almaya �al��rlard�. Mahalle halk� derhal dilek�e sunup bu gibi olaylar� �ikayet ederdi. At sakalar�n�n hukukuna bazen arka sakalar� tecav�z ederler, onlara ait �e�melerden su almaya �al��rlard�. Fakat Divan-� H�mayun nazar�nda at sakalar�n�n hukuku di�erlerininkinden �st�nd�. At sakalar� �stanbul`un fethinden beri, yang�n ��kt�� zaman hizmet kar��l�� su ta��rlard�. �stanbul`da s�k s�k ��kan yang�nlarda kiminin at�, kiminin e�e�i yaralan�r veya �l�rd�. Bu �zverilerine kar��l�k at sakalar�n�n hukukunu korumay� Divan-� H�mayun bir g�rev bilirdi.Bununla birlikte, Divan-� H�mayun`un baz� ki�ilerin �zel �e�me yapt�rmas�na izin vermesi birtak�m yolsuzluklara neden oldu. Baz� ki�iler, hayrat olmak �zere �e�me yapt�rmay� bahane ederek su al�rlar, evlerinde yapt�rd�klar� hamam ve �ad�rvanlarda kullan�rlard�. Bu yolsuzlu�a reis�lk�ttap, kazasker, Galata emini, eski defterdar, ni�anc�, arpa emini gibi devletin �st d�zey g�revlileri de cesaret ederlerdi. Sokullu`nun sadrazaml�� d�neminde devlet ileri gelenlerinin bu tutum ve davran��lar�ndan �ikayet edildi. Sokullu sorunu saraya arzetti. �kinci Selim: "S�radan insanlar arac�l��yla durumlar�n� denetleyip herbiri evleri i�ine ald�klar� suyu emr-i �erifimle mi alm��lard�r? Yoksa d��ar�da su bulup da bunu �ehir suyuna kat�p evlerinin yan�na geldi�inde mi alm��lard�r? Yahut evlerinin yan�nda bulunan �e�meden gereksiz yere mi evlerine su ald�rm��lard�r? Ellerinde belgeleri var m�d�r, varsa ne zaman alm��lard�r?" konusunda ara�t�rma yap�lmas�n� emretti.�stanbul`da su i�lerine bakmak �zere bir su naz�r� vard�. Fakat i�lemlerin y�r�mesi i�in genellikle �stanbul kad�s�na ve dergah-� ali �avu�lar�na h�k�m yaz�l�rd�. Her �e�menin ka� l�le oldu�u ara�t�r�l�r, zarar ve ziyan�n �denmesine �al��l�rd�. Bir yere ayr�lan suyun sahibi o suyu istedi�i gibi kullan�rd�. �rne�in �kinci Selim`in e�i Nurbanu Sultan`�n hamam�na ait suyu beygirler dolaplarla �ekerlerdi. Bu su hamama fazla geldi�i i�in artan suyu vak�f �e�melere da��t�rlar; bir b�l�m�n� de g�nl�k �cretle isteyene satarlard�. Buradan gelen para hamama su �eken beygirlere harcan�rd�. Nihayet Nurbanu Sultan hamam�n�n fazla suyu y�z bin ak�eye sat�n al�nd�. Paran�n faizi dolap beygirlerinin masraflar�na kar��l�k tutuldu.�stanbul`a bol su geldikte

SALVADOR DAL� VE RES�MLER�

9/7/2010

SALVADOR DAL� ve RES�MLER�
11 may�s 1904 "de Fiqueras"da do�du. Bir hukuk�u olan babas� Salvador Dali Cusi serbest d��nceli bir adamd�. Annesinin �zerine a��r� d��t�� Salvador, �ok sinirli bir �ocuktu. Alt� ya��ndayken a�� olmak istiyordu. Yedisinde akl�n� Napolyon"la bozmu�tu. "O zamandan beri" diyecekti sonra "git gide daha h�rsl� oldum, h�rs�m artt�k�a kendini be�enmi�li�im de art�. �imdi art�k yaln�zca Salvador Dali olmak istiyorum, bundan �te bir dile�im yok."
On ya��ndayken izlenimcileri, 14 ya��nda 19. yy."�n "debdebeciler" dedi�i akademik ressamlar�n� ke�fetti. O s�ralarda kendisi i�in "methiyeler" yazan �ocukluk arkada�� Federico Garcia Lorca"n�n kendisine g�z� d�nm�� bi�imde cinsel �nerilerde bulundu�unu ama ba�ar�l� olamad��n� anlatacakt� y�llar sonra. Skandal� ne �ok severdi! Ona Salvador (�spanyolca El Salvodor = Kurtar�c�) ad�n� vermi�lerdi. ��nk�, Dali"ye g�re resim sanat�n� "soyut resim, akademik ger�ek �st�c�l�k, dadac�l�k ve b�t�n �teki karma�ac�l�klar�n yaratt�� l�m tehlikesinden kurtarmas� aln�nda yaz�yordu.
Dali"nin ilk d�nem yap�tlar�ndan ba�layarak kar��m�za ��kan belli ba�l� saplant�lar�, Katalan k�kenlerinden kaynaklan�r. Katalanlar�n yaln�zca yiyebildikleri, dokunabildikleri, g�rebildikleri �eylerin varl��na inand�klar� s�ylenir. Ne yedi�imi biliyorum; ne yapt��m� bilmiyorum. Yiyecek i�ecekle ilgili bu t�r sabuklamalar Dali"nin resimlerinde s�rekli olarak kar��m�za ��kar. S�z gelimi o �nl� eriyen saatler, erimekte olan Camambert peyniriyle ilgili bir d��ten esinlenmi� ak�p giden, giderken �evresindeki her �eyi de g�t�ren zamana ili�kin metafizik birer imgedirler. Bu konuda ba�ka yap�tlar�ndan da �rnekler verebilir.
Sahanda Yumurta, Havada Yumurta (1932)
Katalan Ekme�i (1932), Istakoz Telefon (1936)
Ha�lanm�� Fasulyeli Yumu�ak Yap�m (1936)

Zaman�n t�m moda ak�mlar�n� Dali"ye �ocuk oyunca�� gibi geliyordu. �zlenimcili�i, noktac�l��, k�bizmi, yeni k�bizmi, ger�ek�ili�i ve �i�renk�ili�i incelemi�, resimlerinde kimi zaman Picasso"ya kimi zaman Matisse"e �a��rt�c� bir ustal�kla g�ndermelerde bulunarak onlara sayg�s�n� g�stermi�ti.
Hevesi �ok �abuk ge�iyor, birka� hafta sonra yeni aray��lara giriyordu.
Salvador"un �al��malar�n� Paris"te s�rd�rmek iste�ini babas�na benimsetmesi zor olmam��t�r. 1927 ba�lar�nda halas� ve k�z karde�iyle birlikte Paris"te bir hafta kald�. Dali"ye g�re bu s�rede �� nemli i� yapt�: Versailles"�, Grevin M�zesini gezdi ve Picasso"yla tan��t�.
Arkada�� Luis Banuel"in annesinden kopard�� parayla �ekece�i Un Chien Andolou (End�l�s K�pe�i) filmine ili�kin g�r��lerini Dali"ye a�mas� da ayn� zamana rastlar. Ger�ek�st�c�lerin uygulad�� isten�d�� yazma y�ntemiyle �ekilen filmde, her iki sanat�� da kendi fantezilerinden olu�an g�r�nt�leri pe� pe�e eklemi�lerdi. Banuel, �n�nden bulut ge�en ay g�r�nt�s�nden usturayla boydan boya yar�lan bir g�z imgesi olu�turmu�tu.
Dali"nin imgeleri ise, �zerinde kar�ncalar kayna�an el ile bir s�re resmini de yapt�� e�ek le�iydi.
Dali 1926 "lardan sonra sanatsal etkilenmelerinden vazge�ip Dali olmaya ba�lam��t�.
Ger�ek�st�c�lerde Dali"nin kendilerine att�� oltaya gelmeye ba�lam��lard�. Gen� Katalan, a��k sa��k cinsel imgelerle dolu yap�tlar�yla oldu�u gibi, s�rad�� ki�ili�iyle de ilgisini �ekiyordu onlar�n.
Dali"nin ya�am�ndaki d�n�m noktas�n� olu�turan as�l olay, Gala"n�n girmesiydi. �ocukluk d��lerinde canland�r�p ad�n� gizemli bir �nzesiyle "Galuchka" koydu�u, Ampurdanl� K�z gibi resimlerine konu yapt�� gen� kad�nlar�n ete kemi�e b�r�nmesiydi Gala.
1932 ABD "De ger�ekle�tirilen ilk ger�ek�st�c�ler sergisinde yap�tlar�yla yer ald�. Babaouo adl� bir senaryo yazd�; bu da sonraki t�m senaryolar� gibi sinemala�t�r�lamad�. Zodiogue adl� koleksiyoncular toplulu�u Dali"nin yap�tlar�n� sat�n almaya ba�lad�lar.
Londra"daki bir ger�ek�st�c� sergide konu�ma yapan Dali dalg�� giysisiyle geldi�i salonda bo�ulma tehlikesi ge�irdi.
1938 "de Londra"ya gitti. Freud"u g�rd� ve birka� portresini yapt�.
1940 "larda Gala ile birlikte Paris"e yerle�tiler. 1948 "e kadar orada kald�lar.
1952 "lerde de N�kleer mistisizm ile ilgilenmeye ba�lad�. Dali Paris"te kendi bulu�u olan Ovacipede"i sergiledi.
1982 "de Gala �ld�. Bundan sonraki ya�am�n� Gala"ya arma�an etti�i �atoda devam etti.
Dali 1984 "de Pubol"daki odas�nda ��kan yang�n sonucu yaraland�. Daha sonra Torre Galatea"ya yerle�ti ve orada kalp yetmezli�inden 23 Ocak"ta �ld�. Vasiyeti �zerine Fiqueras"taki Teatro Musseo"nun yer alt� kemerleri alt�ndaki mezara g�m�ld�. T�m

SANAT - S�NEMA

9/7/2010

sinema

SANAT - ORHAN VEL� KANIK

9/7/2010

orhan veli kan�k

ESTET��N KONUSU

9/7/2010

ESTET�K

A-) ESTET��N KONUSU :
Eski Yunanca bir s�zc�k olan estetik duyumsamak, alg�lamak anlam�ndad�r. Estetik g�zellik felsefesidir. G�zel �zerine d��nme ve ne oldu�unu ara�t�rma etkinli�idir. Estetik, 18. Y�zy�lda Baumgarten (1714-1762) taraf�ndan kurulmu�tur. Her ne kadar estetik ba��ms�z bir felsefe disiplini olarak iki y�z y�ll�k bir ge�mi�i g�steriyorsa da, asl�nda estetik problemler ile u�ra�ma daha ilk�a�a kadar geri gider. Uzun bir ge�mi�e sahip olan estetik problemler �zel bir ad alt�nda toplanmam��t�. ��te, Baumgarten bu problemleri ortak bir ad alt�nda toplayarak ona estetik ad�n� vermi�tir.
Estetik olaylar da, t�pk� bilgi olay�nda oldu�u gibi, bize s�je ile obje aras�ndaki ilgiyi g�sterir. Estetik olay da ayn� �ekilde estetik olarak alg�layan s�je ile bu s�jenin estetik alg� ile kendisine y�neldi�i varl�k, do�a ya da sanat eseri dedi�imiz obje aras�ndaki ilgidir.
Esteti�in g�revi, bulan�k ve karma��k olan duyusal bilginin m�kemmelli�ini ara�t�rmakt�r. Duyusal bilginin m�kemmelli�i g�zellik ad�n� al�r. Buna g�re, esteti�in konusu g�zelliktir. Esteti�in konusu i�ine yaln�z g�zellik ve estetik de�erler girmez, sanat da girer. ��nk� sanat�n amac� da sanat eserlerinde g�zelli�i ya da estetik de�erleri ortaya koymakt�r

B-) FELSEFE A�ISINDAN SANAT :
SANAT:
Sanat da felsefenin bir konusu, bir disiplinidir. Sanata felsefe a��s�ndan yakla��m sanat felsefesi ni olu�turmu�tur. Sanat felsefesinin temel sorusu, sanat�n nas�l bir etkinlik oldu�udur. Sanat felsefesi sanat�n, be�enilerin, sanat eserinin �z�n� ve anlam�n� konu al�r. Sanat felsefesi esteti�in bir b�l�m�d�r. Yaln�z insan etkinli�i sonucu ortaya ��kan sanat �r�nlerini de�erlendirir. Estetik ise, sanat�n yan�nda do�adaki "g�zeli" de kapsam�na al�r. Sanat felsefesinde, sanat eserlerinin nas�l olu�tu�u �zerine de�i�ik yakla��mlar olu�mu�tur. Bu yakla��mlar�m baz�lar� �unlard�r.
Taklit Olarak Sanat :
Bu g�r��e g�re, sanat eserinde g�rd��m�z, sanat��n�n alg�lad�� eyleri taklit ederek bize yans�tmas�d�r. Sanat��, do�an�n g�zelli�ini eserinde ne kadar asl�na uygun olarak yans�tabilirse, eseri o kadar g�zel olarak yarg�lan�r. Bu nedenle bu kurama yans�tma kuram� da denir.
Yans�tma kuram� �lk�a��n idealist filozofu Platon"a kadar geri gider. Aristoteles"de sanat� bir taklit olarak g�r�r. �air dil, m�zik�i ses, ressam da boya arac�yla nesneleri taklit eder, onlar� yans�t�r.
Yaratma Olarak Sanat :
Sanat eseri, sanat��n�n kendi yarat�c� g�c�, yetene�i ve co�kusunun olu�turdu�u estetik objedir. Do�a kendi ba��na g�zel de�ildir. Nesneler d�nyas� tinsellikten yoksun, bir madde d�nyas�d�r. Yaratma olay�, sanat��n�n alg�lad�� maddi varl��a duygu, d��nce ve hayal g�c�n� katmas� olay�d�r. Bir sanat eseri, sanat��n�n kendinden katt�� de�erlerle anlam kazan�r. Maddi varl�� b�yle tinselle�tirmek, maddeye bi�im vermek demektir. Bi�im kazanm��, tinsellik kazanm�� maddi varl�k art�k maddi varl�k olmaktan ��kar ve bir sanat eseri olur. �l�ml� olan madde, tinselle�ince, bi�im al�p bir sanat eseri haline gelince, �l�ms�zle�ir. Sanat eseri bir kere olu�an bir �r�nd�r. Bu nedenle sanat eseri �zg�nd�r, ikinci �rne�i yoktur.
Oyun Olarak Sanat :
Sanat ile oyun aras�nda daima bir benzerlik g�r�lm��t�r. ��nk�, her iki etkinli�in de ere�inin kendinde olmas�d�r. Oyun oynayan bir �ocuk i�in oyunun d��nda bir ba�ka erek , bir ba�ka d�nya yoktur, �ocuk oynamak i�in oynar. Bu g�r��e g�re, sanat etkinli�ini bir oyun gibi de�erlendirmek gerekir. Nas�l oyunda ��kar, g�nl�k kayg� yoksa ve olabildi�ince �zg�rl�k varsa, sanat�� da bir oyuncu gibi ger�ek d�� bir d�nyada eserini olu�turur.
Alman d��n�r Kant, Alman �air Schiller ve psikolog Wundt bu g�r�� savunmu�lard�r.
SANAT ESER� :
Sanat�� taraf�ndan bir estetik tav�r sonucu olu�an bir eserdir. Her sanat eserinin bu nedenle estetik de�eri vard�r. ��nk�, sanat��n�n kendine �zg� duygular�, heyecanlar�, hayal g�c� ve yetenekleri eserinde birle�mi�tir.
Sanat eserinin en �nemli �zelli�i tek olmas�d�r. ��nk�, sanat�� eserini olu�tururken olu�an duygular� ve hayal g�c�n� bir kez daha aynen ya�ayamaz.
Bir �r�n�n sanat eseri olarak belirlenmesinde �� temel ��e etkendir. Bunlar, estetik s�je (sanat��) , estetik obje (sanat��n�n sanat eserine d�n��t�rmek istedi�i her �ey) ve estetik yarg�d�r (sanat eseri hakk�nda ortaya konan be�eni de�eri, yani g�zel ya da g�zel olmamay� belirten yarg�.)

C-) ESTET��N TEMEL KAVRAMLARI :
G�zellik Problemi :
Felsefe tarihi boyunca g�zellik problemi filozoflar�n �o�unu ilgilendirmi�tir. Biz ho

SANAT - STRES NED�R

9/7/2010

stres nedir

RES�M - RES�MDE RENK

9/7/2010

resimde renk

CAONU KAZ�S�

9/7/2010

Konservasyon III
II. vize �devi

�AY�N� (KOTABER�AM) KAZISI

23.01.2003

‹�indekiler:

1.Giriﬂ

2.�ay�n� Kaz›s› Tarih�esi
2.1�ay�n� Kaz›s›n›n Tarih�esi
3.�ay�n� Kaz›s›
3.1�ay�n� Kaz›s›n›n Konumu
3.2�ay�n� Kaz›s›nda Tabakalanma
3.3�ay�n� Kaz›s› Buluntulrar›
3.3.1Mimari Buluntular
3.3.1.1�anak ��mleksiz Neolitik �a€ Mimarisi
3.3.1.1.1Yuvarlak Planl› �ukur Yap›lar Evresi
3.3.1.1.2Izgara Planl› Yap›lar Evresi
3.3.1.1.3Kanall› Yap›lar Evresi
3.3.1.1.4Taﬂ D�ﬂemeli Yap›lar Evresi
3.3.1.1.5H�cre Planl› Yap›lar Yap›lar Evresi
3.3.1.1.6Ge�iﬂ Evresi
3.3.1.1.7Geniﬂ Odal› Yap›lar Evresi
3.3.1.2�anak ��mlekli Neolitik �a€ Mimarisi
3.3.2�anak��mlek
3.3.3Kil
3.3.4Yontma taﬂ
3.3.5S�rtme taﬂ
3.3.6Kemik/Boynuz
3.3.7Maden
3.3.8‹nsan Kal›nt›lar›
3.3.9Hayvan Kal›nt›lar›
3.3.10Bitki Kal›nt›lar›
4.Sonu�
5.Kaynak�a

1.G‹R‹ﬁ
Diyarbak›r ili, Ergani il�esi, Sesverenp›nar (hilar) k�y� yak›nlar›nda yer alan, g�n�m�zden yaklas›k 9 bin y›l �ncesine,, ilk tar›mc› k�y topluluklar› d�nemine ait olan �ay�n� yerleﬂmesinde toplam olarak 5300 metrekare kadar bir alan kaz› ile ortaya �›kart›lm›ﬂ durumdad›r. Bu durumu ile �ay�n�, yak›n Do€udaki �a€ d›ﬂ› di€er yerleﬂme yerlerine oranla en iyi tan›nan, en g�venilir bilgiyi veren kaz› yeri olarak ayr› bir �neme sahip olmustur. Bunun yan› s›ra �ay�n�, gerek uzun ve kesintisiz k�lt�r s�reci, g�rkemli ve d�zenli yap› kal›nt›lar›, kendine �zg� buluntu toplulu€u ve bunlar›n yans›tt›€› toplumsal d�zeni ile, Suriye ve Mezopotamyadaki �a€daﬂlar›ndan ayr›lmakta ve g�neydo€u anadoluda neolitik ad› verilen yerleﬂik yaﬂam›n san›ld›€›ndan daha k�kl� ve kendine �zg� bir yap›ya sahip oldu€unu kan›tlamaktad›r.

2.�ay�n� Kaz›s› Tarih�esi
2.1�ay�n� Kaz›s›n›n Tarih�esi
G�neydo€u Anadolu B�lgesinde ‹lk �retimcili€e Ge�iﬂ Evresini ve besi �retimci, tar›mc› k�y topluluklar›n›n ilk yaﬂam ﬂartlar›n› ortaya �›karmak amac›yla ‹stanbul ve Chicago �niversiteleri G�neydo€u Anadolu Tarih�ncesi Araﬂt›rmalar› Karma Projesi �er�evesi i�inde, Diyarbak›r, ﬁanl›urfa ve Siirt il s›n›rlar› dahilinde 1963 y›l›nda ger�ekleﬂtirilen y�zey araﬂt›rmas›nda R 55 - 1 kod numaras› ile d�nyaya tan›t›lan �ay�n�ndeki kaz› �al›ﬂmalar› 1964 y›l›nda baﬂlam›ﬂt›r. H�y�kte, T�rkiyedeki di€er tarih�ncesi yerleﬂme yerlerindeki kaz› s�relerine g�re olduk�a uzun bir s�re, 16 kaz› mevsimi �al›ﬂ›lm›ﬂt›r. G�neydo€udaki siyasi olaylar y�z�nden, T�rkiye prehistoryas› i�in �ok �nemli olan bu yerdeki kaz›ya 1992 y›l›nda ara verilmek zorunda kal›nm›ﬂt›r. H�y�€�n 4.654 metrekaresi kaz›lm›ﬂt›r. Kaz› baﬂkanl›€› uzun y›llar R.J. Braidwood ve H. �ambel taraf›ndan y�r�t�lm�ﬂ, 1986dan itibaren bu g�revi M. �zdo€an �stlenmiﬂtir. Gene son y›llarda bir�ok bilim dallar›ndan yerli ve yabanc› uzmanlar›n projeye kat›l›mlar› sa€lanm›ﬂt›r. Proje, 1978-88 y›llar› aras›nda Almanya-Karslruhe Mimarl›k Enstit�s� ve 1989-91 senelerinde ‹talya-Roma �niversitesinin katk›lar›yla ortaklaﬂa s�rd�r�lm�ﬂt�r.

3.�ay�n� Kaz›s›
3.1 �ay�n� Kaz›s›n›n Konumu
Kuzey-g�ney istikametinde 160, do€u-bat› istikametinde 350 m boyutlar›nda olan geniﬂ ve yayvan h�y�€�n k�lt�r dolgusunun kal›nl›€› 4.5myi aﬂmaktad›r. Tepenin �evresinde �zellikle kuzey k›sm›nda yap›lan kaz› ve sondajlarla yerleﬂmenin s›n›r›n›n yukar›da verilen �l��lerden daha da b�y�k boyutta oldu€u tespit edilmiﬂtir. H�y�€�n g�neyinden ve uzak bat›s›ndan, h�y�€�n yan›ndan ge�ip Ergani Ovas›n› sulad›ktan sonra Dicle Nehrine kavuﬂan Bo€az�ay akmaktad›r. Do€usunda ise yazlar› kuruyan, k›ﬂ›n Bo€az�aya ba€lanan Bestakot Deresi bulunmaktad›r. Yayvan olan tepenin g�ney ve g�neydo€usu di€er y�nlerine nazaran daha diktir. 1990-91 y›llar›nda h�y�€�n �evresinde ve Ergani Ovas›nda yap›lan jeomorfolojik araﬂt›rmalar sonucunda Pleistosen

SANAT - NEY

9/7/2010

ney

GOT�K M�MAR�

9/7/2010

ORTA�A� AVRUPA SANATI
ROMAN SANATI (900-1200)
Roman Sanat�"n�n do�u�unu haz�rlayan etken , kiliseyle devletin bir sanat yar��na girmeleri olmu�tur. Tamamen dinin etkisindedir ve dini mimari g�r�l�r. Eski d�nem bazilika plan� esas al�nm��t�r. Fransa"da Saint Etienne Kilisesi, Almanya"da Spayer Katedrali, �talya"da Modena Katedrali, Pisa Katedrali bu sanat�n �nemli �rneklerindendir. Roman sanat�nda heykel mimariyle birlikte verilmi�tir. Skolastik d��nce devam eder.
GOT�K SANATI (12. yy)
Yap�lan eserlerin hepsinde bir b�t�nl�k vard�r. �izgisel, sivri kemerli ve k��eli bi�im anlay�� ta�, ah�ap ve mermer dakorasyonda da ele al�n�r. Gotik mimaride duvarlar �nemini yitirmi� ve duvarlarda a��lan kemerler ve vitraylarla kilisenin i�i d�� d�nyaya a��lm��t�r. Fransa"da Notre Dame Katedrali, �ngiltere"de Canterbury Katedrali, Almanyada Elizabeth Katedrali, �spanya"da Burgos Katedrali ve �talya"da San Francesca Bazilikas� Gotik Sanat�n de�erli �rneklerinden baz�lar�d�r.
R�NESANS SANATI (15. yy)
Avrupa"da Antik Yunan ve Roma medeniyetine ait unsurlar�n �n plana al�narak sanat, edebiyat ve bilimde 15 ve 16.yy ilk yar�s�nda ger�ekle�tirilen b�y�k geli�me R�nesanst�r. Kelime anlam� "yeniden do�u�"tur. �talya"da g�r�lmeye ba�lanm�� ve buradan Avrupa"n�n bir�ok �lkesine yay�lm��t�r.
Orta�a��n skolastik d��nce sisteminin kat�l�� zellikle sanat��larda b�y�k tepki yarat�r. Kilisenin, din adamlar�n�n, insanlar�n inan�lar� nedeniyle bask� yapmad�klar� bir d�nya �zlemi ba�lar. R�nesansla birlikte art�k dinin sanat �zerindeki etkisi azal�r ve sanat��lar art�k eserlere imzalar�n� atmaya, din d��nda yap�tlar vermeye, tabiata ait motifler yapmaya ba�larlar.
R�nesans resim sanat� : R�nesans�n resim sanat�na kazand�rd�� en �nemli katk� zenginle�en konulard�r. Dini tasvirlerin yan�nda tabiata ait motifler t�m canl�l��yla tuvallere ta��nm��t�r. �e�itlenen konular yan�nda, resim sanat��lar� i� d�nyalar�n�, kendi d��lerini �zg�rce i�leme serbestisini R�nesans ile kazanm��lard�r. Bu d�nemin �nemli ressamlar� olarak Giotto, Leonardo da Vinci, Tiziano, Raphael, Brueghel, Albrecht D�rer, Michelangelo ve Ghiberti say�labilir.
MAN�YER�ZM (16.yy)
Toplumsal gerilimler ve sorunlar sanat��lar� b�y�k �l��de etkilemeye ba�lar. Bu etki , onlar�n klasik �a��n ve r�nesans�n �zelliklerinden giderek uzakla�malar�na neden olur. Michelangelo"nun sanat�n�n b�y�k etkisi alt�nda do�an bu yeni tarza "Maniera di Michelangelo" ya da k�saca "Maniyerizm" ad� verilir.
Sanat��lar seyredenleri sonsuza �ekercesine mekan derinli�i kullanm��lard�r. Bu derinlik nedeniyle seyredenler fig�rleri havada duruyormu� zann�na kap�l�rlar. Bu �zellikle resime ince ve zarif bir g�r�n�m kazand�r�r. R�nesansta insan v�cuduna verilen �nem maniyerizmde �nemini yitirir. El Greco bu ak�m�n �nc�lerindendir.
ORTA�A� AVRUPA SANATI
ROMAN SANATI (900-1200)
Roman Sanat�"n�n do�u�unu haz�rlayan etken , kiliseyle devletin bir sanat yar��na girmeleri olmu�tur. Tamamen dinin etkisindedir ve dini mimari g�r�l�r. Eski d�nem bazilika plan� esas al�nm��t�r. Fransa"da Saint Etienne Kilisesi, Almanya"da Spayer Katedrali, �talya"da Modena Katedrali, Pisa Katedrali bu sanat�n �nemli �rneklerindendir. Roman sanat�nda heykel mimariyle birlikte verilmi�tir. Skolastik d��nce devam eder.
GOT�K SANATI (12. yy)
Yap�lan eserlerin hepsinde bir b�t�nl�k vard�r. �izgisel, sivri kemerli ve k��eli bi�im anlay�� ta�, ah�ap ve mermer dakorasyonda da ele al�n�r. Gotik mimaride duvarlar �nemini yitirmi� ve duvarlarda a��lan kemerler ve vitraylarla kilisenin i�i d�� d�nyaya a��lm��t�r. Fransa"da Notre Dame Katedrali, �ngiltere"de Canterbury Katedrali, Almanyada Elizabeth Katedrali, �spanya"da Burgos Katedrali ve �talya"da San Francesca Bazilikas� Gotik Sanat�n de�erli �rneklerinden baz�lar�d�r.
R�NESANS SANATI (15. yy)
Avrupa"da Antik Yunan ve Roma medeniyetine ait unsurlar�n �n plana al�narak sanat, edebiyat ve bilimde 15 ve 16.yy ilk yar�s�nda ger�ekle�tirilen b�y�k geli�me R�nesanst�r. Kelime anlam� "yeniden do�u�"t

CUMHUR�YET DONEM� M�MAR�S�

9/7/2010

CUMHUR�YET M�MARLI�INDA ��NC� Y�RM� YIL

II. D�nya Sava�� sonras� �lkemizde Alman etkisinin zay�flamas�, ili�kilerimizin y�n� ve bi�iminin de�i�mesi, ister istemez mimarl�k ortam�m�z� da etkilemi� g�z�kmektedir. Belirtti�imiz ele�tiri ve a��klamalarla birlikte art�k salt Alman k�lt�rel ortam�n�n yans�mas� d��nda, di�er �lkelerdeki de�i�meler de �lkemizde tart��lmakta, sonu�lar� de�i�ik yollarla izlenmektedir. Mimarlar bir noktaya saplan�p kalmaktan �ok, daha ba��ms�z �al��ma y�ntemleri aramaktad�rlar. Bunun nedenlerinden birisi de�indi�imiz gibi II. D�nya Sava�� sonras� de�i�melerdir. Bu arada �lkemizde de �ok partili ya�am �nemli de�i�iklikleri birlikte getirmi� liberal-kapitalist d��ne ve programlar ye�lenmeye ba�lanm��t�r.

Bu y�llarda d�nyada ilgin� denemeler s�z konusudur. Sava� sonras� yak�l�p y�k�lan kentler h�zla onar�lmaya, teknolojide at�l�mlar yap�lmaya, d�nemin �nl� mimarlar� de�i�ik a��lardan �retimde bulunmaya ba�lam��lard�r. Yaln�z, y�k�lan kentlerin �a�da� �ekilcilik ilkelerine g�re yeniden yap�lmas�yla yetinilmeyip uydu kentler d��ncesi uygulamaya d�n��t�r�lmektedir. Do�al olarak, sava� sonras�n�n �ne ��kard�� sosyal konut sorununa ��z�m aranmakta, tek yap� d�zeyinden �te t�m kenti i�eren �al��malar yap�lmaktad�r.

D�nyadaki h�zl� geli�meler bu y�llarda olanaklar�n el verdi�i oranda �lkemize aktar�lmaya, ulusal mimarl�k ak�m�n�n etkileri gittik�e zay�flamaya ba�lam��t�r. Art�k yeni bi�imler aranmaya, teknik olanaklar denenmeye -ki�isel d�zeyde de olsa- yeni bir aray�� i�inde imarl�k ortam�m�z de�i�ime u�ramaktad�r. �rnekler, salt �stanbul Adalet Saray�"nda kalmayarak di�er yar��malara da yans�maya ba�lam��t�r. Bunu �stanbul Belediye Saray� (1953), �stanbul Sheraton Oteli (1959) sonu�lar� izlemi�tir. Art�k ba��ms�z bi�imlerle ��z�me gitme e�ilimleri e�itimde de g�r�lmekte, daha �nce ulusal mimarl�k ak�m� i�inde �r�n vermi� ki�ilerde bile de�i�ime yol a�maktad�r. E�itimdeki yabanc� mimarlar�n katk�lar�n�n da uzun s�reli olmaktan ��kt�� g�zlenmektedir. B�lent �zer"in "..Akademi ve �T� Mimarl�k Fak�ltesi gibi T�rkiye"nin en �nemli iki mimarl�k m�essesesine hakim olan anlay��, milli mimari ile mon�mental mimari fikirlerine, a�a�� yukar� 1951 y�l�na kadar b�t�n kat�l��yla devam ettirebilmi�tir" bi�iminde yans�tt�� durumdan, bu kurumlar k�sa s�rede s�yr�labilmi�lerdir.
Ayr�ca Ankara"da Orta Do�u Teknik �niversitesi Mimarl�k Fak�ltesi"nin a��lmas�yla e�itim kurumlar�nda yayg�nla�ma olmu�tur. Daha sonra bunu Karadeniz Teknik �niversitesi ve di�erleri izleyecektir.

1950"li y�llarda e�itim, �rg�tlenme, tasar�m ve uygulama alan�nda ortaya ��kan t�m bu geli�melere kar��n, gene de bi�imsel bir aktarma s�z konusudur. Bu y�zden, baz� ele�tirmenler bu y�llara "...T�rk mimarl��n�n d�� yay�nlarla ve d�� etkenlerle beslendikleri bir devredir" bi�iminde yarg�lamaktad�rlar. Toplumsal konulara gerekti�i oranda yer verilmeyi�i de, di�er bir ele�tiri noktas�d�r.

1950"li y�llar, mimarl�kta uluslar aras� sisteme a��l��n ilk d�nemidir. Bu d�nemde ithal olanaklar�n�n �o�almas�, bir �ok yabanc� mimarl�k dergisinin getirilmesini sa�lad�. B�ylece, yabanc� dil bilmeyen yabanc� �lkeleri tan�mayan mimarlar geli�mi� �lkelerdeki mimarl�k hareketlerine sadece bu dergilerdeki foto�raflardan izleyerek tan�d�. T�rkiye"deki yap� teknolojisi de ithal edilen mimari bi�imlerin geldi�i �lkelerdeki seviyeye eri�memi�ti, bu nedenle bizdeki uluslar aras� �slup uygulamalar� yerel olarak kalm��t�r. Uluslar aras� �slubun kulland�� malzemelerden �elik T�rkiye"de pahal� ve uygulama tekni�i bilinmeyen bir malzeme oldu�u i�in T�rk mimarlar� daha �ok, bilinene, betonarmeye y�neldiler. Uluslararas� ak�m�n �nc�lerinden Mies Van Der Rohe ve izleyicilerinin �izgisi daha �ok ileri teknoloji gerektirdi�i i�in T�rk mimarlar�n�n uygulamalar�nda teknik performansa daha az ba��ml� olan He Corbusier, M. Brever"in etkileri olmu�tur. Ayr�ca, ba�kent Brasillia"n�n kurulu�u da T�rk mimarlar�n�n ilgisini �ekmi�tir.

1950"li y�llarda ele�tiri konusu olan noktalar�n, 1960 ve sonras�nda a��r a��r g�ndeme geldi�i g�r�lmektedir. Bunun en belirgin nedenlerinden birisi siyasal ve toplumsal alandaki de�i�ikliklerdir. Art�k her alanda geni� bir tart��ma ortam� do�mu�, buna ko�ut olarak mimarlar ve �ehirciler daha �nce alt� �izilmemi� sorunlara g�ndeme getirebilmi�lerdir. E�itim ve ara�t�rma kurumlar� da �al��malar�n� yo�unla�t�rmaya, kapsamlar�n� geni�letmeye ba�lam��lard�r. Bu, salt �stanbul ve Ankara"daki e�itim kurumlar�n�n konusu olmaktan ��km

SEMBOL�ZM (SYMBOL�SME)

9/7/2010

SEMBOLiZM ( SYMBOLiSME )

Eski Grek�e "Sumbolan" den ��km�� olan "symbol" s�zc�� konu�ma dilinde "timsal, belirti, simge" anlamlar�na gelir. Bu anlam�yla T�rk�e"ye de ge�mi�tir.
Sonradan "sembolist" denilen �airleri ba�lang��ta "Dekadan" ( décadent ) diye an�ld�lar. Bu s�fat, k��msemek i�in onlara alayc� has�mlar� taraf�ndan verilmi�ti. "Soysuzla�m��, z�ppe, d��k vb." gibi anlamlara gelen dekadan s�fat� bizde de Ahmet Mithat Efendi taraf�ndan, Servetif�nuncular� k�namak kasdiyle harcanm��t�r.
Sembolizm, 1885 1902 y�llar�nda Avrupa" da tutunmu� ve tepkilerini bilhassa "yeni ak�mlar" a ge�irmi� �nemli bir �iir yoludur.

Sembolizmi Yaratan �evre ;

G�r�ld�� gibi, edebiyatta pozitivizmi ve ilmi g�r�� yans�tmak isteyen, Realizm, Nat�ralizm, Parnasizm gibi ak�mlar, 1890 y�llar�nda tavsam��, bezginlik vermeye ba�lam��t�r. Bir fizik �tesi, bir ruh ve y�celik oldu�una art�k inan�l�yordu. O halde, sanatta, g�vdeden ruha, maddeden manaya, kal�ptan �ze do�ru bir d�n�� olmal�yd�. �uur - alt�, kay�p ve gizli aleme bir merak seziliyordu. Akl�n ve deneyin asla giremeyece�i alanlar oldu�unu s�yleyerek m�sbet ilme ba� kald�ran sanat��lar g�r�l�yordu.
Alman filozofu Chopenhauer (1788 - 1860) in her olay� gizli r�yalar, hayali ve s�rl� �eyler gibi ele alan felsefesi, 19. yy. sonu Avrupa gen�lerini sarmaya ba�lam��t�. �limden, ve ayd�nl�ktan ka��p, yar� karanl��a ve belirsiz sezgilere kaymak �zlemi, biraz bu filozoftan geliyordu.

Sembolizmin G�r��leri :

Sembolizm, sadece bir �iir ak�m�d�r, denebilir. Ger�i M. Maeterlinck sembolist g�r��leri tiyatroya da uygulam��t�r ve piskolojik roman az �ok sembolizmin yaratt�� say�labilir ama, bu ak�m�n as�l konusu �iirdir.

�iir g�r��leri ile sembolizm, romantizme az �ok bir d�n�� manzaras� verir. Ancak, o zamana kadar k�kle�mi� ve al��lm�� b�t�n �iir tarzlar�na bir isyanda say�lmal�d�r.
Klasikler �iiri, ak�l ve mant��a uyar konular�n g�zel bir anlat�m� gibi g�rm��lerdi. Romantikler, dizginsiz hayal ve heyecanlar�n co�kun ifadesi sayd�lar. Parnas��lar, d�� alemin ve pitoreskin tesbitine �iir ad� verdiler. Asl�nda bu g�r��lerin hepsi, a��k d��nceye dayan�yordu. Sembolistler, b�t�n bunlar�n nesirle de yap�labilece�ini iddia ettiler.
Onlar, insanda, karanl�k i�g�d�lerden anlat�lmaz co�kunluktan ve s�rl� kuvvetlerden bile�ik bir alem buluyorlard�. Bu kavramlar�n �st�nde kafa yormaya kalksak hepsi kaybolacak ve basitle�ecekti. Bu duyu�lar, a��k dille,ayd�n mecazlarla anlat�lamazd�, bir geometri i�ine konamazd�. ��nk� koku ve ezgiye benzeyen ger�ek

duyarl�k ak�lla anla��lamaz belki sezilirdi. Birtak�m s�rl� izlenimlerimiz g�nl�k mant�k ile birbirine ba�lanmaz. Belki aralar�nda r�yalardaki gibi belirsiz kav�ak noktalar� olabilir. ��te sembolik �iir bu s�rl� duyu�lar�n ve kav�ak noktalar�n�n, zeka s�zgecinden ge�meyen, dolays�z bir ifadesi olmal�d�r.

Bu kaygan ve belirsiz �iir yolunu tutabilmek i�in, o zamana kadar g�r�len bi�im ve muhteva anlay��lar�n� y�kmak gerekirdi. Nitekim, sembolistler �nce �iirin bi�imini sarst�lar.

Yepyeni duygular, eski naz�m kurallar�yla anlat�lamazd�. �iirin belli bir bi�imi olmamal�, onu �airlerin dehalar� yaratmal�yd�. Vezin, kafiye, �slup kay�tlar� , ard plana at�lmamal�yd�. Vezinde serbest naz�m (le vers libre) kulland�lar. Durgu, hece ve kafiye anlay��n� de�i�tirdiler. Anlams�za varan duygular� ve s�rlar� belirsiz tarzda ifade edebilmek i�in, dilbilgisi mant��n�n ve al��lm�� s�zdiziminin bile d��na ��kt�lar. Bunu sa�lamak i�in g�nl�k konu�ma diline yeni anlam y�kleri katt�lar ya da b�sb�t�n ba�ka s�z kal�plar� icad ederek �zel bir �iir dili yaratt�lar.
As�l yenili�i muhtevada g�sterdiler. Bu hususta, parnas��larla taban tabana z�t bulunuyorlard�. Onlara inat,�iiri plastik ve pitoresk bir sanat saymay�p, sanki kelimelerle notalanan kendine �z bir musiki gibi tuttular. Sembolizmin �nc�lerinden Verlaine "�iir Sanat�" manzumesinde :

"Musiki her �eyden �nce musiki !" diyordu.
Bizde Ahmet Ha�im" de: "S�zden ziyade musikiye yak�n bir lisanla �iir s�ylemek istiyordu. �yle bir �iir dili ki, kulaktan �ok dile seslenmeliydi. O da musiki gibi, a��k ve se�ik hi� bir �ey s�ylemedi�i halde pek �ok �ey telkin etmeli, sezdirmeli, duyurmal�yd�.Zaten iyi bir �iirde, s�zc�klerin anlamlar� de�il, ses bak�m�ndan de�erleri m�himdir. �nce hissi bulmal�. Sonra bir ahenk i�inde onu sezdirecek kelimeleri se�meleridir. Daha do�rusu her hissin bir lisan� oldu�una g�re onu bulm

SANAT - YILDIRIM G�RSES

9/7/2010

y�ld�r�m g�rses

ORTA�A�DA SANAT

9/7/2010

Sanat�n tarifi
Arap�a "Sanata" fiilinden t�reyen sanat, �e�itli ansiklopedilerde de�i�ik �ekillerde tarif edilmekle birlikte onu "insanlar�, g�rd�kleri, i�ittiklri, his ve tasavvur ettikleri olaylar� ve g�zellikleri, insanlarda estetik ve heyecan uyand�racak tarzda ifade etmesi" olay� olarak da g�rebiliriz. Bu tariften de anla��laca�� zere, bir �al��man�n sanat eseri olabilmesi i�in, "insan elinden ��km�� olmas�, g�zel olmas� ve orijinal olmas�" gibi �artlar� haiz olmas� gerekmektedir. Bu sebeple, insan elinden ��kmayan nefis bir da� manzaras�, �elale, peribacalar� vs g�zel olmakla birlikte sanat eseri say�lmazlar, ��nk� insan elinin mahsul� de�ildir. Basit bir masa, rahle ve ya tabak da sanat eseri say�lmazlar. Ancak ,bunlar i�inin ustas� kimseler taraf�ndan �ok ince bir �ekilde yap�l�p tezyin edilirse, daha do�rusu g�renlerde g�zellik etkisi uyand�r�rsa o zaman sanat eseri s�fat� kazan�rlar.

ORTA�A�DA SANAT
ORTA�A�
Roma imparatorlu�unun da��lmas� ve Pax Roma"n�n etkisiz kalmas� �zerine bat� d�nyas� birlikten mahrum olarak karga�al�k i�inde kald�. Bu d�nem, kabaca V.Ve XV. YY"lar aras�ndaki bin seneyi i�ine al�r. Roma ve Bizans"�n ilk H�ristiyanl�k devirleri, barbar istilalar�, art arda de�i�en Avrupa hanedanlar�, gotik �slubun zirvesine ��kmas� ve roman �slubunun do�mas� hep bu d�nem i�indedir. Co�rafi bak�m�ndan, Orta�a�"�n b�t�n Avrupa"y� ve Akdeniz d�nyas�n� kaplad�� s�ylenebilir. Bu bak�mdan bu devrin �sluplar� �ok �e�itli olmu� ve belli ba�l� bir birliktelik g�r�lememi�tir.
�te yandan dinin etkisi b�y�kt�. IX. YY ilahiyat��lar�ndan J.Scotus Erigena, sadece Allah"�n yarat�klar�n�n �nemini, Allah"�n b�y�kl��n� dile getiren, eserlerin seyredilebilece�ini belirtiyor, ba�ka duygulara hitabeden eserleri mahkum ediyordu. Scotus, misal olarak, Hz. Adem"in cennetten kovulmas�n� ele alm��t�.

B�ZANS SANATI
Bizans imparatorlu�unda ya�am�� olan sanat, Roma imparatorlu�unun devam� olan Bizans imparatorlu�u, sanatta da Roma sanat�n�n miras��s� olmu�tur. Fakat Biz. Devletinin, �e�itli k�lt�r izlerini ta��yan memleketleri i�ine alan co�rafi durumu, bir tarftan da resmi olarak kabul edilen H�ristiyanl�k, bu sanata yeni unsurlar�, yeni duygular�n girmesini sa�lam��t�r. K�k� eski yunan sanat�na dayanan Helenistik ve Roma sanat gelenekleri, Anadolu ile gele �ran, S�riye ve M�s�r sanatlar�n�n az ve ya �ok tesirleri alt�nda yeni �ekillere b�r�nm�� ve Bizans"taki �e�itli cereyanlara da uyarak B.S �zelileri ta��yan bir sanat do�mu�tur. Bizans mimarisi, hem tu�lan�n, hem de tu�la ile ta��n birlikte kullan�ld�� yap� tekni�ini benimsemi�, bir taraftan da tonaz ve kubbeye ayr� bir �nem vermi�tir. D�zg�n kesme ta� yap� sanat�, en �ok eyaletlerde, Anadolu, Surye ve Kuzey Afrika da, tu�la yap� sanat� ise istanbul da, Anadolu"nun ba�ka k�s�mlar�nda, Makedonya da, Yunanistan da, en fazla, d�� cephelerin s�slenmesinde kullan�lm��t�r. Tekniklerine, mahiyetlerine g�re, mozaik, fresko, minyat�r ve ikona (Yun.Eikon—resim) olmak �zere ba�l�ca d�rt guruba ayr�lan Bizans duvar, kitap ve levha resim sanat� ise Hristiyanl��a dayanan bir �z ile birlikte k�k� hem Hellenistik ve Roma, hem de Do�u sanatlar�ndan gele, birincisine Aleksandreia (iskenderiye), di�erine ise Antiokheia (antakya) mektebi adlar� verilen de�i�ik iki �slubu tesirleri aras�nda kurulmu� ve bu iki ayr� zevk ve g�r�� B. Resim sanat�nda sonuna kadar kalm��. Plastik sanatta Bizans, sanat� b�y�k heykelt�ra�l��a b�y�k �nem vermi� olmakla beraber tezyini ve k��k plastikte hayli eser meydana getirmi� ve hele fildi�i oyma i�lerinde hakl� bir ��hrete eri�mi�tir. B.S"n�n en son saray tezgahlar�nda meydana getirilen �e�itli sanayii sanatlar�nda ad faaliyet g�stermi� oldu�u zengin �rneklerden anla��lmaktad�r.
B.S"n�n D��ar�daki tesirleri:
B.S, daha ilk devresinde, ba�ka k�lt�r �evrelerinin sanatlar�na da tesir etmi�tir. �konoklazm cereyan� s�ras�nda B.S bir m�ddet �slam sanat�na n�fus etmek imkan�n� bulmu� fakat �slam sanat� da el yazma tezyinat�nda ve ya sa

RES�M - EMPRESYON�ZM (�ZLEN�MC�L�K)

9/7/2010

empresyonizm (izlenimcilik)

SANAT - BARI� MAN�O

9/7/2010

bar�� man�o

RES�M - ALFONS MUCHA

9/7/2010

alfons mucha

RES�M - HOB�LER�N TUVALDE YOLCULU�UNA DA�R

9/7/2010

hobilerin tuvalde yolculu�una dair

NEO KLAS�S�ZM (YEN� KLAS�K��L�K)

9/7/2010

NEO KLAS�S�ZM (YEN� KLAS�K��L�K)
18.yy.�n ikinci yar�s�ndan �nce �talya"da daha sonra Fransa, Almanya ve �teki Avrupa �lkelerinde geli�en ve eski Yunan ve Roma �rneklerine dayanan sanat �slubudur. 1750"lilerde Barok ve Rokoko sanat�n�n a��r�l��na ve yapayl��na kar�� bir tepki ve antik �a� sanat�na kar�� yeni bir hayranl�k bi�iminde ortaya ��km��t�r. Antik Yunan ve Roma sanat�n�n yeniden ara�t�rmaya y�neliktir.
Bilimsel olarak bu terim alt�nda iki g�r�� a��klanmaktad�r. Klasisizm halk�ndaki ilk g�r�� 16. yyda �talyan mimar Andrea Pallodio taraf�ndan ortaya konulmu�tur. Pallodio ilk �a� Roma mimarisini ayr�nt�lar� ile inceleyerek ilk klasisizmin temellerini atm��t�r. Pallodio klasisizmi 1600"lerden sonra �ngiltere"ye t�m� ile yerle�mi�, etkileri buradan Amerika"ya uzanm��, di�er Avrupa �lkelerinde de derin izler b�rakm��t�r. Bu �slubun �zellikleri sadelik, a��kl�k, �l��, orant�lar�n d�zenli�i, plastik ��k�nt�l� unsurlardan uzakla�ma gibi �eylerdir.
�lk klasisizmin �nc�s� olan Pallodio"nun yap�tlar�na �rnek olarak Venedik"teki Sen Jorj Lisesinin Vicenza"da Olimpico Tiyatrosunu, Rotando Villas�n� ve Bazilike denilen Belediye binas�n� verebiliriz.
�kinci g�r�� ise 1770-1830 aras�nda Avrupa"da g�r�len ve Barok ve Rokoko"ya kar�� bir tepki olarak g�r�len neo klasisizmdir. Bu g�r��n g��lenmesinde en etkin rol� Alman bilim adam� Winckelmann oynam��t�r. Winckelmann"n�n 1764"te ilk ��kan Sanat Tarihi adl� 8 ciltlik bir kitap yay�nlayarak Klasik Arkeolojinin kurucusu olmu� ve Antik �a� sanat yap�lar�n�n yak�n g�zelli�ini g�stermeye �al��m��t�r. Daha sonra Pompei"de yap�lan kaz�lar Atina"daki an�tlar�n �ngilizler taraf�ndan incelenmesi, antik sanat hakk�nda yap�lan di�er yay�nlar, ilk �a�a kar�� b�y�k bir hayranl�k uyand�rm��t�r. T�m Avrupa"ya yay�lan Klasisizm"in en g��l� oldu�u �lke Fransa"d�r.
Neo klasizm D�neminde Resim
Ak�m�n sanat alan�ndaki ilk �nemli temsilcisi ressam Mengs"dir. Mengs"n 1752"de ak�m�n merkezi say�lan Roma"da kurdu�u at�lye yeni- klasik �sluba ili�kin yeni d��ncelerin yay�ld�� bir t�r uluslar aras� merkez olmu�tur. Bu atolyede �al��an sanat��lar aras�nda �ngiliz Benjamin West, Gavin Hamilton, James Barry ve Adam Quotremèrede Quincy bulunmaktad�r.
Yeni-Klasik�ilik sanat��lardan �ok yazar ve kuramc�lar taraf�ndan yarat�lan bewlki de ilk sanat �slubudur. Winckelmann, 1755"te Kardinal Albini"nin k�t�phanecisi olarak Roma"ya yerle�m i� ve ayn� y�l yay�mlad�� Yunan Reaim�ve heykel sanat�ndaki Yap�tlar�n Taklit edilmesi �zerine D��nceler adl� kitab�nda sanat�n Yunan"�n �z� olan "soylu yak�nl�� ve sakin y�celi�i ama�lamas� gerekti�ini vurgulam��t�r. Onun g�zel anlay��na g�re sanat�� g�zele ula�mak i�in do�aya bakmak ama kusurusz olmad�� i�in ondan ald�klar�n� d�zeltmelidir.
Neo Klasisizm d�neminin en ,�nl� ressamlar� Fransa"da yeti�mi�tir. Bu d�nemde 17.yyn�n b�y�k ustas� Poussin"den �rnek al�nm��t�r. Bu sanat��n�n etkisi �mparatorluk Devri denilen �a��n en �nl� ressam� Jacques Louis David i�in ya�amsal bir �ne

RES�M - PABLO P�CASSO (1881 – 1973)

9/7/2010

pablo picasso (1881 – 1973)

MODERN�ZM VE POST-MODERN�ZM

9/7/2010

MODERN�ZM VE POST-MODERN�ZM
Modernlik tasar�s�, onsekizinci y�zy�lda ya�ayan ayd�nlanma filozoflar�n�n nesnel bir bilim, evrensel bir ahlak, evrensel bir yasa,�zerk bir sanat geli�tirme amac� g�den �al��malar�yla bi�imlendirilmi�tir. Condorcet gibi kimi filozoflar, bu �zelle�mi� k�lt�r birikimini g�ndelik ya�am� zenginle�tirmek ad�na kullanmak istemi�lerdir. Sanatlar�n ve bilimlerin yaln�zca do�a g��lerinin denetim alt�na al�nmas�na de�il; ayn� zamanda b�t�n olarak d�nyan�n, ben"in, ahlaksal ilerlemenin ve hatta insan mutlulu�unun anla��lmas�na da �nayak olaca��n� ummu�lard�r. Ne var ki;t�m olup bitenler Ayd�nlanman�n �mit ve ideallerinin tersi bir y�nde geli�mi�tir (Sarup,1997).
�uras� �ok a��kt�r ki; modernli�e bir tepki olarak geli�en postmodernizm, modernli�in ba�ar�s�zl�klar�n �zerine kurulan ele�tirilerden temel almaktad�r. Postmodernizmin modern d��nceye y�neltti�i en temel ele�tiri modernli�in ak�l ve rasyonalite �zerine olan vurgusudur. Modern bilim, epistemoloji ve metodolojinin �o�u versiyonu akla ve rasyonaliteye b�y�k g�ven duyar. Oysa sadece toplumbilimlerinde de�il, toplumun her yan�nda bu g�ven a��n�yor gibi g�r�nmektedir. Postmodernizm bu geni� a��nma duygusunun bir ifadesi olarak g�r�lebilir. Akla y�nelik postmodern ele�tirinin bir �ok g�d�s� vard�r: �lk olarak,modern ak�l evrenselli�i,birlik ve b�t�nl��, ayn� kurallar�n her yerde ge�erli oldu�u g�r��n� gerektirir. Postmodernizm ise aksine her durumun farkl� oldu�unu ve �zel bir bi�imde anla��lmas� gerekti�ini ileri s�rer. Her biri kendine ait bir mant��a sahip oldu�u i�in b�t�n paradigmalar�n e�it oldu�u(birbirlerine g�re hiyerar�ik bir �st�nl�kleri olmamas� anlam�nda) postmodern bir d�nyada evrensel akla yer yoktur. �kinci olarak, ak�l ayd�nlanman�n, modern bilimin ve Bat�"n�n bir �r�n�d�r. Modern bilim gibi, ak�l da tahakk�m edici ve bask�c� ve totaliter bir �ey olarak g�r�l�r. Son olarak ak�l ve rasyonalite, postmodernizmin duyguya, i�ebak�� ve sezgiye, �zerkli�e, yarat�c�l��a, hayal g�c�ne ve fantaziye duydu�u g�venle ba�da�mamaktad�r (Rosenau,1998).
Bu �al��man�n amac� modernizm ve postmodernizm aras�ndaki ili�ki/ge�i� ve s�reklilikleri ara�t�rmakt�r. Di�er bir ifadeyle postmodern ve modern olan�n hangi yollarla birbirine ba�lan�p, birbirinden ayr�labilece�ini irdelemektir. Bu ama�la, Postmodern teoriyle ilgili yaz�nda s�kl�kla referans al�nan Lyotard, Harvey, Baudrillard ve Giddens"�n d��nceleri incelenecektir.
Lyotard:meta anlat�lar�n sonu
Lyotard"�n postmodernizm kavray��, modern ve postmodern aras�ndaki gelgitlere dayanmaktad�r. Ona g�re, akl�n ilerlemesi, �zg�rl�k, tinin �zg�rle�imi t�r�nden meta anlat�lar b�rak�l�p yerel/mikro anlat�lar ye�lenmelidir. Postmodernizmin ona g�re tan�m� meta anlat�lara y�nelik inanmazl�k durumudur. Bu inanmazl�k bilimlerdeki ilerlemenin �r�n�d�r.Ancak bu ilerlemedir ki; akabinde inanmazl�� n g�r�r. (Lyotard,1994). Lyotard"�n burada s�z konusu etti�i ilerleme, modernitenin meta s�ylemlerinde yer alan belli bir amaca

SANAT - BELGESEL S�NEMA VE PROPAGANDACILAR

9/7/2010

belgesel sinema ve propagandac�lar

T�RK�YEDE SERAM�K SANATININ GEL��MES�

9/7/2010

T�RK�YEDE SERAM�K SANATININ GEL��MES�
T�rkiye"de Modern Seramik Sanat� bu alandaki end�striyel geli�melere de paralel olarak 1950 sonras�nda geli�im g�stermi�tir. Seramik sanat��lar�, geleneksel Anadolu ��mlek�ilik ve �inicili�inin bu geli�im �zerinde veri kayna�� olarak etkisi b�y�kt�r.
Anadolu �zerinde ilk ortaya ��k�� binlerce y�l �ncesine dayanan seramik sanat� �a�larca kullan�m alan� bulmu� s�slemede de etkili olmu� ba�ar�l� bir sanat dal� olarak geli�im g�stermi�tir. G�n�m�zde ise seramik sanat� �ok farkl� bi�imlerde kendini g�stermeye devam etmektedir. Teknolojik geli�meler sonucu ortadan kalkmaya y�z tutan halk ��mlek�ili�i de halen varl��n� zor ko�ullar alt�nda da olsa s�rd�rmektedir.
�a�da� faaliyetler izlenerek, sanatsal seramik bi�imleri olu�turmaya y�nelik ilk �zel faaliyetlerden birini, F�reyya Koral"�n kurdu�u g�r�l�r. F�reyya Koral, seramik i�ine bir hobi olarak ba�lam�� fakat ge�en s�re i�inde teknik ara�t�rmalar�n yan� s�ra "form" deneylerini artt�rarak �b�r seramik sanat��lar�na �rnek olan bir geli�me i�ine girmi�tir. Sanat�� gerek duvar panolar� olsun, gerekse porselen yap�m�na kadar uzanan s�r ve pi�irme teknikleriyle olu�turdu�u objeler, seramik malzemesine ba�ar�l� ve ustaca yakla�t��n� g�stermektedir.
T�rkiye"de serami�in geleneksellikten ��k�p, i�levsel y�n�n� end�striye b�rakarak sanat yap�lar�nda �zg�n eser olarak kullan�lmas� bir sanat dili olarak ortaya ��kmas� �ok kolay ger�ekle�mez. ��nk� seramik sanat�na kap ve mimari s�sleme olarak bak�lmas� bunu gerektirir. Seramik sanat�na �zg�n bir sanat dili olarak bakmak sanat k�lt�r� ve e�itiminin artmas� sonucu ger�ekle�mi�tir. Bu konuda sanat��lar�n �zverili �al��malar� da �ok b�y�k ba�ar� sa�lam��t�r.
�lk d�nemlerde seramik sanat�n�n anla��lmas� ve yorumlamas� zor olmu�tur. Seramik �zg�n bir sanat dili olu�turmak yolunda i�levselli�inin d��nda tek ba��na bir anlam ifade ederek soyut formlara d�n��me olana�� da bulmu�tur. Bu soyut formlar�n anla��lamamas� var olmas�n� ve �retimini engellememi�tir. Bu durumda izleyicinin bu sanata yaban� olmas� sorunu, sanat�n k�lt�rlenmenin d��nda �zel bir duyarl�l�k oldu�unun kabul edilmesiyle a��labilir olmas� s�z konusudur. Bug�n T�rkiye"de seramik ve seramik heykel sanat� g�zel sanatlarla u�ra�an kurumlar�n ve insanlar�n artmas� ile belirli bir d�zeye gelmeye �al��maktad�r ve baz� olumsuzluklara ra�men varl��n� fig�ratif ve genelde soyut eserler olarak s�rd�rmeye devam ettirmektedir. G�n�m�zde sanat��n�n yeni bi�imler yaratma d��ncesi ne yapt�klar� soyut seramik heykeller �zg�n bi�im ifadesinin yan� s�ra, bilgi, deney ve yeteneklerinin peki�tirilmesi ile ortaya konulmal�d�r. Sadi Diren serami�in sanat olmas�n� sa�layan nedenleri y�zeysel ve hacimsel konular�n i� i�e olmas� resim ve heykel kurallar�n� kapsamas�, tekni�in ustaca kullan�lmas�na ba�lar.
Serami�in geni� uygulama olana�� ara�t�rd�� a�amalar birbirini izlemi�tir. Mimari yap�lar�n i� ve d�� y�zeylerine benzeyen seramik �zellikle otel, banka gibi farkl� i�levlere y�nelen yap�larda kar��m�za ��kmaktad�r. Jale Y�lmaba�er, Hamiyet �olako�lu, Bing�l Ba�ar�r gibi seramik sanat��lar�, bu yolda u�ra� verenlerdir. Tan�t�m sorununa �zel bir �nemle e�ilen Jale Y�lmaba�er"�n "form" ve motif uyumunu ara�t�ran �al��malar yapt�� da g�r�lmektedir.
Seramik alan�ndaki u�ra�lar�, e�itime kat�lma pay� ile de orant�l� bulunan Beril An�lanmert, T�lin Ayta, Fehmi Erdo�du gibi sanat��lar ortak denebilecek bir ara�t�rma disiplininin sonu�lar�n�, toprak malzemenin kolayca kabul edilebilece�i doku ve k�vr�mlar halinde kar��m�za ��kmaktad�r.
1970 sonras� ve g�n�m�ze yak�n d�nemden birka� sanat�� se�ilerek seramik sanat� anlat�m�na �rnek verilmi� olacakt�r.
�NAL C�M�T
�nal Cimit 1934"de Karadeniz Ere�li"de do�mu�tur. G�zel Sanatlar Akademisi Y�ksek Resim B�l�m� Halil Dikmen ve Bedri Rahmi Ey�bo�lu At�lyesinde �� y�l devam etmi�tir. 1976"da G�zel Sanatlar Akademisi Seramik B�l�m�nde al�� ekillendirme dersleri vermi�tir. �nal Cimit sanat�nda Anadolu k�lt�r�nden olduk�a etkilendi�i �r�nlerinde y�zeyleri zengin k�lmak i�in toprak s�r kullanm��t�r. Anadolu uygarl�klar�ndan olduk�a etkilenen sanat��, Artemis ��k��l� bir dizi form �retmi�tir. Sonraki a�amada ayn� ��k�� noktas�ndan hareketle soyut formlar yapm��t�r. �al��malar�nda kulland�� toprak s�rlar�, onun sanat�nda ona karakteri veren �nemli bir ayr�nt�d�r.
JALE YILMABA�ER
1958 y�l�nda Devlet tatbiki G�zel Sanatlar Y�ksek Okulu Sera

SANATTAR�H�

9/7/2010

Borusan Sanat Galerisi
"�ifte Bela" - 9 �ubat - 31 Mart
Sergi k�rat�r�n se�ti�i �l�m ve ki�ilikleri konu alan 4 ayr� eserin bir araya getirilmesiyle olu�mu�.Galeri ufak oldu�u i�in az say�da esere yer verilmi�. G�venlik iyi konumland�r�lm�� kameralarla sa�lan�yor. �st kata ��k�� i�in kullan�lan merdiven �ok rahats�z edici �ekilde k��k yap�lm��. Halkla ili�kileri olduk�a iyi, sergi ve sanat��lar hakk�nda yeterli bilgi alabiliyorsunuz. Galeri �stiklal Caddesi �zerinde olmas�ndan dolay� konum a��s�ndan avantajl�. Ziyaretci say�s� g�nde ortalama 90 ki�i , hafta sonlar� art�yor.

Giri�te "Bayan A�k, Otel Magdeburg" (1998) adl� eserle kar��la��yorsunuz. Yanm�� bir 6 m2"lik ah�ap kul�be ve i�indeki al��malar�ndan olu�uyor. Eser Susan Turcot adl� sanat��ya ait. Eserler beyaz zemin �zerine f�zenle yap�lm�� soyut portreler. �nsanlar�n bulunduklar� de�i�ik ruh hallerini ve de�i�ik ki�iliklerini yans�t�yorlar. Asl�nda bu ki�ilikler birbirine benzerlikler g�stermektedir. Kendi kimli�iyle veya benzerleriyle kar��la�mak i�in sanat�� d��sel bir ortam olan ve asl�nda �l�m� ifade eden yanm�� bir kul�be kullan�r. Bu kul�be arad�� ki�ili�i bulabilece�i ve onla a�k ya�ayabilece�i mistik bir ortamd�r. B�ylece b�t�n olarak ya�am ve �l�m, a�k ve karanl�k, �zde�lik ve ba�kal�k kar��tlar�nda eserini olu�turur.
Giri�teki ilk eserin arkas�ndaki bo�lukta Maria Marshall adl� bir sanat��n�n "When I grow up I want to be cooker" (1999) adl� eseri sergilenmekte.Filmdeki �ocuk sanat��n�n kendi o�lu ve sigara i�iyor , bu bilgisayar ile haz�rlanm�� yakla��k 7 saniyelik bir video filmi. Film olduk�a iyi yap�lm�� ocu�un ger�ekten sigara i�ti�ini zannediyorsunuz. Do�an�n �ocuklar� fiziksel anlamda benzer yaratt�� ger�e�inin yan�nda ihtirasl� ve mistik duygularla da �ocuklar�n benze�ebilece�ini anlatmaya �al��m��. �ocuk kendi i�indeki kimlik �at��mas� s�ras�nda �evresinin de etkisiyle bir anda �evresindeki en g��l� olan� taklit etmeye ba�lar ve birey �zelli�ini kazan�r. �ocuklar birer ayna gibi b�y�klerini taklit ederler ama di�er taraftan �ocuk olman�n masumiyetlerini devam ettirerek kendi i�lerinde ki�ilik sava�� verirler.
�kinci kata ��k�nca Mathilde ter Heijne ait ve "�ntihar Bombas�" (2000) ismini ta��yan eserle kar��la��yorsunuz. Bu eser �� par�adan olu�uyor. Bir tanesi bir video film, di�eri mumyadan �ok detayl� yap�lm�� iki kad�n fig�r� ve ��nc�s� ise bu video filmden al�nm�� bir karenin de�i�ik �ekilde boyanarak meydana getirilmi� bir resim �al��mas�. Mumyadan kad�n fig�rleri ger�ekten �ok canl� duruyorlar. Fig�rler birbirinin ayn�s� ve tek farklar� boyutlar� ve k�yafetleri.�ki yak�n arkada�� temsil ediyorlar. Bu eserin ad� "Se�ilmi� �ki Ki�i". Burada t�pa t�p birbirine benzeyen iki fig�r kendi ve �ifte olma ve �teki �zde�lik ve �ifte olman�n birbirinden ay�rt edilemedi�ini betimliyor. "�ntihar Bombas�" adl� video filminde ise intihar eden ki�ilerin ya�ad�klar� kimlik �at��malar�nda ki�iliklerini b�lemedikleri ve bu y�zden onu yok etmeye �al��t�klar�n� anlat�yor. Burada bahsedilen a�k ve umutsuzluk y�z�nden ger�ele�en intiharlar de�il,ki�inin siyasi g�r��, din gibi konularada ya�ad�� b�l�nmelerle olu�an intiharlar. Burada anlat�lan ki�inin ya�ad�� kimlik �at��mas�na kar�� intihar� ��z�m olarak g�rmesi.

AKM
�brahim Balaban
Resim sergisi
1921 Bursa Se�k�y do�umlu olan �brahim Balaban gen�li�inde ya�ad�� k�yde devaml� do�ay�,insanlar� �izerek resim hayat�na ba�lam�� ,sosyalist g�r��l� sanat�� d��ncelerinden dolay� d��t�� hapisanede eskizlerini g�ren bir ressam arkada�� taraf�ndan te�vik edilmi�.Sanat�� Naz�m Hikmet"ten b�y�k �l��de etkilenmi� ve onun �ok say�da portresini �al��m��.Hapisanede iken binlerce �al��ma yap�yor fakat bunlar�n �o�unu at�yor.Hi�bir resim e�itimi alm�yor ,devaml� �al��arak kendini geli�tirmi�.Bu sergide 1941"den beri yapt�� eserler yer al�yor. Eserlerinin �o�unda k�y insan�n� iyi bir �ekilde g�zlemleyerek do�ayla beraber resim etmi�.Eserlerinde k�y insan�n m�cadelesini,h�zn�n�,a�k�n�,annenin �ocu�una kar�� s

SANAT - FULL SUMMARY AND ANALYS�S

9/7/2010

full summary and analysis

S�S TA�I TANIMI

9/7/2010

S�S TA�I TANIMI
S�s ta�lar� ya da k�ymeli ta�lar olarak tan�mlanan malzemeler yar� k�ymetli ve k�ymetli s�s ta�lar� olmak �zere iki grup alt�nda incelenirler. S�s ta�lar� do�ada yayg�n olarak bulunan karbon, aluminyum , silisyum, kalsiyum ve magnezyum gibi elementler taraf�ndan olu�turulur. Do�ada �e�itli fiziksel ve kimyasal ko�ullar alt�nda, �zellikle b�y�k bas�n� alt�nda olu�mu�lard�r. Sertlikleri 6"n�n �zerindedir. M�cevher ta�lar�n�n incelenmesi ile u�ra�an bilim dal�na gemoloji bilim adamlar�na da gemolog ad� verilmektedir. S�s ta�lar� kullan�m alanlar�na g�re �� grup alt�nda toplan�r.
A) End�striyel s�s ta�lar�: Bunlar yapay elmas, kristal kuvars gibi end�stri dallar�nda kullan�lan k�ymetli ta�lard�r.
B) M�cevher ta�lar� : Ziynet e�yalar�na monte edilerek kullan�lan elmas, z�mr�t ve yakut gibi k�ymetli s�s ta�lar�d�r.
C) S�sleme ta�lar�: K�ymetli ve hat�ra amac�yla kullan�lacak e�yalar�n s�slemesinde kullan�lan ta�lard�r.
S�S TA�LARINI DE�ERLEND�RME KR�TERLER�
S�s ta�lar�n�n de�erlendirilmesinde d�rt ana �zellik aran�r. Bunlar ; G�zellik, dayan�kl�l�k, nadirlik, ta��nabilirliktir, Bunlar�n d��nda; Kesilebilme, parlat�labilme, ��k yans�tma, ��k k�rma gibi �zelliller de ta�lar�n de�erini belirleyen en �nemli �zelliklerdendir. K�kenlerine g�re s�s ta�lar� organik ve kimyasal olmak �zere iki grup alt�nda toplan�r. �rne�in Oltu ta�� ve Kehribar organik k�kenli s�s ta�lar�d�r. Opal ve Ametist ise kimyasal k�kenlidir. Toplam say�lar� 135 ten fazla olan kimyasal k�kenli s�s ta�lar� bile�imlerine g�re farkl� gruplarda toplanabilirler.
Kimyasal k�kenli s�s ta�lar�
Silikatlar: Say�lar� 45 kadard�r. �rnek: Beril, granat, olivin, jadeit, nefrit, opal, zirkon, spod�men, topaz.
Aluminosikatlar: Say�lar� 50 kadard�r �rnek feldspat, lazurit, krizoberil.
Oksitler: Say�lar� 20"den fazlad�r �rnek; Korendon, hematit, spinel.
Borosilikat: Turmalin
Karbonat: T�rkuaz
S�lfat: jips
S�lf�r: Pirit
Elmas
Fosfat
S�s ta�lar� yapay olarak ta elde edilmektedir. Son y

ERKEN HIR�ST�YANLIK VE B�ZANS D�NEM� VE M�MAR�LER�

9/7/2010

Erken H�ristiyanl�k D�nemi

Ba�lang��ta, Yahudilikten t�reyen bir mezhep olan H�ristiyanl�k,vahiy edilmi� yani tanr�-sal k�kenli bir din olarak ortaya ��km��t�r,ama kurucusu �sa"n�n tanr� ve insanl�k aras�nda ba-sit bir arac� de�il,tanr�n�n bizzat kendisi oldu�u kabul edilir.�sa"n�n ,kurtar�c� tanr�n�n insanlar ars�na geldi�ini bildiren vahyine,a��lad�� umut a��s�ndan "�ncil" (�ncilin Yunanca"s� Euangelion "m�jde" anlam�na gelir) ad� verildi.H�ristiyan �ncili"nin insanl��a getirdi�i bildi-ri,tarihi insanla birlikte olu�turan bir tanr�n�n yeni bildirisidir.H�ristiyan ahlak� , me�rutiyet�i-lik de�il,�sa"n�n ki�ili�ine ters d��meden ve onunla birlik i�inde bir ermi�li�e ula�ma, kendini a�ma �a�r�s�d�r. H�ristiyanl�k, dinsel kurum ve teknikler kavram�n� (gerekliliklerine ra�men) a�ar; melihin kurtar�c�9 g�revini yerine getirmesi i�in, ki�inin bu amaca kendini ba�lamas�-d�r.Tarihsel ko�ullarla a��klanabilen b�l�nmeler(Katolik H�ristiyan, Protestan H�risti-yan,Ortodoks H�ristiyan) ba�l� ba��na bir birle�tirme g�c� olan �ncil"e uymamaktan ileri gelir.

4 ve 5. y�zy�lda H�ristiyanl�k Akdeniz"de yayg�n olan dindi.Bat�da �rlanda"dan,g�neydo�uda Etyopya"ya kadar d�nya insanlar� yeni h�ristiyanl�k inanc�na girdiler.Sadece bir y�zy�l son-ra,H�ristiyanl��n boyutlar�,yeni bir din olan �slamiyet"in yay�lmas�yla de�i�ti.

Erken H�ristiyanl�k D�nemi Mimarisi

Erken h�ristiyan sanat�, h�ristiyanl��n do�u�undan Do�uda �ustinianos d�nemine, Bat�da g��men kavimlerin istilalar�yla (VI. yy.a kadar) Suriye, M�s�r ve Kuzey Afrikadaki arap istilas�-na kadar uzanan d�nemdeki ilk h�ristiyanlar�n sanat�. Eski h�ristiyan, �spanya ve Portekiz de, yeni h�ristiyan (Ma�ribliler ve yahudi d�nmeler) kar��t� olarak, eski k�kenli h�ristiyanlar i�in kullan�l�rd�. B�t�n�yle h�ristiyan bir sanat�n ortaya ��k�� olduk�a ge� bir d�neme (III. yy.) rast-lar. H�ristiyanlar�n, g�venlik nedenleriyle ya da resme d��man olduklar�ndan, �sadan sonraki ilk iki y�zy�lda �zg�l sanatsal yap�tlar verme aray�� i�inde olmad�klar� san�lmaktad�r. Bununla birlikte, mezar resimlerinin tarihlendirilmesi, bir�ok durumda, kesin olmaktan uzakt�r. Eski d�nemlerde bu tarihleri daha gerilere g�t�rme e�ilimi a��r basmaktayken, g�n�m�zde her za-man do�rulanamamakla birlikte, daha yeni tarihlerden s�z edilmektedir.
Erken h�ristiyanl�k mimarisi �nceleri bir mezar sanat� g�r�n�m�nde ortaya ��km��t�r: roma yeralt� mezarlar�ndaki resimler, yine roma lahitleri, �e�itli simgeler (�apa, ha� tasvirinden �nce bal�k, s�r�lerini otlatan �oban k�l��nda �sa vb.). Roma ve Kuzey Afrika mezar ta�� yaz�tlar�, 256da Persler taraf�ndan tahrip edilen "H�ristiyanlar evi"ndeki Dura Europos vaftizhanesinin s�slemeleri �ok �zg�n bir yere sahiptir. H�ristiyan ikonografisine yer alt� mezarlar�n�n cubicula ve areosolia dekorlar�nda �nceleri �ok seyrek rastlanmaktayd�: bir �teki d�nya simge-cili�inin vurguland�� Eski ve Yeni Ahit sahneleri: Dan-yal aslanlar �ukurunda, Hz. Yunus ve balina, ate�e at�lan �� Yahudi, �san�n mucizeleri (Azirin dirili�i). Bu arada h�ristiyan temalar�-n�n yan�nda pagan mitler de varl�klar�n� s�rd�rd� ve kimi fig�rler (Davut, Orpheus, Helios) III. yy.da h�ristiyanca yorumlanmaya ba�land�. Bu repertuvara, cenaze merasimi sahnelerinde be-lirsiz bir simgecilik (ku�lar, �i�ekler) eklendi. III. yy.�n ortas�yla IV. yy.�n sonu aras�nda la-hitlerin ikonografisi parlak bir geli�me g�sterdi. Bu tarihten sonra s�slemeler ikona-kar��t� bir nitelik kazand� ya da simgesel fig�rlerle doldu (Ravenna, G�ney-bat� Galya).
"Kilise Bar��" (313) ile birlikte dind�� mimarl�ktan (sivil bazilika) esinlenmi� bir h�ristiyan salon mimarl�� ortaya ��kt�. Bu mimarl�k yerel gelenekler ya da t�rensel gereklere g�re �ok �e�itli bi�imler ald�. Ki-liselerdeki en �nemli s�sleme unsuru mozaik kaplamalard�. Bunlar�n en eski �rnekleri Aquileia ve El-Asnem (Cezayir) mozaikleridir. Bu alanda b�t�n�yle h�ristiyan bir ikonografiye ba�lang��ta �ok ender rastlanmaktayd� ve g�nl�k ya�am sahnelerine (av, bal�k av�) -bunlara simgesel anlamlar y�klemek herhalde do�ru olmaz- yer verilmesi-nin nedeni, ayn� mozaik at�lyelerinin hem �zel konutlar, hem de kiliseler i�in �al��mas�yd�. Duvarlar genellikle mermer pervazlarla s�slenmi�, �st b�l�mleriyse resim ve mozaiklerle kap-lanm��t�r. Baz� Roma (Santa Maria Maggiore), Ravenna ve �stanbul kiliselerinin cepheler

SANAT - AL� TOY

9/7/2010

ali toy

POP ART

9/7/2010

POP ART

1950"li y�llar�n sonunda ortaya ��kan,kentsel ve g�ndelik ya�am g�r�nt�lerinin kullan�lmas�yla belirginle�en,temelde �ngiliz-Amerikan k�kenli sanat ak�m�d�r pop art.
�znel ve varolu�sal sanat�n tersine pop art,temel ��eler olarak s�radan olan nesneleri se�er;bu nesneler,olduklar� gibi de�il,bas�n foto�raflar�,�izgifilmler ve reklamlardan al�nm��,�ok tan�nan imgeler bi�iminde verilir.Bir kitle k�lt�r�n�n ta��y�c�l��n� yapan g�r�nt�, b�ylece ger�e�in bi�imi olur.
1950"li y�llarda,Londra"da Institute Of Contemporary Art b�nye- sinde olu�turulan Independent Group,sanat��lar� (Hamilton,Paolozzi) ve ele�tirmenleri (L. Alloway),teknolojiye,halk ve kent k�lt�r�ne yeni yeni duyulmaya ba�lanan ilgi �er�evesinde bir araya getirdi. �nceleri, pop art deyimi bu hareketi olu�turan geni� alana �zg� bi�imleri nitelendiriyordu;daha sonra hareketten esenlenen yap�tlar� da kapsam�na ald�.Daha 1960"l� y�llar�n ba��nda,kolaj,resim ve heykellerde �sluplar bir sanat��dan ya da bir d�nemden �tekine farkl�l�klar g�sterseler de (Kitaj,Peter Blake,Hockney,A. Jones, Peter Philips,Patrick Caulfield vb.) otomobil,teknolojik �r�nler,sinema y�ld�zlar� gibi konulara �zel bir ilgi duyulmaya ba�land�.�ngiliz Pop Art"�n� belli bir fantezi ve belli bir �zenticilik belirler.
Pop art"�n temel tutkusu,sanatla ya�am aras�ndaki uzakl�klar� ortadan kald�rmakt�r ve bu istek �zellikle ABD"de kendini g�ster- mi�tir.Modernizm, burada g�ndelik ya�ama ba�ka hi�bir yerde ol- mad�� kadar grimi�tir.Artdadac� ve artger�ek�st�c� ��eleri harman eden bir amlay�� i�inde,�nceleri nesneye bir d�n�� gelmi�, be arada canland�rma sorunu da g�z ard� edilmemi�tir: J. Jhons"un "bayraklar"� ve bronz nesneleri,Rauschenberg"in "combine paintings" i ,Kaliforniyal� sanat��lar�n asamblajlar� (Keinholz),hatta happening- lerin "canl� asamblajlar"� (Dine,Oldenburg).Ancak,ki�isel �zellikler- den ar�nd�r�lm��,daha so�uk bir teknikle ve sanayi nesneleriyle kitle ileti�im ara�lar�na sistemli bir bi�imde ba�vurarak,1960"l� y�llar�n ba��nda Amerikan pop art"� a��rl��n� koydu (Warhol,Lichtenstein, Wesselmann,Rosenquist,Oldenburg vb.).Amerikan pop art"�n�n kul- land�� resimler,h�zla,amerikan k�lt�r�n�n ay�rt edici simgeleri oldu- lar ve ayn� simgeler,bu etkile�im i�inde,kitle ileti�im ara�lar� ve grafik sanatlar i�in yeni bir �sluba kaynakl�k ettiler.

-1-

�NG�L�Z YEN� GER�EK��LER�
VE POP ART�ILARI

Her�ey Fransa"da 1960"ta,gen� sanat��lar�n imzalad�klar� k�sa bir bildiriyle ba�lar;uygulamada �ok farkl� anlay��lara sahip olan bu gen� sanat��lar� birbirine yakla�t�ran tek �ey,ger�ekli�in ayk�r� yan- lar�n� se�ip yans�tmalar�d�r.Mesela Raymond Hains ve Jacques de La Villegle kent duvarlar�ndan afi� par�alar�n� s�kerek eserlerinde kulland�lar.Jean Tinguely (1925-1991) resimler �izebilen veya ken- di kendini tahrip edebilen,�ang�rt�l� makineler sergiler (New York"a sayg�,1961) Niki de Saint Phalle,�i� renklerle resimledi�i,mutlu dev kad�nlar�, Nanalar �n�,sanat izleyicisine kabul ettirir.Arman,param- par�a edilmi� bir nesnenin bir kaide �zerinde yeniden,ancak asl�n- dan farkl� bi�imde birle�tirildi�i �fkeler ini,zaten ger�ekle�tir- mi�tir.Christo,giderek b�y�yen nesneleri,an�tlar�,do�a par�alar�n� paketlemekte ,Yves Klein ise monokrom cu anlay��yla,tuvalle- rini yekpare bir bi�imde,pempe ve lacivert bir boyayla kaplamakta, ayn� boyalar� nesnelere de uygulamaktad�r.1960,g�steri a��rl�kl� resim sanat�n�n b�y�k be�eni toplad�� y�ld�r: antropometri denen bir ak�md�r bu ve ��plak bedenleri boyanm�� kad�nlar bedenlerinin izlerini tuvallere s�rerler.
Pop art,bu anlay��na ��k tutan Richard Hamilton (do� 1922) tara- f�ndan pop�ler,gelip ge�ici,kitle �r�n�,sexy,g�z boyay�c� bir sanat olarak tan�mlan�r.Gen�,kente �zg�,i��i s�n�f�na y�nelik,kendini �izgi romanlarda bulan,�ark�larla,frapan giyim tarz�yla,cinselli�ini ya�ama bi�imiyle anlat�m�n� bulan bir kar�� k�lt�rd�r pop art…Bu z�ppelik daha 1950"lerde,�ngilizm toplumunun kurallar�ndan tiksinen ayd�n- lara �ekici ge

ISLAM HAT SANATI

9/7/2010

arap�a h�sn: "g�zel", hat: "�izgi", yaz� ve h�sn-� hat olarakta bilinir. hattatl�k, hat e��t�m�, ara� ve gere�ler�, tekn��, t�rler� ...

S�MER - AKKAD SANATI

9/7/2010

S�MER AKKAD SANATI

Mezar Mimarisi
Ur kral mezarlar� denince ilk akla gelen i�indeki �ok �zel buluntulard�r.16 tane �zel mezar bulunur.
!9. yy"dan itibaren bir �ok arkeolog bu mezarlarda �al��m��t�r.Ama�lar� bilimsel �al��mak de�il daha �ok se�kin eserlerin bar�daki m�zelere aktar�lmas�d�r.�lk ciddi �al��malar 1922"de ingiliz arkeolog Leonard Wooley taraf�ndan yap�ld�.34"e yak�n Ur kentinde ilk sistematik kaz�lar� yapm�� ve 4 mezar grubu saptam��t�r.
1-ER Hanedan Mezarl�� A ( 16 kral mezar� + 389 s�radan mezar) B ( daha gen� 271 mezar)
2-Cremation Mezarlar� ( Ur I)
3-Ur II Mezarlar� (408 adet)
4-Eski Akkad Mezarlar�
1 - Er Hanedanlar Mezarl��:
Mezar Odalar� ;
*Ta� temelli tu�la duvarlar var.
*Bindirme tekni�iyle yap�yorlar.
*�stleri kubbe �eklinde
*Bir yada iki meydandan olu�uyorlar.
*4- 16 adet mezar�n her biri kral , krali�e ve kral soyundan gelenlere ait.
*Her mezarda isteyerek veya istemeyerek g�m�lm��, saray g�revlisi olduklar� d��n�len ki�iler var. En az 3 en �ok 76 tane kurban mezar� bulunuyor.Bunlar�n yan�nda saray arabalar�n� �eken �k�z, at gibi hayvanlarda kurban edilmi�.Kurbanlar�n insitu durumu �l�me gidi� t�reninin sonunda mezar�n kapa��n�n kapat�l�p i�erdekilerin oksijensiz kalarak �ld�klerini g�sterir.
*Bu mezarlar Ur kentinde �zel kutsal bir mekanda yeral�rlar. (Temenos duvar� i�inde)
Krali�e �ubad / Puabi Mezar�:
*800 no"lu mezar, �zel bir mezard�r.
*4.35 m mezar uzunlu�unda, 2.80 m geni�li�inde
*Mezarda 5 asker, 10 sarayl� kad�n ve hayvan kurbanlar var.
*Mezar odas�n�n dip k�sm� krali�eye ait.Buras� ayr� bir oda olarak b�l�mlenmi�.
*Krali�e ah�ap bir masa �zerine, giysili olarak do�u-bat� y�n�nde s�rt�st� yat�r�lm��.
*Karyolan�n etraf�nda giysi sand��, alt�n e�yalar, kaplar, tak�lar, s�mer din t�renlerinde kullan�lan alt�n-g�m�� zeri lapis lazuli sedef par�alar�yla kakma yap�lm�� Lir"ler var. Lir"in ba��nda bir bo�a ve alt�n imdigut ku�u betimi var.
789 No"lu Mezar:
*Mezar i�inde bulunan bir kab�n �zerinde A.Bargi yaz�s� var. Ona ait oldu�u d��n�l�yor.
*4 X 1.80 m
*Dromoslu
*59 ayr� insana ait kemikler bulunmu�.Tamam�n�n hizmet�i oldu�u d��n�l�yor.
*Alt� hayvan taraf�ndan �ekilen 2 araba var.
*Mezar buluntular� �ok miktarda kap, baz� t�ren baltalar�, kesici ve delici silahlar.
Me�kalemdug Mezar�:
*789 no"lu mezara kom�u
*Kral�n kafatas� ve alt�n mi�feri �ok iyi korunmu� olarak bulunmu�.
*Kral�n ad�na bir kandilin �zerindeki lejanttan ula��lm��.
Kral�n mezar�nda ele ge�en bir kutu ;
- �ki uzun kenar� sa�lam
- 20 cm uzunlu�unda
- �st�ne zift ve katran ( bitum) s�r�lm�� ve zemin �zerine sedef, deniz kabuklar�ndan al�nan ta�lar ve lacivert ta�lar� ile kakmalar yap�lm��.
- Bir y�z� sava�� bir y�z� bar�� anlatan sahneler i�erir.
- Sava�� anlatan y�z�nde , sava� arabas� onu �eken at (eggus familyas�), ba�lar�nda mi�fer bulunan sava��lar, esir d��manlar, �ok iri betimlenmi� kumandan ve kral yer al�yor.
- Bar�� anlatan y�z�nde ise 3 frizli sahne olu�turulmu�.Y�ntem ve malzeme ayn�.3 frizin aras�nda ayr�c� frizler var.Tap�na�a arma�anlar�n g�t�r�lmesi, tanr�lar�n toplant�s� sahneleri var.
1. friz : Sa�� sakal� olmayan uzun giysili taht�nda oturan tanr�lar, m�zisyenler ve tanr�lara i�ki sunan sakiler var.Tanr�lar�n elinde kadehler var.
2. friz : S�rt�nda y�k ta��yan insanlar var.
3. friz : G.U"dan itibaren m�h�rlerdede g�r�len tap�na�a arma�anlar getiren insanlar var.Koyun, ke�i, bo�a, bal�k gibi arma�anlar�n yan�nda herkesin kuca��nda o�lak var.
Frizlerdeki insanlar�n heykellerdeki gibi kollar� g��ste birle�mi�tir.

KABARTMA SANATI
Akbabalar Steli:
*Sava� ve zaferi anlatan S�merlere ait tek kabartmad�r.
*B�y�k bir b�l�m� par�alan�p yok olmu� �ok kaliteli bir eserdir.
*Kire�ta��ndan yap�lm��t�r.
*1.88 m y�ksekli�inde, 1.30mgeni�li�inde ve 11 cm kal�nl��nda
*An�tsal boyuttaki akbabalar stelinin zaman�nda a��k bir alana dikildi�i d��n�l�yor.
*Stelin esas kahraman� tanr� Ningirsu"dur. Girsu (Tello) kentinin efendisidir.Bitki tanr��as� Nisabe ve Nan�e"nin a�abeyi, Bau"nun kocas�d�r.Mitolojiye g�re Laga� kentinin Umman kentine kar�� zafer kazanmas�n� sa�lam��t�r. B�t�n bu bilgiler stelin arka taraf�ndaki �ivi yaz�s�ndan anla��lmaktad�r.
*Steli Ean Natum diktirmi�tir.
Ningirsu;
- Sa�lar� arkada topuz yap�lm��, sakallar� dalga dalga g��s�ne inen bir fig�r.
- Memeleri vurgulanm��, belinin alt k�sm�nda bir eteklik var ve ayaklar� ��plak
- Sa� elinde bir topuz var.
- Sol elinde bir kafes ta��yor.Kafes

SANAT - 21.�STANBUL F�LM FEST�VAL� F�LM ANAL�Z�

9/7/2010

21.istanbul film festivali film analizi

ESK� MISIR SANATI

9/7/2010

ESK� MISIRDA SANAT

Uygarl�k e�siz sanat anlay�� ile dikkat �eker.Belirli kurallar� olan bu sanat,Yukar� ve A�a�� M�s�rda 3000 y�ll�k bir s�re� i�inde toplum ya�am�n�,d��ncesinin,dinin k�saca t�m k�lt�r�n yans�mas�d�r.
M�s�rl�lar�n �o�u �ift�iydi;fakat insanlar,el sanatlar� ve ticaret gibi ba�ka i�lerle de u�ra�abilirlerdi.En yetenekli erkek ve kad�n sanat��lar tap�naklarda ve saray at�lyelerinde ya da soylular�n malikanelerinde �al��rlard�.K�ydeki ustalar,y�redeki pazarlarda sat�lacak �r�nler �retirlerdi.
Ara� Gere� ve Teknikler:Uzmanlar,hem mezarlarda bulunan modellerden ve resimlerden,hem M�s�rl� ustalar�n yapt�� nesnelerden,onlar�n teknikleriyle ilgili pek �ok bilgi edinebilmi�lerdir.

Dokumac�l�k:�lk dokuma tezgahlar� yerde yat�k dururlard� ve ufak tahta kaz�klarla yere tutturulurlard�.Daha sonralar� dikine tezgahlar yap�ld�.Bunlar daha kullan��l�yd�,��nk� fazla alan kaplam�yorlard�.
Deri ��leri Yap�m:Deri,�antalar�n,sandaletlerin,kalkanlar�n,ok k�l�flar�n�n(saplar�n�n) yap�m�nda ve mobilyac�l�kta kullan�lm��t�r.
��mlek�ilik:��mleklere,��mlek�i ��ra��n�n elle dondurdu�u bir �ark�n �zerinde bi�im verirlerdi.��mlekler,bir odun f�r�n�n i�inde pi�irilirdi.
Mobilyac�l�k:�nce bir zevkin �r�nleri olan firavun ve soylular i�in yap�lm�� koltuklar, karyolalar, �ekmeceler, tuvalet e�yalar�,arabalar ve daha �ok �e�itteki Eski M�s�r Mobilyalar�n�n modelleri a�a� i��ili�i ve s�slemeleriyle; y�ksek d�zeyde kalite,�zen ustal�k g�steren �r�nlerdir.Arkeoloji ve sanat y�n�nden de�erleri �ok y�ksek olan bu e�yalar�n g�n�m�ze bozulmadan ula�abilmesi kaya mezarlar�n�n �ok iyi izole edilmi� olmas�ndand�r.

TAPINAKLAR

Karnak Tap�na��: D�nyada bug�ne kadar in�a edilmi� en b�y�k ve en dikkate de�er dini kompleks olan Amon Tap�na��,modern Luksor kenti yak�nlar�nda ki Karnak mevkiindedir.Tap�nak.Amon rahiplerinin "Cennetin en b�y��,D�nyan�n en eskisi"diyerek her g�n ilahiler okuduklar�,Tanr� Amon inanc�n�n merkezi (Nesut-Towi,anlam� 2 kentin Taht�)olan Teb Kentinde tarihi bilinmeyen �ok eski bir yap� ile ba�lam��,orta ve yeni krall�k d�nemlerinde yap�lan eklemelerle eski m�s�r"�n b�y�k kompleksine d�n��m��t�r
300 d�n�m alana yay�lm�� olan kompleksin,g�ney y�n�ndeki 8 hektarl�k alanda,y�zey ara�t�rmalar� ve kaz� �al��malar� s�rd�r�lmektedir.XI.Hanedan d�neminde ba�lat�lan,XVIII. ve XX. hanedanlar d�neminde tamamlanan b�y�k boyutlu yap�lar�n �ekirde�i AMon Tap�na��na iki yan�ndan ko� ba�l� Sfenkslerin bulundu�u caddeden girilir.�zerinde yaz�t ve desen bulunmayan 113m geni�li�inde ve 15m kal�nl��ndaki b�y�k 1.pilondan sonra y�ksek duvar ve s�tunlarla �evrilmi� sa�l� sollu ko� ba�l�kl� Sfenkslerin s�raland�� b�y�k salona gelinir.Sol yanda II.Seti tap�na��,Amon,MutKhons Tanr�lar� i�in �� k��k sapel ve sa�da �� yani Osiris s�tunlar� ile �evrili avlusu bulunan III.Ramses Tap�na�� yer al�r.Ortada 25.Hanedan�n Habes k�kenli Firavunlar�ndan Tharkaya ait k��k�n 21.m y�ksekli�indeki papir�s ba�l�kl� 10 s�tundan birisi ile Amon bas rahiplerinden XXI.hanedan Firavunu Smendes"e dair b�y�k heykel bulunur.Avluya biti�ik olan ve XVIII. hanedan firavunlar�ndan Horemhabin in�a ettirdi�i 2.pilon duvar�ndan ge�ilerek b�y�k Hipostil hole girilir.Buran�n yap�m�n� III.Amenhotep ba�lanm��,I.Seti devam ettirmi� ve II.Ramses tamamlat�lm��t�r.6 d�n�ml�k alana yay�lm�� 15 ve 23m y�kseklikte 134 s�tunun olu�turdu�u b�y�k Hipostil holden yukar� bakt��m�zda,s�tunlar� birbirleri �zerine e�ilip sallanarak,g�ky�z�ne ula�maya �al��an a�a�lara benzetirsiniz.

3.pilon III.Amenhotep,4.pilon I.Tutmosis taraf�ndan yapt�r�lm��t�r.4.pilon �n�nde I ve III.Tutmosise ait dikili taslardan 1.ayakta(y�kseklik 28m. a��rl�k 143 ton)di�erinin par�alar�ysa avluda yatmaktad�r.Buradan itibaren Tanr� Amona ait kutsal dar ve k��k mekanlar,giri�teki ana aks"�n devam�nda ard� ard�na dizilirken,sa� tarafta g�ney y�n�ndeki aksta III.Tutmosis ve Hatcepsutun yapt�rd�� pilonlar ve an�tsal heykeller ile kutsal gol ve nilometre yer al�r.4.pilonun arkas�ndan III.Tutmosis in yapt�rd�� 14 s�tunlu k��k hipostil hol ve Krali�e Hatcepsuta 2 dikili tastan birisi durmaktad�r.(29.56m 200 ton a��rl��nda).5. pilon I.Tutmosis,6.pilon ise II.Tutmosis taraf�ndan yapt�r�lm��.Tap�na��n sonunda bulunan en ilgin� bolum,III.Tutmosis in yapt�rd�� b�y�k festival tap�na��d�r.Botanik ve hayvanat bah�esi olarak bilinen bu b�l�mde,firavunun Suriye seferinden d�nerken getirdi�i hayvan bitkilere ait �ok g�zel kabartmalar islenmi�

RES�M - R�NESANS D�NEM�NDE RES�M SANATI

9/7/2010

r�nesans d�neminde resim sanat�

EDOUARD MANET-EMPRES�YON�ZM

9/7/2010

EDOUARD MANET-EMPRES�YON�ZM

XIX. Y�zy�l�n ikinci yans�n�n en b�y�k ve k�kl� sanatsal olay� Empresiyonizm denilen sanat hareketinin do�mas�d�r.
Avrupa sanat� XIV. y�zy�l �talyan primitifleriyle ba�layan sanat gelene�ini, sanat kurallar�n� az de�i�tirerek XIX. y�zy�l�n ikinci yans�na kadar s�rd�rm��t�r.
XVII. y�zy�lda Fransada kurulmu� bulunan Academie de� Beaux-Arts klasisizmi resmi ve akademik sanat tan�yarak korumu� ve b�t�n sanat hareketlerini klasisizmin �l��leriyle de�erlendirerek denetlemii�tir. Bu nedenle, XIX. y�zy�lda do�an romantizm b�t�n g�c�yle s�r�p gelen klasisizm ile �at��malar sonucu tutunup yay�labilmi�tir.
Empresiyonizm de geleneksel ve akademik sanat ile benzeri �at��may� yapm��t�r. Ancak romantizm sanatlardaki g�r�n�� ve �z� ile devam edemedi�i halde Empresiyonizm diye adland�r�lan sanat hareketi tutunmu� ve daha sonraki yenilik�i estetiklere, sanat hareket ve ak�mlar�na �nc�l�k ederek XX. y�zy�l�n sanatlar�n� haz�rlam��t�r.
Fransada XIX. y�zy�l s�resince sanat sergileri Salon ad� verilen Devlet salon ve galerisinde d�zenleniyordu. �nceleri her y�l d�zenlenen Salonlar (Devlet Sergileri) �nemli sanatsal olayd�. Parisin y�ksek sosyetesine mensub ki�iler zaman�n b�y�k resim ustalar�n�n eserlerini g�rebilme k�vanc�n� tadabiliyorlar, bu f�rsattan yararlanan ��k ve zarif han�mlar giysi g�steri�i yapabiliyorlard�. Louvre Saray�ndaki Salon Carrede bu t�r sergilerin yap�lmas�, y�zy�l sonuna kadar d�zenlenen sergilerin de Salon olarak adland�r�lmas� gelene�ini olu�turdu. Sanat eserleri ve dolay�s�yla sanat��lar sergi yerine Salon deyimi kullan�larak yay�nlanan ele�tirilerle tan�t�l�yor ve de�erlendiriliyordu. Filozof Deni� Diderot ve ozan Charles Beaudelairenin Salonlar� bu t�rden ele�tiri eserleridir.
Bu devlet sergilerinin j�rilerini Academie �yesi sanat�� ki�ilerle onlar�n be�endikleri sanat��lar olu�turmakta idi. J�ri resmi, devlet j�risi idi. Bu nitelikteki bir j�rinin be�enip �d�llendirece�i eserlerin resmi sanat anlay��na uygun d��mesi gerekiyordu. 1881-1914 y�llar� aras�nda Frans�z sanat ya�am�na s�z ge�iren bu sanat��lar; sanat��n�n ki�ili�ine a��lma ve g�ven olana�� tan�mayan, gelene�in sanat kal�plar�na s�k� s�k�ya ba�l� kalarak sanatsal faaliyette bulunmay� ilke sayan ki�ilerdi, �o�u akademisyendi. Bu sanat��lar zamanlar�n� eserlerinde yans�tmay� ama� edinmi�lerdi. Do�adaki e�yaya t�m�yle benzer nitelikte sanat eseri yap�lmal�yd�. �yk�ler, toplumsal ve tarihsel olaylar, adetler, sava� sahneleri ve kahramanl�k g�sterileri, ��plak fig�rler, mitolojik imajlar, Ven�sler, ger�e�i, adaleti temsil eden alegorik de�erler bu sanat��lar�n eserlerine konu olabiliyordu. Tasvirler de detaylar�n �ok iyi g�r�l�p belirtilmesi gerekiyordu. Konular�n gere�ince anlat�m� sanatsal kurallara uyma zorunlulu�undan �nce gelmekte idi. Sanat�� tasvir sahnelerini foto�raf sahneleri gibi g�r�yordu.
Bu sanat��lar�n ba�l�calar� J.L. Meisonnier (1825-1891), Th. Couture (1815-1879). Ch. Gleyr (1806-1874), A. Cabanel (1823-1889), L.Ger�me (1824-1904), W.Bougreau (1825-1905), J.P. Laurens (1838-1921). L. Bonnard (1833-1922) ve F. Cormon (1845-1924)dur.
Akademik sanat�n en tan�nm�� ve be�enilen sanat��s� Ernest Meisonnier g�nl�k ya�am ve tarihsel olaylar resimleri, portreler yapm��t�r. Sanat�� desene, detaylar�n i�lenmesine b�y�k �nem vermi�tir. Hepsi de be�enilen eserleri y�ksek fiyatlarla sat�n al�nm��t�r.
Th. Couture, A. Cabanel, L. Ger�me ve W. Bouguerau Salonlar�n ve Devlet J�risinin yenilik�i sanata ve sanat��lara kar�� en ho�g�r�s�z �yeleri olmu�lard�r.
Yeni bir devrin sanat�n� yapmak, gelecek y�zy�llar�n hangi �ekil ve nitelikte g�r�n�p geli�ece�i bilinmeyen sanatlar�na yol a�mak iradesiyle gelenek�i sanat ve sanat��larla �etin bir sava�a tutu�an yenilik�i sanat��lara Devlet ve toplum kar�� km��t�r. Buna kar��n, yenilik�i sanat��lar da gelenek�ilere, alayc� k��mseyici anlamda pompier (tulumbac� anlam�na) s�fat�n� yak��t�rm��lard�r
XIX. y�zy�l�n ilk yar�s�ndan itibaren bat� sanat�na a��lmaya y�nelen

RES�M - �BRAH�M �ALLI

9/7/2010

ibrahim �all�

RES�M - REKLAM

9/7/2010

reklam

ROMANT�ZM

9/7/2010

Yaz�n Ak�mlar�

TANIM
Belli bir tarihsel s�re�te edebiyat�, t�r ve yazar�n milliyeti bak�m�ndan herhangi bir ayr�m olmadan �ekilsel ve i�eriksel olarak etkileyen belli �slup, duygu ve d��nce dizisidir. Belli ba�l� edebi ak�mlar, Klasizm, romantizm (co�umculuk), parnasizm (sanat sanat i�indir), naturalizm (do�alc�l�k), sembolizm (simgecilik), idealizm (�nanimizm), realizm (ger�ek�ilik), f�t�rizm (gelecek�ilik), dadaizm, ger�ek�st�c�l�k (s�rrealizm), letrizm (harf�ilik), varolu��uluk (egzistansiyalizm), personalizm (ki�ilik�ilik) olarak s�ralanabilir.

KLAS�ZM
* Edebiyatta eski Yunan ve Roma sanat�n� temel alan tarihselci yakla��m ve estetik tutumdur. Yeniden do�u� diye adland�r�lan R�nesans d�neminde geli�mi�tir. Bu akam�n izleri bir �nceki d�nemde Rebelais ve Montaigne de hatta Aristotelestedir. Klasizmin temel ��eleri kendi i�inde soyluluk, ak�lc�l�k, uyum, a��kl�k, s�n�rl�l�k, evrensellik, idealizm, denge, �l��l�l�k, g�zellik, g�rkemliliktir. Yani bir eserin klasik say�labilmesi i�in bu �zellikleri bar�nd�rmas� gerekmektedir. K�saca klasik bir eser, bir �slubun en yetkin ve en uyumlu ifadesini buldu�u eserdir. Klasizm temellerini R�nesans aristokrasisinden al�r. Klasizm bir bak�ma aristokrasinin ak�m�d�r.

ROMANT�ZM
* 18. y�zy�l�n sonunda ortaya ��kan ve 19. y�zy�l�n ortalar�na kadar uzanan ak�md�r. Kendisinden �nceki klasizme bir tepki olarak ortaya ��km��t�r. �nce bir �n-romantizm d�nemi denilen geli�meler ya�anm��t�r. Bu geli�melerin en �nemlisi, halk�n be�enisinin klasizmin g�rkemli, kat�, soylu, idealize edilmi� ve y�ce anlat�m bi�iminden, daha yal�n ve i�ten ve do�al anlat�m bi�imlerine kaym�� olmas�yd�. Romantizm, klasizmin d�zenlilik, uyumluluk, dengelilik, ak�lc�l�k ve idealle�tirme gibi �zelliklerine bir ba�kald�r� niteli�indedir. Romantizm, do�du�u �a��n ak�lc�l�� ve maddecili�ine tepki olarak bireye, �znelli�e, ak�l d��l��a, d�� g�c�ne, ki�iselli�e, kendili�indencili�e ve a�k�nl��a, yani s�n�rlar� zorlay�p ge�meye �nem verir. Tarisel olarak bu d�nemde geli�en orta soylu s�n�f�n, yani burjuvazinin duygu, d��nce ve ya�am tarz�n� �n plana ��kar�r.
Soylular�n zarif sanat bi�imlerini yapay ve a��r� incelikli bulan bu yeni s�n�f, duygusal a��dan kendisine yak�n hissetti�i daha ger�ek�i sanat bi�imlerinden yanayd�. B�ylece romantizm geli�me ve yayg�la�ma �ans� buldu.
Romantizmin en �nemli habercisi Frans�z filozof ve yazar Jean Jacques Rousseaudur. Ama �ngiliz yazarlar William Wordsworth ve Samuel Taylor Coleridgenin 1790 y�l�nda birlikte yay�nlad�� Lirik Balatlar adl� eser romantizmin bildirgesi say�l�r. Yine �ngilterede William Blake, Almanyada Friedrich H�lderlin, Johann Wolfgang von Goethe, Jea Paul, Novalis, Fransada Chateaubriand ve Madame de Stael ilk romantizm temsilcileridir. Victor Hugo, Alphonse de Lamartine, Alfred de Vigny, Nodier, Soumet, Deschamp, Alfred de Musset, b�y�k romantik yazarlard�r.

REAL�ZM
* Bir estetik kavram olarak 19. y�zy�l ortalar�nda Fransada ortaya ��km��t�r. Nas�l ki romantizm klasizme bir ba�kald�r� niteli�inde ise ger�ek�ilik yani realizm ise, hem klasizme hem de romantizme bir ba�kald�r�d�r. Ama�, sanat� klasik ve romantik ak�mlar�n yapayl��ndan kurtarmak, �a�da� eserler �retmek ve konular�n� �ncelikle y�ksek s�n�flar ve temalarla ilgili de�il, toplumsal s�n�flar ve temalar aras�ndan se�mekti. Realizmin amac�, g�nl�k ya�am�n �nyarg�s�z, bilimsel bir tutumla incelenmesi ve bir bilim adam�n�n klinik bulgular�na benzer nesnel bir bak�� a��s�yla ortaya konmas�d�r. �rne�i bu akam�n iki g��l� temsilcisi Gustave Flaubertin Madame Bovary adl� roman� ile Emile Zolan�n Nana adl� roman�nda cinsellik ve �iddet edebi bir mikroskop alt�nda incelenerek olanca ��plakl��yla ortaya konulmu�tur. Realizm felsefesinin alt�nda g��l� bir felsefi belirlenimcilik yatar. Frans�z edebiyat�nda Flaubert, Zolan�n yan�s�ra Honore de Balzac, Stendhal, Rusyada Lev Tolstoy, �van Turgenyev, Fyodor Dostoyevski, �ngilterede Charles Dickens ve Anthony Trollope, Amerikada Theodore Dreiser, �rlandada James Joyce realizmin �nemli temsilcileridir. Realizm, 20. y�zy�l roman�n�n geli�imini de �nemli �l��de etkilemi�tir.

PARNAS�ZM
* Klasizm, romantizm ve realizmin b�t�n�ne tepkili bir ak�md�r. Temel kural� "sanat sanat i�indir" diye �zetlenebilir. Asl�nda realizmin kat� toplumculu�u ve ger�ek�ili�ine bir kar�� k��t�r. Daha �ok �iirde kendini g�sterir. Sanatsal bi�im ve sanatsal i�erik kayg�s� �n plandad�r. �l��l� ve nesnel bir anlat�m, teknik kusursuzluk ve ke

SANAT - BESLENME

9/7/2010

beslenme

SANAT - YUNUS EMRE

9/7/2010

yunus emre

SANAT - CEM BEHAR

9/7/2010

cem behar

R�NESANS

9/7/2010

1.R�nesans nedir?

R�nesans; insan�n kendi �zerine e�ildi�i, kendini ke�fetti�i ve h�manist g�r��n �nem kazand�� d�nemdir. Akademik geli�meler R�nesans"a neden olmu�tur.

2.R�nesans"�n Do�u�u

�talyan sava� ve ticaret gemileri 1200"l� y�llarda Akdeniz ve Karadeniz de kurdu�u kent devletlerinin sayesinde Do�u Akdeniz"le ticaret i�indeydi. Bu ticaretin yaratt�� ekonomik d�rt� ve entellekt�el uyar�c�lar �talya"da ad�na R�nesans denen uyan�� a��n� ba�latt�.

R�nesans, Orta �a��n kurallar�na ve y�ntemlerine bir ba�kald�r��t�r. Orta �a��n en temel �zelli�i yeniliklere kar�� duyulan bir korkudur. R�nesans ise; yeniliklere kar�� daha ho�g�r�l�d�r. R�nesans d�neminin yenilikleri �ylesine b�y�kt�r ki; o d�neme "Yeniden Do�u�" denmi�tir ve bilim alan�ndaki yenilikler de devrin niteli�i ta��m��t�r.

R�nesans geli�mesinde reform hareketlerinin Katolik kilisesinin otoritesinin sarsmas� h�manizmin geli�imi g��l� kurallar�n y�netimdeki ulusal devletlerin ortaya ��kmas� ke�if gezileri ve bireyin toplum i�indeki yerinin giderek daha fazla vurgulanmas� gibi etkenler �nemli rol oynam��t�r. Amerika k�tas�n�n ke�fi ve T�rkler"in �stanbul"u almas� R�nesans"�n yolunu a�an olaylardan say�l�r.

"Yeniden Do�u�" anlam�na gelen R�nesans, bize Eski Roma ve Grek ba�ar�lar�n�n yeniden canland�r�lmak istenmesi anlat�r.

R�nesans d�nemi yarat�c�lar�, yenilik�ileri, o d�nemin kent insanlar� yani t�ccarlar� olmu�tur. T�ccarlar elde ettikleri zenginlikleri y�netimi ele ge�irmek i�in de�il, sanat ve end�stri yenilikleri i�in kullanm��lard�r. Ayr�ca R�nesans, Fransa, Almanya,Rus �arl��, Portekiz, Hollanda,�ngiltere gibi despotik olmayan k��k kent devletlerinde do�mu�tur.

R�nesans"� bir b�t�n olarak ele al�rsak �u temel anlay��lara dayand��n� ve onlarla anlam kazand��n� g�r�r�z:

I-Yery�z� �ekici ve ara�t�r�lmaya de�er bir yerdir.
II-�nsan g��l�d�r ve bu g�c� ile b�y�k ba�ar�lar elde edebilir.
III-�nsan�n s�rekli faal olmas� g�zel bir �eydir.
IV-Ger�ek g�zeldir.

Bu a��dan R�nesans; �nsan�n kendisini ve �evresini yeni bir �ekilde alg�lama ve kavrama bi�imidir.

Eskiden ideal olan bu d�nyan�n i�lerinden belirli �l��de uzak kalmak ve edilgin bir ya�ama g�ptayla bakmak egemen iken; 1433"te h�manist Leonardo Bruni; "�nsan�n t�m �an ve �erefi faal olmas�nda yatar." dedi ve R�nesans"la birlikte zenginli�in olanaklar�ndan do�rulukla yararlanman�n erdem oldu�una inan�lmaya ba�land�.

�nan�n faal olmas�na kar�� duyulan bu yeni sayg�,toplumsal ve bireysel alanlarda �nemli sonu�lar do�urdu. Bir yanda, Cumhuriyet rejimini koruyan Floransa gibi kent devletlerde yeni toplumsal bilin�, yeni bir "kamuya daha �ok hizmet" anlay�� yerle�ti.
�te yanda, ortak sorumluluk anlay��ndan vazge�ilerek, bireyin yetenekleri ve potansiyel g�c� vurguland�. Bu yeni R�nesans bireycili�iyle insan�n ola�an�st� ba�ar�lar� �zerinde duruldu. Servet taraf�ndan y�netilen d�nyada, birey kendi kaderini kendisi belirleyecekti. Erdemli bir ki�i, ister sava�ta, ister sanatta, ister devlet y�netiminde olsun, ne yapt��n� bilen, potansiyelinden yararlanarak �n�ne ��kan f�rsatlar� en iyi bi�imde kullanan,bir bak�ma kendi bildi�ini okuyan ve yapt�� her i�te en iyisi, en ola�an�st�s�n� ortaya ��karan ki�iydi.

Toplumsal ve bireysel alanlarla bu s�k� f�k�l�k yeni bir ger�ek�ilik anlay��n� beraberinde getirdi. "Ger�ek", evrende g�r�lebilen ve dokunulabilen ki�i yada nesneler olarak ele al�nd�. "Nesnellik" ise, nesnelerin, onlar� alg�layan her normal insana ayn� g�r�nmesi ve hissedilmesi demekti. Sanattan ve bilimden beklenen, bu ger�e�i ve nesnelli�i iletmesiydi. Bu b�y�k uyan��, resimden m�zi�e, heykelt�ra�l�ktan mimariye, edebiyattan do�a bilimlerine kadar t�m insan faaliyetlerinde kendini co�kuyla g�sterdi.

Eski Yunan ve Roma k�lt�r�n�n canland�r�lmas� olan bu d�nemde astronomide ptolemaios, sisteminin yerini Kopernik sistemi alm��, ka��t, matbaa, pusula ve barut gibi teknoloji ve �r�nler yayg�n kullan�m alan� bulmu�tur.

R�nesans�n do�u�u olan �talyan kentlerinde soylular, t�ccarlar, rantiyeler ve zanaat��lar orada ya�ay�p, �al��yor, kilisenin otoritesine kar�� ortakla�a direniyor, ortak d��mana kar�� siyasal eylem birli�ini kurarak, bir topluluk bilinci ve yurtta� ba�l�l��n� yaratmaya ba�l�yordu.

Daha �ok 13. yy"da �talyan bir halk egemenli�i kavram� geli�ti. Ama 14,yy"da bu kentlerden baz�lar�nda iktidar kavgalar� nedeni ile demokratik y�netim ba�lad�. Y�zy�l sonunda da tek adam y�netimi (signeria) yayg�nla�t�. Bu nedenle feodalizme �zg

T�RK�YEDE BASKI SANATI TAR�H�

9/7/2010

G�n�m�zde ya�an�lan sosyal, ekonomik ve k�lt�rel olgular�n geli�im ve dinamizmini seri �retim sa�lamaktad�r. Bir bak�ma seri �retim t�m ya�ant�n�n h�zla cereyan etmesine, de�erlerin s�ratle de�i�mesine neden olmu�tur. Seri �retim ya�ama bi�imidir art�k .

Yeni ya�ama bi�imi ise ki�inin k�lt�re olan talebini artt�rmaktad�r. Artan talepler ki�inin ekonomik kapasitesine uygun ��z�mleri zorunlu k�lmaktad�r. Bu a��dan �ok say�da �retilen ve bundan dolay� da maliyet sorununun k��lmesini sa�layan (bask� sanat�n�n yeniden g�ndeme gelmesine neden olmu�tur.

K�k� �ok eskiye dayanan metal grav�r, bask� teknikleri i�in-de sanat��ya en zengin anlat�m olanaklar� sa�layan bir tekniktir. Tarih i�indeki geli�imi serbest sanatlardan kopmadan olmu�tur. 1960 l� y�llardan g�n�m�zde ise bu ili�ki en �st noktaya ula�m��t�r.

Metal grav�r bask� sanat�n�n geli�imi sosyo ekonomik ve tek-geli�imlerle �ok yak�n ili�kisi vard�r. G�n�m�z teknolojisi bir �ok yeni malzeme ve teknik olanaklar sa�lamaktad�r.

S�rekli yenilik pe�inde ko�an g�n�m�z sanat��lar� teknolojik olanaklar� zorlayarak yeni anlat�m yollar� bulmaya �al��maktad�rlar.

Yak�n d�neme kadar genellikle bir konuyu anlatma ( �ll�stratif) yada salt �o�altma amac�na y�nelikken, art�k resimsel bir dilin anlat�m arac� haline gelmi�tir. Hem resimsel yarat�m� ger�ekle�tirmek hem de bu yarat�m� �o�altmak i�in en uygun ara� metal grav�r bask�d�r.

Metal plaka y�zeyine resmi �e�itli ara� ve gere�ler ile oyarak �ukurla�t�rma i�lemine metal grav�r denir. Metal plaka y�zeyini asit ile yedirerek (etching) yada kaz�c� aletler ile yap�lan �ukurla�t�rma i�lemine intaflio (�ukur kaz�) ad� verilir. "�ntaglio" s�zc��, �talyanca kesme, oyma anlam�na gelen "�ntagliare" s�zc��nden t�retilmi�tir.

��leminden sonra plaka y�zeyine boya verilir ve y�zey iyice temizlenerek �ukurlarda boya kalmas� sa�lan�r. Plaka silindirden kuvvetli bir bas�n� yard�m�yla suda nemlendirilerek yumu�at�lm�� ka��da bas�ld��nda ka��t �ukurlarla dolu olan metal plaka y�zeyinin kal�b� haline gelir ve bu yolla �ukurlar�n izi ka��da aktar�lm�� olur.

Grav�r tekniklerinin ��renimi kolay, fakat ustal�k kazan�lmas�, uygulamal� deneysel tecr�belerin yap�lmas�na ba�l�d�r. Tekni�in geni� alan� ki�isel yarat�mlarla birlikte yeni teknik ve resimsel anlat�m olanaklar�na do�ru g�t�recektir.

Ara�t�rman�n derlemesi uygulama s�ras�na g�re ele al�nm�� irdelenmi�tir.

Her b�l�m kendi ba��na d�zenlenerek sonuna b�l�m ile ilgili foto�raf ve �emalar yerle�tirilmi�tir.

Metal grav�r bask�, sanat��ya �ok geni� olanaklar tan�r. . Ancak bu olanaklar metal grav�r teknikleri ile uygulamal� ili�ki kuruldu�u zaman kavranabilir.

Metal grav�r teknikleri ile resimsel bir dil olu�turabilmek i�in bu tekniklerle yo�un bir ili�ki kurmay� zorunlu k�lmaktad�r. Bu ili�ki, �ok geni� teknik prosed�re sahip olan metal grav�rde her an yeni teknik ��z�mleri ke�fetme �ans� do�urmaktad�r. Bu ke�ifler resimde yeni ve farkl� g�rsel etkileri sanat��ya sa�lamaktad�r. Bu ba�lam

YEREBATAN SARNICI TAR�H�

9/7/2010

YEREBATAN SARNICI TAR�H�

�stanbul"un g�rkemli tarihsel yap�lar�ndan biri"de Ayasofya"n�n g�neybat�s�nda ve biraz ilerisinde bulunan Basilika Sarn�c�d�r. Bizans imparatoru I. Justinianus (527-565) taraf�ndan yapt�r�lan bu b�y�k yer alt� sarn�c�, suyun i�inden y�kselen ve say�s�z gibi g�r�len mermer s�tunlara bak�larak halk aras�nda yerinde bir deyimle "Yerebatan Saray�" olarak isimlendirilmi�tir. Sarn�c�n yerinde daha �nce Gen� Roma �a��nda muhtemelen III-IV.yy"da yap�lm�� olan, ticari ve hukuki i�lerde, bilim ve sanat faaliyetlerinde b�y�k bir Basilika kullan�l�yordu.476 y�l�nda ��kan bir yang�nda tamamen harap olduktan sonra �lius taraf�ndan yeniden yapt�r�lan ve tekrar bir yang�n felaketine u�rayan ve 532 y�l�nda �ehri kas�p kavuran Nika isyan�nda, Basilika"n�n mermer heykeli vard�. Eski kaynaklar bu yerde y�z� s�tunlu revaklarla �evrili �st� a��k bir avlusu Ayasofya"ya d�n�k oldu�u belirtilmi�tir. Hz.S�leyman"n�n elini �enesine dayam�� vaziyette bronz heykelinin bulundu�unu, kendi eserinden �ok daha g�zel olan bu heykele hayretle bakan imparator daha sonra Ayasofya"dan bu heykeli kald�r�lm��t�r. Bilindi�i gibi �srail h�k�mdar� I. Basilius (867-886) taraf�ndan Hz.S�leyman"� kendi ad�na Kud�s"te yapt�rd�� mabet yery�z�nde Ayasofya"ya gelinceye kadar yap�lm�� olan mabetlerin en g�zeli en muhte�emi olarak biliniyordu. Daha sonra �mparator Basilius"un s�z� ge�en heykeli eridikten sonra kendi heykelini koydurdu�u s�ylenmektedir. �mparator Justinianus yang�na u�ram�� olan b�y�k basilika"n�n yakla��k 542 y�l�nda, rivayetlere g�re 7.000 k�lenin �al��t�� bu sarn�c� in�a ettirmi�tir. Ve sarn�� ismini yak�n�ndaki �lius Basilika"ndan alm��t�r. Basilika Sarn�c�"n�n suyu �mparator Valens taraf�ndan (368) y�l�nda yapt�r�lan 971 m. uzunlu�undaki Valens (Bozdo�an) kemeri ile �mparator Justinianus"un yapt�rd�� 115.45 m. uzunlu�undaki Ma�lova Kemeri yard�m�yla �ehre 19 km. mesafede Belgrad ormanlar�ndaki E�rikap�`daki su taksim merkezinden gelmektedir.Basilika Sarn�c�n�n plan� y�zy�l�m�z�n ba��nda Alman Deniz Alt�c�lar� ��karm��t�r. Buna g�re uzunlu�u 140 m. geni�li�i 70 m. dikt�rtgen bi�imde bir alan� kapsayan dev bir yap�d�r. 52 basamakl� ta� bir merdivenle inilen bu sarn�c�n i�erisinde her biri 9 m. y�ksekli�inde 336 s�tun bulunmaktad�r. Birbirine 4.80 m. aral�klarla dikilen bu s�tunlar, her s�rada 28 tane 12 s�ra meydana getirirler. Suyun i�erisinde y�kselen bu s�tunlar u�suz bucaks�z bir orman� hat�rlamakta ve ziyaret�iyi sarn�ca girer girmez etkilemektedir. Sarn�c�n tavan�ndaki ha� bi�iminde tonozlar, yuvarlak kemerler vas�tas�yla s�tunlara aktar�lm��t�r.�o�unlu�u daha eski yap�lardan topland�� anla��lan ve �e�itli mermer cinslerinden ve granitten yontulmu� s�tunlar�n b�y�k bir k�sm� tek par�adan, bir k�sm�da �st �ste iki par�adan olu�maktad�r. Bu s�tunlar�n ba�l�klar� yer yer farkl� �zellikler ta��r.Bunlardan 98 adedi Corinth �slubunu yans�t�rken bir b�l�m�de Dor �sl�bunu yans�tmaktad�r.Sarn�c�n tu�ladan �r�lm�� 4.80 m. kal�nl��ndaki duvarlar� ve tu�la d��eli zemini Horasan harc�ndan kal�n bir tabakayla s�vanarak su ge�mez hale getirilmi�tir. Toplam 9.800 m2 bir alan� bulunan bu sarn�� yakla��k 100.000 ton su depolama kapasitesine sahiptir. Sarn��taki s�tunlar�n, k��eli veya yivli bi�imde olan birka� tanesi hari� b�y�k �o�unlu�u silindir bi�imindedir. Bu s�tunlar i�erisinde �zeri oyma ve kabartma halinde Tavuz G�z�, Sark�k Dal, G�zya�� ekillerinin tekrar�yla s�slenmi� olan� �zellikle dikkati �eker. Bu s�tun Bizans devrinde "Farum Tauri" denilen bug�nk� Beyaz�t meydan�nda kal�nt�lar� bulunan IV. yy. zaman�na ait b�y�k Theodesiu`sun (379-395) zafer tak�ndaki s�tunlar� benzeridir.Bir s�ylentiye g�re, �zerindeki �ekillerin g�zya��na benzemesin nedeni B�y�k Basilika"n�n in�as�nda �len y�zlerce k�lenin an�s�na dikilmi� ve �a�lar boyu onlar�n dram�n� anlatarak gelmi�tir.Sarn�c�n orta yerini ge�tikten sonra, g�neybat� duvar�ndan i�eriye do�ru, yakla��k 40 m. uzunlu�unda 30 m. geni�li�inde d�zensiz bir ��k�nt� halinde g�r�len k�s�m a��rl�� ta��yabilmesi i�in ge�mi� y�zy�llarda yap�lan onar�mlar s�ras�nda �r�len duvarlard�r.

En uzun yerinde 9 s�tun, en dar yerinde ise 2 s�tun olmak �zere toplam 40 s�tun bu duvarlar�n arkas�nda kald�� i�in g�r�lmemektedir.Sarn�c�n kuzeybat� k��esindeki iki s�tunun alt�nda kaide olarak kullan�lan iki Medusa ba�� Roma �a�� heykeltra�l�k sanat�n�n �aheser �rneklerindendir. Sarn�c� ziyarete gel

SANAT - A�IK H�DA�

9/7/2010

a��k h�dai

S�NEMA TAR�H�

9/7/2010

Sinema Tarihi

1 Kas�m 1895. Berlinde Max Sklandowsky ve karde�i Emil, kendi filmlerini g�sterime sunmu�lard�. Fakat sinema tarih�ilerinin b�y�k �o�unlu�u , Sklandowskynin ayg�tlar�n�n ger�ek anlamda bir projeksiyon makinesi olmad�� g�r��ndedirler. Onlara g�re bu makine ,s�rekli hareketli resimler yerine g�r�nt�leri ardarda g�steren genellikle daha kaba bir ayg�t olarak nitelendirilir.

K�sa bir s�re sonra ise , 28 Aral�k 1895 de Parisde ,Capucines Bulvar�nda bir bodruma "biletle" girmi� otuz �� ki�inin seyretti�i (duyamad��) yirmi dakikal�k program�n yarat�c�lar� olan Lumiere karde�ler "sineman�n babalar�" olarak an�lmaya ba�lad�. Lou�s ve Auguste Lum�ere karde�lerin program�nda bir trenin istasyona giri�i ,paydos saati fabrikadan ��kan i��iler gibi olaylar�n yan� s�ra LArrseur Arrose (Sulanan Bah��van) adl� bir komedi de vard�.

Hareketli resimlerin ortaya ��k�� ise daha kar��kt�r. 1880lerde Britanyada ve ba�ka baz� yerlerde Eadweard Muybridge , foto�raflarla �nemli deneyler ger�ekle�tirmi�, bu da Fransada Etienne Jules Mareyin �al��malar�n� etkilemi�ti; Amerikada ise daha �nce telefon ,fonograf ve elektrik ampul�n�n geli�tirilmesine katk�da bulunmu� olan Thomas Edison ,William Dickson�n da yard�m�yla bir fonograf pla��yla e� zamanl� olarak film g�steren bir ara� icat etmi�ti.(Edison bu araca Kinetofonograf gibi tuhaf bir isim vermi�ti ki bu ismin tutmayaca��n� en ba�tan anlamas� gerekirdi).Ayr�ca 1889da ilkel bir kamera ve projeksiyon makinesi geli�tirmi� (ve 1951 tarihli Magic Box adl� filme konu olmu�) olan �ngiliz William Fries Greene i de unutmamak gerekir.

Lum�ere karde�ler, ��phesiz kamera ve projeksiyon makinesini birle�tiren sinematograf� geli�tirmekle b�y�k bir at�l�m yap�p bu yar��ta �ne ge�mi�lerdi. Fakat Frans�zlar bile sineman�n tek mucidinin onlar oldu�unu iddia edemezler. Yine de Lum�nere karde�ler bu avantaj� iyi kullan�p, herkes sinemay� m�zikhollerde ve panay�rlarda sergilenecek ,gelip ge�ici bir moda olarak g�r�rken, 1897 de ilk sinema salonunu Pariste a�m��lard�r. Amerika ise buna benzer bir�eyi 1902 de Los Angelesde ger�ekle�tirdi (ve bundan 10 y�l sonra Los Angeles Bat� d�nyas�n�n sinema merkezi olacakt�).

Hen�z eksik olan ise, sinemaya 20.yy. sanat formu kazand�racak olan foto�rafla dram sanatlar�n�n evlili�iydi. Ve Georges Melies adl� bir Frans�z ��kar ortaya. Bir ill�zyonist olan Meliese g�re ilk filmlerde eksik olan bir olay �rg�s�,karakter geli�imiydi. Ona g�re sineman�n d��leme ihtiyac� vard�. Salt ger�ek olgular de�il, biraz kurmaca , biraz ill�zyon...B�ylece foto�raf hileleri kullanarak ,bir kad�n�n iskelete ,kad�n g�re��ilerin erkeklere d�n��t�� ,hayaletlerin dans etti�i filmler yapt�.

Yine de 20yy�n ilk yar�lar�na ,kurgunun geli�imine kadar , anlat�, sineman�n tali bir ��esi olarak kald�. Bir hikaye anlatmaya y�nelik ilk d�nem filmlerinin en iyilerinden biri, Edwin Porter�n The Great Train Robbery (1903) filmidir. On dakika s�ren tek makaral�k bu film ,on d�rt

�SLAM HAT SANATI

9/7/2010

�SLAM HAT SANATI
Arap�a h�sn: "g�zel", hat: "�izgi", yaz� ve H�SN-� HAT olarakta bilinir.
T�RLER�:
Hazret-i Muhammet"den (s.a.v), Kuran-� Kerim"in toplanmas�ndan sonra, �slam dininin bilime verdi�i �zel �nemin etkisiyle, �ok say�da katip yeti�mi�, yaz� da do�al olarak b�y�k a�amalar g�stererek mimarl�k, bezeme gibi �nemli sanat kolu olmu�tur. Bu yaz�n�n ilk bi�imi olan ve ad�n� Kufe kentinden alan k��eli karakterli kufi "�mm�"l-Hutut" (Hazret-i Ali"nin "kufi" hatt� buldu�u s�ylenir) yaz�s�n�n yerini IX. y�zy�ldan sonra aklam-� sitte almaya ba�lad�. Aklam-� sitteyi olu�turan muhakkak, reyhani, s�l�s, nesih, tevki ve r�ka adl� alt� temel yaz�da yuvarlak �izgilerin hakim olmas� hattatlara b�y�k kolayl�klar sa�l�yarak hat sanat�n�n ufkunun geli�mesine yol a�t�. Ba�datl� hattat �bn Mukle aklam-� sitteyi belli kurallara oturttu. Bunun i�in kalemin ucuyla yap�lan noktay�, standart bir elif harfini ve daireyi �l�� olarak kabul etti. Onun yolunda y�r�yen �bn�l-Bevvab yaz�y� estetik bak�mdan biraz daha ileriye g�t�rd�. Son Abbasi halifesi Mustas�m�n saray hattat� Yakut-� Mustas�mi harflerin yap�s�na ayr� bir g�zellik getirdi. Yakutun �l�m�nden sonra hat sanat� �ran ve T�rk hattatlar�n�n elinde geli�meye ve g�zelle�meye devam etti. �ranl� sanat��lar aklam-� sitteyi kendi anlay��lar�na g�re yazd�larsa da, genelde Yakutun uslubundan ayr�lmad�lar. Oysa yaz�n�n estetik bak�mdan �ok eksikleri vard�. Bunu gidermeyi Osmanl� hattatlar� ba�ard�. XV. y�zy�lda II. Mehmedin (Fatih Sultan Mehmed Han) ve o�lu II. Bayezidin hattatl��n� yapan ve Osmanl�-T�rk hattatlar�n�n babas� say�lan �eyh Hamdullah aklam-� sitteye o zamana de�in ula��lamayan bir g�zellik ve olgunluk getirdi. X VII. y�zy�lda ya�ayan Haf�z Osman da �eyh Hamdullah�n eksiklerini tamamlayarak yaz�y� g�zelli�inin en �st doru�una ula�t�rd�.
XI. y�zy�lda ortaya ��kan talik yaz� yaln�z �randa kullan�ld� ve XIV. y�zy�ldan sonra yerini nestalike b�rakt�. Bu yaz�da Ali Herevi ve �mad-� Rum gibi �nl� �ranl� hattatlar di

AB�D�N D�NO VE RES�MLER�NDEN �RNEKLER

9/7/2010

�stanbul"da 1913"te do�an ve �a�da� T�rk resim sanat�n�n �nc�lerinden olan Abidin Dino"nun ya�am� �o�unlukla yurt d��nda ge�mi�tir. Daha do�du�u y�l ailesi �stanbul"dan ayr�larak �svi�re"nin Cenevre kentine yerle�mi�tir. Sanatsever bir ailenin ve �evrenin i�inde b�y�yen Abidin Dino"nun resme olan ilgisi erken ya�larda ba�lam��t�. Bir s�re de Fransa"da kald�ktan sonra, yaz�lar� yay�mlanmaya ba�lad��nda 18 ya��ndayd�. Bu arada Naz�m Hikmet"in �iir ve oyun kitaplar�na kapak desenleri �izdi. �izgileri gelirli bir olgunlu�a ula�m��, ressam olarak kendini kabul ettirmi�ti. Ama hen�z hi�bir resim ak�m�na ba�l� de�ildi.
resimlerinde �ukurova"n�n pamuk i��ilerini konu ald�. Daha sonra �stanbul"a d�nen ve 1951"den sonra Paris"te ya�am�n� s�rd�ren Dino zaman zaman T�rkiye"ye gelerek ki�isel sergiler a�t�. "Esrarke�ler" (1931-32), "Parmak �stifleri" (1931-32), "�kinci D�nya Sava��" (1952) adl� dizileri ger�ekle�tirdi. Tek bir konu �evresinde yapt�� resimlere de belli bir ad vererek "��kence" (1955), "Atom Korkusu" (1955), "Uzun Y�r�y��" (1955), "Uzay" (1959), "Adalar" (1964-65), "Sava� ve Bar��" (1966), "��plaklar" (1976) diye sergiledi. Ya�ar Kemalcin "Deniz K�st�" (1978) adl� roman�n� �lhama Bekir"in "Unuttum" (1979) ve Melih Cevdet Anday"�n "Tan�d�k D�nya" (1984) adl� �iir kitaplar�n� resimledi. Sanat�� ayr�ca "�ingeneler" (1950) adl� bir filmin senaryosunu yazm��, ve y�netti�i "Gol
yenilik aray��lar� i�inde s�rd�r�yordu. 1933"te ressam arkada�lar� Nurullah Berk, Cemal Tollu, Zeki Faik �zer, Elif Naci ve heykeltra� Z�ht� M�rito�lu ile birlikte "D grubu" ad�yla an�lacak olan toplulu�un kurucular� aras�nda yer ald�. Bu toplulu�un ba�lang��ta ortak bir resim anlay�� yoktu. Ama d��nce yan� a��r basan resimler yapmak amac�ndayd�lar. Bat�da

SANAT - BARBARA KRUGER

9/7/2010

barbara kruger

SANAT - SANATTA TEKNOLOJ�N�N, TEKNOLOJ�DE SANATIN YER�

9/7/2010

sanatta teknolojinin, teknolojide sanat�n yeri

SANAT - ORTA�A� AVRUPA SANATI

9/7/2010

orta�a� avrupa sanat�

SANAT - SANAT VE TOPLUM

9/7/2010

sanat ve toplum

SANAT - CEM KARACA

9/7/2010

cem karaca

�OCUK RESM�

9/7/2010

�OCUK RESM� -1

Yazar Ad�: Mahmut TOPRAK

Yazar �leti�im: rakursi@mynet.com

Sanat e�itiminin temel amac� �ocu�un, gencin ve yeti�kinin sanatsal e�itimini sa�lamak, yetenek ve becerilerini ortaya ��karmak ve onun i� d�nyas�n�n d��a vurumuna katk�da bulunmakt�r. Okullar ve ��retmenlerin g�revi bu i�levi yerine getirmektir. Bu nedenle e�itimcinin ilk g�revi, b�y�me ve geli�me evresinde �ocu�un sanatsal yeteneklerini ve zihinsel geli�melerini ��renmek, ortaya ��karmak ��retmenin en �nemli g�revidir.
�ocuk resimlerini bilim adamlar�n�n farkl� g�r��lerine g�re iki grupta incelemek m�mk�nd�r. Birincisinde �ocuk resimlerine ruhbilimsel ve geli�im evreleri boyutunda, ikincisinde de resimler sanatsal ve estetik a��dan ele al�n�r.
�ocu�un �ok y�nl� geli�imi y�n�ndeki yakla��mlar�n temelinde " �ocu�un kendi ba��na , nitelikli bir yap�ya sahip oldu�u" g�r�� a��r basar. Burada �ocuk ile yeti�kin aras�nda �ocukluk d�neminin do�al, �zg�r ve yarat�c� g�c�n� ortaya koyar. Burada sanatsal bir de�er aranmamas� ancak kendine �zg� g�zel �eyler �retti�i ger�e�idir.
�ocuk kendine �zg� mant�� devreye sokarak, g�r�nmese bile bir masan�n d�rt aya��n� da �izecektir. ��nk� �ocu�un belle�inde masa d�rt ayakl�d�r ve d�rd�n� de �izmelidir. Evin duvarlar�n� �effaf g�rerek i�ini �izer, evin i�indeki koltuklar� ve lambay� da g�sterir. Burada �ocu�un g�rd��n� de�il, bildi�ini �izdi�i ortaya ��kar. Bu durum �ocu�un b�y�mesiyle geli�ir, daha sonraki y�llarda g�zlem ve incelemeye dayal� �izimlere b�rak�r. �ocu�un zihinsel ve ruhsal geli�imiyle birlikte kendi g�zlemlerine dayal� �izimleri de olgunla��r. Bu arada kavram elde etmesi ve kavramlar� kurmas�, zeka d�zeyini de ortaya koyar.
Daha sonraki ya�larda �ocuk yarat�c�l�k ve kendi deneyimlerini ortaya koyarken asl�nda kendini ve i� d�nyas�n�, zihinsel, toplumsal, bedensel geli�imini ifade eder.
�ocu�un i� d�nyas�n�n anla��lmas�, i�indeki duygu �at��malar�n�n ortaya ��kar�lmas� onun �ok y�nl� geli�iminde �nemli bir etkendir. Piaget; "resim yapmak �ocuk i�in simgesel bir oyundur. �ocu�un bu oyunda ortaya koydu�u �ey onun duygusal ve zihinsel hayat�yla ilgili imgelerdir. Sevin�leri, �z�nt�leri, istekleri, �eli�kileriyle bir i� d�nyalar� vard�r" der.
�ocuk resimlerinde onun i� d�nyas�n�, sevgilerini,nefretlerini, sevdiklerini ve sevmediklerini, mutluklar�n� ve korkular�n� g�rmek, zeka seviyesini ve g�zlem g�c�n� g�rmek her zaman m�mk�nd�r.
Bilim �evreleri, �ocu�un 10 ya��na kadar zeka seviyesini belirlemede resimleri �l�� olarak kabul ederler. �ocu�un kulland�� renkleri, �izgilerinde ki sakinli�i ve h�r��nl��, fig�rlerindeki sevdiklerini b�y�k, sevmediklerini k��k �izmeleri gibi simgeler onun ruh halini ve ya�ant�s�n� rahat�a ortaya ��kar�r.
�ocuk resimlerinde yal�nl�k ve safl�k �n plandad�r. Bir �ok �nl� sanat�� (Kandinsky, Klee ..gibi), �ocuk resimlerinden ilham al�r ve onun yal�n ve safl��ndan etkilenirler.
E�itimciler ve yeti�kinlerin bazen �ocuk resimlerine bakarken foto�rafik bir benzetme aramalar� veya ger�ek�i d��nme ad�na ele�tirmeleri, "bu a�a� b�yle olmaz, ku� bu kadar b�y�k m� ve benzeri ele�tiriler olduk�a yanl��t�r.
�ocuk resimlerinde ka��d� diledi�i gibi doldurur, yeti�kinlere g�re hi� olmayacak yerlere hi� olmayacak nesneler koyabilir. Bu durumda biz �ocu�a sanat�� g�z�yle bakarsak onun azmini ve cesaretini k�rm�� oluruz. Picasso bir �ocuk sergisini gezerken , "Ben bu ya�lardayken Raphael gibi resim yapard�m, bu �ocuklar gibi resim yapmay� ��renmek uzun y�llar�m� ald�" der.
�ocuk resimlerine bakarken onun anlatmak istedi�i, keder, sevin�, h�z�n, co�ku, y�celik gibi duygusal anlat�mlar�n yan�nda �izim ve boyama ara�-gere�lerinin nas�l kullan�ld��, �izgi, renk, doku vb. tekniklerindeki zenginli�idir �nemli olan.
�ocuk hi�bir zaman sanat yapmak i�in resim yapmaz, o bu �al��malar� yaparken sonsuz mutluluk duygular�na ula�t�� bir davran�� sergiler. Bu konuda kimi zaman ��retmenin veya ana-baban�n a��r� davran��lar�, s�k s�k "o �yle olmaz, b�yle olur" gibisinden ele�tirileri �ocu�un sanata kar�� isteklerini engeller.
�ocu�un resim yaparken sergiledi�i davran��lar� �o�u zaman sanat�� davran��lar�na �ok benzer . onun sanata olan e�ilimi genellikle bu davran��lar�yla hissedilebilir. �ocu�un sanata olan e�ilimleri bu davran��lar�n iyi g�zlenmesiyle anla��labilir.
�ocu�un veya gencin sanata olan e�ilimlerinde e�itimciye baz� ip u�lar� veren �izgisel geli�im evreleridir. Bu evreleri �OCUK RESM�N�N A�AMAL

E��T�MDE T�YATRO

9/7/2010

Yrd.Do�.Dr. T�lin SA�LAM
Ankara �niversitesi Dil ve Tarih Co�rafya Fak�ltesi
20. y�zy�l�n ilk yar�s�ndan itibaren geli�en modern e�itim anlay�� i�inde dramatik oyunun ve tiyatronun ayr�cal�kl� bir yeri vard�r.Modern e�itim bilimcilerinin bir�o�u eski e�itim sisteminin �ocu�u; edilgin, s�rekli al�c� durumunda b�rakan, ��renmeye de�il ezberlemeye y�nelten, bir s�r� gereksiz ayr�nt�yla yoran, ko�ulland�ran, d��nmeye de�il kabul etmeye iten yap�s�na kar�� km��lard�r. �ocu�un k��k bir yeti�kin de�il hayat�n�n �ocukluk d�nemini ya�ayan bir birey olarak alg�lanmas�, e�itimin merkezine konmas� ve e�itime onun bulundu�u yerden ba�lanmas� gerekti�i modern e�itimciler taraf�ndan savunulmu�tur.�ocu�un, yaparak, ya�ayarak, t�m bedenini kullanarak i�ine girdi�i konuyu daha iyi anlad��, bilgiyi �z�msedi�i ve onun en do�al ve zevkli ��renme yolunun oynamak oldu�u bilinen bir ger�ektir.�ocuk daha �ocuklu�unun ilk y�llar�ndan ba�layarak kendisini ve �evresini oynayarak tan�maya �al��r.�ocu�un kendisini bir ba�kas�n�n -anne, baba, ��retmen, doktor vb.- yerine koyarak bir rol ald�� oyunlara dramatik oyunlar denir.Modern e�itimciler �ocu�un bu en do�al ��renme bi�iminin okul e�itimi i�inde de yer almas� gerekti�ini ve b�ylece �ocu�un sadece zihninin de�il duygular�n�n ve bedeninin de e�itilip geli�ece�ini s�ylemi�lerdir.B�ylece 1920"li y�llardan ba�layarak dramatik eylem etkili bir ��renme y�ntemi olarak kabul edilmi� ve dramatik e�itim bir�ok �lkede h�zla yayg�nla�m��t�r.
�ngiltere ve Amerika"da at�lan ilk ad�mlar� Kanada ve Avusturalya"dakiler izlemi� ve giderek d�nyan�n d�rt bir yan�nda dramatik oyun ve/veya tiyatronun i�inde yer ald�� ders programlar� geli�tirilmi�tir.Y�ntemler ve ama�lar giderek farkl�la�m��sa da dramatik e�itimin temel d��ncesi ayn� kalm��t�r:E�itimin merkezinde �ocuk/gen� ve dramatik deneyim(rol alma) olmal�d�r, yaparak ��renmek esast�r.Bir sanat formu arac�l��yla kendini ifade eden �ocuk/gen� bundan estetik bir haz al�r; bu da ��renmeyi zevkli hale getirir.
Bug�n uygulanan bir�ok de�i�ik y�ntem dramatike�itimya da e�itseldrama ba�l�� alt�nda incelenir. Bu y�ntemlerden iki tanesi b�y�k �l��de kabul g�rm��t�r. E�itimde drama ve e�itimde tiyatro.Bu yaz�da e�itimde tiyatro konusu �zerinde durulacakt�r.Ancak iki y�ntem aras�ndaki fark� ortaya koyabilmek i�in k�saca e�itimde dramadan s�z etmek yararl� olur.
E�itimde drama terimindeki drama s�zc�� yarat�c� d��ncenin, hayal g�c�n�n empati, �zde�le�me ve kendini bir ba�kas�n�n ki�ili�i arac�l��yla ifade etme yoluyla eyleme d�n��mesi anlam�na geliyor.Bu s�re� �ocuk oyunlar�, do�a�lama ve rol oynamay� i�erir. �ocuk ya da gen�ler bir liderin �nderli�inde, ortaya bir g�steri ��karma kayg�s� duymadan, dramatik deneyimler ya�arlar, oyunlar oynarlar. Ancak bu oyunlar yaz�l� bir metne dayanmaz, do�a�lama yoluyla kat�l�mc�lar taraf�ndan yarat�l�r.Ama� kat�l�mc�lar�n bir s�re�ten ge�meleri ve yarat�c� imgelemlerini bir sanat formuyla �zg�rce d��a vurmalar�d�r. Bu s�re� sonunda ortaya bir g�steri de ��kabilir ve seyirciye sunulabilir ama �al��ma bu g�steriye y�nelik yap�lmaz.Bu s�re� kat�l�mc�lar�n ki�ilik geli�imi i�in oldu�u kadar belli bir dersi ��retme amac�yla da kullan�labilir.Ne ama�la kullan�l�rsa kullan�ls�n �nemli olan �ocuk/gen� kat�l�mc�larca bu deneyimin ya�anmas� ve ortaya ��kan her �r�n�n onlar�n mal� olmas�d�r.Kendini bir ba�kas�n�n yerine koyarak di�er insanlara kar�� daha duyarl� olabilme, kendini ifade etme, konu�ma, problem ��zme yetilerinin geli�mesi, topluca �al��ma ve i� birli�ini ��renme bu �al��malardan beklenen belli ba�l� sonu�lard�r.
E�itimde tiyatro ise profesyonel gruplar�n �ocuk ve gen�ler i�in ve/veya onlarla birlikte yapt�� g�sterilere verilen add�r. Bu gruplar oyuncu/��retmenlerden olu�ur ve genellikle sosyal sorunlar ya da ders konular�yla ilgili programlar haz�rlar ve bunlar� okullarda sunarlar. Burada program kelimesi �zellikle kullan�lm��t�r.��nk� bu gruplar sadece bir oyun sergilemekte kalm�yor, oyun �ncesi ve sonras� etkinliklerle, seyirciyi oyuna katarak ele al�nan konunun derinlemesine irdelenmesini ama�l�yorlar.Bu gruplar�n birincil amac� seyirciyi tart��mal� bir konu �zerinde d��nmeye zorlamak, seyircinin konuyu daha iyi kavramas�n� ve hissetmesini sa�lamakt�r. E�lendirmek birincil ama� olmamakla birlikte asla g�zard� edilmemesi gereken bir konudur.Seyircinin ilgisini �ekebilmek, onu oyuna katabilmek i�in de�i�ik y�ntemler denenmeli, tiyatro teknikleri belirli e�itsel ama�lar�n hizmetinde kullan�lmal�d�r.�ocuk ti

F�T�R�ZM�N TANIMI

9/7/2010

F�T�R�ZM�N TANIMI
(Fr. Futurisme, �ta. Futurismo < �ta. Futuro).

K�kten �slahat�� eserleri ve belki de daha �ok nazariyeleriyle XX. y�zy�l ba��nda ortaya ��km�� olan a��r� ink�lap�� bir �talyan edebiyat ve sanat ak�m�. Bu ak�m�n �nc�s� ve �efi �air Filippo Tommaso Marinetti "Figaro" gazetesinde yay�mlad�� manifesto futurisita (F�t�rizm bildirisi) (1909) ile �talya ve Fransada dikkati �zerine �ekmi�tir. F�t�rist ak�m�n program ve prensiplerini kap sayan bu bildiride s�rat ve sald�rgan hareketler �v�lm��t�r, m�zelerin, kitapl�klar�n ve her �e�it akademilerin y�k�lmas�n�n gereklili�i bir adak olarak y�klenilmi�tir. S�ratin �st�nl��n� iddia ve ilan eden Marinetti, bir yar�� arabas�n�n Samothrake zaferi (Yunan heykeli)nden daha g�zel oldu�unu ve buna ek olarak da: "Mutlak i�inde ya��yoruz, ��nk� "her yerde haz�r ve naz�r olan" edebi s�rati biz yaratt�k" demi�tir.
1910 y�l�ndan itibaren �talyan ressamlar�, Carlo Carrà, Boccioni, Luigi Russolo ve sonra da Giacomo Balla, Gino Severini, Milanoda Marinetti ile bulu�arak, XVIII. y�zy�ldan o g�ne kadara durgunluk i�inde bulunan �talyan sanat�n�n durumunu inceledikten sonra onu daha dinamik bir ak�m yoluyla canland�rmak ve bu suretle bat� d�nyas� i�inde kaybetmi� oldu�u sanat ve fikir itibar�n� �a�da� espriye ula�t�rmak suretiyle yeniden kazand�rmak yolundaki d��ncelerini "F�t�rist ressamlar" bildirisiyle gen� sanat��lara duyurmay� kararla�t�rm��lard�r (1910) F�t�rist Ak�m, �talyada g�r�lt�l� g�steri�lere yol a�arken f�t�rist bir sergi de Bernheim - Juenes galerisinde (Paris) a��lm��t�r(1912). F�t�ristler �ok statik bulduklar� k�bizme kar�� kendi ad� alt�nda ebedile�en dinamik duyguyu yeniden ara�t�rm��lard�r. Frans�z �air ve tenkit�isi Apollinaire, k�sa bir zaman f�t�ristlerle birle�mi� ve b�t�n ileri ak�mlar�n bu ad alt�nda birle�tirilmesini teklif etmi�se de, Marinetti taraf�ndan reddedilmi�tir.
F�t�rizmin do�u�u, k�bizmin yay�lmaya ba�lad�� y�llara rastlar. F�t�ristler, k�bistlerin ara�t�rmalar�ndan faydalanmakla birlikte, resim alan�nda yeni bulu�lara gitmi�ler ve dikkate de�er eserler aras�nda o zaman ba�l�ca f�t�rist ressamlar taraf�ndan yap�lm�� e�zamanl�k anlay�� i�inde k�bist tarza giden kompozisyonlar yer alm��t�r. Boccioninin "Elastiklik", Severininin "Uzayda K�re �eklinde Geni�leme" tablolar� bunlar aras�ndad�r. D�nden esasl� surette ayr�lm��, bug�n� ge�erek gelece�i, onun dinamik varl��na ula�may� ama� edinmi� olan F�t�rizm, plastik durgunluktan (statik teknik) bir ba�ka duruma ge�i�i (dinamik teknik) sembolle�tirmi�tir. �o�unlukla hareketli konular se�ilmi�, dans�zler, karnaval sahneleri, fabrika, motor, son h�zla giden otomobil, u�ak, mekanik ara�lar gibi bo�luk i�inde yer de�i�tiren, de�i�en temalar �st�n tutulmu�tur. 1914 - 1918 D�nya Harbi ile F�t�rizm h�z�n� kaybetmi�, fakat Marinetti prensiplerinden geri d�nmemi�tir.

�TALYADA F�T�R�ZM VE METAF�Z�K RES�M
Empresiyonizm, fovizm, k�bizm baz� sanat ele�tirmenlerince bu sanat hareketlerine alayc� anlamda ve benze

EDEB� SANATLAR

9/7/2010

EDEB� SANATLAR
Edebiyat�n malzemesi dildir. Dil mecazlarla zenginlik kazan�r. Ortaya konulan eserlerde edebi sanatlar sayesinde ifade geni�li�i, tesirlilik, g�zellik, orijinallik gibi vas�flar ortaya ��kar.
Edebi sanat deyince hat�r�m�za ilk gelen Divan Edebiyat�m�z olur. Divan Edebiyat�"n� takip eden Tanzimat Edebiyat� ve sonras�nda da edebi sanatlara ba�vurulmu�tur. Zira s�z�n g�zellik kazanmas� a��s�ndan edebi sanatlar vazge�ilmez unsurlard�r.
TEZAD
Manaca birbirinin kar��t� iki d��nce, duygu ve hayalin bir ifadede toplanmas�d�r.
Bir fikri z�dd� ya da mukabiliyle anlamak daha tesirli olur. Birbirleriyle hi� benzerli�i ve yak�nl�� olmayan iki rengin yan yana getirilmesi nas�l dikkati �ekerse bir ifade i�erisinde de getirilmesi ayn� neticeyi do�urur.
Ne siyah eylemi� bu nasiyeyi
Sa��m� bembeyaz eden baht�m.
Abd�lhak Hamid
(Sa��m� bembeyaz eden baht�m, bu aln� ne siyah eylemi�.) Beytindeki iki z�t kavram "siyah al�n" ve "bembeyaz sa�" bir arada kullan�lm��t�r.
Ne efsunkar imi�sin ah ey didar-� h�rriyyet
Esir-i a�k�n olduk ger�i kurtulduk esaretten
Nam�k Kemal
(Ey h�rriyet, ger�i esaretten kurtulduk ama bu sefer de senin a�k�n�n esiri olduk.) Beytin ikinci m�sras�nda tezad sanat� vard�r. z�tl�k meydana getiren kavramlar "esir olmak" ve "esaretten kurtulmak"t�r.
Bir leyl-i in�iraha kavu�maks�z�n Kemal
Yand�n ila-nihaye remad olmad�n g�n�l
Yahya Kemal
(Kemal bir ferahl�k gecesine kavu�maks�z�n, Ey g�n�l devaml� yand�n ama k�l olmad�n.) Beyitte "yanmak" fakat "k�l olmamak" kavramlar� birbirine z�tt�r.
TENAS�B
Kelime manas� uygunluk demektir. Uygunluk, uyu�turma, uygun kelimeleri bir araya toplama �eklinde belirtilmektedir.
Tenas�b, tezatl� (z�t anlaml�) olanlar d��nda anlamca birbiriyle ilgili kelimeleri bir arada –en az iki kelimeyi- kullanmak sanat�d�r.
Ney-i bezm-i gamem ey mah ne bulursan yele ver
Oda yanm�� kuru cismimde hevadan gayr�
Fuzuli
�air �zd�rab� sebebiyle devaml� ah edip, inlemektedir. ��i ya

SANAT - A�IK FERRAH�

9/7/2010

a��k ferrahi

DADA�ZM

9/7/2010

DADA�ZM

��NDEK�LER:-

*Dadaizm nedir?

*Dadaizm nas�l ortaya ��km��t�r?

*Dadaizmin ��k�� nedeni

*Dadaizmin geli�mesi

*Dadaizmin etkileri

*Dadaizm ve S�rrealizm

DADA�ZM:-

Kurucusu Tristan Tzara olan dadaizm, her t�rl� dil ve estetik kural�n� y�kmay� ama�layan bir sanat ak�m�d�r. 20. y�zy�l ba�lar�nda Z�rich, New York, Berlin, K�ln, Paris ve Hannover kentlerinde ortaya ��km��t�r.
�smi("dada"), Frans�zca"da tahta at anlam�na gelen bu ak�m, d�nyan�n, insanlar�n y�k�l��ndan umutsuzlu�a d��m��, hi�bir �eyin sa�lam ve s�rekli oldu�una inanmayan bir felsefi yap�dan etkilenir. 1. D�nya Sava��n�n ard�ndan gelen bo�untu ve dengesizli�in ak�m�d�r. Frans�z edebiyat�nda 20. y�zy�l�n ba�lar�nda geli�en bu ak�m, sava��n hemen sonras�nda geli�ti�i i�in g�vensizlik ve umutsuzluk ortam�n�n �r�n�d�r.
Dadaizmle beraber pek �ok yeni �ey geli�mi�tir: yeni d��nceler, yeni hedefler ve yeni insanlar gibi. Di�er sanat ak�mlar�n�n aksine, dadaizm belli karakteristiklere ba�l� de�ildi. Dadaist sanat, onu okuyan ya da g�ren ki�inin yorumuna veya alg�lamas�na g�re de�i�iklik g�sterebilirdi. Dadaizm sayesinde, insanlar�n duygular� o anda nas�l hissettiklerine ba�l� olarak geli�irdi.
�nsan�n anlams�zl�k �zerine kurdu�u mant�ksal zincir yerine, mant�ksal ba�� bulunmayan anlamd��l�k konmal�d�r. Dadaizm, sanata kar�� do�an�n yan�ndad�r. Dadaizm"e g�re do�ada anlam yoktur, buna g�re de sanatta da anlam olmamal�d�r.
Dadaizmin �nc�lerinden biri olan Hans Arp Sosyal Estetikten zamanla daha fazla uzakla�t�m isimli yaz�s�nda Dada hareketini �ok iyi bir �ekilde �zetliyor: Dada insan�n akla uygun aldan��lar�n� ortadan kald�rmay� ve de do�al ve mant�ks�z d�zene yeniden kavu�may� ama�lam��t�r. Dada insan�n mant�kl� anlams�zl�klar�n�, mant�ks�z sa�mal�klarla de�i�tirmeyi istemektedir. ��te bu y�zden biz Dadan�n b�y�k davulunu b�t�n g�c�m�zle �al�yoruz ve mant�ks�zl��n �vg�lerini t�m nefesimizle �fl�yoruz. ...Dada i�in felsefeler b�rak�lm�� eski bir di� f�r�as�ndan daha az de�erlidir, Dada onlar� b�y�k d�nya liderlerine b�rak�r. Dada erdemin resmi s�zl��n�n i�ren� entrikalar�n� k�namaktad�r. Dada sa�ma olan i�in vard�r, ki bu sa�mal�k anlams�zl�k anlam�na gelmez. Dada do�a gibi sa�ma ve akla ayk�r�d�r. Dada do�adan yana ve Sanat�n kar��s�ndad�r...

DADA�ZM NASIL ORTAYA �IKMI�TIR?:-

Dada ismi, Jean Arp, Richard H�lsenbeck, Tristan Tzara, Marcel Janco ve Emmy Henningsin aralar�nda bulundu�u bir grup gen� sanat�� ve sava� kar��t� 1916 y�l�nda Z�rihte Hugo Ballin a�t�� cafede toplanmas�yla benimsenmi�tir.

DADA�ZM�N �IKI� NEDEN�:-

I. D�nya Sava��n�n katliamlar�na ve budalal��na duyulan nefret ve tiksintiden do�an bu hareket, �ok etkisi yaratan taktiklerle ve alay ederek, teknolojik ilerlemeye k�r� k�r�ne ba�lanman�n y�zeyselli�ini, Avrupa toplumunun yozla�mas�n�, sava�, toplum, gelenek, din ve sanat gibi t�m yerle�ik de�erleri protesto etmekte ve al��lm�� esteti�e kar�� kan yap�tlar�n� anlatmaktayd�. Kamuoyunu �a�k�nl��a d��rmek ve sarsmak istiyorlard�. Yap�tlar�nda al��lm�� estetik�ili�e kar�� k�yor, burjuva de�erlerinin tiksin�li�ini vurguluyorlard�. Dada hareketi yarat�c� sanat� canland�rma amac�yla yeni deneysel ifade formlar� bulmak i�in �aba g�stermi�tir.

DADA�ZM�N GEL��MES�:-

Sava��n bitmesinden sonra 1918de Dada hareketi Almanyaya s��rad� ve burada a��r� sa��n y�kselen militer ve milliyet�i politikalar�na bir �e�it kar�� duru� halini ald�. Tutumlar�yla kamuoyunu sarsmak, �a��rtmak ve onu uyu�uklu�undan �ekip ��karmak isteyen dadaistler, bunun i�in yerle�ik dil ve estetik kurallar�na ba�kald�rd�lar. S�zc�klerin s�zl�k anlam�n� bile yads�d�lar.
Dadac�l�k, ABD"de Alfred Stieglitz ve Walter Arensbergs gibi iki zengin sanatseverin �abalar�yla geli�mi�tir. Stieglitz"in New York kentindeki "291" adl� sanat galerisi ve Arensbergs"in st�dyosu hareketin merkezi haline geldi. ABD"de Z�rich"teki hareketten ba��ms�z olarak ��kan etkinliklere Man Ray, Morton Schamberg ve Francis Picabia gibi sanat��lar da kat�ld�. The Blind Man, Rongwron

RES�M AKIMLARI

9/7/2010

R�nesans Sanat�

Avrupa"da 14. y�zy�l�n sonuyla 15. ve 16. y�zy�l� kapsayan bir bilim ve sanat d�nemi. Orta�a�dan sonra, h�manizmin etkisiyle ortaya ��kan R�nesans d�nemi, eski Yunan ve Roma k�lt�r�n� canland�rmay� ama�lad�.

R�nesans, yeniden do�u� anlam�na geliyor. O d�nemde, anlam�na uygun olarak, bilim alan�nda, sanat alan�nda �ok �nemli geli�meler ya�and�. Dinsel ba�nazl�klar yerini, yeni ve ger�ek�i d��ncelere b�rakt�. �deal g�zellik kavram� ortaya ��kt�. �nsan ideal g�zellik kavram� i�inde ve ideal boyutlarda i�lendi.
�zellikleri:

Erken R�nesans D�nemi:

* Tek ka�ma noktal� perspektif ilk kez uyguland�.

* Sanat��lar, i�erikten �ok bi�imle ilgilendiler.

* Fig�r�n kompozisyon i�indeki yeri �nem kazand�.

* Sanat, yeniliklere a��ld�.

* �nsan�n anatomik yap�s�n� inceleyerek, do�ru tasvir etmeyi ama�layan Leonardo da Vinci, d�neme damgas�n� vuran isimdi. �zellikle "Son Ak�am Yeme�i" tablosu...

Temsilcileri: Leonardo da Vinci, Masaccio, Fra Angelico, Belliniler d�nemin �nemli sanat��lar�yd�.
Y�ksek R�nesans D�nemi:

* 15. y�zy�lda resimde uyum ve dengenin sa�lanmas� ve harekete yer verilmesi �nem kazand�.

* �izgisel perspektif geli�tirildi.

* Rafaello, Madonna resmiyle ideal g�zelli�i �ok net bir bi�imde y�kseltti.

* Michelangelo ise insan g�c�n� �n plana ��kartt�.
Temsilcileri: Michelangelo, Raffaello ve Tiziano
Maniyerizm

Y�ksek R�nesans�n sona ermesi 1520lerde Maniyerizm"i yaratt�. Y�ksek R�nesans�n klasik�ili�i ve idealle�tirilmi� do�alc�l��na tepki olarak do�du. Avrupada 1600lere kadar etkisi devam etti.
Maniyerizm, Y�ksek R�nesans d�neminde yap�lan sanat�n "yozla�m��" bi�imi olarak yorumland�. Uzun s�re a�a��lanmaktan kurtulamayan ak�m, hak etti�i de�ere 20. y�zy�lda kavu�tu. G�steri�li tekni�i ve zarifli�iyle 20. y�zy�l insan�na �ekici ve enteresan geldi.
�zellikleri:

* Akademizme kar�� kan, farkl� be�enilere, kar��tl�klara a��k bir ak�m. �zellikle saray �evreleri taraf�ndan �ok ilgi g�rd�.

* Leonardo da Vinci, Michelangelo, Raffaello gibi sanat��lar�n arkas�ndan gelen ressamlar fig�ratif kompozisyonlar�nda tekni�i ve �slubu �n planda tuttular.

* Do�al olmayan, yapay bir ��plak insan v�cudu yaratt�lar. Bu v�cutlar� zoraki ve yapay pozlar i�inde resimlediler. �nsan boyutlar�yla oynayarak, kol ve bacaklar� abart�l� �ekilde uzat�p, ba�lar� k��ltt�ler.

* Yap�tlara, �arp�c� renkler, perspektif anlay��n� yok eden �l�ekler, abart� ve karma�a hakimdi.

* Klasik unsurlar ve eski �a�lar�n baz� g�rsel unsurlar� resimlerin i�eri�ini olu�turuyordu.
Temsilcileri:

Raffaello "�sa"n�n Nura B�r�n��"
Rosso Fiorentino "�sa"n�n �arm�htan �ndirilmesi", "�l� �sa Meleklerle"
Jacopo da Pontormo "�sa"n�n �arm�htan �ndirilmesi"
Parmigianino "Uzun Boyunlu Madonna"
Michelangelo "Son Yarg�"

Giulio Romano, Perino del Vaga, Polidoro da Caravaggio, Giorgio Vasari, Daniele da Volterra, Francesco Salviati, Domenico Beccafumi, Federigo Zuccano, Pellegrino Tibaldi, Il Bronzino, Bartholomaeus Spranger, Hendrik Goltzius, Hans von Aachen.
Barok Sanat

Barok sanat, Avrupa �lkelerinde 17. y�zy�lda resim, heykel, m�zik ve �zellikle mimarl�k alan�nda hakim olan sanat anlay�� olarak tan�mlanabilir.
G�ney Amerika s�m�rgelerinde ve Almanya"da 18. y�zy�lda en �nemli �rnekleri verildi.
Temel �zellikleri:

* Bi�im zenginli�i.

* Abart�l� boyutlara varan s�slemeler

* G�rkem ve soyluluk

* Da��n�k fig�rler

* Canl�l�k ve hareket

* Gerilim

* Duygusal durumlar�n abart�l� ele al�nmas�.

* Antik �a�"�n etkileri Barok sanatta da g�r�l�r.
Temsilcileri:

Annibale Carracci, Caravaggio (Erken Barok), Nicolas Poussin, Peter Paul Rubens, Vermeer, Rembrandt, Velazquez, Sir Anthony Van Dyck

K�LT�R

9/7/2010

��NDEK�LER
K�LT�R1
K�LT�R�N �ZELL�KLER�1
K�LT�R�N UNSURLARI2
K�LT�REL DE�ERLER VE NORMLAR3
K�lt�r�n �ncelenmesinde Sistem Yakla��m�5
DE��K K�LT�RLERDE T�KET�C� DAVRANI�LARI7
HEDEF T�KET�C�N�N K�LT�REL S�STEM�NE YEN�L��N UYUMU VE
KABUL�8
K�LT�R�N DO�RUDAN VE DOLAYLI ETK�S�9
SONU�10
KAYNAK�A11

K�LT�R
Davran��lar� en geni� bi�imde etkileyen unsur, ku�kusuz i�inde ya�ad��m�z k�lt�rd�r. T�ketici davran��lar�na etkide bulunan psikoloji ve sosyal etmenlerin hepsi k�lt�r�n etkisindedir. Bir �lkenin k�lt�r�, o �lkede �retilen �r�nlerin belirlenmesine oldu�u kadar, t�ketimine de etkide bulunur. Bu y�zden, toplumun inan� ve de�er yarg�lar�n�n bilinmesi ve bunlar�n toplumun �yeleri �zerindeki etkilerinin incelenmesi pazarlamac�lar i�in vazge�ilmez bir g�revdir.
K�lt�r konusunda �ok say�da tan�m vard�r. Bunlar aras�nda, t�ketici davran��lar� a��s�ndan �nemli olan� Linton"un tan�m�d�r. K�lt�r belirli, bir toplumun �yeleri taraf�ndan payla��lan ve aktar�lan davran�� sonu�lar� ile ��renilen davran��lar b�t�n�d�r.
T�ketici davran�� a��s�ndan k�lt�r� "toplumun �yelerinin davran��lar�n� d�zenlemeye yard�m eden ve nesilden nesile aktar�lan inan�lar�n de�erlerin, �rf ve adetlerin b�t�n�" olarak tan�mlamak m�mk�nd�r.
K�LT�R�N �ZELL�KLER�
K�lt�r�n incelenebilmesi i�in, �zelliklerinin bilinmesi gerekmektedir. Ancak bu �zelliklerin bilinmesi ile k�lt�r�n t�ketici davran��lar� �zerindeki etkilerini incelemek olas�d�r. Konumuz ile ilgili olanlar� ele al�nacak ve incelenecektir. K�lt�r�n belirgin ve genelde kabul g�rm�� zellikleri �unlard�r:
1- K�lt�r ��renilmi� davran��lar toplulu�udur.
2- K�lt�r, toplumun �yelerince payla��lm��t�r.
3- K�lt�r de�i�ebilir
K�lt�r, insanlarda do�u�tan varolmay�p, do�umdan sonraki ya�amda kazan�lan al��kanl�klard�r. K�lt�rel de�erler ya�am�n ilk a�amalar�nda ��renilir ve de�i�meye kar�� koyan bir e�ilim ta��r. Bu y�zden, pazarlamac�lar k�lt�rel de�erler yarg�lar�n� de�i�tirme yerine, bu de�erleri g�z �n�ne alan �al��malar yapmal�d�r.
K�lt�r, toplum �yelerince payla��lm�� de�erler ve inan�lar sistemidir. Bu de�erler ve inan�lar ku�aktan ku�a�a aktar�l�r. K�lt�rel de�erler, sadece bir zaman diliminde de�il, ge�mi� ve gelecek ku�aklarda da payla��l�r. Toplumsalla�ma yoluyla olu�an bu olay s�reklilik ta��r. K�lt�rel de�erlerde bu s�re� i�erisinde baz� ufak de�i�meler olabilirse de, b�y�k ve derin de�i�meler, sapmalar normal ko�ullarda olmaz. K�lt�r�n toplumun �yelerince payla��lma �zelli�i pazarlamac�lar� gruplar� incelemeye y�neltmi�tir. Bu y�zden, belirli b�y�kl�kteki gruplar�n davran�� benzerlikleri pazarlama stratejilerine ve uygulamalar�na temel olu�turmal�d�r.
K�lt�r zaman i�erisinde de�i�ir. Bu ayn� zamanda �evre ko�ullar�na k�lt�r�n uyum sa�lamas� ile olur. Teknolojik geli�meler ve bunun sonucu olarak ileti�im konusundaki yenilikler k�lt�rel de�i�imi ve uyumu h�zland�ran �nemli etmenlerdendir.
Bu �zelliklerin d��nda �nemli bir di�er �zellik de k�lt�r�n �e�itli ihtiya�lar� giderme �ze

SANAT - BU �LKE(CEM�L MER��)

9/7/2010

bu �lke(cemil meri�)

AVRUPA RES�M SANATINDA Z�H�NSEL VE BEDENSEL �Z�RL� F�G�RLE

9/7/2010

KONU �LE �LG�L� UYGULAMA �ALI�MALARININ RAPORU
Tezimizin konusu itibar� ile yap�lan ara�t�rmada "Avrupa Resim Sanat�nda Zihinsel ve Bedensel �z�rl� Fig�rlerin Ele Al�n��" incelenmi�tir �al��man�n I. B�l�m�nde, �z�rl� Bireylerin Problemleri, Haklar�, Politikalar�, Sorunlar� �zerine edinilen bilgilerin ve bu insanlar�n m�cadelelerinin, ara�t�rman�n uygulama k�sm�n�n y�n bulmas�nda etkisi b�y�kt�r. G�n�m�zden bir �rnekle somutla�t�r�lm��t�r. Sanat Tarihi boyunca �e�itli konularda, �e�itli kesimlerden i�lenen �z�rl� fig�rler esas al�narak se�ilen fig�r, t�rl� anlat�mlarda yer alm��t�r. �al��man�n ilk b�l�m� alt� tablodan olu�an, yarat�lan kahraman�n bir g�nl�k rutin ya�am�n� anlatan bir seridir. Sonu� b�l�m�nde de bahsetti�imiz bu �al��malar ��yledir.

Kader Serisi :
1. TUVAL : "Kader" isimli bu �al��man�n ebatlar� 122 x 123 cm.dir. Tuval �zerine transfer tekni�i ile yap�lan bu �al��man�n fonu ye�il plastik boya ile olu�mu�tur. Fotokopide b�y�t�len foto�raf, polizolan denen tutucu maddeyle tuval y�zeyine yap��t�r�l�r. Polizolan k�s�m k�s�m s�r�l�r, fotokopi ters �evrilip s�r�len y�zey kadar olan b�l�m yap��t�r�l�r. Tamam� yap��t�ktan 4-5 saat sonra tuvalin y�zeyi �slat�larak ka��d�n �st tabakas� ��kar�l�r. Ka��ttan temizlenip, kurutulduktan sonra ha�ha� ya�� s�r�lerek netle�tirilir.
�al��maya ismini veren bu kad�n�n kimli�i I. Tuvalde olu�turulmu�tur. Kader yaln�zca bir �z�rl� de�ildir. �rneklerde en �ok soylu c�celer, dilenciler yer almaktad�r. Oysa Kader farkl� bir sekt�rde �al��r. G�n�m�zden al�nan bu �rnek, Beyo�lu Fuhu� piyasas�n�n en ilgin� ve tan�d�k tiplerinden biri. As�l i�i kad�n sat�c�l�� olan Kader, �z�r�ne ra�men normal erkekler taraf�ndan tercih edilip, ra�bet g�ren bir kad�nd�r. Do�a eksikleriyle, kusurlar�yla b�t�n varl�klar� bir arada bar�nd�r�r. Fonun ye�il bir peyzaj olmas�, fig�r�n fonla b�t�nle�mesinin nedeni �z�rl�n�n de, normal insanlar gibi bu do�aya ait olduklar�n� vurgular. (Yap�l�� Tarihi : 16 �ubat

SANAT - THE LORD OF THE R�NGS

9/7/2010

the lord of the rings

SANAT - KADRO HAREKATI

9/7/2010

kadro harekat�

SANAT - AGOP ARAD

9/7/2010

agop arad

F�T�R�ZM

9/7/2010

EBRU

9/7/2010

EBRU
Kitre gibi k�vamla�t�r�c� maddeler kat�larak yo�unlu�u artt�r�lan suya serpilen boyalarla bir desen elde edilmesi, suyun �st�ne kapat�lan ka��da ge�irilmesi sanat�. S�zc��n asl�n�n "bulut gibi", "bulutumsu" anlamlar�na gelen Fars�a ebriden ya da abru "su y�z�" s�zc��nden geldi�i kabul edilir. Ebrulu ka��ttaki desenler ger�ekten de yer yer bulutu and�r�r. Frans�zlar bu desenlerin mermere benzeyen damarlar�ndan �t�r� ebru"ya papier marbre, �ngilizler de marbled paper ad�n� verirler. Araplar ise ebru yerine, damarl� ka��t anlam�na gelen varak�l-m�cezza s�zc��n� kullan�rlar. Ebru sanat�n�n �nce nerede ortaya ��kt�� kesin olarak belli olmamakla birlikte , ilk kez �inde,T�rkistanda ya da Hindistanda yap�ld��n� ileri s�renler vard�r. �ran kaynaklar� ilk ebruyu Hindistandaki �ranl�lar�n Mir Muhammed Tahir adl� bir �ranl� sanat��n�n yapt�� ebrulu ka��tlar� Hindistandan �rana g�nderilmesiyle �lkede ebru sanat�n�n yayg�nla�t��n� belirtmi�lerdir. Gene �ran kaynaklar�na g�re ebru sanat�, �randan Anadoluya ge�mi�tir. XI. y�zy�l�n sonlar�nda T�rkiyeye gelen t�ccarlar, diplomatlar ve seyyarlar bu sanat� Avrupaya ta��m��lar ve ad�na "T�rk Ka��d�" demi�lerdir. �talya, Almanya, Fransa ve �ngilterede yayg�n olarak kullan�lm��t�r. Osmanl�da Ebru sanat�; �lk zamanlarda resmi devlet belgeleri ile �e�itli anla�malar�n yaz�ld��, �zellikle ince desenli ka��tlar�n zemin olarak tercih edildi�i bir kullan�m alan� bulmu�tur. B�ylelikle, belge �zerinde tahrifat�n �nlenmeye �al��lmas�d�r ki, bu da t�pk� g�n�m�zdeki bank-not ve �ek defterlerindeki fon desenlerinin silinti giri�imlerini belli etmesi mant��na uymaktad�r. Daha sonra Ebru sanat�, �slam sanatlar� aras�nda �nemli bir yer tutmu�tur. T�rkler, �slamiyete �ok y�ce bir iman ile ba�land�lar. Her konuda oldu�u gibi, sanat�n da hemen t�m dallar�nda "�LAH�" g�zellikleri ifade etmeye �al��m��lard�r. Mimaride, m�zikte, s�slemede hep mistik g�zelliklerin aray�� i�inde olduklar�n� g�rmekteyiz. O d�nemde (XI.yy-XIXyy) bir�ok tekkeler usta-��rak y�ntemi ile ��renci yeti�tiren "sanat atelyeleri" haline gelmi�tir.

CAMDA EBRU
Cam �zerine ebru geleneksel ebru yakla��m�na yani s�sleme sanat�na dayan�rken di�er yandan modern �izgiler sunarak yeni bir anlay�� ve ya�am tarz�n� olu�turmaya katk�da bulunan bir yakla��md�r.
Ebru, soyut resmin, ger�ek �st� yakla��mlar�n en g��l� mekanlar�ndand�r. Y�zlerce y�ld�r su da resim yapm��t�r insanlar.
Suyu yo�unla�t�rm��lar, boyalar� a�m��lar, suyun ak��kanl��ndan da yararlan�p olu�an desenleri ka��tlara alm��lard�.
Zor ve u�ra�t�r�c� bir sanatt�r, ebru. Geri d�n�� yoktur, tekrar� yoktur, �ok de�i�kenli bir sanatt�r ve uzun bir yo�unla�ma s�resi gerektirir.
Ebru g�n�m�zde su �st�nde yap�lan renk �al��mas�n� bir y�zeye aktarmak olarak tan�mlanabilir.
Ebru geleneksel sanatlarda g�r�len ��retici ve e�itici yan�n�, yaln�zca Ebru sanat��s� �zerinde g�sterir, sadece g�rsel be�eniye ve g�zele y�nelik bir aray��n uyguland�� ender geleneksel sanatlardan biridir.
Sanat�n g�nl�k ya�amla i�i�e ge�ti�i g�n�m�zde, yeniliklere a��k, b�ylesine �zg�n bir sanat� daha geni� kesimlere ula�t�rmak ve geleneksel tarzlar� modern bi�imlerle kayna�t�r�p, �ok �zel ve tek �r�nler sunmak i�in ebruyu cama uygulay�p, g�nl�k ya�amda kullan�lan objelerde yer almas�n� sa�lad�k.

EBRUNUN TAR�H�ES�
Tam olarak ilk yap�l�� tarihi bilinmemekle birlikte Orta Asyada Horasan civarlar�nda ortaya ��kt�� ve g��ler vas�tas�yla Anadoluya ula�t�� bilinmektedir. Ancak ebrunun ka��t yap�m�yla beraber ortaya ��kt�� d��ncesi �ok daha ge�erli g�r�lmektedir.
Ebru uzun y�llar boyunca yan ka��d� ve hat sanat�nda fon i�levi olarak kullan�lm��; Ba�l�ba��na bir sanat dal� olmak i�in y�zy�llarca beklemi�tir.
Oysa, y�zy�llar�n bu birikimi T�rklerden ��renilmesine ra�men, Avrupa da �ok daha h�zl� bir bi�imde ba�l�ba��na bir sanat faaliyeti olarak g�r�lm�� ve yar� mekanik at�lyelerde seri �retilerek yeni geli�mekte olan ba��ms�z T�rk ebruculu�una darbe vurmu�tur.
Ancak T�rk ebru sanat� da ayn� d�nemde bat�l�la�ma etkileriylede �i�ekli ebrular gibi fig�ratif �gelere y�nelmi� kendine yeni bir yol a�m�� ve bu g�n o �zerindeki y�zlerce y�ll�k durgunlu�u atm��t�r.
Art�k �lkemizde ba��ms�z ebru sanat�ndan , ebru sanat��lar�ndan ,eserlerinden ve estetik de�erlerinden s�z etmek m�mk�nd�r.
On be� y�dan bu yana ebru �al��malar�n� s�rd�ren Reng-i Su at�lyesi, bu birikimden yola ��k�p; Ba�ta cam ve tuval olmak �zere �e�itli y�zeylere, kendi renk yakla��mlar�n� da katarak olu�turdu�u yeni

R�NESANSTA SANAT

9/7/2010

R�NESANSTA SANAT

�TALYADA R�NESANS SANATI
R�nesansta �talyan sanat� �� a�amada olu�mu� ve geli�mi�tir
A. XIV. y�zy�l - Trecento (tre�ento) haz�rl�k a�amas�. Primitif denilen
sanat��lar
B. XV. y�zy�l Quatrocento (kvatro�ento) ilk R�nesans a�amas�
C. XVI. y�zy�l Cinquecento (�inkve�ento) Klasik R�nesans a�amas�.
HAZIRLIK A�AMASI - PR�M�T�FLER
Orta �a�da �talya roman sanat�n formlar�n� benimseyerek uygulam��, �ok yayg�n olan gotik mimarl��a �ncelik tan�mam��t�r. Resim sanat�nda ise Bizans sanat� mozaik ve freskleri ile, uzun s�re, �talya"da ge�erli olmu�tur. Ravenna, Milano, Roma ve Sicilya"da ki dinsel yap�lar Bizans mozaik ve freskleriyle s�slenmi�tir. Venedik ise belli ba��na bir Bizans sanat� merkezi haline gelmi�tir. �nsan ve e�yay� mekan i�inde de�erlendirmek �eklinde tan�mlanan naturalizm ve onun gere�i olarak sanatta ve �zellikle resim sanat�nda hacim, g�lge-��k ve perspektif uygulamalar� Avrupal� sanat��lar�n orta �a� sanatlar�ndan yava� yava� ayr�lmalar�yla m�mk�n olabilmi�tir. Bu basit bir sanat olay� de�il, zihinsel bir geli�menin ifadesidir. Orta �a� sanat�nda b�y�k �l��de egemen olan listisizm ve sembolizm bu �aba ile sona erdirilmi�tir. Do�a sevgisi ve do�ay� daha iyi inceleyerek sanatta oldu�u gibi yans�tmak iste�i r�nesans�n karakteristi�idir. Bu sonuca y�nelik �abalarda bulunan ilk sanat��lara primitifler ad� verilmi�tir. Ancak; primirtif deyimi ilkel anlam�nda kullan�lmamaktad�r. Bu sanat��lar �talyan r�nesans sanat�n� haz�rlam��lard�r. �talyan primitifleri, kuzey Avrupa memleketleri primitifleri de gotik sanat�n ilke ve etkilerinden s�yr�lmak suretiyle yeni bir sanat a�amas�na y�nelebilmi�lerdir.

Cimabue (Cenni di Peppo. 1240-1301)
Arezzodaki St. Dominique kilisesinde bulunan �arm�hta �sa tasvirinde vol�m� g�lge-��k oyunlar�yla belirtmeye �al��m��t�r. �izgileri uzat�lm�� a��z ve g�zler. b�t�n v�cut engin bir �zd�rab� yans�tabilmektedir. Soyut g�r�n��ne ra�men bu eser plastik �zellikleriyle sanat��n�n yeni bir sanatsal at�l�m i�inde bulundu�unu g�stermektedir. Cimabuenin Assisideki iki katl� kilisenin alt b�l�m� duvarlar�na fresk olarak i�lemi� bulundu�u San Francesco tasviri de ayni �l��de anlaml� bir eserdir. Mavi bir fon �zerinde, adeta kabartma gibi g�r�nen Aziz, portre izlenimi verecek kadar ki�isel nitelikler. psikolojik y�z iadesi g�stermektedir. Kahverengi boya, g�lgelerle giysinin k�vr�mlar�n� ve v�cut vol�m�n� belirtmektedir.
Cimabuenin �a�da�� Sienal� Duccio Bueninsegna (1255-1319) Siena katedrali i�in g�steri�li bir Maesta (tahta kurulmu� Meryem tasviri) retabl� haz�rlam��t�r. Detramp tekni�i ile yap�lm�� bulunan eserin �n ve arka y�zlerinde 45 k��k pano g�r�lmektedir. Panolarda Meryem ile �san�n ya�am �yk�leri tasvir olunmu�tur. �san�n Mezar�nda Kad�nlar. Emmaus �ehrine Giri�, Zeytin da��nda Dua konulu panolar dikkate de�er. Birinci panoda dramatik bir ifade vard�r. Renkler geni� planlar (a-plat) halindeki mavi, k�rm�z� ve mor renklerdir. Dirilen �san�n kar��s�nda hayretle irkilen aziz kad�nlar grupland�r�lm��t�r. Emmaus �ehrine Giri� panosunda �ehrin bir b�l�m� s�n�rl� bir mekan i�inde, �� ayr� olay ayn� zamanda g�sterilmi�tir. Havarileriyle �sa, dua eden �sa, uyuyan Havariler �� ayr� olay�n b�l�mleridir. Duccio, Cimabueye oranla gelene�e daha ba�l� g�r�nmektedir.
Giotto Bondone (Cotto, 1267-1337)
�lk R�nesans� haber veren sanat��, hi� ku�kusuz. Floransal� Giotte di Bondone"dir. Giotto (Cotto,T267-1337) bir rivayete g�re, Cimabue"nin yan�nda yeti�mi�tir. Sanat�� bir frek ustas�d�r. Bu sanat��n�n freskleri Assiside San Francesco kilisesinde, Paduada Scrovegni (Skrovenyi) capellas�nda ve Floransada Santa Croce (Santa Kro�e) kilisesinde bulunmaktad�r Padua freskleri sanat��n�n sitilini yeterince ve gere�ince tan�tabilir. Freskler �sa ve Meryemin ya�amlar�n�n �yk�s�d�r. Giotto olaylar� jestlerle nitelendirilebilmi�tir. Mekan ve vol�m de�erlendirilmeleri denemesi gere�ince yap�labilmi�tir. Psikolojik ifadeler �ok anlaml�d�r. Mavi, pembe, k�rm�z� ve sar� renkler kullan�lm��t�r. Kendisi ya�l�, kans� k�s�r olan loakim (Meryernin babas�) �z�nt�l�, �obanlar aras�nda bulunmaktad�r. Psikolojik ��k�nt� umutsuzlu�u g�stermektedir. loakiminin R�yas� panosunda ise pembe

BENITO CERENO

9/7/2010

BENITO CERENO

H�manizma ruhunu anlama ve duymada ilk a�ama, insan varl��n�n en somut anlat�m� olan sanat yap�tlar�n�n benimsenmesidir. Sanat dallar� i�inde edebiyat, bu anlat�m�n d��nce ��eleri en zengin olan�d�r. Bunun i�indir ki bir ulusun, di�er uluslar�n edebiyatlar�n� kendi dilinde, daha do�rusu kendi d��ncesinde yinelemesi; zeka ve anlama g�c�n� o yap�tlar oran�nda art�rmas�, canland�rmas� ve yeniden yaratmas� demektir. ��te �eviri etkinli�ini, biz, bu bak�mdan �nemli ve uygarl�k davam�z i�in etkili saymaktay�z. Zekas�n�n her y�z�n� bu t�rl� yap�tlar�n her t�rl�s�ne d�nd�rebilmi� uluslarda d��ncenin en silinmez arac� olan yaz� ve onun mimarisi demek olan edebiyat�n, b�t�n kitlenin ruhuna kadar i�leyen ve sinen bir etkisi vard�r. Bu etkinin birey ve toplum �zerinde ayn� olmas�, zamanda ve mekanda b�t�n s�n�rlar� delip a�acak bir sa�laml�k ve yayg�nl�� g�sterir. Hangi ulusun kitapl�� bu y�nde zenginse o ulus, uygarl�k d�nyas�nda daha y�ksek bir d��nce d�zeyinde demektir. Bu bak�mdan �eviri etkinli�ini sistemli ve dikkatli bir bi�imde y�netmek, onun geni�lemesine, ilerlemesine hizmet etmektir. Bu yolda bilgi ve emeklerini esirgemeyen T�rk ayd�nlar�na ��kran duyuyorum. Onlar�n �abalar�yla be� y�l i�inde, hi� de�ilse, devlet eliyle y�z ciltlik, �zel giri�imlerin �abas� ve yine devletin yard�m�yla, onun d�rt be� kat� b�y�k olmak �zere zengin bir �eviri kitapl��m�z olacakt�r. �zellikle T�rk dilinin bu emeklerden elde edece�i b�y�k yarar� d��n�p de �imdiden �eviri etkinli�ine yak�n ilgi ve sevgi duymamak, hi�bir T�rk okurunun elinde de�ildir. 23 Haziran 1941.
Milli E�itim Bakan�
Hasan Ali Y�cel

SUNU�

Cumhuriyetle ba�layan T�rk Ayd�nlanma Devriminde, d�nya klasiklerinin Hasan Ali Y�cel �nc�l��nde dilimize �evrilmesinin, ku�kusuz �nemli pay� vard�r.
Cumhuriyet gazetesi olarak, Cumhuriyetimizin 75. y�l�nda, bu etkinli�i yineleyerek, T�rk okuruna bir Ayd�nlanma Kitapl�� kazand�rmak istedik.
Bu �er�evede, 1940l� y�llardan ba�layarak Milli E�itim Bakanl��nca yay�nlanan d�nya klasiklerini okurlar�m�za sunmaya ba�lad�k.
B�y�k ilgi g�ren bu etkinli�i Milli E�itim Bakanl��nca yay�nlanmam�� -ancak Ayd�nlanma Devrimi yar�da kalmasayd� yay�nlanaca��na kesinlikle inand��m�z- d�nya klasiklerini de katarak s�rd�r�yoruz.
Cumhuriyet

HERMAN MELVILLE VE BENITO CERENO
�ZER�NE...

1819 - 1891 y�llar� aras�nda ya�am�� olan b�y�k Amerikan yazar� Herman Melvillein en g�zel �yk�lerinden biri kabul edilen Benito Cereno, 1856 y�l�nda ��kan The Piazza Tales (Meydan �yk�leri) alb�m�nden al�nm��t�r. Asl�nda, Benito Cereno ilk kez 1855 y�l�nda, New Yorkda bas�lan Putnams Monthly Magazinede (Ayl�k Putnams Dergisi) ��km��t�; yani Melville, 1851 y�l�nda bas�lm�� olan �nl� roman� Moby Dicki bu �yk�den �ok daha �nce yazm��t�.
Bir �spanyol gemisinde ya�anan bir k�le ayaklanmas�n� konu alan Benito Cerenoda Melville, denizcilik ve gemicilik deneyimlerinin yan�s�ra, insan�n k�t� g��lere kar�� sava��m�n� sergiliyor, dramatik bir anlat�m ve ahlaksal bir �yk� kurgusu i�inde. Dramatik simgelerle bezenmi� s�sl� bir edebi dille yaz�lm�� olan �yk�de, asl�nda �o�u yaz�s�nda oldu�u gibi, g�ze g�r�nenin alt�ndaki as�l b�y�k ger�e�i irdeliyor Melville.
Oyuncakl� dilinden dolay� bir bilmece ��zer gibi ince ince u�ra�may� gerektiren, bunun uzant�s�nda, hat�r� say�l�r �l��de usul usul ilerleyen, ama gene de �ok keyifli bir T�rk�ele�tirme s�reci s�z konusu oldu. �ok uzun c�mleleri, parantezleri, kendine �zg� noktalamas� ile bu oyuncakl�, s�sl� anlat�m bi�imini bozmadan ve �ze sad�k kalarak ifade edilmek istenileni koruyarak �yk�y� rahat okunabilir k�lmaya �aba g�sterdim; keyifli �eviri s�recini, keyifli bir okuma s�recine d�n��m�� olarak okurla payla�may� diliyorum.

Lale Eren

BENITO CERENO
Massachusettsden Duxburyli Kaptan Amasa Delanonun y�netimindeki fok avc�l��nda kullan�lan b�y�k ticaret gemisi, 1799 y�l�nda, de�erli kargosuyla �ili k�y�lar�n�n g�ney ucu yak�nlar�ndaki k��k, �ss�z, hi� kimsenin ya�amad�� St. Maria adas�ndaki koyda demir atm��t�. Kaptan

SANAT - 16.Y�ZYIL �TALYAN MODASI

9/7/2010

16.y�zy�l italyan modas�

SANAT - YAKUP KADR� KARAOSMANO�LU (1889 - 1974)

9/7/2010

yakup kadri karaosmano�lu (1889 - 1974)

SANAT - ANTON�O QU�NN

9/7/2010

antonio quinn

SANAT VE TOPLUM

9/7/2010

T.C.
DOKUZ EYL�L �N�VERS�TES�
BUCA E��T�M FAK�LTES�
T�RK�E E��T�M� B�L�M�

SANAT ve TOPLUM V�ZE �DEV�

Klasik M�zik Konseri
Bale (�� Silah��rler)
Tiyatro (Deli Dumrul)

Ad�: Selin
Soyad:TOP�U
S�n�f:3/C
No:2002225112
��retim Eleman�:Meltem ORPAK

�ZM�R/2004
Her �eyin �zellikle de teknolojinin �ok �abuk ilerledi�i bir d�nyada ya��yoruz. D�nya o kadar h�zla ilerliyor ki kendimize ay�racak vakit bile bulam�yoruz. Adeta monoton bir hale gelen ya�am�m�zdan biraz s�yr�l�p, ruhumuzu dinlendirmeyi ise bize sanat sa�l�yor. ��te ruhumuzu dinlendiren, bizi g�nl�k ya�am�m�zdan birka� saatli�ine de olsa uzakla�t�ran sanat dallar�ndan birisi de klasik m�ziktir. �zleme f�rsat� buldu�um klasik m�zik konserine ge�meden �nce klasik m�zik hakk�nda k�sa bir bilgi vermek istiyorum :
Klasisizm ( m�zik )
M�zik tarihinde kabaca 1750"den 1825"e, barok �a��n ard�ndan gelerek romantizm �a��n�n ba��na kadar s�ren �zel bir �slubu ve d�nemi anlatmak i�in kullan�lan bir terimdir. Klasisizmin en b�y�k m�zik ustalar� Christoph Willibald Gluck, Franz Josef Haydn, Wolfgang Amadeus Mozart ve Ludwing Bethowen"dir. (son �� besteciden �o�unlukla "Viyana Klasik Okulu" diye s�z edilir)
Klasisizm d�neminin en �nemli m�zik yap�s� sanatt�r; kimi zaman �b�r b�l�mlerde bulunmakla birlikte, d�nemin a�a��yukar� b�t�n yap�tlar�n�n ilk b�l�mlerinde sanat bi�imi g�r�l�r.
D�nemin m�zi�inin temel �zelliklerinden biri m�zi�in i�eri�i ile bu m�zi�in dile getirildi�i bi�im aras�ndaki dengedir.
Klasik M�zik Konseri
Size aktaracak oldu�um klasik m�zik konseri 22 Ekim 2004 Cuma 20:30"da ismet �n�n� Sanat Merkezinde ger�ekle�tirilmi� olan konserdir. Konserin �efi Cem mansur, solisti Emre Sayar� (viyolonsel) ve t�m orkestran�n izleyenlere e�siz bir m�zik ziyafeti sundu�unu s�yleyebilirim. Konsere ge�meden �nce �ef seyircileri selamlar ve onlara m�zik hakk�nda birka� s�z s�yler. M�zikle ilgili konu�man�n mimaride dans etmek oldu�unu belirtir. Program 3 b�l�mden olu�ur;
Paul Dukas- Sihirbaz�n ��ra��
Camile Saint –Sains – Viyolonsel Kon�ertosu, La min�r, 20�
Jean Sibelius – Senfoni No.1 Mi min�r 35�
Paul Dukas – Sihirbaz�n ��ra��
1987 y�l�nda yaz�lan bu ne�eli eser, konusunu b�y�k Alman ozan Johann Walfgang Goethe"nin balad�, bir halk masal�n� i�ler. Masaldaki b�y�c�n�n bir s�p�rgesi vard�r ve s�p�rgeye ne buyruk verirse, s�p�rge o i�i yapmaktad�r. B�y�c�n�n ��ra��, s�p�rgenin nas�l harekete ge�ti�ini, sahibinin emirlerini nas�l yerine getirdi�ini bir f�rsat bulu� ��renir ve b�y�c�n�n olmad�� bir g�n bu i�i yapmay� akl�na koyar. O s�rada kendisi i�in yap�labilecek en g�zel �ey, ortal�� temizlemek i�in su getirmektir.
��rak s�p�rgeye avludaki kuyudan su �ekip getirmesini buyru�unu verir. S�p�rge hemen i�e giri�ir ve �abuk �abuk �a�maz bir tempoyla kuyudan su getirip, i�eriye d�kmeye ba�lar. Ancak ��rak s�p�rgeyi durduracak "b�y�l� kelimeyi" bilmemektedir. S�p�rge su getirip i�eri d�kmeye devam eder; oda dolar, ta�ar, g�l gibi olur. Son

SANAT�ILAR

9/7/2010

Giorgi Morandi
(20.7.1890-18.6.1964)

�talyan sanat�� Morandi, 20. y�zy�l�n en �nemli �l�do�a ressam�d�r. Tekrar tekrar yeni bir bi�imde grupland�rd�� i�e ve bardak gibi s�radan nesneleri fonu kapatan opak renklcrle tasvir etti.
Morandi bir ticarethanede �al��ar bir adam�n sekiz �ocu�un�.�n ilki olarak Bologna"da d�nyaya geldi. Okulu bitirdikten sonra, babas�n�n da �al��t�� ithalat-ihracat �irketinde staj g�rd�. 17 ya��na geldi�i zaman Bologna G�zel Sanatlar Akademisi"ne yaz�ld�.

1913: Ilk Tablosu 1909"da ilk kez Frans�z ressamlar�ndan Paul C~zannc"�n tablolar�n�n t�pk�bas�mlarmn� g�r�nce, akademik resim sanat�n�n al��ld�k yollar�n� terk etmeye cesaret buldu. Floransa"n�n kiliseleriu��ie g�rd�� Giotto, Masaccio ve Uccello"nun fresklerinj incelemesi destilini geli�tirmesinde etkin oldu. �talyan ressamlar 15. y�zy�l�n ba��nda perspektif resim �zerinde kafa yormu�lard�. 1912"de moranda"n~n ilk ofort �al��mas�n�, bir y�l sonra da duyagonal f�r�a darbeleriyie �rnek ald�� C~zanne"� belli eden, bir peysaj �al��mas� olan ilk ya�l�boya tablosunu ger�ekle�tirdi.

1914: Stil Aray��nda 1913"te e�itimi��i tamamlayan Morandi ertesi y�lBologna"da bir ilkokulda resim ��retmenhi�ine ba�lad�. Yine 1914"te f�turist hareketle tan��t� ve hareket s�re�lerini tespit etti�i bir-
ka� �l�do�a �izdi. Ard�ndan k�bizme ve bu ak�m�n motifleri b�lme stiline y�neldi (�rne�in Stil�eben mil Glaesern (Bardakl� Ol�do�a, 1913/14).

1918: Metaflzik Resmin Etkisi Morandi"nin 1. D�nya Sava�� sonras� resimleri Giorgio de Chirico ile Carlo Carras"� n Pittura metaflsica"s�n�n (metafizik fonlu gizemli-ger�ek d�� motifler) etkisinde kald�lar. Morandi, ger�e�e daha derin bir bak�� a��s� sa�layan ayr� ayr� motiflerin izole edilmi� tasvirleriyle b�y�lenmi�ti. Bu resimleri basitle�tirilmi�, str�kt�rl� bir resim dili i�in bir esin kayna�� olarak g�r�yordu. Stilleben mit Puppe (Ta� Bebekli Ol�do�a, 1918) veMetapl�ysisches Stileben (Metafizikdl�do�a, 1919) gibi tablolar�nda, aralar�nda y�zs�z vitrin mankeni de bulunan Chirico"nun resim d�nyalanndan tipik objeler kulland�.

1920"den Sonra: Ba��ms�z �liido�alar� 1920"de Pittura metafizica"ya arakas�n� d�nen Morandi, �a��n�n �e�itli avantgarde ak�mlanyla da ili�i�ini kesti. Stilleben in Scl�warz (Siyah Ol�do�a, 1920) adl� tablosunda kendi stilini ve kendi-
si i�in tipik olan motifleri buldu. Morandi, �o�unlukla keselerden, vazo, �i�e ve bardaklardan kurgulad�� peysaj ve �l�do�a �al��malar�na yo�unla�t�. Bunlan ger�ekle�tirirken yumu�ak f�r�a darbeleri vevv s�cak renk tonlar�na �ncelik tan�d�. Morandi"nin amac�, en �nemli �eylere s�n�rland�r�lm�� dengeli bir kompozisyona varmakt�. Morandi"nin yap�tlar� ilk kez 1929 y�l�nda b�y�k �apta Basel ve Bern"de izleyicilerin be�enisine sunuldular. Bunlar� 1930"da Arjantin ve Brezilya"da d�zenlenen sergiler izledi. Ayn� y�l i�inde Bologna G�zel Sanatlar Akademisi"ne profes�r olarak atan�nca, kuzey �talya"da resim ��retmenli�inden istifa etti.

30"lu Y�llardan Sonra: Stiline Ba�l� Kalm

REAL�ZM

9/7/2010

REAL�ZM (GER�EK��L�K)
Realizm 19. yy ortaya ��km��t�r. Ger�ek�ilik olarak tan�mlanan bu yakla��m idealist yakla��m�n kar��t�d�r. Realizm ya�anan zaman ve mekan i�inde duyularla alg�lananlar�n nesnel olarak anlat�m� plastik sanatlar ve edebiyatta ger�ek�ilik olarak tan�lan�r.
�dealizm her zaman, mekan i�in evrensel olarak do�ru olan� ararken Ger�ek�ilik g�zelin ve do�runun her an ve her veri i�in kendine �zg� bir belirtisi oldu�unu savunur. Ger�ek�i sanat nesnelli�e y�neli�iyle sanat�n kal�p ve kurallar saptayan �slup ve anlat�mlar�na kar�� olan bir g�r��t�r. Ger�ek�ilik baz� sanat tarih�ileri taraf�ndan sanatta, yy. boyu s�rekli olarak ama�lanm�� ve 19. yy"a kadar a�amalarla geli�mi� bir olgu olarak de�erlendirilmi�tir.
Ancak ger�ek�ilik kavram�n�n, iddial� bir tav�r olarak geli�mesi 19. yy ortalar�na rastlar.
O d�nemde Barak anlat�m krall�kla birlikte g�c�n� yitirmi�, burjuva y�netiminin ba�lamas� ile birlikte de ger�ek�i bi�imlendirme kendini g�stermeye ba�lam��t�. Almanya"da bile Klasist-�deal ile ilgili fikirler ve Romantizm g�c�n� yitirmi�ti. Hatta orta�a� resmi ile dini heyecan� yenilemek isteyen kiliseci ressamlar bile, de�erlerini kaybetmi�lerdir. Roma"n�n kahramanca ahlak�n� ve cumhuriyetini yenilemek isteyen g�r�� de iflas etmi�. Memur, End�strici ve maliyecilerden meydana gelen ger�ek bir devlet idaresi kurulmu�tu.
Realizm"in geli�mesi 19. yy. ortalar�nda Avrupa"dan yay�lan devrimci hareketlerin ��nda Akademizme kar�� ortaya ��kan Romantizmden sonrad�r. Romantizm, ruh haline, de�i�me, ge�icili�e, �l�me ve duyguya getirdi�i ilgiyle klasik resmin kal�p��l��n�, bir �l��de k�rm��, Ger�ek�ilik i�in bir yol haz�rlam��t�. Romantizmden sonra �zellikle Fransa"da Courtbart"nin �nc�l��n� yapt�� bir ak�m olarak, Ger�ek�ilik 1855"de (Ger�ek�ilik Pavyonu) sergisinde doru�a ula�m�� ve J.F. Millet, Daum�er gibi sanat��lar�n resimlerinde g�r�ld�� gibi akademizmin konu ve tekniklerine kar�� gelmi�tir.
Ger�ek�ilik bir �slup olmaktan ��k, tarihin pek �ok d�neminde rastlanan bir anlay��t�r. Tarih �ncesinin ma�ara resimlerinde bile ger�ek�i bir tutum g�zlemlenir. Buna kar��l�k Antik Yunan"a dek ilk tar�msal uygarl�klarda ger�ek�ili�e pek rastlanmaz.
Ger�ek�i anlay��, ayn� foto�rafta oldu�u gibi do�ay� sad�k olarak aynen yans�tmaktan yanayd�. �dealistlerin yapt�� gibi, ger�e�i anlamay� ve kuvvetlendirmeyi de�il oldu�u gibi vermeyi spek�lasyon yapmay� de�il, pozitif olarak g�stermeyi istiyordu. Hayat�n ne�e ile inan�la ve ele�tirisiz oldu�u gibi kabul�, bundan �nce hi�bir d�nemde g�r�lmemi�tir. Genellikle yoksullar�, i��ileri, k�yl�leri ve g�ndelik ya�am�n en basit ger�eklerini hi�bir duygusall��a ve y�celtmeye giri�meden aktaran Ger�ek�ilik Bat�da, End�strile�me, kentle�me ve demokratikle�menin �r�n�d�r.
Bu anlay�� i�erisinde kaybedilen ger�ek ideal yerine, sahte hakiki olmayan eserlerle, g�zele olan ihtiyac� gidermek yoluna gidildi. Ve g�nl�k ihtiyac�n �st�ne ��kma amaca giderilmek istendi. B�ylece sergilerde, oturma odalar�nda, salonlarda, i� g�c�klay�c� az ya da �ok ��plak tatl� bak��l� k�zlar, Nymlaheller, ��plak g�zel v�cutlu evliyalarla ilgili kad�nlar� g�steren kompozisyonlar yap�ld�.
Resim sanat� art�k d�� r�n� deniz manzaralar� ya da tarihsel tablolar yerine ya�anabilir, ger�e�in tam yans�mas�n� vermeyi ama�lar. Flaubert"in; "Yaln�zca eksiksiz bir anlat�m d��nmeliyiz" s�zleri ile Courbet"in resmi alg�lanabilen �eyleri bir ayna gibi iletme sanat� olarak g�rmesi ve g�revinin yaln�zca ger�e�i ve ger�ekte olan �eyleri canland�rmak oldu�unu s�ylemesi, birbiriyle uyum halindedir.
Frans�z ressam�, Courbet, Daum�er ve Millet i�in Ger�ek�ilik sanatsal a��dan bir y�rekli olma g�revidir. Onlar salonlarda sergilenen, desteklenen ve �d�llendirilen yerle�mi� resmi, resim sanat�na kar�� karlar, daha anlaml� ve zengin i�erikli konulara y�nelip, ele�tiri yetene�inden yoksun burjuva be�enisine sald�r�rlar. Bunun i�in de emek�ilerin yan�nda, onlar�n varl��n� unutmu� gibi g�r�nen bir topluma sava� a�arlar.

SANAT - D�NYANIN YED� HAR�KASI

9/7/2010

d�nyan�n yedi harikas�

OSMANLI D�NEM�NDEK� TAR�H� YAPITLAR

9/7/2010

TAR�H� ESERLER
92 y�l Osmanl� �mparatorlu�una ba�kentlik yapm�� olan kentimizin tarihi eserleriyle, Osmanl� �mpaatorlu�u"nun mimaride eri�ti�i �st seviyenin ve yarat�c� d�zeyin �e�itli �rneklerini sergileyen, bir k�lt�r ve san"at evi g�r�nt�s�ndedir.
II.BEYAZID K�LL�YES�:

Tunca nehri k�y�s�nda yer alan bu k�lliye, camii, imaret, dar��ifa (�ifahane-hastane), mutfak, tophane (hastalar�n iyile�tikten sonra bir s�re daha dinlendirildikleri ve bak�ld�klar� yer) mumhane gibi b�l�mlerden olu�maktad�r.
II.Beyaz�d taraf�ndan 1484-1488 tarihleri aras�nda Mimar Hayrettin"e yapt�r�lm��t�r. K�lliye i�inde yer alan bu b�l�mlerle islam d�nyas�n�n en b�y�k dini hay�r kurulu�lar�ndan biridir.
Mimari y�nden islam mimarisinin geli�mesini g�stermekte olup, Mimar Sinan"�n yap�lar�ndan �rnek ald�� camilerden bir tanesidir.
K�lliye hastanesi, tabhanesi ve imaret a�hanesiyle g�n�m�z anlay��na uygun bir sa�l�k ve sosyal yard�m kurumudur. Bundan 500 y�l �ncede sa�l�k hizmetlerinin ancak sosyal yard�m kurumlar�yla b�t�nle�mesi halinde amaca ula�aca�� g�r�� hakimdi.
Bu k�lliyenin Edirne"de kurulmu� olmas� 93 y�l s�rekli ve ondan sonra 19. Y�zy�la kadar ikinci ba�kent olarak Osmanl�-T�rk tarihinde �nemli yeri bulunan bu �ehre verilen de�eri g�stermektedir.
Cami kubbesi 20.55 m. �ap�ndad�r. Birer �erefeli iki minaresi vard�r. Yanlarda dokuzar kubbeli tabhane b�l�mleri yer al�r. Revakl� avlunun ortas�nda bir �ad�rvan bulunmaktad�r. Revakta bulunan kubbelerin �o�u sonradan barok �zellikteki s�slerle �rt�lm��t�r. Bir k�sm�nda devrin �zelliklerini g�steren s�slemeler hala durmaktad�r.
Camii"nin do�usunda imarethanesi, mumhanesi ve mutfak k�s�mlar� bulunmakta olup, bat�s�nda dar��ifa ve t�b medresesi yer almaktad�r.
B�y�k kubbeli bir b�l�m ve �evresinde alt� k��k kubbe ile �rt�l� odalar ve onlar�n yan�nda yazl�k k�s�mlar bulunmaktad�r. B�y�k kubbenin alt�nda �ad�rvan vard�r. Revaklarla �evrili �n avlunun yanlar�nda sa�l�k personeli i�in odalar s�ralanm��t�r. Avlunun k��esinde mutfak ve �ama��rhane b�l�mleri vard�r.

Dar��ifa"da �zellikle ak�l hastalar� m�zik ve su sesi ile iyile�tirildi. Hastalara �e�itli av hayvanlar�n�n etlerinden olu�an yemekler verilirdi.
Caminin kuzey-bat� k��esinde bulunan t�b medresesi revakla �evrili bir avlunun etraf�nda kubbelerle �rt�l� onsekiz oda ve kar��s�nda b�y�k kubbeli dersane ile ortada bir �ad�rvan bulunmaktad�r.

SEL�M�YE CAM��:

Osmanl� �mparatorlu�unun en parlak d�neminde yap�lan bu camii, T�rk mimar� sanat�n�n doruk noktas�ndad�r. Yaln�z bizim de�il, d�nya k�lt�r ve mimarisinin ortak oldu�u bir mirast�r.
Caminin temeli 1567 y�l�nda at�lm�� olup yap�m� 1574 y�l�nda tamamlanm��t�r. G�neyindeki k��elere sa�l� sollu iki medrese yerle�tirilmi�tir. Camii"nin d�rt k��esinde 70.89m. y�ksekli�inde her biri ��er �erefeli d�rt minare yer almaktad�r. Evliya �elebi "D�rt minare ��er �erefeden 12 tabaka eder,buda II. Selimin 12 nci padi�ah oldu�una i�arettir." der. Giri� taraf�n�n iki yan�nda bulunan minareler �� yollu, k�ble taraf�ndaki minareler tek yolludur.
G�ney-Bat�s�nda camii ve avlusu boyunca uzanan Arasta, III. Murat zaman�nda, Mimar Davut A�a taraf�ndan yap�lm��t�r.

Camii"nin ana k�sm� 31.22m. lik bir kubbe ile �rt�lm��t�r. Kubbenin yerden y�ksekli�i 42.25 m. dir. Cami alan� kareye yak�n dikd�rtgen �eklindedir. Kubbe sekiz ayak �zerine oturtulmu�tur. Ana kubbede, yar�m kubbelerde ve kemer k�s�mlar�nda yap�lan onar�mlar s�ras�nda yap�ld�� devirdeki s�slemeler ortaya ��kar�lm�� ve restore edilmi�tir.
Caminin merkezinde yer alan m�ezzin mahfeli 12 mermer s�tuna oturtulmu�tur. �st k�sm� ah�ap olarak yap�lm�� klasik devir kalem i�i ile s�slenmi�tir. Minber tamamen mermerden yap�lm�� olup, b�y�k bir k�sm� yekpare mermerden oyularak yap�lm��t�r.

�� EREFEL� CAM��:
1438-1447 tarihleri ara

SANAT - A�IK �EM �

9/7/2010

a��k �em i

SANAT - CENNETTEN B�R PAR�A

9/7/2010

cennetten bir par�a

RES�M - �MER FARUK ATABEK

9/7/2010

�mer faruk atabek

SANAT - GAL�LEO GAL�LE�

9/7/2010

galileo galilei

EKSPRESYON�ZM

9/7/2010

��NDEK�LER

EKSPRESYON�ZM�N TANIMI VE TAR�H�ES�1
RES�MDE EKSPRESYON�ZM�N BEN�MSENMES�2
EKSPRESYON�ZM�N 3 ST�L A�AMASI4
1. ST�L�N �NC�LER�4
2. D�E BR�CKE :6
3. DER BLAUE RE�TER :7
EMPRESYON�ZM VE EKSPRESYON�ZM8
ALMANYADA EKSPRESYON�ZM9
AVRUPADA EKSPRESYON�ZM12
AKIMIN D��ER �NEML� RESSAMLARI14
HECKEL Erich :14
JAWLENSKY Alexei von :16
KANDINSKY Wassily :17
KAYNAK�A19

EKSPRESYON�ZM�N TANIMI VE TAR�H�ES�
Yazarlar�n �o�u bu terimin Almanyaya Wilhelm Worringer arac�l��yla girdi�ini ve onun taraf�ndan 1911de ilk kez kullan�ld��n� ileri s�rmektedir. Buna kar��l�k ba�kalar�, bu onuru Paul Cassirere vermektedir.
Armin Arnold, 1850 Temmuzunda Taits Edinburgh magazine adl� bir �ngiliz dergisinin, yazar� belli olmayan bir makalesinde modern sanat�n Ekspresyonist okulundan s�z edildi�ini, ayr�ca a1880de Manchesterde Charles Howleyin modern ressamlar� konu eden konu�mas�nda, bunlar�n oda��n� Ekspresyonistlerin olu�turdu�unu ve bu terimi duygu ve tutkular�n�n d��avurmay� ama�layan ki�ileri tan�mlamak i�in kulland��n� s�yledi�ini kan�tlam��t�r. Yine Armin Arnolda g�re 1878de Birle�ik Amerikada Charles de Kay�n The Bohemian (Bohemler) adl� roman�nda kendilerine Ekspresyonistler ad�n� takm�� bir grup yazar�n ad� ge�mi�tir.
Ayn� durum Fransa i�in de ge�erlidir. Burada, Jules - Auguste Hervé 1901de yap�tlar�ndan sekizini Expressionismes ba�l�� alt�nda Salon des Independantsda (Ba��ms�zlar Salonu) sergiledi. Bu s�zc�k Empresyonizme kar�� k�� anlam�nda kullan�lm��t�.
Daniel - Henry Kahnweiler 1919a Almanyada o s�ralarda yayg�nla�maya ba�layan, Ekspresyonizmin Frans�z k�kenli oldu�u d��ncesine sald�rd�. �zellikle Matissei Ekspresyonizmin �nderi olarak g�sterecek �l��de ileri giden Theodor Daublere yan�t vermek iste�indeydi.
Theodor Daublerin Matisse konusundaki bu yak��t�rmas� t�m�yle dayanaks�z say�lmazd�. Matissein ad�n� anarak Alman resminin bir s�redir tutturdu�u yolun y�n�n� tan�mlamaya �al��mak, Matissenin Neo - Empressionizm (Yeni �zlenimcilik)ten koptuktan sonra �nc�s� oldu�u �e�itli e�ilimleri Alman resminde g�rmek oluyordu. Bir yap�t do�ay� �yk�nmemelidir; yap�t t�m zorlamalar�n yads�nmas�d�r; yap�t usd��d�r ve olgucular�n (pozitivist) ve fizik�ilerin haks�z savlar�na kar�� gelmek �zere yarat�c�n�n do�as�ndan ��kar; yap�t renklerle bilinmeyen bir g�� taraf�ndan y�netilen, sald�r�c� bir ili�kiye girerek �zde�i bi�imlendirir.
Matisse bireysel ve �znel oldu�unu ileri s�rerek ��yle diyordu: "Her �eyin �st�nde kendimi D��avurum (Expression) i�in bir yol ar�yorum". Matissein ger�e�i do�rulayan bu s�zlerinin, Expressionismus teriminin olu�mas�na katk�da bulunmas� hi� de olanaks�z de�ildir.
Bu s�zc��n halk �n�ne ��kmas� bir sergi dolay�s�yla do�du: Berlin Sezessionu (Berlin Sanat��lar Birli�i) 1911 Nisan - Eyl�l Sergisi Lovis Corinth y�netiminde Empresyonist gelene�i s�rd�ren bu sergiye, ola�and�� olarak yeni Frans�z ressamlar�ndan bir grup da �a�r�ld�. Bir salonda Braque, Derain, van Dongen, Dufy, Friesz, Manguin, Marquet, Picasso ve Vlaminckin yap�tlar� topland�. Serginin katalogunda bunlar Ekspresyonist olarak sunuldu.
Ancak ne kadar Ekspresyonizm ak�m�n�n bu ressamlara dayand�� s�ylense de bu ak�m�n k�klerini romantizme kadar indirmek m�mk�nd�r.
RES�MDE EKSPRESYON�ZM�N BEN�MSENMES�
Ki�isel �sluplar genel olarak Ekspresyonist olarak tan�mlan�yordu. �zellikle plastik sanatlar s�z konusu olunca, bu durum bir terim bilgisi sorunu yaratm��t�. Ancak, Ekspresyonizm terimi, �slupla�ma, �arp�t�lma ve bi�imlerin zorlanarak yal�nla�t�r�lmas� anlam�yla s�n�rlanm��t�r.
Ba�lang��ta t�m modern sanat�n ke�fedilmesi anlam�na gelen Ekspresyonizm terimi, Almanyadaki tarihsel duruma uygun bir anlam kazanmadan �nce, oradaki sanatsal ortam�n ger�ekten tam bir par�as� olmu�tu. Bu �zel durumda, �ok ku�ku duyulabilecek bir yakla��m olmakla birlikte, d��avurumculuk sadece bi�imsel a��dan ele al�nd��nda, �teki �lkelerde buna benzer estetik yeniliklerine ba�ka adlar verildi�ini g�r�r�z. Bu nedenle, Alman olan ya da Almanya ile ili�kisi olan Hans Arp, Lyonel Feininger, Otto Freundlich, Erich Heckel gibi baz� ressamlar ayn� resimleri ele al�nd�� halde kimi �lkelerde Ekspresyonist, K�bist, K�bist - Ekspresyonist, kimi �lkelerde ise Dadaist ya da S�rrealist olarak s�n�fland�r�lm��lard�r.
Rusyada, genellikle F�t�rist (Gelecek�i) olarak adland�r�lan sanat��lar bile Ekspresyonist olarak tan�mlanm��t�r. Almanyada oldu�u gibi, burada da bu terimi

SANAT - M�NYAT�R NED�R

9/7/2010

minyat�r nedir

SANAT - TANZ�MAT EDEB�YATI

9/7/2010

tanzimat edebiyat�

SANAT - OP ART

9/7/2010

op art

SANAT - M�ZEHH�P, ��EK RESSAMI VE L�KE �STADI AL� �SK�DAR�

9/7/2010

m�zehhip, �i�ek ressam� ve l�ke �stad� ali �sk�dar�

SANAT - G�ZEL SANATLAR TAR�H�

9/7/2010

g�zel sanatlar tarihi

SANAT

9/7/2010

T.C.
S�LEYMAN DEM�REL �N�VERS�TES�
G�ZEL SANATLAR FAK�LTES�
GELENEKSEL T�RK EL SANATLARI B�L�M�

B�L�M: TEZH�P HAT M�NYAT�R

TA� TEZH�PLER�

Emek U�AR
9721903001

SERLEVHALARDAK� TA� TEZH�PLER
Zahriye"den hemen sonra gelen ve metnin ba�lad�� sayfalar olan "Ser Levha" sayfalar� tek olabildikleri gibi, �zellikle Kur"an"larda �ift sayfa �eklindedirler. Ser levha"larda tezhip, metni i�ine alacak �ekilde �st�nde ta�, mihrap ve d�z �ekilde de olabilir. Bu �e�it ser levhalara "ba�l�k" ad� da verilir.
Tezhib"in �zellikle yazma kitaplarda yap�ld�� en m�him k�s�mlar; zahriye"ler (i� kapak), hatime"ler (son sayfalar), kitaplar�n ilk sayfalar� ba��na yap�lan ve ba�l�k, serlevha veya mihrabiye denilen s�slemelerdir. Bundan ba�ka Kur"an-� Kerimlerdeki sure ve kitaplardaki bahis ba�lar�na yap�lan s�slemeler gelir ki, bunlara sure veya fas�l ba�� tabir olunur. Kur"an"-� Kerimlerde Fatiha ve Bakara suresinin ba� taraflar� hususi ve zengin bir �eklide tezhiblenmi�tir.
Ser, ba� anlam�ndad�r. Yaz�da, ba�l�k anlam�na gelen serlevha (ba� levha) zahriyeden hemen sonra gelen ve metnin ba�lad�� ilk sayfad�r. 14. y�zy�la kadar serlevha tezhipleri sadece sa� ba�lang�� sayfas�n�n tezhiplenmesi �eklindedir. �zellikle Kur"an-� Kerimlerde kar��l�kl� sa� ve sol sayfalar� tezhipleme gelene�i 14. y�zy�lda ba�lar ve geli�ir. Kur"an"larda Fatiha ve Bakara surelerini i�ine alacak �ekilde yap�lan serlevhalar kar��l�kl� ve simetriktir. Metnin �st k�sm�ndaki tezyinatta bulunan paftalarda surenin ad� yaz�l�d�r. Kur"an serlevhas� tezhiplerinde sanat�� b�t�n h�nerlerini sergiler. Burada, tezhibin ba�l�ca amac� da yaz�n�n �n planda, tezhibin ikinci planda olmas� d��ncesi terk edilerek tezhibin b�t�n ihti�am� serlevha sayfas�nda g�sterilmi�tir.
Kur"an-� Kerimlerin d��ndaki el yazmalarda genel olarak metnin ba�lad�� ilk sa� sayfa tezhiplenir ve metnin �st k�sm�na d�nemine g�re ba�l�k tezhipleri yap�l�r.
Eski kaynaklarda bu �e�it serlevhalara diba�e ve mihrabiye ad� verilmi�tir ve metnin �st�ndeki s�slemenin i�erisinde bulunan paftan�n i�erisine konunun ya da eserin ad� yaz�l�r. Bu t�r d�zenlemelerde bazen sol sayfada metnin kenarlar�na hafif bir tezyinat, zeref�an ya da halkari yap�l�r.
Serlevhalarda tezhip �zellikle Kur"an-� Kerimlerde, metni i�ine alacak �ekilde tam sayfa alabildi�i gibi yaln�z metnin �st�nde ta�, mihrap ve d�z �ekilde olabilir.
Mihrabiye ve dikd�rtgen kitap ba�l�klar�nda tu�lar, birbirine paralel olarak uzanan oklar gibidir, bazen tek bir t��,� bazen de servili t��lar g�r�l�r.
SEL�UKLU D�NEM� TA� TEZH�PLER�
Metin k�sm�n�n ba�lad�� ilk sayfan�n �st k�sm�nda alt�nl� veya alt�ns�z olarak s�slenmi� ba�l�k k�sm� yer al�r. Ba�l�k iki yana do�ru geni�leyerek b�t�n alan� kaplam��t�r. Ayr�ca sure ba�lar�na da bu d�nemde tezhip yapmak �nem kazanm��t�r.
Ba�l��n �st k�sm� ise dilimli, yuvarl�k, zikzak �ekilde ��gen bir tepelik olarak d�zenlenmi�tir.
Genellikle ba�l�k bezemesi iki k�s�mdan olu�ur. Alt k�sm� dikd�rtgen �eklinde olup bu k�sm�n ortas�na aralar� s�slenmi� kufi, s�l�s, bazen de reyhani ile k�sa dua ya da iyi bir temenni ama �o�unlukla besmele yaz�l�r.
Sel�uklu tezhiplerinde ba�l�k (ta�) tezhiplerinde t�� yok denecek kadar azd�r. Olanlarda �ok seyrek, d�z �izgiler veya k��k ��kmalar �eklindedir.
Kullan�lan Motifler :
Tezhibi Anadolu"ya getiren Sel�uklular�n bu d�nemde kulland�klar� ana motif rumi"dir. Bunun yan�nda k�vr�k dallar, �e�itli k��k �i�ekler, hatayi"ler ve palmetler bu d�nemin motiflerindedir.
Kullan�lan Renkler :
Bu d�nemde genellikle zemin alt�n olup �zerine farkl� tonda alt�n, koyu mavi, kahverengiye �alan bir k�rm�z�, lacivert, beyaz ve k�rm�z� en �ok kullan�lan renklerdir.

�LK OSMANLI D�NEM� TA� TEZH�PLER�
bu d�nemde ba�l�k sayfa geni�li�inde dikd�rtgen �eklindedir. �ok seyrek olarak mihrabiyeli ba�l�k g�r�l�rse de genel �ema dikd�rtgendir. Bu d�rtgenler i�ine lacivert zemin �zerine beyaz k�vr�k dal ve rumiler �zerine besmele yaz�lmal�d�r.
Ba�l�klarda t�� pek kullan�lmam��t�r. T��larda kullan�lan motifler ise �ok basit ve sade, geometrik �ekillerdir. �nce �izgilerin u�lar�na kare veya ��gen �ekiller yerle�tirilmi�tir. Bir noktadan a��lan iki k��k e�ri ortas�nda k��c�k ��genler, birbirine paralel iki k��k yatay �izgi, kal�nla�t�r�lm�� noktalar, i�i dolu k��k ��genlerden olu�an �i�ek motifleri son derece ustal�kla yap�lm�� t�� e�itlerini olu�turmaktad�r. Sayfa bo�luklar�na do�ru uzanan t��larda mavi ve lacivert renk h

RES�M - RESSAM EROL BATIRBEK"�N HAYATI

9/7/2010

ressam erol bat�rbek"�n hayat�

GREK SANATININ ESK� UYGARLIKLAR KAR�ISINDAK� DURUMU

9/7/2010

GREK SANATININ ESK� UYGARLIKLAR KAR�ISINDAK� DURUMU
Grek sanat�, Avrupada R�nesansta da biliniyordu. Ancak Bat�, bilimsel olarak Grek sanat�n�n �zerine XIX. y�zy�ldan itibaren e�ilmeye ba�lam��t�r. Napolyonun M�s�r seferine kadar, Grek sanat�, bilinen en eski sanat olarak de�erini korudu. �lk kez M�s�r sanat�n�n ke�finden sonra Grek sanat�ndan daha eski bir sanat oldu�u d��n�lmeye ba�land�. Ancak Grek sanat� ve k�lt�r�, Bat� d�nyas�n�n sanat ve k�lt�r�ne temel olarak kabul edilmi�tir. �lk b�y�k uygarl�klar aras�nda biz, sanat�n do�u�undan bu yana b�t�n �slup devirlerinin d�zg�n bir geli�im i�inde ya�ad�� bir �lke ararsak �nce Eski M�s�r!, bunu izleyerek de Grek sanat�n� g�r�r�z. Mezopotamya ve Hititlerde ise bu geli�im g�r�lmez. Bilindi�i gibi Mezopotamyada sanat, da� halklar�n�n bu �lkeye aral�klarla gelmesiyle hep arkaike d�n��m��, klasik �sluba bir t�rl� ula�amam��t�r.
Grek sanat�nda mimarl�k, hi�bir zaman M�s�r ve Mezopotamyada oldu�u gibi g�rkemli �l��lere ula�amam��, insanc�l �l��ler i�inde kendi anlay��nda kalm��t�. Ayr�ca, Greklerdeki site anlay��, olduk�a plana uygundu. Mimari i�inde de heykel yerini alm��t�. �nceledi�imizde, dikkatimizi �ekecek �zelliklerden biri �udur: Greklerde heykel, mimarinin i�inde yerini almakta ve mimari de bunun yan�nda bir heykel �zelli�i ta��maktad�r. M�s�r sanat�n� inceledi�imizde de, dinsel bir esastan hareket edildi�ini ve bu sanatta efsanenin yeri olmad��n� g�rm��t�k. Oysa Grek sanat�, efsaneler sanat�d�r. M�s�r sanat�n�n ba�kalar�na �rnek olmas� i�in yani ba�kalar�n�n g�rmeleri i�in yap�lmad��n�, yap�lan heykellerin bizzat heykeli yap�lan insan�n yerini tuttu�unu g�rd�k. Yani M�s�r heykelinde bir ideal olma durumu yoktur.
M�s�r sanat� seyirci i�in yap�lmam��t�r. Grek sanat�nda ise, as�l ilke, seyircinin bak�� noktas�ndan hareket edilmesidir. Bu bak�mdan heykel, ba�kalar�n�n g�rmesi ve de�erlendirmesi noktas�ndan ele al�nm��t�r. M�s�r sanat�nda seyirci sorunu �ok az d��n�lm��t�r. Heykel bir insan�n hayat�n� bu d�nyada temsil etmiyor, aynen onun yerini tutuyor. B�ylece insan �l�m� atlatm�� olarak ya�amas�na devam ediyor. K�sacas� heykel bir eser de�il, bir hayat olarak de�erlenmi�tir. Bu bak�mdan M�s�r sanat�nda bir idealizm s�z konusu olmuyor. Dikkat edilirse burada ancak ger�ek�ilik dikkate al�nabilirdi. Bu y�zden, bir insan�n yerini tutacak heykelde o insan�n fizyonomisini aynen ya��yoruz. Bu noktadan bak�l�rsa, M�s�r sanat� ayn� zamanda bir portreler sanat�d�r. Oysa Grek sanat�nda belli bir ki�i karakteristi�i ne rastlam�yoruz.
Greklerde ideal �ehreler ve herkes i�in ideal olan birimlere uygun insan v�cutlar� yer almaktad�r. ��te bu husus, Grek sanat�n� M�s�r sanat�ndan ay�r�r. M�s�r sanat�, ki�inin �zelliklerine y�nelme zorunlulu�unu bu d�nyada �l�ms�z olarak kalma d��ncesinden alm��t�r. Hatta, M�s�r sanat�n�n 26. S�lale zaman�nda, ger�ek�i nat�ralist portrelere, rahiplerin en sad�k fizyonomilerini yakalayan b�stlere rastl�yoruz. ��te bu �zellik Grek sanat�nda yoktur. Oysa Grek sanat��s�n�n insan v�cudunu ne derece dikkatle g�zlemledi�ini biliyoruz ve bu noktay� eserlerde de kesinlikle g�r�yoruz. Ancak bir Apolionda, M�s�rdaki Katip heykelinin o canl� g�zlerini g�remiyoruz. G�r�l�yor ki, M�s�r sanat�nda heykelin kime ait oldu�u kesinlikle belirtmek istenmi�; buna kar��l�k Grek sanat�n�n heykelinde ki�i de�il, ortak ideal insan tipi �nem kazanm��t�r. Grek heykelinde v�cut, genel ideal �l��ler, ortak insan tipi d��n�lerek ortaya konulmu�tur. Grek sanat�nda, hal ve hareketin, sportif �al��malarda �rnek olacak durumlar�n ba�kalar�na sunulmas�, g�sterilmesi i�in, yani e�itsel y�nden, halk e�itimi bak�m�ndan �nem kazand��n� g�r�yoruz. Demek ki, Greklerde heykel, ula��lacak bir birim olmaktad�r. �nsan v�cudunun ideal �l��leri halk g�z�nde �nem kazand��ndan, Greklerde ��plakl�k cinsel y�nden de�il, �rnek e�itim birimi olarak de�erlendirilmi�tir. B�ylece Grek sanat�, v�cudun maddi g�r�n��nden �ok, formu y�n�nde eser vermi�tir. B�yle olunca, eser, seyirciye seslenmek i�in de�erlenmi� oluyor. M�s�r sanat�ndaysa durum dinle ilgilidir. Seyirci hi� dikkate al�nmam��, insan�n formu de�il, maddesel g�r�n��e ba�l� fizik yap�s� dikkate al�nm��t�r.
Ancak M�s�r sanat�nda insan�n fizyonomik ifadesi i�in, k�bik blok g�r�n��leri de dikkate al�nm��t�r. Bir eser, ne kadar matematik-k�bik bir forma sahipse, do�a ile olan ili�kisi o oranda kesilir. Fakat o oranda da an�tsal bir g�r�n��e sahip olur ve d�� etkilere kar�� dayan�kl� bir duru� arz eder. M�s�r piramitleri bu y�n

CUMHUR�YET D�NEM� T�RK RES�M SANATI

9/7/2010

CUMHUR�YET D�NEM� T�RK RES�M SANATI

A. 1950"ye Kadar Sanat Geli�imi :

Cumhuriyet d�neminin k�lt�rel yap�s�na bakt��m�z zaman Atat�rk��l�k anlay��n�n �slam d��manl�� da olmad��n� g�r�r�z. K�lt�rel a��dan Atat�rk��l�k T�rk k�lt�r�n�n evrensel boyutlara ula�mas�n�n sava��n� vermektedir. ��nk� Atat�rk bir Orta�a� imparatorlu�undan, �a�da� bir ulusal devlet yaratma �abas�n� simgelemi�tir. Atat�rk"�n tarih, dil ve g�zel sanatlara �nem vermesinin sebebi de bunun i�ine girer. Bu toplumunda k�lt�r�n� olu�turan temel ��eler ise ulusal beraberli�i sa�layan dili, tarihi ve sanat�d�r.
Sanat bir toplumun k�lt�r�n�n �r�n�d�r. K�lt�r kelimesi "Bir toplumun ya�am d�zeyini olu�turan bilgi, duygu, d��nce, dil, sanat ve ya�ay�� bi�imlerinin t�m�"d�r. K�sacas� tek s�zc�kle "Uygarl�k"t�r.
Atat�rk d��nce sistemi Cumhuriyet ile birlikte yeni k�lt�r d�neminin ba�lamas�d�r. Atat�rk T�rk toplumunun Bat� d�nyas�nca kabul edilmi� k�lt�rel de�erlere kavu�mas�n� istiyordu. K�lt�rle�me s�resince g�zel sanatlara �nem veren Atat�rk, 1923 y�l�nda Cumhuriyet ilan edili�inden 1938 tarihine kadar son nefesini verinceye dek, 15 y�l T�rkiye Cumhuriyeti"ni ekonomik, siyasal ve k�lt�rel alanlarda her y�n� ile �a�da� bir devlet olmas� i�in �abalam��t�r. 1924"de resim konusunda yeti�tirilmek �zere, G�zel Sanatlar Akademisinden Avrupa s�nav�n� kazanan be� ressam Paris"e g�nderilmi�tir. Bunlar Cevat Dereli (1900-1989), Mahmut Cuda (1904-1988), Refik Ekipman (1902-1974), Muhittin Sebati (1991-1935) ve �eref Akdik (1898-1972)"dir.
Akademiden ayr�l�p M�nih"e gidenler 1922"de Mahmut Cuda ve Ali �elebi (1904) olmu�tur. 1923"de Zeki Kocamemi (1900-1959) T�rk Oca�� taraf�ndan M�nih"e g�nderilmi�tir. 1925"de Hale Asaf (1902-1938) izlemi�tir. 1924"den itibaren, her y�l Akademi Resim ve Heykel b�l�m� mezunlar�ndan Avrupa s�nav�n� kazananlar, Avrupa sanat merkezlerine g�nderilmi�ti. �lk grup sanat��lar, 1927-1928"de T�rkiye"ye d�nd�ler.
1. Modern Sanat E�ilimleri :

Bug�ne kadar olan k�sa zaman diliminde T�rk resminin modern devresi, hareket ve mana itibari ile dikkate de�erleri g�stermekte ve resim tarihimizin en zengin bir k�sm�n� te�kil eder. Bunun Ni�in b�yle oldu�unu anlamak i�in resim sanat�n�n sosyal yap�m�z i�inde y�zy�l�na yak�n bir zamanda g�z �n�nde bulundurmak gerekir.
T�rk resminde en �nemli geli�me, 1928 ku�a�� sanat��lar�n�n uygulad�klar� K�bizm ve Ekspresyonizm (D��avurumculuk) sanat ak�mlar�yla meydana gelmi�tir. T�rk resminde 1927"den sonra g�r�lebilmi�tir. M�nih"ten d�nen Zeki Kocamemi ve Ali �elebi, Avrupa modern sanat ak�mlar�n� getiren iki �nc� sanat�� olmu�lard�r. Resim sanat�m�zda ilk d��nsel e�ilim onlarla ba�lam��t�r. �al��malar�nda g�r�len desen (sert, ne�eli ve e�ri �izgilerle geometrik kurulu�, bi�im ve planlar�n de�erlendirili�i ile ortaya ��kan konstr�ksiyon, T�rk resmine katk�da bulunmu�tur.
Zeki Kocamemi K�bist anlay��nda hacimlerinin geometrik d�zenini arad�. Tabloda derinli�i; yak�n uzak planlar�n�n ve kitlelerin birbiri ile olan ili�kisini, �izginin y�nlerinde z�tl�klar ve renklerle vermeye �al��m��t�r. Ali �elebi ise K�bist d��ncede, nesneleri niteliklerini kaybettirmeden geometrik anlay��ta betimlerken; k�bizmin geometrik in�ac� yan� ile Ekspresyonist anlay�� ki�ili�ine g�re ba�ar�l� olarak birle�tirmi�tir. Ali �elebi ve Zeki Kocamemi"nin getirdi�i modern sanat ak�mlar�, bu gruptan Cemal Tollu (1899-1964), Refik Epikman, M�hittin Sebati ile 1924"de Paris"ten sonra M�nih"te Hofman�n ile �al��an Hale Asaf ve daha iler ki y�llarda Cevat Dereli taraf�ndan uygulanmaya ba�lan�lm��t�r.
Zeki Kocamemi K�bist anlay��nda hacimlerinin geometrik d�zenini arad�. Tabloda derinli�i; yak�n uzak planlar�n�n ve kitlelerin birbiri ile olan ili�kisini, �izginin y�nlerinde z�tl�klar ve renklerle vermeye �al��m��t�r. Ali �elebi ise K�bist d��ncede, nesneleri niteliklerini kaybettirmeden geometrik anlay��ta betimlerken; k�bizmin geometrik in�ac� yan� ile Ekspresyonist anlay�� ki�ili�ine g�re ba�ar�l� olarak birle�tirmi�tir. Ali �elebi ve Zeki Koc

EZOTER�ZM�N ZAFER�: H�MAN�ZM VE R�NESANS

9/7/2010

EZOTER�ZM�N ZAFER�: H�MAN�ZM VE R�NESANS
�talyada Eflatun Akademisinin �nderli�indeki akademisyenlerin Yunan klasiklerini g�n y�z�ne ��karmas� t�m ya�amda ve �zellikle de bilim ve sanatda yeni bir at�l�m� beraberinde getirdi. �nde gelen temsilcilerinden birisininin Dante oldu�u Ezoterik ��reti, yepyeni bir d�nemin ba�lamas�n� sa�lad�. Bu d�nem ad�n� dahi Ezoterik ��retiden ald�; R�nesans. "Yeniden Do�u�" anlam�na gelen R�nesans d��n�rlerinin en b�y�k hedef�, Yunan-Roma uygarl�� ile Hristiyanl�k aras�nda bir ileti�im, bir ili�ki kurmak ve iki uygarl�� ayn� potada eriterek yepyeni bir d�nya kurmakt�.
Bizansdan �talya"ya g�� edenlerin beraberinde getirdikleri Yunanca eserler ile �talya manast�rlar�ndaki Roma eserlerinin anla��l�r bir dille �talyancaya �evirilmesi, ulusal bir edebiyat ve tarih anlay��n�n do�mas�na yol a�t�. Ayn� d�nemde Latince �ncil de �talyancaya �evrildi ve eski uygarl�klar ve Hristiyanl�k aras�nda bir s�reklilik oldu�u ispat edilmeye �al��ld�. Bu arada matbaan�n icat edilmi� olmas�, kitaplar�n �ok dat�a fazla say�da bas�lmas�n� ve daha �ok ki�inin bunlar� okumas�n� sa�lad�. B�ylece yeni d��nceler pek�ok �rtamda tart��lmaya ba�land� ve bu tart��malar sonucunda da yeni fikirler do�mas�na imkan yarat�ld�. Toplumdan ziyade birey �n plana ��kt� ve giderek insani de�erler, b�t�n di�er de�erlerin �st�nde tutulmaya ba�land�.
Ezoterik doktrinin binlerce y�ldan bu yana savunageldi�i bu g�r��leri kapsayan felsefi ak�ma "H�manizm" ad� verildi. Petrarca ve Boccacio gibi Ezotorik d��n�rler, insan�n evrenin merkezinde bulundu�unu, d�nyan�n insan ruhunu geli�tirmek i�in bir ara� oldu�unu, ruhun hedefinin Tanr�ya ula�mak oldu�unu, k�sacas� Ezoterik ��retinin i�eri�ini kapsayan eserler yazd�lar. Ayn� konular�, kimisi Eflatun Akademisinin, kimisi di�er karde� akademelerin �yeleri olan, Manetti, Erasmus, Mirandola, Monteign gibi d��n�rler de i�lediler. �nsan�n �st�nl�� ve sayg�nl�� zerine �e�itli yap�tlar ortaya koyan bu filozoflar, insan�n yery�z�nde

BAROK SANATI

9/7/2010

BAROK SANATI
XVII. Y�zy�l ve XVIII. Y�zy�llar aras�nda yer al�r. Temel �zelli�i R�nesans�n dura�an kurallar�na bir kar�� k�� niteli�i ta��maktad�r. Bu kar�� k�� b�t�n sanat dallar�nda kendini g�sterir.
Barokda simetri ortadan kalkm��t�r. Resimlerdeki ��k- g�lge da��l�m�, her biri ayr� bir gizli kaynaktan ��k al�yormu� gibi resmedilmi�tir. XVII. Y�zy�l�n ortaya ��k�� resim sanat�n�n ge�mi�le ilintilerini koparm��t�r.
En �nemli sanat��lar� resimde; Rubens, Rembrant, Caravaggio, mimarl�kta; Borramini, heykelde; Berninidir.
CARAVAGG�O :
XVII. y�zy�lda kar��t eylemler Caravaggio taraf�ndan temsil edilmi�tir. Bu sanat��, �arp�c� ve ger�ek�i bir �slup yaratm��t�r. Caravaggionun kesin z�tl�klar halinde ��k - g�lge kullan�m� ve dinsel konular� yorumlay�� tarz�, ho�nutsuzluklara bile sebep olmu�tur. Sanat�n a��r� ve yapma genellemelerine kar�� kan b�y�k bir devrimciydi. Resimleri bir�ok kimsede �a��rt�c� etkiler uyand�rmas�na ra�men, dinsel konulardaki g�c� ve d�r�st g�rsel �abas� Caravaggioya kar�� bir sempati uyand�r�r.
��PHEC� THOMAS :
�san�n �arm�ha getirilmesinden sonra yaralar�n�n ger�ek olup olmad��n� inceliyor. Resimde; Aziz Thomas, �sa ve 3 Havarisinin ba�lar� odak noktas� olarak ele al�nm��t�r. Dikkatli bakt��m�zda geometriksel bir �ekil ortaya ��kmaktad�r. Konu sadece bir yerde yo�unla�maktad�r. Bu yo�unlu�u ve b�t�nl�� sa�lamak i�in de bak��lar konuya do�ru y�neltilmi�tir. Havariler, �say� izlerken Aziz Thomasda aln�n� iyice k�r��t�rarak parma��n� �san�n yaras�na sokarak incelemektedir. Bu �ok edici ger�ek�ilik sert bir ��k - g�lge ile ayd�nlat�lm��t�r. I��k - g�lgede konu �zerinde yo�unla�m��t�r. Zaten resme ilk bakt��m�zda g�zde ��k alan yerde yo�unla�maktad�r. �kinci planda bir b�t�nl�k sa�lan�yor. Fig�rler �zerindeki kuma� k�vr�mlar�n�n hareketlili�i de ��k - g�lge ile sa�lanm��t�r. Yani ��k buraya fazla verilmi� olup ilk buras� g�ze �arpmaktad�r. I��k belirli koyuluklarla fig�rler �zerine yay�lm��t�r. Sonra Thomas�n kolu ve elleri �zerine g�lgeleme gelmektedir. �stteki Havarinin aln�nda ��k bariz �ekilde g�r�lmektedir. Di�er fig�rde ��k - g�lge oyunu yok denecek kadar azd�r. Resimde derinlik hissi ve �n - arka ili�kisi vard�r. Modle kayg�s�yla ��k - g�lge a��ktan koyuya do�ru yap�lm��t�r. Resimde arka plan d�z bir sat�htan olu�maktad�r. Renk olarak bir hareketlilik yoktur. B�ylelikle �n tarafta bulunan fig�rlerdeki hareketlilik, renk, ��k - g�lge �ok rahat bir bi�imde kendini g�stermektedir. K�saca diyebiliriz ki resimde arka plan yoktur. Aziz ve Havari fig�rlerinde k�yl�leri model alm��t�r. ��hpeci olan Caravaggio, neredeyse sanatta tek ba��na devrim yapm��t�r. G�n�m�zde bile tablolar�ndaki g�� ve canl�l�k izleyiciyi �a��rtmaktad�r.
Caravaggioya g�re �irkinden korkmak, a�a��lanmas� gereken bir g��s�zl�kt�r. O bizzat g�rd�� ger�e�i ar�yordu. Klasik �rnekleri sevmiyor, "ideal g�zellik" kavram�na sayg� duymuyordu. Al��k y�ntemlerden uzak durup, sanat� taze bir bak�� a��s�yla ele almak istiyordu.
Bir�oklar� Caravaggionun sadece seyirciyi �a�k�nl��a u�ratma amac� g�tt��n�, g�zelli�e ve gelene�e sayg�s� olmad��n� d��n�yordu. Ama O, bu t�r ele�tirilerle kar��la�an ilk ressam oldu. Sanat g�r��, kendisini ele�tirenler taraf�ndan bir slogana d�n��t�r�len ressamd�: O bir "Do�alc�" olmakla su�lan�yordu. Ne varki Caravaggio, vaktini olay yaratmaya �al��makla harcamayacak denli b�y�k ve ciddi bir sanat��yd�.
Caravaggiodan Roma Kilisesinin Sunak Masas�na konmak �zere bir Aziz Matta tablosu yapmas�n� istediler. Aziz, vahiyleri yazarken betimlenecek ve vahiylerin Tanr�n�n s�z� oldu�unu kan�tlamak i�in Azizin yan�na Esin Perisi bir Melek konacakt�. �st�n bir g�ce sahip olan Caravaggio, Aziz Mattay� hi� beklenmedi�i bir anda, kitap yazma olay�yla kar�� kar��ya kalan ya�l�, yoksul bir emek�i, s�radan bir halk adam� olarak tasarlamaya �al��t�. Sonunda yazma eylemi s�ras�nda aln�n� k�r��t�ran, ayaklar� ��plak, kirli ve kel ba�l� Aziz Matta �izdi. Yan�na da Azizin elini yumu�ak�a y�neten gen� bir Melek koydu. Resim Kiliseye teslim edildi�inde, halk bunu Azize kar�� bir sayg�s�zl�k olarak nitelendirdi. Kilise tabloyu geri �evirdi. Ba��n�n derde girmesini istemeyen Caravaggio yeni bir tablo yapt�. Bu tabloyu da canl� ve ilgin� k�lmaya �al��t�. Ama bir ger�ek vard�, bu tablo ilk tablodan daha az d�r�st ve i�tendi.
Bu olayda sanat yap�tlar�n�n onlardan tat almalar�n� �nleyen, yanl�� nedenlere dayand�r�larak ele�tirilen kimselerin yol a�abilecekle

AVRUPA SANATINDA D�NEMLER

9/7/2010

AVRUPA SANATINDA D�NEMLER
Avrupa"n�n H�ristiyanl��a girmesi genellikle V . y�zy�ldan XI. Y�zy�la kadar s�rm��t�r. H�ristiyanl�k ilk �nce �.S II. Y�zy�l i�inde, Suriye t�ccarlar� vas�tas�yla Galya"ya geldi. �S.597 tarihinden itibaren Britanya, XI. Y�zy�lda Danimarka, XI. Y�zy�lda da �sve� ve Norve� H�ristiyanl�� kabul ettiler. (Turani, 1993)
H�ristiyanl��n ilk evrelerine kadar sanatsal anlamda ger�ekle�tirilen t�m �r�nler s�sleme ve motiften ibarettir. Malzeme olarak da genellikle ta�, kil, a�a�, fildi�i ve madenler kullan�lm��t�r.
�zellikle orta �a�da, R�nesans d�nemine gelinceye kadar ge�en zaman diliminde ger�ekle�tirilen sanatsal yap�tlar�n i�erikleri daha �ok kilisenin etkinli�i alt�nda �b�r d�nya ile ya�anan d�nya aras�nda bir ba� kurma niteli�i ta��yordu.
A�a��da d�nem, d�nem belirtilen s�re�ler kronolojik olarak tarih, �slup ve en belirgin �zelliklerinin �ok genel bir �zeti verilmektedir.
1. Roman Sanat�: XI-XII. Y�zy�l. (1000-1200)
Avrupa"da genellikle bu d�nemlerde Roma sanat� egemen olmas�na ra�men �talya, Fransa ve Almanya"n�n siyasal ayr�l�klar� nedeniyle ortaya Roma sanat�ndan farkl� sanat ak�m� olan Roman sanat� meydana gelmi�tir. Kilise- katedral mimarisi ve dinsel i�erikli r�lyef fresklerde b�y�k geli�meler g�r�l�r.
2. Gotik Sanat�: XII-XV. Y�zy�l. (1100-1400)
Bu �slup Fransa"da kendi �z kimli�ini bulmu�tur. Katedral mimarisinde klasikle�me g�r�l�r. Katedral mimarisinde an�tsal kap�, fresk, r�lyef ve vitraylar ve do�a ara�t�rmalar�na dayal� fig�ratif s�slemeler b�y�k �nem ta��r. Katedraller, H�ristiyanl�� sembolize eden g��l� mimari yap�lard�r. �e�itli kitap resimlerinin yan� s�ra fig�ratif (portre) dinsel i�erikli heykel ve resimler yap�lm��t�r.
3. R�nesans Sanat�: XV-XVII. Y�zy�l. (1400-1600)
Bu d�nem, kilise etkinli�inin yitirilmesi, kilisenin ortaya koydu�u ��reti, anlay�� ve kriterlerinin sars�ld�� bir d�nem olarak ortaya ��kar.
R�nesans ile ortaya ��kan yeni k�lt�r, orta �a��n kat� inan�lar�n� ortadan kald�rarak sanatsal, bilimsel ve k�lt�rel anlamada yeniden do�u�u canland�r�lm��t�r. Orta �a�da �retilen sanat yap�tlar�nda sanat�� ki�ili�ini bulmak �ok zordur. ��nk� o d�nem anlay��na g�re her �ey tanr� tanr� taraf�ndan yapt�r�ld��na g�re sanat eserlerinin alt�nda sanat��n�n ad�n� yazmas� m�mk�n de�il di.
Giotto (M�s�r"a Ka�� adl� tablosu) ile ba�layan bu d�nem, , Boti�elli (Ven�s"�n do�u�u), Donatello (Gattemelat"�n Atl� Heykeli) ,Leonarda da Vinci (Son Ak�am Yeme�i- Mona Lisa), Raphael (Atina Okulu ), ve Michelangelo (Pieta, Davut ve Musa heykeli) ile etkili olmu�tur.
Ayr�ca Albrecht D�rer (Grav�rleri ile tan�n�r), Hans Holbein (portre ressam�) ve Pieter Brueghel (K�y D��n�- Kermes ) R�nesans"�n son d�nemlerinde �r�n veren �nemli sanat��lar gurubuna girer.
4. Barok Sanat�: XVII-XVIII. Y�zy�l (1600-1700)
Barok"un s�zl�k anlam�,"D�zg�n olmayan inci dizisi".anlam�na gelir. Bu �nceleri kuyumculukta kullan�lm��, daha sonralar�XVIII. Y�zy�lda Resim, Heykel ve Mimarl�ktaki �sluplar"�n tamamlanmas�nda kullan�lm��t�r.
Barok sanat�n�n kendine �zg� en belirgin niteliklerinden biri, R�nesans"taki denge kavram�n�n ve uyumlu �l��lerin tam tersi olan ve b�y�k bi�im kar��l�klar� ile ya�am bulan bir hareketliliktir. Mimarl�k, heykel ve Resmin kayna�mas�yla, ��k, g�lge oyunlar�na dayanan yeni bir mekan duygusu elde edilir. �e�itli sanatlar, mimarl��n egemenli�i alt�nda adeta i� i�e ge�erek, kar��l�kl� birilerinin etkilerin art�r�r. Bu durum bir yandan da kiliseler yada saraylara girenlerin ba�lar�n� d�nd�rerek hayran b�rak�rken, ayn� zamanda dinin ve egemen s�n�f�n g�c�n� de, tart��mas�z bi�imde g�zler �n�ne seren bir g�r�nt�ye d�n��r. I��n �iirsel etkisi bulunarak dinsel ve sivil yap�larda, tablolarda, dekorasyon resimlerinde, hatta heykellerde say�lamayacak kadar �e�itli bi�imlerde kullan�l�r. Art�k R�nesans"taki gibi ideal say�lan klasik bir tipin ger�ekle�tirilmesi yerine dahice bulu�lara, �a��rt�c� ve iz b�rak�c� etkilerin, elde edilmesine y�nelme g�r�lmektedir.,,,,
D�nemin en etkili s

SANAT - DOSTLUK

9/7/2010

dostluk

CUMHUR�YET D�NEM� T�RK RES�M SANATI

9/7/2010

ROMANT�ZM

9/7/2010

ROMANT�ZM

Neoklasisizm her ne kadar Avrupada yay�lma alan� bulmu� olmakla beraber, belli bir s�re sonra, sanat d�nyas�n� tatmin etmeye yetmemi�tir. Romantizm, duygunun akla, d�� g�c�n�n kat� ��z�mlemelere �st�nl��n� savunan bir sanat ak�m� olarak ortaya ��km��t�r.
Romantiklere g�re, insan hayallerine �zg�rl�k tan�nmal�, sanat��lar kendilerini istedikleri gibi ifade edebilmeliydi. Yap�lan eser, onu yapan sanat��n�n karakterini ve i� d�nyas�n� yans�tmal�d�r.
Klasisizmdeki �l��, kural ve ideal g�zellik, Romantizmde yerini karaktere b�rakm��t�r. Bu de�i�ikli�i ger�ekle�tiren Romantik ressamlar, fig�rlere istenilen ifadeyi kazand�rmak i�in �izgileri a��p, bi�imleri renk kitleleriyle ortaya koymaya �al��m��lard�r.
Romantizm, XVIII. ve XIX. yy. da b�y�k �apta tutulmu�, Francisco de Goya (Fran�esko do Goya), Theodore Gericault (Teodor Gerikult), Eugene Delacroix (Oj�ni D�lakr) gibi �nde gelen temsilciler pek �ok eser v�cuda getirmi�lerdir

Resim: - Goya - S. �sidronun Hac Gezisi adl� tablosundan ayr�nt�. Konular�n se�imi ve renklerin kullan�lmas�ndaki tutumuyla, Goya, modern resme yak�nla�t�r�lmaktad�r.
Romantizm , manzara ressaml��n�n da �nemini art�rm��t�r. Neoklasiklerden b�t�n�yle kopup Romantizme y�nelen J.B. Camille Corot (1796-1875), d�nemin �nl� peyzajc�s�d�r. Ba�land�� ey, manzaran�n an atmosferi, g�k y�z�n�n saydaml��, tabiat�n i� a��c� renkleridir. O da di�er Romantikler gibi sanat�nda duygular�na �ncelik vermi�, sanat i�in sanat yapm��t�r.
Manzara resmine �nem veren sanat��lar Barbizon yak�nlar�ndaki ormanlara giderek resim yapm��lard�r. B�ylece 1830 Ekol� de denilen Barbizon ak�m�n�n do�mas�na yol a��lm��t�r. John Constable (Con Konst�b�l), W. Tur-ner (1775-1851), R. P. Bonington (1802-1882), Theodore Rousseau (1812-1869) �nde gelen manzara ressamlar� aras�ndad�r.
Manzara ressam� Contablem �al��malar�n� izleyen Eran-cois Millet (Fransua Mile), manzaradan �g�re ge�erek, insanla tabiat aras�daki ili�kileri yorumlam��t�r.
REAL�ZM
XIX. yy."�n sosyal ve ekonomik meseleleri b�y�k de�i�melere ve yeni anlay��lara yol a�m��t�r. Baz� sanat��lar toplumla ilgili fikirlerin savunulmas� yolunda sanat eserlerinin rol�ne inanm��lard�r. �dealizm ve romantizme kar�� g�ndelik hayat� ve somut insan ya�ant�s�n� ele alan ger�ek�i eserler yapm��lard�r. Realist sanat��lar�n amac� nesnel d�nyay� ayn�yla tualde yans�tmakt�r. Bu nedenle mitolojik yada hayali konulardan ka�m��lard�r.
Manzara ressamlar� ele ald�klar� konu (tabiat) ve bunda asl�na ba�l� kal�nmas�n�n bir gere�i olarak ger�ek�i (realist say�lmaktad�rlar. Kald� ki, Realist resmin �nc�s� Courbet , son y�llar�nda tabiatla ilgili �al��malar yapm��t�r.
Ressam Gustov Courbet (1819-1877)"in Realizm ad�n� verdi�i ak�m do�rultusunda yapt�� eserler, sanat��n�n ve toplumun kendi m ger�e�ine d�n��n�n i�areti say�lm��t�r.
Courbet, sanattaki amac�n�n , kendi anlay��na g�re zaman�n g�r�n�� ve fikirlerini yans�tmak oldu�unu belirtir. �nsan olarak, ya�an�lanlar� ya�atmak istemi�tir.

Resim: Millet- Ba�ak Toplayan Kad�nlar"dan ayr�nt�

Courbet"ten ba�ka , daha �nce de�indi�imiz F. Millet , Hanore Daumier (1808-1879) Realist hareketin �nde gelenlerindendir. Jean Baptiste Camile Corat, yapt�� a��k hava manzaralar�nda ��k atmosfer olaylar�n� b�y�k bir ustal�kla yans�tm��t�r. �zlenimci ak�ma zemin haz�rlam��t�r. Narmi k�pr�s�, mortefantaine An�lar� eserleri aras�ndad�r.
XIX. yy. sonlar�na kadar daha bir�ok sanat��, Realizmin amac�na uygun eserler vermi�tir.
FOV�ZM (�i�-renk�ilik)
XX. yy. in modern resim ak�mlar�ndan biridir. Bir grup gen� Frans�z sanat��lar�n�n 1905te Pariste a�t�klar� bir sergiyle do�mu�tur. Bunlar�n �arp�c� ve h�r��n �al��malar�na bak�larak verilen fovlar (vah�iler) ad�, ak�m�n ad� haline gelmi�tir.

Matisse"den bir �rnek
Ak�m�n en �nemli yan�, modern resmin renk tutkusuna �arp�c� ve s�rekli bir vurgu getirmi� olmalar�d�r. �i� ve sert renkler kullanm��lard�r. I��k ya da derinlik gerektiren yerlerde, sade ve temiz boyanan de�i�ik renkler kullan�lm

T�RK SANATI

9/7/2010

T�RK SANATI
T�rklerde resim ve heykel, daima mevcut olmu�tur. Zannedildi�i gibi, bizde resim de, heykel de, 19. y�zy�lda ba�lamaz. Ancak, bu iki �nemli sanat kolu, T�rklerin ya�ad�klar� yerlere, devirlere, mensup olduklar� dinle ilgili cemiyet anlay��na ve kurduklar� siyasi birliklere g�re �ok �e�itli �ekillerde geli�mi�; baz� hallerde �u veya bu tarzda g�r�lm��t�r. 19. y�zy�l�n ikinci yar�s�ndan itibaren de Bat�l�lar�n anlad�� ekilde "ya�l� boya resim", sanat�m�za girmi�tir. ��te bu bilhassa cemiyi de�i�melerini g�z�n�nde tutarak, T�rk sanat�n� �� grupta inceleme yoluna gidece�iz:
�SLAMLIKTAN �NCE
�slaml�ktan �nce resim ve heykel T�rklerce biliniyordu. Yap�l�yordu. Fakat T�rk toplumlar�n�n �ad�r medeniyetine mensup, daha do�rusu bu medeniyetin yarat�c�s� olmalar� y�z�nden, g�n�m�ze, o devirlerden fazla say�da eser kalmam��t�r. Yaln�z, mesela �len ka�anlar�n g�m�ld�kleri yerlere �epe�evre sa�l��nda �ld�rd�� d��manlar�n balbal adiyle b�stlerinin dikildi�i biliniyor. Bu heykellerin en b�y��, bizzat ka�an�n heykeli oluyordu. Ancak yontulan ta�lar�n as�llar�na ne derece benzedi�i yahut birer sembol mahiyetinde kal�p kalmad�� bug�n kestirilemiyor.
Bilhassa Uygur T�rkleri zaman�nda (9. y�zy�l ve sonras�) yaz�lan eserler, meydana getirilen tomarlar ve kitaplarda minyat�r tekni�ine uygun resimler bulunmaktad�r. Uygur T�rkleri, �teki soyda�lar�na g�re �ehir medeniyetine ba�l� kald�klar�ndan Turfan, Karaho�u, Bi�barl�� gibi �ehirlerde yap�lan kaz�lar, baz� duvar resimlerini, bulunan din ve ticaretle ilgili kitaplarsa kitap resimlerini meydana ��karm��t�r. T�rklerin �inde b�t�n o �lkeyi idarc eden s�laleler kurduklar� devirlerde ise �in sanat� �zerinde geli�tirici tesirler yapt�� tedenberi bilinen bir ger�ektir.
�SLAMLIK �A�I
�slaml�ktan �nce sava�� T�rk boylar� aras�nda kuma� dokumas�, hal�, kilim, maden kakmalar�, deri i�leri, ok ve k�l�� zerine a�a� ve demir s�slemeleri �eklinde geli�en resim sanat�, �slaml��n kabul�nden sonra yine s�sleme alan�nda, bir de minyat�r alan�nda yeni bir hamle kazand�.
T�rkler, istila yoluyla olsun, hizmet etmek ve ordu kurmak yoluyla olsun, m�sl�man memleketlerine yay�ld�ktan sonra meydana getirdikleri sanat eserleri �ok fazlala�t�. Bir yandan, aralar�na kar��t�klar� cemiyetlerden tesir al�rken bir yandan o cemiyetlerin sanatlar�n� de�i�tirip geli�tirdiler. ��phesiz bu tesir al�� veri�i en �ok mimarl�k ve resim sanatlar�nda kendini g�sterdi.
Esasen son zamanlarda yap�lan mukayeseli ara�t�rmalar, ta �rlandaya kadar giden T�rk motiflerini ortaya ��karm��t�r. Orta�a�dan �nce, Attila ordular�yla Avrupaya yay�lan e�ya ile birlikte �e�itli sanat dallar�nda i�e yarayan motifler ve fig�rler, tekrarlana tekrarlana nihayet o �lkelerin kendi mal� san�lacak hale gelmi� olsa gerektir. Netekim Bat�l� sanat tarih�ileri �tedenberi Bat� Sanat�n�n Do�uya tesiriyle ilgilenmi�ler, ama Do�udan neler ald��n� hesaba katmam��lar. Bug�n i�in tersine oldu�u, yani �ok eski �a�lardan beri bu tesirin Do�udan Ba

SANAT - KOMED�/G�LD�R� S�NEMASI VE CHAPL�N

9/7/2010

komedi/g�ld�r� sinemas� ve chaplin

HAFIZANIN VERD�� LHAM

9/7/2010

HAFIZANIN SANATTAK� �NEM�

Bu asl�nda her t�rl� durumda daha b�y�k toplulu�un veya b�y�k birimlerin k��k olana g�re daima daha b�y�k �nemdeymi� gibi ayarlanmas�d�r. Fakat mimaride konunun sanatsal y�n�n�n ele al�n�� daha �ok deneyim gerektirir veya aksi takdirde yarat�lan eserin boyutlar�/�l��leri zaman�n muhtemel etkisine b�rak�l�r. Bu etkilerin (hala daha �ok g�z �n�nde bulundurulan) �zelli�i g�zelliklerinin hala �nemli olmas� ve dan��manl�k hi� bir �eyin de bu g�zellikleri de�i�tirememesidir ve bizim konu ile ilgili akademik bilincimiz de gerekirse dan��mak ve konuya istek duymakt�r. Bunun i�in �imdiye kadar ge�en zaman i�inde bizler yaln�zca i�inde ger�ekten bir�ok g�zellikleri bar�nd�ran ya��n getirdi�i duygular� �zerinde konu�may� s�rd�rd�k. Bunun gibi �ok g�zel olan bir di�er husus ise sanat�n belirli okullar� aras�ndaki �e�itli �zel konular� pek s�k olmamakla birlikte, s�z konusu okullar�n kendi karakterlerini genellikle serbest olarak yans�tan g�rsel zenginli�e �nem veren ve "picturesque-renkli ve etkileyici" terimi ile a��klanan �zelliklerini ald�k. Takdimimizin �nemli noktalar�ndan birisi de bu ifadenin ger�ek anlam�n� genellikle kullan�ld�� ekliyle belirlemektir. Bunun i�in kullan�mda geli�tirilecek olan prensip bunun ne kadar ger�ek oldu�u ve sanat anlay��m�z� hizmete daha a��k olarak verilmesinin anla��lmas�d�r. Muhtemelen dilde bu kadar �ok kar��kl��a konu olan, kullan�m�nda belirsizliklere yol a�an ba�ka bir kelime yoktur (dini a��klamalar hari�). Ve bu kelime bana inand��m kadar�yla; bu fikrin temel yap�s�na g�re her te�ebb�ste ve benzer konularla ilgili olarak (g�r�n��te) �ok da k��k olmayan ara�t�rmalar yap�lmas� gerekir gibi gelmektedir. Bu da ya eklenmi� olan �art�n etkileri ve konular� ile ya da di�er cisimler �zerindeki metafizik ara�t�rmalardan daha �nemli izafi (soyut) boyutlar� ile son bulur. �rne�in, sanat ile ilgili g�n�m�zde yap�lan en son ele�tiri "picturesque" teriminin ruhunu ciddi bi�imde �ne s�ren "toplu ��r�medir." "picturesque" fikrini solmu� �i�ekler veya ��r�m�� meyveler �izerek, �izimle ifade etmek onun sonu�lar�n� g�rmek merak uyand�r�c�d�r. Buna e�it olarak bu t�r herhangi bir teoriyi, herhangi bir sebeple bu tarzda a�amalarla izlemek "picturesque" terimi i�in e�ek�e bir ahmakl�k veya kat�r�n yavrusunu emzirmesi gibi de�erlendirilecektir. Fakat konu bu olu�u s�rece, bu t�r hatal� sebeplerden kaynaklanan ve verilen bu �rneklerden bile daha k�t� bir�ok �rnekler bulunmaktad�r. Bunlar�n mevcut ko�ullara g�re hepsinden en belirsiz olan� insan fakt�r�d�r. Herhangi bir fikir ele al�n�rken, de�i�ik insanlar�n kafas�nda �al��ma konular�na g�re �e�itli �ekillerde ele al�n�r. Bunun mevcut �eklinden �ok daha fazla �ekilde konunun her y�n�yle ele al�nmas� ile ilgili olarak hi�bir a��klamada bulunulamamaktad�r (tahmin edilememektedir).
XII. Yaln�zca kendine ait bir �zellik olarak "picturesque-renkli ve etkileyici" terimini sanat�n daha y�ksek kollar�na ait olan �zelliklerinden k�saca ve tamamen a��kland�� ekli ile ay�rmaktad�r (ve bu �zellik bizim mevcut a��klamam�z i�in gereklidir). Bu ba�lamda "picturesque-renkli ve etkileyici" "Parasitical Sublimity M�kemmele ait olma" anlam�ndad�r. ��phesiz b�t�n m�kemmeliyet ve tabii ki b�t�n g�zellik al��agelmedik anlamda, temel/basit olarak etimolojik bir duygudur bu nedenle "picturesque" resmin konusuna uymaktad�r. Ve benim g�zelli�in tersi olarak geli�tirmeye �al��t��m "picturesque" teriminin b�t�n m�kemmeliyeti hatta al��agelmedik anlamda b�t�n m�kemmeliyeti Michael Angelo"daki konusunda ki "picturesque"in Perugino"dan daha fazla oldu�udur burada s�z edilen m�kemmelin g�zellikten daha geni� bir kavram oldu�udur. Fakat genelde sanat�n derecesini d��rd�� konusunda �zerinde d��n�len a��r� uygulama "Parasitical Sublimity M�kemmele ait olma"d�r. �rne�in m�kemmeliyet kazaya ba�l�d�r veya en az ait oldu�u nesnelerin kesinlikle gerekli olan karakteristik �zellikleri ile alakal�d�r ve "picturesque" m�kemmelli�in bulundu�u �zellik noktalar�n�n d��nce merkezi ile tamamen ili�kili olarak geli�tirilmi�tir denir. Bu nedenle "picturesque-renkli ve etkileyici" terimi i�in iki fikir �ok �nemlidir. Bunlardan birincisi, m�kemmeliyet (yaln�z saf g�zellik "picturesque-renkli ve etkileyici" de�ildir bu yaln�zca di�er ��elerin birbiri ile kar��mas� ile meydana ge

�STANBUL SURLARI

9/7/2010

�STANBUL SURLARI

Antik �a�dan Orta�a� sonuna kadar �ehirlerin kendilerini korumalar� g��l� surlarla sa�lanabiliyordu. Bu uzun tarih dilimi i�inde Roma �mparatorlu�u `Pax Romana` denilen d�zeni kurarak �ok geni� bir b�lgeyi d�� sald�r�lardan korumay� ba�arm�� ve insanlar �ehirlerde olduk�a rahat ya�am��lard�. Ama onun da zay�flamas�, �ehirleri yeniden kendilerini savunacak tedbirler almak zorunda b�rakt�.
�ehrin kurulaca�� alan� se�erken birka� temel ihtiyac� g�z �n�ne almak gerekiyordu. D�nya ticaret trafi�inin �ok fazla uza��na d��memenin, bu arada deniz kenar�nda ya da denize yak�n olman�n belirgin avantajlar� vard�. Ayn� �ekilde, tatl� su kaynaklar�na yak�n olmak da son derece �nemliydi. �te yandan, korunma ihtiyac�, �ok zaman, bu ihtiya�larla �eli�iyordu, ��nk� ticaret yollar�na yakla�t�k�a, d��man ordular�n tehdit imkan� art�yordu.
Deniz kenar�ndaki �ehirlerde, bir yar�madaya yerle�mek, olduk�a ge�erli bir ��z�m olmu�tur. B�ylece, �ehri �� yan�ndan saran deniz do�al bir koruma sa�lar, karaya ba�lanan k�stak b�l�m�ne de sa�lam bir sur �r�l�r. �stanbul bu bak�mdan tipik bir �ehirdir.Ama Byzas`�n kurdu�u ilk �stanbul k��k bir �ehirdi ve bug�n `tarihi yar�mada` dedi�imiz b�lgenin tamam�n� kaplamas� s�z konusu de�ildi. Romal� Septimius Severus buray� zaptedince �nce surlar� -ceza olarak- y�kt�rm��, sonra �ehrin �nemini farkederek yeniden yapt�rmya karar vermi�ti. Ama onun surlar� da �ehrin yaln�zca do�u ucunu kapatt�. �imdiki Ca�alo�lu Lisesi`nin yan�ndaki ta� duvar�n Severus surlar�n�n kal�nt�s� oldu�u ileri s�r�lm��t�r. Bu, do�rusu hi� m�mk�n g�r�nm�yor. Ama s�z konusu surun yakla��k buralardan ge�ti�i kabul edilebilir.
�stanbul`u Do�u Roma`n�n ba�kenti olmak �zere yeniden in�a eden B�y�k Constantinus bile bug�nk� tarihi yar�madan�n tamam�n� kullanmay� d��nmemi�ti. �stanbul`da, �imdiki Unkapan� K�pr�s�`n�n ba�lad�� noktadan Yenikap�`ya bir vadi, bir �ukur uzan�r. Constantinus`un yapt�rd�� surlar bu vadinin hemen bat�s�nda, Zeyrek- Horhor taraflar�nda uzan�yordu. Roma �mparatorlu�u fazla b�y�m��t�. �mparator, siyasi ve idari nedenlerle, bu muazzam alan�n ikiye b�l�nmesine karar verdi. Bu durumda, do�uda, Roma`dan geri kalmayacak yeni bir ba�kent gerekiyordu. Constantinus �nce Troya`y� canland�rmay� d��nd�. Klasik �a�da Troya`n�n, �lyada ile s�rd�r�len b�y�k bir prestiji vard�. Ama fiziksel olarak, �stanbul`un imkanlar�na sahip de�ildi. �mparator herhalde bunun fark�na varm�� olacak ki �stanbul`da karar k�ld�.
Constantinus, �.S. 330`da Yeni Roma olacak yeni ba�kentinin kurdelesini kesmi�ti. Bunu ��yle bir paradoks izledi; yer se�iminde Constantinus uzak g�r��l� davranm��t�; �ehrin �ok k�sa zamanda b�y�mesi bunu kan�tlad�. �yle ki, 413`te 2. Teodosi�STANBUL SURLARI

Antik �a�dan Orta�a� sonuna kadar �ehirlerin kendilerini korumalar� g��l� surlarla sa�lanabiliyordu. Bu uzun tarih dilimi i�inde Roma �mparatorlu�u `Pax Romana` denilen d�zeni kurarak �ok geni� bir b�lgeyi d�� sald�r�lardan korumay� ba�arm�� ve insanlar �ehirlerde olduk�a rahat ya�am��lard�. Ama onun da zay�flamas�, �ehirleri yeniden kendilerini savunacak tedbirler almak zorunda b�rakt�.
�ehrin kurulaca�� alan� se�erken birka� temel ihtiyac� g�z �n�ne almak gerekiyordu. D�nya ticaret trafi�inin �ok fazla uza��na d��memenin, bu arada deniz kenar�nda ya da denize yak�n olman�n belirgin avantajlar� vard�. Ayn� �ekilde, tatl� su kaynaklar�na yak�n olmak da son derece �nemliydi. �te yandan, korunma ihtiyac�, �ok zaman, bu ihtiya�larla �eli�iyordu, ��nk� ticaret yollar�na yakla�t�k�a, d��man ordular�n tehdit imkan� art�yordu.
Deniz kenar�ndaki �ehirlerde, bir yar�madaya yerle�mek, olduk�a ge�erli bir ��z�m olmu�tur. B�ylece, �ehri �� yan�ndan saran deniz do�al bir koruma sa�lar, karaya ba�lanan k�stak b�l�m�ne de sa�lam bir sur �r�l�r. �stanbul bu bak�mdan tipik bir �ehirdir.Ama Byzas`�n kurdu�u ilk �stanbul k��k bir �ehirdi ve bug�n `tarihi yar�mada` dedi�imiz b�lgenin tamam�n� kaplamas� s�z konusu de�ildi. Romal� Septimius Severus buray� zaptedince �nce surlar� -ceza olarak- y�kt�rm��, sonra �ehrin �nemini farkederek yeniden yapt�rmya karar vermi�ti. Ama onun surlar� da �ehrin yaln�zca do�u ucunu kapatt�. �imdiki Ca�alo�lu Lisesi`nin yan�ndaki ta� duvar�n Severus surlar�n�n kal�nt�s� oldu�u ileri s�r�lm��t�r. Bu, do�rusu hi� m�mk�n g�r�nm�yor. Ama s�z konusu surun yakla��k buralardan ge�ti�i kabul edilebilir.
�stanbul`u Do�u Roma`n�n ba�kenti olmak �zere yeniden in�a eden B�y�k Constantinus bile bug�nk� tarihi yar�madan�n tamam�n� kullanmay�

SANAT - �ST SANAT VE POP�LER SANATIN FARKI

9/7/2010

�st sanat ve pop�ler sanat�n fark�

SANAT�I �SLUPLARI

9/7/2010

Sanat�� sluplar�
(A.Necip Ye�iltepe)sanat�i �sluplariBir sanat eserini seyrederken dikkate alaca��m�z �nemli bir husus o eserin veya sanat��n�n �slubudur. Bir sanat �r�n�n�n belli bir sanat��ya, gruba, ak�ma, okula, d�neme ya da y�reye �zg�; renk, bi�im, konu, ortak tav�r, ��reti gibi �zellikleri bar�nd�rmas�na o eserin veya sanat��n�n tarz�-�slubu denir.Kronolojik (zaman) s�ralamas�yla d�nemlere g�re Sanat Ak�mlar�; �sluplara (stiller) h�zl� bir g�z att��m�zda kar��la�acaklar�m�z:Antik D�nem; R�nesans �ncesi (Orta�a�): Bizans Sanat�,Gotik Sanat;R�nesans (erken-y�ksek-kuzey R�nesanslar�); Barok stil (17.yy), Rokoko stili, Neoklasik stil, Akademik sanat, Japon Ukiyo-e sanat� (18.yy); Romantizm, Viktorian klasisizmi, Sembolizm, Realizm, Barbizon Okulu, Empresyonizm, Post-Empresyonizm, Puantilizm, Fovizm (19.yy); Arnuvo, �ll�strasyonun alt�n �a��, Ardeko, Yeni Realizm, Modernizm, Ekspresyonizm, Die Br�cke, Bauhaus, K�bizm, Dadaizm, F�t�rizm, Neo-Plastisizm, S�rrealizm, Presizyonizm, Soyut ekspresyonizm, Pop sanat, Op sanat, Arte Povera, Fotorealizm, Minimalizm vs ve aralardakiler..Bunlardan ileride bahsedece�iz fakat daha �nce ;�slup; yani stili birka� c�mle ile biraz daha a��klamaya �al��al�m. Latincede sivri u�lu bir alet anlam�na gelen ;stilus; �nceleri ;yaz� tarz�; daha sonralar� yaz� ve konu�ma tarz� anlam�nda kullan�lmaktaysa da bug�nk� anlamda ;sanatta �slup; terimi R�nesans;la birlikte ortaya ��km��t�r. ;Ki�isel �slup; bir sanat��n�n geli�tirdi�i �zg�n bir tav�rd�r. ;Okul (ekol;, bir �lkeyi (�ngiliz okulu), bir b�lgeyi (Kuzey �talya okulu), bir ak�m� (Ger�ek�ilik okulu), ya da bir sanat�� grubunu (Barbizon okulu), bir sanat��n�n at�lyesinde �retilen ya da onu izleyenler taraf�ndan uygulanan ortak tavr� (Fra Angelico okulu) tan�mlar. ;Toplumsal �slup; ya�anan bir tarihsel d�nemin sanata yans�mas�, fiziksel ve toplumsal olgular�n �r�ne yans�mas�d�r, 17. y�zy�l �l� do�a resimlerine (Hollanda) yans�yan burjuva ya�am bi�imi veya Frans�z devrimini yans�tan resimle

SANAT - AHMET MEK�N

9/7/2010

ahmet mekin

ATAT�RK - SANAT VE M�Z�K

9/7/2010

Atat�rk, sanat� seven, sanat��lara de�er veren ve onlar� destekleyen bir devlet adam�d�r. �ocuklu�undan itibaren sanata ilgi duymu� ve sanat�n baz� dallar�yla �ok yak�ndan ilgilenmi�tir. Gen�li�inde �iir ve edebiyata yak�nl�k duymu�, Nam�k Kemalin �iirlerini okumu� ve ondan etkilenmi�tir.
Atat�rk�n kaleme ald�� ve 1927 y�l�nda T�rkiye B�y�k Millet Meclisinde okudu�u Nutuk adl� eseri, Atat�rk�n en b�y�k edebi eseridir. Yazm�� oldu�u O�uz O�ullar� adl� �iir de Atat�rk�n �iir konusundaki yetene�ini sergileyen ve her T�rk�n okumas� gereken bir eserdir.
Atat�rk, �iir ve edebiyat d��nda m�zi�e de b�y�k bir ilgi duymu�tur. �ark� ve t�rk�leri dinlemekten b�y�k bir zevk alan Atat�rk, zaman zaman okunan �ark�lara e�lik etmi�, oynanan halk oyunlar�na kat�lm��t�r. Baz� Rumeli t�rk�leri, onun sesinden notalara d�k�lm�� ve m�zik repertuar�m�zda yer alm��t�r.
Atat�rk, askeri ata�e olarak Sofyada g�revli bulundu�u d�nemde �ok sesli m�zi�e ilgi duymaya ba�lam��t�r. Klasik m�zik konserlerine ve operalara giderek bu m�zik t�rlerini tan�ma f�rsat� bulmu�tur. Cumhuriyetin ilan�ndan sonra, �lkemizde bu m�zik t�rlerinin sevilmesini ve m�zik k�lt�r�m�zde yer almas�n� sa�lamak amac�yla yap�lan �al��malara �nderlik etmi�tir. �lkemizde m�zik sanat�n�n geli�mesi i�in b�t�n olanaktan kullanm��t�r.
Atat�rk�n zaman�nda yap�lm�� baz� binalar�n g�zelli�i, �lkemizdeki �a�da�la�ma hareketini ifade edebilecek nitelik ta��maktad�r. Ayr�ca mimari eserlerin korunmas�na verdi�i �nem de Atat�rk�n mimariye olan ilgisinin �nemli kan�tlar�ndand�r.
Atat�rk�n, tiyatro, bale, edebiyat, heykelt�ra�l�k, mimari, resim, m�zik gibi sanat dallar�yla ve sanat��larla ilgilenmesi, onlar� desteklemesi Atat�rk�n sanatla �ok yak�n bir ili�ki i�inde oldu�unun g�stergesidir.
Atat�rk,sanatla ilgili d��ncelerini,T�rkiye B�y�k Millet Meclisindeki konu�malar�nda, �ankaya K��k�nde sanat��larla yapt�� sohbet ve tart��malarda belirtmi�tir. Atat�rk�n bu konu�ma ve tart��malarda dile getirdi�i sanatla ilgili d��nceleri, T�rk halk�na ileti niteli�i de ta��maktad�r.
Atat�rk, sanat�n tan�m�n� �u s�zlerle a��klam��t�r: Sanat g�zelli�in ifadesidir. Bu anlat�m s�zle olursa �iir, ezgi ile olursa m�zik, resim ile olursa ressaml�k, oyma ile olursa heykelt�ra�l�k, bina ile olursa mimarl�k olur.
Sanat�n, bir toplumun ilerlemesindeki �neminin ve vazge�ilmezli�inin bilincinde olan Atat�rk, bu d��ncesini �u s�zlerle ifade edili�tir: Sanats�z kalan bir milletin hayat damarlar�ndan biri kopmu� demektir, Bir millet sanata �nem vermedik�e b�y�k bir felakete mahkumdur, D�nyada medeni, ileri ve geli�mi� olmak isteyen herhangi bir millet, mutlaka heykel yapacak ve heykelt�ra� yeti�tirecektir. Atat�rk�n bu s�zleri, sanalla ilgili temel d��ncelerini ifade etmesi bak�m�ndan �nemlidir.
Atat�rk�n sanat��larla ilgili d��ncelerini ifade etti�i s�zleri ise �unlard�r: Sanat��, toplumda uzun �al��ma ve u�ra�lardan sonra aln�nda �� ilk hisseden insand�r. Hepiniz milletvekili olabilirsiniz, bakan olabilirsiniz; hatta Cumhurba�kan� olabilirsiniz, fakat sanatkar olamazs�n�z.
Ad�m�z And�m�zd�r adl� �ark�y� ��renelim. �ark�y�, s�n�f�m�zda seslendirelim.
B�y�k bir sanatsever olan Atat�rk�n g�nl�nde, m�zi�in ayr� bir yeri vard�. Bu nedenle milli k�lt�r�m�zde �nemli bir yer tutan g�zel sanatlar i�inde m�zi�e ayr� bir �nem vermi�tir. M�zi�in �nemiyle ilgili d��ncelerini, �u s�zleriyle ifade etmi�tir: Hayatta m�zik gerekli de�ildir. ��nk� hayat m�ziktir. M�zik ile ilgisi olmayan varl�klar, insan de�ildirler. E�er s�z konusu olan hayat insan hayat� ise m�zik mutlaka vard�r. M�ziksiz hayat zaten mevcut de�ildir: M�zik hayat�n ne�esi, ruhu, sevinci ve her �eyidir.
Yap�lacak ink�laplar�n ba�ar�ya ula�mas�na, m�zik alan�ndaki geli�meleri �l�� g�steren Atat�rk, bu konudaki d��ncelerini �u s�zleriyle ifade etmi�tir: Osmanl� m�zi�i, T�rkiye Cumhuriyetindeki b�y�k devrimleri s�yleyecek g��te de�ildir. Bize yeni m�zik gereklidir. Bu m�zik, �z�n� halk m�zi�inden alan �ok sesli bir m�zik olacakt�r. Bir ulusun yeni de�i�ikli�inde �l��,

SANAT - SESS�Z S�NEMANIN SONU&SESL� S�NEMANIN �LK YILLARI

9/7/2010

sessiz sineman�n sonu&sesli sineman�n ilk y�llar�

SANAT - SARIKIZ-F�LM

9/7/2010

sar�k�z-film

SANAT - A�IK FERRAH�

9/7/2010

a��k ferrahi

BARAK D�NEM� VE �NEML� RESSAMLARI

9/7/2010

BAROK D�NEM�N�N �NEML� RESSAMLARI :

*Michelangelo Merisi da Caravaggio (1573-1610)
*Peter Paul Rubens (1577-1640)
*Adam Elsheimer (1578-1610)
*Fede Galizia (1578-1630)
*Frans Hals (1584-1666)
*Pietro Berrettini da Cortona (1596-1669)
*Artemisia Gentileschi (1597-1651)

*Giovarri Lorenzo Bernini
*Sir Anthony van Dyck (1599-1641)
*Diego Velazquez (veya Velasquez) (1599-1660)
*Giovanna Garzoni (1600-1670)
*Claude Lorrain (1600-1682)
*)
*Abraham van Beyeren (1620/21-1690)
*Carlo Maratti (aka Maratta) (1625-1713)
*Pieter de Hooch (1629-1684)
*Mary Beale (1632-1697)
**Aert de Gelder (1645-1727)
*Maria Sibylla Merian (1647-1717)
*Nicolas de Largillierre (1656-1746)
*Antoine Coypel (1661-1722)
*Alexandre-Francois Desportes (1661-1743)
*Giuseppe Maria Crepsi (1665-1747)
*Louis Galloche (1670-1761)
*Donato Creti (1671-1749)
*Jean-Francois de Troy (1679-1752)
*Jean Antoine Watteau (1684-1721)
*Francois Lemoyne (1688-1737)
*Nicholas Lancret (1690-1743)
*Giovanni Battista Tiepolo (1696-170)
*Canaletto (1697-1768)

*Jean-Baptiste-Simion Chardin (1699-1779)
*Francois Boucher (1703-1770)
*Robert Feke (1705-1750)
*Pompeo Girolamo Batoni (1708-1787)
*Francesco Guardi (1712-1793)
*Jean-Baptiste Pierre (1714-1789)
*Jean-Baptiste Greuze (1725-1805)
*Thomas Gainsborough (1727-1788)
*Jean-Honori Fragonard (1732-1806)

BAROK �slup

Portekizce"de "tam yuvarlak olmayan d�zensiz inci" anlam�na gelen barroco s�zc��nden kaynaklanmaktad�r. Mecazi olarak "tuhaf, g�l�n�, tutars�z" anlaman� i�ermektedir. Bir �slup ad� olarak, 18.yy"�n sonlar�na do�ru YEN�-KLAS�K��L�K"in kuramc�lar� taraf�ndan yayg�nla�t�r�lm��t�r. Jacob C. Burchardt, August Schmarsow, Alois Riegl (1858-1905) ve W�LFFLIN gibi sanat tarih�ileri, terimin anlam�n� �z�mlenir hale getirmi�lerdir. 1887-88"den sonra ALMANYA"da R�NESANS"� izleyen d�nemi belirtmek i�in Barok s�zc��nden yararlan�ld�� anla��lmaktad�r. FRANSA bu �slubu uygulamas�na kar��n, s�zc�� 19.yy"�n sonlar�na de�in benimsememi�tir. Barok, iki farkl� anlam i�ermektedir. Bunlardan biri ESTET�K kurald�r. Bu anlam�yla, KLAS�K��L�K"e kar�� bir tepki olarak de�erlendirilmektedir. Kronolojiyle s�n�rland�r�lmayan bu terim dura�anl��a kar��, co�ku ve hareketlilik anlamlar� ta��maktad�r. Bu �zellik, W�lfflin"in de belirtti�i gibi s�rekli ve geri d�n��l� bir katagoridir. T�m zamanlar� i�erir. Klasik bir d�nemi Barok bir d�nem izler. Daha dar anlam�yla, Barok, estetik olmaktan �ok kronolojik bir terimdir. G�rsel sanatlarda "Barok �a�" olarak adland�r�lan d�nem, 17.yy"�n t�m�n� kapsar ve 18.yy"da Roma"da klasik tepkilerin ba�lad�� 1750"ye de�in uzan�r. Barok �slup, Roma"da, MAN�YER�ZM"den sonra do�mu�tur. Trent Konsili"ni (1545-63) izleyen y�llarda Katolik Klisesi"nin ve Kar��-Reform"un �slubu olarak ortaya ��km��t�r. Ancak, son y�llarda bir b�l�m sanat tarih�isi �slubun ortaya ��k�� nedenlerine toplumsal bir a��klama getirmi�lerdir. Buna g�re, Barok �slup mutlakiyet�i y�netim bi�imine ya da burjuva str�kt�rlerinin olu�mas�na ba�l� olarak de�erlendirilmektedir. R�nesans h�manizmi insan� orta�a��n boyunduru�undan kurtarm��, insan�n sayg�nl�� d��ncesi bireyi d�nyan�n merkezi durumuna getirmi�tir. Bu evrimle�me insan eylemlerinin din d�� alanlara kaymas� sunucunu yaratm�� ve Kilise"nin etkinli�inin azalmas�na neden olmu�tur. �nceden t�m�yle Kilise"ye ba��ml� olan sanat, y�ksek burjuvazinin ve sanat koruyucular�n�n elinde geli�meye ba�lam��t�r. Ancak, 16.yy"�n ortalar�nda meydana ��kan Kar��-Reform hareketi bu duruma g��l� bir tepki g�stermi�tir. Otuz Y�l Sava�lar�"yla doru�a varan din kavgalar�n�n do�urdu�u toplumsal karga�alar sonucu, burjuvazinin elinde tuttu�u ekonomik ve k�lt�rel g�c� yeniden Kilise"ye ve h�k�mdara kapt�rd�� g�r�lmektedir. Bu y�llarda Roma Katolik Kilisesi t�m Avrupa"da s�z sahibidir. Ve Avrupa d�� lkelere misyonerler g�ndermektedir. 1543"te kurulan Cizvit tarikat�, 17.yy"da g��lenerek sanat alan�nda bir Cizvit �slubu"ndan s�z ettirecek kadar etkili duruma gelmi�tir. Baro

SANAT - V�NCENT VAN GOGH(1853-1890)

9/7/2010

vincent van gogh(1853-1890)

CUMHUR�YET D�NEM� T�RK T�YATROSU

9/7/2010

*CUMHUR�YET D�NEM� T�RK T�YATROSU
*T�YATRO VE TAR�H�
*T�YATRO
*1923TEN G�N�M�ZE
*OYUNCULUK ve OYUN
*T�YATRO TOPLULUKLARI
*T�YATROMUZUN GEL��M ��ZG�S�
*�OCUK T�YATROSU
*OYUN YAZARLA�I
1.1. D�NYA SAVA�I KU�A�I
2.CUMHUR�YET�N �LK 15 YILINDAK� KU�AK
3.�K�NC� D�NYA SAVA�INDAK� KU�AK
4.1950 KU�A�I
5.1960 KU�A�I
6.1970 KU�A�I
*XIX. YY. T�RK T�YATROSUNDA MUHTEVA
*MEDDAH HAKKINDA KISA B�LG�

T�YATRO VE TAR�H�

Tiyatro;trajedi,komedi,dram gibi sanatsal yaz�nsal t�rlerin ortak ad� ve bu t�r yap�tlar� yazma yada oynama sanat�d�r.
Aristoteles"in Poetika"s�ndan bu yana tiyatro bir mimesis sanat� yani ger�e�i taklit eden bir sanatt�r.bununla birlikte Aristoteles,tiyatroyu �iir,trajedi ve destandan ay�r�r;tiyatro insan eylemlerini taklit eder ve b�ylece genellikle hikaye diye adland�r�lan �eye ba�l� olarak seyirciye bir dizi olay sunar.�a�da� bir tipoloji a��s�ndan tiyatronun �zel durumu hem m�zik ve dans gibi bir eylem sanat� olmas� hem de resim sinema gibi bir benzerini yans�tma sanat� olmas�ndan gelir.
Tiyatro da bir konser m�zi�i yada dans gibi seyirciler kar��s�nda insanlar taraf�ndan canland�r�lan ve sinema gibi bir benzerini yans�tma sanat� olmas�ndan gelir.
Bunun yan� s�ra resim ve sinema gibi insan�n yoklu�una bir hayale,dayan�r.��nk� tiyatroda yer alan ki�iler hayali ki�ilerdir.demek ki tiyatro bu iki kategorinin bulu�tu�u noktada yer al�r.
Her tiyatro,temsili bir yan�yla ger�ektir,��nk� ger�ek seyirciler �n�nde onlarla ay�n� zaman diliminde ya�ayan ger�ek ki�iler taraf�ndan s�rd�r�l�r.
Bununla birlikte bu ger�ek ba�ka bir ger�ekli�i,d�nyan�n ger�e�ini �rnek alan bir hayal bir g�lge oyunu niteli�indedir bu �eli�kili i�levi bak�m�ndan tiyatroyu bize i�aret eden bir ger�ek (Anne Ubersfeld)olarak tan�mlayabiliriz.yani tiyatro kendini hem kendi olarak hem ba�ka bir �ey olarak ortaya koyan hem olu�um halinde bir oyun,hem de kendine temsil b�y�s�yle hayali bir ger�ek olarak kabul ettiren bir kurgudur.
Tiyatro mimarisinin evrimine gelince;Tiyatro deyince seyircilerin �o�unun akl�na ,bat� d�nyas�nda R�nesans"tan bu yana yerle�en "�talyan tipi"tiyatro binas� modeli gelir.bu binan�n yap�s�n�n modelini de�i�tirmek ,geli�tirmek yada bozmak ,bu yap�ya kar��t yeni binalar yapmak isteyenler olmu�tur.;bir tak�m mimarlar eski yunan Latin modellerine d�nm��ler kimileri de Orta�a��n halk tiyatrolar�na �zenmi�lerdir.fakat �unu unutmamak gerekir ki bu �al��malar�n t�m�nde �talyan tiyatrosu ana ��edir ve her mimar yeni tasarlad�� binay� yaparken �talyan tiyatrosuyla hesapla�mak,ondan yana ya da ona kar�� olmak zorunlulu�unu duymu�tur

T�YATRO
Cumhuriyet d�nemi. 1923"te kurulan T�rkiye Cumhuriyeti, �zellikle de yeni devlet d�zeninin toplumsal ve k�lt�rel alanda getirdi�i radikal de�i�iklikler tiyatroyu da etkiledi. T�rk ve M�sl�man kad�nlar�n sahneye ��kma �zg�rl�� resmen kabul edildi. Halk evleri"nin a��lmas� ve bu kurulu�lar�n b�nyesinde yer alana amat�r �al��malar�n yan� s�ra, 1934 y�l�nda kabul edilen 2541 say�l� Milli musiki ve temsil akademisi (sonra Devlet Konservatuar�) yasas�, T�rk tiyatrosunun gelecekteki geli�meleri i�in �nemli bir itici g�� oldu. Ayn� tarihlerde �stanbul Belediye konservatuar� yeniden d�zenlenirken, yeni bir y�netmelik haz�rlanarak �ehir tiyatrosu da belediyeye ba�l� �zerk bir birim haline getirildi. 1941"de Devlet konservatuar�"n�n ilk mezunlar� da Devlet konservatuar�n�n tatbikat sahnesi"nin temsilleri arac�l��yla Devlet tiyatro ve operas�n�n temellerini att�lar. 1940"l� y�llar�n sonlar�nda Ankara"da hizmete giren K��k ve B�y�k tiyatrolardan sonra Devlet tiyatrolar� genel m�d�rl�� Ankara, �stanbul, Bursa, �zmir, Adana, Trabzon ve Diyarbak�r illerinde yerle�ik d�zende �al��an yeni sahneler a�t�, yunan klasiklerinden gen� T�rk yazarlar�n�n ilk yap�tlar�na de�in y�zlerce piyesi repertuar�na katt�.
Seyirci ve tiyatro anlay�� Seyirci tiyatronun en �nemli, en vazge�ilmez ��esidir. Tiyatro g�c�n� seyirciden alan, tek varl�k nedeni olan ancak seyirci ile b�t�nlenen bir topluluk sanat� ve eylemdir. Ancak seyirci incelemesi y�ntemleri Bat� d�nyas�nda da yenidir. Bu �nem kavranarak, bir toplum bilimi do�mu�tur. Seyirci incelemesi 3 a��dan yap�lmaktad�r. Say�sal, niteliksel bir de oyun - oyuncu ile seyirci ili�kisi a��s�ndan seyircinin �nemi kavranm��. Muhsin Ertu�rul, seyirciyi 3 kesime ay�rm��t�r. �nce d�nya uluslar� i�erisinde Alman ve Rus seyircisini g�steriyor. Bunlar bir tap�na�a girer gibi sessiz ve sayg�l�

SANAT - SHAKESPEARE TRAGEDY

9/7/2010

shakespeare tragedy

SANAT - BAB�L

9/7/2010

babil

RES�M - PABLO P�CASSO

9/7/2010

pablo picasso

SANAT - FANTAST�K

9/7/2010

fantastik

SANAT - �TALYA"DA R�NESANS SANATI

9/7/2010

italya"da r�nesans sanat�

SANAT - RES�MDE MEKAN OLGUSU

9/7/2010

resimde mekan olgusu

EMPRESYON�ZM

9/7/2010

R�NESANSTA SANAT

9/7/2010

R�NESANSTA SANAT

�TALYA"DA R�NESANS SANATI
Orta �a�da �talya roman sanat� formlar�n� benimseyerek uygulam��, �ok yayg�n olan gotik mimarl��a �ncelik tan�mam��t�r. Resim sanat�nda ise Bizans sanat� mozaik ve freskleriyle,uzun s�re, �talya"da ge�erli olmu�tur. Ravenna, Milano, Roma ve Sicilya"daki dinsel yap�lar Bizans mozaik ve freskleriyle s�slenmi�tir. Venedik ise ba�l� ba��na bir Bizans sanat� merkezi haline gelmi�tir.
�nsan ve e�yay� mekan i�inde de�erlendirme �ekli tan�mlanana nat�ralizm ve onun gere�i olarak, sanatta ve �zellikle resim sanat�nda hacim, g�lge – ��k ve perspektif uygulamalar� Avrupal� sanat��lar�n Orta�a� sanatlar�ndan yava� yava� ayr�lmalar�yla m�mk�n olabilmi�tir. Bu basit bir sanat olay� de�il, zihinsel bir geli�menin ifadesidir. Orta�a� sanat�nda b�y�k �l��de egemen olan mistisizm ve sembolizm bu �aba ile sona erdirilmi�tir. Do�a sevgisi ve do�ay� daha inceleyerek sanatta oldu�u gibi yans�tma iste�i R�nesanss�n karakteristi�idir. Bu sonuca y�nelik �abalarda bulunan ilk sanat��lara Primitifler ad� verilmi�tir. Ancak; Primitif deyimi ilkel anlam�nda kullan�lmaktad�r. Bu sanat��lar italyan r�nesans sanat�n� haz�rlam��lard�r. �talyan primitifleri Bizans resim sanat�n�, Kuzey Avrupa memleketleri primitifleri de gotik sanat�n ilke ve etkilerinden s�yr�lmak suretiyle yeni bir sanat a�amas�na y�nelebilmi�lerdir.
XIII. y�zy�l�n sonunda ve XIV. y�zy�lda �talya"da artistik faaliyet Toscana b�lgesinde toplanm�� g�r�lmektedir. Bu b�lge ekonomik y�nden kalk�nm��, toplumsal yap� bak�m�ndan da sanata yak�n bir duruma ula�m��t�r. Floransa (Firenze) ve siena �nemli iki sanat merkezi olmu�tur.
Floransal� Cimabue (Cenni di Peppo, 1240-1301) Arezzo"daki St. Dominique kilisesinde bulunan �arm�hta �sa tasvirinde vol�m� g�lge-��k oyunlar�yla belirtmeye �al��m��t�r. �izgileri uzat�lm�� a��z ve g�zler, b�t�n v�cut engin bir �zd�rab� yans�tabilmektedir. Soyut g�r�n��ne ra�men bu eser plastik �zellikleriyle sanat��n�n yeni bir sanatsal at�l�m i�inde bulundu�unu g�stermektedir. Cimabuenin Assisi"deki iki katl� kilisenin alt b�l�m� duvarlar�na fresk olarak i�lemi� bulundu�u San Francesco tasviride ayn� �l��de anlaml� bir eserdir. Mavi bir fon �zerinde, adeta kabartma gibi g�r�nen Aziz, portre izlenimini verecek kadar ki�isel nitelikler, psikolojik y�z iadesi g�stermektedir. Kahverengi boya, g�lgelerle giysinin k�vr�mlar�n� ve v�cut b�l�m�n� belirtmektedir.
Cimabue"nin �a�da�� Sienal� Duccio Bueninsegna ( 1255 – 1319 ) Siena katedrali i�in g�steri�li bir Maesta ( tahta kurulmu� Meryem tasviri ) retap1"a) haz�rlam��t�r. Detramp tekni�i ile yap�lm�� bulunan eserin �n ve arka y�zlerinde 45 k��k pano g�r�lmektedir.
Panolarda Meryem ile �sa"n�n ya�am �yk�leri tasvir olunmu�tur. �sa"n�n mezar�nda kad�nlar, Emmaus �ehrine Giri�, Zeytin da��nda dua konulu panolar dikkate de�er. Birinci panoda dramatik bir ifade vard�r. Renkler geni� planlar (a – plat) halindeki mavi, k�rm�z� ve mor renklerdir. Dirilen �sa"n�n kar��s�nda hayretle irkilen aziz kad�nlar gururland�r�lm��t�r. Emmaus �ehrine Giri� panosunda �ehrin bir b�l�m� s�n�rl� bir mekan i�inde, �� ayr� olay ayn� zamanda g�sterilmi�tir. Havarileriyle �sa, dua eden �sa, uyuyan havariler �� ayr� olay�n b�l�mleridir. Duccio, Cimabue"ye oranla gelene�e daha bal� g�r�nmektedir.
�lk R�nesans� haber beren sanat��,hi� ku�kusuz, Floransal� Giotte di Bondone"dir. Giotto (Cotto, 1267 – 1337), bir rivayete g�re, Cimabue"nin yan�nda yeti�mi�tir. Sanat�� bir frek ustas�d�r), bu sanat��n�n freskleri Assisi"de San Francesco kilisesinde, Padua"da Scrovegni (Skrovenyi) capellas�ndac) ve Floransa"da Santa Croce (Santa Kro�e) kilisesinde bulunmaktad�r. Padua freskleri sanat��n�n sitilini yeterince ve gere�ince tan�tabilir. Freskler �sa ile Meryem"in ya�amlar�n�n �yk�s�d�r. Giotto olaylar� jestlerle nitelendirebilmi�tir. Mekan ve vol�m de�erlendirilmeleri denemesi gere�ince yap�labilmi�tir. Psikolojik ifadeler �ok anlaml�d�r. Mavi, pembe, k�rm�z�, ve sar� renkler kullan�lm��t�r. Kendi

SANAT - �ARPI�MA VE TEKNO EROT�ZM

9/7/2010

�arp��ma ve tekno erotizm

SANAT - KARADEN�Z HALK M�Z��N�N YEREL �ZELL�KLER�

9/7/2010

karadeniz halk m�zi�inin yerel �zellikleri

RES�M - BATI SANATI

9/7/2010

bat� sanat�

�NL� RESSAMLAR

9/7/2010

Vincent Van Gogh (1853 - 1890)
�»Do�um tarihi 1853
�»�l�m tarihi 31 Temmuz 1890
�»Do�du�u �lke Hollanda

Vincent Van Gogh, bir papaz�n o�lu olarak 1853 y�l�nda Hollanda n�n g�neyinde bir k�yde d�nya ya geldi. 19.y�zy�l�n yazg�s� en trajik sanat��lar�ndan biri olan Van Gogh, i�inde s�rekli bunalt�lar ya�ar ve hi�bir i�e yaramad��na olan inanc�, bir �eyler yapma, bir ��k�� bulma iste�idir bunalt�lar�n�n nedeni. Ac� �eker, mutsuzdur, huzursuzdur ve yaln�zd�r ama resimleriyle ne�e ve sevin� uyand�rmak istemi�, ac�lar� sevince, h�z�nleri ne�eye ve yaln�zl�� birlikteli�e d�nd�rmeye �al��m��t�r. �nsanlar�n yaln�zl�k, h�z�n ve ac� i�indeki hallerinden etkilenip bunlar� da resimlerinde yans�tm��t�r. Ac� �ekenlere ilgi duymu�tur; i�inde ya�ad�� d�nyada kendisini uyumsuz hisseden b�t�n melankolikler gibi. Mutsuz olmas� yaln�zl��ndand�r. Hi�bir zaman hi�bir �eyi ba�aramayaca��na olan inanc�, kendisinden ku�ku duymas�, trajik yazg�s�, ya�am�na son vermesidir onu melankolik yapan. D�nyada kendisini al�alm��, sevgilerden uzakla�m�� g�rm��t�r Van Gogh. Yarars�zl��n�n kendi elinde olmad��n�, yazg�n�n �izdi�i olaylar dizisi sonucu bir kafese t�k�ld��n�, bir �eyler yapmak istedi�ini ama bunun yolunu bulamad��n� yazar Theoya mektuplar�nda. Daha sonra yapaca�� i�i bulmu� ve kendini tamam�yla ona adam��t�r b�y�k bir co�kuyla.

"Ac� duymak g�lmekten iyidir, zira ac� insan�n y�re�ini ar�t�r. �nsanlar� diri diri g�mercesine kilitleyip �evrelerinde duvarlar �renin ne oldu�u bilinmez ama yine de bir tak�m duvarlar�n, tel �rg�lerin, demir parmakl�klar�n varl�� hissedilir. B�t�n bunlar bir kuruntu, bir hayal midir? Sanm�yorum. Ve insan kendi kendine sorar; Tanr�m bu uzun s�reli mi, temelli ve herkes i�in ge�erli olan bir ebediyet midir?"
�lk d�nem karakalem �al��malar�nda maden i��ilerini, k�yl�leri ele alm��, patates y��nlar�, dokuma tezgah� gibi konular� i�lemi� bir yandan da kasvetli g�kler ve koyu renklerle i� karart�c� manzaralar resmetmi�tir. Patates Yiyenler tablosu bu kasvetli ve i� karart�c� d�nemini simgeler ( Vincent Van Gogh Museum, Amsterdam). 1885 tarihli resimde i� mekanda g�nl�k ya�am konu edinilmi�tir. ��iler kendi ektikleri patatesleri payla�arak yerken g�sterilmi�lerdir. Tek ��k kayna�� yukar�dan sarkan bir lambad�r. Lamban�n �� patatesleri ayd�nlat�r. Resmin genelinde ayn� renk ve tonlar hakimdir. Ye�ilin ve kahverenginin koyu tonlar�. Patatesin tozlu rengini elde etmeye �al��yordu. B�t�n resme hakim olan renk yabani patates rengiydi. Resmin kasvetli ve karanl�k g�r�n�m� ve insanlar�n y�zleri, yoksullu�u melankolik bir atmosfer yarat�yor. Bu t�r insanlar� g�zlemleyen Van Gogh da yoksullu�un ne demek oldu�unu biliyordu Bu d�nemlerde karde�ine yazd�� bir mektupta " B�yle devam ederse hedefime varamayaca��m. Bu kadar uzun zaman a� kalmasayd�m b�nyem daha kuvvetli olurdu. Fakat her seferinde daha az �al��mak ya da a� kalmak ��klar�ndan birini se�mem gerekti�inde ben hep a� kalmay� tercih ettim. Bir insan buna nas�l dayanabilir? A�l��n etkisini resimlerimde �ylesine g�rebiliyorum ki gelece�im i�in kayg�lan�yorum". 1882 tarihli H�z�n adl� ta�bask�s�nda oturan ��plak bir kad�n tasvir edilmi�tir (Vincent Van Gogh Museum, Amsterdam). Kad�n�n ba�� dizine do�ru e�ilmi�tir ve kollar� aras�nda kalm��t�r. Koyu renk uzun sa�lar� ��plak s�rt�ndan a�a��ya d�k�lmektedir. Sa�lar ten rengiyle kontrast olu�turur. Fig�r�n d�� hatlar� belirginle�tirilmi�tir. Kollar� aras�nda kalan y�z� g�r�lmez ama b�y�k ihtimalle a�lamaktad�r ya da �zg�n bir ifade i�indedir. Tek ba��na b�rak�lm��, �aresiz bir durumu vard�r. Kederleriyle birlikte yapayaln�zd�r, itilmi�tir. Kederin dokunakl� bir ifadesine tan�k oluyoruz. Buradaki kad�n Van Goghun birlikte ya�ad�� alkolik, gebe ve fahi�e Siendir. Bu resmin bir de karakalemle yap�lm�� deseni vard�r. Van Goghun 1890 y�l�nda Sonsuzlu�un E�i�inde - 1890- adl� resminde de yine kederler i�indeki bir insan�n tasviri vard�r (Rijksmuseum Kr�ller Muller, Otterlo ). Resimde sandalye �zerinde oturan mavi pantolon ve g�mlekli ya�l� bir adam�n derin ac�s� yans�t�lm��t�r. Ya�l� adam yumruk yapt�� elleriyle y�z�n� kapam��, dirseklerini bacaklar�n�n �zerine dayam�� ve �ne do�ru e�ilmi�tir. G�zleri ve y�z� g�r�nm�yor ama o da a�lamakl� ve y�k�lm�� bir durumdad�r. Yine ayn� y�l yapt�� Doktor Gachetin Portresi -1890- adl� resimde de masaya dirse�ini dayam�� oturan bir adam g�r�l�r (Musee du Jeu de Pavme,Paris). Beyaz kasketli fig�r�n yumru�u yana��nda be ba��n� destekler. D��nceli ve kederli g�r�n�ml� Dokto

SANAT - GEORGES BRAQUE

9/7/2010

georges braque

SANAT - SAPIK PSYCHOLOS�

9/7/2010

sap�k psycholosi

TA� Y�N� ASMA TAVAN

9/7/2010

TA� Y�N� ASMA TAVAN
" Asma Tavan Sistemi " , bina kontr�ksiyonlar�n�n yap�m� a�amas�nda �a�da� ya�am�n gere�i olan bazi sistemlere ( klima , ayd�nlatma , y�kseklik vb.) yer ayr�lmad�� i�in do�an bir ihtiyaca cevap vermek �zere geli�tirilmi�tir. " Asma Tavan Sistemi " mineral elyafl� preslenmi� plakalar ve bunarl� ta��yan galvenize ask�lardan olu�an mod�ler bir yap�ya sahiptir.

Ta� y�n� asma tavan sistemleri �ok geni� tasar�m alternatifleri sunmaktad�r.

Ta� y�n� asma tavanlar ta��y�c� sistemlerine g�re ��e ayr�l�r .
*Ta��y�c�lar� g�r�nen
*Yar�m gizli
*Tam gizli

�ZELL�KLER�

*Gerek asma tavan plakalar� gerekse plakalar�n i�ine monte edildi�i karkas sistemi bu konuda b�t�n d�nya standartlar�n� kar��layacak �l��de yang�na dayan�kl�d�r.

*Akustik �zelli�e sahiptir. Y�ksek bir ses emicilik d�zeyine sahiptir. �zellikle b�rolardaki g�r�lt� ve istenmeyen seslerin emilmesi ile �al��ma ortam�na olumlu katk�da bulunmaktad�r.

*Plakalar�n fonksiyonel olarak arkalar�nda kalacak olan her t�rl� tesisat� , hem d�� etkenlerden korunmas� , hem de gere�inde sadece bir plakan�n yerinden kayd�r�larak tesisattaki herhangi bir onar�m yap�labilmesi kolayl��n� sa�lamaktad�r.

*Ayn� amaca y�nelik sistemlere g�re zamandan , malzemeden ve i��ilikten tasarruf sa�layan �ok h�zl� bir montaj kolayl��n� sa�lamaktad�r.

*Gerekirse boyanabilir , % 75 " e kadar nem oran�na dayan�kl�d�r ve mikrop �remesine izin vermez.

*Elektronik ekipmanlar� ile ayd�nlatma elemanlar�n�n d��enmesinde b�y�k kolayl�k sa�lamaktad�r.

*Yans�t�c� �zelli�i , ��ktan maksimum d�zeyde yararlan�lmas�n� sa�lar ve fonksiyonelli�inin yan� s�ra dekoratiftir..

*Ta� y�n� asma tavan hafiftir.

*Temizlik kolayl��na sahiptir ve hijyeniktir.

Ta� Y�n Asma Tavan Uygulamalar�

Ta� Y�n� Kapl� Metal Alt Kontr�ksiyonlu Asma Tavan Detaylar�

Ta� Y�n� Plaklar�n�n Metal Alt kontr�ksiyonla �li�kileri
TA� Y�N� ASMA TAVAN
" Asma Tavan Sistemi " , bina kontr�ksiyonlar�n�n yap�m� a�amas�nda �a�da� ya�am�n gere�i olan bazi sistemlere ( klima , ayd�nlatma , y�kseklik vb.) yer ayr�lmad�� i�in do�an bir ihtiyaca cevap vermek �zere geli�tirilmi�tir. " Asma Tavan Sistemi " mineral elyafl� preslenmi� plakalar ve bunarl� ta��yan galvenize ask�lardan olu�an mod�ler bir yap�ya sahiptir.

Ta� y�n� asma tavan sistemleri �ok geni� tasar�m alternatifleri sunmaktad�r.

Ta� y�n� asma tavanlar ta��y�c� sistemlerine g�re ��e ayr�l�r .
*Ta��y�c�lar� g�r�nen
*Yar�m gizli
*Tam gizli

�ZELL�KLER�

*Gerek asma tavan plakalar� gerekse plakalar�n i�ine monte edildi�i karkas sistemi bu konuda b�t�n d�nya standartlar�n� kar��layacak �l��de yang�na dayan�kl�d�r.

*Akustik �zelli�e sahiptir. Y�ksek bir ses emicilik d�zeyine sahiptir. �zellikle b�rolardaki g�r�lt� ve istenmeyen seslerin emilmesi ile �al��ma ortam�na olumlu katk�da bulunmaktad�r.

*Plakalar�n fonksiyonel olarak arkalar�nda kalacak olan her t�rl� tesisat� , hem d�� etkenlerden korunmas� , hem de gere�inde sadece bir plakan�n yerinden kayd�r�larak tesisattaki herhangi bir onar�m yap�labilmesi kolayl��n� sa�lamaktad�r.

*Ayn� amaca y�nelik sistemlere g�re zamandan , malzemeden ve i��ilikten tasarruf sa�layan �ok h�zl� bir montaj kolayl��n� sa�lamaktad�r.

*Gerekirse boyanabilir , % 75 " e kadar nem oran�na dayan�kl�d�r ve mikrop �remesine izin vermez.

*Elektronik ekipmanlar� ile ayd�nlatma elemanlar�n�n d��enmesinde b�y�k kolayl�k sa�lamaktad�r.

*Yans�t�c� �zelli�i , ��ktan maksimum d�zeyde yararlan�lmas�n� sa�lar ve fonksiyonelli�inin yan� s�ra dekoratiftir..

*Ta� y�n� asma tavan hafiftir.

*Temizlik kolayl��na sahiptir ve hijyeniktir.

Ta� Y�n Asma Tavan Uygulamalar�

Ta� Y�n� Kapl� Metal Alt Kontr�ksiyonlu Asma Tavan Detaylar�

Ta� Y�n� Plaklar�n�n Metal Alt kontr�ksiyonla �li�kileri

SEL�UKLU M�NYAT�R SANATI

9/7/2010

SEL�UKLU M�NYAT�R SANATI

XI. y�zy�l�n ortalar�ndan itibaren Anadolu"ya egemen olmaya ba�layan T�rkler, orta Asya"dan getirdikleri sanatla, Anadolu"da kar��la�t�klar� binlerce y�ll�k medeniyetin �r�nleri olan yap�tlardan esinlenerek, dokuz y�zy�ldan uzun bir s�redir, Anadolu"da b�y�k bir sanat zenginli�i yaratm��lar ve d�nya sanat�na katk�da bulunacak �zg�n bir T�rk sanat� olu�turmu�lard�r.
�slamiyet"in benimsenmesinden sonra T�rk resim sanat�, �nemli bir k�lt�rel etki alt�na girmi�tir. �teki tek tanr�l� dinler olan Yahudilik ve H�ristiyanl�k gibi �slamiyet de betimleme sanatlar�na yani fig�rl� resim ve heykel sanatlar�na ho� g�zle bakmam��, yarat�c� g�c� daha �ok soyun s�sleme sanatlar�na y�neltmi�tir. Minyat�r, kitaplar�n i�inde, daha �ok s�slemeci bir bi�imde kullan�lm�� oldu�u i�in betimleme yasa��ndan kurtulabilmi�tir.
T�rk"lerin, �slamiyet"i kabul etmelerinden sonra heykel ve resim alan�ndaki �al��malar� durmam��, plastik gelene�ini kaybetmeden, bulunduklar� b�lgelerin �zelliklerine g�re, baz� de�i�iklikler ge�irerek geli�mi�tir. T�rklerde bi�im, �izgi ve rengin temel �rnekleri ve fig�rl� sanat�n ilk yap�tlar� minyat�r sanat� �eklinde geli�mi�tir.
Minyat�r, ulusal sanat niteli�ini Sel�uklular d�neminde kazanm��, bu d�nemde Nak��hane ve Nigarhane denilen resim okullar� kurulmu�tur.
T�rk minyat�rleri ba�lang��tan itibaren daha ger�ek�i bir anlat�ma sahiptir. G�nl�k ya�am� yans�t�r.
T�rkle�en Anadolu"da minyat�r sanat� verileri, ba�lang��ta Sel�uklu Emirlerinin deste�inde geli�me g�stermi�tir.
Sel�uklu T�rklerinin Anadolu"ya yerle�mesinden bir s�re sonra olu�an sanat ortam�nda, T�rk minyat�r� Anadolu"da ilk �rneklerini vermi�tir.
Sel�uklu d�nemi Anadolu resim sanat�n�n ilk �rnekleri, XII. Ve XIII. Y�zy�llarda bilimsel i�erikli olarak "Diyarbak�r ve y�resinde Artuklu Emirlerinin ve Konya"da se�kin s�n�f�n deste�inde ortaya ��km��t�r.
Sel�uklu d�neminde Anadolu"da, �zellikle Konya"da Mevlana"n�n ve m�ritlerinin deste�inde olu�an sanat ortam�nda, zengin bir resim etkinli�i ya�anm��t�r. B�y�k tasavvuf d��n�r� Mevlana"n�n (1207-1273) ve m�ritlerinin resim sanat�na duydu�u ilgi bilinmektedir. Ahmed Eflaki Dede "Ariflerin Menk�beleri" adl� yap�t�nda, Mevlana"n�n m�ritleri Kaluyan ve Ayn�ddevle"nin betimlemede e�siz olduklar�n�, Ayn�ddevle"nin sultan k�z� G�rc� Hatun"un iste�i �zerine Mevlana"n�n ayakta durur �ekilde yirmi ayr� pozunu ka��t �zerine �izdi�inden s�z eder.
Ahmed Eflaki, bir portre ressam� olan Ayn�ddevle ve Kaluyan"�n d��nda �ehabettin Guyende ve Kelhuk bin Abdulah gibi sanat� �lardan da s�z etmektedir. Bunlar�n yan� s�ra Mehmed bin Abdullah, Yusuf bin Hamza gibi sanat��lar da Sel�uklu d�nemi ressamlar� aras�nda say�lmaktad�r.
Sel�uklu T�rkleri �ran"dan �n Asya"ya Mezopotamya, Suriye"ye ve oradan da Anadolu"ya yay�lm��lard�r. 1071 Malazgirt Sava��"ndan sonra Anadolu ve civar �lkeler Sel�uklulara a��lm��t�r. B�y�k Sel�uklu Sultan� �ran"da bulunurdu. Rey, Isfahan, Ni�apur ba�l�ca Sel�uk �ehirleriydi. Anadolu"da ise Hasan Keyf Diyarbak�r, Mardin, Harput"ta h�k�m s�ren Artuko�ullar�, Mezopotamya ve Suriye"de �zellikle Musul, Halep, Sincar ve Cezire"de Zengiler ve Konya"da Anadolu Sel�uklular�d�r. B�y�k bir co�rafyaya yay�ld��ndan �o�u eserin merkezi belli de�ildir. Bu y�zden hepsini "Sel�uklu Resim Okulu" ad� alt�nda toplamak do�ru olacakt�r.
Minyat�r sanat�n�n en geni� uygulama alan�, de�i�ik t�rde ve nitelikte el yazmalar�n�n sayfalar� olmu�tur. Bu d�nemde Anadolu"daki �e�itli sanat merkezlerinde be� minyat�rl� yazma saptanabilmi�tir.
ESERLER
1- Dioskorides"in Materia Medica"s� (Kitab el-Ha�ai�)
Dioskorides �.S. 2. yy.da Kilikya"da Anazarba"da do�mu� bir hekimdir. Eseri olan Materia Medisa"n�n en eski minyat�rl� n�shas� Bizans devrinden, 520 civar�ndan gelen Viyana Milli Kitapl��ndaki yazmad�r. Juliana Anicia i�in yap�lm�� olan bu eserdeki minyat�rlerin benzerleri daha sonra �slam yazmalar�ndan da g�r�lmektedir. Dioskorides"in bug�n bilinen 13 �slami �evirisi mevcuttur.
- Leiden �niversite Kitapl�� (Cad. Or. 289): Minyat�rl� en eski Dioskorides yazmas�d�r. Miladi 990 y�l�na tarihlenir. 1083 y�l�nda kopya edilmi�tir. 227 yaprak olup 620 minyat�rl� sayfa i�erir. Minyat�rler �o�unlukla antik yazmalardan kopya bitki resimleridir ve �er�evesiz bir halde metnin i�ine yerle�tirilmi�lerdir.
- Paris, Bibliotheque Nationale: �spanya"da bulunmu� ve Fransa"ya getirilmi�tir. 135 yaprak olup 101 bitki minyat�r� i�erir.
- Paris, Bibliotheque Nationale (Cad. Arabe. 4947): Yazma 124 yaprak olup 160 miny

ORHAN VEL� KANIK HAYATI VE SANATI

9/7/2010

TC
DOKUZ EYL�L �N�VERS�TES�
BUCA E��T�M FAK�LTES�
SINIF ��RETMENL�� A.B.D.

SANAT VE TOPLUM

"ORHAN VEL� KANIK HAYATI VE SANATI "

��RET�M G�REVL�S�
Yrd. Do�. Mukadder �a�layan

HAZIRLAYAN
2001257055 �ENYIL �ATIK
III- B (�.�.)

�ZM�R-2003

ORHAN VEL� KANIK"IN HAYATI
Orhan Veli Kan�k, 13 Nisan 1914 tarihinde �stanbulda do�du. Galatasarayda ba�lad�� renimini, babas�n�n atand�� Ankarada Gazi �lkokulu ve Ankara Erkek Lisesinde s�rd�rd�.
Lise s�ralar�nda Oktay R�fat ve Melih Cevdetle arkada� oldu. Liseyi bitirince �stanbula d�nerek, Edebiyat Fak�ltesi Felsefe B�l�m�ne girdi (1932), ancak y�ksek ��renimini yar�m b�rakt� (1935). 1936da Ankaraya d�nd� ve askere gidinceye dek PTT Genel M�d�rl�� Telgraf ��leri Reisli�i Milletleraras� Nizamlar B�rosunda memurluk yapt�.
Yedek subayl��n� tamamlay�nca, iki y�l kadar, yine Ankarada, Milli E�itim Bakanl�� Terc�me B�rosunda �al��t�. 1947de, Hasan Ali Y�cel in yerine Re�at �emsettin Sirer in bakan olarak atanmas� �zerine, Milli E�itim Bakanl��nda "antidemokratik bir hava" esmeye ba�lad��n� s�yleyerek, g�revinden istifa etti.
1 Ocak 1949-15 Haziran 1950 tarihleri aras�nda yirmi sekiz say� s�ren, on be� g�nde bir yay�mlanan, iki sayfal�k Yaprak dergisini ��kard�. Yaprak dergisi ser�venini s�rd�remeyece�ini anlay�nca Ankaradan ayr�l�p �stanbula gitti. Gene o y�l�n kas�m ay� i�inde, bir haftal��na geldi�i Ankarada, 10 Kas�m 1950 gecesinde, yolda, onar�m i�in kaz�lm�� bir �ukura d��erek aya��ndan yaraland�. �stanbula d�nd�kten sonra, bir arkada��n�n evindeyken, durumu birdenbire k�t�le�ti�i i�in kald�r�ld�� Cerrahpa�a Hastanesinde, 14 Kas�m 1950 tarihinde beyin kanamas�ndan �ld�, Rumelihisar� Mezarl��na g�m�ld�.
CUMHUR�YET D�NEM� T�RK EDEB�YATI
T�rkiye Cumhuriyeti"nin kurulu�undan sonra meydana gelen edebi �al��malar� i�ine al�r. T�rkiye II. Me�rutiyet (1908)"ten Milli M�cadele"nin bitimine(1923) kadar b�y�k �alkant� ge�irmi�, Trablusgarb (Libya), Balkan ve Birinci D�nya sava�lar�nda b�y�k toprak kayb�na u�ram��, ancak Milli M�cadele"de d��man� Misak-� Milli s�n�rlar� d��na atabilmi�ti. B�t�n bu olaylar�n yan�nda T�rk ayd�n� k�kl� bir fikri de�i�me s�reci ya�ad�. ��z�lmesi gereken siyasi, iktisadi, i�timai meselelerle kar�� kar��ya idi. ��z�m i�in mod�ller Bat�l� �lkelerden se�ildi. Bu durumun edebi eserlere de yans�mas� ka��n�lmazd�. Nitekim devrin ruhunun, meydana getirilen sanat ve edebiyat eserlerinde i�lendi�ini g�r�yoruz.
Genelde Cumhuriyet D�nemi T�rk Edebiyat� i�in, �nceki d�nemlerin edebiyatlar� (Tanzimat, Servet-i F�nun, Fecr-i Ati, Milli Edebiyat…) gibi bat�ya y�neldi�ini, yeni edebiyat ak�mlar�ndan etkilendi�ini, �nceki d�nemlere g�re daha hareketli oldu�unu, deneme ve g�nl�k t�rlerinin geli�me g�sterdi�ini, edebiyat�� ve eser say�s�n�n artt��n� s�yleyebiliriz.
Her d�nemde oldu�u gibi Cumhuriyet D�nemi T�rk Edebiyat�nda da siyas� ama�l� ideolojilerin etkisi hissedilir.
1928 de Harf Devrimi olmu�, cem

DRAM SANATI

9/7/2010

DRAM SANATI
Dram sanat�n�n ilk klasik temel ilkelerini ortaya koyan Aristoteles, bunu "ya�amdaki bir olay�n ya da hareketin yeniden yarat�lmas�" olarak a��klam��t�r. Ba�ka deyi�le, dram sanat� ya�am�n kendi de�il, ama ya�amdaki ger�ekli�in yans�lanmas�d�r; ger�ekli�in oldu�u gibi aktar�ld�� de�il, ger�ekli�in belli bir kimsenin yarat�� zellikleri ile yans�lanmas�d�r. Ayr�ca, dram sanat�n� �b�r sanat yarat�lar�ndan ay�ran �zellik, yans�lanma i�leminde ya�am�n ki�iler yoluyla sahne �zerinden canland�r�lmas�d�r. �iir s�zc�klerle, resim �izgi ve renklerle, m�zik uyumlu seslerle yans�lar. Oysa dram sanat�nda ya�am�n yans�lanmas� canland�rma yoluyla olur. bu canland�rmada, oyuncu yaln�zca insan g�r�n�m�nde de�il, hayvan, bitki, nesne, b�cek gibi g�r�n�mlerle de seyirci �n�ne ��kar. Ancak bunlar�n t�m�nde odak noktas� insan ve insanl�� ilgilendiren �eylerdir. Dram sanat�n�n ba�ka bir as�l ilkesini yine Aristoteles vermi�tir. Aksiyon. Aksiyon"un olmad�� yerde, dram sanat� da yoktur. Bir konunun ya da ki�inin sahne �zerindeki canland�r�l��ndaki de�i�iklikleri ve konunun ilerleyi�ini aksiyon sa�lar. Aksiyon, bir nedene dayanarak de�i�iklik getiren ve etki uyand�ran bir d��nce ya da harekettir. Bu fiziksel ��ede, dram sanat�n� �teki sanatlardan ay�ran �nemli bir �zelliktir. ��nk� bu fiziksel ��e canl� ki�iler yoluyla var edilir. �yleyse, dram sanat�n�n birbirinden ayr�lmayacak temel ��eleri yans�lama canland�rma ve aksiyondur. Bunun i�in, bu �� temel ��enin bulundu�u herhangi bir k�sa b�l�m, be� dakikal�k bir konu�ma, bir s�zs�z oyun, bir g�lge oyunu ya da kukla sinema, opera hatta bir oratorya dram sanat�n�n s�n�rlar� i�ine girer.

DRAM SANATINDA D�RT TEMEL T�R
Buna dram sanat�nda d�rt temel uzam da diyebiliriz. Nas�l m�zikte tiz, orta ve pes uzamlar varsa, tiyatro da vard�r. tiz uzumda tragedya vard�r; �ok titre�imli, heyecanland�r�c�, ac�ma ve korku duygular�na y�nelik, gerilimi �ok, s�r�kleyici, d��nd�r�c� ve denetimlidir. Orta uzamda, ince tonda komedya yer al

KURTULU� SAVA�I M�ZES�

9/7/2010

mustafa kemal"in milli m�cadelelerin merkezi ve ayn� zamanda ba�kent olarak se�ti�i ankara 1920 y�l�nda yakla��k 20,000 n�fuslu k��k bir anadolu �ehriydi. kentin merkezinde bulunan tbmm binas�, �imdiki ad�yla "kurtulu� sava�� m�zesi" cumhuriyetin kuruldu�u ve bug�nk� �a�da� t�rkiye"nin temellerinin at�lmas�na �nc�l�k etmi� bir mekan olmas�yla da b�y�k �l��de �nem ta��maktad�r...

THE PICTURE OF DORIAN GRA

9/7/2010

The Picture of Dorian Gray
by Oscar Wilde (1856 - 1900)

Basil is a painter.He paints a picture of the young and handsome Dorian Gray.It is the most important work of his life.Basil shows his Picture to Lord Henry who is about excellent life.Lord Henry likes the picture and he says that: "This picture must be exhibited in London." But Basil got angry about this idea.Lord Henry asks Basil"s attidutes about picture but Basil doesn"t answer.Then Basil and Lord Henry walk around the garden Henry asks again "why don"t you exhibit your picture in London" Basil says that "it is my choice and the picture is fundamental thing of my soul".Lord Henry says that "Tell me about your pictures history."
"One day when I was eating my dinner,I saw a man who was very handsome.I didn"t believe my eyes and my soul was arrested by Dorian"s face and I painted his picture briefly this is picture"s history Dorian, is my real friend".
After three days, Dorian came to Basil"s house he saw his picture and Lord Henry.He met Lord Henry and he listened life"s reality from Lord Henry and when Dorian saw his picture and he said that "I don"t want to grow old so this picture will grow old." He made a terrible wish.The next morning Lord Henry went to visit his aunt.She was surprised to see him.Lord Henry said:"I need some information about Dorian Gray,I met him yesterday and I"d like to know more about him." His aunts gave some information about Dorian Gray to Henry.She invited Dorian Gray for dinner.
Next day, people came to dinner and the conversation moved on to other things.For example;birds and different ideas…
A month later Dorian Gray visited Lord Henry.Dorian"s eyes were shining,he said to Lord Henry:"I discovered the life,I loved a girl from theatre.She is an actress,she is very beatiful and she is nineteen years old."Lord Henry smiled.
Then the girl cried cheerfully:"Mother,mother!I am in love.His name is Dorian." Her mother looked her daughter"s lovely face.Sybin"s brother James Varne, entered the room and he understood his sister"s attidutes,he hit on the table and said that "If a man hurts my sister,I kill him like a dog."
Next night, Dorian made marrying plans,he discussed his plans between Lord Henry.Lord Henry said: "I will see Sybil,then we can propose to marry her,ok?" Dorian accepted this idea.
Next day, Dorian and Lord went to theatre to watch Sybil.Sybil was playing Juliet.After theatre she ask to Dorian "How was it?" Dorian said that: "You were terrible, my friend and I were bored.I suppose you were ill."She said that:"Before I know you,the theatre was only life but know you thought me differents between arts and life because how can I pretend to be Juliet to feel Juliet"s love.Then Dorian returned his face and went away.Sysil was wasted and she was very upset.
After a few days he heard Sybil"s died.Dorian cried,he looked the picture was very old.In the Picture his face very bad.This was his soul"s appearings.
Then Basil came to Dorian"s home.He wanted to see his painting but Dorians prevented this.Basil said: " I painted this,so I will see" but Dorian didn"t let this.
Dorian was very upset,he started to walk around the city,he went to bars and he met bad friends so his picture became very ugly.After a week,he invited Basil to his home.He accepted to show painting.Basil saw and he was shocked.Suddenly Dorian became very angry.He took a knife and he ran towards dug the knife into the artist"s neck again and again.
Dorian locked the door behind him and went quietly downstairs.One night, Dorian was at a party.He was smiling and talking,and look as young and as food looking as ever.When Lord Henry asked him if he felt unwell,Dorian said that he was tired and would go home early.
At home he felt worse.At night, in dirty clothes he left home and went to bad places.He went a corner,a man pulled him backwards and pushed Dorian Gray to a wall.Dorian fought wildly and pulled the hands away.Because he saw the gun in the man"s hand.Dorian said: "You are crazy,What have done to you?" A man said "You destroyed the life of Sybil." This man was Sybil"s brother,James Vane.
Dorian asked: "How long ago did Sybil die?" James said: "Eighteen years ago." Dorian said: "Take me to the light and look at my face" James looked and he was shocked.Because Dorian"s face was too young.
A week later,Dorian invented Lord Henry and several friends to Lord"s house,they went to forest and started to talk about Sybil.Then, Lord He

SANAT - KERAM�K SANATI

9/7/2010

keramik sanat�

AH�AP EVLER HAKKINDA B�LG�

9/7/2010

AH�AP EVLER

�a�lar boyu insano�lunun �s�nma, bar�nma, ayd�nlanma gibi ihtiya�lar�n� kar��layan ah�ap 21. y�zy�l�n en �nemli yap� malzemesi olmaya adayd�r. Do�al hayata d�n��n ya�and�� g�n�m�zde ah�ap da g�nl�k hayat�m�zdaki yerini giderek sa�lamla�t�r�yor.
Amerika"da Lap Home (K�t�k Ev) �reticileri h�zla �o�al�yorlar. �nsanlar k�rsal kesimde yapt�rmak istedikleri evlerinin orman �r�n�nden olmas�n� tercih ediyorlar. Do�ayla b�t�nle�me, i� i�e ya�ama arzusundan kaynaklanan bu tercih T�rkiye"de de g�r�lmeye ba�lad�.
Bu i�birli�inin amac� T�rkiye"de de ki�ilerin isteklerine uygun �ok de�i�ik ev , plan ve modellerini yarat�p sunmak. Tabii bu i� i�in olu�turulan �zel ormanlardan elde ediliyor.

1-K�t�k Evlerin Avantajlar�

K�t�k evler kesinlikle do�an�n dostudur, yang�na kar�� daha dayan�kl�d�r. Malzemesi do�adan geldi�i i�in do�a �artlar�na olduk�a direnebilir. Masif k�t�k oldu�u i�in s�rekli nefes al�r. Bu nedenle havas�zl�k ve rutubet yapmaz. Topraktan nem almad�� gibi, topraktan gelebilecek ha�ereye kar�� g�venlidir. Pencere kap� ah�aplar� deforme olmaz. �at� izolasyonu tamd�r. M�kemmel enerji tasarrufu sa�lar.

2-K�t�k Evlerin Standart �zellikleri

a-)K�t�k evlerin b�t�n �izim ve projeleri, teknolojik geli�meler ��nda �zel bilgisayar programlar� ile uzman mimarlar taraf�ndan haz�rlan�yor. �malat ve montaj safhas�nda meydana gelebilecek her t�rl� olas� aksakl�klar bu geli�mi� programla (CAD) ile s�f�ra indirilir.

b-)K�t�k evlerin sa�lad�� kolayl�klar temelden ba�lar. Evin yap�laca�� yerin topra�� 80 cm derinlikte kaz�l�r. Meydana gelen �ukura �nceden yap�lan statik hesaplar do�rultusunda belirli aralarla kolon pabu�lar�, demirli beton olarak at�l�r. S�meller birbirine ba� kiri�leri (deprem ba�lant�s�) ile ba�lan�r. Pabu�lar�n merkezinden su basman seviyesine kadar ta��y�c� kolonlar ��k�l�r. Toprak seviyesine ile bina d��emesi aras�nda kolon bo�luk 30-50 cm kolonlar haricinden herhangi bir malzeme ile doldurulmaz ve bo� b�rak�l�r.

d-)Evin zemini karkas sistemle traded wood kullan�larak kaplan�r. Bu ah�ap karkas�n �st� komple plywood ile kapat�l�r. T�rkiye`de su suntas� olarak bilinen plywood sa�lam �s� yal�t�m� fonksiyonuna sahip �st�ne her t�rl� i�lemin kolayca yap�labildi�i bir malzemedir. Playwood �zerine arzu edildi�i takdirde seramik veya mermer d��enebilir. Evin sahibi isterse hal� veya ah�ap kaplatabilir.

e-)Bu i�lerden sonra masif k�t�kler, �nceden planlanan numara s�ras�na g�re monte edilir. K�t�k ev, masif k�t�kleri �zel kesilenlerden dolay� aralar�nda su ve rutubet bar�nd�rmaz.
K�t�klerin birle�en y�zeylerin �ift oluklu olmas� iyi kenetlenmelerini sa�lar. Arada kullan�lan paly-toom ses ve �s� yal�t�m�n� sa�lar. Akrilik yap��t�r�c� ve emsallerinden alt� kat daha dayan�kl� 25 cm" lik vidalarla montaj i�lemi yap�l�r.
f-)Ah�ap kap� ve pencerelerde kullan�lacak ah�ap malzemeler �zel olarak kurutulur. B�t�n i� ve d�� kap�lar, gard�rop kapaklar� da masif k�t�kten yap�l�r. T�m kap� ve pencerelerde finisyon (son i�lem) tamd�r. Kalite nedeni ile tozun, r�zgar�n ve suyun d��ar�da kalmas�n� sa�lar.
g-)Ara b�l�mler genellikle Avrupa"n�n bir �ok �lkesinde ve Amerika Birle�ik Devletlerinde in�aatlar�n % 85" inde kullan�lan dry-wall sistemi ile yap�l�r. Bu sistem hem pratik, daha sa�lam, her t�rl� kullan�ma uygun, hem de metre kare kayb�n� �nleyici niteliklere sahiptir. Ses izolasyonu da geleneksel in�aat tarz�ndakilere benzer bir sistemle sa�lan�r. Arzu edilmesi halinde ara b�l�mlerde ah�ap olabilir.
h-)B�t�n mutfak ve banyo dolaplar� Amerikan Triagle Pasitik Firmas� kataloglar�ndan se�ilebilir. �zel kurutulmu� me�e kullanan bu firma Amerika Birle�ik Devletlerinde konusunda en pop�ler ve �nde gelen kurulu�tur.
I-)T�m s�hhi tesisatlar al��lmad�k kalitede ye�il boru ile yap�lmaktad�r. Sonsuza kadar emniyetli ye�il boru, kire�lenmez, y�ksek bas�n�ta ses yapmaz, bakteri bar�nd�rmaz, en az miktarda izolasyon gerektirir, i��ilikten �nemli �l��de tasarruf sa�lar.
i-)Elektrik tesisat i��ili�i i�in ba��nda daha proje a�amas�nda iken ��z�mlenir. Gerekli olan her b�l�me imalat safhas�nda delik ve oluk a��ld�� i�in montaj s�ras�nda elektrik tesisat sistemi en basite indirilir.
j-)B�t�n evin dekoratif tavan hatlar� projede belirlendi�i �ekilde se�ilen ah�ap malzeme, ebat ve aral�kta �retilir.
k-)K�t�k evlerin �at�s� en �nemli k�s�mlar�ndan birini olu�turur. �at�da kullan�lacak malzemeler, �s�, ses ve do�al �artla

veribaz.com - Sanat Tarihi - T�rkiye'nin veri bankas�

EKSPRESYON�ZM (DI�A VURUMCULUK)

SANAT - �MER KAVUR VE F�LMLER�

TRAF�K ��ARETLER�

T�RKLERDE HEYKEL SANATI

SANAT - D�NYANIN YED� HAR�KASI

LEONARDO DA V�NC� (1452 &8211; 1519)

RES�M - SALVADOR DAL� B�OGRAF�

SANAT - 16.Y�ZYIL �TALYAN MODASI

SANAT - OFSET BASKI VE TANIMI

OSMANLI D�NEM� RESSAMLARI VE �ZGE�M��LER�

SANAT - 20. Y�ZYIL SANATINI HAZIRLAYAN ETMENLER

SANAT - EBRU SANATININ DO�U�U VE TAR�H�ES�

SANAT - T�RK S�NEMASINDA E�C�NSELL�K KAVRAMI

DA�MA T�RKLER

RES�M - TA�BASKI KALEM�

MISIR SERAM�K SANATI

RES�M - ��RET�M ARA�LARI VE ETK�L� KULLANIMI

SANAT - WHY �S OTHELLO A TRAGEDY?

RES�M - D�NEM �DEV�

M�MAR S�NAN

SANAT - CANDAN ER�ET�N

SANAT - YEN� GER�EK�� S�NEMA

HEGEL"�N G�ZELL�K ANLAYI�I

SANAT - A�IK UMER

HATTUSAS

ORHAN VEL� VE AHA KEMAL BEATLI ���R KAR�ILA�TIRMASI

�TALYA"DA R�NESANS SANATI

SANAT - AHMET MEK�N

SANAT - P�RAM�TLER

SANAT - T�RK�YEN�N �AHESERLER�

1960 SONRASINDA SANAT

RES�M - TOLERANS

SANAT - HALK OYUNLARI DERLEMELER�NDE DERLEMEC�N�N �ZELL�KLER�

SANAT - SADIK KARAMUSTAFA

SANAT - NEO KLAS�ZM

B�LGE KA�AN AB�DES�

EKSPRESYON�ZM TANIMI VE TAR�H�ES�

ULUSLAR MODERN M�D�R

RES�M - GEORGES BRAQUE

SANAT - SOYUT HEYKEL

T�RK RES�M SANATI

SANAT - DANTE VE �LAH� KOMEDYA

SANAT - W�LL�AM SHAKESPEARE

SANAT - BARI� MAN�ONUN HAYATI

KLAS�K D�NEM OSMANLI SANATI

NAZIM H�KMET�N HAYATI VE SANATI

EMPRESON�ZM

FEMINIST NATIONALIST DISCOURSE IN THE FIRST YEAR OF THE OTTOMAN REVOLUTIONARY PRESS (1908-1909) READINGS FROM THE MAGAZINES OF DEMET, MEHASIN AND KADIN (SALONICA)

SANAT - POSTMODERN�ZM

SANAT - KA�IT KATLAYARAK ��RENME, OR�GAM�

SANAT - FAT�H - HARB�YE

S�RREAL�STLER

SANAT - PERL DE VER�

SANAT - ARTS AND PLASTIC SURGERY

SANAT - AYLA KUTLU

SANAT - AR�F KESK�NER

SANAT - PAZIRIK HALILARI

SANAT - ALTAN ERBULAK

SANAT TAR�H�

RES�M - G�N�M�Z RESM�NDE ��ZG�N�N PS�KOLOJ�K ETK�S�

DARENDE FOLKLOR�

GELENEKSEL T�YATRO...

SANATIN �KONOGRAF�K �NCELENMES�

HENR� DE TOULOUSE

SANAT TAR�H� HELEN KELLER

ESK� MISIR MEZAR M�MAR�S�

RES�M - ATAT�RK"�N SANAT �ZER�NE S�ZLER� - A�IKLAMALAR

�STANBULDA B�ZANS SANATI

�A�DA� SANAT AKIMLARI

FOTO�RAF�ILIK SANATI

SANAT - TEZH�P SANATI

EMPRESYON�ZM

RES�M - PERSPEKT�F

SANAT - AR�STOTELES

SANAT - TOPLUMLARIN GEL���M S�REC�NDE SANATA VE SANAT�IYA GEREKS�NME VARDIR

RONESANS

GOT�K D�NEM

SANAT - HUXLEY

SANAT - KARL MARKS VE MARKS�ST ESTET�K

ORHAN VEL� VE AHA KEMAL BEATLI ��R KAR�ILA�TIRMASI

SANAT - TOPLUMLARIN GEL��M S�REC�NDE SANATA VE SANAT�IYA GEREKS�NME VARDIR

T�YATRONUN BE�� BERGAMA

SANAT - K��K A�A

ESTET��N KONUSU