veribaz.com - Sahne Sanatlar� / G�r�nt� Sanatlar� - T�rkiye'nin veri bankas�

RES�M - PABLO P�CASSO

9/7/2010

pablo picasso

SANAT - AYA TR�ADA MANASTIRI

9/7/2010

aya triada manast�r�

RES�M - D�NEM �DEV�

9/7/2010

d�nem �devi

SANAT - T�RK D�L� VE EDEB�YATI DERS� PROJES�

9/7/2010

t�rk dili ve edebiyat� dersi projesi

CINEMA IN TURKEY

9/7/2010

Cinema in Turkey

The beginnings of cinema in Turkey seem to go back to approximately a year after the Lumiére brothers gave their first show on December 22, 1895. The then Ottoman Empire was introduced to this fabulous art in the Palace and a beer hall in Istanbul. Although cinema came to Turkey without a long delay, film-making came along much later. After 1914, when the first film in Turkey (produced for the army at the beginning of the First World War, by a reserve army officer, Fuat Uzkinay, under the direction of the Turkish military command) was made, Turkish cinema encountered many difficulties.
Turkish film-making came to turning point in 1922, when the stage actor Muhsin Ertugrul, who had been directing films in Germany since 1916, set up his own private film company Kemal Film. His film based on the novel "Atesten G�mlek" by Halide Edip Adivar was the first that dealt with the War of Independence. It was also the first film in which Muslim Turkish women (Bedia Muvahhit and Neyyire Neyir), acted.
Between 1923 and 1939, theatre actors dominated the Turkish film industry and one of the most important films of the time "Bir Millet Uyaniyor", directed by Muhsin Ertu�rul, is considered one of the most valuable of Turkish films (1932).
From 1940 onwards, there was a period of growth, and film companies such as Ha-Ka Film, Istanbul Film, Atlas Film were established. Film producers also began to give more attention and importance to establishing their own film sets and studios. During this period the cinema industry began to form its own professional institutions, and in 1946, the "Domestic Film Producers Association" and the "Cinema and Film Producers Association" were established. With a change in municipality tax laws in 1948, a boost was given to the film industry, as taxes were reduced to 25% for films made and directed in Turkey. 1939 to 1950 could be seen as the transition period, when efforts were made to do away with using stage actors in films.
During the 1950s, the number and quality of films increased and the industry began to take on a shape of its own. Directors like L�tfi Akad, Atif Yilmaz, Metin Erksan, Memduh �n and Osman Seden came to the fore. In 1952, these were followed by new directors, foremost among whom were Nejat Saydam, Nevzat Pesen, Orhan Aksoy and Hulki Saner.
In 1961, Istanbul Municipality organized a "Domestic Film Contest", wherein Memduh �ns film "Kirik �anaklar" won the award. In 1963 a film entitled "Sehirdeki Yabanci" directed by Halit Refig, starring Nil�fer Aydan, was awarded the "Mention of Honour".
During these years younger producers began to give more weight to films dealing with social issues and "Karanlikta Uyananlar" directed by Ertem G�re� was the first film that dealt with a strike in a paint factory. In 1964, Halit Refig directed an interesting film called "Gurbet Kuslari" on migration within the country. Again in 1964, Metin Erksan won a gold medal at the Berlin Film Festival with "Susuz Yaz", which dealt with village life and was also awarded the "Merito Biennali" in Venice.
In 1965, 213 full length feature films were produced, which led to an unavoidable explosion of poor quality films, due to lack of really a sound basis in the industry. This was a time when the industry outgrew its strength and exploitation was rampant, with second rate films flooding the market, although some were good such as Duygu Sagiroglus "Bitmeyen Yol", Feyzi Tunas first work "Yasak Sokaklar", Abdurrahman Palays "Isyancilar", Atif Yilmazs "Muradin T�rk�s�" and Metin Erksans "Sevmek Zamani". The Turkish Cinématheque Society was also founded in 1965.
In 1966 when a record number of 240 films was produced, the actor Yilmaz G�ney produced his first film "At, Avrat, Silah" and L�tfi Akad created "Hudutlarin Kanunu" in which Yilmaz G�ney both acted and wrote the script.
In the 1970s film production increased and the era of black and white films came to an end. The film industry was also negatively affected by the sweeping growth of television and economic and political developments, and many companies had to struggle to stay in business. The industry had to fight for years to regain its popularity. Producers like Yilmaz G�ney, L�tfi Akad, Tun� Okan, Zeki �kten, Erden Kral and Yavuz �zkan gained much international recognition for their valuable work.
To this line of directors, new ones were added in the 1980s, which included leading producers such as Ali �zgent�rk

RES�M - CLAUDE MONET "�MPRESS�ON - SOLE�L LEVANT"

9/7/2010

claude monet "impression - soleil levant"

SANAT - SANATI �NCELEYEN B�L�M DALLARI

9/7/2010

sanat� inceleyen bilim dallar�

SANAT - YA�LI BOYA RES�M SANATI

9/7/2010

ya�l� boya resim sanat�

G�STER�P APTIRMA

9/7/2010

G�STER�

G�steri. �zleyici gurubun �n�ndeki bir i�in nas�l yap�laca��n� g�stermek ya da genel ilkeleri a��klamak i�in ba�vurulan bir tekniktir.

G�st6eri, s�n�f i�inde genellikle ��retmen ya da varsa kaynak ki�ilerce yap�labilir. Gerekti�inde ��rencilerden de yararlan�l�r. G�steri tekni�ini s�n�f i�inde etkili bir �ekilde uygulayabilmek i�in dikkatli bir haz�rl�k gerekir. Bu haz�rl�k yap�l�rken a�a��daki hususlara dikkat edilmelidir.

1.Bu dersle ilgili g�sterinin hedefleri nelerdir? ��rencilere ��retilmek istenilen bir becerimi yoksa sadece bir ek bilgimidir?

2. G�steri i�in yeterli ara� ve gere� var m�d�r? G�steri, ger�ek ara�lar kullan�larak yap�labildi�i gibi modeller kullan�larak ta yap�labilir. Bunlardan ba�ka resim , dia, film �eridi, hareketli filmler, basit �izimler yada semboller kullan�larak ta yap�labilir. Yap�lan haz�rl�kta bu ara�lardan hangilerine ihtiya� duyuldu�u kararla�t�r�lmal�d�r.

3. G�steri i�in yeteri zaman ayr�lmal�d�r? Bu arada ��rencilerin d��nceleri, sorduklar� sorularda g�z �n�nde tutulmal�d�r.

4.��rencileri haz�rlamada en �nemli husus, onlara bu g�sterinin hedeflerinin ne oldu�unun iyice anlatmakt�r. ��rencilerin ilgisini �ekebilmek i�in bu hedefler a��k se�ik ortaya konulmal�d�r. Ayr�ca bunun �nemi ve ni�in ��rendiklerini de anlamal�d�rlar. ��rencileri haz�rlamada �u sorulara cevap aranmal�d�r.

a.Hangi hedeflere ula��lacakt�r. Bu hedeflere ula�mada ��renciler ne gibi bir rol oynayacakt�r? Bu g�steriye ��rencilerin ilgisini �ekebilecek hususlar nas�l sa�lanacakt�r?

b: G�steri s�ras�nda ��renciler olaya nas�l i�tirak edeceklerdir? G�steri ilerledik�e ��rencilere hangi sorular sorulacakt�r?

c. G�steri s�ras�nda ��renciler not alacaklar m�, yoksa baz� �nemli noktalar onlara teksir halinde mi verilecektir?

d.Yap�lan haz�rl�klar t�m ara� ve gere�ler ve ��renciler haz�rsa, art�k g�steriye ba�lanabilir. T�m g�sterilerde ana ama�, ��renmeyi sa�lamak olmal�d�r.

G�steri s�ras�nda dikkat edilecek hususlar:

1.T�m ��renciler iyi duyuyor mu ve g�r�yor mu? G�steri ilerledik�e tahtaya bir taslak ��kart�l�yor mu? Bu taslaktan ama� ��renciye d��nmesine yol g�stermek ve g�steriyi daha iyi anlamas�n� sa�lamakt�r.

2.Bilinmeyen yeni terimlere dikkat ediliyor mu? G�steriye devam edilmeden �nce ��renciler bunlar� anl�yor mu?

3.Baz� sorularla ��rencilerde merak uyand�r�l�yor mu? ��rencilerinde ��retmenle birlikte tahmin y�r�tmesine izin veriliyor mu?

4.��renciler soru sormalar� i�in cesaretlendiriliyor mu? Gerekti�inde g�steri i�in ��rencilerden yard�m isteniyor mu?

G�steri tamamland��nda ��retmen kendine �u sorular� sormal�d�r.

a.��renciler ne ��rendi?

b. ��rendiklerinin uygulamas� yap�labildi mi?

T�m g�sterilerin ��retmen taraf�nda yap�lma zorunlulu�u yoktur. Gerekti�inde ��renciler bunu kendi aralar�nda da yapabilirler. Bu sayede kendi yeteneklerini geli�tirme ve ba�kalar�yla ileti�im kurma olana�� bulabilirler.

KAYNAK = ��retmen Sanat�: �zcan Demirel
Pogem A Yay�nc�l�k A.N.K. 2000

FAYDALARI

1.G�steri ��rencilere olay�n ger�ek olu�umunu hem g�rerek hem i�iterek ��renme imkan� sa�lar.

2.G�steri kelimelerin yetersiz oldu�u fikirler , prensipler, hareketler ve kavramlar�n a��klanmas� i�in i�in kullan�l�r.

3.�yi bir g�steri ��rencinin dikkatini �eker.

4.Yaln�zca g�steri yapan�n materyale ihtiyac� vard�r. Bu nedenle olduk�a ekonomiktir

5.��rencilerde g�sterileri y�netebilirler b�ylece beceri ile tutumlar� ili�kisi geli�ir

6.��renci materyal ile bir i�lem yada beceriye ba�lamadan �nce o i�lemin yada tecr�benin g�sterisi tehlikeyi azalt�r. �zellikle fen labaratuvarlar�n da bu husus �ok �nemlidir.

7.Yanl�� yapa yapa ��renme i�in harcanacak zaman� azalt�r.

8.�yi bir g�steri i�lemi standartlar�n� ortaya koyar el sanatlar� resim m�zik yada beden e�itimi gibi alanlarda g��lendirir.

9.G�sterili �zellikle beceriler sahas�nda yararl�d�r.

10.G�steri toplumdaki insan kaynaklar�n� kullanmak i�in en

SANAT - AR�F SA�

9/7/2010

arif sa�

SANAT - ALTAN ERKEKL�

9/7/2010

altan erkekli

RES�M - ATAT�RK"�N SANAT �ZER�NE S�ZLER� - A�IKLAMALAR

9/7/2010

atat�rk"�n sanat �zerine s�zleri - a��klamalar

T�YATRO TER�MLER�

9/7/2010

Adapte: Yabanc� bir eseri yer adlar�, �ah�s adlar�, deyimleri, gelenek ve g�renekleriyle yerli hayata uygulayarak �evirme; uyarlama.
Adaptasyon: Adapte etme. uyarlama.
Aksesuar: Tiyatro sahnesinde kullan�lan e�ya.
Aksiyon: Roman, hikaye, tiyatro vb. t�rlerde konuyu geni�leten as�l olaylar. Genel anlam�yla hareket. Akt�r: Erkek tiyatro sanat��s�. Aktrist: Kad�n tiyatro sanat��s�.
Akustik: Tiyatro, konser salonu ve benzeri kapal� yerlerin, sesleri bozmadan yans�tabilme �zelli�i.
Antik tiyatro: Eski Yunan - Latin tiyatrosu.
Dar�lbedayi: �stanbul �ehir Tiyatrosunun eski ismi. 1914te kurulmu�tur.
Dekor: Tiyatroda, sahneyi eserin konusuna g�re d��eyip haz�rlamada kullan�lan e�yan�n toplu ad�. �� e�it dekor vard�r: realist dekor, �airane dekor, stilize dekor.
Diksiyon: Tiyatro ve benzeri edebiyat t�rlerinde dilin m�zik karakterini ba�ar� ile ya�atabilme yetene�i. Tiyatro okullar�nda ders olarak okutulmaktad�r.
Diyalog: �ki ki�i aras�nda kar��l�kl� konu�ma. Roman, hikaye ve tiyatroda kahramanlar�n konu�malar�.
D��eme: T�rk Halk Edebiyat�nda "ba�lang��" kar��l�� kullan�lan bir kelime.
Dramatize etmek: Bir olay�, duyguyu, d��nceyi canland�rarak anlatmak; (mec.) bir vakay� oldu�undan daha ac�kl� bir �ekle sokmak.
Dubl�r: Tiyatroda ve sinemada bir rol�n yedek oyuncusu.
Entrik unsur, Entrika: Roman, hikaye ve tiyatro t�rlerinde, olaylar�n okuyucuda ya da seyircide merak uyand�racak �ekilde birbirine dolanmas�.
Epizot: Bir hikayede as�l olaya kar��an ikinci derecede �nemli bir olay. Bug�nk� perde kar��l��.
Fantazi pastoral: �obanlar�n hayat�n� fantazilerle s�sleyerek anlatan tiyatro �e�idi.
Fars (Farce): Komedinin, sanat y�n� az, kaba bir t�r�. �ok eskiden tiyatrolarda perde aras� g�sterisiydi, sonra ba��ms�z oldu.
Fas�l: B�l�m. Tiyatroda perde kar��l�� kullan�lm��t�r. Karag�z oyununda belli bir vakan�n ge�ti�i b�l�m.
Feeri: Masallar�n tiyatro sahnesinde dramatize edilmesinden do�ma, cinlerin perilerin de rol ald�� bir tiyatro t�r�.
Grotesk: G�l�n�, g�ld�r�c�.
Jest: Tiyatro sahnesinde, sanat��lar�n b�t�n el, kol, ayak ve benzeri beden hareketleri.
Kabare tiyatrosu: Daha �ok g�ncel konular� i�neleyici, ta�lay�c� bi�imde ele alan ske�lerin oynand��, monologlar�n, �ark�lar�n ve �iirlerin s�ylendi�i k��k tiyatro.
Kanto: Tanzimat D�neminde T�rk sahnesinde az�nl�k aktristlerce ba�lat�lan oyunlu ve ne�eli �ark�lar.
Koro: Eski Yunan tiyatrosunda bir grup erkek ve kad�ndan kurulu �ark�c�lar toplulu�u. Oynanan eserin konusuna da kat�l�rlar ve eserdeki olaya kar��, toplumun duygu ve d��ncelerini temsil ederlerdi. Hayvanlar, a�a�lar, bulutlar yerine sembol olarak kullan�ld�klar� da olmu�tur.
Kost�m: Tiyatroda sanat��lar�n giydi�i oyuna uygun k�yafet.
Kulis: Tiyatroda, sahnenin arkas�nda bulunan k�s�m; sahne arkas�.
Maket: Tiyatroda dekor tasla��.
Makyaj: Tiyatro ve sinemada sanat��lar�n y�zlerinde boya ve ba�ka maddelerle yap�lan tuvalet ve de�i�iklikler.
Mimik: Bir duygu veya d��ncenin ka�, g�z. a��z, y�z hareketleri

ISMAYIL HAKKI BALTACIO�LU"NUN �ZT�YATRO KURAMI VE GELENEKSEL ��ELER�N "KAFA TAM�RC�S�" ADLI OYUNA YANSIMALARI

9/7/2010

ISMAYIL HAKKI BALTACIO�LU"NUN �ZT�YATRO KURAMI
VE
GELENEKSEL ��ELER�N "KAFA TAM�RC�S�" ADLI OYUNA YANSIMALARI
ISMAYIL HAKKI BALTACIO�LU"NUN �Z T�YATRO KURAMI:

�smail Baltac�o�lu �z tiyatronun kuram�n� "Milli tiyatro milli dilin sahnele�me dilini arayan, milli piyes yaratma te�ebb�slerini koruyan, milli artistlerin �o�almas�na �al��an, temsil sanat�nda k�r mukallitlik yerine �z tiyatro insiye eden ve bu sebeple yarat�c�l�k �artlar�na yabanc� kalmayan bir tiyatro faaliyeti.." �eklinde a��klam��t�r. �z tiyatro kuram�n� olu�tururken �a�da�lar� ile tart��ma i�ine giren Baltac�o�lu, kuram�n�n merkezine oyuncuya oturtmu�tur. Tiyatronun di�er elemanlar�n� oyuncuya yard�mc� olarak onun aksiyonunu b�t�nleyecek fenomenler olarak a��klam��t�r. Bu a��klamalar� yaparken �a�da�lar� taraf�ndan ele�tirilmi�tir. ��nk� o y�llarda bat�l�la�ma s�recine giren, bu bat�l�la�may� taklit�i bir zihniyetle k�r� k�r�ne ba�lanarak ya�amaya ve ya�atmaya �al��an ayd�n kesimin varl�� k��msenemeyecek kadar kendini var etmektedir.

Baltac�o�lu tiyatro nedir sorusuna cevab�n� ara�t�rmaktad�r. Kendi tiyatromuzun kendi �z�m�zle olu�turulaca��n� bu tiyatro anlay��n�n kavranamamas� durumunda ba�ka k�lt�rlerin mukallitli�inden kurtulman�n m�mk�n olmayaca��n� s�ylemektedir.

Baltac�o�lu �z tiyatro kuram�n� a��klarken tiyatroyu var eden elemanlar�, olmazsa olmaz olanlar ve yard�mc� olanlar diye ikiye ay�rm��t�r.

�z tiyatro kuram�n�n temel prensipleri �unlard�r:

1)Tiyatroda akt�rden ba�ka hi�bir eleman kendi ba��na de�er ta��maz.
2)B�t�n tiyatro elemanlar�n�n de�eri akt�re ba�l�d�r.
3)Tiyatro sanat� sahne, dekor, makyaj, piyes, rejis�r elemanlar�n�n kayna�mas�ndan do�an m�rekkep ve sentetik bir sanat olmay�p akt�r�n yarat�c� dehas�ndan ibaret ve yard�mc� elemanlar� bu deha etraf�nda toplanmas�ndan ��kan aksiyon sanat�d�r.
4)Tiyatronun konular� edebiyat�n ve nutkun konular� de�il, aksiyonun kanunlar�d�r. Tiyatronun imkanlar� gibi zaruretleri de bu aksiyonun tabiat�nda aranmal�d�r. Kendi �z tiyatromuzun kaynaklar�n� belirtirken genel tiyatronun kaynaklar�n� t�m�yle yads�mayan Baltac�o�lu ya�amdan, halk�n k�lt�r yap�s�ndan da bahsetmi�tir.

Baltac�o�lu"na g�re �z tiyatronun kaynaklar� �unlard�r:

a)�ocuk Oyunlar�nda �z Tiyatro Elemanlar�: �ocuklar�n oyun oynarken do�al bir oyunculuk sergilediklerini s�yleyerek ekler: " �ocuk oyunlar� bize �z tiyatro dedi�imiz ve yarat�c� faaliyeti akt�rden ibaret olan tiyatro nevini b�t�n safl�� ve ger�ekli�i ile veriyor"
b)Hayat Sahnelerindeki �z Tiyatro Elemanlar�: Ya�amda tiyatro sahnelerinin dekora, sahneye, yazara ihtiya� duyulmadan varoldu�unu anlat�r.
c)Hatibin sanat�nda �z tiyatro elemanlar�: konu�mac�n�n d��ncelerini anlat�rken jestlerden mimiklerden faydaland��n� ileri s�rerek bu �ekilde daha etkileyici olaca��n� belirtir.
d)Halk Tiyatrolar�m�zda �z Tiyatro Elemanlar�: K�y seyirlik elemanlar�m�z�n ta��d�� baz� �zellikler �z tiyatro kuram�na kaynakl�k eder. Bu �zellikleri oyunlar�n a��k ha

SANAT - SANAT

9/7/2010

sanat

SANAT - YAHYA KARATA�

9/7/2010

yahya karata�

SANAT - OSMANLI K�LT�R VE MEDEN�YET�

9/7/2010

osmanl� k�lt�r ve medeniyeti

HEART OF DARKNESS

9/7/2010

HEART OF DARKNESS

SANAT - ATAT�RK"�N K�LT�R VE SANAT �ZER�NE F�K�R VE D��NCELER�

9/7/2010

atat�rk"�n k�lt�r ve sanat �zerine fikir ve d��nceleri

RES�M - HOB�LER�N TUVALDE YOLCULU�UNA DA�R

9/7/2010

hobilerin tuvalde yolculu�una dair

CH�APAS D�YE B�R YER

9/7/2010

Chiapas Diye Bir Yer

Filmin y�netmeni Nettie Wild ile s�yle�i
S�yle�i: Y�cel G�kt�rk
ROLL, Say�: 39, �ubat 2000

T�RSAK-�� Bankas� i�birli�i ile d�zenlenen "2. Uluslararas� Sinema-Tarih Bulu�mas�" kapsam�nda Uluslararas� Belgesel Film Yar��mas�n�n b�y�k �d�l�n�, Kanadal� y�netmen Nettie Wild�n "A Place Called Chiapas" (Chiapas Diye Bir Yer) adl� filmi kazand�. 1989da Berlin Film Festivalinde, "A Rusting Of Leaves"le Halk J�risi �d�l�n� alan, 1993te Vancouver Film Festivalinde "Blockade"i "En Pop�ler Kanada Filmi" se�ilen Wildla bulu�tu�umuzda Ocak say�m�z� yan�m�zda g�t�rm��t�k. Kapa��m�z� g�r�nce "a, Range" dedi "bizim �ocuklar" edas�yla ve g�zleri ��ldayarak, "Ama konumuz Zapatistalar" dedik, arka kapa��m�z� g�sterdik. Ve Jon Bergerin yaz�s�n� k�saca �zetleyip teybin d��mesine bast�k. Bergerin yaz�s�nda en �ok ilgisini �eken Mercosun "direni� cepleri" ifadesiydi. S�zle�imiz "cep" mevzusuyla ba�lad�, Kanadaya, oradan Filipinlere ve tabii ki Chiapasa uzand�.

Nettie Wild: Cep, Marcosun g�zde metaforlar�ndan. En g�zel konu�malar�ndan birinde -akl�mda kald�� kadar�yla- ��yle diyordu: "cebimde bir kur�un var. O, karde�lerimden birinin hayat�na son veren kur�un. Hepimizin �ld�r�lm�� bir karde�i yok mu? Benim karde�im ba��na s�k�lan bir kur�un ile �ld�r�ld�. Peki, o kur�unu ve o silah� ona kim verdi? Daha g��l� biri. Peki ona kim verdi? Daha g��l� biri. Karde�imi �ld�ren o kur�unu cebimde ta��yorum. Zapatistalar�n ceplerinin b�y�k olmas� ceplerinde kur�un ta��d�klar� i�in de�il. Karde�lerini ta��d�klar� i�in." Bu Marcosun zirvelerinden biri. Bazen, �alakalem yaz�yor ve bir edit�re ihtiyac� oldu�unu d��nd�r�yor. Ama m�thi� bir hatip, edebiyat� �ok kuvvetli. Kohn Bergera da �apka. �ok iyi ir �yk� anlat�c�s�. Marcos da �yle. Chiapasa gitmemin sebeplerinden biri de bu san�r�m.

Marcosun edebi ki�ili�i mi?
Sebeplerinden biri, ama �nemli biri. Sadece ba�kald�r�, bir i� sava� filmi yapmak isteseydim, be�ka bir yere gidebilirdim, �u anda d�nyan

RES�M - PABLO P�CASSO

9/7/2010

pablo picasso

SANAT - XV. YY. TEZH�B SANATI

9/7/2010

xv. yy. tezhib sanat�

SANAT - TURK�SH C�NEMA BETWEEN THE PER�OD OF 1931- 1945

9/7/2010

turkish cinema between the period of 1931- 1945

RES�M - KA�IT BEBEKLER �ZER�NE BOYASAL DENEMELER

9/7/2010

ka��t bebekler �zerine boyasal denemeler

��ZG� ROMAN NED�R?

9/7/2010

��ZG� ROMAN NED�R?

Genel Tan�m�

Gazete, dergi, kitap gibi bas�l� bir ortamda �izim dizileri arac�l��yla anlat�lan �yk�lere �izgi roman denmektedir. �izgi romanda anlat�m�n a��rl�� daha �ok �izimlerdedir, ama yaz� da, konu�ma ve d��nme balonlar� i�inde buna kat�l�r. Ayr�ca k�sa a��klamalar, �nlem s�zc�k ve imleri de kullan�l�r, b�ylece resimle yaz�n�n birbirinden ayr�lmaz bir b�t�n olu�turdu�u bir anlat�m bi�imi ortaya ��kar.
�izgi romanda �izgiler ger�ek�i ya da karikat�rle�tirilmi�, �yk�ler de ger�ek�i ya da ger�ek d�� olabilir. �yk� bir kerede bitebilece�i gibi, birka� dizi boyunca da s�rebilir. �nemli olan bunlar�n �izgi roman�n bilinen, tan�nan kahramanlar�n�n ba��ndan ge�iyor olmas�d�r. �izimlerin i�ine yerle�tirildi�i kareler, �yk�n�n a�amalar�n� belirler. �yk�lerde kullan�lacak kare say�s� �izgi roman�n yay�mland�� ortama g�re 3-4 ile 12-15 aras�nda de�i�ir. Karelerin say�s� ve d�zenleni�i �izimleri oldu�u kadar, �yk�n�n konusunu da etkileyen �nemli bir ��edir.
�izgi roman hem bi�imi ve yap�s�, hem i�levi a��s�ndan en �ok masala benzer. Her ikisinde de kahramanlar ya�lanmaz, �lmez; hayvanlar, bitkiler insan gibi konu�up davran�r; ola�an d�� olaylar ge�er, do�a�st� g��ler kahramanlar�n yard�m�na yeti�ir. Bu �zellikleriyle �izgi roman masal gibi biraz e�lendirir, biraz ders verir; saniyele�mi� �a�da masal�n yerini alm��t�r denebilir. �izgi roman �nceleri �nemsenmemi� hatta hor g�r�lm��t�r. Ama daha sonra, en az sinema kadar etkili bir anlat�m t�r� oldu�u anla��lm��t�r. Gerek �izim, gerek �yk� konusunda k��msenemeyecek d�zeyde sanat��lar yeti�tirmi� olmas�, �izgi roman�n ba��ms�z bir yarat� alan� olarak g�r�lmesini sa�lam��t�r.

Tarihsel Geli�imi

G�rsel ��eleri ard� ard�na s�ralayarak bir �yk� anlatmak �ok eskiden beri kullan�lan bir y�ntemdi. Sanat tarihi bunun kabartma, duvar resmi, mozaik gibi �e�itli alanlardaki �rnekleriyle doludur. Grafik sanatlar bu anlat�ma en uygun oldu�undan resim, oyma bask�, a�a� bask�, minyat�r gibi dallarda dizilere dayanan anlat�mlar kullan�lm��t�. Bask� teknikleri ilerledik�e resimleme, karikat�r gibi sanatlarda da �izim dizilerinden yararlan�ld�, bu da giderek �izgi roman�n ba��ms�z bir t�r bi�imine d�n��mesine yol a�m��t�r.
�izgi roman bas�l� bir ortamda yer ald��ndan geli�mesi de bask� tekniklerinin ilerlemesine paralel olmu�tur.

Tekni�i

�izgi romana ba�lamadan �nce kahraman ve karakterlerin tasar�mlar� yap�l�r. �yk�n�n genel hatlar� oturtulur. �er�eveler kurguya g�re yerle�tirilir. Her bir �er�evenin i�i ba�l� ba��na bir kompozisyon olu�turur. Konu�ma balonlar�, kadraj plan�, mekan-fig�r ili�kisi sinemograf bir anlay��la �izilir. Kur�un kalemle yap�lan bu �izim bittikten sonra tarama ucu ve �ini m�rekkebi ile �inilenir (g�n�m�zde farkl� teknikler de kullan�lmaktad�r). Konu�ma balonlar�n�n i�leri yaz�l�r( kaligrafi). Son olarak orijinal �izimler dizgiye g�nderilir.
�izgi romanda �yk� k�s�tlamas� yoktur. Ge�ek�i, fantastik, destans�, ironik her t�r �yk� �izgi roman konusu olabilir. �nemli olan anlat�m�n g��l� olmas�d�r. Bu esas �izgi roman�n tekni�ini de etkiler. �rne�in �yk�m�z destans� bir kahraman�n maceralar�n� anlat�yorsa kahraman karakterine uygun �izilmelidir. G��l�, estetik, yak��kl� ya da g�zel olmal�d�r. Kahraman�n g�rkemini art�rmak ve iyilerin taraf�nda oldu�unu anlatmak i�in bir tak�m detaylar gereklidir. �rne�in kafas� v�cuduna oranla daha k��k, kost�m� estetik olmal�d�r. K�t� karakterin ise tersine kafas� v�cuduna oranla daha b�y�k, kost�m� de itici olmal�d�r. Bu kli�e anlat�m yollar�ndan sadece biridir. �izgi romanda buna benzer ifadeyi g��lendirici y�zlerce teknik vard�r.
Sonu�ta resimden metine, kompozisyondan kurguya kadar her �ey sanat��n�n hayal g�c�n�n bir eseri olacakt�r.

Kuramsal Bir Yakla��m
Pop�ler K�lt�r ve �izgi Roman

Tar�m toplumlar�nda y�netici s�n�f� k�yl�lerin olu�turdu�u b�y�k �o�unluktan kat� bir bi�imde ayr�larak, n�fus i�inde k��k bir az�nl�� olu�tururlar. Bu ayr�m de�i�en d�nyada da devam etmi�tir. Geni� halk kitleleri y�netici s�n�fa nazaran e�itim seviyesi d��kt�r. Y�netenler i�in bu temel bir farkl�la�mad�r.s�n�flar aras�nda ne kadar net ayr��malar olursa kaosa yol a�abilecek tart��malar o kadar azalacakt�r. Ekonomik gereksinimleri y�z�nden kitleler k�ylerinde i�e d�n�k bir ya�am s�rd�r�rler. Y�neten s�n�f�n onlarla yo�un bir ileti�im kurmas�n�n kendilerine getirece�i bir avantaj olmad�� gibi ay�r�c� fakt�rleri de ( okur-yazarl�k, e�itim seviyesi ) silikle�tirece�i d��n�l�r. �r

FOTO�RAF

9/7/2010

M.�. 384-322 y�l�nda Aristo , herhangi bir delikten bakarak g�ne�in ya da ay�n resmini muhafaza etme olana��ndan s�z ederken Arap Alhazen de (965-1038) karanl�k oda hakk�nda bilgi vererek ; herhangi bir g�r�nt�n�n kutudaki delikten ge�erek kar�� duvara ters olarak d��t��n� s�yl�yordu .

Daha sonralar� , r�nesans�n �nl� ve �ok y�nl� �stad� Leonardo Da Vinci (1452-1519) el yazmalar�nda siyah oda sorununa temas ettigi g�r�l�r .

�a�da�lar�ndan Albert D�rer gibi o da karanl�k oday� , nesnelerin tam bir perspektifini �izebilmek i�in kullan�labilecek bir aygit olarak g�r�yordu . 1550 y�l�nda , Jerome Cardan karanl�k odadaki k��k deli�e cam bir disk yerle�tirdi .

16.y�zy�l�n ortalarindan itibaren karanl�k oda biliniyordu art�k . Bug�n o zamandan kalma say�s�z a��klamalara rastlanmaktad�r . 1650den sonra karanl�k odan�n hacmi ufald� ve ta��nabilir bir duruma geldi , ayr�ca , odak uzakl�klar� farkl� mercekler sayesinde resim , ya�l� bir ka��da yans�t�labiliyordu .

I��n duyarl� bir y�zey �zerindeki etkisinin insan zihnini kurcalamas� , belki de orta�ag simyac�lar�na kadar uzan�r . 17.y�zy�lda g�m�� nitrat biliniyor fakat ��n bu maddeler �zerindeki tesiri bilinmiyordu . Bu sorun ilk kez , 1694 y�l�nda Wilhelm Hombergin , Paris kraliyet akademisine , nitrik aside bat�r�lm�� k�z kemi�inin g�m�� eriyine bat�r�l�p ��a maruz b�rak�l�nca karard��n� a��klamas�yla bilimsel olarak ele al�nd� .

Ilk �nemli �al��malar Johan Heinrich Schulsela ba�lamaktad�r (1687-1774) . Nuremberg yak�n�nda Altdorf �niversitesinde anatomi profes�r� olan bu zat bir �i�eye tebe�ir , g�m�� ve nitrik asit doldurup sallay�nca bu kar��m�n ��a gelen yan�n�n karard��n� g�rm�� ve bu kararan maddeye scotophore yani karanl�klar� getiren ad�n� takm��t�r .

Thomas Wedgwood , bir ka��d� ya da beyaz bir me�in par�as�n� g�m�� nitrat eriyine bat�r�yor , �zerine de yar� saydam bir resim koyarak ��n etkisiyle yeni bir resim elde ediyordu . Ancak , bu elde edilen resime bir �amdan ��nda bak�l�yordu . Aksi halde g�n �� bu resmi karart�yor ve yok ediyordu .

Wedgwoodun dostu Humphry Davy 1802 y�l�nda B�y�k Britanya kraliyet kurumu gazetesinde bir deneme yay�nlad� . Bu denemede , cam �st�nde �izilmi� tablolar� kopya etmek ve ��n g�m�� nitrat �zerindeki etkisiyle bu tablolar�n resmini elde etmek i�in gerekli metodlar ele al�n�yordu . I��a duyarl� y�zey , resmin tespiti gibi foto�raf��l�k i�in gerekli olan t�m unsurlar yanyana gelmi�ti art�k , ancak ne varki Wedgwood 1805 y�l�nda hastalanarak �ld� .

Ola�an�st� ya da en az�ndan garip olarak nitelendirilecek ama , Wedgwoodun �al��malar� , farkl� dergilerde yay�nlanm�� olmalar�na ra�men , Niepce , Daguerre , Talbot , Bayard gibi d�rt b�y�klerce biliniyordu . 18.y�zy�l�n sonu ve 19.y�zy�l�n ilk yar�s� teknik bulu�lar bak�m�ndan �ok zengindi . Kok , ayd�nlatma gaz� , hidrolik bask� makinesi , buharl� gemi , dokumac�l�k , elektrikle ilgili yeni bulu�lar , demiryolu ve nihayet foto�raf��l�k ; t�m bu bulu�lar insan varolu�unu allak bullak etmi�ti . �nsan derisini bronzla�t�ran , meyveleri olgunla�t�ran g�ne� ��nlar� , yepyeni bir bulu�ta bilimsel g�� kazan�yordu . �a�lar�n yo�urdu�u bir d�� , insano�lunun kab�na s��amad�� ayd�nl�k bir �a�da Frans�z fizik�isi Joseph Nicephore Niepcele en belirgin �eklini alarak bulu� haline geliyordu .

Joseph Nicéphore Niepce (1765-1833)

Frans�z devriminde subayl�k yapm�� olan Niepce , evinde motorlar , renk veren maddeler , pancar �ekeri gibi �eyler �zerinde bilimsel deneyler yap�yordu . Joseph bu �al��malar�nda istidatl� bir desinat�r o�lu �sidoredan �ok istifade ediyordu . Ancak , 1814 y�l�nda �sidorenin Louis XVIInin muhaf�z birli�ine girmesiyle bu yard�mc�s�ndan mahrum kal�nca grav�rleri , duyarl� bir maddeye bat�r�lm�� sat�h �zerine ��k vererek kopya etme fikri geldi akl�na . B�ylece , 1816dan itibaren g�m�� klor�rl� ka��t �zerinde ger�ek foto�raflar elde edildi .

Niepcenin �al��ma odas�ndan bir g�r�nt� , kendi �al��mas�d�r .

Niepce , karde�i Claudea yazd��

SANAT - JACK�E CHAN

9/7/2010

jackie chan

GER�E�� B�LEN ��ZG�

9/7/2010

GER�E�� B�LEN ��ZG�

Do�u ve tiyatro: Birbiriyle ili�kisizmi� gibi g�r�nen ve bu sayfalarda ele al�nacak olan iki tutku yada bir�ok tiyatro teorisyeninin ve y�netmeninin y�neldi�i "do�u" fikri. �rne�in Antonin Artoud"un u� noktada dedi�i gibi "tiyatro do�uludur". Do�u tiyatroya ya�amak i�in ihtiya� duydu�u birlik ve uyumu getirdi mi yoksa bat� kendi ikilemleri i�inde kilitli mi kald�.

Bug�n �ok yayg�nla�m�� olan arap ve islam kar��t� �nyarg�lar nereden geliyor? Neden bat� so�uk sava� bitti�inden beri "�teki" rol�n� m�sl�man d�nyasna y�kl�yor. Or�antalizm isimli kitab�nda Filistin"li akademisyen Edward W.Said bu sorulara uyar�c� yan�tlar getiriyor: Bu iki yap�y� birbirinden ay�ran �retim ili�kileridir ve bu da mesafeyi zorunlu olarak beraberinde getirir; bat� parad�r. Do�u hastad�r. Bat� do�unun b�t�n tav�rlar�n�n izleyicisi, yarg�c� ve j�risidir. Ancak bat�n�n bu tavr� asl�nda sadece araplara veya m�sl�manlara y�nelik de�ildir. Frans�z filozof Micheal Serres"in de alt�n� �izdi�i gibi antik yunandan itibaren "�teki" kavram�yla kar��la��r�z.

Tiyatro: Buray� zenginle�tirmek i�in di�er taraftan m� yararlan�yor �yleyse...
Elbetteki do�u bat� kesi�mesinin / kar��la�mas�n�n getirebilece�i zenginli�i azaltan kapal� bir medyadan bahsetmek m�mk�n. Bu medya �rne�in tiyatro -birka� bu �at��may� g�ze alan tiyatroyu saymazsak- Silimane Benaissa isimli Cezair"li y�netmenin de dedi�i gibi asl�nda risk almaktan ka��n�yor, sadece �r�n�n� �e�itlendiriyor.

Bu noktada do�unun kutupla�maya dayal� sistemati�inin de yeri b�y�k. Bir�ok tiyatro bizi do�uya yakla�t�r�yor gibi g�r�nse de... Ya�ayan b�t�n b�y�k tiyatrolar, yada neredeyse hepsi do�uyla direkt veya dolayl� olarak ilgilenmi�lerdir. "Do�u teorilerinin izini b�t�n tiyatro adamlar�nda g�rmek m�mk�n" diyerek Theatre Du Soleil"in y�neticisi Ariane Mnuchkine bunun alt�n� �izer. "Artaud, Brecht ve di�erlerinin de dedi�i gibi do�u tiyatronun be�i�idir �yleyse tiyatr�yu orada aramak gerekir. Artaud"un " tiyatro do�uludur" d��ncesine geni� bir perspektifle yakla�mak gerekir. Diyebilirim ki �zellikle oyuncu arad�� her�eyi do�uda bulabilir. Bazen mit bazen ger�ek, kimi zaman i�selle�tirerek ve kimi zamanda d��salla�t�rarak kendi kalbinin otopsisini v�cudu yoluyla yapmay� orada ��renebilir. Biz ise orada ge�ek-olmayan� yani tiyatrosall�� ar�yoruz".

Frans�z tiyatro adamlar�ndan Armand Gatti ile diyalo�unda kendini hi�bir �eyden sak�nmak istemedi�ini s�yleyen Ariane Mnouchkine ��yle devam ediyor: "bir varm�� bir yokmu�" do�unun en g�zel ifadesi budur. Yine ona g�re do�u bat� k�lt�r�nde z�t ve ayr�lm�� ne varsa onlar� birle�ti�i yerdir: v�cut ve ruh, ger�ek ve hayal, mant�k ve duygu.... ve bu tiyatrodur. Bunu kendi sahnesinde sahne ve salon aras�ndaki s�n�rlar� kald�rarak, dekor duvar fark�n� yok ederek de �rne�ini g�steriyor.

Tiyatro, tarihi anlamak ve i�inde kendini konumland�rmak i�in �nemlidir.

"68"in insanlar� -birka� istisna hari�- g��l� insanlard�! B�y�k gazetelerde y�netici, devlet adam�, �st d�zey dan��man, kabine lideri oldular. Biz ise kesin g�c� istiyorduk ama sadece kendi bah�emizde. "(1995 Ariane Mnouchkine)

Hindistan"dan etkilenerek "L"indiade"i ve Pol-Pot �ncesi Kambo�ya �zerine yapt�� "Lhistoire terrible mais inachevée de shianouk , roi du cambodge" ile Ariane Mnouchkine ve gurubu seyircilerine do�uya ve �in"deki bin y�ll�k bir �yk�den uyarlad�klar� son oyunlar� "Tambour sur la digue " a haz�rlam��lard�r. Son oyunlar� ayn� zamanda politik bir Cornille oyunu izleri de ta��r. M"nin a�l�k grevi y�z�nden ara verilen oyun 1995 Bosna olaylar�n� da anlatmaktad�r. Kendisine kendi militan pozisyonunun tiyatrosuna b�yle bir estetik bi�imle yans�mas� soruldu�unda �unu s�yler:

"Biz bir tiyatro gurubuyuz ve bir tiyatro gurubunun yapmas� gereken tiyatroyu aramakt�r biz de bu aray�� izliyoruz. E�er hepimiz bu militan tavr�n par�as� olsayd�k bu aray�� imkans�z olurdu yada ��yle s�yleyebilirim Theatre Soleil yararl� olmak istiyorsa tek bir �ey yapabili

RES�M - R�NESANS D�NEM�NDE RES�M SANATI

9/7/2010

r�nesans d�neminde resim sanat�

SANAT - SANATA ADANAN B�R YA�AMIN BA� KAHRAMANI HAL�T Z�YA U�AKLIG�L

9/7/2010

sanata adanan bir ya�am�n ba� kahraman� halit ziya u�akl�gil

YARATICILIKTAK� ENGELLER

9/7/2010

Yarat�c�l�ktaki Engeller

1.�ok me�gul olmak ve problemlerle �ok ha��r ne�ir olmak.
2.�at��an hedeflere ve ama�lara sahip olmak.
3.Dinlenebilmek i�in yeteri kadar zaman ay�ramamak.
4.Ele�tirilme korkusu.
5.Kendine g�ven eksikli�i
6.Ruhsal durum.
7.Duygular� beslemeyen steril bir �evre.
8.�abuk sonu� �retme talepleri ve ihtiyac�
9.Bilgi toplamay� veya ileti�im kurmay� engelleyen kat� kurallar veya engeller.
10.K�r�c� s�zler.
11.Pop�ler k�lt�rle fazla ha��r ne�ir olmak.
12.Stres
13.Rutinle�me.
14.�nan�lar.
15.Ego.
16.Korkular.
17.Kendini ele�tirme ve negatif d��nce.

Yarat�c�l�� Engelleyen Olaylarla Nas�l Ba�a ��kabiliriz?

1.D��nce zaman� ve alan� olu�turmak.
a.M�zik dinlemek.
b.Sabahlar� ko�mak.
c.Yoga.
d.Meditasyon.

2.�ocuklar�n oyunlar�yla ha��r ne�ir olmak.
a.Yarat�c� d��nceye yard�mc� olan oyuncaklar.
b.�izimler.
c.Konu�ma ve soru sorma.
d.Entelekt�el d��nceye yard�m edecek ve yarat�c� ��z�mler olu�turmay� sa�layacak oyunlar.

3.G�nl�k olaylar�n denenmesi ve kullan�lmas�. Normalde s�k�c� ve monoton olanlarla ilgilenildi�inde ilgin� olduklar� g�r�l�r. �ocuklar� da izledi�inizde onlar�n g�nl�k hayattaki problemlere y�nelik kendilerine �zg� yarat�c�l�klar�n� g�rebilirsiniz.

4.G�nl�k ya�ant�m�z�n iyile�tirilmesinde yeteneklerimizi kullanabilmek i�in her aktiviteye hayalimizi katmal�y�z. Hayallerimizi onlar� kullanarak geli�tirebiliriz.

5.Herhangi bir ana yetenek ya da kabiliyet e�itimle geli�tirilebilir. Bunun i�in egzersiz yapmak gerekmektedir:
a.Tecr�be
b.Seyahat
c.Kendine g�ven
d.Ki�isel temaslar
e.�ocuklar
f.Oyunlar, yap-bozlar
g.Hobiler
h.Okuma
i.Yazma

Yarat�c�l�k Yeteneklerinin Geli�tirilebilmesi ��in At�lacak Ad�mlar

1.Fiziksel ve ruhsal sa�l�k.

Rahatl�k ve fiziksel sa�l�k yarat�c� d��nce i�in �n gerekliliktir. Egzersiz, s�n�rlamalardan kurtaran bir form tutma oyunudur. Kanda artan oksijen beyne g�nderilir. Kanda endorfin a��a ��kar. Y�r�me, ko�ma

SANAT - 20. Y�ZYIL SANATINI HAZIRLAYAN ETMENLER

9/7/2010

20. y�zy�l sanat�n� haz�rlayan etmenler

T�RK RES�M SANATI TAR�H�

9/7/2010

insano�lu yazmadan �nce �izmeye ve boyamaya ba�lam��t�r. ma�ralarda ve d��taki kaya y�zeyleri �zerinde bulunan boyal� resimler ve �izgiler, insan�n binlerce y�l �nce fikirlerini nas�l ifade etti�ini bize a��k�a anlat�yor. insan var oladu�u s�rece resim yapma tutkusu onunla birlikte var olucakt�r. resim iki boyutlu bir y�zey, yani ba�zen bir ka��t, bir duvar y�zeyi veya bir tuval �zerinde olu�ur. resimde renk ve �izgi kandi ba�lar�na yada birlikte kullan�larak temel ifade unsurlar� meydana getirirler. hangi �a�a, hangi �sluba ait olursa olsun, resimde temel unsurlar daima �izgi ve renge dayan�r. baz� resim �sluplar�nda �izgi, baz�lar�nda da renk egemendir. �rne�in, resmin eski �a�lar�nda �izginin oynad�� ba�rol hemen g�ze �arpar. buna kar��l�k 9.yy avrupas�"nda renk resme egemen olacak bir noktaya gelmi�tir.

k�lt�r, toplumlar�n tarihi s�re� i�inde bitirdikleri maddi ve manevi �r�nlerin ortam�nda olu�ur. tarihsel birikimin bilin�lendirilmesi ve g�n�m�z ya�ant�s�na kat�lmas�yla k�lt�rel ortam yo�unla�maktad�r. resim sanat�, bir toplumun en �nemli k�lt�r unsurlar�ndan biridir.

t�rkler tarih boyunca bir�ok �lkede hakimiyetlerini s�rd�rm��t�r. bu d�nemde icra edilen resimler yetirince ara�t�r�lmam�� ve bu alan� inceleyen yeterli d�zeyde eser ortaya konmam��t�r. bunun neticisinde, t�rk resim sanat�na ait bir�ok sanat...

KABAK �EK�RDE��

9/7/2010

KABAK �EK�RDE��
Hafize Ana: 60 ya�lar�nda, huysuz, k�skan�, geliniyle, s�rekli tart��an bir kad�n.
G�ldudu: 25 ya�lar�nda, kaynanas�n� sevmeyen, sivri dilli, ak�ll� ve kurnaz bir gelindir.
Hasan: 30 ya�lar�nda a��rba�l�, iyi kalpli ailesine ba�l�, kar�s� ve annesi aras�nda kalm�� bir erkek.
Hoca: 60-65 ya�lar�nda ak�ll�, kurnaz, zeki, biraz fitne ama �z�nde iyi bir insan.
I. PERDE
Nafize Ana"n�n Evinde
(G�ldudu a�z�nda, sak�z�, aynan�n kar��s�nda sa��na belik �rtmektedir. Hafize ana hem �ekirdek yer hemde s�ylenir)
Hafize Ana: Of g�zel Allah"�m ben ne �anss�z bir kariymi�em. Anam gelin olacak avrata bak, kendini g�zel sanayo, iki tel sa��n� ba�layo, evi koku g�t�reyo, han�m g�rmeyo. G�l dedik dudu dedik eve han�m ettik. Etmez olayd�k.
G�ldudu: Bu eve geldi�imde kucakla�am bir kucak sa��m vard�, g�zelli�im vard�. �enenden ba��mda sa� gomad�n. G�zlerim eyi g�rmeyo demeyon, avrat k�t�d�r, �irkindir deyon. Ev pistir, kokuyo deyon. Kabahati kendinde aramayon.
Hafize Ana: Hadi be et tavu�u. Ah gen�li�im ah. Kendi zaman�mda incelik bendeydi, g�rg� bende. Ama �imdi nerde. Ge�ti art�k ge�ti. Ben kaynanam� el �st�nde tutard�m. (elindeki �ekirdekleri yere atar)
G�ldudu: El �st�nde tuttu�undan m� kad�nca��z veremden �ld�? Anam�zs�n�z dedik, can�m�zs�n�z dedik yetti gari. Ben temizliyom sen kirleteyon.
Hafize Ana: Ne o arka taraf yerinden kalkmayo mu? eee, de�irmen ta��. Seninkinin yan�nda k��k kal�r gelin han�m. Hadi kalkta temizleyiver belki bi yerlerin eksilir. Hasan�m�n i�i �enlenir.
G�ldudu: Ne dersin sen kazanlarda kaynayas�ca, Hasan�m beni b�yle g�r�ncede �enlenir. (G�ldudu kalkar ortal�� toparlar ve bir yandanda s�ylenir.) Ah anam, garip anam bilinmez ellere yar etseydin de b�yle cad�ya beni gelin etmeseydin.
(Kap� a��l�r. Gelen Hasan"d�r)
Hasan: g�ldudu nerelerdesin gel potinlerimi ��kar, elimizdekileri al hele.
Hafize Ana: Oy nerelere gidem, o�lum ba�tan ��km��, anas�n� bilmez olmu�. Anam demeden gar� der olmu�. Hey Kadir, kudret sahibi Allah"�m o�lumda bir esabet, bir b�y� m� var? Nedir bu?
G�ldudu: geldim bey geldim.
Hasan: Anac�m pek iyi g�remem seni, s�ylersin sanki, bir dersin yoktur. �n�allah.
Hafize Ana: Konu�as�m gelmez Hasan senle. Ana demiyon gar� deyon. Ula seni bug�nleri g�reyim diye mi b�y�tt�m? Ak s�t�m helal olmaz sana bilesin.
Hasan: Anam sen diyin. Sen ba��m�n tac�, g�z�m�n nurusun. Allah seni ba��m�zdan eksin etmesin. Senin boynunu b�kecek ne etmi�im. G�ldudu sende durma �yle, kalk yeme�i haz�rla. Bir ba� so�an getir. C�c��n� anam yesin. Eee ana bundan sonra c�c��n� hep sen ye. K�smet olursa daha zengin olacaz. Ala bir �k�z al��am. "ho" demeden iki d�n�m �ifti birden s�r�yo.
Hafize Ana: evde bet bereket olmad�ktan sonra o�ul zenginlik ne fayda. Evde bir u�ursuzluk olmu� ba��na gideyo.
Hasan: anam g�z�n�n ya��n� yiyim de b�yle.
Hafize Ana: Bu avrad�n geldi�inden beri ev le�e d�nd�. Ne b�y��ne sayg�s� ne de k��ne sevgisi var. O�lum bunu al�rken aldanm��z biz.
Hasan: (K�zg�n bir �ekilde.) Ana G�ldudu"yu gelin diye bulan sensin.
Hafize Ana: Sen benim ba��ma m� kakars�n? Ah g�z� k�r olsun Fitesli Sultan"�m meymenetsiz, fesat kad�n. "Hafize Ana, G�ldudu iyidir, ho�tur, sevgisi, sayg�s� yerindedir." derdi. Ah ona aldand�m ben ah o�lum gel etme bo�a sen bunu. Sana daha eyileri daha g�zeleri lay�k. ��yle selvi boylu, al yanakl� varken sen bu an ta��n� ne g�zle ald�n g�z� k�r.
G�ldudu: Ah ba��m� yakt�n. Gen�li�imi ald�n. G�z� k�r alas�ca k�r �eytan daha Hasan"a varmasayd�m yollar�ma k�rm�z� hal� serecektin.
Hasan: (Sinirlenir) Yeterin gari b�kt�m sizden ne haliniz varsa g�r�n yiyin birbirinizi ben kahveye gidiyom (Hasan evden ��kar).
Hafize Ana: (Alayl�) G�ldudu, surats�z gelin. O�lum d�n�p bakmad� y�zcezine s�ylesene hadi bana, g�zellik senin nerende?
G�ldudu: (Sinirli) Ah benim kara yaz�m, bahts�z ba��m. G�zellik benim i�inde. Sen kendine bak kocakar�. ��in fesatl�k dolmu�, art�k ta��yor. Allah"tan kork.
Hafize Ana: Seni Hasan"a yer etmiycem s�l�k avrat. Yap��t�n yakam�za d�� gari d��.
G�ldudu: Bende g�lduduysam aha �uraya yaz�yorum bu evden benim �l�m� ��kar�rs�n yaban ke�isi. Bu evi bana dar getirdin, bende sana mezar edece�im.
(G�ldudu kendi kendine s�ylenir)Ben de seni �ld�rmez miyim be kar�. Hele bak Kabasakal Hoca ile seni cehennemin dibine g�ndermez miyim? (G�ldudu Hafize Anaya sinsi sinsi bakarak) Ben gidiyorum ne halin vars

SANAT - B�L�M E��T�M� VE YARATICILIK

9/7/2010

SANAT - B�L�M E��T�M� VE YARATICILIK��r. G�r. T�lay �ELLEK*Tan�nm�� bir sanat��m�z�n ��rencilerine ait olan bir sergiye gitmi�tim. Odan�n ortas�nda kendi etraf�mda d�nerek izlerken �al��malar�, birinin �n�nde duralad�m. Resim, hocan�n m� yoksa ��rencisinin mi diye bir t�rl� karar verememi�tim ��nk�. Sergiyi bekleyen bir han�m resme s�rekli bakt��m� g�r�nce " o resim, hocan�n en ba�ar�l� ��rencisinin " dedi. Ba�ar�ya bakal�m, hocan�n �al��mas�na en �ok benzeyen, yani tamamen kendi ki�ili�i yok olup hocan�n yap�s�na b�r�nen ��renci en ba�ar�l�yd�. Ayn� �ekilde baz� ders i�leme tarzlar� da b�yle sonu�lara ��kabiliyor. "Biz biliriz, siz karar veremezsiniz" s�zleriyle bitirilen dersler gibi. Bu tarz, Lise d�zeyinde "Desen �al��malar�" ve "Resim At�lye" dersinde yap�lan �al��malar�n salt g�zleme ve yinelemeye dayal� olmas�, tasar�m�n, yarat�c�l��n bulunmamas� , ayn� anlay��n baz� GS Fak�ltelerinde de devam etmesi , "yarat�c�l�k sonra gelir" diye s�ylenmesiyle s�r�p gidiyor. Nitekim t�m bunlar, ��retmen yeti�tirmeyen okullardan mezun olup pedagojik formasyon almadan, �stelikte hi�bir deneyime sahip olmadan bir yerlere getirilmenin bedelini ��rencinin �demesi �eklinde noktalan�yor tabii. Nas�l iyi bir profes�r iyi bir y�netici olacak demek de�ilse, iyi bir sanat�� da iyi bir sanat e�itimcisi olacak anlam�na gelmez. ��nk�, bunlarda ayr� bir �zellik ve birikim ister. Nitekim iyi, ba�ar�l� bir e�itimin ilk n�vesini �ncelikle idareciler ve sonra da e�itimciler olu�turur. Bu, her alanda ge�erlidir.100-500 ��renciyle Sanat E�itimi ger�ekle�tirme istemi dersi, derslikten ��kar�p kat�l�ms�z konferansa �evirme yada tarih dersi gibi sunma �ekline d�nd�r�veriyor.Yani bireysellikten �rak kitleye hitap eden bir ders konumu s�z konusu oluveriyor. Halbuki F. N�ETZSCHE, "Kim temelde ��retmense, ��rencileriyle ilgili b�t�n her �eyi ciddiye al�r, kendini bile" diyor ve ekliyor "yetenekli olmak yetmez: buna izin vermemizde istenir". "Bilgi i�in bilgi"-ahlak�n kurdu�u son kapan: �nsan bir kez daha t�m�yle bu kapana k�s�l�yor". (F. N�ETSCHE)Ama bu arada ��retmen yeti�tiren E�itim Fak�ltelerinde yap�lan son de�i�iklik ile uygulaman�n neredeyse s�f�r noktas�na indirgenerek salt teoriye yer verilmesi ciddi sorunlar yaratacakt�r. Hepimiz de biliriz ki yaparak ya�ayarak ��renme en �nemli ��renme bi�imidir. Uygulama dersi esnas�nda ��renilecekler, teori dersinde ��renilecekler kadar �nemlidir. ��nk� ��retmen aday� da ayn� y�ntemle ��rencilerine hitap edecektir. Ancak at�lye bulabilirse. Her �eyde denge �nemlidir. Tabii ki k�lt�rl� ve nas�l ��retmesi gerekti�ini bilen , farkl� y�ntemlerle ��retim yapan ��retmen isteriz ama bunun da dozu ve �ok y�nl�l�� nemlidir. ��rencinin modeli ��retmendir ��nk�. ��rencinin kafas�n� bilgiyle yada �izgiyle doldurman�z �nemli de�ildir. �nemli olan ay�klamakt�r. ��renciyi kendi ki�ili�i, kendi alan� �er�evesinde zenginle�tirmek yerine ��retmenin ki�ili�ine �evirmek, tabii �evirirken de ��renci bireyselli�ini yok etmek yarar de�il zarar vermekten ba�ka i�e yaramayacakt�r. H�zland�r�lm�� e�itimin Resim B�l�m�nden mezun bir arkada� tablo yapmadan okulu bitirdim, �imdi �ocuklara ne ��retece�im diye yan�ma gelmi� yapt��m b�t�n ders planlar�n� da alm��t�. Ayn� �ekilde kitap incelemeden T�rk�e B�l�m�nden mezun olan bir arkada� ta ��renciye ne ��retece�im diye k�vran�yordu bir zamanlar. ��te gelinen sonu� budur.�darecilik motive etmedir, g�d�lemedir, te�vik etmektir. Sanat e�itiminin sonu�lar�n� sergileme ��renciye ivme kazand�rmad�r. ��nk� bu, e�itimin tamamlay�c� par�as�d�r. Ancak y�netici olarak getirilen bireyin bu t�r etkinliklerin e�itimin �nemli bir par�as�, tamamlay�c�s� ve gerekli oldu�unun ay�rt�na vararak desteklemesi gerekir. Tam tersi �e�itli bahanelerle baltalamak yerine uygulatan olmal�d�r. Sanat e�itiminde ��rencinin rol� kadar ��retmenin de rol� �nemlidir. Say�n �dil B�RET "iyi piyano �alabilirim ama iyi bir sanat e�itimcisi olamam" demi�tir. Bu durumda sanat�� olmak ayr� bir �eydir sanat e�itimcisi olmak ba�ka bir �eydir. �yi bir �ekilde psikoloji bilmek ve e�itimle ilgili yay�nlar� takip etmek gerekir. Bir de�erlendirmede bile �n�n�ze ��k�veriyor bu bilgiler. E�er yoksunsan�z bu bilgi ve deneyimden ��renci �al��malar�n� birbiriyle mukayese ederek de�erlendirme yapars�n�z ayr�ca ��renciyi de�il hocas�n� de�erlendirirsiniz. Bu da g�sterir ki ��renci yok, hoca var. Halbuki de�erlendirmeler her ��rencinin kendi alt yap�s�na, gayretine vs. g�re yap�l�r. Kassel �niversitesinden Prof. BOSHa �niv

SANAT - ATAOL BEHRAMO�LU

9/7/2010

ataol behramo�lu

STORYBOARD

9/7/2010

STORYBOARD

NoG�r�nt�S�re�ekim �l�e�iA��klamaSes ve M�zik

1

5 sn

Boy
Genel �ekim
A�a�lar�n aras�ndaki k�z ve erkek oyuncunun el ele
tutu�arak ayr�lmas�yla ba�lar.

"Galibi Sen"
klip m�zi�i

2

4 sn

Boy
Genel �ekim
K�z oyuncunun a�a�-lar�ndan kameraya do�ru y�r�mesi. Kamera sabit oyuncu hareketli.

Klip m�zi�i
devam eder.

3

5 sn

Boy �ekim

G�r�nt� flula��r. K�z oyuncu g�l kenar�nda sevgilisiyle y�r�d�� g�nleri hat�rlar.

Klip m�zi�i
devam eder.

4

4 sn

Boy �ekim

Erkek oyuncunun el ele ayr�lmas�ndan sonra
y�r�mesi.
Kamera erkek oyuncuyu arka plandan al�r.

Klip m�zi�i
devam eder.

5

5 sn

Yak�n �ekim
K�z oyuncu sevgilisiyle birlikte keman ve gitar �ald�klar� g�nleri hat�rlar. G�l kenar�nda oturur bi�imdedirler. Kamera sabit oyuncular sabit.

Klip m�zi�i
devam eder.

6

5 sn

Ayr�nt� �ekim
Kamera ve nesneler sabit keman ve gitar�n yapraklar�n aras�nda g�sterilmesi.

Klip m�zi�i
devam eder.

STORYBOARD
NoG�r�n�mS�re�ekim �l�e�iA��klamaSes ve M�zik

7

4 sn

Boy Genel
�ekim
K�z oyuncunun arkas�na d�n�p sevgilisine bak-mas�. Kamera hareketli oyuncu hareketli

Klip m�zi�i
devam eder.

8

4 sn

Genel �ekim
Birka� eski mektup ve i�inde bir g�l olan kutunun g�sterilmesi. Kamera sabit.

Klip m�zi�i
devam eder.

9

4 sn

Ayr�nt� �ekim
Kutunun �zerindeki "A�KIMDAN" yaz�s�n�n g�sterilmesi. Zoom in yap�l�r. Kamera sabit.

Klip m�zi�i
devam eder.

10

6 sn

Bel �ekim
K�z oyuncunun masan�n �zerinde duran kutuya yakla�mas� ve dokunma-s�.

Klip m�zi�i
devam eder.

11

6 sn

Bel �ekimK�z oyuncu masada oturur bi�imdedir. Kutunun i�inden bir mektup ��kar�r ve okur. Arka profilden �ekim yap�l�r. Kamera k�z oyuncunun arkas�ndad�r.

Klip m�zi�i
devam eder.

12

4 sn

G��s �ekim

K�z oyuncu mektubu masan�n �zerine koyar.

Klip m�zi�i
devam eder.

13

5 sn

G��s �ekim

K�z oyuncu kutunun i�indeki k�rm�z� g�l� ��kar�r ve �per.

Klip m�zi�i
devam eder.

STORYBOARD
NoG�r�nt�S�re�ekim �l�e�iA��klamaSes ve M�zik

14

3 sn

Ayr�nt� �ekim

K�z oyuncu elinde g�l� tutar. G�le zoom in yap�l�r.

Klip m�zi�i
devam eder.

15

5 sn

Bel �ekim

K�z oyuncu g�l� al�r ve masadan kalkar. Kamera hareketli oyuncu hareketli.

Klip m�zi�i
devam eder.

16

4 sn

Boy �ekim

K�z oyuncu g�l ile birlikte g�le do�ru ilerler. Arkadan �ekim yap�l�r.

Klip m�zi�i
devam eder.

17

6 sn

Boy Genel �ekim

K�z oyuncu g�l� g�le f�rlat�r. Yan profilden �ekim yap�l�r. Kamera ile pon yap�l�r.

Klip m�zi�i
devam eder.

18

5 sn

Boy �ekim

K�z oyuncu g�l kenar�nda y�r�yerek ilerler. Yan profilden al�n�r.

Klip m�zi�i
devam eder.

19

5 sn

Ayr�nt� �ekim

Kutu ve mektubun masan�n �zerinde durdu�unu belirtmek i�in tekrar g�sterilmesi.

Klip m�zi�i
devam eder.
STORYBOARD
NoG�r�nt�S�re�ekim �l�e�iA��klamaSes ve M�zik

20

5 sn

Genel
�ekim

Kamera sabit g�l manzaras�n�n verilmesi.

Klip m�zi�i
devam eder.

21

5 sn

Boy Genel �ekim

Bir a�ac�n etraf�nda k�z ve erkek oyuncunun g�z g�ze gelmeye �al��malar�.

Klip m�zi�i
devam eder.

22

5 sn

Ba� �ekim

K�z ve erkek oyuncunun a�ac�n etraf�nda ayn� yerde g�zlerinin birle�mesi.

Klip m�zi�i
devam eder.

23

4 sn

Ayr�nt� �ekim

K�z ve erkek oyuncunun sadece g�zlerinin i�ine bakmalar�n�n g�sterilmesi.

Klip m�zi�i
devam eder.

24

5 sn

G��s �ekim
Erkek oyuncunun a�ac� dayanm�� sevgilisinin sa�lar�n� ok�amas�. Kamera sabit oyuncu hareketli. Yan profil.

Klip m�zi�i
devam eder.

25

5 sn

Boy �ekim

�ki sevgilinin g�le birlikte ta� atmalar�. Kamera arka plandad�r.

Klip

RES�M - PABLO P�CASSO (1881 – 1973)

9/7/2010

pablo picasso (1881 – 1973)

SANAT - YEN� T�RK ��R� NAZIM B��MLER�

9/7/2010

yeni t�rk �iiri naz�m bi�imleri

RES�M - PASTEL BOYA

9/7/2010

pastel boya

K�TLE �LET��M ARA�LARININ ETK�LER�

9/7/2010

K�TLE �LET��M ARA�LARININ ETK�LER�

Kitle ileti�imi toplumsal ara�t�rmalarda �zerinde �srarla durulan ve belki de en az a��kl��n sa�land�� konu de�i�ik ara�lar�n etkileridir. Bir�ok �lkede kitle ileti�im ara�lar� izlenirken sarf edilen zaman ve bu ara�lar�n �retim ve da��t�m� i�in ayr�lan kaynaklar�n miktar� d��n�ld��nde, b�yle bir sorgulaman�n nedeni yeterince anla��labilir. Bir yan�t olu�turmak i�in �ok �ey yaz�lm�� ve epeyce ara�t�rma yap�lm��sa da konunun hem kitle ileti�im ara�lar�n�n genel �nemi, hem de �zelde kitle ileti�iminin belirli d�zeylerinin olas� etkileri a��s�ndan yine de tart��mal� oldu�u kabul edilmelidir. Bu konuda bitmeyen zorluklardan birisi ara�lar�n etkilerini ara�t�ranlarla kitle, kitle ileti�im ara�lar� �reticileri ve alanda kamu politikalar�n� olu�turanlar aras�ndaki ileti�im eksikli�inden kaynakland��ndan tart��ma ka��n�lmaz olarak kullan�lan terimlere baz� a��kl�klar getirilmesiyle ba�lam��t�r.

Kitle ileti�im ara�lar� i�erikleri ve �rg�tlenmi� bi�imleriyle �ok �e�itlilikler g�sterir ve toplum �zerinde etkili olabilecek geni� bir alandaki faaliyetleri kapsarlar.

Birey, grup, kurum ister b�t�n toplum ya da k�lt�r d�zeyinde olsun, etkilerin hangi d�zeyde olu�tu�u konusunda a��kl��a sahip olmak zorunlulu�udur. Bunlar�n her biri veya hepsi herhangi bir yolla kitle ileti�iminden etkilenebilir. Kitle ileti�im ara�lar�n�n sadece bireysel siyasi g�r��leri de�il, y�r�t�l�� ve ba�l�ca etkinliklerinin d�zenlenme bi�imlerini de etkilenmesinin olas� oldu�u siyaset alan� iyi bir �rnek olu�turmaktad�r.

�leti�imin geni�, heterojen ve bilinmeyen izleyiciye do�ru y�neltilen �eklidir. Geni�li�in �l��s� ileti�imcinin / g�ndericinin izleyicilerle y�z y�ze bir �ekilde ili�ki kurma olanaks�zl��d�r. Heterojen olmas� kesinlikle saptanm�� belli bir grup, elit gibi kamuya a��k olmayan�n �tesinde olmas�d�r. Bilinmeyenin anlam� g�ndericiye izleyicilerin genellikle yabanc�, bilinmeyen ki�iler olmas�d�r.

Kitle ileti�ime h�zl�, kamusal ve ge�ici olarak tan�mlanabilir: Kamusald�r, ��nk� ileti halk�n izlemesine a��kt�r. H�zl�d�r, ��nk� ileti izleyicilere k�sa s�rede ya da ayn� zamanda yeti�mesi i�in haz�rlanm��t�r. Ge�icidir, ��nk� genellikle o an, al�nd�� an, t�ketilmesi ama�lanm��t�r, devaml� kay�tlara ge�mesi i�in de�il. Bunun istisnas� film, radyo ve video k�t�phaneleridir.

Kitle ileti�im ara�lar� geni� izleyici topluluklar�n�n ilgisini �ekmesi, d��ncelerinin de�i�tirilmesi ve davran��lar�nda de�i�iklik g�sterebilir. Kitle ileti�im ara�lar� toplumdaki bireyler aras� d��nce tarz�ndaki farkl�l�klar� ortaya ��kart�r ve bu sadece bireyler aras� de�il �rg�t, grup ve kurumlar aras�nda da olur.

Kitle �leti�im Etkisi �zerine Ara�t�rmalar�n Tarihi

Kitle ileti�imi ara�t�rmalar�n�n do�al bir tarihi vard�r. Ara�lar�n etkilerinin incelenmesi kamuyu �ok yak�ndan ilgilendirmektedir. Bir yanda su�, �iddet, k�lt�rel ve ahlaki durum, ileti�im ara�lar�n�n e�itici ya da beyin y�kay�c� g�c� gibi kayg� kayna�� ba�l�ca konular vard�r. Bunlar�n her biri , zaman i�inde artan ya da azalan �nemlerde etkilere u�ram��lard�r. Di�er yandan da kullan�lan ileti�im arac�n�n ya da onun kullan�m bi�iminin de�i�mesine neden olan teknoloji ve sosyal davran��taki de�i�me olgular� bulunmaktad�r. Pop�ler gazeteler, �izgi dergiler, sinema, radyo ve televizyon kamunun ilgisini �zerlerinde toplay�� s�ras�yla birbiri ard�na ara�t�rma konular� olmu�lard�r. Kitle ileti�im ara�lar� sanayinin gereksinmeleri, �zellikle reklamc�l��n etkilili�i konusuyla ilgilenmeleri de �nemli bir rol oynam��t�r. Kitle ileti�im ara�lar�n�n modern toplumlara katk�s�n�n anla��labilmesinde temel olabilecek bir�ok konuda bo�luklar bulundu�unu kabul etmemiz gerekir.

Bununla beraber baz� ilerlemeler kaydedilmi�tir. �leti�im ara�lar�n�n etkisinin ara�t�rmakla oldu�u elli y�l� a�k�n s�reyi �� ana a�amada inceleyebiliriz.19 uncu y�zy�l�n sonunda 1930 l

SANAT - LEONARDO DA V�NC�

9/7/2010

leonardo da vinci

SANAT - K��K A�A

9/7/2010

k��k a�a

SANAT - TOPLUMLARIN GEL��M S�REC�NDE SANATA VE SANAT�IYA GEREKS�NME VARDIR

9/7/2010

toplumlar�n geli�im s�recinde sanata ve sanat��ya gereksinme vard�r

RES�M - FERNAND LEGER (1881-1955)

9/7/2010

fernand leger (1881-1955)

DRAMATURG�

9/7/2010

DRAMATURG� RAPORU

1. Oyunun Ad�: K�rg�nlar Evi – Heartbreak House
2. Yaz�ld�� Y�l: 191617
3. B�l�mlemesi: 3 perde. Perdeler sahnelere b�l�nmemi�.
4. Dilimize �eviren : Sevgi SANLI.
5. Ortalama S�re: Yakla��k 3 – 3,5 saat.
6. Dekor :
Eski moda bir gemi �eklinde tasarlanm�� bir oda. Evin giri� hol�ne a��lan �ift kanatl� caml� kap�, yan�nda kitap raflar�, bir marangoz tezgah�. Ka��t bir sepette bulunan v eyere d�k�lm�� tala�lar. Tezgah�n �zerinde bir matkap ve iki rende. ��eride var olan ve kap�dan i�erisi g�r�len bir kilerdir. Ortaya yak�n bir yerde resim masas�, �zerinde resim tahtas�, g�nye tak�mlar�, cetveller, matematik ara�lar�, suluboya tak�mlar� vb. masan�n yan�nda yang�n kovas�. Raflara yak�n bir yerde kanepe, kanepe ile resim masas� aras�nda bir me�in koltuk. Kap�yla kitapl�k aras�nda, sa�lam bir masa.
I. ve II. Perde evin i�inde III. Perde bah�ede ge�er.

ORTAM ��Z�MLEMELER�
1. Yaz�ld�� D�nemin Siyasal-Toplumsal Ko�ullar�:
I. D�nya Sava�� - Sonras�
Enerji kaynaklar�n�n ve s�m�rgelerin elde edilmesi, Pazar olu�turmak ve bunun gibi bir �ok ekonomik ve siyasal g�� elde etmek amac�nda olan �lkelerin ��kard�� I. D�nya Sava�� sonras� ortaya ��kan ekonomik ��k�nt�, insanlar�n kendi toplum d�zenlerine ve d��nce sistemlerine kar�� olan ku�kuyu daha da art�rd�. Sava�a kar�� olan g�sterilerin yan�s�ra, �e�itli toplumlar�n kendilerini yeni ba�tan d�zenleme zorunlulu�u ile hayata olan bak�� sorunlar� ele al�� ve ��kar�lan sonu�lar sava� �ncesinden olduk�a farkl�yd�. �ngiltere, Almanya ve Fransa gibi Avrupa"n�n b�y�k �lkelerinde sosyalist d��nceler �e�itli bi�imlerde eski d�zenin temsilcileriyle �at��maktayd�.
2. D�nemin Sanat� Egemen olan Ak�m/Ak�mlar:
XIX. y�zy�l sonunda ve XX. Y�zy�l ba�lar�nda baz� do�alc� yazarlar�n simgecili�e, dincili�e, tepkicili�e ka�t��n� g�r�yoruz. Do�alc� yazarlar�n baz�lar� da toplumculu�a y�neldi. �zellikle I. D�nya Sava��"n�n etkisiyle tiyatro iki temel e�ilimi s�rd�rd�. Ge

SANAT - YILMAZ G�NEY

9/7/2010

y�lmaz g�ney

SANAT - �STANBUL-AVRASYA MARATON TAR�H�

9/7/2010

istanbul-avrasya maraton tarihi

CIVELEK RESEARCH PAPER (REVISED DRAFT) SHAKESPEARE AND HIS PLAS

9/7/2010

Research Paper (revised draft)
Shakespeare and his Plays

Theatre had an important role in the English Renaissance with its successful playwrights and plays. At that time of rebirth, someone had to take the mission to let people begin thinking individually and freely. In Elizabethan England, a very important person for the world"s theatre history appeared; William Shakespeare (1564-1616). Shakespeare began his artistic life as a playwright with his comedies and later he also wrote many tragedies. In his comedies, Shakespeare could go deep into the subject, but he also achieved being understood by regular people in the society. His comedies were a bit tragic as well as funny. Beneath that, they could make people think. In his tragedies, Shakespeare investigated human. He chose his characters from the royal family and also from regular people. In his tragedies, Shakespeare criticized people and their behavior while at the same time, the plays did not support a belief destiny. His best known tragedy, Hamlet (1601) is accepted to be one of the highest points of the Renaissancean tragedy. With his plays and criticisms in his plays, Shakespeare became an important playwright of the theatre history. Also, because of the era of big changes he wrote his plays in. This research paper investigates the structure, elements and features of Shakespeare"s theatre and the aims Shakespeare had by writing his plays to enlighten the Elizabethan society in the time of the Renaissance.
Shakespeare"s theatre was successful, because the shareholders of the theatre were playwrights and actors themselves. Lord Chamberlain"s Men, including the players Pope, Philips, Heminges, Kempe and Shakespeare, had designed and run the theatre they played at. The theatre was "built on land leased and paid for by actors." (Thomson, 1992, p. 18) This type of theatre belonging to its actors was not seen in England, and perhaps anywhere else
Civelek

before.This makes the Chamberlain"s Men"s theatre the first one of its type. With this specification, the Globe became the most attractive playhouse in London. What it had to do then was to exhibit attractive and qualified plays. The theatre achieved that.
As well as exhibiting attractive plays, it was also important to schedule the play"s times well to get more audience. The theatre showed a good effort at that time. Performances in London took place daily, although there were some limitations. The Privy Council invited the theatres not to play Sundays as well as Thursdays because of the day for bear baiting. The reason for those limitations was that the plays attracted too many people to the playhouses. These limitations were ignored and plays continued to be performed daily except Sundays. The only thing players had to arrange carefully was play"s times. Dinner was the most important meal of the day, accepted by all classes of the society. Since it was taken between ten o"clock and noon, plays were supposed to begin after that. In addition, people wanted go home before dark. So, it was suitable for all to start a play at two o"clock. With this arrangement, people of all classes in the society came to playhouses.
Moreover, elements of theatre like costumes, music and sound effects need to be supportive for a successful play. Theatres today have modern stages and these elements above support plays very well. In Shakespeare"s theatre, there were also supportive elements: Music made by drums and trumpets, sound effects made by again drums and men at the back of the stage. Music and sound effects were intended to come on time, because they affect actors" performance positively or negatively. Besides this, one of the most important and powerful men in the staff was the wardrobe-master (tireman). Shakespeare recognized the importance of costumes in his plays. People saw his plays supported with costumes. The wardrobe-master was a craftsman and also an administrator. He p

SANAT - �AKAL

9/7/2010

�akal

RES�M - SANAL ALEMDE ANNE VE �OCUK

9/7/2010

sanal alemde anne ve �ocuk

SANAT - POSTMODERN�ZM

9/7/2010

postmodernizm

STAR WARS

9/7/2010

"A long time ago in a galaxy far far away..." with these words start all the movies of Star Wars. Then sliding yellow letters appear to talk some about subject. "Star Wars" is a legend with 12 books 9 episode movies 20+ video games.
George Lucas is the creator of this legend. He started to make first film of Star Wars at 22.The first film started making in 1976 and played in 1978. It is the Episode 4: A New Hope. It"s loved by the whole world and won 2 Oscars. Then Lucas has decided to make the other movies. The progress of Star Wars movie series a little complicated. First we saw the fourth episode, then the fifth episode and the sixth episode. After that trilogy we saw first episode then second and now we"re waiting for the third episode movie I think it will be the best of all. It is coming up in May. These movie series are trilogies like "The Lord of the Rings" but it s a little different because of being three trilogies and 9 films total. Star Wars movie series are awesome. Laser weapons, space wars, ultimate technologies, philosophy of life, action, love, comedy and tragedy everything is in Star Wars. That is why it is loved so much I think.
The most famous subject is the force. The force is a living energy, that surrounds us, lives inside the environment, in life forms. It is an energy field divines the galaxies together, makes us live. It is something like god; so the god lives in all of us. And with education you can use this power. It is your ally. By using the force you can fly, you can move the objects without touching them, you can end somebody"s life or give somebody a life, you can see without looking and you can do whatever you imagine. The Force controls the life in a balance. This belief is told in the all films. It is about the war of living creatures with themselves, the war of heart and mind, good and evil. All things are in a balance. Also George Lucas says that, it was a classical music that and repeats itself. The film music, which was made by a huge orchestra, also won many awards.
There are some people who can feel the force more then the others they" re called "force sensitive" and these people are taken when they"re very young to be educated about using the force. They become soldiers, protectors. These warriors called "Jedi". The Jedi are the guardians of peace in the Galaxy. They are also like philosophers. They are wise and they use their wisdom on combat. They only act with their mind not with their heart or emotions like love, anger, fear etc…. The code of Jedi is: There is no Emotion; there is peace. There is no ignorance; there is knowledge. There is no passion; there is serenity. There is no death; there is the Force.

"A long time ago in a galaxy far far away..." with these words start all the movies of Star Wars. Then sliding yellow letters appear to talk some about subject. "Star Wars" is a legend with 12 books 9 episode movies 20+ video games.
George Lucas is the creator of this legend. He started to make first film of Star Wars at 22.The first film started making in 1976 and played in 1978. It is the Episode 4: A New Hope. It"s loved by the whole world and won 2 Oscars. Then Lucas has decided to make the other movies. The progress of Star Wars movie series a little complicated. First we saw the fourth episode, then the fifth episode and the sixth episode. After that trilogy we saw first episode then second and now we"re waiting for the third episode movie I think it will be the best of all. It is coming up in May. These movie series are trilogies like "The Lord of the Rings" but it s a little different because of being three trilogies and 9 films total. Star Wars movie series are awesome. Laser weapons, space wars, ultimate technologies, philosophy of life, action, love, comedy and tragedy everything is in Star Wars. That is why it is loved so much I think.
The most famous subject is the force. The force is a living energy, that surrounds us, lives inside the environment, in life forms. It is an energy field divines the galaxies together, makes us live. It is something like god; so the god lives in all of us. And with education you can use this power. It is your ally. By using the force you can fly, you can move the objects without touching them, you can end somebody"s life or give somebody a life, you can s

SANAT - FOTO�RAF

9/7/2010

foto�raf

MOL�ERE

9/7/2010

K�ML�K ��Z�MLEMELER� (OYUNUN K�ML��)
1. Oyunun Ad� / Adlar� : Hastal�k Hastas�
2. Yaz�ld�� Y�l : 1673
3. B�l�mlenmesi : 1. Perde VIII sahne, 2. Perde IX sahne, 3. Perde XIV sahne
4. Ba�l��n Tam �evirisi : Le MALADE �MAG�NA�RE
5. Dilimize �evirenler : �smail Hamdi DAN��MEND - L�tfi AY
6. T�rk�e Bask�lar� : �a�da� Matbaa Limited �irketi, May�s 2000. �nk�lap
Kitapevi, 2. Bask�, �stanbul 1993.
7. Konu : Kendini hasta zanneden hastal�k hastas� bir adam�n kendi ��kar�ndan dolay� k�z�n� bir doktorla evlendirme �abas� ve kar�s�na olan g�veni ve inanc�.
8. Ki�iler : Argan, Beline, Angelique, Louison, Beralde, Cleante, M�sy� Diafo�rus, Thomas Diafoirus, M�sy� Purgon, M�sy� Fleurant, M�sy� Bonnefoi, Toinette
9. Dekor : Moliere, di�er oyunlar�nda oldu�u gibi dekora fazla �nem vermemi�tir. Perde a��ld��nda Argan odas�ndad�r ve oyun bitimine kadar odas�nda devam etmektedir.
10. Ortalama S�re : 1 sayfa 2-3 dakika oldu�u i�in yakla��k 120 dakikad�r.
11. Oyunun �lk Oynan�� : 1673"de Palais Royal"de oynanm��t�r.
ORTAM ��Z�MLEMELER�
1. Yaz�ld�� D�nemin Siyasal - Toplumsal Ko�ullar�
Moliere ya�ad�� a� bug�ne dek Frans�zlar�n en mutlu sayd�klar� �a�d�r. Bununla beraber bu parlak �a� o zaman ve �ok daha sonlara kadar san�ld�� gibi karanl�klardan ��km�� de�ildi. Ancak yine bu y�zy�lda Fransa G�ne� Kral ad�n� alacak kadar ba�ar�l�, anlay��l� ve mutlu bir kral ve kurucu devlet adamlar�na kavu�mu�; o zaman�n en �al��kan s�n�f� olan burjuval�k s�m�rgen aristokratlara inat, b�y�k Frans�z Devrimini haz�rlayacak ve sonunda ba�aracak kadar y�kselme yollar�n� bulmu�, k�sacas� Fransa o y�zy�lda Fransa olmu�, dilini, d��ncesini sonraki devrimlerin sadece geli�tirece�i sa�lam temellere oturtmu�tur.
XVII.yy. daha �ok d�zenleyici, �l�� ve denge bulucu uzla�t�r�c� bir �a�d�r. ��te Moliere b�yle mutlu bir �a��n adam�d�r. G�ne� Kral"�n �n�ne ��kabilmek i�in Moliere y�llar y�l� karanl�klarla sava�mak zorunda kalm��t�r.
2. D�nemin Sanat�na Egemen Olan Ak�m : Neoklasik Ak�m
3. Oyunun T�r� :
Karakter Komedyas�d�r. Moliere, Hastal�k Hastas�, Cimri gibi komedyalar�nda hem bir karakter �zelli�ini sivriltmi� hem de kahramanlar�n�n temsil etti�i z�mreye bu insanlar�n ya�ama bi�imlerine dolay�s�yla toplumun ahlaki yap�s�na ele�tiri getirmi�tir.
4. Yazar�n �zge�mi�i :
1622 Moliere, Paris"te, rahat, hatta zengince bir evde do�uyor. Babas� saray�n hal�c�ba��, tutumlu bir t�ccar, anas� yine bir hal� t�ccar�n�n, okuma yazmas� k�t, iyi giyinmesini sever k�z�d�r.
1637 Moliere belki d�rt y�ldan beri kendi iste�i ve dedesinin desteklemesiyle koleje (�imdiki Louis le Grand lisesine) girmi� bulunuyor. Parlak bir ��rencidir. Be� y�l Latince"ye dayanan bir ��retim g�rd�kten, iki y�l da felsefe okuduktan sonra 1639"da Moliere kolejden ��k�yor. 1640"da Moliere tiyatro oyuncusu Madeleine Bejart"la tan��yor. 1643 Moliere baba evinden ayr�l�p ayr� ev tutuyor. Ba�lar�nda Madeleine Bejart olan tiyatro oyuncular�yla d��p kalk�yor. �nl� Tiyatro (�llustre Theatre) ad�yla kurulan kumpanyaya kat�l�yor. Bu kumpanyada Madeleine"in karde�leri, Moliere"in �ocukken hocas� olmu� Pinel de vard�r. 1644"de �nl� Tiyatro b�y�k umutlarla a��l�yor. Jean Baptiste Poquelin, ilk defa Moliere ad�n� kullanarak kumpanyan�n ba��na ge�mi� durumdad�r. Daha �ok tragedyalarda rol al�yor. 1645"de kumpanya yeniden, ama ba��ms�zl��n� kaybederek i�e ba�l�yor. Alacakl�lar Moliere"i her g�n biraz daha fazla s�k��t�r�yorlar.
�nl� Tiyatro b�sb�t�n iflas ediyor ve k��len kumpanyan�n ta�raya ��kmaktan ba�ka �aresi kalm�yor. Babas�n�n b�t�n ��tlerine ra�men Moliere yolundan d�nm�yor. 1647"de Moliere hayat�n� yaln�z tiyatroya vermeye ba�l�yor. 1648"de yeniden d�zenlenen �nl� tiyatro 13 y�l s�recek olan ta�ra gezilerine ��k�yor. �lk durak Nantes"dir. 1659"da Moliere, tiyatrosuyla Paris"e yerle�iyor. �lk ba�ar�lar pek parlak olmasa da Moliere eski bor�lar�n� �demek kayg�s�na d��ecek duruma geliyor.
Moliere"in yazd�� ilk �nemli komedya, G�l�n� Kibarlar �nl� saray oyuncular�n�n ve bir�ok sarayl�lar�n �fkelerine kar�� tutuyor. Moliere"i Paris"te ilk ciddiye ald�ran bu oyun oluyor. Ama sonunda Moliere"e kan kusturacak olan d��manl�klar da bu ba�ar�yla ba�l�yor. 1669"da Tartuffe"un oynanmas�na izin ��k�yor ve halk piyesi b�y�k bir co�kunlukla kar��l�yor. Ayn� y�l Moliere, Monsieur de Pourceaugnac"�, eskiden yazd�� bir oyunu, sahneye koyuyor. �yi para getiriyor. 1671""de Moliere tiyatro hayat�n�n ba��ndan beri iyi ve k�t� g�nlerde dostu kalm�� olan Madeleine"i kaybediyor. Ana kar�s�yla b

KURGU

9/7/2010

Kurgu
�e�itli �ekimlerin, �e�itli kurallara ve yollara uygun olarak arka arkaya belli bir anlay��a uygun olarak s�ralanmas�na kurgu denir.

Kurgu i�leminde a�a��daki �� temel noktadan yararlan�lmas� gerekir.

Bir �ekimden di�erine ne zaman ve nas�l ge�ilecektir?
�ekimlerin s�ras� ve s�resi ne olmal�d�r?
Olumlu g�r�nt�sel s�reklilik nas�l elde edilir?

Kurgu tekni�i ve kurguda ba�ar� elde etmek yaln�z bu �� soruyu yan�tlayarak elde edilemez. Kurgunun incelikleri elbette film sayesinde ortaya konulabilir. Televizyon yap�m�nda kurgu baz� �ekimlerde ayn� anda yap�ld�� i�in, Televizyon ve Film kurgusunda y�ntem bak�m�ndan farkl�l�klar vard�r. Fakat film kurgusuyla televizyon kurgusunun seyirci �zerindeki etkileri ayn�d�r.

Kaynak
Senaryo ve Yap�m / Mahmut Tali �NG�REN, 1982 Ankara

Kurgunun ilk kullan�l�� ekli, daha iyi bir betimleme i�in ayn� aksiyona ait farkl� �zelliklerdeki �ekimleri art arda ekleme bi�imindeydi. Bu basit kurgu i�leminin, kurgunun t�m olanaklar�n� yans�tmad�� sinemac�lar taraf�ndan k�sa s�rede fark edildi. G�n�m�zde bilgisayar teknolojilerinin de devreye girmesiyle, yararlanmas�n� bilenin elinde ola�an�st� bir g�� kayna��na d�n��en kurgu, en basit anlam�yla bir se�me ve d�zenleme sorunudur.

Daha geni� bir tan�mla kurgu, bir filmin �evrili�i s�ras�nda elde edilen film par�ac�klar� aras�nda se�im yapmak, bunlar� senaryodaki s�ralara g�re dizmek, bu �ekimlerin uzunluklar�n� saptamak, �ekimlerin i�erik y�n�nden ili�kilerini g�z �n�ne almak, bunlar� belirli bir anlat�ma g�re d�zenleme i�idir.

B�ylelikle kurgu yard�m�yla filmde �zg� uzay ve zaman� yaratmak, filmsel ger�e�i ve evreni kurmak, filmin tart�m�n� ( ritm ) ve dizemini ( tempo ) ger�ekle�tirmek, filmin ak�c�l��n� sa�lamak gibi �apra��k ve de�i�ik sonu�lar� ama�layan �al��mad�r.

Kaynak
Sinemaya Giri� / Prof. Dr. Jur. Alim �erif ONARAN
Sinema ve Televizyon Terimleri S�zl�� / Nejat �Z�N

Plastik s�zc�� sinemada, makyajdan performansa kadar geni� bir alan� i�ermektedir. Bu alana kadraj� ve ��da ekleyebiliriz. Kurgu sinemada plastiktir.

Kaynak
Sinema Nedir? / Andre BAZIN
Kurgu
Montaj ve Kalbin Ritmi

�nsan, incelenmeye de�er, incelenirken de ince elenip �ok s�k dokunulmas� gereken bir varl�kt�r. Eisenstein�n Her�eyiyle insan, �rnek al�nacak tek kaynakt�r. s�z�, yazd�� Film Teorisi kitab�n�n da kayna�� olmu�tur. Bu kitapta sineman�n �z� ara�t�rmas�na girilmi� ve insan psikolojisi ile ba�lant�lar� ortaya konmu�tur. Seyirci nerede nas�l tepki verir, hangi durumlarda nas�l reaksiyon g�sterir? Eisenstein ve Pudovkin bu reaksiyonlar�n sebebini kendilerine �zg� s�n�fland�rd�klar� montaj teknikleri ile ara�t�rma yoluna gitmi�ler ve her bir tekni�in insan �zerinde ayr� ayr� etki b�rakt��n� ispatlamaya �al��m��lard�r. �zleyicinin anlat�lan hikayenin ritmi ile ba�lant�l� olarak duydu�u heyecan do�rudan kalp at��n� etkiledi�i i�in film sanat�n�n her dal�nda oldu�u gibi montaj�n g�c�n�n ve etkisinin ne kadar �nemli oldu�u ortaya apa��k ��k�yor. Filmdeki kalp (Pacing) ve izleyicinin kalbi, bir filmin bir insan hayat�yla benze�mesini do�uruyor.

Hayat�m�z� montaj etmeyi d��nd��m�zde atacak veya eklenecek ne kareler vard�r. Utan�lan anlar, yanl��lar, sinir krizleri, veya slow motion anlar, defalarca ya�anacak flashback ler. Bir filmin b�t�n�n� (�ok sevdi�imiz bir filmin),�r�n olarak bir insan hayat� olarak d��n�rsek, montajdaki ritim de o insan�n kalbi olarak alg�lanabilir. Her filmde nas�l bir problem ve onun ��z�m� i�in verilen sava� sonucunda ve geli�me s�recinde ortaya ��kan duygular bizi etkiliyorsa, hayat�m�z� da ayn� �ekilde etkileyen bir �ok olay�n ger�ekle�me ve ��z�m a�amas�ndaki temposu da film montaj temposu ile t�pat�p ayn� orandad�r. Her filmin kendine �zg� ritmi, her insan�n kendine has heyecan ve d��nceleri film hakk�nda yorumlar�m�z� olu�turur. H�zl�, komedi veya a��r tempolu filmlerde sahneler filmin anlat�m�na sad�k kalarak birbiri ard�na s�ralan�r ve izleyeni ayn� nefesi ve heyecan� almaya ikna eder.

Hollywood piyasas�nda filmin nereler

SANAT - YAKUP KADR� KARAOSMANO�LU (1889 - 1974)

9/7/2010

yakup kadri karaosmano�lu (1889 - 1974)

SANAT - �ZLEN�MC�L�K (EMPRESEYON�ZM)

9/7/2010

izlenimcilik (empreseyonizm)

SANAT - YUNUS EMRE

9/7/2010

yunus emre

SANAT - GUSTAVE TEODOR FECHNER

9/7/2010

gustave teodor fechner

SERGEY M. EISENSTEIN HAYATI VE YAPITLARI

9/7/2010

"HAYATI VE YAPITLARI"

Sergei M. Eisenstein bir film y�netmeni ve kuramc�s� olarak her iki alanda da bir dahi oldu�unu kan�tlam�� bir sanat��d�r.

Eisenstein, di�er insanlar�n g�remedi�i, etraf�ndaki �� g�rme yetisine sahiptir. Bunu kendisi ��yle tan�mlamaktad�r:

"Bir �ey okudu�um ya da d��nd��m zamanlarda zihnimde, di�er insanlardan farkl� olarak baz� canl� resimler belirmektedir. Bunlar genel olarak g�rsel g�r�nt�lerin geni� bir bile�imi olarak kar��m�za ��kar. Keskin g�rsel bir bellek ve uzun, �iddetli bir g�nd�z r�yas� prati�i, sizi d��ncelerinizi ve belle�inizi resimsel g�r�nt�ler i�inde izlemeye zorlayacakt�r. �imdi bile, yaz� yazarken, bundan farkl� bir �ey yapm�yorum. G�r��lerimin �n�nde g�rsel g�r�nt� ve olaylar�n aral�ks�z ge�i�i canlan�yor. �lk ve �nde gelen bu izlenimler arac�, �ektirici bir yo�unluk ile yeniden �retilirler. Yeniden �retim gibi bir konu ve nesne hakk�nda yazarken bunlar� d��n�yorum. �imdi yakla��k �� y�z tane insan birimi bana bu �ekilde yard�m etmektedir. Yeniden �retim konusunda �ok ender olarak duygular�mla yetinirim. Benim mizansenlerim ya da �er�eve kompozisyonumun ay�rt edici g�rsel yo�unlu�unun b�y�k �l��de bu prati�e ba�l� oldu�una ku�ku yoktur."

Eisenstein, hen�z k��k bir �ocukken bile keskin zekas�yla -ve bilin�sizce yapt�� mizah- ile ilgi �ekmeye ba�lam��t�. Hen�z sekiz ya��nda bir �ocukken s�zc�klere dayanan mizah ��elerini yerli yerinde kullanmaya ba�lam��t�. Onun s�zc�klerle erken ba�layan diyalogu, daha sonraki y�llarda �zellikle kurgu �al��malar�nda kendini belli edecektir.

Yine i�itsel-m�zikal kurgu bulu�u daha sonra onun taraf�ndan ger�ekle�tirilecektir.

Anne ve babas�ndan sonra, Eisenstein"�n �zerinde en fazla etkide bulunan ki�i bak�c�s�d�r. Onu perili masallar�n ve efsanelerin b�y�l� d�nyas�n� tan�t�yor ve onu Riya"daki sinemalar g�t�r�yordu.

Birinci D�nya sava�� s�ras�nda 16 ya��nda iken, yerel hastaneleri ziyaret ederek yaral� askerlerin �izimlerini yapmaya ba�lad�. �izimleri, onun �ocuklu�undan beri en b�y�k e�lencesi olmu�tu.

�ocukluk y�llar�nda, �izime ek olarak sisli havalarda alan derinli�i �zerine �al��malarda bulunmu�tur. Yak�n �ekim, alan yerle�tirmesi, gibi bir film ��elerinin temel olgular�n� bu d�nemde yapt�� al��malar� esas olarak ger�ekle�tirmi�tir.

O, �ocukken ya�ad�� bir �ok deneyimini, daha sonra filmlerine de yans�tacakt�r.

Eisenstein filmlerinin di�er bir karakteristik �zelli�inin ��k�� noktas� "Bu onun taraf�ndan (zalimlik okyanusu) olarak adland�r�l�r." �ok k��kken g�rd�� ilk filmlerinden birinden kaynaklanmaktad�r. Barbarca �ld�rmeler onun kendi filmlerinin ortak noktas�d�r. Grev Filmi"ndeki i��iler bir mezbahadaki �k�zler gibi �ld�r�lmekte ve �ocuklar �at�dan f�rlat�lmaktad�r. Potemkin Z�rhl�s�"nda kalabal�k bir b�t�n olarak katledilmektir. Alexander Nevsky filminde adamlar ve �ocuklar ate�in i�ine at�lmaktad�r. Korkun� �van"da ise zehirlenmekte ve han�erlenmektedir. Bezhin �ay�r�"nda da bir �ocuk �z babas� taraf�ndan �ld�r�l�r.
Eisenstein sadece ya�ad�klar�n�n de�il ayn� zamanda okudu�u kitaplar�n�n da etkisinde kalm��t�r. Onu etkileyen kitaplar�n ba��nda genel olarak Frans�z Devrimi"ni konu alan Dumas"�n romanlar� gelmektedir. Mi�ret"in iki ciltlik "history of frenc revolution" kitab� onun Devrim ile olan ilk do�rudan ili�kisidir. Daha sonra Victor Hugo"nun Les Miserable (sefiller) gelecektir. Eisenstein Riga"da d�zenli olarak tiyatro ve operalara gitmi�, bu sayede Hansel ve Gratel, G�tz van Berlichinson ve Wallenstein"den Madame Sans-Geneye kadar t�m oyun ve operalar� bilgi da�arc��na eklemi�tir. 1913 y�l�nda, turnedeki Nezlobin Tiyatrosu"nun yap�m� olan Turandot oyununu g�rmesi onun i�in d�n�m noktas� olmu�tur. "Ondan sonra, tiyatro benim i�in kar�� konulmaz heyecan veren bir tutkuya d�n��t�." Ancak babas�n�n kendisi i�in se�mi� oldu�u m�hendislik okuluna kaydoldu. Bu e�itim 1915 sonbahar�na kadar devam etmi�tir. Devrim e�itimini yar�da b�rakmas�na neden olmu�tur.

DEVR�M

Eisenstein"�n Devrim"e kadar lan ��r

SANAT - BATIYA G��N SANATSAL EVRELER�

9/7/2010

bat�ya g��n sanatsal evreleri

T�YATRO TAHL�LLER�

9/7/2010

Ahmet kutsi Tecerin K��eba�� piyesi ile Necip Faz�l K�sak�rekin Para ve Parmaks�z Salih adl� piyeslerinin tahlili
Tiyatro tahlilleri

1-) necip faz�l
2-) Ahmet kutsi tecer

PARMAKSIZ SAL�H (N. Faz�l)

Necip Faz�l K�sak�rek"in 1948 y�l�nda yazd�� bu piyes �stanbul �ehir Tiyatrosunun 1948-1949 mevsiminde temsil edilmi�tir. Eser 4 perdedir.
Eserde genel olarak, i�timai bir mesele olan kumar ve onunla birlikte gelen k�t�l�kler anlat�lmaktad�r. Necip Faz�l, eserin ba��nda "Parmaks�z Salih"e dair" adl� �ndeyi� mahiyetinde yazd�� yaz�da.
" Bu eserde en canh�ra� sebepleri ve neticeleriyle kumar� g�stermek istedim. (Vis oyunu) ve g�nahlar�n en m�dhi�i olan ve �imal kutbundan cenup kutbuna, g�ne�in do�du�u her noktadan batt�� her noktaya kadar, b�t�n yery�z�n� saran, yak�c�, kavurucu, k�l edici ihtiras…" D�nya"da hi�bir kitab�n sat�� , 52 sahifelik iskambil ka��d� desteleri kadar olabilir mi ? (Parmaks�z Salih"e dair)
Necip Faz�l K�sak�rek"in gen�lik y�llar�nda hastal�k derecesinde kumar m�ptelas� oldu�u ve devlet taraf�ndan e�itim bursuyla g�nderildi�i Fransa"da bir kumarbaz oldu�u ve kendisine �lkeye d�n�� i�in g�nderilen 1. s�n�f vapur biletini sat�p 3. s�n�f bilete �evirdi�i ve kalan parayla yine kumar oynay�p o paray� da kaybettikten sonra ancak d�nd�� bilinmektedir. D�nd�kten sonra t�vbe edip, kendisini �slam davas�na adayan N. Faz�l"�n b�yle bir eser yazmas�nda bunun ba� amil oldu�u bellidir.
N. Faz�l "Parmaks�z Salih"e Dair" ba�l�kl� giri� yaz�s�nda kumar meselesini tam olarak anlat�p anlatamad�� noktas�nda ise kendisini Dostoyevski ile ve onun "Kumarbaz" adl� eseriyle mukayase etmektedir.
�a��rt�c�d�r ki Dostoyevski de kumarbazd�r ve bu eseri de kumar borcunu kar��lamak i�in yazm��t�r.
"D�nya"da Dostoyevski"den itibaren bu mevzuda yaz�lm�� nice piyes ve roman okudum. Fakat kumar ejderhas�n� tam yakalay�p s�ms�k� �evreleyebilmi� oldu�una inanmad�m. Aman Sak�n "��te buna ben muvaffak oldum !" dedi�imi sanmay�n�z. Demek istedi�im �u ki, bir t�rl� yaz�lamayan, dibine ula��lamayan ve daima sat�hlar�nda dola��lan bu cehennem ikliminin, bu aciz eserimle ben de derinli�ine dalamam�� bulunuyorum ama, dal�nmas� gereken bir derinli�i oldu�unu ve m�nt�kan�n bakir kald��n� haber vermek cesaretini g�sterebiliyorum…" (Parm. Salih"e dair)
N. Faz�l"�n esere dair bu d��ncelerinden sonra piyesin tahliline ge�ebiliriz.

1. PERDE
Haddehaneli Salih, Nam-� di�er Parmaks�z Salih eskinin b�y�k bir kumarbaz� iken ve �ok paralar kazanm��ken, (zar oyununda) sa� elinin �ehadet parma��nda ��kan bir sivilce y�z�nden, tuttu�u bu parma�� dolama olmu� ve hissini kaybetmi�tir. Bir kumarbaz olarak parma��n�n hissizle�mesi y�z�nden Salih k�sa s�rede t�m paras�n� kaybetmi� ve bunu hazmedemeyince parma��n� sat�rla kesmek istemi�tir. Bunun sonucu parma�� kangren olmu� ve kesilmi�tir.
��te �stanbul"un k�lhanbeylerinin ve �ark�� zabitlerinin yeti�ti�i Haddehane"den yeti�mi� Salih, bundan sonra Parmaks�z Salih lakab�yla an�l�r olmu�tur.
"SAL�H - Ben haddehaneli Salihim… haddehaneli… Hani �u bir zamanlar�n �ark�� zabitlerini yeti�tiren ocak k�lhan beyleriyle me�hur…"
Haddehaneli Salih parma��n� kaybetmesini Allah"�n kendisini bir cezas� olarak g�rmektedir.
"SAL�H - Bak�n siz, Yaradan�n i�ine ! Sen misin zor tutan, zara g�venen; bir sivilceyle parma��ndan o h�neri alay�m da g�r ! Yar�n, �ld�� zaman, Haddehaneli Salih"in cenazesini kumarbazlar kald�racak… ianeyle…"
Eski ihti�aml� kumarbazl�k g�nlerinden sonra Salih art�k Matmazel Fofo adl� bir kokonan�n pansiyonunda haftada birka� g�n kumar partileri d�zenlemektedir. Kumarbazlar �evresinde mert ve g�venilir biri olarak bilinir.
Salih, kumarbaz olmas�na ra�men ve bir kumarhane i�letmesine ra�men kumar hakk�nda iyi konu�mas� ve onun bir hatal� oldu�unu bilir.
"AL� - �yi, amma siz hem kumarhane i�letiyor hem de kumar hakk�nda iyi propaganda yapm�yorsunuz.
SAL�H - Aman efendim, bunlar� bilmeyene kumarbaz m� denir ? Kumarbaz, v�cudunu �eken batakl�� herkesten iyi bilir, amm

D�NYADAK� AKIMLAR (ISMLER)

9/7/2010

cubism, highly influential visual arts style of the 20th century that was created principally surrealism, movement in visual art and literature, flourishing in europe between expressionism, artistic style in which the artist seeks to depict not objective classicism and neoclassicism, in the arts, historical tradition or aesthetic

OYUN TEXT�

9/7/2010

oyun Texti
Tiyatrom.com okurlar�na hizmet amac�yla ve telif haklar�na olan sayg�s� nedeniyle sadece yazar ya da �evirmenlerinin yay�nlamam�za izin verdi�i oyun teksterlini okurlar�na hizmet amac�yla yay�mlamaktad�r. Bu k�lt�r hizmetine katk�da bulunarak oyunlar�n� sizlere iletmemize izin veren t�m oyun yazarlar�m�za te�ekk�r ediyoruz. Sahnelemeyi d��nd��n�z oyunlardan yazarlar�n� haberdar etmeniz sayg� davran�� olarak �nerilir

H�SEY�N KEFEL�

firansiz@mynet.com

Perde a��ld��nda sahnede kimse yoktur ve dekor ideal bir ev dekorudur (y�netmenin karar�na kalm��t�r.) kap� zili �almaya ba�lar.
G�L
(i�erden) Geliyorum.(zil �almaya devam eder) Patlama be.(zil devam eder bu arada G�l sahneye gelir) �nsana tuvalette bile rahat yok.(kap�y� a�ar)
H�LM�
K�z�m neden bu kadar ge� a�t�n kap�y� k�k salacakt�m nerdeyse.
G�L
Beyefendi affedersiniz tuvaletteydim de ondan ge� a�t�m.
H�LM�
Tamam tamam bir daha olmas�n.
G�L
Peki efendim.
H�LM�
Han�m�n nerede gene evde yok mu.
G�L
Hay�r efendim pokere davetliydi de bug�n oraya gitti.
H�LM�
Hay ben bu kar�y� , gidip gidip paralar� yiyor. Sanki babas�n�n evinde poker bilirdi. Ne oldu bilmem ki bu kar�ya. Al�rken b�yle de�ildi.
G�L
Efendim isterseniz ben size bir kahve pi�ireyim siniriniz yat��s�n.
H�LMi
�yi dedin k�z�mda �nce bana bir bardak su getir. Sakinle�tiricimi alay�m sonrada kahveyi getirirsin.
G�L
Peki efendim.(i�eri gider bu arada da Hilmi cebinden hap�n� ��kart�r G�l i�eri girer) Buyurun efendim.
H�LM�
Sa� ol k�z�m(hap� i�er) Ellerin dert g�rmesin bir an i�te b�yle sinirleniyorum. Sen bizim �u kahveyi de yap da iyice sinirlerimiz ge�sin(G�l i�eri gider Hilmi d��ardan gelirken getirdi�i gazeteyi okumaya koyulur) Bak bak bak ba�bakan yap�lan hortumun boyunu a��klam�� 5cm ulan oka darc�k olsa bu kadar ac�t�r m�yd�.(kap� zili �alar) k�z�m kap�ya bak.
G�L
(i�erden) Tamam efendim.(kap�y� a�ar i�eri postac� girer G�l postac�ya hayran g�zlerle bakar) Postac�ym�� efe

MUTTER COURAGE UND IHRE K�NDER

9/7/2010

K�ML�K ��Z�MLEMELER�

1- Oyunun �zg�n ad�:Mutter Courage und Ihre Kinder
2- Oyunun ad�:Cesaret Ana Ve �ocuklar�
3- Yaz�ld�� y�l:1939
4- B�l�mlenmesi:12 Episode
5- Dilimize �eviren:�lker �ngiz
6- T�rk�e bask�lar�:Ara Yay�nc�l�k, �stanbul, 1992 (Birinci Bas�m)
7- Konu: Oyun 30 y�l sava�lar�nda ge�mektedir. Cesaret Ana olarak tan�nan Ar�na Fierling"in arabas�yla ve �� ocu�uyla birlikte sava� s�ras�nda ticaret yaparak ya�am�n� s�rd�rmeye �al��mas�, sava��n g�t�rd�kleri konu edilmi�tir.
8- Ki�iler:Cesaret Ana, Kattrin (Dilsiz k�z�), E�l�f (B�y�k o�ul), �svi�re Peyniri (K��k o�ul), Asker Yaz�c�, Ba��avu�, A��, Kumandan, Alay Papaz�, Levaz�mc�, Yvette Pott�er, Sarg�l�, Ba�ka Bir Ba��avu�, Ya�l� Albay, Bir Yaz�c�, Gen� Bir Asker, Ya�l� Bir Asker, Bir K�yl�, K�yl�n�n Kar�s�, Gen� Adam, Ya�l� Kad�n, Ba�ka Bir K�yl�, K�yl� Kad�n, Gen� Bir K�yl�, Sancaktar, Askerler, Bir Ses.
9- Dekor:1. Episode; Kent yak�n�ndaki bir �osede ge�mektedir.
2. Episode; Kumandan�n �ad�r� ve yan tarafta mutfak vard�r.
3. Episode; Ordugahta ge�mektedir. Bir direkte alay sanca�� vard�r. B�y�k bir topla Cesaret Ana"n�n arabas� aras�na �ama��r ipi gerilmi�tir.
4. Episode; Bir subay �ad�r�n�n �n�nde ge�mektedir.
5. Episode; Sahnede Cesaret Ana"n�n arabas� ve bir k�y evi bulunmaktad�r.
6. Episode; Bakkal tezgah� ve arkaya do�ru bir i�ki tezgah� bulunmaktad�r.
7. Episode; �osede ge�er. Sahnede her zaman oldu�u gibi Cesaret"in arabas� bulunmaktad�r.
8. Episode; Ordugah ve Cesaret"in arabas� bulunur.
9. Episode; Yar� y�k�lm�� bir papaz evinin �n�nde ge�mektedir.
10. Episode; �osede ge�mektedir.
11. Episode; Cesaret"in arabas� y�rt�k p�rt�kt�r. Kayalara yaslanm��, saman daml� bir k�y evinin �n�nde ge�er.
12. Episode; Sahnede Cesaret"in arabas� vard�r.

10- Ortalama s�re:2 : 30

ORTAM ��Z�MLEMELER� :

BRECHT"�N D�NYA G�R�� VE T�YATRO ANLAYI�I,
EVRELER� VE ETK�LEND�� KAYNAKLAR :
(1898-1956)

1898"de Augsburg"da do�an Bertolt Brecht sah

SANAT - HAYVAN F�G�RL� HALILAR

9/7/2010

hayvan fig�rl� hal�lar

SANAT - D�NYANIN YED� HAR�KASI

9/7/2010

d�nyan�n yedi harikas�

SANAT - P�CASSO PABLO RU�Z

9/7/2010

picasso pablo ruiz

SANAT - PEYAM� SAFA

9/7/2010

peyami safa

SANAT - C�OFF TE�K�LATI VE FEST�VALLER�

9/7/2010

cioff te�kilat� ve festivalleri

RES�M - BAROK SANATI

9/7/2010

barok sanat�

SANAT - RE�AT NUR� G�NTEK�N

9/7/2010

re�at nuri g�ntekin

SANAT - M�NYAT�R NED�R

9/7/2010

minyat�r nedir

SANAT - PERL DE VER�

9/7/2010

perl de veri

KOMPOZ�SYON

9/7/2010

Kompozisyon

Anlatmak istedi�imizi en uygun �ekilde anlatma, olarak ifade edebilece�imiz kompozisyonda �nemli olan anlat�mda kullan�lan ��elerin anla��lacak �ekilde bir arya getirilmesidir. Anlat�lmak istenenin anlat�lan �eyin do�as�na uygun olmas� ve anlat�lan �eyin kendine �zg� �retim ara� ve y�ntemlerinin kullan�lmas� gereklidir. Kompozisyonda kadraj, grafik d�zenleme, leke da��l�m�, ��k ve anlat�lmak istenenin anla��l�r ifade edilmesi gerekir.

Hangi t�r foto�raf makinesine sahip olursan�z olun (en basitinden en geli�mi�ine kadar) deklan��re basarken sizin foto�raf�n�z� s�radanl�ktan ��karacak, ona estetik bir de�er katacak ��e, �e�itli kompozisyon kurallar�na uyman�za ba�l�d�r. Her ne kadar sanat ki�inin i�sel duygular�n�n d��a yans�t�lmas� olay�na ba�l� olarak, bireysel bir olay olsa da, duygular�m�z� yans�t�rken �e�itli kurallara uymak ki�inin �zg�rl��n� s�n�rlamak yerine, ona yeni ufuklar a�ar. Foto�rafta kompozisyon pasif ve aktif olmak �zere iki �ekilde ger�ekle�tirilebilir.

Pasif d�zenlemede foto�raf�� pozland�raca�� konuda vurgulamak istedi�i ��elerin, ��k �artlar�n�n kendili�inden olmas�n� ve zihninde �nceden olu�turdu�u d�zenlemenin ger�ekle�mesini bekler. Konunun d�zenlenmesine hi�bir �ekilde katk�da bulunmaz. Genellikle �ocuklar�n ya�ant�lar�, portre �al��malar�, do�a foto�raf��l�� ve hayvanlar aleminin foto�raflanmas�nda pasif d�zenlemeden yararlan�l�r. Daha �nce zihninde canland�rm�� oldu�u bir olay�n olu�mas� i�in ona d��en g�rev, sadece beklemektir. Bazen zihnimizde tasarlad��m�z olaylardan biri, ans�z�n kar��m�za ��kar ve deklan��re basmak suretiyle istedi�imiz bir foto�raf� elde edebiliriz. Bazen ise tasarlad��m�z d�zenlemenin olu�mas�, �ok uzun zaman alabilir ya da hi� ger�ekle�meyebilir. �rne�in bir defa g�rd��m�z �ocu�un g�l�msemesi foto�rafik olarak bizim i�in yeterli olabilir. O anda, makinemiz �ekim i�in ayarl� de�ilse ya da herhangi bir nedenden dolay� pozland�rmay� ger�ekle�tirememi�sek, ayn� olay�n ger�ekle�mesi i�in �ocu�un g�zlemlenmesi gerekmektedir. �ocuk bizden etkilendi�inden ya da ilgisinin bir ba�ka konuya kaymas�ndan dolay�, bizim bekledi�imiz s�re i�erisinde g�l�msemeyebilir. Sonu� olarak, bize g�re �ok anlaml� ve g�zel olabilecek bir foto�raf ortadan kaybolur.

Pasif d�zenlemede ortaya ��kan zaman kayb� ve olaylar�n tekrar�n�n rastlant�lara ba�l� olmas� foto�raf��lar� aktif d�zenleme yapmaya y�neltmi�tir. Aktif d�zenlemede, foto�raf�� konunun ayd�nlat�lmas�ndan, modelin duru�una kadar her �eyi kendisi ayarlar. Zihinlerde, "Sanat foto�raf� do�al olan, yani kendili�inden olan olay ve g�r�nt�lerin foto�raflanmas�d�r." gibi yanl�� ve ge�ersiz bir kural�nda burada hat�rlat�lmas�nda yarar vard�r. Daha �nce ifade etti�imiz gibi ne arad��n� bilmeyen ne buldu�unun fark�nda de�ildir. ��te aktif d�zenlemede foto�raf�� ne arad��n� bilen ve bunu uygulamak i�in foto�rafik unsurlar� bilin�li �ekilde kullanan ki�idir. Aktif d�zenlemede dikkat edilmesi gereken en �nemli nokta d�zenleme s�ras�nda olay�n ya da konunun do�all��n� bozacak durumlardan sak�nmakt�r. Bir portre �al��mas�nda modelle konu�mak modelin, s�k�lganl�ktan kurtulmas�n� ve daha do�al hareket etmesini sa�layabilir. �ekim esnas�nda modelle konu�mak ne kadar yararl� ise modele elle dokunmak ve onu rahats�z edecek kadar �ok konu�mak, o kadar zararl�d�r.
Foto�rafta, kompozisyon kapal� ve a��k bi�imde d�zenlenebilir. Kapal� kompozisyonda foto�raf��, anlatmak istedi�i her �eyi foto�raf karesinin i�erisinde, izleyiciye sunar. �zleyici kendine haz�r olarak sunulan bu yorumla ve anlat�mla yetinmek zorundad�r. A��k kompozisyonda ise, foto�raf�� olaylar�n devam�n� izleyiciye b�rak�r. �zleyici, foto�raf�� taraf�ndan kendine sunulan temel bilgilerden hareket ederek, olay�n devam�n� zihninde tamamlar. B�ylece bir foto�raf�n olu�umu ve de�erlendirilmesinde foto�raf�� ile izleyici birlikte rol al�r. Kapal� kompozisyonda, konunun s�n�rlar� foto�raf karesi ile s�n�rland�r�l�rken, a��k kompozisyonda konu karenin d��na ta�arak devam eder. Konuyu olu�turan ��eler, izleyiciyi foto�raf karesinden ba�lay�p ba�ka d�nyalara ve yorumlara g�t�ren bir g�rev �stlenir.

SANAT - NE HAL�N VARSA G�R-GLADYAT�R

9/7/2010

ne halin varsa g�r-gladyat�r

SANAT - DO�U AKDEN�Z MEDEN�YETLER�

9/7/2010

do�u akdeniz medeniyetleri

SANAT - ABAUT BR�TNEY

9/7/2010

abaut britney

OYUN �NCELEMES� RAPORU

9/7/2010

OYUN �NCELEMES� RAPORU

I. K�ML�K ��Z�MLELER�
1Oyunun Ad� - Yazar�Cimri - Moliere
2 Oyunun Yaz�ld�� Y�llar1668
3B�l�mleme (Perde/Sahne/B�l�m vb.)V Perdelik komedi.1. Perde - 5 sahne2. Perde - 5 sahne3. Perde - 9 sahne4. Perde - 7 sahne5. Perde - 6 sahne
4Dilimize �evirenlerCimri"yi T�rk�e"ye ilk �eviren Vefik Pa�a"d�r. "Azarya" ad�yla �evirmi�tir. Daha sonra Teodor Kasab "Pinti Hamit" ad�yla �evirmi�tir. �lk tam �eviriyi 1938"de �smail Hami Dan��ment yapm��t�r. Yine Ya�ar Nabi Nay�r, Sebahattin Ey�bo�lu dilimize �evirmi�tir.
5Ortalama S�re2 saat 15 dakikad�r.
6 Dekor (Dekor tan�mlar� ve de�i�imleri)Cimri"yi oynarken dekor, kost�m, ��k oyunlar�na de�il; �nemi konu�maya vermi�lerdir.
7Bas�ndaki Yank�lar�(Haber, Makele, Ele�tiri, Foto�raf vb.)1668"de sahnelenen Cimri, �ok iyi bir ba�ar� kazand�� halde �ok da iyi kar��lanm�yor. Versailles"deki �enliklerde �ok b�y�k bir ba�ar� kazan�yor. Fakat ayd�n kesim �rne�in; Racine, Moliere kar�� cephe al�yor. Moliere bir s�re i�in yaz� yazmay� b�rak�yor.

II. ORTAM ��Z�MLEMELER�
1Yaz�ld�� d�nemin siyasal toplumsal ko�ullar�Moliere ya�ad�� a� bug�ne dek Frans�zlar�n en mutlu sayd�klar� �a�d�r. Bununla beraber bu parlak �a� o zaman ve �ok daha sonlara kadar san�ld�� gibi karanl�klardan ��km�� de�ildi. Ancak yine bu y�zy�lda Fransa G�ne� Kral ad�n� alacak kadar ba�ar�l�, anlay��l� ve mutlu bir kral ve kurucu devlet adamlar�na kavu�mu�; o zaman�n en �al��kan s�n�f� olan burjuval�k s�m�rgen aristokratlara inat, b�y�k Frans�z Devrimini haz�rlayacak ve sonunda ba�aracak kadar y�kselme yollar�n� bulmu�, k�sacas� Fransa o y�zy�lda Fransa olmu�, dilini, d��ncesini sonraki devrimlerin sadece geli�tirece�i sa�lam temellere oturtmu�tur. XVII.yy. daha �ok d�zenleyici, �l�� ve denge bulucu uzla�t�r�c� bir �a�d�r. ��te Moliere b�yle mutlu bir �a��n adam�d�r. G�ne� Kral"�n �n�ne ��kabilmek i�in Moliere y�llar y�l� karanl�klarla sava�mak zorunda kalm��t�r.
2D�nemin Sanat�na Egemen olan Ak�m/Ak�mlarKlasizm.
3Oyunun T�r� ve Bi�imiKomedi - Anla��l�r bir dili var, d�nem toplumuna indirgenmi�tir. Fransa"n�n k�yl�s�ne var�ncaya kadar anla��labilir dilde yaz�lm��t�r. Herkesin anlayaca�� bir anlat��la, kitap diliyle de�il sahne diliyle verme yolunu se�mi�tir. Halk�n dili yazar�n dili olmu�tu.
4Yazar�n �zge�mi�i1622 Moliere, Paris"te, rahat, hatta zengince bir evde do�uyor. Babas� saray�n hal�c�ba��, tutumlu bir t�ccar, anas� yine bir hal� t�ccar�n�n, okuma yazmas� k�t, iyi giyinmesini sever k�z�d�r.1637 Moliere belki d�rt y�ldan beri kendi iste�i ve dedesinin desteklemesiyle koleje (�imdiki Louis le Grand lisesine) girmi� bulunuyor. Parlak bir ��rencidir. Be� y�l Latince"ye dayanan bir ��retim g�rd�kten, iki y�l da felsefe okuduktan sonra 1639"da Moliere kolejden ��k�yor. 1640"da Moliere tiyatro oyuncusu Madeleine Bejart"la tan��yor. 1643 Moliere baba evinden ayr�l�p ayr� ev tutuyor. Ba�lar�nda Madeleine Bejart olan tiyatro oyuncular�yla d��p kalk�yor. �nl� Tiyatro (�llustre Theatre) ad�yla kurulan kumpanyaya kat�l�yor. Bu kumpanyada Madeleine"in karde�leri, Moliere"in �ocukken hocas� olmu� Pinel de vard�r. 1644"de �nl� Tiyatro b�y�k umutlarla a��l�yor. Jean Baptiste Poquelin, ilk defa Moliere ad�n� kullanarak kumpanyan�n ba��na ge�mi� durumdad�r. Daha �ok tragedyalarda rol al�yor. 1645"de kumpanya yeniden, ama ba��ms�zl��n� kaybederek i�e ba�l�yor. Alacakl�lar Moliere"i her g�n biraz daha fazla s�k��t�r�yorlar. �nl� Tiyatro b�sb�t�n iflas ediyor ve k��len kumpanyan�n ta�raya ��kmaktan ba�ka �aresi kalm�yor. Babas�n�n b�t�n ��tlerine ra�men Moliere yolundan d�nm�yor. 1647"de Moliere hayat�n� yaln�z tiyatroya vermeye ba�l�yor. 1648"de yeniden d�zenlenen �nl� tiyatro 13 y�l s�recek olan ta�ra gezilerine ��k�yor. �lk durak Nantes"dir. 1659"da Moliere, tiyatrosuyla Paris"e yerle�iyor. �lk ba�ar�lar pek parlak olmasa da Moliere eski bor�lar�n� �demek kayg�s�na d��ecek duruma geliyor. Moliere"in yazd�� ilk �nemli komedya, G�l�n� Kibarlar �nl� saray oyuncular�n�n ve bir�ok sarayl�lar�

KIRGINLAR EV� (OYUN)

9/7/2010

DRAMATURG� RAPORU

1. Oyunun Ad�: K�rg�nlar Evi - Heartbreak House
2. Yaz�ld�� Y�l: 191617
3. B�l�mlemesi: 3 perde. Perdeler sahnelere b�l�nmemi�.
4. Dilimize �eviren : Sevgi SANLI.
5. Ortalama S�re: Yakla��k 3 - 3,5 saat.
6. Dekor :
Eski moda bir gemi �eklinde tasarlanm�� bir oda. Evin giri� hol�ne a��lan �ift kanatl� caml� kap�, yan�nda kitap raflar�, bir marangoz tezgah�. Ka��t bir sepette bulunan v eyere d�k�lm�� tala�lar. Tezgah�n �zerinde bir matkap ve iki rende. ��eride var olan ve kap�dan i�erisi g�r�len bir kilerdir. Ortaya yak�n bir yerde resim masas�, �zerinde resim tahtas�, g�nye tak�mlar�, cetveller, matematik ara�lar�, suluboya tak�mlar� vb. masan�n yan�nda yang�n kovas�. Raflara yak�n bir yerde kanepe, kanepe ile resim masas� aras�nda bir me�in koltuk. Kap�yla kitapl�k aras�nda, sa�lam bir masa.
I. ve II. Perde evin i�inde III. Perde bah�ede ge�er.

ORTAM ��Z�MLEMELER�
1. Yaz�ld�� D�nemin Siyasal-Toplumsal Ko�ullar�:
I. D�nya Sava�� - Sonras�
Enerji kaynaklar�n�n ve s�m�rgelerin elde edilmesi, Pazar olu�turmak ve bunun gibi bir �ok ekonomik ve siyasal g�� elde etmek amac�nda olan �lkelerin ��kard�� I. D�nya Sava�� sonras� ortaya ��kan ekonomik ��k�nt�, insanlar�n kendi toplum d�zenlerine ve d��nce sistemlerine kar�� olan ku�kuyu daha da art�rd�. Sava�a kar�� olan g�sterilerin yan�s�ra, �e�itli toplumlar�n kendilerini yeni ba�tan d�zenleme zorunlulu�u ile hayata olan bak�� sorunlar� ele al�� ve ��kar�lan sonu�lar sava� �ncesinden olduk�a farkl�yd�. �ngiltere, Almanya ve Fransa gibi Avrupa"n�n b�y�k �lkelerinde sosyalist d��nceler �e�itli bi�imlerde eski d�zenin temsilcileriyle �at��maktayd�.
2. D�nemin Sanat� Egemen olan Ak�m/Ak�mlar:
XIX. y�zy�l sonunda ve XX. Y�zy�l ba�lar�nda baz� do�alc� yazarlar�n simgecili�e, dincili�e, tepkicili�e ka�t��n� g�r�yoruz. Do�alc� yazarlar�n baz�lar� da toplumculu�a y�neldi. �zellikle I. D�nya Sava��"n�n etkisiyle tiyatro iki temel e�ilimi s�rd�rd�. Ger�ek�ilik ve Kar��t Ger�ek�ilik. �lki do�alc�l�k yani ger�ek�ilik ve toplumcu ger�ek�ili�e do�ru bilimsel bir geli�im g�sterdi. Simgecili�i, d��avurumculu�u, ger�ek�st�c�l��, gelecek�ili�i, konstr�ktivizm"i vb. kapsayan; ikinci e�ilim ise bireyci y�nelimlerin yata�� oldu.
3. Oyunun T�r�: Oyunun T�r� Komedi"dir.
Oyunun Bi�imi: Kapal� Bi�im.
4. Yazar�n �zge�mi�i:
26 Temmuz 1856"da Dublin"de (�rlanda) d�nyaya geldi. On be� ya��na kadar okudu. Ge�imini sa�lamak i�in bu ya�ta �al��maya ba�lad�. On dokuz ya��nda iken 1876 Nisan"�nda �ngiltere"ye gitti. Bas�lan ilk s�rekli yaz�lar� m�zik ele�tirileridir. Sonra tiyatro ele�tirileri de yazar. �ngiliz ��i Partisi"nin �ekirde�i olan Fabian Derne�i"nin kurucular�ndand�r. Darwin, Lamarck ve Butler"in yarat�c� geli�me �st�ndeki d��ncelerinin etkisinde kalm��t�r.
5. Yazar�n D�nya G�r�� ve Tiyatro Anlay��:
Her oyununda �a��n yanl��l�klar�na, k�t�l�klerine de�inmi� ve kendi ��z�m�n� belirtmi�tir. Oyunlar�n�n hemen hemen hepsi

K�ML�K ��Z�MLEMELER� (OYUNUN K�ML��)/DRAMATURG� RAPORU

9/7/2010

DRAMATURG� RAPORU
K�ML�K ��Z�MLEMELER� (OYUNUN K�ML��)
1.Oyunun Ad� / Adlar� : Hastal�k Hastas�
2.Yaz�ld�� Y�l : 1673
3.B�l�mlenmesi : 1. Perde VIII sahne, 2. Perde IX sahne, 3. Perde XIV sahne
4.Ba�l��n Tam �evirisi : Le MALADE �MAG�NA�RE
5.Dilimize �evirenler : �smail Hamdi DAN��MEND – L�tfi AY
6.T�rk�e Bask�lar� : �a�da� Matbaa Limited �irketi, May�s 2000. �nk�lap
Kitapevi, 2. Bask�, �stanbul 1993.
7.Konu : Kendini hasta zanneden hastal�k hastas� bir adam�n kendi ��kar�ndan dolay� k�z�n� bir doktorla evlendirme �abas� ve kar�s�na olan g�veni ve inanc�.
8. Ki�iler : Argan, Beline, Angelique, Louison, Beralde, Cleante, M�sy� Diafo�rus, Thomas Diafoirus, M�sy� Purgon, M�sy� Fleurant, M�sy� Bonnefoi, Toinette
9. Dekor : Moliere, di�er oyunlar�nda oldu�u gibi dekora fazla �nem vermemi�tir. Perde a��ld��nda Argan odas�ndad�r ve oyun bitimine kadar odas�nda devam etmektedir.
10. Ortalama S�re : 1 sayfa 2-3 dakika oldu�u i�in yakla��k 120 dakikad�r.
11. Oyunun �lk Oynan�� : 1673"de Palais Royal"de oynanm��t�r.
ORTAM ��Z�MLEMELER�
1. Yaz�ld�� D�nemin Siyasal – Toplumsal Ko�ullar�
Moliere ya�ad�� a� bug�ne dek Frans�zlar�n en mutlu sayd�klar� �a�d�r. Bununla beraber bu parlak �a� o zaman ve �ok daha sonlara kadar san�ld�� gibi karanl�klardan ��km�� de�ildi. Ancak yine bu y�zy�lda Fransa G�ne� Kral ad�n� alacak kadar ba�ar�l�, anlay��l� ve mutlu bir kral ve kurucu devlet adamlar�na kavu�mu�; o zaman�n en �al��kan s�n�f� olan burjuval�k s�m�rgen aristokratlara inat, b�y�k Frans�z Devrimini haz�rlayacak ve sonunda ba�aracak kadar y�kselme yollar�n� bulmu�, k�sacas� Fransa o y�zy�lda Fransa olmu�, dilini, d��ncesini sonraki devrimlerin sadece geli�tirece�i sa�lam temellere oturtmu�tur.
XVII.yy. daha �ok d�zenleyici, �l�� ve denge bulucu uzla�t�r�c� bir �a�d�r. ��te Moliere b�yle mutlu bir �a��n adam�d�r. G�ne� Kral"�n �n�ne ��kabilmek i�in Moliere y�llar y�l� karanl�klarla sava�mak zorunda kalm��t�r.
2. D�nemin Sanat�na Egemen Olan Ak�m : Neoklasik Ak�m
3. Oyunun T�r� :
Karakter Komedyas�d�r. Moliere, Hastal�k Hastas�, Cimri gibi komedyalar�nda hem bir karakter �zelli�ini sivriltmi� hem de kahramanlar�n�n temsil etti�i z�mreye bu insanlar�n ya�ama bi�imlerine dolay�s�yla toplumun ahlaki yap�s�na ele�tiri getirmi�tir.
4. Yazar�n �zge�mi�i :
1622 Moliere, Paris"te, rahat, hatta zengince bir evde do�uyor. Babas� saray�n hal�c�ba��, tutumlu bir t�ccar, anas� yine bir hal� t�ccar�n�n, okuma yazmas� k�t, iyi giyinmesini sever k�z�d�r.
1637 Moliere belki d�rt y�ldan beri kendi iste�i ve dedesinin desteklemesiyle koleje (�imdiki Louis le Grand lisesine) girmi� bulunuyor. Parlak bir ��rencidir. Be� y�l Latince"ye dayanan bir ��retim g�rd�kten, iki y�l da felsefe okuduktan sonra 1639"da Moliere kolejden ��k�yor. 1640"da Moliere tiyatro oyuncusu Madeleine Bejart"la tan��yor. 1643 Moliere baba evinden ay

SANAT - MISIR RESM�

9/7/2010

m�s�r resmi

SANAT - GEORGES BRAQUE

9/7/2010

georges braque

SANAT - BAB�L

9/7/2010

babil

OTHELLO: B�R ERKEKL�K TRAJED�S�

9/7/2010

OTHELLO: B�R ERKEKL�K TRAJED�S�

Bu oyunun al�mlama esteti�ine g�re yorumunu yapmak i�in �ncelikle oyunun �zetini vermekte yarar var.

Venedik"in bir komutan� olan zenci Othello Cassioyu kendisine yard�mc� ola-rak se�er. G�z�, Cassioya verilen g�revde olan �ago hem Othellonun onu se�memesi hem de daha �nemlisi Othellonun kendi kar�s�yla bir ili�kisinin oldu�undan ku�ku-land�� i�in ona d��man olur. Bu arada Othello Venedik"in �nde gelenlerinden olan Barbatinonun k�z� ile gizlice bir evlilik yapar. Bunu f�rsat bilen �ago Desdemonan�n geri �evirdi�i bir soylu olan Roderigo ile Barbatinoyu Othelloya kar�� harekete ge�i-rir. Venedik senatosu Barbatinonun k�z�n�n evlili�iyle ilgili ba�vurusuna olumsuz ya-n�t verdi�i gibi Othelloyu K�br�sa askeri bir g�rev i�in g�nderme karar� al�r. Kar�s� Desdemonada onunla birlikte gidebilecektir. Osmanl� donanmas� f�rt�na y�z�nden et-kisiz kal�rken, Othello, Cassioyu g�zc�l�kten sorumlu muhaf�z komutan� yapar. Ge-ride kalan �agonun i�kili Cassio ile Roderigo ars�nda bir kavga yaratmas� sonunda Othello Cassioyu yard�mc�l�k g�revinden al�r. B�ylece �ago ilk amac�na ula�m�� olur. Ayr�ca Cassioyu Othello yla aras�n� yeniden d�zeltmesi i�in Desdemonaya ba�vur-mak i�in kand�r�r. Cassio"nun Desdemonayla gizlice bulu�mas�n� Othelloya kar�� kullanarak Desdemona ile Cassio aras�nda bir ili�kinin var oldu�u ku�kusunu Othelloda uyand�r�r; bu a�amadan sonra �agonun t�rl� oyunlar�yla Othellonun kar�-s�na kar�� olan ��phesi artmaya ba�lar. �� o raddeye var�r ki art�k Othello bu ac�dan kurtulmak i�in kar�s�n� �ld�rmenin tek yol oldu�unu d��nmeye ba�lar ve oyunun so-nunda kar�s� Desdemonay� yatakta bo�arak �ld�r�r. En sonunda �agonun kar�s� Emilia sayesinde t�m ger�ekler ortaya ��kar; bunun ac�s�yla Othello kendini �ld�r�r. Yeni komutan Cassioya �agoya gereken cezay� vermek kal�r.

Yorum denemesi

�ncelikle oyunun merkezinde yer alan kahramanlar biri olan Othello �zerinde durmak istiyorum. Othello benim zihnim

RES�M - ASPED ARMEN (1936-1999)

9/7/2010

asped armen (1936-1999)

SANAT - YILDIRIM G�RSES

9/7/2010

y�ld�r�m g�rses

G�LGE OUNU TAR�H� GEL��M�

9/7/2010

A)G�LGE OYUNU
A1) "G�LGE OYUNU" NASIL ORTAYA �IKTI ?
T�RK�YEYE NASIL GELD� ?

G�lge oyununun ilkin nerden ��km�� olabilece�i konusunda iki ana g�r�� vard�r, birinciye g�re g�lge oyunu ilk olarak Asyadan ��k�p Bat�ya do�ru y�nelmi� ve yay�lm��t�r. �kinciye g�re ise Bat�dan Do�uya ve Asyaya ge�mi�tir. Asyan�n �ok zengin bir g�lge oyunu gelene�i oldu�una g�re ister Hindistandan, ister Cavadan isterse �inden ��km�� olsun, g�lge oyununun Asyadan Bat�ya yay�ld�� g�r�� daha g��l�d�r. (Metin And, D�nyada ve Bizde G�lge Oyunu, Ankara 1977 )

�slam �lkelerinde g�r�len g�lge oyununun Cavadan gelebilece�ini kabul edebiliriz. 1300 ile 1750 y�llar� aras�nda, Malaya ve Bali d��nda Endonezya �slaml�� kabul etmi�ti. Bundan �nce de Arap gezginlerinin K�z�ldeniz, �in k�y�lar�nda dola�t�klar�, G�neydo�u Asya k�y�lar�nda k��k yerle�meler oldu�unu biliyoruz. VII. Ve X. y�zy�llarda Arap tacir ve gezginleri �slaml�� buralar�n yerlilerine kabule zorlamam��lard�. �slaml�k daha �ok Hintliler yoluyla gelmi�ti. Bu bak�mdan, �slaml�k etkisinden �nce Araplar�n bu b�lge ile tan��kl�� bulundu�una g�re, bu de�inmeden �nce Araplar�n Cava g�lge oyununu da ��renmi�lerdir. (Metin And, Geleneksel T�rk Tiyatrosu, �stanbul 1985 )

Do�u �lkelerine �zg� bir sanat oldu�u anla��lan g�lge oyununun ilk �inde ��kt�� s�ylenir. S�ylentiye g�re, �mparator Wu (h�k. M.� 140 - 87 ) �ok sevdi�i kar�s�n�n �l�m� �zerine derin bir �z�nt�ye kap�l�r; �av - W�ng adl� bir �inli imparatorun �z�nt�s�n� hafifletmek i�in, �len kad�n�n hayalini bir perde arkas�ndan g�sterebilece�ini s�yler; saray�n bir odas�na gerdi�i bir perdenin �zerine kar�s�na benzeyen bir kad�n�n g�lgesini d��r�r ve bu g�lgeyi �len kad�n�n hayali olarak imparatora sunar. (M.� 121)

Bir ba�ka s�ylenti ise g�lge oyununun IV. Y�zy�lda Hintten ��kt��n�, V. Y�zy�lda ise Cavaya ge�ti�ini s�yler. Cavada Wayang ad� verilen ve gerek �ekilleri, gerek konular� bug�ne de�in korunan bu oyunlarda Hint efsanelerinin etkisi a��k�a g�r�lmektedir. Cava edebiyat�nda, evren bir Wang sahnesine, insanlar ve do�a da Wayang tasvirlerine benzetilmi�tir. �slam d�nyas�nda bu oyuna hayal -el -z�ll ( g�lge hayali), z�ll -el -hayal (hayal g�lgesi), hayal -el -sitare (perde hayali) vb. adlar� verilmi�tir. �slam d�nyas�nda �e�itli kelamc� ve tasavvuf�ular�n eserlerinde hayal sahnesi evrene, insanlar ve t�m varl�klar, perdedeki ge�ici hayallere benzetilmi�, oyundaki hayaller nas�l perde arkas�ndaki g�r�lmeyen bir sanat�� taraf�ndan oynat�l�yorsa, evrendeki varl�klar�n da g�r�nmeyen bir yarat�c� taraf�ndan hareket ettirildi�i anlat�lm��t�r. (Cevdet Kudret, Karag�z, Ankara 1968 )

Ayr�ca �bni Batuta 1345te Cavaya u�ram�� ve Cava g�lge oyununu bir �ok bak�mlardan Arap ve T�rk g�lge oyununa benzetmi�tir. Her ikisinde de beyaz bir perde vard�r, oynatanla perde aras�na ya� kandili konulur.

G�r�nt�ler deridendir; Cava kuklas�nda, kuklalara destek olarak muz dallar�ndan "Gedeborg pisang", bizdeki Hayal a�ac� denen �atal desteklere benzer; t�pk� Karag�zdeki g�stermelikler gibi perdenin ortas�na yaprak bi�iminde bir g�r�nt� konulur. Bunun ad� "Gunungan"d�r; bu toprak, deniz, hayvan gibi evreni canland�r�r;oyundaki g�revi bak�m�ndan da bizim g�stermeliklere benzer. Oyunun ba�lad��na i�aret oldu�u gibi, kimi zaman dekor yerine de ge�mektedir. Gene ayn� oyunlarda oynat�c� Dalang, Karag�zde oldu�u gibi, al��lm�� basmakal�p s�zleri m�zikle s�yler; Allaha bir yakar�� vard�r.
Bunda belirli bir Arap etkisi g�r�l�r. Bunu Karag�z muhaveresi gibi bir s�yle�me izler, her iki g�lge oyununda da g�r�nt�ler yandand�r.Yaln�z Wayang Kedekte kad�n g�r�nt�leri �ndendir. (Metin And, Geleneksel T�rk Tiyatrosu, �stanbul 1985 )

G�lge oyununun T�rkiyeye nerden,nas�l ve ne zaman girdi�ine gelince, Bir�ok yazar ve incelemecinin daha sonra ��r�t�len g�r��lerine bak�l�rsa, g�lge oyunu T�rkiyeye Ortaasyadan �ran yoluyla gelmi�tir. Ve XVI y�zy�ldan �ok �ncedir. Kimi de Evliya �elebideki hi�bir temeli olmayan s�ylentiye kanarak bunu Sel�uklu �a��na uzatmaktad�r.Bu incelemecileri yan�ltan her�eyden �nce "hayal" s�zc�� olmu�tur. Orta Asyadaki ipli kukla t�r� olan "�ad�r Hayal"i g�lge oyunu sanm��lar, XVI y�zy�ldan �nce eski metinlerde s�k s�k rastlanan ve kukla anlam�nda kullan�lan "hayal" s�zc��n�n g�lge oyununa bir an��t�rma oldu�unu sanm��lard�r. (Metin And, 100 Soruda T�rk Tiyatrosu Tarihi, �stanbul 1970 )

XVI. y�zy�lda M�s�rdan gelmi� oldu�u �zerine kesin bir kan�t vard�r. �lk kez profes�r Jacobun ilgimizi �ekti�i bu kan�t, Arap talih�isi

SANAT - �ALIKU�U

9/7/2010

�al�ku�u

F�LM�N GEL��M�

9/7/2010

F�LM�N GEL��M�
A. Filmin Tecimsel Geli�imi
Filmin pratik kullan�m�n�n 1887 y�l�nda Edison"un d�nen foto�raf ayg�t� ile ba�lad�� genel olarak kabul g�rmektedir. Edison, fonografi m�kemmelle�tirerek, ba�ka bir mekanik ayg�t ile ses g�r�nt�lerini b�t�nle�tirme arzusundayd�. O y�llar i�in, Edison"un bu arzusu, �ok ola�an�st� bir ileri g�r��l�l�k olarak de�erlendirilebilir. Daha sonra gelecek olan yap�mc�lar ise Edison"un tersine olarak, kaydedilmi� sesleri ile g�r�nt�leri b�t�nle�tirme amac�nda olacaklard�r. Elli y�l sonra sesin g�r�nt� i�in mut¬lak gerekli oldu�u d��ncesi egemen olacakt�r. 1930dan itibaren �ok sa¬y�da sesli film ger�ekle�tirilmeye ba�lanacakt�r.
Edisonun ilk �abalar�, ilk gramofon kay�t cihaz�na benzer olarak bir silindirin �zerindeki spiraller i�indeki mikroskobik boyutta olan resimler �eklinde sonu� verecekti. Bir s�re sonra, kolodyum maddesinden film �erit¬leri yap�lacakt�. Edison, 1889 y�l�nda nitrosel�loz temel �zerinde olu�turu¬lan ilk Eastman-Kodak film �rneklerini ortaya koyacakt�r. Bu kineteskop olarak adland�r�lmaktad�r. Edisonun West Orangedaki laboratuarlar�nda ayn� anda yaln�zca bir ki�inin izleyebilece�i �ekilde, bir makine g�zene�in¬den, bir dizi resim izlenebilen deneyler ger�ekle�tiriliyordu. Yakla��k elli feet uzunlu�undaki bu resim dizisinde bir ki�inin -sarsak ve aral�kl�- hare¬ketleri g�zlemlenebiliyordu. Asl�nda buna hareket demek bile belki de do�ru de�ildir. Bu g�r�nt�lerin ilk ger�ek sinemasal kay�t oldu�u s�yle¬nebilir. Bu g�r�nt�leri ger�ekle�tiren laboratuar asistanlar�ndan biri olan Fred Ott, sinema tarihinde bir ilke imzas�n� atanlardan biridir.
Edison, 1894 y�l�nda, kineteskopunu New York halk�na ticari a��dan sundu. Piyasada bu makinelerden y�zlercesi sat�l�yordu. Edisonun laboratuarda yapt�� filmlerin konular�, genellikle boks ma�lar�, danslar ve varyete g�sterileriydi. Bunlar yeni devinim bulu�lar�na olanak tan�yan ko¬nulard�r. Ancak bu filmlerin ayn� anda yaln�zca bir ki�i taraf�ndan izlenebilme s�n�rlamas� nedeniyle, ayn� anda bir oda dolusu insan�n izleyebilece�i ekran resimleri olu�turan bir b�y�l� fener (magic lantern) talebi meydana gelmi� bulunuyordu. Edison, bu �neriden pek ho�nut kalmam��t�. O, toplu g�sterimlerin bu alandaki talebin �ok h�zl� bir �ekilde t�kenece�ine inan�yor¬du ve cihaz�n yabanc� �lkelerdeki patent hakk�na bile izin vermeyecekti.
Bu s�rada, Avrupada ba�ka deneyler ger�ekle�tiriliyordu. Bunlar�n t�m� Edisonun kinetoskopu ile b�y�l� fenerin birle�tirilmesi amac�n� ta¬��maktayd�. Bir y�l sonra, 1895te, Woodville Latham, Amerikada. kinetoskop film resimleriyle bir halk g�sterisi d�zenledi ancak sonu� ace¬mice ve ba�ar�s�z oldu. Hemen hemen ayn� zamanlarda Londrada Robert Paul ve Pariste Lumiere Karde�ler Edisonun cihaz�n�n her biri kendi �ehrinde tan�t�m�n� yap�yorlar ve projekt�rler sat�yorlard�: Paul, kendi cihaz�n�n bir sonraki y�l Olympiada ve Alhambrada tan�nacakt�. Modern projekt�r�n temelini olu�turan Thomas Armat�n makinesi ilk kez olarak 1895 Eyl�l�nde Atlanta, Georgia Cotton States Sergi Salonunda halka g�sterildi. Gi�e geliri kayg�s�yla yasal olmayan bir �ekilde Edisonun ismi lanse edilmi� olan Armat�n Vitaskopu daha sonra Broadwayde g�steri¬lecek ve beklenmedik bir basan kazanacakt�. K�sa bir s�re i�inde birka� ba�ka projekt�r�n de piyasaya girmesiyle patent konusunda, mahkemelere intikal eden bir karga�a ya�anacakt�r. Avrupada ise gen� end�stri alan�nda felaket getiren bir deneyim ya�anacakt�. 1897 y�l�nda, Pariste, sinematog¬raf makinesinin yol a�t�� bir yang�n sonucunda y�z seksen ki�i ya�am�n� kaybedecektir. Bu felaket kuzey Avrupan�n t�m�nde sars�c� bir etki uyand�racak ve �ok say�da insan bu �eytan icad� makinenin varl��na kar�� sava� a�acakt�r.
Ba�lang��ta elli feet uzunlu�unda olan kinetoskoptaki film 1897 y�l�n¬da Amerikada Erioch Rector taraf�ndan d�zenlenen g�steride onbir bin feete ula�m��t�. Bu g�steride Nevada, Garson Cityde Corbett-Fitzsimmons kavgas� kaydedilmi�ti. Filmin uzunlu�u s�k�nt� vermesine kar��n, olgunun yenili�i merak uyand�r�yordu. Ayn� y�l, Richard Hollaman, �� bin feet uzunlu�undaki Oberammergau Passion Oyununun film versiyonunu ger�ek¬le�tirecektir. Bu, bug�nk� anlamda ger�ek bir yeniden �retim olmamas�na kar��n bu �ekilde tan�t�m� yap�lm��t�.
Yakla��k olarak ayn� zamanlarda, fade-outs (kararmalar), dissolve (zincirleme) ve di�er foto�rafik cihazlar�n m�kemmel etkileri Georges Melies taraf�ndan Pariste Theatre Roben Houdin"de halka tan�t�l�yordu, Melies 1896 y�l

RAVE AS CARNIVAL

9/7/2010

RAVE AS CARNIVAL

TABLE OF CONTENTS
1. INTRODUCTION 1
2.WHAT IS RAVE? 12
2.1 Rave................................................................................................12
2.2 Rave Music......................................................................................15
2.3 Disc Jockey"s Role............................................................................18
2.4 About Ecstasy and Ecstatic State........................................................20
2.5 Notes from Literature on Rave Culture ...............................................25
3. BAKHTIN"S CARNIVAL 32
3.1 The Sense of Carnival .....................................................................32
3.2 Un-official Time...............................................................................38
3.2 Grotesque Body................................................................................40
4. RAVE AS CARNIVAL 46
4.1 Second Life: Escape from Authority? .................................................48
4.2 Communality vs. Individuality...........................................................57
4.2.1 Erosion of Sexual Differences ..............................................64
4.2.2 Participation vs. Spectatorship..............................................67
4.3 Ecstatic Trance Dancing Body as Grotesque ....................................73
5. CONCLUSION 81
BIBLIOGRAPHY 90
1
"The popular festive "voice of the
whole" represents time as possibility
and transformation. But it is not an
end itself it serves a resource."1
1. INTRODUCTION
In general, this thesis is an analysis of what, since 1987, has been
described as "rave" culture. By the 1990s, drug taking, dancing and party culture
had formed what we call today the rave culture. Rave, as generally defined, is an
all-night dance party held in big places for urban youth as a phenomenon of socalled
Western culture, originating in Great Britain and US. "Rave is more than
music plus drugs; it"s a matrix of lifestyle, ritualized behavior and beliefs. To the
participant, it feels like a religion; to the mainstream observer, it looks more like a
sinister cult."2
Rave has a productive relationship to Bakhtin"s notion of carnival leading
to closer connection between an alternative movement and cultural
transformation. The concepts stressed by Bakhtin as typical of Carnival, such as
subversion through the grotesque body, erosion of differences between people in a
1 Hirschkop, Ken. Mikhail Bakhtin: An Aesthetic For Democracy. Oxford UP: MA, 1999, 285.
2
feeling of unity and/or community, blurred boundaries between the observer and
observed are present as constituent features of the rave scene.
Here I will draw an analogy between Baktinian carnival and today"s
popular dance parties (raves in particular) in terms of their capacity to disrupt and
remake official public norms, arguing firstly that carnival and rave are linked in
terms of that they offer people an entry into "symbolic sphere of utopian
freedom".3 Yet they are both non-official, and in Bakhtin"s words people"s second
life. Chris Stanley"s suggestion that the rave party, in which music is the
determining element, appropriates and inverts which is offered "officially".4 But
while both carnival and rave are excluded from the seriousness of official public
norms, the question for Clair Willis should be "how to dialogise the public realm
by bringing the excluded and "non-official" into juxtaposition with the official."5
It is a question beyond the scope of this thesis, but it would not be surprising that
the style of rave may reveal a cultural rejection of dominant values of society.
This style can be viewed as a conscious rejection of traditional cultural
expressions through raving.
2 Reynolds, Simon. Generation Ecstasy: Into the World of Techno and Rave Culture. New York: Routledge,
1999, 9.
3 Reynolds, Simon. Generation Ecstasy: Into the World of Techno and Rave Culture. New York: Routledge,
1999, 134.
4 Stanley, Chris. " Drowning

SANAT - BERKER �NANO�LU

9/7/2010

berker inano�lu

SANAT - SHANNON TEOR�S�

9/7/2010

shannon teorisi

SANAT - FOTO�RAF SANATI

9/7/2010

foto�raf sanat�

�I�LIK (H�LKAT GAR�BELER� 6)

9/7/2010

G�R�NT� S�RE A�IKLAMALAR

38: 34
Oyuncu bir odan�n i�indedir. �ekim geneldir ama odan�n g�r�n�m� diz �ekimdir. Elinde montunu tutuyordu . odan�n i�inde arka tarafta b�y�k bir pencere ve pencerenin �n�nde yatak vard�.

38:36Oyuncunun oda i�indeki 4konumu ayn�d�r. Elindeki montu yata�a koyar ve kap� �alm��t�r. Kafas�n� kap�ya do�ru �evirir. Genel �ekim.

38:38Oyuncu kap�ya do�ru y�r�r arka planda odan�n g�r�n�m� dikkat �eker ama oyuncu bel �ekim konumunda kap�ya y�nelir.

38:40Oyuncunun kameraya arkas� d�n�k bir konumda kap�ya yakla�m��t�r. Omuz �ekim. Kamera kap�ya yakla�an oyuncuyu arkadan �eker.

38:44Oyuncu ayn� konumda odan�n kap�s�n� a�ar. Kap�da di�er oyuncu bel �ekimde g�r�l�r.

38:46Kap�ya gelen oyuncu bel �ekimde g�r�l�r. Ve odadaki ilk oyuncu ile konu�ur.

38:48Kamera odadaki oyuncuya y�nelir omuz �ekimde oyuncu g�r�l�r. Kap�daki oyuncuyu ise kamera arkadan �ekime al�r.

G�R�NT�S�RE A�IKLAMALAR

38:52Kamera tekrar kap�ya gelen oyuncuyu bel �ekimde al�r. �lk oyuncunun ise kamera arkas�ndad�r. Yan a�� ile oyuncuyu g�r�nt�ye al�r. Kap�daki adam g�l�ms�yordur.

38:54Kamera kap�daki oyunculardan uzakla��r ve odadaki yata�� g�r�nt�ye al�r. Yata��n �st�nde bir �anta dikkat �ekmektedir.
Genel �ekim oyuncular�n birbirlerine yata��n �st�ndeki �antay� g�sterirler.

38:56Oyuncular tekrar g�r�nt�dedir. �lk oyuncu �nden di�eri arkadan kameraya yans�rlar. Omuz �ekim vard�r. �ki oyuncunun g�r�nt�s�nde de 2. oyuncunun arkas� kameraya d�n�kt�r.

38:58Kap�daki oyuncu bel �ekimde g�r�nt�dedir. Ve odaya girmek i�in birka� ad�m atar.

39:02�lk oyuncu tekrar g�r�nt�dedir. Omuz �ekim. Di�eri arkadan yan konumda kameraya yans�r.

39:05Kap�daki oyuncu tekrar g�r�nt�dedir. Di�er oyuncuda arka �ekimde yan bir konumda ekrandad�r.

G�R�NT�S�RE A�IKLAMALAR

39:09�lk oyuncu omuz �ekimde g�r�nt�dedir. Di�eri arka pland

B�R T�YATRO METN�N�N SOSYOLOJ�K A�IDAN �NCELENMES�

9/7/2010

B�R T�YATRO METN�N�N SOSYOLOJ�K A�IDAN �NCELENMES�
Oyunun Ad�: Kurban
Oyunun yazar�: G�ng�r Dilmen
G�ng�r Dilmen, (1930 Tekirda�): T�rk oyun yazar�. �stanbul �niversitesi Klasik Filoloji ile Washington �niversitesi"nde ��renim g�rd�, �stanbul �ehir Tiyatrolar� Ba�rejis�r yard�mc�s� ve �stanbul �ehir Tiyatrolar� Ba�rejis�r yard�mc�s� ve �stanbul Radyosu Tiyatro �ubesi metinler servis �efi olarak �al��t�; �stanbul �niversitesi"nde ��retmenlik yapmaktad�r. T�rkiye"nin �nde gelen �a�da� Tiyatro yazarlar�ndan olan Dilmen, tarihten ve s�ylencelerden ald�� konular� g�ncel bir sorunsall�k i�inde i�leyen oyunlar�nda, daha �ok insan tutkular�n� (�rne�in, b�y�kl�k tutkusu: Midas"�n Kulaklar�, iktidar tutkusu: Ba�dat Hatun) ele alarak, bu tutkular�n yol a�t�� insan dram�n� g�sterir; tragedyaya yak�n bir �rg� i�inde i�ledi�i oyunlar�nda tart�ml� ko�uksal bir dil kullan�r.
Oyunlar�: Midas"�n Kulaklar� (1969), Midas"�n Alt�nlar� (1975), Maymun Lokantas� (1964), Kurban (1967), �ttihat ve Terakki (1968), Ba�dat Hatun (1974), Ak Tanr�lar (1963), Deli Dumrul (1979)
�b�r Oyunlar�: Hasan Sabbah (1983), �nsan ve Devlet-Mithat Pa�a (1984), Hakimiyeti Milliye A�evi; Anadolu: S�ylenceden Ger�e�e (1984, Ben Anadolu ��lemesinin ikinci oyunu), A�k�m�z Aksaray"�n En B�y�k Yang�n� (1988).
Yay�n Evi: Mitos Boyut
Yay�n Yeri: �stanbul
Yay�m Y�l�: Mart 1996
Sayfa Say�s�: 89
B�l�m Say�s� – III
Oyunun Ele Ald�� Sorunlar: Anadolu"da ya�ayan kad�nlar�n problemleri. �stlerine kuma getirilmesi, k��k ya�ta ba�l�k paras� kar��l��nda evlendirilmeleri, cahilli�in t�re ba�l�� alt�nda insanlara kabul ettirilerek onlara haks�zl�k yap�lmas�
Oyunun Ana Fikri: Her gelenek ve g�renek do�ru de�ildir baz� t�reler insanlar� y�k�ma s�r�kler. T�re ad� alt�nda yap�lan baz� davran��lar insanlara haks�zl�k edilmesine yol a�ar.
Zaman ve Mekan: Olay g�n�m�zde T�rkiye"nin do�u b�lgesinde bir k�yde ge�mektedir. K�yl�lerin ya�amlar� daha �ok gelenekler ve g�renekler �st�ne kurulmu�tur. �a�da� yakla��mlar� olmayan k�lt�rel donan�mlar� eksik bir toplumdur. Ge�imlerini daha �ok tar�mla sa�lamaktad�rlar. Bu k��k k�y� olu�turan insanlar farkl� meslek gruplar�ndan de�ildir. �nsanlar aras�nda k�lt�rel farkl�l�k yoktur.
Oyundaki olaylar�n analizi olaylar�n ba�lant�s� de�i�imi ve sonu�lar�
Oyun o y�redeki b�t�n kad�nlar�n boyun e�di�i kabullendi�i bir t�reyi kabul etmeyip ba�kald�ran, kendi ki�ili�ine ve onuruna sahip ��kmaya �al��an, onurunu ezdirmeyen bir kad�n�n �zerine kurulmu�tur.
Zehra ile Mahmut evlidir. Bir g�n Mahmut Zehran�n �zerine kuma getirir Zehra"da bunu gururuna yediremez ve kendini �ld�r�r. �nce m�cadele eder durumu d�zeltmeye �al��r. D��t�� durumun zorlu�unu anlat�r ama �aresiz kal�nca kendini �ld�rerek herkesten intikam almak ister.
Oyundaki Bireylerin �zellikleri
Mahmut: Kendi ya�ad�� co�rafyan�n gelenek ve g�reneklerine s��n�p kendi isteklerini her�eyin �n�nde g�ren bencil bir adam zaaflar�na yenilip b�t�n hayat�n� allak bullak ediyor. Ak�lc� davranm�yor, kararlar�n� daha �ok tutkular�yla veriyor. K�y k�kenli, e�itimli de�il. Maddi durumu k�t� olmamakla beraber �ok varl�kl� say�lmaz. �ift�i oyunda Mahmut"un sosyal �evresiyle ili�kili, sosyal konumu �zerinde fazla durulmam��. Ama oyunda onun sosyal konumunu anlayabiliyoruz.
Mirza: ��karc�, paraya d��k�n, bencil, a��k g�zl�d�r. Karde�ini oyunda mal gibi kullan�r. Mahmut"un zaaf�ndan faydalanarak mal sahibi olmaya �al��r. K�z karde�ini asla d��nmez. Mirza"da ayn� k�yde ya�amaktad�r. E�itimli de�ildir.
G�ls�m: Ya�� k��k G�ls�m"de k�yde ya��yor e�itimi yok. Gelenek ve g�reneklerine ba�l� kendine haks�zl�k edilmesine izin veriyor. Olaylara inan�lmaz tepkisiz teslimiyet�i bir yap�s� var.
Zehra: Bu oyun Zehra"n�n tragedyas�d�r. Onun tragedyas� yaln�zca sevgiyle ba�land�� erke�i taraf�ndan aldat�lmaktan kaynaklanmamakta. Ayn� zamanda u�runda can�n� bile vermeyi bile g�ze ald�� kendi ya�am de�erlerinin ve erdem anlay��n�n y�k�lmas�ndan kaynaklanmakta Zehra k�y t�relerinin, resmi yasalar�n kar��s�na insani yasalar� koyar. O b�t�n anadolu kad�n�n simgeler Anadolu"da ki t�reler y�z�nden haks�zl��a u�rayan herhangi bir anadolu kad�n�ndan biridir. Ama onun di�er kad�nlardan en b�y�k fark� kendine yap�lan haks�zl��a ba�kald�rmas�dr�. Olanlar� kabul etmez. G��l� bir ki�ili�i vard�r. olaylar� de�i�tirmek i�in �aba harcar, m�cadelecidir. Kocas�n� tekrar kazanmak i�in �ok m�cadele verir. Anadolu

SANAT - SULTANAHMET CAM��

9/7/2010

sultanahmet camii

G�RME B��MLER�

9/7/2010

G�RME B��MLER�
JOHN BERGER

B�L�M 1

Ya�ad��m�z �evreyi alg�lamaya, tan�maya ve anlamland�rmaya g�rerek ba�l�yoruz.Geli�en ve bizi y�nlendiren g�rme edimi, ya�ad��m�z toplumun de�erlerine, ald��m�z e�itime, hayata bak�� a��m�za, d��nd�klerimiz ve inand�klar�m�za g�re bi�im kazan�yor.Bu bi�im do�rultusunda, g�rd�klerimizi dile getirme �abas�yla g�rsel imgeler yarat�yoruz.
Yaratt��m�z imgelerin imgenin canland�rd�� nesne ve ki�ilerden daha kal�c� olmas� (resimsel anlamda �retilen nesneler olarak) ve zaman i�erisinde imgenin canland�rd�� nesne ve ki�ilerin yerini almas� sebebiyle g�r�n�mleri asl�nda yeniden yaratm�� yeniden �retmi� oluyoruz.
Ancak, var olan imgelerin yani yeniden yarat�lm�� g�r�n�mlerin incelenirken imgenin i�inde yarat�ld�� yer, zaman, ya�am tarz�, toplumsal de�er gibi imgenin olu�umunda �nemli rol oynayan etkenlerin g�z ard� edilmesi, fark�nda olmadan sadece imgeyi yaratan ki�inin yani sanat��n�n bak�� a��s�na g�re de�erlendirme yap�lmas� imgenin g�sterildi�i gibi, sorgulanmadan, kabul edilmesi bizleri imgenin canland�rd�� nesne ve ki�iden yani aslolandan uzakla�t�rm�� yan�lg�lara d��rm��t�r.Bu inanma s�recinde tabiki ele�tirmenler ve eser i�in yaz�lm�� a��klay�c� metinler de b�y�k rol oynam��t�r.
S�z konusu yan�lg�lar foto�raf makinas�n�n bulunmas�ndan sonra daha da belirginle�mi�tir.G�r�n�mlerin foto�raf makinas�yla olu�turulmas� foto�rafi �eken ki�inin bizlere tamamen kendi g�rd�� ve g�stermek istedi�i d�nyay� kendi yorumuyla sunmas�d�r.
Foto�raf ger�ekli�inin foto�raf� �eken ki�inin ger�ekli�i oldu�unun farkedilmesi, izleyiciyi imgeleri de�erlendirme konusunda daha nesnel olmaya sevketmi�tir...

B�L�M 2 ve 3

�mgelerin g�rme bi�imlerine g�re yarat�l�yor olmas� resim gelene�inde kad�n ve erke�in, �zellikle de kad�n�n yerini belirginle�tirmi�tir.Kad�n imgesi nesnele�tirilmi�, erke�in m�lkiyetinde kabul edilerek ele al�nm��t�r.Kad�n�n bu �ekilde de�erlendirilmesi kutsal kitaplardan gele

T�YATRO TER�MLER� S�ZL��

9/7/2010

Tiyatro terimleri s�zl��

|A|B|C-�|D|E-F|G|H|I-�|J|K|L|M|N|O-�|P-R|S-�|T|U|V|Y|
A��lmak: Oyuncunun g�vdesiyle seyirciye d�nmesi..
Agora: Pazar yeri. Antik tiyatro yap�s� ortaya ��kmadan ve Diyonizos �enlikleri Atinadaki Akropolisin g�neydo�u yamac�na al�nmadan �nce oyunlar pazar yerinin basamakl� taraf�nda oynan�rd�. Seyirciler basamaklara otururdu.
Alegori: Belli bir kavram d��nce yada ahlak kategorisinin ki�ile�tirme yoluyla canland�rmak, algoriyi simgeden ay�rmak gerekir, ��nk� simge ki�isel de �zeti verirken alagort genelde �zeti verir; alagoride t�m ayr�nt�lar imgesel b�t�nl�k i�indedir.
Agon: Antik tiyatroda, tragedya ozanlar�, oyuncular ve dithyrambas korolar� aras�nda yap�lan yar��malar... Yunan tragedyas�nda, savs�z ve kar�� savs�z�n �neri ve kar�� nerinin, yan�t ve kar�� yan�t�n, at��ma bi�imi i�inde yer oldu�u s�z kap��mas� sahnesi...�at��ma.
Agon: 1. Yar��ma
2. Antik Yunan komedyas�nda d��nceleri birbirine kar��t olan iki oyun ki�isinin tart��maya girdi�i b�l�m.
3. Antik tiyatroda sanat��lar, ezgiciler, yazarlar ve oyuncular aras�nda de�erlendirme ile sonu�lanan yar��ma
Antrakt: Tiyatro oyununun oynan�� esnas�nda; sahnenin d�zenlenmesi, oyuncunun di�er perde i�in haz�rlanmas� ve seyircinin dinlenebilmesi amac�yla verilen k�sa ara.
Avangart Tiyatro: Genel ge�erlik kazanm�� anlat�m yeni bi�im ve anlat�m denemeleriyle k�kten a�maya y�nelik tiyatro hareketleri; deneysel yenilik�i tiyatro uygulamalar�.
Alt�n �a�: Doru�unu ayd�nlanma �a��nda bulunan, XVII. y�zy�l ortalar�nda XVIII. y�zy�lda geli�en bir s�re� i�inde yeti�mi� olan b�y�k oyun yazarlar� ve yap�tlar� i�in kullan�lan de�im. �ngilterede Shakespeare, Marlowe, Ben Jonson; Fransada da Corneille,Racine, Moliere; �spanyada Lope de Vega Calderon ve Tirso de Molina Alt�n �a� s�recindeki yazarlard�r.
Anagnorisis: Tan�ma. Aristotelesin Poetika adl� yap�t�nda bir oyun ki�isinin ger�ek kimli�ini ��renme.
Anar�i Tiyatrosu: Fransada kom�n �n 1881 de da��lmas� sonras�nda, birinci d�nya sava��na kadar ki ekonomik bunal�m d�neminde siyasal ba� tan�mazl�kta (anar�izmle) ilgili tiyatro etkinlikleri. Kent soylu topluma kar�� duran ve i��i s�n�f�n�n devrim kavgas�n� savunan bu t�r tiyatronun ba�l�ca yazarlar� aras�nda Octave Mirbeau ve Darien gibi militan yazarlar ve Louise Michel ve Jean Grave gibi yazar militanlar vard�r. Bunlar daha �ok propaganda ile u�ra�m��lard�r. Bu tiyatronun oyuncular� amat�rlerden ve militanlardan olu�uyordu.
Anlams�zl�k Tiyatrosu: �nsan�n do�aya ve ya�ama olan giderek artan uyumsuzlu�unu, do�adan kopmu�lu�unu ve yabanc�la�mas�n� bir insanl�k durumuymu� gibi kabul eden, bunun i�inde al��a gelinmi� mant�ksal geli�imi bozarak, �znelci idealizmin bir sonucu olarak de�er tan�mazl��a e�ilimli,ikinci d�nya sava�� sonras�nda, �zellikte Fransada yayg�nla�an tiyatro anlay��.
Anonim Oyun: Kimin yazd�� belli olmayan oyundur. �rne�in bir �ok commedia dellarte senaryosu, Orta �a�daki dinsel oyunlar�n bir b�l�m� ve bizde pabu��u Ahmet in maceralar� anonim oyunlar aras�ndad�r.
Anti Tiyatro: Kabul edilmi� ve bilinen tiyatro kurallar�n�n her y�nden d��na ��kan ve tiyatroya kar�� tiyatro yapmay� ama�layan deneyci yazarlar�n savunduklar� bir anlay�� bunlar�n ba��nda Samuel Beckett, Eugene Lonesco, Jean Genet gibi yazarlar gelir.
Antik Komedya: �.� 486 y�l�nda ba�layan ve a�a�� yukar� �.� 200 y�l�na kadar s�ren bir d�nem i�indeki yunan ve latin komedyalar� i�in kullan�lan terim. yunan komedyas�n�n �� evresi vard�r; eski komedya (aristofanes), orta komedya (antifanes, aleksis) ve yani komedya (menandros) latin komedyas�n�n iki ustas� Plautus ile Terentiustur.
Antik Tragedya; �.� VI. y�zy�lda yunanl� Thespis ile ba�layan ve �.S. I. y�zy�lda latin seneca ile son bulan yedi y�z y�ll�k bir s�re� i�inde yaz�lm�� tragedyalardan her biri. En b�y�kleri Aiskh�los, sofokles ve �vripidestir.
Antik Yunan tiyatrosu; �.� II. y�zy�la dek uzanan bir s�re� i�indeki eski yunan tiyatrosu.
Apar; 1-Oyuncunun rol gere�i seyircinin duyaca�� bi�imde ama �b�r oyuncular�n duymad�� var say�

HALDUN TANER

9/7/2010

Haldun TANER

Do�um/�l�m: 1915 - 7 May�s 1986
Do�um Yeri: �stanbul

Biyografi: Galatasaray Lisesi" ni bitirdi (1935). Almanya" ya gitti, Heidelberg �niversitesi Siyasal Bilgiler Fak�ltesi" nde okudu, yurda d�n�nce (1938) �stanbul �niversitesi Edebiyat Fak�ltesi Alman Dili ve Edebiyat� B�l�m�" n� bitirdi (1950). Edebiyat Fak�ltesi" nde tiyatro tarihi dersleri verdi.

Terc�man gazetesinde sanat ve k�lt�r yaz�lar�, f�kralar yazm�� (1955-1960), bir ara gazetenin ba� yazar� olmu�tu (1960). Bu f�kralar�ndan bir k�sm�n� genel ba�l�klar�yla kitap halinde de toplad�. (Deveku�una Mektuplar, 1960, 1977). Pazar sohbetlerini Milliyet gazetesinde s�rd�rd� ( Mart 1974-May�s 1986 ).

�lk hilkayesi T�hmet, Haldun Ya�c�o�lu takma ad�yla Yedig�n dergisinde (1946) ��kan Taner, g�c�n� g�zlem, mizah ve yergiden alan; konular� b�y�k �ehrin tipik ve t�redi ya�amlar�ndan gelme hikayeleriyle tan�nd�.

Hikaye kitaplar�: Ya�as�n Demokrasi (1949), Tu� (1951), �i�haneye Ya�mur Ya��yordu (1953), Ay��nda �al��-kur (1954), On �kiye Bir Var (1954), Kon�inalar (1967), Sancho" nun Sabah Y�r�y�� (1969). New York Herald Tribune gazetesinin d�zenledi�i uluslararas� hikaye yar��mas�nda �i�liye Ya�mur Ya��yordu ile T�rkiye birincisi olmu� (1953), On �kiye Bir Var adl� kitab�yla da Sait Faik hikaye arma�an�n� kazanm��t� (1955). Hikaye yazarl��n� oyun yazarl�� izledi. Bu alanda D��ardakiler (1957), Ve De�irmen D�nerdi (1958), Fazilet Eczanesi (1960), L�tfen Dokunmay�n (1960), G�n�n Adam� (1961, yaz. 1949, bas. 1953), Huzur ��kmaz� (1961) oyunlar� pe�inden epik tiyatroya ge�ti; Ke�anl� Ali Destan� (1964, bas. 1979), G�zlerimi Kapar�m Vazifemi Yapar�m (1964), E�e�in G�lgesi (1965), Zilli Zarife (1966) bu t�rdedir. Ertesi y�l, d�rt arkada��yla Deveku�u Kabare Tiyatrosu" nu kurdu (Ekim 1967); bu sahnede Vatan Kurtaran �aban (1967), Bu �ehr-i �stanbul Ki, Astronot Niyazi (1970), Ha Bu Diyar, D�n-Bug�n (1971), A�k u Sevda (1972), Yar Bana Bir E�lence (1974), Hay�rd�r �n�allah (1980), Dev Aynas� (1983) oyunlar�n� oynatt�.

Kabare Tiyatrosu t�r�nde Sersem Kocan�n Kurnaz Kar�s� (1971) oyunuyla T�rk Dil Kurumu 1972 Tiyatro �d�l�" n� kazand�.

Ay��nda �al��-kur hikayesinden oyunla�t�rd�� Ay��nda �amata �stanbul �ehir Tiyatrolar�nda, G�zlerimi Kapar�m Vazifemi Yapar�m 1979" da Devlet Tiyatrosunda oynand�.

B�t�n eserleri Bilgi Yay�nevi" nde bas�l�yor. B�t�n Hikayeleri dizisinin �o�u yay�nlanmam�� hikayelerinin topland�� d�rd�nc� kitab� (Yal�da Sabah, 1983) ile 1983 Sedat Simavi Vakf� Edebiyat �d�l�" n� Pertev Naili Boratav ile birlikte ald�. D�z Yaz�lar� dizisinde be� kitab� ��kt�: Yaz Boz Tahtas� (1982), �ok G�zelsin Gitme Dur (1983), Berlin Mektuplar� (1984), Koyma Ak�l, Oyma Ak�l (1985), �nce �nsan Olmak (1987).

Ay�eg�l Y�ksel Haldun Taner Tiyatrosu (1986) adl� bir inceleme kitab� yay�mlad�. 1987 y�l�nda an�s�na Haldun Taner �yk� �d�l� kondu.

ESERLER�;
H�KAYE K�TAPLARI;
Ya�as�n Demokrasi (1949)
Tu� (1951)
�i�haneye Ya�mur Ya��yordu (1953)
Ay��nda �al��-kur (1954)
On �kiye Bir Var (1954)
Kon�inalar (1967)
Sancho" nun Sabah Y�r�y�� (1969)
Yal�da Sabah (1983)

OYUNLARI;
D��ardakiler (1957)
Ve De�irmen D�nerdi (1958)
Fazilet Eczanesi (1960)
L�tfen Dokunmay�n (1960)
G�n�n Adam� (1961)
Huzur ��kmaz� (1961)
Ke�anl� Ali Destan� (1964)
G�zlerimi Kapar�m Vazifemi Yapar�m (1964)
E�e�in G�lgesi (1965)
Zilli Zarife (1966)
Vatan Kurtaran �aban (1967)
Bu �ehr-i �stanbul Ki (1970)
Astronot Niyazi (1970)
Sersem Kocan�n Kurnaz Kar�s� (1971)
Ha Bu Diyar (1971)
D�n-Bug�n (1971)
A�k u Sevda (1972)
Yar Bana Bir E�lence (1974)
Hay�rd�r �n�allah (1980)
Dev Aynas� (1983)

D�Z YAZILARI;
Yaz Boz Tahtas� (1982)
�ok G�zelsin Gitme Dur (1983)
Berlin Mektuplar� (1984)
Koyma Ak�l, Oyma Ak�l (1985)
�nce �nsan Olmak (1987)

FIKRA K�TABI;
Deveku�una Mektuplar (1960)

Kesanli Ali Destani
Kesanli Ali, yazari kadar �nl� bir oyun kahramani. �stelik �n�, sinirlar asan bir oyun kahramani. Avrupanin pek �ok �lkesinde, Amerikada, L�bnanda oynanmis bir oyun Kesanli Ali Destani. Dilden dile �evrilen,

SANAT - �LK �A�DA OL�MP�YATLAR

9/7/2010

ilk �a�da olimpiyatlar

MARTI / ANTON PAVLOV�� EHOV.

9/7/2010

Mart� / Anton Pavlovi� �ehov.

1.2. YAZILDI�I YIL: 1896.

1.3. B�L�MLENMES�: Oyun d�rt perdedir.

1.4. D�LM�ZE �EV�REN: Ataol Behramo�lu.

1.5. T�RK�E BASKILAR: �ehov, Anton, Mart�, Mitos Boyut Yay�nlar�, �st., 1998.

1.6. KONU: Anton �ehov"un Mart� adl� oyunu konusu ��yledir; Treplev, Nina"ya delicesine a��kt�r. Nina ise Trigorin"den ho�lanmaktad�r. A�k�n� Nina"ya itiraf eder ama kar��l�k bulamaz ve bunun �zerinede Nina"n�n ayaklar�n�n dibine �l� bir mart� b�rak�r, yak�nda kendisini de bu �ekilde �ld�rece�ini s�yler. Oyunun ��nc� ile d�rd�nc� perdesinin aras�nda iki y�ll�k bir zaman aral�� vard�r. Bu iki y�l i�inde �ok �ey de�i�mi�tir de�i�meyen tek �ey Treplev"in Nina"ya olan a�k�d�r ama buna yine kar��l�k bulamaz ve oyunun sonunda Treplev kendini �ld�r�r.

1.7. K��LER: Arkadina, Treplev, Sorin, Zare�naya, �amrayev, Andreyevna, Ma�a, Trigorin, Dorn, Medvedenko, Yakov, A��, Hizmet�i kad�n.

1.8. DEKOR DE��MLER�: Oyun Zorin"in �iftli�inde ge�er. ��nc� ile d�rd�nc� sahne aras�nda iki y�ll�k bir zaman aral�� vard�r.

1.9. ORTALAMA S�RE: Yakla��k iki bu�uk, �� saat.

1.10. �LK OYNANI�: 1896 y�l�nda Rusyaya"da oynanm��t�r.

2. ORTAM ��Z�MLEMELER�

2.1. YAZILDI�I D�NEM�N S�YASAL-TOPLUMSAL KO�ULLARI:
Aleksandr II (1855-1881), "b�rokratik despotizmin ve s�n�flar hiyerar�isinin ��k��n� tescil eden ve bir modern bireysel �zg�rl�k ve yasalar �n�nde e�itlik rejimine ge�i�i ba�latan (R. Philippot) bir dizi b�y�k reformlara giri�ti. 1864 yasas�yla Zemstvo"lar kuruldu. Bunlar, �� ayr� se�men toplulu�u (b�y�k toprak sahipleri, kentliler ve k�yl�ler) taraf�ndan se�ilen ve yerel ��karlarla ilgili i�leri y�neten b�lge ve eyalet meclisleriydi. 1864 adli reformunun amac�, herkes i�in e�it ve devlet y�netiminden ba��ms�z bir adalet mekanizmas� kurmakt�. Bu reformlar otuz-k�rk y�l sonra cidi sorunlar do�urdu. K�yl�lerin g�nl�k ihtiya�lar�n� kar��lamaya yetse bile zamanla n�fusun artmas� nedeniyle yetersiz kalmaya ba�lad�. B�ylece topraks�zl�k (malozemleniye) sorunu ortaya ��kt� ve i� g��lere, yeni topraklar�n iskana a��lmas�na ra�men, giderek a��rla�t�.
Aleksandr II"nin reformlar�, Rusya"da kapitalizmin geli�mesine d�n�� olmayan bir h�z kazand�rd�, Kapitalizm, tar�m alan�na da girdi ve ticari �retim b�y�k �l��de artt�.1880"li y�llar�n sonunda, iktisadi ve sanayi geli�me temposu h�zland�. Halk�n �zg�rl�� grubu, 1879"dan ba�layarak, Aleksandr II"ye kar�� bir�ok suikast d�zenledi ve sonunda �ar 1881"de �ld�r�ld�. 1897 tarihli yasa, Rusya"da i� hukukunun ger�ek ba�lang�c�n� olu�turdu.
Nikolay II (1894-1917) dipten doru�a de�i�mekte olan bir imparatorlu�un ba��nda bulunuyordu. Sonra giderek �o�alan grev ve isyanlar�n geni�li�i, Nikolay II" yi 17 (30) Ekim 1905 manifestosu"nu yay�mlamak zorunda b�rakt�. Bu manifesto, ba�l�ca �zg�rl�kten g�vence alt�na al�yor ve genel oyla se�ilecek bir devlet dumas�n�n toplanaca��n� vaat ediyordu. 1905"in son aylar�nda b�y�k sanayi merkezlerinde i��i ayaklanmalar� meydana geldi ve buralarda i��i temsilcilerinden olu�an Sovyetler kuruldu. Bu arada, a��r� sa�c� silahl� gruplar (Kara Y�zler) Yahudiler"i ve devrimcileri kitleler halinde �ld�r�yorlard�. Ocak 1906"da d�zen yedin kuruldu; Nikolay II, vermek zorunda kald�� d�nleri s�n�rland�rman�n yollar�n aramaya koyuldu ve bu ama�ta bir Devlet konseyi kurarak bunu Duma taraf�ndan kabul edilen tasar�lar� stat�le�tirenbir y�ksek meclis durumuna getirdi (�ubat-Mart 1906) ve temel yasalar ��kard� (Nisan-May�s 1906).
Ekim 1905 manifestosu"nca tan�nan dernek kurma �zg�rl�� uyar�nca yasal siyasal partiler �rg�tlendi. B�ylece, me�rutiyet�i demokrat (KD ya da Kadetler). 17 Ekim birli�i (oktobristler) partileri, i��i (trudovik) program�n� savunan Halk�� sosyalist parti ve birtak�m milliyet�i sa�c� partiler kuruldu. Stoliypin"in �ld�r�lmesinden (1911) sonra, Nikolay II, �evresine art�k yaln�zca gerici ve i�inin ehli olmayan bakanlar� toplar oldu. Nikolay II, bu bask�ya kar�� direndi ve ordular�n y�ksek komutas�n� kendi �st�ne ald� (Eyl�l 1915). Rus ordusu insanca a��r kay�plara u�ruyor, Rasputin"in n�fuzu ve baz� askeri sivil makamlar�n ihaneti hakk�nda �e�itli s�ylentiler ortal�kta dola��yor, bu arada baz� komplolar tezgahlan�yordu. B�y�k fiyat art��lar� ve ia�e g��l�kleri kentlerde ahaliyi �ileden ��kar�yordu.
Nikolay II, 2 (15) Mart"ta tahttan feragat etti. Ge�ici h�k�met ve May�s 1917"den ba�layarak onunla i�birli�i yapmay� kabul eden Sovyetler, sava� sorununu ��zmeyi ve halk kitlelerinin �zleyi�lerine cevap vermeyi ba�aramad�lar

RES�M - �� BOYUTLU TASARIM

9/7/2010

�� boyutlu tasar�m

SANS�R

9/7/2010

CENSORSHIP OF TELEVISION
Psychologists and sociologists made a lot of researches to figure out the affects of censorship on TV

What some real events show to the scientists

The results that the scientists get

For a better future, what should be done

The Experiments
Some children were made to watch violence on TV. After that they were made to look after younger children
People were made to watch sexual and violant features on TV for a long time and then their acts in the real society were observed
The censor sign was shown on TV while an important event was taking place. The affects of this censor sign was observed
Real Events
The censor done by Israel government while they were killing Muslims in Ramallah
Censored sign on TV screen which was mostly used by American government
Some of the scientists found out that the affects of censor on TV is very critical for children"s and all the people"s psychology
Experiments show that:
People have become lazier and started mostly watching television instead of reading newspapers or magazines or books
Children believe most of the things that they see on TV and try to do the same things
The violence on TV increases the violence of people
Some people believe that the world is like the way shown on TV and have adaptation problems to the surrounding
Sexual features and violance on TV have bad affects on people"s psychology
Censorship is like limiting freedoms for the greater good of the public
Some Psychologists and Sociologists believe that censorship should be stopped forever
These people believe that the government uses censor to cover what they have done or what they have been doing
The governments use these censored signs to insult people, as they want
By censorship people were being lied and they created their own world, which had nothing to do with the real one
They believe that everything on TV should reflect the truth and should never be censored
For a Better Future, What Should Be Done?

For a better future, censor should totally be stopped; however, this doesn"t mean that people can watch any kind of broadcast which might be unhealthy for their psychology
At this point education is very important

SANAT - SAPIK PSYCHOLOS�

9/7/2010

sap�k psycholosi

RES�M - V�NCENT VAN GOGH

9/7/2010

vincent van gogh

RES�M - T�RK RES�M SANATININ TAR�H�ES�

9/7/2010

t�rk resim sanat�n�n tarih�esi

SANAT - ARTS AND PLASTIC SURGERY

9/7/2010

arts and plast�c surgery

IMGE

9/7/2010

IMGE.
(Os. Hayal, Fr., Ing. Image, Al. Bild, It. Imagine) Duyulur bir kaynaktan gelen tasar�m. Alman d��n�r� Friedrich Engels imge terimi �st�nde �nemle durmu�tur. ��nk� d��nceciler ve Alman d��n�r� Eugen D�hring gibi s�zde �zdek�iler ara�t�rmalar�na ��k�� noktas� olarak d��nceyi al�yorlard�. Engels, d��ncenin d�� d�nyadan duyumlarla al�nan imgelerden ba�ka bir �ey olmad��n� a��k se�ik g�stermi�tir. �nsan zihni, d�� d�nyan�n varl�k bi�imlerini kendi kendinden ��karmam��, d�� d�nyadan imgelemi�tir. Pek a��kt�r ki bu imgeler, ara�t�rman�n ��k�� noktas� de�il, sonucudurlar. �yleyse do�an�n ve insanl��n bunlara uymas� ileri s�r�lemez, tersine, bu imgeler do�aya ve tarihe uyduklar� oranda do�ru olabilirler. Bu pek yal�n, ama �ok �nemli, a��klama; birisi y�zy�llardan beri insanl��a egemen olmu� bulunan ve serpintileri hala s�r�p giden iki d�nya g�r��n� (metafizikle eyti�imsel �zdek�ili�i) kesinlikle birbirinden ay�rmaktad�r. Bk. D��nce, D��ncecilik, Eyti�imsel �zdek�ilik, Tarihsel �zdek�ilik,
IMGE KURAMI. (Os. Hayal nazariyesi, Al. Abdildstheorie) Bilginin, insan bilincinden ba��ms�z olarak insan bilincinin d��nda var bulunan nesnel ger�eklikten insan bilincine duyumlar yoluyla yans�yan imgelerle olu�tu�unu ileri s�ren kuram. �zdek�i bilgi kuram�d�r, genellikle yans� kuram� deyimiyle dile getirilir. �lkin antik�a� Yunan d��n�r� Demokritos taraf�ndan ileri s�r�lm�� ve Hobbes, Locke, Baron dHolbach, Helvetius, Diderot, Feuerbach�n katk�lar�yla bi�imlenmi�; son ve en a��k dile getirili�ini eyti�imsel ve tarihsel �zdek�i felsefede bulmu�tur. �mgeler, nesnel ger�ekli�in insan zihnindeki yans�malar�d�r. �nsan, bu yans�yan imgelerle bilgi edinir. Bu s�re�, "�zdeksel olan�n ansal olana d�n��me s�recidir". �mgeler, toplumsal pratikle belirlenir. Bu s�re�, nesnel ger�ekli�e upuygun imgeler meydana getirebildi�i gibi uzla�t�r�lamaz kar��tl�k ta��yan s�n�fl� toplumlarda nesnel ger�ekli�e ayk�r� d��sel imgeler de meydana getirebilir. ��renme s�recini ger�ekle�tiren imgeler, nesnel ger�ekli�e uygun imgelerdir. Bundan �t�r�d�r ki her kuram�n do�ruluk �l��t� pratiktir ve her kuram ancak pratikle do�rulan�r. �mgeler, duyusal imgeler ve ussal imgeler olmak �zere iki t�rl�d�r. Duyusal imgeler duyumlar, alg�lar ve tasar�mlard�r; ussal imgelerse kavramlar, �nermeler, kuramlar ve varsay�mlard�r. �mgeler, "nesnel d�nyan�n �znel yans�s�" olduklar�ndan her imge �znelle nesnelin birli�idir. Bk.Yans� Kuram�, �mge, Bilgi.
IMGELEM. (Os. Muhayyile, Kuvvei hayaliye,-Kuvvei m�tehayyile; Fr., �ng. Imagination, Al. Einbildungskraft, Phantasie; It. Imaginaziane) �mgelerle d��nme yetisi... �mgelem, edinilmi� imgeleri birle�tirip kayna�t�rma ve bu birle�iklerden yeni imgeler tasarlama yetisidir. �nsana �zg� oldu�u ileri s�r�len bu yeti, derece derece, edinilmi� bir imgeyi yeniden canland�rmaktan yarat�c�l��a kadar y�kselir. �mgelemin yaratt�� bir imgenin do�ada nesnel bir kar��l�� bulunmayabilir, ama o yarat�lan imgenin temel gere�leri nesnelerden yans�yan imgelerdir; Edinilmi� bir imgeyi yeniden canland�ran imgeleme belleksel imgelem (Os. Hif�zai muhayyile, Fr. Memoire imaginative) yada yineleyici imgelem (Os. Muhayyilei muide, Fr. Imagination repdoructrice) , yeni bulu�lar meydana getiren imgeleme yarat�c� imgelem (Os. Muhayyilei muhteria, Fr. Imagination creatrice) denir. Sanat �r�nleri de yarat�c� imgelemin �zel bir bi�imi olan ozansal imgelem (Os. Muhayyilei �iirine, Fr. Imagination poetique)le meydana getirilir. �mgelemin bilimsel anlam�n� bellek, d��nce, kuruntu ve fanteziyle kar��t�rmamal�d�r. "En yal�n� genellemede bile bir dereceye kadar imgelem vard�r". T�rk Dil Kurumunca yay�mlanan Ruhbilim Terimleri S�zl��nde imgelem, Dr. Mithat En� taraf�ndan "ge�mi� ya�ant�lar�m�zdan birle�tirmeler yapmakla sa�lanan anl�ksal bir �r�nt�" olarak tan�mlanm��t�r. Bk. �mgeleme, �mge, Bellek, D��nce.
�MGELEME. (Os. Tahayy�l, Fr. Imaginer) �mge meydana getirme i�lemi... �mgelemce ger�ekle�tirilen bir i�lemdir. T�rk Dil Kurumunca yay�mlanan Ruhbilim Terimleri S�zl�l��nde Dr. Mithat En� taraf�ndan Ing. imagine deyimi kar��l�� olarak "duyu �rgenlerince alg�lanmayan nesne ve olaylara kar�� yap�lan tepki" olarak tan�mlanm��t�r. Asl�nda imgeleme, nesnel ger�eklikten elde edilir. Ne var ki imgelemin ger�ekle�tirdi�i imgelerin belli bir nesnel ger�eklikte kar��l�klar� yoktur. De�erli bir diyalektik�inin dedi�i gibi "imgelem, insan� nesnel ger�eklikten uzakla�t�ran sisli d��lerden farkl� olarak, toplumun gereksinimleriyle s�k�ca ba�l� oldu�und

T�YATRONUN BA�LANGICI VE �LK O

9/7/2010

Tiyatronun Ba�lang�c� ve �lk Oyun T�rleri
�talya"n�n g�neyindeki da�l�k ve �z�m ba�lar�n� ye�illendirdi�i Sicilya"da Grek tiyatrosu aya��n� basacak yer buldu. Atina"n�n k�t� sonu�lu Sicilya seferi s�ras�nda tutsak d��en baz� Grek askeri, Sicilya"l�lar taraf�ndan serbest b�rak�ld�, ��nk� bunlar �ripides"in oyunlar�ndan par�alar okuyabiliyorlar, hem de olduk�a iyi okuyorlard�. Ve bunlar oyuncu olarak kald� orada. Hellenistik d�nemin en g�zel iki tiyatrosu, Sirakuza ve Taormina"daki yap�l�r, Sicilya"da yap�ld�.
Ancak Roma tiyatrosunun kayna�� da do�al olarak �enliklere giriyordu. Arvales denilen din adamlar�yla birlikte �ift�i ve �obanlardan kurulu bir topluluk ekin ekerken ve bi�erken tar�m tanr��as�, Demerter ad�na t�renler d�zenlerdi. Bu �enliklerde kaval �al�n�r, dans edilirdi. Ekin kakt�kta sonra d��nler ba�lard�. D��nlerde fescennium ezgileri s�ylenirdi. Bu ezgileri dramatik bir �nemi olamamakla oyunlar�n, kurulmas�na etki etti. �r�n al�nd�� aylarda, Yunan komedyas�n� getiren komos"a benzer, halk taraf�ndan tutulan g�l�n� oyunlar oynan�rd�. Fescennium ezgileri histriones (oyuncu) ile birle�ince satura ad� verilen kaba �izgili g�ld�r�ler ortaya ��kt�. Bunlar hayattaki g�l�n� durumlar� g�steren minyat�r oyunlard� ve dramatik yar��malarda en sonda oynan�rd�. Satura"lar sonradan Attelan komedyas�n� geli�tirdi.

POTARA(DVAGELEM��)

Satura"n�n ilk oynan��, �.�. 364 y�l�nda, Roma"da d�zenlenen oyunlardayd�. (Ludi) �lk satura"y� bir Etr�sk toplulu�u oynad�. Romal�lar, bu oyuncular�n dillerini anlamad�klar halde, yapt�klar� hareketlerden o kadar �ok e�lendiler ki bu oyunlar�n oynanmas� biyece bir moda oldu. �. �. 240 y�llar�ndan itibaren de, Roma Oyun Alan�nda d�zenli olarak tragedyalar ve komedyalar oynanma�a ba�land�.

ANT�PHELLOS
�.�. 220 tarihinden itibaren Ludi Plebii, yani halk g�sterileri ortaya ��kt�. Bundan sekiz y�l sonra da tanr� Apollo ad�nda d�zenlenen Ludi Apollinares g�sterileri d�zenlenmeye ba�land�. �.�. 194 y�l�ndan itibare

SANAT

9/7/2010

SANAT, POP�LER K�LT�R, K�TLE K�LT�R�, Y�KSEK K�LT�R, HALK K�LT�R�, GELENEKSEL K�LT�R, ARABESK K�LT�R VE MODERN�ZM �ZER�NE B�R DENEME
(FELSEF� B�R YAKLA�IM)
Insan bilinci en y�ksek ak�l ile belirlenmi� �zg�r eylemde eri�ir. 18.yy. d��n�r� olan Schelling" e g�re ise, sanat�n yaratmalar�nda eri�mektedir. Sanat��n�n i�inde ise kendisinden daha �st�n olan, kendisini s�r�kleyen, kendi arac�l�� ile "sonsuz"u yaratan bir kuvvet ya�ar. Sanat�� kendi i�indeki bu "kavranamaz" da b�t�n yaratmalar�n�n kayna��n� bulur; yap�t�n� bu kaynaktan toplar. Scehelling" e g�re, sanat eserinde "sonsuz" ��ldar, kendini somut bir hale getirilmi� olarak g�sterir; g�zellik, "sonsuz"un "sonlu bir �ey" olarak g�r�nmesidir. Dahinin yaratt�� sanat eseri, gelip ge�ici varl�klar olan kopyalar�n�n �st�ne y�kselerek, idealar�n kendilerini g�r�p yans�tm��t�r. Sanat idealar�n ger�ek tasviridir. Oysa Platon, sanat�n idealar-ger�e�in ana �rneklerini- kavrad��n� kabul etmez; ancak sanat g�r�n��leri taklit eder, idealar�n�n kopyalar�n�n kopyas�n� ��kar�r. Platon erdemli olana, iyiye denk bir kal�c� g�zellik tasarlar; bu nedenle g�zellik, kopya olmaktan ileri gidemeyen taklitlere de�il, idean�n birli�ine �zde�tir. Sanat yap�t� bu nedenle kendi ba��na g�zellik ta��maz, g�zel ideas�na ba�lanmak zorundad�r. Platon" da evrenin ana ilkesi olan"iyi-g�zel", t�m idelar�nda dayand�� temel idead�r. Bu idealar ancak (intellect) arac�l��yla kavranabilir. B�ylece t�m nesneler ya da fenomenler d�nyas� ak�lsal olan bu evrensel idealar�n bir yans�mas� veya taklidi olmaktad�r. Bu d�nyay� sanat�na aktaran sanat��n�n d�nyas� ( sanat eserleri) ise taklidin taklidi olmaktad�r.
Schelling" e g�re g�zellik, "s�n�rl� olarak temsil edilmi� sonsuzluktur". Ama sanat�n as�l konusu ne Schelling"in metafizik sonsuzu ne de Hegel"in mutlak"�d�r. O, kendi duyu ya�ant�lar�m�z�n belli temel yap�sal �geleri i�inde( �izgilerde, mimari ve m�zikal bi�imlerde vb.) aran�lmas�d�r. Bu �geler her yerde haz�rd�rlar. Onlar apa��kt�rlar, g�r�lebilir, duyulabilir ve dokunulabilirler. Goethe bu anlamda, sanat�n nesnelerin metafizik derinli�ini g�sterme �yk�nmesi yapmad��n�, yaln�zca do�al olanlar�n y�zeyine ba�l� kald��n� savunur. Goethe, sanata, "do�al olaylar�n y�zeyine ba�l� kald��" d��ncesiyle bakar. Oysa, "g�ne�in yer �evresinde d�nd�� bilgisinin yanl��l��yla d�nd��, yerin g�ne� �evresinde d�nd�� bilgisinin do�rulu�u aras�ndaki bilimsel ayr�m�n sanat a��s�ndan b�y�k bir �nemi yoktur. �nsan aya ayak basmay� ba�arsa da ba�aramasa da lunatik gene lunatiktir." Ya�murun nas�l ya�d�� ya da g�ne�in nas�l do�du�u sanat� ilgilendirmez. Ancak sanat��, do�an�n yarat� an�ndan yararlanarak /etkilenerek/esinlenerek yeni �r�nler yaratabilmektedir. Sanat��, ba�aklar�n r�zgarda dalgalan��na bakarak bir �iir yazabilmekte, batmakta olan g�ne�e bakarak resim yapabilmekte hatta do�an�n seslerinden esinlenerek bir m�zik eseri yaratabilmektedir. Shakespeare bir g�n Dostoyevski, Rubes, Tiziano ve Wagner sadece sanat i�in ya da do�al olaylar�n y�zeyselli�i ger�e�ini aktarmak i�in �al��mam��lard�r. "onlar her ne pahas�na olursa olsun, y�klerinden kurtulmak, canl� varl�klar�n�n a��rl��n� d��ar� atmak i�in" verdikleri u�ra��n�n yan� s�ra , eserlerinin kendi d�nyalar�n�n/ ya�ant�lar�n�n/ etkileni�lerinin yanl��l�kla ve g�rd�kleri d�nyay�, mant��n/ akl�n/ ilginin verilerine g�re de�il duygular�n�n, d��lerinin, �zlemlerinin, s�k�nt�lar�n�n , kayg�lar�n�n verilerine g�re d�zenleyi�lerle �al��m��lard�r.
B�yle bir yakla��m sonucu ise, sanat i�in �u s�ylenebilir mi diye d��n�yorum; sanat, sanat��n�n nesneleri metafizik derinli�ini, i�erik ve bi�imlerle anlatma �abas�d�r. "sanat belki de tek bir idealin simgesi de�il, sanat��n�n o fikre, duyguya verdi�i �e�itli bi�im ve bi�imlerdir."
Sanatsal yap�t�n �z�nde, yap�t�n i�leni� bi�imi ve yap�tla verilmek istenen d��nce vard�r. �rne�in Beethoven 5. Senfonisinde g�zel bir tema yakalam��t�r ve o tema �zerine bir senfoni olu�mu�tur, Strauss ve Wagner" e g�re, Beethoven" in 5. Senfonisi al�n yaz�s� ya da kaderin sava��m�d�r, �zerine bir senfoninin �r�ld�� giri� motifi ise kaderin, belki de �l�m�n kap�y� �almas�d�r. "Beethoven"in bizde hayranl�k uyand�ran yani yaln�z kendisinin bi�im ustal�� de�il ayn� zamanda" ya�ad�� d�neminin m�z��inde yans�yan yo�un �z�d�r. Beethoven"in m�zi�ini sadece ya�ad�� d�nemle a��klamak elbette do�ru de�ildir. Ama m�zi�in kayna�� olarak ya�ad�� a��n olaylar�n� ve d��ncelerini de�il de, yaln�z �alg�lar� g�stermek de yeterli olmaz san�r

�KONOGRAF� VE �KONOLOJ�

9/7/2010

ikonografi ve ikonoloji s�zc�kleri sanat tarihi camias�ndaki yerlerini 1920"lerde ve 1930"larda alm��t�r: daha do�rusu yeniden kullan�ma sokulmu�tur.bu terimlerin kullan�lmaya ba�lamas� ve anlamlar�da sanat�n ba�lad�� r�nesans"da gizlidir.

r�nesans"ta sanat�� ilk kez g�z �n�ne ��kmakta ve kendini anlatmaktad�r.�zellikle resim tarihi iki"ye ayr�lmaktad�r.pre-raphael�tes"ten �ncesi ve sonras� diye.��nk� pre-raphael�tes sonra ger�ek sanat��lar meydana ��kmaktad�r: yani arayan, d��nen ve kendini bulmaya �al��an sanat��lar var olmaktad�r.pre-raphael�tes"ten �nceki d�nemdeki sanat��lar ise zanaat��lar gibidir.

CIOFF TE�K�LATI VE FEST�VALLER�

9/7/2010

�NS�Z

Folklor festivallerinin iki t�rl� i�levi vard�r. Seyirciler ba�ka k�lt�rleri yak�ndan tan�ma olana��na kavu�urken, kat�l�mc�lar da k�lt�r al��veri�inin yan�s�ra, y�llar boyu emek verdikleri u�ra��lar�n� sergileme imkan�n� bulurlar. Bu y�zden bir festival organizasyonun, belli bir te�kilat �at�s� alt�nda �ok ciddi olarak yap�lmas� gerekir. D�nyada bu �ekilde festival organizasyonlar� d�zenleyen kurulu�lardan biri de CIOFF"tur (Uluslararas� Folklor ve Geleneksel Sanatlar Festivalleri Organizasyonu Konseyi).

�devimde d�nya �lkeleri aras�nda k�pr� vazifesi g�ren bu kurulu�un yap�s�n�, amac�n� ve i�levini ele almaya �al��t�m. B�ylece, bence kurulmas� gerekli olan bir ulusal folklor te�kilat�na kaynak olabilece�ini d��nd�m.

Bu �devi haz�rlarken �zellikle bu te�kilat i�inde g�rev alan ki�ilerle g�r��p, kat�ld��m CIOFF organizasyonlar�ndan edindi�im tecr�belerimi de aktarmaya �al��t�m.

��NDEK�LER

�NS�Zii
��NDEK�LERiii
GÝRÝÞ1
B�L�M I - FESTÝVAL KAVRAMINA GENEL BAKIÞ2
1. 1. D�NYADAKÝ FESTÝVALLERÝN TARÝH�ESÝ2
1. 2. T�RKÝYE"DEKÝ FESTÝVALLERÝN TARÝH�ESÝ4
B�L�M II- CIOFF6
2. 1. CIOFF"un Tarih�esi6
2. 2. CIOFF"un Ama�larý7
2. 3. CIOFF"un Ýþleyiþ Þemasý8
2. 3. 1. CIOFF" un T�rkiye B�l�m�9
2. 4. CIOFF Y�netmeliði9
2.4. 1. G�revlerin Ger�ekleþmesi10
2. 4. 1. 1. D�nya Kongresi10
2.4. 1. 1. 1. D�nya Kongresi"ne Katýlanlar10
2. 4. 1. 1. 2. Kongrenin Hazýrlýðý10
2. 4. 1 .2. Genel Meclis11
2. 4. 1. 2. 1. Genel Meclis"in Organizasyonu11
2. 4. 1. 2. 2. Genel Meclis"in Ýþleyiþi11
2. 4. 1. 2. 3. Raporlama11
2. 4. 1. 2. 4. �alýþma Programý11
2. 4. 1. 2. 5. B�t�e11
2. 4. 1. 2. 6. Se�im11
2. 4. 1. 2. 7. Raporlar11
2. 4. 1. 3. D�nya Kongresi Esnasýnda Pratik- Metodik Aktiviteler11
2. 4. 1. 4. Komisyonlar ve Komiteler11
2. 4. 1. 4. 1. Daimi Komisyonlar11
2. 4. 1. 4. 2. Ge�ici Komiteler11
2. 4. 1. 5. Ulusal B�l�mler (Tam �yeler)11
2. 4. 1. 6. B�lgesel Sekt�rler11
2. 4. 1. 7. CIOFF Festivalleri11
2. 4. 1. 7. 1. Þartlar11
2. 4. 1. 7. 2. Tanýnma11
2. 4. 1. 8. Uluslararasý Organizasyonlar11
2. 4. 1. 9. Yayýnlar11
2. 4. 1. 9. 1. Festival Takvimi11
2. 4. 1. 9. 2. Senelik Raporlar11
2. 4. 1. 9. 3. Entre Nous11
2. 4. 1. 9. 4. Diðer Yayýnlar11
2. 4. 1. 10. Diller11
2. 4. 2. �yelik11
2. 4. 2. 1. �yeliðin Kazanýlmasý11
2. 4. 2. 1. 1. Tam �yeler11
2. 4. 2. 1. 2. Yardýmcý �yeler11
2. 4. 2. 2. �yeliðin Durdurulmasý11
2. 4. 3. Y�netim Kurulu11
2. 4. 3. 1. Y�netim Kurulu �yeleri11
2. 4. 3. 1. 1. Baþkan11
2. 4. 3. 1. 2. Asbaþkan11
2. 4. 3. 1. 3. Genel Sekreter11
2. 4. 3. 1. 4. Sayman11
2. 4. 3. 1. 5. Y�netim Kurulu"nun Diðer �yeleri11
2. 4. 3. 1. 6. Uzmanlar11
2. 4. 4. Son Þartlar11
2. 5. CIOFF"a �ye �lkelerin ve Festivallerinin Listesi11
2. 6. CIOFF ve UNESCO44
2. 6. 1. UNESCO11
2. 6. 2. CIOFF ve UNESCO Ýliþkisi11
2.7. CIOFF"un Ulusal ve Uluslararasý K�lt�rlere Katkýlarý11
B�L�M III

SANAT - �SLAM�YET VE SANAT

9/7/2010

islamiyet ve sanat

KANLI N�GAR

9/7/2010

T�RK�YE"DE M�Z�KL� OYUN ve M�Z�KALLER�N TAR�HSEL GEL��M�, BU KAVRAMLARIN SADIK �END�L"�N "YED� KOCALI H�RM�Z" ve "KANLI N�GAR" OYUNLARINA YANSIMASI

�NS�Z
M�zikli oyun ve m�zikallerin seyirciyle kurduklar� ileti�imin, di�er oyunlardan fark� her zaman ilgimi �ekmi�tir. M�zi�in zenginle�tiren, ifadeyi yo�unla�t�ran, oyunun anlam�n� peki�tiren ve destekleyen yan�, beni m�zikallerle ilgili bir ara�t�rma yapmaya y�neltti.
Ara�t�rma s�rem boyunca her ne kadar Sad�k �endil"le ilgili kaynak s�k�nt�s� �eksem de, hak etti�i ilgiyi ve de�eri bulamad��na inand��m yazarla ilgili bir bitirme tezinin var olaca�� d��ncesi bile sonuna kadar sab�rla �al��mam� sa�lad�.
�al��malar�m s�ras�nda benden yard�mlar�n� esirgemeyen dan��man�m Yrd. Do�. Dr. �nder Paker"e karikat�rist yazar Cihan Demirci"ye ve uygulama esnas�nda bana yard�mc� olan arkada�lar�ma te�ekk�r ederim.

��NDEK�LER

G�R�� - M�Z�K ve TAR�HSEL S�REC�
K�lt�r tarihinizde yarat�c� bir par�as� olan m�zik tarihi; �u malzemesiyle ilgilidir ve m�zik yapma bilincinin, besteleme taktiklerinin, m�zik formlar�n�n, ak�m ya da stillerin, �alg�lar�n m�zik yaz�lar�n�n vb. tarihidir.
"Seslerle d�zenleme, sesler arac�l��yla yazan� duyumsama ve geli�tirme yolunda insan ger�e�inin b�t�n ili�kileri i�inde ara�t�r�lmas� ve aktar�lmas� sanat�" olarak tan�mlanan m�zik �iir ve dans gibi kutsal k�kenlidir.
Di�er t�m sanatlarda oldu�u gibi m�zik i�in de, yarat�ld�� ortamla, d�nya g�r��yle, toplumun ya�ay��yla do�rudan ilgili oldu�u s�ylenebilir. M�zikte, di�er sanatlar gibi toplumdan do�ar ve toplum i�indir. Kendi i�inde matematiksel bir mant�� olan m�zik gene kendi i�inde bir tak�m ili�kiler i�erir, zaman� kullanma, susma, disiplin, hareket etme ve diyalog kurma vb.. kesinlikle fantezi ya da e�lence arac� olarak tan�mlanmamas� gereken m�zik, insanlar i�in hem d��nce, hem de duygu �r�n�d�r ve �nemli bir de�arj yoludur.
"M�zik, ne bir fantezi, ne de bir e�lence �r�n� ya da arac� say�lmamal�d�r. M�zik yoluyla bir yandan g�nl�k ya�am�n �st�ne ��k�p g�� kazan�rken bir yandan da birlikte ya�am�n b�t�n kurallar�n� ��reniriz."
M�zi�in iki temel �gesinin ses ve sesi de�erlendiren insan oldu�u d��ncesinden hareket etmeliyiz ama ger�ek malzemeyi de asla unutmamal�y�z; Do�a �lkel insanlar, do�adaki t�m sesler simgelerle ay�l�yorlard�. Tanr�lar�n iyili�ini, �fkesini denizin g�r�nt�s�nde, sesinde, ya da g�k g�r�lt�s�nde do�a �st� g��lerin simgesini buluyorlard�. Daha insanl��n ba��nda din ve m�zi�in birbirine b�ylece kar��m�� oldu�unu g�r�yoruz.
Eski�a� m�zi�iyle ilgili �ok parlak bilgilerin �u an elimizde bulunmamas�na ra�men Yunan m�zi�inin m�zik teorisi i�indeki �nemini yads�yamay�z. �rne�in Sachs, modal m�zik konusundan bahsederken �unlar� belirtmi�tir; "Yunanlar, m�zik ve insan aras�nda do�ru yoldan bir ba� kurdular. �rne�in Aristoteles "Politiko" adl� eserinde ��yle diyordu; "Makamlar �e�itlidir, bunlar� dinleyen de ayr� ayr� etkiler alt�nda kal�r. Baz�lar� Miksolidya makam� gibi insan� h�zne g�t�r�r, baz�lar� kafaya durgunluk verir, baz�lar� esenlik getirir. Dorya makam� gibi, Frigya makam� ise co�kunluk a��lar"." M�zi�i gibi Yunan d��ncesi ve felsefesi de, �nemli bir kaynak te�kil eder. ��nk� bu d��nce Avrupa k�lt�r�n�n, b�t�n bat� k�lt�r �evresinin kurucu d��ncelerinin g�n�m�ze kadar s�regelen ba�l�ca ilkelerinin kayna��d�r.
AY.da �iir ve m�zi�in i� i�e olmas� da s�z konusuydu, bu gelene�i halk ozanlar� getirmi�tir. Sachs, bu konuda �unlar� s�yler; "Yunan �lkesinin her yan�nda ve s�m�rgelerde m�zik yap�l�yordu. Ancak m�zi�i meslek edinmi� olanlar bu yayg�nl�k oran�nda de�ildi. Bu �e�it m�zik�ilerin eski �rneklerinden biri olan Homeros, bir halk ozan�yd�. Hem ozan, hem bir �alg�c�s�, hem de �ark�c�."
Yunanistan"da bilim ve felsefenin geli�mesiyle yeni ve �ok �nemli bir sanat daha g�ndeme gelmi�tir; Antik Yunan Tiyatrosu. Bu konu I. B�l�mde ele al�nacakt�r.
Orta�a� m�zik k�lt�r�ne ge�meden K�rg�zlar�n geleneksel m�zik k�lt�r�nde yer alan en �ok ilgin� bilgiye de de�inmek fa

MODERNLE�ME VE M�LL�YET��L�K, CUMHUR�YET D�NEM� �OCUK T�YATROSUNDAK� M�LL�YET�� VE C�NS�YET�� ELER

9/7/2010

Modernizmin tarihsel olarak R�nesanstan sonra Ayd�nlanma ile ba�lad�� kabul edilir. Dolay�s�yla bat� toplumlar�na ait olan bu s�re�te orta�a�a, eskiye ait olan kilisenin insana ve topluma yapt�� bask�ya kar�� yeni fikirler �retilmi� ve toplumsal hayatta �zg�rle�me yoluna gidilmi�tir. 19. yy ile birlikte ekonomik alanda geli�meler ya�anm�� ve yeni bir d�nya modelinin olu�umu ger�ekle�mi�tir.
Bat�n�n kendi ge�mi�ine kar�� tak�nd�� bu mesafeli tutum ve bu sayede ger�ekle�tirdi�i yeni (siyasi,ekonomik, k�lt�rel) d�zen bat� d��ndaki toplumlara da �rnek olarak sunulmu�tur. "Bu y�n�yle modernizm yeni bir bilim anlay��, yeni bir siyasal d�zen, yeni bir iktisadi d��nce yap�s� ve yeni bir ahlak anlay��n� ortaya koymakta ve bat� toplumlar�n�n ya�ad�� bir s�reci tan�mlamaktad�r."1
Modernlik kavram� yukar�da da belirtildi�i gibi teknolojik siyasal ekonomik ve toplumsal geli�mede ileri �lkelerin ortak �zelliklerini belirtmede kullan�l�rken modernle�me �teki �lkelerin o �zellikleri elde etme s�recini belirtir.2
Modernizm bat�n�n kendine �zg� tarihsel , k�lt�rel ve siyasal geli�mesinin �r�n�d�r ve en �nemli �zelli�i bireyin ihtiya�lar� do�rultusunda olu�mas� ve �at��malar�yla beraber ger�ekle�mesidir. Bu noktan�n alt�n�n �izilmesinin nedeni iki olu�um aras�ndaki fark� g�stermektir: Bat�l� olmayan toplumlar taraf�ndan talep edilen modernizm h�k�metler taraf�ndan zorla ve tepeden inme, �iddet kullan�larak halk i�in halka ra�men uygulan�r. ��nk� "toplum haz�r de�ilse bu d�zenleme lider tek parti, �rg�tlenmesi ya da siyasi iktidarlar sayesinde ger�ekle�ecektir ve ortaya iki zorunlu a�maz� getirecektir. 1- Modernle�en toplum modern toplumdan d��nce, model, kaynak ve kurumlar ithal eder: b�ylece bi�im ve s�re� a��s�ndan ba��ml� olur. 2- modern toplum modernle�en topluma siyasal, askeri, ekonomik ve k�lt�rel alanlarda m�dahale eder. Modernle�en toplum bu m�dahaleleri �nlemek i�in modernle�meyi zorunlu g�r�r.3
Modernle�me ekonomik alanda kapitalist sistemi getirmi�tir. Kapitalizm yukar�da saptand�� gibi bir k�s�r d�ng� olu�turur. Modernizm yeni olansa yeni olmak bir eylerin eskimesini gerektirecektir. Bu s�rekli eskime ve yenilik bir zorunluluk olarak �retilmek zorundad�r. Yeniden d�zenleme stratejilerine olan gereksinmeleri a��k olan sistem d�zenleme prati�inin kurucu �zneleri piyasa/sermaye, devlet/siyasal iktidar oldu�u kadar cinsiyet kimliklerini, �ocuk yeti�tirme politikalar�n�, nihayet cinselli�i denetleme pratiklerinin kurucu �znesi olarak "aile"ye �ncelikli i�lev y�kler. 4

Aileyi olu�turan en �nemli unsur kad�nd�r. Kapitalist d�zende ekonomik g�c� elinde tutan s�n�f bu g�c� s�rekli k�lmak i�in ekonomik bak�mdan g��s�z s�n�f� kontrol alt�nda tutmak zorundad�r. Bu sistem aile kurumu i�erisinde erke�in evin reisi, m�lk�n sahibi olmas�, kad�n�n ise erke�ine kay�ts�z �arts�z sad�k ve itaatkar olmas�, �ocuk do�urmas� ve ev i�i hizmetini yerine getirmesi gibi ataerkil aile bi�iminin cinsiyet rollerini devam ettirmesini zorunlu k�lar. Buna

NERG�S GEN�L�K T�YATROSU

9/7/2010

NERG�S GEN�L�K T�YATROSU
MODEL : 12-17 YA� GRUBU PROFESYONEL T�YATRO TOPLULU�U
Kurulan Tiyatronun Yap�lanmas�
Tiyatro b�l�m� mezunlar�, profesyonel sanat��lar ile yap�land�r�lacakt�r. Yap�lanman�n a�a��daki gibi olu�turulmas� d��n�lmektedir. Demokratik bir y�netim sistemi uygulanmas� baz al�nacakt�r. S�z ve kararlar, y�netim kurulu ba�kan� ve �yeler taraf�ndan oy �oklu�u ile belirlenecektir.
Yazarl�k b�l�m�: Alpay Erdo�mu� ve Hakan Karaduman
Oyunculuk B�l�m�: M. Ayhan Do�an ve Erc�ment Y�lmaz
Tasar�m B�l�m� : �nder Toku�
Bu ki�iler hem y�netim kurulu �yeli�ini temsil etmektedirler, hem de dersleri y�r�tmektedirler. �lk oyun olarak tespit edilen Turgut �zakman"�n "Resimli Osmanl� Tarihi" adl� oyun amat�r lise ��rencileri taraf�ndan oynanacakt�r. Bu oyuncular�n nitelikleri; Mezun olabilecek durumda ve de lisenin Tiyatro kolunda olmalar�d�r. Oyuncular�n hafta sonlar� Cumartesi ve Pazar olmak �zere provalar� Isparta merkezde bulunan G�lkent Lisesi sahnesinde yap�lacakt�r.
Mali Portre: Tiyatromuz bir gen�lik tiyatrosudur. Y�netim Kurulu Ba�kan� ise, yine oy �oklu�u ile belirlenecektir. �ehrin merkezinde bir internet kafe a��lacak, bunun t�m mali masraflar� Hakan Karaduman taraf�ndan kar��lanacakt�r. Tiyatronun; Maliye ile ilgili, Ticaret Odas� ile ilgili bilet bas�m�, vergi numaras� al�nmas�, vergi levhas� ��kart�lmas� gibi t�m masraflar internet kafe gelirlerinden kar��lanacakt�r. Ders saati �cretleri ise, yine y�netim kurulunca gelir ve giderler saptanacakt�r.
II. T�YATRO POL�T�KASI
Tiyatro modelini gen� arkada�lar ile olu�turmay� d��nd��m�z i�in a�ktan ve sevgiden bir �eyleri payla�maktan yola ��karak, tarihteki mitolojik �geler do�rultusunda tiyatromuzun ismini nergis olarak belirledik. K�saca esin kayna��m�z olan bu �yk� ��yledir;
"Nergis �i�e�ine ad�n� veren mitolojideki hemen hemen her �a�da �airlere esin kayna�� olmu�; Narkisosla Ekho a�k�ndan esinlenerek koymu� oldu�um bir isimdir. Ekho bir �ss�z k�rda dola��rken Narkisos"u g�r�r ve ona deliler gibi a��k olur. Ekho"da ona yakla�t�k�a oda derinden bir sevgi duymaya ba�lar. Ve sonunda bulu�urlar. Aralar�nda anlams�z bir diyalog geli�ir; "Ba��rd�: "Orada kim var?" , "Var" diye cevap verdi Yank�. Narkisos, " Burada bulu�al�m" der. Ekho"da ko�a ko�a ��kar ormandan, ama o�lan k�z� g�r�nce ko�maya koyulur " �lmek ye�dir" diye ba��r�r. Ve i�te bu sevgi onlar� hem birbirine yak�nla�t�r�r; hemde uzakla�t�r�r. Sonunda bir g�l k�y�s�na gelen Ekho o g�le �yle bakar ki, bak�nca kendi y�z� yans�r g�lde. Ama o hep Narkisos diye hep onu sever, �per, ok�ar, hayal kurar... Ve bu durum �yle bir duruma d�n��r ki ya�anan hayaller hi� ger�ekle�meyecekmi� gibi gelir. umutsuz bir �ekilde ya�ama elveda der. Ve bo� yere sevdi�ini hayal etti�ini d��n�r. Bu elveda ��l��n� duyan Ekho"da ona kat�l�r ve onlar�n bu durumunu g�ren bac�lar� Nalaslar, drynaslarda d�v�n�rler. Bir sedye haz�rlan�r, odun y��n� ile kaplan�r. Titrek yanan me�alelerce odunlar tutu�turulur ve Ekho ile Narkisos"un bedenleri yava� yava� yok olur. Hi�bir yerde g�r�nmez. Tam bu noktada bir �i�ek belirir. Sar� g�bekli beyaz yapraklarla kapl� bir �i�ektir bu."
Tiyatromuza esin kayna�� olan bu �yk�, yine tiyatro politikam�zla ortak noktada bulu�maktad�r. T�pk� bu a�k�n sonucunda yok olan Ekho ve Narkisos"u; Tiyatrodan giderek yoksunla�an gen�lerin yok olu�u ile girift tutmaktay�z. Bu ba�lamda gen�lere bak�� a��m�z� da saptamam�z gerekmektedir.
"Gen�: Ya�am�n� s�rd�rd�� sosyal �evredeki toplum �yelerinin g�stermi� olduklar� davran�� standartlar� ile; kendi bireysel yeteneklerini bu profilde g�zlemleyip kendisine yeni bir model belirleyen ki�idir. Bu d�nem olduk�a karma��kt�r. F�rt�na ve gerginlik d�nemi olarak da a��klanabilen bu d�nem hangi toplumlarda olursa olsun b�t�n gen�lerde g�ze �arpan bir durumdur."
Gen� bu s�re�te karamsard�r, g�vensizdir, i�ine kapan�kt�r, kendisini sorgular ve s�rekli davran��lar� tutars�zd�r. Sosyal �evrenin etkisi olduk�a b�y�kt�r. Tiyatromuzu gen�lerden olu�turmam�z�n gerek�esi ise; gen�in davran��na rehberlik edecek de�erleri kazanmas� ve sosyal y�nden sorumluluklar�n� ��renmesi konusunda ona yard�m etmek; ruhsal ve sosyal a��dan ihtiya�lar�n� kar��lamas�n� sa�lamak ona sosyal bir kimlik kazand�rabilmektir.
Isparta yakla��k 30.000 �niversite ��renci kapasitesine sahip olan ve b�nyesinde 1 Anadolu Lisesi, 1 Anadolu T

SANAT - GELENEKSEL T�RK SANATLARI M�NYAT�R SANATI

9/7/2010

geleneksel t�rk sanatlar� minyat�r sanat�

RES�M - �KONOGRAF�

9/7/2010

ikonografi

SERAM�K "VAZO"

9/7/2010

SERAM�K "VAZO"
Erken Neolitik �a�da M� 7000-8000 yerle�ik hayata ge�meye ba�l� olarak besinleri saklama ve depolama gereksinimi do�mu�tu. Temel bir gereksinim sonucu ortaya ��kan vazo biny�llar i�inde geli�erek farkl� d�nemler ve k�lt�r b�lgeleri i�in belirleyici olacak derecede farkl� bi�imlere sahip olmu�tur. Hamur halindeki kili �ekillendirip sonra da ate�te pi�irerek ger�ek anlamda vazo yap�m�n�n ilk olarak nas�l ve nerede ba�lad�� a��k de�ildir.

CINEMA IN TURKEY

9/7/2010

Cinema in Turkey

The beginnings of cinema in Turkey seem to go back to approximately a year after the Lumiére brothers gave their first show on December 22, 1895. The then Ottoman Empire was introduced to this fabulous art in the Palace and a beer hall in Istanbul. Although cinema came to Turkey without a long delay, film-making came along much later. After 1914, when the first film in Turkey (produced for the army at the beginning of the First World War, by a reserve army officer, Fuat Uzkinay, under the direction of the Turkish military command) was made, Turkish cinema encountered many difficulties.
Turkish film-making came to turning point in 1922, when the stage actor Muhsin Ertugrul, who had been directing films in Germany since 1916, set up his own private film company Kemal Film. His film based on the novel Atesten G�mlek by Halide Edip Adivar was the first that dealt with the War of Independence. It was also the first film in which Muslim Turkish women (Bedia Muvahhit and Neyyire Neyir), acted.
Between 1923 and 1939, theatre actors dominated the Turkish film industry and one of the most important films of the time Bir Millet Uyaniyor, directed by Muhsin Ertu�rul, is considered one of the most valuable of Turkish films (1932).
From 1940 onwards, there was a period of growth, and film companies such as Ha-Ka Film, Istanbul Film, Atlas Film were established. Film producers also began to give more attention and importance to establishing their own film sets and studios. During this period the cinema industry began to form its own professional institutions, and in 1946, the Domestic Film Producers Association and the Cinema and Film Producers Association were established. With a change in municipality tax laws in 1948, a boost was given to the film industry, as taxes were reduced to 25% for films made and directed in Turkey. 1939 to 1950 could be seen as the transition period, when efforts were made to do away with using stage actors in films.
During the 1950s, the number and quality of films increased and the industry began to take on a shape of its own. Directors like L�tfi Akad, Atif Yilmaz, Metin Erksan, Memduh �n and Osman Seden came to the fore. In 1952, these were followed by new directors, foremost among whom were Nejat Saydam, Nevzat Pesen, Orhan Aksoy and Hulki Saner.
In 1961, Istanbul Municipality organized a Domestic Film Contest, wherein Memduh �ns film Kirik �anaklar won the award. In 1963 a film entitled Sehirdeki Yabanci directed by Halit Refig, starring Nil�fer Aydan, was awarded the Mention of Honour.
During these years younger producers began to give more weight to films dealing with social issues and Karanlikta Uyananlar directed by Ertem G�re� was the first film that dealt with a strike in a paint factory. In 1964, Halit Refig directed an interesting film called Gurbet Kuslari on migration within the country. Again in 1964, Metin Erksan won a gold medal at the Berlin Film Festival with Susuz Yaz, which dealt with village life and was also awarded the Merito Biennali in Venice.
In 1965, 213 full length feature films were produced, which led to an unavoidable explosion of poor quality films, due to lack of really a sound basis in the industry. This was a time when the industry outgrew its strength and exploitation was rampant, with second rate films flooding the market, although some were good such as Duygu Sagiroglus Bitmeyen Yol, Feyzi Tunas first work Yasak Sokaklar, Abdurrahman Palays Isyancilar, Atif Yilmazs Muradin T�rk�s� and Metin Erksans Sevmek Zamani. The Turkish Cinématheque Society was also founded in 1965.
In 1966 when a record number of 240 films was produced, the actor Yilmaz G�ney produced his first film At, Avrat, Silah and L�tfi Akad created Hudutlarin Kanunu in which Yilmaz G�ney both acted and wrote the script.
In the 1970s film production increased and the era of black and white films came to an end. The film industry was also negatively affected by the sweeping growth of t

LADY WINDERMERE�N YELPAZES�

9/7/2010

LADY WINDERMERE�N YELPAZES�

K��LER

Lord Windermere
Lord Darlington
Lord Augustus Lorton
Mr. Dumby
Mr. Cecil Graham
Mr. Hopper
Parker, Sofrac� Ba��
Lady Windermere
Berwick D��esi
Lady Agatha Carlisle
Lady Plymdale
Lady Stutfield
Lady Jedburgh
Mrs. Cowper-Cowper
Mrs. Erlynne
Rosalie, Hizmet�i
SAHNELER

PERDE I: Lord Windermerein evinde oturma
odas�.
PERDE II: Lord Windermerein evinde konuk
odas�.
PERDE III: Lord Darlingtonun dairesi.
PERDE IV: Lord Windermerein evinde oturma
odas�.

ZAMAN: 19. y�zy�l�n sonu.
YER: Londra.

Oyun, bir sal� g�n� ��leden sonra saat 5te ba�lay�p ertesi g�n gene ��leden sonra saat
1.30da sona eren yirmi d�rt saatlik bir olay� canland�r�r.

B�R�NC� PERDE

Carlton House Terraceta, Lord Windermerein evinin oturma odas�. Ortada ve sa�da birer
kap�. Sa� yanda �st�nde kitaplar, k‰��tlar bulunan bir yaz� masas�. Solda bir kanepe, �n�nde
de k��k bir �ay masas�. Gene solda sete a��lan bir caml� kap�. Sa�da masa.
Lady Windermere sa�daki masan�n ba��nda, mavi bir vazo i�indeki g�lleri d�zeltmektedir.

(Parker girer.)

PARKER. - Bug�n ��leden sonra han�mefendi evdeler mi?
LADY WINDERMERE. - Evet, kim geldi?
PARKER. - Lord Darlington, efendim.
LADY WINDERMERE. (Bir an duraksar.) - Yukar� buyur edin. Hem kim ararsa, beni evde
dersiniz.
PARKER. - Ba��st�ne efendim.
(Ortadaki kap�dan ��kar.)
LADY WINDERMERE. - Onu bu geceden �nce g�rmem benim i�in �ok iyi olacak. Sevindim
geldi�ine.
(Parker ortadaki kap�dan girer.)
PARKER. - Lord Darlington.
(Lord Darlington ayn� kap�dan girer, Parker ��kar.)
LORD DARLINGTON. - Nas�ls�n�z, Lady Windermere?
LADY WINDERMERE. - Te�ekk�r ederim, siz nas�ls�n�z Lord Darlington? Ba��lay�n, elinizi
s�kamayaca��m. Ellerim ba�tan a�a�� su i�inde kald� bu g�llerden. Ne g�zel �eyler de�il mi?
Selbyden geldiler bu sabah.
LORD DARLINGTON. - �ok g�zel, diyecek yok do�rusu. (Masan�n �st�nde duran bir yelpazeyi
g�r�r.) Aman ne e�siz bir yelpaze bu! B�ylesini hi� g�rmememi�tim. �zninizle bakabilir miyim?
LADY WINDERMERE. - Hayhay. Ne kadar zarif de�il mi? �zerinde ad�m san�m, her �eyim var.
Ben de onu daha demincek g�rd�m. Kocam�n bana do�um g�n� arma�an�. Biliyorsunuz ya,
bug�n benim do�um g�n�m.
LORD DARLINGTON. - Yok can�m, sahi mi?
LADY WINDERMERE. - Evet, erginlik �a��ma giriyorum bug�n. Ya�am�m�n �ok �nemli bir
g�n�, de�il mi? ��te bu ak�amki toplant�y� da bu g�n�n onuruna yap�yorum. Buyurun oturun.
(H‰l‰ �i�ekleri d�zeltmeye u�ra�maktad�r.)
LORD DARLINGTON. (Oturur.) - Ke�ki do�um g�n�n�z oldu�unu bilseydim, Lady Windermere.
�zerinde y�r�yesiniz diye evinizin �n�ndeki caddeyi ba�tan ba�a �i�eklerle bezerdim. Sizin
i�in yarat�lm��t�r onlar.
(K�sa bir duraklama.)
LADY WINDERMERE. - Lord Darlington, d�n gece D��i�leri Bakanl��nda can�m� s�kacak
davran��larda bulundunuz. Korkar�m gene �yle yapacaks�n�z.
LORD DARLINGTON. - Ben mi, Lady Windermere?
(Parker ile u�ak ortadaki kap�dan girer, �ay tepsisiyle �ay tak�mlar�n� getirirler.)
LADY WINDERMERE. - Koyun oraya Parker. Yeter, ba�ka bir �ey istemez. (Ellerini mendiliyle
kurular, soldaki �ay masas�na gidip oturur.) Buraya buyurmaz m�s�n�z, Lord Darlington?
(Parker ortaki kap�dan ��kar.)
LORD DARLINGTON. (Sandalyeyi al�p orta sola ge�er.) - �ok �zg�n�m Lady Windermere,
size ne yapt�m, s�yleyin bakay�m. (Soldaki masaya oturur.)
LADY WINDERMERE. - Daha ne yapacakt�n�z, b�t�n gece beni ustaca tasarlanm�� iltifatlara
bo�up durdunuz.
LORD DARLINGTON. (G�l�mseyerek.) - Ah, bug�nlerde hepimizin eli �yle darda ki,
iltifatlardan ba�ka sunacak g�zel �ey bulam�yoruz. Sunabildi�imiz biricik �ey onlar.
LADY WINDERMERE. (Ba��n� sallayarak.) - Yoo, ben �ok ciddi konu�uyorum. Hi� g�lmeyin,
bak�n gayet ciddiyim. �ltifattan ho�lanmam. Hem bir erkek i�inden gelmeyen bir y��n �eyi
s�yledi�i zaman, ni�in bir kad�n� son derece ho�nut ediyorum san�r, bir t�rl� anlamam.
LORD DARLINGTON. - Ah, ama ben onlar� i�imden gelerek s�yledim. (Lady Windermerein
verdi�i �ay� al�r.)
LADY WINDERMERE. (Vakur bir edayla.) -

SANAT - SARIKIZ-F�LM

9/7/2010

sar�k�z-film

SANAT - ORHAN VEL� KANIK

9/7/2010

orhan veli kan�k

SANAT - ARA G�LER

9/7/2010

ara g�ler

SANAT - DAN�EL DEFOE

9/7/2010

daniel defoe

B�L�MSEL B�R F�LM�N SE��M�NE ETK� EDEN FAKT�RLER

9/7/2010

B�L�MSEL B�R F�LM�N SE��M�NE ETK� EDEN FAKT�RLER

Bir kimya konusu �zerine haz�rlanm�� bir filim bankas� ��renciye
sunuldu�unda, onlardan birinin se�imi neye g�re yap�lmaktad�r ? sorusu bu
�al��man�n konusunu olu�turmaktad�r.
Haz�rlanm�� bir dizi kimya sorusu, lise 2.ci s�n�f ��rencilerine soruldu.
��rencilerin sorulara cevap verebilmesi i�in, onlara sunulan filimlerden
baz�lar�n� izlemesi gerekiyordu. B�ylece, ��renciler iki�erli guruplar halinde
birer bilgisayar �n�ne otutturuldu. Bilgisayar ekran� tipik bir hipermedia
(hypermedia) - filimler ve filimleri birbirine ba�layan linkler - "y� i�eriyordu. Bu
hipermedia bizim taraf�m�zdan �retilmi� olup, ��rencinin seviyesine uygundu.
Filimlerin konular�, ��rencinin kimya kitab�nda yer alan bir b�l�m�n (asit-baz
tepkimeleri) se�imiyle belirlendi. Teorik bir bilginin g�sterimi, �rne�in Brønsted
anlam�nda asit ve baz tan�m�, animasyon kullan�m�yla filim haz�rlanmas�n�
gerektirirken, kimyasal sistemin pH de�i�imi veya renk de�i�imi i�in laboratuvar
ortam�n�n kullan�lmas� uygundu. Filimlerin ��renciye sunulmas�ndan �nce, ses ve
g�r�nt�ler i�erisinde yer alan kimyasal bilgilerin analizi (Le Maréchal, 1999)
gerekliydi.
Ara�t�rma verilerinin eldesi i�in, ��renci �iftleri d�zenli olarak kameraya �ekildi.
��renci diyaloglar� ve onlar�n bilgisayar ekran� �zerinde ger�ekle�tirdi�i
aksiyonlar, video kay�tlar�ndan tespit edildi. Bu veri toplama tekni�i, ��renciler
taraf�ndan hangi filmin ni�in se�ildi�ini tesbit etmek amac�yla kullan�lm��t�r.
Yap�lan bu ara�t�rma, izlenecek bir bilimsel filimin se�imine etki eden �u
d�rt fakt�r� ortaya koymu�tur :
* y�zeysel nitelik (surface feature) : sorulmu� soru i�erisinden bir
kelimenin �ekilip al�nmas� ve bu kelimden itibaren ��rencinin filim aramas�.
�ekilmi� bu kelime ayn� zamanda izlenecek filmin ba�l�� i�eri�inde de yer
al�yor.
* yeniden d�zenleme (reformulation) : ��rencinin kendi kelimeleriyle
sorulmu� soruyu yeniden d�zenlemesi. Bu d�zenlemeden itibaren ��renci
hipermedia i�erisininde filim ar�yor. Gourgey (1998)"in �al��mas�, bireyin bir
anlam olu�turmak i�in verilmi� bir metni kendi kelimeleriyle (veya di�er
kelimelerle) yeniden d�zenlendi�ini ortaya koydu [... reformulating texte in one"s
own terms - in other words, ... for building understanding (p.86)].
* yeni bir soru : tart��ma esnas�nda ��rencinin yeni bir soru �retmesi.
��renci tarafindan �retilen bu yeni soru, ona sorulan sorudan farkl�d�r. �rne�in,
sorulan soru elde edilen ��zeltinin pH"� hakk�nda ne s�yleyebilirsin ve ni�in ?
oldu�unda, ��renci CH3CO2H su i�erisinde bir �eye d�n��yor mu ? sorusunu
soruyor. Bu yeni soruya cevap verebilmek i�in ��renci, kimyasal bile�iklerin su
i�erisinde ayr��ma e�itli�ini konu alan bir film izliyor.
* bellekte tutamama : izlenmi� bir filmin i�erisinde verilen baz� bilgilerinin
yeterince bellekte tutulamamas�. ��renci soruyu okuduktan sonra, daha �nce
izlemi� oldu�u bir filmi bir kez daha izlemek istiyor. Bu, filim sesi i�erisinde
verilen bir bilginin filim g�r�nt�s� i�esinde yer almamas� durumunda
g�zleniyordu.
Elde edilen bu sonu�lar, gerek bir hipermedia i�erisine yerle�tirilmi�
filimlerin anla��lmas�na gerekse onlar�n e�itim ortamlar� i�erisinde kullan�m�na
yard�mc� olmay� ama�lamaktad�r. E�er bir filmin ��renciler taraf�ndan iyi bir
�ekilde kavranmas� ve anla��lmas� beklentisi i�erisinde olunuluyorsa, kimyasal
sisteme veya kimyasal tepkimeye ba��l bilgi miktar�n�n filim i�erisinde
s�n�rland�r�lmas� gerekmektedir. Ayr�ca, sorulan bir sorunun ��renci tarafindan
yeniden d�zenlenmesi faaliyeti, soru haz�rlama �al��mas�n�n �nemini ortaya
koymu�tur. B�ylece, bir hipermedia"n�n uygun bir soru sistemi i�erisinde
kullan�m� yaral� olmaktad�r. Sorulan sorularla filimler aras�nda gelip gitmelerin
�oklu�u, bilgi kazan�m� i�in bir vesile olabilir.

SANAT - GOT�K TARZI

9/7/2010

gotik tarz�

SANAT - SULUBOYA

9/7/2010

suluboya

SANAT - SOYUT EKSPRESYON�ZM

9/7/2010

soyut ekspresyonizm

SANAT - VASS�LY KAND�NSKY (1866-1944)

9/7/2010

vassily kandinsky (1866-1944)

SANAT - AKRAPOL�S

9/7/2010

akrapolis

F�T�R�ZM

9/7/2010

F�T�R�ZM�N TANIMI
(Fr. Futurisme, �ta. Futurismo < �ta. Futuro).

K�kten �slahat�� eserleri ve belki de daha �ok nazariyeleriyle XX. y�zy�l ba��nda ortaya ��km�� olan a��r� ink�lap�� bir �talyan edebiyat ve sanat ak�m�. Bu ak�m�n �nc�s� ve �efi �air Filippo Tommaso Marinetti "Figaro" gazetesinde yay�mlad�� manifesto futurisita (F�t�rizm bildirisi) (1909) ile �talya ve Fransada dikkati �zerine �ekmi�tir. F�t�rist ak�m�n program ve prensiplerini kap sayan bu bildiride s�rat ve sald�rgan hareketler �v�lm��t�r, m�zelerin, kitapl�klar�n ve her �e�it akademilerin y�k�lmas�n�n gereklili�i bir adak olarak y�klenilmi�tir. S�ratin �st�nl��n� iddia ve ilan eden Marinetti, bir yar�� arabas�n�n Samothrake zaferi (Yunan heykeli)nden daha g�zel oldu�unu ve buna ek olarak da: "Mutlak i�inde ya��yoruz, ��nk� "her yerde haz�r ve naz�r olan" edebi s�rati biz yaratt�k" demi�tir.
1910 y�l�ndan itibaren �talyan ressamlar�, Carlo Carrà, Boccioni, Luigi Russolo ve sonra da Giacomo Balla, Gino Severini, Milanoda Marinetti ile bulu�arak, XVIII. y�zy�ldan o g�ne kadara durgunluk i�inde bulunan �talyan sanat�n�n durumunu inceledikten sonra onu daha dinamik bir ak�m yoluyla canland�rmak ve bu suretle bat� d�nyas� i�inde kaybetmi� oldu�u sanat ve fikir itibar�n� �a�da� espriye ula�t�rmak suretiyle yeniden kazand�rmak yolundaki d��ncelerini "F�t�rist ressamlar" bildirisiyle gen� sanat��lara duyurmay� kararla�t�rm��lard�r (1910) F�t�rist Ak�m, �talyada g�r�lt�l� g�steri�lere yol a�arken f�t�rist bir sergi de Bernheim - Juenes galerisinde (Paris) a��lm��t�r(1912). F�t�ristler �ok statik bulduklar� k�bizme kar�� kendi ad� alt�nda ebedile�en dinamik duyguyu yeniden ara�t�rm��lard�r. Frans�z �air ve tenkit�isi Apollinaire, k�sa bir zaman f�t�ristlerle birle�mi� ve b�t�n ileri ak�mlar�n bu ad alt�nda birle�tirilmesini teklif etmi�se de, Marinetti taraf�ndan reddedilmi�tir.
F�t�rizmin do�u�u, k�bizmin yay�lmaya ba�lad�� y�llara rastlar. F�t�ristler, k�bistlerin ara�t�rmalar�ndan faydalanmakla birlikte, resim alan�nda yeni bulu�lara gitmi�ler ve dikkate de�er eserler aras�nda o zaman ba�l�ca f�t�rist ressamlar taraf�ndan yap�lm�� e�zamanl�k anlay�� i�inde k�bist tarza giden kompozisyonlar yer alm��t�r. Boccioninin "Elastiklik", Severininin "Uzayda K�re �eklinde Geni�leme" tablolar� bunlar aras�ndad�r. D�nden esasl� surette ayr�lm��, bug�n� ge�erek gelece�i, onun dinamik varl��na ula�may� ama� edinmi� olan F�t�rizm, plastik durgunluktan (statik teknik) bir ba�ka duruma ge�i�i (dinamik teknik) sembolle�tirmi�tir. �o�unlukla hareketli konular se�ilmi�, dans�zler, karnaval sahneleri, fabrika, motor, son h�zla giden otomobil, u�ak, mekanik ara�lar gibi bo�luk i�inde yer de�i�tiren, de�i�en temalar �st�n tutulmu�tur. 1914 - 1918 D�nya Harbi ile F�t�rizm h�z�n� kaybetmi�, fakat Marinetti prensiplerinden geri d�nmemi�tir.

�TALYADA F�T�R�ZM VE METAF�Z�K RES�M
Empresiyonizm, fovizm, k�bizm baz� sanat ele�tirmenlerince bu sanat hareketlerine alayc� anlamda ve benzetmelerle verilen adlard�, Oysa f�t�rizm bir grup �talyan sanat��s�n�n filozofik, politik ve artistik ilkelere ve kavramlara g�re olu�turduklar�, niteli�i ve amac� belli bir sanat hareketidir.
F�t�rizmin kurucu ve teorisyeni Tomasso Marinetti 1909 y�l�nda Figaro gazetesinde yay�nlanan ilk manifestosunun 10 maddesinde f�t�rizmin �ok y�nl� sanatsal ama� ve ilkelerini saptam��t�r. Bu maddelerde, �zetle;
-�iirde temel ��eler cesaret, c�ret ve isyand�r,
-Edebiyat durgunluktan ve uyu�ukluktan s�yr�lmal�d�r. Edebiyatta i�lenecek konular sald�rgan hareketler, kavga ve d�v��t�r.
-D�nya yeni bir g�zellikle zenginle�mi�tir. Yeni g�zellik s�rattir, h�zd�r, Motoru g��le sars�lan, homurdanan bir yar�� arabas� Victoire de Samotracedan daha g�zeldir.
-Ancak kavga g�zeldir. Sald�rgan niteliksiz bir �aheser olamaz. �iir tan�nmayan ve bilinmeyen g��lere kar�� sald�rgan olmal�d�r.
-Y�zy�llar�n en y�ksek noktas�nda bulunuluyor. Olanaks�zlar�n kap�s�n� a�mak dururken geride kal�nmamal�d�r. Zaman ve mekan art�k �lm��t�r. S�n�rs�z ebedi s�rat elde edildi�ine g�re, mutlakta (absolu) ya�an�yor demektir.
-D�nyan�n tek sa�l�k ilac� sava�t�r, militarizm, feminizm, f�rsat kollay�c�l�k, ��karc�l�k lanetlenmelidir, denmektedir.

SANAT - B�LG�SAYAR VE E��T�M

9/7/2010

bilgisayar ve e�itim

SANAT - KEOPS PRAM�D�

9/7/2010

keops pramidi

SANAT - P�CASSO PAPLO

9/7/2010

picasso paplo

SANAT - NEY

9/7/2010

ney

ESTET�K, BET�MLEME, D�N VE FREUD HAKKINDA DERS NOTLARI

9/7/2010

SANAT - V�NCENT VAN GOGH

9/7/2010

vincent van gogh

SANAT - SHAKESPEARE"S ANCESTRY

9/7/2010

shakespeare"s ancestry

SANAT - CH�RSTOPHER GUY DEN�S LAMBERT

9/7/2010

chirstopher guy denis lambert

EHL�YET SEN�N NEY�NE D�N ��NAS� K�Y�NE

9/7/2010

EHL�YET SEN�N NEY�NE D�N ��NAS� K�Y�NE

1.PERDE

Sahnede iki masa var. Biri Ba� komiserin di�er ise Pakize Han�m"�n masas�d�r.
(�ayc� H�d�r i�eri girer elindeki bezle masalar�n tozunu al�r. Kendi kendine �ark� s�yl�yor. Bir ara birden durur ve d��n�r. Sahnenin ortas�na kadar gelerek)
�ayc�: Yav ben G�ng�r Ba� komiserime verdi�im paray� yazmay� unuttum. Az daha gididi g�z gere g�re paralar.
(Pakize Han�m"�n masas�n�n �n�ndeki sandalyeye oturur. Cebinden uzun bir liste ve kalem ��kar�r�. Kalemi t�k�r�kledikten sonra listenin en alt�na bir �eyler yazar).
�ayc�: 20 milyon dolar olarak hesap edersek du bahay�m 20 dolaar, oh be, �imdi rahatlad�m i�te.
(H�d�r Pakize Han�m"�n masas�n� temizlemeye devam eder. Bir taraftan �nl��yle di�er taraftan bezle silmektedir. Bir ara Pakize"nin masas�na t�k�r�r.)
�ayc�: Hen�z girmi� 13-14 ya��naaaa (Birden durur, bezi masan�n �zerine atar).
�ayc�: Ne 13-14"�, 35 otuzbeee� yav ne gaddar silsem gelip gusur bulacak. Evde kald�, ac�s�n� bizden ��kari.
(Pakize han�m i�eri girer).
�ayc�: G�nayd�n Pakize Han�m
Pakize: G�nayd�n H�d�r Usta.
�ayc�: �ayda yeni ��kt� ha, sen de hele �ele yeren bir ��k de bir bardak getirem sana, afiyetnen i�esen.
Pakize: �yi olur ama, t�k�rmeden sildi�in bardaklardan birine doldur �ay�, l�tfen!!!
�ayc�: Ne hsadgasd alma Pakize Han�m, nerden ��kt� bu s�ylentiler bilmem ki, Allah"a ��k�r sular ��r�l ��r�l ahi. T�k�r�knen i�im ne, buras� �stanbul mu?
Pakize: Ge�en hafta iki g�n sular kesikti, peki nas�l temizlemi�tin o bardaklar� bakay�m?
�ayc�: Hah! Tertemiz idi de�il mi? ��in oras�n� gar��t�rma, meslek s�rr� s�ylenmez. �stelik su kaynaklar�m� a��klayamam.
Pakize: Ayyyy, i�ren�sin H�d�r Usta.
(H�d�r gider, Pakize �ekmecesinden ��kard�� bezle masas�n� tekrara siler. O s�rada ba� komiser i�eri girer. Ba� komiserin elinde bir simit vard�r.)
Pakize: G�nayd�n ba� komiserim.
Ba� Kom: G�nayd�n Pakize Han�m
Pakize: Yine aceleyle ��km��s�n�z evden, kahvalt�n�z elinizde.
Ba� Kom: Valla evden bir ka�t�m ki sorma, benim k��k o�lan tutturmu� baba bana bisiklet al. Sabah 5"te kap� �n�nde n�bete durmu�. B�y�� de 6 ortal� co�rafya defteri istiyor. Eeeee ay sonu, elde avu�ta yok.
Pakize: Yine pencereden atlad�n�z o zaman desenize.
Ba� Kom: Bir g�n bir yeri mi k�raca��m ama ne zaman bilmiyorum. H�d�r H�d��r. (�ayc� i�eri girer)
Ba� Kom: Bana duble bir �ay getirde bir kahvalt� yapay�m.
�ayc�: Davu�an ganu �ayu �imdi getirim Ba� komiserim.
Ba� Kom: Ha! H�d�r… (�ayc�ya yakla��r, Pakize"nin duymayaca�� bir ses tonuyla) Ya H�d�r Usta asl�nda sana y�z�m kalmad� ama sen bana 10 milyon daha b�r� versene. �kisinin bir ay�n birinde �derim.
�ayc�: Ay�p ettin ba� komiserim. Dolar baz�nda �dedikten sonra istersen 2007 y�l�n�n birinde �de. Laf� m� olur. Hem seninkine bor� bile denmez. Dur bakay�m bir (H�d�r listeyi ��kar�r�. Listenin bir ucu yere de�mektedir).
�ayc�: Ba� komiser �brahim"in borcunu g�rsen duda��n u�uklat�r. Adam beni g�rmemek i�in y�ll�k izine ��km��.
Ba� Kom: Sa�ol H�d�r Usta, bu iyili�ini unutmayaca��m.
�ayc�: Endi�elenme ba� komiserim. Sen unutursan ben sana hat�rlat�r�m. (�ayc� sahneden ��kar. Bu arada ba� komiserin telefonu �alar).
Ba� Kom: Trafik �ubesi Ba� komiser Hasan…. Daha yeni oturdum kar�c��m. Bari burada biraz kafam� dinlim. Ne… o�lan okula gitmem mi diyor. Niyeymi�?... ayakkab�s�n�n alt� m� delikmi�? Tamam tamam, ak�am tamir ederim. Tamam hadi… yine ne var?... ne arkada�lar� memur �ocu�u diye dalga m� ge�iyormu�? G�zelin bu ya�tan sonra pop star yar��mas�na m� kat�lay�m? Tamam ak�am konu�urum onunla… g�r��r�z.
(�aya i�eri girer �nce Pakize Han�m"a �ay veriri. Pakize Han�m barda�� inceden inceye inceler. �ayc� Ba� komiserin masas�na do�ru giderken)
�ayc�: Buyurun �ay�n�z� Ba� komiserim.
(Ba� komiser elindeki simidin yar�s�n� b�ler ve yemeye ba�lar. Di�er ayr�s�n� �ekmeceye koyar).
Ba� kom: ��yle b�rak�ver H�d�r Usta
(H�d�r �ay� b�rakt�ktan sonra hafif geriye �ekilerek Ba� komisere �zg�n �zg

SANAT - L�SANS SANAT ESER� �ALI�MA RAPORU

9/7/2010

lisans sanat eseri �al��ma raporu

RES�M - PABLO P�CASSO

9/7/2010

pablo picasso

SANAT - CEMAL R.REY

9/7/2010

cemal r.rey

SANAT - EROL BATIRBEK

9/7/2010

erol bat�rbek

SANAT - ATAT�RK VE M�Z�K

9/7/2010

atat�rk ve m�zik

SANAT - KA�IT KATLAYARAK ��RENME, OR�GAM�

9/7/2010

ka��t katlayarak ��renme, origami

SANAT - HER �EY� �LE ORHAN VEL� (1914 -14 KASIM 1950)

9/7/2010

her �eyi ile orhan veli (1914 -14 kas�m 1950)

RES�M - RES�MDE B��M

9/7/2010

resimde bi�im

T�RK�YEDE RADYO VE TELEV�ZYON YAYINCILI�ININ �LK YILLARI (1927 -1964)

9/7/2010

T�RK�YEDE RADYO VE TELEV�ZYON YAYINCILI�ININ �LK YILLARI (1927 -1964)
Bu d�nemde radyo yay�nlar� �e�itli kurulu�lar taraf�ndan farkl� bi�imlerde y�r�t�lm��t�r; Bazen, anonim �irket bi�iminde bir te�kilatlanma g�r�lm��, bazen Devletin (�darenin) bir organ� radyo yay�nc�l��n� �stlenmi� bazen de Devlet bir kanunla kurdu�u ve kamu t�zel ki�ili�i tan�d�� zerk bir kamu kurumuna bu hizmeti y�r�tme g�revini vermi�tir.
1- 1927-1936 YILLARI ARASINDAK� D�NEM
(Telsiz Telefon T�rk Anonim �irketi D�nemi)
T�rkiyede ilk radyo yay�n� 1927 y�l�nda, Ankara ve �stanbulda kurulan be�er kilovatl�k telsiz istasyonlar�ndan yap�lm��t�r. Bu telsiz istasyonlar�n� bir Frans�z �irketi kurmu� ve istasyonlar o zaman�n �l��lerine g�re, Avrupan�n g��l� radyo postalar� aras�nda say�lm��t�r .
Bu telsiz istasyonlar�n�n i�letilmesi, o s�ralarda y�r�rl�kte bulunan 4 �ubat 1340 (1924) tarihli ve 406 say�l� Telgraf ve Telefon Kanununun 1 inci maddesine g�re, Posta, Telgraf ve Telefon �daresi ne veriliyordu .
Bu arada, 6 Ocak 1926da, Telsiz- Telefon T�rk Anonim �irketi kurulmu�tur. Bu �irket, ayn� y�l�n Eyl�l ay�nda Devletten radyo yay�n� yapma imtiyaz�n� alm��t�r. Bu imtiyaz s�zle�mesi ile an�lan �irkete, T�rkiyede on y�l boyunca radyo yay�n� i�letmecili�ini y�r�tme imtiyaz� verilmi�tir .
TTTA�nin (Tel siz-Telefon T�rk Anonim �irketinin) kurulu�u 6 Ocak 1926 tarihinde H�k�met�e onaylanm��, Nizamname-i Dahili adl� �irket s�zle�mesinin birinci maddesinde, kurucular�n�n �� Bankas� ad�na Genel M�d�r Mahmut Celal Bey (Bayar), Anadolu Ajans� ad�na Siirt Milletvekili Mahmut Bey (Soydan) ve G�m��hane Milletvekili Cemal H�sn� (Taray) Bey ile t�ccar Sedat Nuri (�leri) Beyoldu�u belirtilmi�tir .
TTTA� ile H�k�met aras�nda yap�lan anla�maya g�re, H�k�met, her t�rl� y�netim ve yay�n i�lerinde �irket �zerinde genel bir denetim hakk�na sahipti. �irket de, an�lan incelemeye her t�rl� kolayl�� sa�lamakla y�k�ml�yd�.
Devlet, yay�n hizmetini k�smen veya tamamen durdurmak, kimi abonelerin al�c� kullanmalar�n� yasaklamak ve ola�an�st� durumlar�n ortaya ��kmas� halinde de t�m radyo istasyonlar�na el koymak hakk�n� sakl� tutmaktayd�. �irket, H�k�met�e kendisine g�nderilecek her t�rl� resmi bildiriyi de �cretsiz olarak yay�nlayacakt�.
TTTA�nin �dari yap�s� ��yleydi: �irketin genel karar organ� Genel Kurul y�r�tme organ� da Y�netim Kuruluydu. H�k�metin �irket �al��malar�n� ve yay�nlar�n� denetim hakk� ise, PTTnin atad�� Komiserler taraf�ndan kullan�lmaktayd�. �irketin radyo yay�n� yapan biri �stanbul da, di�eri Ankarada olmak �zere iki "yay�n st�dyosu" vard�. Her iki st�dyonun da iki i�levsel birime ayr�ld�� g�r�lmektedir. Bunlardan biri, s�z ve m�zik yay�n�ndan sorumlu olan Ne�riyat �efli�i di�eri ise, st�dyo i�i ve d�� her t�rl� teknik g�revi yerine getiren Fen M�d�rl�� idi.
1934 y�l�ndan PTTye devredilene kadar "Radyo" idari yap�s� bak�m�ndan �� ba�l� bir g�r�n�m alm��t�. Vericiler y�n�nden PTTye ve dolay�s�yla Bay�nd�rl�k Bakanl��na, program y�n�nden ��i�leri Bakanl

T�YATRO

9/7/2010

SAHNELEME NED�R?
Sahneleme, tiyatronun en �nemli ve son noktas�n� te�kil etmektedir. En �nemli noktad�r. ��nk�, biz biliyoruz ki yaz�lan eserlerin b�y�k �o�unlu�u oynanmas� i�in yaz�l�r (okunmas� i�in yaz�lan eserler olmakla birlikte bu fazla bir yek�n tutmaz). Bu sebeple sahneleme, yazar�n amac�na ula�t�� son noktad�r.
Sahnelemenin �nemini 20.yy"�n yetkili ki�ilerinden olan Bay Porel"in bir s�z�n� vererek daha iyi anlayabiliriz. "Sahneye koyuculuk, bu sayg�de�er ve titiz bilim, bu g��l� ve ince sanat olmasayd� pek �ok piyes bize ula�amazd�, �o�u komediler anla��lmazd�, �o�u piyesler ba�ar� sevincine eri�emezdi.
Bu s�zde a��k ve net bir �ekilde de ifade edildi�i gibi eserler bize ve geni� kitlelere sahneleme ile ula�abilmekte, en iyi bi�imde sahneleme ile anla��labilmekte ve ba�ar� sevincini sahneleme ile yakalayabilmektedir.
Peki Sahneleme Nedir?
1) Sahneleme, t�m dramaturjik ve teknik �al��malar do�rultusunda bir oyunun belli bir d�zen uyar�nca sahneye konulmas�d�r.
2) Sahneleme, bir eserdeki �e�itli sahne yorumlama �gelerinin belli bir oyun zaman� ile oyun mekan� i�inde bi�imlendirilmesidir.
3) Sahneleme, dramatik metin dilinin sahne diline �evrilmesidir. Oyun yazar�n�n zaman halinde ortaya koydu�u eserin mekan haline d�n��t�r�lmesidir. Yani eserin s�zelli�ine sahnesel somutluk kazand�rmakt�r.
4) Sahneleme, dramatik metindeki derin anlam� maddi g�zle g�r�n�r k�lmakt�r. Burada b�t�n sahne ara�lar� ile (��k, giysi, m�zik) b�t�n oyun ara�lar� (oyunculuk, beden hareketi, davran��) yer al�r.
5) Sahneleme, y�netmenin sahne tekni�i (sahne dekoru, sahne kost�m�, sahne efekti, sahne m�zi�i, ��kland�rma, akustik, makyaj, aksesuar) oyunculuk verileri ve sahne olanaklar� i�inde yarac�-yorumlay�c� bir y�ntemle kollektif bir �al��ma sonucu bir oyunu belli bir estetik g�r��e ba�l� olarak seyirciye aktarmas�d�r.
Yap�lan bu tan�mlara bakt��m�zda sahnelemenin d�rt noktada kendini ortaya koydu�unu g�r�yoruz.
1) Yorumlama: Y�netmen bu noktada eseri eline al�r ve okur. Okuma neticesinde oyunu kafas�nda canland�r�r, birka� kez oynar. Bu s�rada metindeki derin anlam�, yazar�n eserde vermek istedi�i mesaj�, a��k se�ik bir �ekilde kavrar.
2) Sahne �gelerinin belirlenmesi: Y�netmen bu noktada metni yorumlayarak yakalam�� oldu�u mesaja uygun olarak sahne tekni�ini ve sahne �gelerini belirler. Yani sahne dekorunu, sahne kostum�n�, sahne ��n�, sahne efektini, sahne m�zi�ini, makyaj� belirler. B�t�n bu �geler mesaj�n daha iyi verilebilmesi i�in etkilidir.
3) Grup �al��mas�: Y�netmen sahne �gelerini belirledikten sonra, bu �gelerin yap�mc�lar�yla grup �al��mas�na girer. Yani sahneleme, dramaturg, sahne m�zik�isi, tasar�mc�s�, ��k��s� ile oyuncular gibi sanat��larla ortak i�birli�i i�inde y�netmen taraf�ndan ger�ekle�tirilir. Y�netmen bu ki�iler aras�ndaki ba�lant�y� belirler. Sahneleme bu nedenle tek tek �gelerin bir ba�lant�l� i�levi yerine getirecek bi�imde birle�ti�i bir sistemdir.
4) Oyunculuk �al��malar�: B�t�n bu a�amalardan sonra s�ra oyu

SANAT - SHAKESPEARE TRAGEDY

9/7/2010

shakespeare tragedy

SANAT - AYETULLAH S�MER

9/7/2010

ayetullah s�mer

RES�M - �MER FARUK ATABEK

9/7/2010

�mer faruk atabek

SANAT - KIBRISLI RESSAMLAR

9/7/2010

k�br�sl� ressamlar

SANAT - NED�M

9/7/2010

nedim

SANAT - AYL�N �ZET

9/7/2010

aylin �zet

SANAT - AHMET HO�S�YLER

9/7/2010

ahmet ho�s�yler

RES�M - ��RET�M ARA�LARI VE ETK�L� KULLANIMI

9/7/2010

��retim ara�lar� ve etkili kullan�m�

SANAT - SANATIN ANLAMI

9/7/2010

sanat�n anlam�

THE NAVAL TREAT

9/7/2010

The Naval Treaty

The July which immediately succeeded my marriage was made memorable by three cases of interest, in which I had the privilege of being associated with Sherlock Holmes and of studying his methods. I find them recorded in my notes under the headings of The Adventure of the Second Stain, The Adventure of the Naval Treaty, and The Adventure of the Tired Captain. The first of these, however, deals with interests of such importance and implicates so many of the first families in the kingdom that for many years it will be impossible to make it public. No case, however, in which Holmes was engaged has ever illustrated the value of his analytical methods so clearly or has impressed those who were associated with him so deeply. I still retain an almost verbatim report of the interview in which he demonstrated the true facts of the case to Monsieur Dubugue of the Paris police, and Fritz von Waldbaum, the well-known specialist of Dantzig, both of whom had wasted their energies upon what proved to be side-issues. The new century will have come, however, before the story can be safely told. Meanwhile I pass on to the second on my list, which promised also at one time to be of national importance and was marked by several incidents which give it a quite unique character.
During my school-days I had been intimately associated with a lad named Percy Phelps, who was of much the same age as myself, though he was two classes ahead of me. He was a very brilliant boy and carried away every prize which the school had to offer, finishing his exploits by winning a scholarship which sent him on to continue his triumphant career at Cambridge. He was, I remember, extremely well connected, and even when we were all little boys together we knew that his mothers brother was Lord Holdhurst, the great conservative politician. This gaudy relationship did him little good at school. On the contrary, it seemed rather a piquant thing to us to chevy him about the playground and hit him over the shins with a wicket. But it was another thing when he came out into the world. I heard vaguely that his abilities and the influences which he commanded had won him a good position at the Foreign Office, and then he passed completely out of my mind until the following letter recalled his existence:

Briarbrae, Woking.

MY DEAR WATSON:

I have no doubt that you can remember Tadpole Phelps,

who was in the fifth form when you were in the third. It is

possible even that you may have heard that through my

uncles influence I obtained a good appointment at the

Foreign Office, and that I was in a situation of trust and

honour until a horrible misfortune came suddenly to blast

my career.

There is no use writing the details of that dreadful event.

In the event of your acceding to my request it is probable

that I shall have to narrate them to you. I have only just

recovered from nine weeks of brain-fever and am still

exceedingly weak. Do you think that you could bring your

friend Mr. Holmes down to see me? I should like to have

his opinion of the case, though the authorities assure me

that nothing more can be done. Do try to bring him down,

and as soon as possible. Every minute seems an hour while

I live in this state of horrible suspense. Assure him that if I

have not asked his advice sooner it was not because I did

not appreciate his talents, but because I have been off my

head ever since the blow fell. Now I am clear again, though

I dare not think of it too much for fear of a relapse. I am

still so weak that I have to write, as you see, by dictating.

Do try to bring him.

Your old school-fellow,

PERCY PHELPS.
There was something that touched me as I read this-letter, something pitiable in the reiterated appeals to bring Holmes. So moved was I that even had it been a difficult matter I should have tried it, but of course I knew well that Holmes loved his art, so that he was ever as ready to bring his aid as his cli

TAKIM �ALI�MASI

9/7/2010

Ekip olarak dahe verimli olmak m�mk�n. Nas�l m�? Tak�m �al��mas� y�ntemlerini kullanarak...

SANAT - YAKUP KADR� KARAOSMANO�LU

9/7/2010

yakup kadri karaosmano�lu

ANADOLU ATE��

9/7/2010

ANADOLU ATE�� (Miyase Sertbarut)
I.B�L�M
K��LER
ANNE .......... (45-50 ya�lar�nda)
�EF�KA ......... (25-26 ya�lar�nda)
RIZA ............. (8-9 ya�lar�nda)
ZEL�HA ......... (8-9 ya�lar�nda)
�MER ............ (8-9 ya�lar�nda)
MEMDUH BEY (25-30 ya�lar�nda)
I. ADAM
II. ADAM
B�R KADIN
HAL�DE ED�P
B�R GEN�
EFEKT: G�R�� M�Z��
HIZLA A�ILIP �ARPILARAK KA

PANAN B�R KAPI
ANNE: Evlad�m ka�t�r s�yl�yorum, �arpma �u kap�lar�.
�EF�KA: Anla��lan yine heyecanl� bir �eyler olmu�. Ne oldu R�za? Kurba�alar�n en fazla ka� metre z�playabildi�ini mi ke�fettin?
RIZA: Hay�r hala. Bah�ede bir kertenkele bulduk.
ANNE: �yle mi? B�y�k m�yd� bari?
RIZA: �nce b�y�kt�, ama sonra k��ld�.
�EF�KA: Ne diyorsun sen R�za? �nce b�y�k olan bir �ey sonra nas�l k��l�r?
RIZA: Kuyru�unu kopard�k, onun i�in �yle oldu.
ANNE: Ay�p size, �ok ay�p! Yaz�k de�il mi? Ni�in eziyet ettiniz hayvana? Bu gece r�yana girerse g�r�rs�n.
RIZA: Sahiden r�yama girer mi anne?
ANNE: Girer ya... Ben de k��kken bir kurba�aya ta� atm��t�m da yaralanm��t�, sonra hep r�yama girip beni korkuttu.
RIZA: Ama �mer dedi ki kuyruk yeniden ��karm��. Kuyru�u yine uzar de�il mi hala?
�EF�KA: Bilmiyorum R�zac��m, ama koparmasayd�n�z iyi olurdu.
RIZA: Gidip yap��t�ray�m m�?
ANNE: Bir daha bulamazs�n onu, �oktan ka�m��t�r, hem kopan kuyruk yap��r m� hi�? Art�k olan olmu�. Bir daha yapma oldu mu o�lum?
RIZA: Peki anne! Ben gidip oynayaca��m.
EFEKT: AYAK SESLER� UZAKLA�IR
�EF�KA: �ocukluk ne garip de�il mi yenge? Baz� oyunlar�n sonu�ta nas�l k�t� bir duruma yol a�abilece�ini d��nemiyorlar.
ANNE: �ocuk akl� i�te, yap��t�rmay� denemese bari.
�EF�KA: Kertenkelenin kopan kuyru�u bana ne d��nd�rd� biliyor musun yenge? Bizim memleketin halini.
ANNE: Ay�p �efika, koskoca vatan topra��n� bir kertenkeleye nas�l benzetirsin!
�EF�KA: (�ZG�N) D��nsene yenge, o geni� topraklardan ne kald� geriye? �imdi elimizdekini de payla�maya �al��yorlar. Biz de kertenkele gibi her sald�r�da kuyru�u b�rak�p savu�uyoruz. Belki bir g�n ba��m�zla birlikte g�vdemiz de gidecek.
ANNE: Sus sus, Allah g�stermesin o g�nleri. �n�allah kurtulaca��z bu i�galden.
�EF�KA: Anadoludan gelen haberler hi� i� a��c� de�il ki, umutlanmak i�in yolunda giden bir �eylerin olmas� gerekir. �talyanlar Antalyadaym�� imdi, ne yap�yorlarm�� biliyor musun yenge,?
ANNE: Yine mi zul�m? Anlatma nolur, i�im kald�rm�yor...
�EF�KA: (�FKEL�) Zul�m de�il yenge, tam tersi, halka ila�, yiyecek, battaniye yard�m� yap�yorlarm��.
ANNE: Ben de katliam yapt�klar�n� sand�m, sanki k�t� bir �eymi� gibi anlat�yorsun.
�EF�KA: As�l bundan korkmak gerek yenge. ��nk� da��tt�klar� unla, pirin�le, �ekerle vatanda�lar�m�z� avlamaya �al��yorlar. Sahipsiz kalm�� bu bereketli topraklar� halk� isyan ettirmeden avlamaya �al��yorlar. Anlat�lanlara g�re, kar�� kar�� gezmi�ler oralar�, tarihi eser bile aram��lar. Ormanlar� madenleri ke�fe ��km��lar.
ANNE: Ah! Ne olacak bu memleket s�ylesene �efika, herkes bir taraf�ndan �eki�tiriyor! A�abeyin i�in de kayg�lan�yorum. R�za de �ok soruyor: Babam ne zaman gelecek, babam ne zaman gelecek?.. Dilinde hep bu...
�EF�KA: Ben de a�abeyimle gitseydim ke�ke...
ANNE: K�z ba��na ne yarar�n dokunacak ki �efika?
�EF�KA: Ama �stanbulda oturup olup biteni uzaktan izlemek daha �ok ac� veriyor. Bana g�re de i�ler vard�r, yemeklerini yapar�m, yaralar�n� sarar, doktora yard�m ederim.
ANNE: Ama sen b�yle bir e�itim almad�n ki �efika.
�EF�KA: ��renirdim yenge, a�abeyim Manisadan d�ner d�nmez mutlaka dan��aca��m bu meseleyi.
EFEKT: GE�� M�Z��
(BAH�EDE �OCUK VE DO�A SESLER�)
RIZA: Bak �mer, �ste�men evine geliyor. Ko�up selam verelim mi?
ZEL�HA: Siz de ne anlars�n�z sanki bu selamla�madan? Zaten adamca��z b�t�n g�n selam al�p selam veriyor.
�MER: Sen anlamazs�n Zeliha, bizim selam�m�z ona kuvvet veriyor.
ZEL�HA: Nereden biliyorsun �mer?
�MER: Kendisi s�yledi.
RIZA: Zaten o bizi hep b�y�k insanm��z gibi g�r�r. Her �eyi anlat�r, �ocuk diye hor g�rmez.
ZEL�HA: (HEVESL�) �yi o zaman, ben de selam vereyim, hadi ko�al�m.
EFEKT: �OCUKLARIN KO�MASI
MEMDUH: Merhaba �ocuklar! Nas�ls�n�z?
�OCUKLAR: (ASKERCE) Sa� olun komutan�m!
MEMDUH: Siz de sa�olun �ocuklar! Rahat...
EFEKT: G�L��MELER
RIZA: Bug�n iyi haberleriniz var m� komutan�m?
MEMDUH: �zg�n�m �ocuklar! Ke�ke size g�zel haberler getirmi� olsayd�m, ama i�gal s�r�yor ve yay�l�yor. Bug�n en ac�s�n� ya�ad�k.
�MER: Ne olmu�?
ZEL�HA: (�ZG�N) Yoksa bizim askerler yeni

DUVAR RESM� TAR�H�

9/7/2010

DUVAR RESM� TAR�H�

Duvar resmi bir duvar yada tavat y�zeylerine yap�lan resimdir.�nsanlar�n ya�ad�klar� mekanlar� s�sleme i�g�d�s�nden do�mu�,onlar�n d��nce, duygu ve inan�lar�n� yans�tabildikleri bir ileti�im arac� olmu�tur. Tarih �ncesi �a�larda Resim ve simgeler B�t�n bo� alanlara(duvar-tavan-d��eme)belli s�n�rlar olmadan �izilmi�tir. Anadolu"da Neolitik ve Kalkolatik �a�lara tarihlenen �atalh�y�k"te Duvar resimleri b�y�k �l��de ma�ara resimlerini an�msatm��t�r. Ayr�ca; Fransa"daki
Font-de-Gaume Ma�aras�,
Gargas Ma�aras�,
Niaux Ma�aras�,
Trois Freres Ma�aras�,
Lascaux Ma�aras�
�spanya"daki Altamira Ma�aras� bu d�nemin en iyi korunmu� �rnekleridir.
Daha sonralar�,�zellikle yap�n�n i�levi ve �nemini belirtmek istenilince resimler s�n�rl� alanlar i�ine yap�lmaya ba�land�. Bu durumda yap�n�n �l�e�i, �slubu ve i� mekan etkisi kadar, ��k kayna��,bak�� y�ksekli�i gibi izleyici ile resim aras�ndaki ili�kilerde �nem kazand�. �zellikle mezarlar, tap�naklar,kutsal alanlar ve katukomblarda g�r�len ilk duvar resmi �rnekleri s�n�rlar� belirli dikey ve yatay alanlar kullan�ld�. Bu erken �rneklerde duvar�n d�z y�zeyi oldu�u gibi kullan�l�yor,yan�lsamal� hacimlendirmeye gidilmiyordu. Duvar�n yenilenen stilize �rgelerle bezeli etek b�l�m�n�n �st�nde kalan D�z alanlarda imgeler sil�et olarak �iziliyordu. Tempera;�izimle birlikte duvar resminde uygulana ilk tekniktir.
Duvar resmi do�rudan mimarl��a ba��ml� oldu�u i�in ,Resim t�rlerinden olduk�a farkl�d�r. Gerek kullan�m� gerek desen ve tasar�m, yap�n�n mekansal oranda alg�lama a��s�ndan �nemli de�i�iklikler yaratabildi�inden resim t�rleri i�inde ger�ek �� boyutlulu�u veren tek t�rd�r. Var olan mekan� de�i�tirirken ayn� zamanda yap�n�n bir par�as� durumuna gelir. B�ZANS duvar mozaiklerinde mimari bi�ime �zel bir �zen g�sterildi�i g�r�l�r. R�NESANS ustalar� yan�lsamal� bir mekan duygusu yaratmaya �al��rken, BAROK sanat��lar �izdikleri resimlerle duvar ve tavanlar� b�t�n�yle yok etmeye y�nelik bir anlay��la �al��m��lard�r. Mimarl�kla organik ili�kisinden ba�ka duvar resmini ikinci bir �zelli�i de geni� halk kitlelerine seslenebilmektedir.
MISIR"da duvar resim ve �izimleri eski krall�k d�neminde 3.s�laleden ba�layarak �zellikle soylular�n mezarlar�nda g�r�l�r. Ayr�ca bu d�nemde kabartmalarda renklendirilmi�tir. Orta Krall�k D�nemi"nde de s�ren bu resim t�r� Yeni Krall�k D�nemi"nde 18.s�lalede doruk noktas�na ula��r. Teb ve Tel el-Armana"da mezarlardan ba�ka villa ve saraylarda da soylular�n ya�amlar�ndan sahneleri ve g�rkemli bah�eleri canland�ran do�alc� nitelikte resimler yap�ld�.
M�NOS Uygarl��"ndan g�n�m�ze ula�an en g�zel duvar resimleri Knossos Saray�"ndad�r. Yunan dyuvar resminden bug�ne �rnek kalmam��sa da vazo resmindeki
Geli�meye ve yaz�l� kaynaklara dayanarak bu alana ili�kin bilgi edinilebilir. Roma Uygarl��"ndan g�n�m�ze ula�an en �nemli duvar resimleriyse Pompei"dekilerdir.
ASYA"da �in en eski duvar resimlerinin �rneklerinin g�r�ld�� b�lgedir. Han hanedan� d�neminde malikane ve saraylar�n fig�rler, portreler ve ��retici tarihsel konularda benzerli�i, edebiyat �r�nlerinden anla��l�r. Hindistan"dan Ajantu ma�ara tap�naklar�nda duvar resimlerinin en �zg�n Budac� �rnekleri vard�r. T�rkistan"�n do�u b�lgesinde Ni�"de (2. yy) ve Miran"da (3. yy) duvar resimlerine rastlan�r. Daha ge� tarihli Bamyan ve K�z�l duvar resimlerinindeyse budac� etkiler g�r�l�r. Bat� T�rkistan"daki en �nemli merkez 3-4 yy"larda Varah�a"d�r. Semerkant"ta da benzer �rnekler ��kar�lm��t�r. Varah�a Saray�"n�n (7. yy) duvarlar�nda y�ksek kabartma al�� panolar, ah�ap oyma ile birlikte kullan�lm��t�r. Japonya"da Nasa d�neminde, Kore"de de �� krall�k d�neminde 5. yy ortalar�ndan itibaren Kogurya krall�� mezar odalar�n�n duvarlar�na �ok renkli resimler yap�lm��t�r. Fresk tekni�indeki bu resimlerde �nceleri g�m�l� olan ki�inin portresi, sonralar� da ya�am�ndan sahneler i�lenmi�ti. �o�u kez da� gibi engebeli alanlar d�z y�zeye kil par�alar� eklenerek canland�r�lm��t�. �lk d�nem Kogurya resimlerinde �in"dekilrden etkilenmi� zarif �izgiler egemendir. Orta d�nemde atak ve canl� bir �slup, ge� d�nemdeyse (7. yy) yine �in etkisinde zarif imgeler g�r�l�r. Ayr�ca bu evrede fresk tekni�i de olduk�a geli�mi�tir.
Orta�a�"da Bizans Sanat�"nda ikonoklazm d��nda duvar resimleri yayg�n bi�imde kullan�ld�. Kapadokya"daki kaya kilis

SANAT - TEZH�P SANATI

9/7/2010

tezhip sanat�

SANAT - TASARIM KAVRAMI

9/7/2010

tasar�m kavram�

TITANIC

9/7/2010

TITANIC

89 y�ll�k efsane geri g�nd�.Hemde �ok y�ksek b�t�eli bir film ile.James Cameronun y�netmenli�ini yapt�� bu film �ok k�sa bir s�rede has�lat rekorlar� k�rd�.Neredeyse t�m seyirciler filme bay�ld�lar.Zaten be�enilmeyecek bir film de�il do�rusu.Filmin be�enilmesinin bir sebebide Leonardo Dicaprio ( yani Jack Dawson) oldu.Leo bu filmle kendini t�m d�nyaya tan�tt�.Hayranlar� milyonlara ula�t�.Fakat bu filmdeki ba�ar�s� kadar "The Beach" filminda ba�ar�l� olamad�.Bu film onun hayat�nda belkide bir d�n�m noktas� oldu.Asl�nda bu film �evrilmi� tek "Titanic" filmi de�il.Bu filmden �nce olduk�a eski y�llarda �evrilmi� filmler var.Ben bunlardan birka��n� izledim fakat be�endi�imi s�yleyemem.Bence bu filmler olduk�a ucuza mal olmu� ve sadece �evrilmi� olmak i�in yap�lm��.�zelliklede bat�� sahneleri 1-2 dakikadan ibaret.Fakat kar��m�za ��kan bu son filmin neredeyse yar�s�ndan fazlas� geminin bat��n� sergiliyor.Ama ne yaz�kki bu filmde de bol miktarda hata ��k�yor kar��m�za.En basitleri ise ( bu hatay� neredeyse her filmde g�rmek m�mk�n) herhangi bir y�zeyden kameralar�n g�r�nmesi.A��kcas� filmi 3-4 kez izlememe ra�man bu hatalar� �ok zor fark ettim.Zaten tahminimce filmi izleyenlerin �o�u da farketmemi�tir.Filmin en �nemli �zelliklerinden biri ise kocaman bir havuzu Atlantik Okyanusu gibi g�sterebilmeleriydi.Ger�ekten olduk�a u�ra��lm�� oldu�u g�zden ka�m�yordu.

Bug�ne kadar �ekilen filmlerin aras�nda en duygusal olan� bu san�r�m.��nk� ger�ekten �ok ac�kl� bir a�k hikayesi anlat�l�yor filmde.Fakat �ok garip rastlant�larda var.�rne�in Jack Dawson�n (Leonardo Dicaprio) gemi biletini bir poker oyununda geminin kalk��na 5 dakika kala kazanmas� gibi.Film ilk siyah-beyaz olarak geminin yola ��k��n� g�steriyor.Sanki o y�llarda �ekilmi� gibi.Tabi bu arada fondaki m�zik de �ok etkiliyor insan�.Derken farkl� karelere ge�i� oluyor.Bir ara�t�rmac� ve gurubu bu gemiyi ara�t�r�yor.Bu sahneler olduk�a ba�ar�l� �ekilmi�.Ger�ekten sular�n alt�nda bulunan gemiyi g

OSMANLI ��N� VE SERAM�KLER�

9/7/2010

bizans imparatoru romanos diogenes"in bozguna u�ramas� ve �07i"de, van g�l�"n�n kuzeyindeki malazgirt"te sel�uklu sultan� alp arslan taraf�ndan tutsak edilmesi. k��k asya"n�n kap�lar�m t�rk uygarl��na ve islam dinine a�t�. �nceden iran"a ve mezopotamya"ya yerle�mi� olan t�rkler, konya"da, "rum sel�uklular�" olarak da bilinen anadolu sel�uklu devleti"ni kurdu ve anadolu"da egemenlik alan�n� geni�leterek bizansl�lar"� geriletti. orta asya"dan gelen pek �ok g��ebe t�rk ve t�rkmen boyu. b�ylece anadolu"ya girerek, zaman i�inde yerle�ik ya�ama ge�ti. daha sonra rum sel�uklular� b�l�nd�, bu devlet yava� yava� par�alan�rken t�rkmen boylar�n�n �zerkli�i artt�. bu boylar kendi topraklan �zerinde �zerk y�netim birimleri (beylikler) kurdular; �sos"te sel�uklu devleti"nin tamamen yok olmas�yla birlikte beylikler de ba��ms�zl�klar�n� kazand�. osmanl� imparatorlu�u, i�te bu beyliklerin birinden do�acakt�.
atalar� o�uz t�rkleri"nden ulan osmanl� beyli�i anadolu"nun kuzeybat�s�nda kuruldu ve egemenlisini...

T�YATRO

9/7/2010

��NDEK�LER

�NS�Z2

I)ELIZABETH D�NEM� T�YATROSU3
II)WILLIAM SHAKESPEARE5
III)S�NEMADA T�YATRO UYARLAMALARI8
IV)SHAKESPEARE UYARLAMALARI
�) Sessiz d�nem10
��) Sesli d�nem11
��) Kronoloji12

SONS�Z14
KAYNAK�A15
FOTO�RAFLAR16

�NS�Z

K��kl��mden beri tiyatroya olan tutkum, �niversite y�llar�mda sinemaya duydu�um ilginin ata�a ge�mesi ve ismini duydu�um andan itibaren Shakespeare"in neden bu kadar vazge�ilmez oldu�u d��ncesi, beni bu �al��may� haz�rlamaya y�neltti.
Bu �al��ma sonucu g�rmek istedi�im, t�m d�nyada yabanc� dillere en �ok �evrilen ve ad�ndan en �ok s�z ettiren oyun yazar� Shakespeare"in, yaln�z tiyatro i�in de�il, beyaz perde i�in de bir kaynak olabilece�i.
Yararland��m, kaynak�ada ad� ge�en t�m yazarlara te�ekk�r ederim.

Zeynep �ztekin

I)ELIZABETH D�NEM� T�YATROSU

Ba�larda �ngiliz tiyatrosu R�nesans"taki �talyan tiyatrosunun arkas�ndan topallayarak giden bir sanatt�. XVI. y�zy�l�n ikinci yar�s�n�n ba�lar�nda �ngiltere"de Aristo"nun iyi kurulmu� komedyalar�na ya da Machiavelli"nin mizah�na yeti�ecek bir kimse ortaya ��kmam��t�. Bunun i�in de, Sir Philip Sidney, hakl� bir yolda kendi d�neminin tiyatro eylemini y�r�ten ki�ilerini su�luyordu. Ancak XVI. y�zy�l�n sonuna do�ru �ngiltere"de antik Yunan tiyatro adamlar�na bile parmak �s�rtt�racak bir tiyatro eylemi do�du.
Bu ge� kal�� ve sonra birden bire y�kseli� nedendi? �e�itli olan bu nedenleri, �zetlememiz gerekiyor. R�nesans, Avrupa"n�n �teki �lkelerini etkiledi�i gibi �ngiltere"yi de etkiledi. �oktan beri unutulmu� bir k�lt�r�n bulunmas�, sanat ve edebiyat �evrelerini heyecanl� bir i�in i�ine s�r�klemi�ti. VIII. Henry"nin saray�nda Roma tiyatrosunun en g�zel �rnekleri Latince olarak oynan�yordu. Ancak, �teki Avrupa �lkeleriyle �nemli farklar vard�. �talya"da oldu�u gibi bu oyunlar �e�itli saraylarda ve bir k�lt�r yar��mas� bi�iminde temsil edilmiyordu. Fransa"daki gibi bir i� sava� da yoktu. �spanya" da izlenen dar g�r��l� bir �evre bulunmuyordu. Katoliklerle Protestanlar aras�ndaki �at��maya son verilmi�ti. VIII. Henry"nin devrimleri �lkeye bir huzur ve g�ven ortam� getirmi�ti. �ngiltere i�in R�nesans, yaln�z antik k�lt�r�n yeniden canland�r�lmas� de�il, ayn� zamanda ulusal birli�in, ulusal Kilise"nin kesin bir bi�imde kurulmas�yd�. Bu birlik ne �talya"da ne de Fransa"da vard�. �spanya"da ise ulusal birlik kavram� hen�z tam olarak geli�memi�ti. �stelik, �spanya, �ngiltere gibi parlak bir gelecek i�in de�il, parlak bir ge�mi�in kal�tlar� aras�nda ya��yordu. XVI. y�zy�l i�inde �ngilizler, kendi g��lerinin fark�na varmaya ba�lad�lar.
Bu hava i�inde, klasik k�lt�re y�nelen �ngiliz tiyatro eylemi, bir yandan da ulusal �zelliklerin d�rt�s�n� hissetmeye koyuldu. Y�llar ge�tik�e klasik k�lt�rden kopan, ulusal birliklerini ve ba��ms�z kilisesini kuran bu �lke ayd�nlar� kendilerine �zg� bir k�lt�r� olu�turma yolunu tuttular. �b�r �lkeler, Roma Katolik Kilisesi"nin etkisiyle kendi k�lt�rlerini geli�tirme i�inde ge� kal�yorlard�. Oysa �ngilterede ulusal �zelliklerini ortaya ��karabilmek i�in hemen hemen t�m olanaklar haz�rd�. XVI. y�zy�l�n sonlar�na do�ru, o zamana kadar yenilmez oldu�u bilinen �spanyollar�n b�y�k deniz filosunu yenmeleri ve parlak bir d�� politika g�tmeye
ba�lamalar� �ngilizlerin kendi k�lt�r�ne y�neli�lerini b�t�n alanlar da daha da etkiledi.

Baz� akademik �evrelerin klasik k�lt�r� ve onun getirdi�i kuramlar� kabul ettirmede g�sterdikleri �aba kendilerine d�nen halk sanat��lar� taraf�ndan g�lgelendi. Her yerde oldu�u gibi ilk�nceleri tiyatroda amat�r �abalar g�r�ld�. Ancak k�sa bir s�re sonra Krali�e ve sarayl�lar profesyonel oyuncular� ye� tutmaya ba�lad�lar. Daha �nce 1493"te kurulmu� ( Lusores Regis ) " Kral�n Oyuncular�", sarayda d�zenli g�steriler haz�rl�yordu. XVI. y�zy�l�n ilk ba�lar�nda bu profesyonel topluluk s�n�rl� bir yolda g�revini yap�yordu. Ama y�llar ge�ince bir toplulu�un yetersiz oldu�u kabul edilerek Krali�e

BA�IMSIZ-HOLLWOOD S�NEMASI

9/7/2010

G�nderen: Ba��ms�z-Hollywood Sinemas�
Levent CANTEK

Bu �al��man�n amac�, ticari-Hollywood sinemas� ile Avrupa sanat sinemas�n�n kimi �zelliklerini kullanarak �retilen ba��ms�z-Hollywood filmlerinin, yine ayn� d�nemde T�rkiye"de �retilen kimi filmler �zerindeki etkilerini tart��makt�r. Ayn� �er�evede benzerlikler ve ayr��malar tespit ederek, global �l�ekli sinemaya ko�ut olarak T�rk sinemas�n�n geli�imindeki farkl�la�may� belirleyebilmektir.
�al��mada iki temel varsay�m tart��lacakt�r. �lki, Ba��ms�z-Hollywood filmlerinin teknik bi�imcili�i ve senaryo yap�lanmas�n�n T�rk sinemas�n� etkiledi�idir. �kincisi, son be� y�l i�erisinde �retilen yerli filmler, (oyuncu kullan�m�, narsist ve marjinal anlat�sal �zellikleri, pop�ler sinema ile sanat sinemas� aras�ndaki film dili ve buna ra�men ticari sinemaya yakla�ma arzusuyla) T�rk sinemas�nda yeni bir anlat�m bi�imi olu�turmaktad�r. �ki varsay�m, etkilenme ve yenilik vurgular� sebebiyle birbirleriyle �eli�iyor g�r�nmektedir. Ancak, s�z� ge�en etkilenme pejoratif bir i�erikle tan�mlanmamaktad�r. Aksi anlamda bir etkilenme, k�lt�r emperyalizminin bir par�as�d�r ve k�lt�rel oldu�u gibi siyasal anlamda direni� tart��malar�na sebep olmaktad�r. �al��maya temel al�nan d�nem, bu t�r tart��malar�n arkaik bulundu�u, genellikle konu�ulmad�� bir zaman dilimine d��mektedir ki, film �reticileri Hollywood"un mevcudiyetini kabullenmi� g�r�nmektedir.
�al��mada kullan�lan Ba��ms�z-Hollywood tan�mlamas� olduk�a sorunludur. �lk olarak, sineman�n arz-talep dengesinde geli�im g�steren yap�s�, ba��ms�z vurgulamas�n� �eli�kili bir hale sokmaktad�r. Ancak farkl� bi�imlerde kullan�m� da s�rmektedir; �rne�in, Hollywood"a alternatif bir gelenek olarak New York"tan ��kan Amerikan filmleri i�in bu t�rden bir tan�mlama yap�lmaktad�r. B�t�nl�kl� bir tav�r al��tan ziyade b�y�k da��t�m ve yap�m �irketleriyle ili�ki kurmadan �retilen filmler kastedilmektedir, bu ba��ms�zl�kta. Filmlerin ortak �zellikleri ve anlat�m bi�imleri oldu�unu iddia edebilmek de g��t�r. Ancak klasik Hollywood �yk�c�l��n�n ve anlat� kal�plar�n�n d��nda filmler olduklar� s�ylenebilir. �te yandan, �reticilerinin Hollywood d��nda olmalar� Hollywood"a film yapmayacaklar� anlam�na da gelmemektedir (Kanbur, 1997). �al��mam�zda David Lynch ve Quentin Tarantino -ve daha s�n�rl� olarak Stone- filmlerini �ne ��kartarak ele ald��m�z t�r sinemas� ise farkl� bi�imlerde tan�mlanmaktad�r. S�kl�kla postmodernizm ile birarada an�lmaktad�r (B�ker, 1991:174-184; �ng�ren vd. 1994: 121-138; Jameson, 1994: 59-116; �ztur, 1997:25-30; B�y�kd�venci ve �zt�rk, 1997 vd.), �iddet ve deh�et sinemas� (�ng�ren vd 1994; Atayman, 1997: 8-10; Alt�nsaray, 1998:74-5 vd.), Erkek �yk�leri (Elayton, 1998), Kara Film (Sinema, Mart 1996) ve nihayet �al��mam�zda kulland��m�z bi�imiyle Ba��ms�z - Hollywood yap�mlar� olarak tan�mlanmaktad�r (A�ar, 104-105; Kolcuo�lu, 1998:80-81). B�t�n tan�mlama bi�imleri kendi i�erisinde tutarl� g�z�kmekle birlikte, �eli�kili unsurlar da ta��maktad�r. Bu, filmlerin kendine �zg� eklektik yap�s�ndan kaynakland�� kadar, sosyal bilimlerde ya�anan "her metnin farkl� bi�imlerde okunabilece�ine" dair g�r��n yayg�nl�k kazanmas�yla ilgili oldu�u d��n�lebilir. Filmlerin ticari ba�ar�s� ve pop�lerle�erek yayg�nla�mas�, tan�mlama/anlama giri�imleri ve beraberinde geli�en tart��malar� art�rmaktad�r. �al��mam�zda kullanmay� tercih etti�imiz Ba��ms�z-Hollywood filmleri kavram� da, bu �eli�kileri ta��maktad�r. ��inde Bruce Wills olan herhangi bir �eyin (Pulp Fiction) ba��ms�z addedilemeyece�i do�rudur (Roddick, 2000: 25). Ancak, ilk olarak Hollywood"un global k�lt�r�n bir par�as� de�il neredeyse b�t�n� olmas�, ulusal k�lt�rlere s�zmas� ve ikinci olarak bu filmlerin Hollywood anlat�m kal�plar�n�n d��nda �yk�ler anlatmas� sebebiyle bu kavram� kullanmay� tercih ettik. Ba��ms�z-Hollywood kavram�ndaki Hollywood bu kapsay�c�l�k nedeniyle kullan�lmaktad�r. Ba��ms�z vurgusu ise ekonomik i�leyi� ve yap�lanmayla ilgili de�ildir. ��nk� bu filmler Miramax gibi

SANAT - SANAT E��T�M�NDE YARATICILIK

9/7/2010

sanat e�itiminde yarat�c�l�k

RES�M - ZEK� FA�K �ZER

9/7/2010

zeki faik izer

ISLAM HAT SANATI

9/7/2010

arap�a h�sn: "g�zel", hat: "�izgi", yaz� ve h�sn-� hat olarakta bilinir. hattatl�k, hat e��t�m�, ara� ve gere�ler�, tekn��, t�rler� ...

AMER�KAN F�LM KLAS�KLER�

9/7/2010

AMER�KAN F�LM KLAS�KLER�

1- Filmlerdeki bomba imha ekipleri genelde 2 kisidir ve bunlar bir bomba bulunca yok kirm�zi kabloydu yok mavi kabloydu kavgasina tutusurlar.

2- Nedense b�t�n bomba imal eden k�t� adamlar sanki kuralmis gibi mavi ve kirmizi kablolara takmis durumdadirlar. hi�biride tutup ibnelik olsun diye tek renk kablo kullanmazlar. (Imha ekipleri acayip d�t olurlardi ama di mi?)

3 - Delta timi (yada balta timi diyelim) askerleri her ne hikmetse u�ak, helikopter, uzay gemisi, n�kleer denizalti gibi her halti kullanabilmektedirler. helal valla.

4- Eger filmin basinda cezaevine tutuklu tasiyan bi otob�s veya benzeri bisey (bakiniz: Con Air- Judge Dreed) varsa kesin devrilir ve mahkumlar kurtulur.

5- Bilimkurgu filmlerinde 3000 yilina bile gelinse kesin olarak klasik tabanca ve mermi geyigi d�ner.

6- D�g�s filmlerindeki b�t�n b�y�k turnuvalar nedense allahin Xtir ettigi uzakdogunun issiz bi adasinda yapilir.

*Beyaz zenciye:Hey ahbap senin tek sorunun ne bili�yo musun? Kafandan b�y�k beyaz ,pis bir k��n�n olmas�..

*Neden gidip o koca k��n� becermiyorsun ha!

*Hey yabanc� sen de kimsin ha!

T�RK F�LMLER�NDEN KL�SE REPL�KLER

-G�zel oldugunuz kadar k�stahsiniz da.

-Annecigim, ben bu amcayi �ok sevdim. Ona baba diyebilir miyim?

-Bana annemi tekrar anlatir misin babacigim? Senin annen bir melekti yavrum.

-Neden agliyorsun annecigim? Hayir yavrum aglamiyorum. G�z�me toz ka�ti.

-Benim de senin yaslarinda bir oglum vardi evladim.

-Seni sevmiyorum, seninle oyun oynadim, bunu anlamadin mi hala?

(Akt�r veya aktris amansiz bir hastaliga -genellikle ince hastaliga- tutuldugu zaman sevgilisine s�yledigi ilk c�mle.)

-Annen sen dogarken �ld� yavrum.

-Nolur ger�egi s�yleyin doktor yasayacak miyim?

-O kizla evlenirsen, seni mirasimdan mahrum, evlatliktan men ederim.

-Nayir Nalan, nolamaz.

-Hayir siz kovmuyorsunuz, ben vazifemden istifa ediyorum.

-Tanrim, bu resim... Bu resim...

-Ben fakir bir gencim, sen ise zengin bir fabrikat�r�n kizisin.

-Biz ayri d�nyalarin insanlariyiz.

-Aman tanrim, g�remiyorum... G�remiyorum... K�r oldum.

-G�r�yorum... G�r�yorum ...

-Evlenince pembe panjurlu bir evimiz olacak.

-Aman Allahim, ne kadar mesudum.

-Hayir! Durun! Kemal su�suzdur! Aradiginiz su�lu benim!

-Durun, siz evlenemezsiniz. Siz kardessiniz!

-Bizim bu d�nyada yasamaya hakkimiz yok mu be hakim bey abicim. Ha?

-Bu ses ... Bu ses ... Olamaz! Git! Git buradan!

-V�cuduma sahip olabilirsin ama ruhuma asla.

-�stlendigin vazife �ok m�him Kemal, bu g�revi layikiyla yapacagindan eminim.

-Ben k�r bir gencim, hayatimi keman �alarak kazanirim. Reca ederim, duygularimla oynamayin.

-Sen arkadasimin askisin.

-Sizi ebediyete kadar bekleyecegim.

-L�tfen haddinizi biliniz.

-Metanetinizi muhafaza ediniz. Tanridan �mit kesilmez.

-Tanrim ne kadar bedbahtim.

-Bana yillar �nce �ilgincasina sevdigim bir kadini hatirlattiniz.

-Babanin kanini yerde koma ogul.

-Iste bana yazmis oldugun ask dolu mektuplar. Meger hepsi yalanmis. Al bunlari.

-Hayir Tamer... Olaylar sandigin gibi degil.

-Fakirsin sen! Fakir! Fakir!

-Beni paranla satin alabilecegini mi sandin?

-Bu resimdeki amca kim anne?

-Sen ka� yigidim, ben onlari oyalarim.

-Hayir! Hayir! Tertemiz hislerimle oynadin benim.

-Biliyordum! �lmedigini biliyordum Rifat.

-Oh, ne saadet!

-Yaa Justinyanus, iste buna Osmanli tokadi derler.

-Yettim yigidim.

-Yavrum Istanbul sana neler etmis?

-Saadet dolu yuvamiza kara bir g�lge d�s�rd�n.

-Bizim gibi insanlar serefleri i�in yasar, namuslari i�in �l�rler, ama sen bunu anlayamazsin.

-Ben artik yarim bir insanim.

-�ocu�umun ameliyat parasi i�in yaptim her seyi.

-Aglamak istiyorum.

-Demek ikimiz de ayni kadini sevdik.

-Olmadi Neriman, yapamadim. Seni unutamadim.

-Ben sirtimda tas tasir, yine seni okuturum yavrum.

-S�yleyemedim anne, babamin simit�i oldugunu yine s�yleyemedim.

-Son nefesimde her seyi itiraf etmek istiyorum. Katil benim.

-Demek askimiz bir yalandi.

-Parayla

HAYATBANK

9/7/2010

HAYATBANK

Oyun bir bankada ge�iyor. Veznede duran bankac� bayanla, 23-24 ya�lar�nda bir bayan�n dialo�u ile ba�l�yor. M��teriler arka arkaya s�ralanm�� haldedirler. Nurten, Soner, �irin, Nesli, Elif ve Arzu olarak. Kap�da da bir koruma g�revlisi bulunmaktad�r.
NURTEN - iyi g�nler, ben… (Bankac�, ba�ka bir i�le ilgilemektedir.)
NURTEN - Merhaba , ben hazine bonosu almak istiyorum.
SEMRA - Bir saniye, evet?
NURTEN - Hazine bonosu almak istiyorum, faizleri ��renebilir miyim?
SEMRA - %23, en yak�n 3 ayl�k, 3 aydan sonra bozdurabilirsiniz.
NURTEN - Peki, benim hesab�mda 8 milyar 650 milyon olacak, m�mk�nse hepsiyle almak istiyorum.
SEMRA - Tamam, bir bakal�m… Haziran"�n 9unda 9 milyar 300 milyon olacak. (Nurten"in y�z�ne bakar)
NURTEN - G�zel.
SEMRA - (Ka��d� uzat�r) Buyrun. (Defterine i�ler, defteri de uzat�r).
NURTEN - (Defteri al�r) Te�ekk�r ederim.
Nurten tam arkas�n� d�nm��t�r ki 25 ya�lar�nda bir adam�n, elindeki tabancay� aln�n�n ortas�na do�rulttu�unu g�r�r. Donup kalm��t�r.
SONER - Sak�n, hareket etme.
(Kad�n�n boynuna kolunu dolayarak onu ters �evirir, tabancay� �aka��na dayayarak bir iki ad�m geriler)
SONER - Herkes yere yats�n!
(Kimse yere yatmaz, herkes donuk bak��larla soyguncuya bakar; bunun �zerine Soner havaya bir el ate� eder)
SONER - Herkes yere yats�n, dedim !
(M��teriler panikle yere yatarlar, bu arada Ey�p (koruma g�revlisi) veznelerden birinin arkas�na saklan�r, cebinden telefonunu ��kar�r ve imdat �a�r�s� verir. soyguncu elleri ve sesi titreyerek bankac� kad�na bir torba f�rlat�r;
SONER - Kasadaki t�m paray� �u po�etin i�ine doldur, hemen?
(Kad�n , po�eti titreyen elleriyle al�r, paralar� doldurmaya ba�lar ; kas�tl� olarak a��rdan almaktad�r, ortam iyice gerilir. Rehine k�z paniklemi� ve ��rp�nmaya ba�lam��t�r. Soner k�z� sert bir hamle ile hareketsiz hale getirir. Yerde k�p�rdamaya ba�layan m��terilere silah�n� do�rultur)
SONER - K�p�rdamay�n , k�p�rdayan� vururum, yemin ederim, g�z�m� k�rpmadan vururum.
Bankac� po�eti adama kar��dan uzat�r. Soyguncu po�eti al�r ve yava� ad�mlarla kap�ya do�ru ilerler. K�z� hala b�rakmam��t�r.
SONER - Kimse hareket etmesin. ��te bu kadar, kimsenin can� yanmadan bitti. Tamam m�? Hi�bir sorun yok.
Tam kap�y� a�mak �zeredir ki d��ardan, polis arabalar�n�n sirenlerini duyar. Oldu�u yerde kal�r, birden panikler.
SONER - Kahretsin! (Vezneye do�ru h�zla ilerler ve Semra"ya ba��r�r)
SONER - Kim haber verdi, hemen nas�l haberleri oldu ha?
M��terilere d�ner, kollar�nda hala Nurten vard�r.
SONER - Telefonlar�n�z� ��kar�n! Bunu nas�l d��nemedim? Hepiniz telefonlar�n�z� ��kar�p buraya at�n. (Aya��yla bankan�n bir k��esini g�sterir)
Herkes h�zla onun dedi�ini yapar, telefonlar�n� ��kar�p, k��eye f�rlat�rlar. Soner bilin�sizce sa�a sola d�nmektedir.Zaten ba��ndan beri titriyor olan v�cudu daha da titremeye ba�lar. Elindeki k�z�, di�erlerinin yan�na f�rlat�r, k�z yere ��ker, h�rs�z veznedeki bayan� da yerinden al�r, herkesin aras�na f�rlat�r. Silah�n� hepsine birden do�rultur.
SONER - Sakin olun, kimseye bir �ey yapmayaca��m, sadece sakin olun.
Kap�ya do�ru y�r�r, pencereden d��ar� bakarken,
SONER - Her taraf� sard�lar, ne yapaca��m ben?
Yerde uzanm�� olan m��teriler yava�ca do�rulmaya ba�larlar. �nce �irin do�rulur. Biraz marjinal bir g�r�nt�s� vard�r. S�rt�n� duvara dayar, bacaklar�n� dizlerinden k�v�rarak oturur. Rahatl��, so�ukkanl�l�� dikkat �eker, donuk bir y�z ifadesi vard�r. Biraz �nce rehine al�nm�� k�z, Nurten bir k��eye b�z�lm�� sesle a�lamaktad�r, yaprak gibi titremektedir. Bankac�, Semra , vezneye yaslanm�� durumdad�r. H�rs�z Soner, ise kendi kendine konu�maktad�r.
SONER - Tamam, ne yapaca��m, ben ne yapaca��m? Bu �ekilde planlamam��t�m, b�yle olmamal�yd�.
(�aresiz ve paniklemi� bir tavr� vard�r. Bir elinde para �uval�, bir elinde silah ordan oraya y�r�mektedir)
SONER - Kimse yerinden kalkmas�n?
EL�F - Buradan sa�lam ��kabilece�ini mi san�yorsun, d��ar�da polis kayn�yor. Seni sa� b�rakmazlar.
SONER - Kapa �eneni

GELENEKL� T�RK T�YATROSU

9/7/2010

GELENEKL� T�RK T�YATROSU
Zaman�m�zdan yakla��k d�rt bin y�l �nce Orta Asya"da ya�ayan T�rk boylar�n�n bulundu�unu biliyoruz. T�rklerin s��r,yu�,��len adlar� verilen t�renlerindeki g�steriler,gelenekli T�rk tiyatrosunun ilk �rnekleri say�labilir. Bu t�renlerin y�netmen ve oyuncular� �aman ad� verilen din adamlar�d�r.
Zamanla i�eri�i geni�leyen dinsel t�renler,geleneksel t�renler haline gelir. Ergenekon Destan�nda yer alan demir d�vme t�reni bu �rneklerden birini olu�turur. Bu t�rene b�t�n boy halk� kat�l�r., b�y�k bir alan sahne olarak kullan�l�rd�. Dede Korkut �yk�leri incelendi�inde ozan ve kopuzun dram sanat�n�n bir par�as� alarak kullan�l�rd�. Ayr�ca �amanizm ayinleri bu bak�mdan dikkati �eker.
Orta Asya"daki T�rklerin; dine,destan ve efsanelere dayal� dramatik g�sterileri d��nda tiyatro gelenekleriyle ilgili yeterli bilgimiz yoktur. Bilgilerimizin bir k�sm� �in kaynaklar�na dayanmaktad�r. �slamiyet"ten �nceki tiyatromuzla ilgili ara�t�rmalar yapan S�rp ara�t�rmac� Nikoli�, T�rklere ait ilkel bi�imde yaz�lm�� bir tiyatro metni bulunmu�tur. Nikoli�"in �slamiyet"ten �nceki d�nemde oynand�� sand�� bu metnin konusu ��yledir;
"T�rklerin �inlilerle yapt�klar� sava�lardan biri… Bir T�rk kahraman� sava�a gider. Evinde �ocu�unu ve kar�s�n� b�rak�r… O gittikten sonra eve bir �inli gelir. �inli,bu kad�na g�z koymu�tur. Kocas�n�n yoklu�unda ona sahip olmak arzusundad�r. Gen� kad�n kendini �ok iyi savunur.. �inli kad�n� ele ge�iremeyece�ini anlay�nca,kad�n� y�z�nden yaralar. Sava�a gitmekte olan T�rk, unuttu�u hamayl�s�n� almak i�in eve d�ner, ya�anan felaketi g�r�r. Sald�rgan �inliyi kalbinden vurarak �ld�r�r."
11.y�zy�lda �slamiyet"i tamamen kabul etmi� olan T�rkler, yeni k�lt�r�n etkisiyle tiyatrodan uzak kald�lar. Buna kar��l�k,g�lge (hayal) oyunlar� cans�z oldu�u i�in,ho�g�r�yle kar��lanm��t�r. Ayr�ca T�rkler; k�lt�r,inan�� ve ya�ay��lar�na uygun olarak gelene�e dayal� bir canland�rma sanat� geli�tirdiler. Gelenekli T�rk Tiyatrosu ad� verilen bu tiyatro anlay��n�n kollar� �unlard�r:
- K�yl� Tiyatrosu Gelene�i: K�rsal b�lgelerde,k�ylerde g�r�len ,daha �ok y�resel ya�amdan konular�n� alan seyirlik oyunlar�n olu�turdu�u bir tiyatro gelene�idir. K�kleri ge�mi�e dayan�r.1- Bolluk,sevgi,sava�,k�skan�l�k,yoksulluk gibi konular i�lenir.2- K�y seyirlik oyunu da denilen bu oyunlar s�zl� gelenek i�inde yer al�r. Oyunlar�n i�eri�i ve yap�s�,y�relere g�re farkl�l�klar g�sterebilir.3-Oyuncular genellikle profesyonel de�ildir.4- K�l�k de�i�tirme,ki�ile�tirme,maskeler ve m�zik oyun i�inde yer alabilir.5- K�yl� tiyatrosu gelene�i i�inde yer alan oyunlarda kal�pla�m�� s�zlerin yan� s�ra do�a�lamalar da bulunur.
Halk Tiyatrosu Gelene�i: Halk tiyatrosu gelene�i i�inde oyunlar�n en yayg�nlar� meddah,karag�z ve orta oyunudur. Bu oyunlar, k�yl� tiyatrosu gelene�ine g�re sosyal sanat anlay��na ve tiyatroya biraz daha yakla�m�� oyunlard�r. Oyuncular,az �ok profesyonel kimselerdir. Bu oyunlarda da do�a�lama gelene�ine ba�l�d�r. Halk tiyatrosu i�inde yer alan oyunlar,�ehirlerde belli bir sahne anlay�� i�inde sergilenir.
Bat� Tiyatrosu Gelene�i: Bat�l� anlamda tiyatro gelene�i tanzimatla ba�lam��t�r. �evreler, uyarlamalar ve ilk denemelerle kendi kendini g�steren bu gelenek g�n�m�ze kadar olgunla�arak gelmi�tir. G�n�m�zde de gerek devlet tiyatrolar� gerekse �zel tiyatrolar bu gelene�i kurumla�t�rarak s�rd�rmektedir.
MEDDAH:
Methedici (�v�c�) taklitler yap�p ho� �yk�ler anlatarak halk e�lendiren sanat��ya meddah denir. T�rk Halk zekas�n�n ve halk�n,olaylar� karikat�rize etme g�c�n�n b�y�k sanatlar�ndan biri olan meddahl�k y�zy�llar boyu ya�am��,T�rk halk� aras�nda �ok ilgi g�rm��t�r. Meddahl�k i�in tek adaml� tiyatro diyebiliriz. Meddah, tiyatronun b�t�n ki�ilerini varl��nda birle�tiren bir akt�rd�r. Y�ksek�e bir yerde oturarak bir �yk�y� ba��ndan sonuna kadar,canland�rd�� ki�ileri a��z �zelliklerine g�re konu�turarak anlat�r. Perdesi ,sahnesi,elbiseleri,dekoru,ki�ileri bulunmayan bu tiyatronun her �eyi meddah denilen o tek adam�n zekas�na,bilgisine,s�z s�ylemedeki ba�ar�s�na ba�l�d�r. Meddahlar�n �o�u,klasikle�mi� beyitlerle �yk�lerine ba�larlar. Meddah anlataca�� yk�ye ge�meden �nce: "Hak dostum hak" diyerek �o�unlukla �iirsel beyitle �yk�ye girer.
"S�yledik�e serg�ze�ti verir bezme letafet
Dinle imdi bende-i acizden ho� bir hikayet"
Meddah ki�ilerin a��z �zelliklerini taklit etti�i gibi hayvanlar�n,do�an�n ve cans�z nesnelerin seslerini

SANAT - YA�AR NAB� NAYIR

9/7/2010

ya�ar nabi nay�r

SANAT - ALDOUS HUXLEY AND BRAVE NEW WORLD

9/7/2010

aldous huxley and brave new world

OYUN �NCELEMES� RAPORU

9/7/2010

I.K�ML�K ��Z�MLEMELER�
Oyunun ad� Kral Oidipus, yazar� Sophaklestir. Tam olarak yaz�ld�� y�l bilinmemektedir. Yakla��k olarak M.�.430 – 441 y�llar� aras�nda yaz�ld�� tahmin ediliyor. Oyun perdelere ayr�lmam��t�r.
Yunan tragedia"s� perdelere ayr�lmaz, ba��ndan sonuna kadar aral�ks�z oynan�r; belli b�l�mlere ayr�lm�� olmakla beraber, tam bir b�t�n te�kil eder.
1.Prologos: Ba�lang��, konuya giri�. Aristo"nun tarifine g�re, Koro"nun ortaya ��kmas�ndan �nceki b�l�md�r. �lk tragedia"larda Prologos yoktu; Koro"nun meydana ��kmas�ndan �nce, bir ki�i taraf�ndan uzunca bir "tirade" �eklinde s�ylenirdi. Prologos bittikten sonra Koro gelir, oyunun sonuna kadar sahneden ayr�lmaz (Bu b�l�m, Kral Oidipus"ta, kahraman�n saray �n�nde g�r�nmesiyle ba�lar. Kreon"un Delphoi"den haberler getirmesi, Oidipus"un Laios"u �ld�ren adam� bulup ortaya ��karmay� vadetmesi �zerine, saray �n�nde toplanm�� olan halk�n Rahip ile birlikte ��k�p gitmeleriyle biter).
2.Epeisadion"lar: Koro par�alar� aras�ndaki b�l�mler (Oidipus"da bunlar�n say�s� d�rtt�r:
a.Oidipus ile Kahin Teiresias aras�nda ge�en sahne.
b.Kendini savunmak isteyen Krean ile Oidipus aras�ndaki seri tart��ma; krali�e �okaste"nin gelip onlar� yat��t�rmaya �al��mas�; Kreon"un ��k�p gitmesi; �okaste ile Oidipus"un ��phelerinin artmas�; Laios �ld�r�ld�� s�rada ka��p kurtulan tek adam�n� bulup getirmesini �okaste"den istemesi.
c.Korint hos"tan gelen habercinin Polybos"un �ld��n� bildirmesi; Palybos ile Merope"nin Oidipus"un �z babas� ve anas� olmad��n�, �ocukken kendisini nas�l bir �obandan al�p onlara verdi�ini anlatmas�; Oidipus"un o �oban� bulup getirmelerini istemesi �zerine, bundan vazge�mesi i�in �okaste"nin yalvarmas�; s�z�n� dinletememesi �zerine de, birden ��k�p gitmesi;
�.Laios"un eski k�lesi �oban�n gelmesi, her �eyi s�ylemek zorunda kalmas�; hakikati anlad�ktan sonra, b�y�k bir �mitsizlik i�inde, oidipus"un saraya girmesi.
3.Exodos: Eserin sonu (Saraydan gelen bir habercinin i�eride olup biten t�yler �rpertici olaylar� anlatmas�; g�zlerin ik�r eden Oidipus"un g�r�nmesi; biraz sonra da Kreon"un gelmesi; Oidipus ile �ocuklar� aras�nda ge�en sahne; Krean ile konu�mas�; nihayet, istemeye istemeye saraya girmesi, Koro ba��n�n s�zleri �zerine tragedia"n�n sona ermesi).
Koro par�alar� da esas itibar�yla ikiye ayr�l�r:
1.Parados: Progolos bittikten sonra Koro"nun sahneye girdi�i zaman s�yledi�i ilk par�a.
2.Stasimon"lar: �ki Epeisodion aras�nda Koro"nun s�yledi�i par�alar (Kral Oidipus"ta d�rt stasimon vard�r).
Oyunu dilimize Bedrettin Tuncel �evirmi�tir. Oyunu direk Yunanca"dan de�il Frans�zca, �ngilizce Metinlere ba�vurarak �evirmi�tir. Oyunun tam olarak s�resini bilmiyorum. Fakat Aristoteles"in de Paetika"da belirtti�i gibi oyunu an�msamada bir zorluk �ekilmeyecek uzunlukta olmal�d�r.
Oyun Thebai �ehrinde, Oidipus"un saray�n�n �n�nde ge�iyor. Arka k�s�mda saray dekoru, saray �n�nde merdivenler, yan k�s�mlarda ise basamaklarla y�kselen bir sunak.

II. ORTAM ��Z�MLEMELER�
Antik Yunan"da Krall�k d�neminden itibaren halk�n haklar�n� koruyan yasalar ��kar�lm��, vatanda�lar�n y�netimde oy kullanmas� sa�lanm��t�r. Fakat n�fusun b�y�k bir b�l�m� de vatanda�l�k hakk� olmayan k�lelerden ve kad�nlardan olu�uyordu. B�ylelikle toplumda �eli�kiler ortaya ��kt�. �lkeyi y�netmek i�in se�ilen ki�iler soylu ailelerden gelme oluyordu. Bu s�n�rlamaya ra�men Atina"da demokratik bir y�netim ger�ekle�mi�.
Antik Yunan Tiyatro d��ncesi, �a��n tiyatrosu, felsefesi ve toplum ya�am� ile bir b�t�n olu�turur ve tiyatro d��ncesinin evrimi i�erisinde ilk �nemli a�amad�r.
Peisistratus, Dionysos �enliklerinde tragedya yar��malar� ba�latm��t�r. Atina"da tragedya ve komedyan�n geli�mesinde en b�y�k etken toplumdaki bireyler aras�nda olan farkl�l�klar ve kar��tl�klard�r. O d�nemin filozoflar�ndan Platon tragedyan�n ki�ide ac� hissi uyand�r�rken di�er yandan zevk vermesinin, bu iki durum aras�ndaki kar��tl��n akl� kulland�raca��n�, ruhsal sa�l��a zararl� olaca��n� savunmu�tur. Aristoteles ise tragedyan�n ki�iye zararl� olmayaca��n� sanatsal heyecan�n ki�iyi olumsuz y�nde etkilemeyece�ini savunmu�tur. Oyunun t�r� tragedyad�r.
"Aristoteles"in Poetika adl� yap�t�nda tragedyan�n tan�m� a��rba�l� bir hareketin taklididir, anlat

SANAT - SAD� D�REN

9/7/2010

sadi diren

��ZG� F�LM SANATI

9/7/2010

1.��ZG� F�LM SANATI
1.1. �izgi Filmin Tan�m�

�izgi film canl� ya da cans�z nesneleri canland�rmak veya onlara yeni bir kimlik verme i�lemidir. Ancak �izgi filmin yap�lanma s�reci i�inde bu tan�m yetersiz kalabilmektedir. Bu a��dan �izgi filmin Stephenson, " hareketlendirme sanat�" olarak kabul etmektedir.
�izgi film karikat�r ve �izgi romana yak�nl�� olan ama t�m�yle bir yarat� alan�d�r. Onunda kendine �zg� yaratma teknikleri, anlat�m dili ve yay�nlanma ortam� vard�r. En �nemli ��esi devinimdir, anlataca��n� onun arac�l��yla anlat�r, uyand�raca�� etkileri onu kullanarak sa�lar. Bunu yan�s�ra h�zdan ve yinelenmelerden de yararlan�r.
Bilinmesi gereken en �nemli konu, canland�rma sinemas�n� kesinlikle hareketli karikat�rler olmad��d�r.
Canland�rma sinemas� sonuca ula�mada birliktelik gerektiren bir yeni �a� sanat�d�r.
�izgi film, karikat�r, �izim, resim, kukla ve �� boyutlu nesneleri canl�larm��, hareket ediyormu� gibi g�stermek i�in sinema tekni�inin grafik ve plastik sanatlara uygulanmas�d�r.
Ancak genel yap�s� i�erisinde belli bir s�zl�k terimi olu�turmak i�in yap�lan tan�mlama da: �izgi film, T�rk Dil Kurumu"nca yay�nlanan Sinema ve Televizyon Terimleri S�zl��"nde " tek tek resimleri ya da devinimsiz nesneleri g�sterim s�ras�nda devinim duygusu verebilecek i�inde d�zenlemek ve filme aktarma i�i" olarak ge�mektedir.
Tek kare �ekebilen bir al�c� ile, hareketlerin ��z�mlenmi� pozlar�n�n �izilmi� resimlerini ya da hareketsiz cisimlerin, g�stericide hareket duygusu verecek bi�imde yeniden d�zenlenmesine "Animasyon" (Canland�rma), bu teknikle haz�rlanm�� filmlere "Canland�rma filmi" denir. Tip, karakter ve sahne tasar�mlar�n�n her karede �izilerek olu�turulmas� ile meydana gelen filmlere ise "�izgi film" denir. Bu a��dan �izgi film, �izim ile ger�ekle�tirilen filmleri kapsar denebilir.

�izgi film devam eden resimlerdir. Bu resimlerin her biri bir hareketin k�sa s�ren anlar�n� olu�turur. Olu�turulan resimler filme al�n�r ve sonunda bir ekran �zerinde hareketli durumda g�sterilerek resme canl�l�k etkisi kazand�r�l�r.
Animasyonun dilimizdeki kar��l�� canland�rmad�r.Animasyonun bir �ok tan�m� yap�lm��t�r. "Animasyon anl�k g�r�nt�lerin teknolojik i�lemlerden ge�irilerek devinen imajlara d�n��t�rme i�lemine" denir.
Animasyon, latince bir kelime olan "animet"e"den gelmektedir. (Eng. Animated, Animation) Canland�rmak, canl�l�k, hareket, hayatiyet kazand�rmak, resim ya da nesneleri hareketli ya da canl� olduklar� yan�lsamas�n� uyand�racak bi�imde d�zenleme i�lemi.
Animasyon her �izimi her hareketin de�i�ik an�n� g�steren resimler dizisinin, sinema filmine aktar�lmas� olay�d�r.
Her karedeki resimleri ya da hareketsiz cisimleri g�steri s�ras�nda, hareket duygusu verecek �ekilde d�zenleyerek �ekimini yapma tekni�ine animasyon (canland�rma sinemas�) denmektedir. Resim kareleri h�zl� bir �ekilde pe� pe�e oynat�larak animasyon elde edilmektedir.
Bu a��dan dolay� "Animasyon" olarak bilinen " canland�rma sinemas�" resim ya da nesnelerin hareketi ve canl� olduklar�n� hissettirecek bi�imde d�zenlenmesi i�lemidir. Dura�an olan bir nesne ya da resme hareket ve canl�l�k kazand�rabilme �abas� animasyonun temelini olu�turmaktad�r.
�izgi filmler, di�er filmler gibi filme �ekilen ve perde de g�sterilen �izimlerdir. Bu �izimlerin filme �ekilmesiyle hareket eden bir g�r�nt� sa�lan�r.
�izmek direkt fiili anlam olarak resim yapmak, resmetmek, planlamak, tasarlamak gibi kavramlar� kapsamaktad�r. Ayn� k�kten gelen "�izgi" s�zc�� ile elde edilen �izgi film ise; yapma filmler i�inde �zellikle bir bi�imi tamaml�yor olsa da geni� anlamda d��n�ld��nde yapma film t�r� i�in genel bir ad olarak da kullan�labilir.
�izgi film ya da canland�rma sinemas� elle �izilerek yap�lan resimlerin, canland�rma y�ntemiyle hareketlendirilmesine dayan�r.
Canl� resim s�zc�� " resim", "karikat�r" anlam�na gelen ingilizce "cartoon" teriminden t�remi�tir. Bu teknikle �evrilen filmler, daha �nce film ku�a�� zerine birer foto�raf gibi bask�s� yap�lan bir dizi resimle olu�ur. Bu ku�ak perdeye yans�t�l�nca �zerindeki resimler de canlan�r, hareketlilik kazan�r.
Bu bak�mdan �izgi film, hareket izlenimi veren, filme al�nm�� desenler dizisidir. �izgi filmler, canland�rma sinemas�n�n yaln�zca bir dal�d�r.
1.2. �izgi Filmin Tarihsel Geli�imi
Ger�ekte bug�n, "C

SANAT - JAK �HMALYAN

9/7/2010

jak ihmalyan

SANAT - ISPARTA HALICILI�ININ TAR�H�ES�

9/7/2010

�sparta hal�c�l��n�n tarih�esi

YA�LI BOYA RES�M TEKN��

9/7/2010

YA�LI BOYA RES�M TEKN��

G�R��
Ya�l� Boyada Gere�ler
Tuvaller- Astarlar
Renkler
Val�r-De�er
Paletin Haz�rlan��
Ya�l� Boyada Kullan�lan S�v�lar
G�R�� 2
Et�de Haz�rl�k
Do�adan Et�dler
Boyalar
Sanat Ak�mlar�-Ekoller
Sanat Terimleri

YA�LI BOYADA GERE�LER
Resim Kutusu
��vale-Ayakl�k
Palet
F�r�alar
B��ak ve Gratuvar
Gode ve F�r�a Y�kama Kab�
RES�M KUTUSU
RESSAM gereken malzemeleri beraber g�t�r�r.
��te b�t�n bu gere�leri ad�na resim kutusu denilen bir koruyucu i�ine yerle�tirilir.

Resim kutusunun i�ine resim malzemelerinin d�zenli olarak konulmas� i�in b�lmeler yap�lm��t�r.
��VALE-AYAKLIK
�zerine resim yap�lacak y�zey ��vale denilen �� ayakl� bir ayakl�k �zerine yerle�tirilir.
��valelerin bir�ok tipleri vard�r.
Yayg�n kullan�lan iki tipi vard�r

�ki ayakl� ve �arkl� a��r �apta at�lye ��valeleri ve �� ayakl� ��valeler..

PALET
Ya�l� boya resimde boyalar palet denilen ince ve hafif ceviz veya limon a�ac�ndan yap�lm�� bir y�zey �zerine s�ralan�rlar
Paletler dikd�rtgen ve oval bi�imdedirler.

En iyi paletler sert parlak ve hafif olanlard�r. Bu tahtalar ,y�zeyleri z�mparaland�ktan ve ya�larla baz� i�lemlere tabi tutulduktan sonra kullanmaya elveri�li olurlar.

FIR�ALAR
Boyalar� palet �zerinde kar��t�rma ve bu kar�� tuval �zerine s�rme i�i f�r�alar arac�l�� ile olur.
Ya�l� boyada kullan�lan f�r�alar bi�im ve t�rlerine g�re iki b�l�me ayr�l�rlar.

Bi�imlerine G�re:
Ucu sivri olan f�r�alar
Ucu yass� olan f�r�alar
Ucu toparlak olan f�r�alar

K�llar�n�n cinsine g�re:
Domuzlar�n sert k�llar�ndan yap�lm�� sert f�r�alar.
�o�unlukla samur f�r�alar�n�n u�lar� sivri k�l f�r�alar�n�n u�lar� da kesik ve yass� olarak yap�l�r.

So�uk memleketlerde ya�ayan yumu�ak t�yl� sansar t�ylerinden veya g�l kenarlar�nda ya�ayan samur hayvanlar�n�n t�ylerinden yap�lm�� yumu�ak f�r�alar.

RENK KARI�IMI
E�it �l��de :
K�rm�z� ve sar� kar��t�r�l�rsa turuncu;
K�rm�z� ve mavi kar��t�r�l�rsa mor;
Sar� ve mavi kar��t�r�l�rsa ye�il olu�ur.
Resim dilinde bunlara tamamlay�c� (komplemanter) renkler denir.

Komplemanter
�ki ana rengin e�it �l��de birbiriyle kar��t�r�lmas�ndan meydana gelen yeni renk, kar��t�rmaya girmeyen ��nc� ana rengin koplemanteri olur.

AKROMAT�ZM
Komplemanter renklerin kar��t�r�lmas� sonucunda birbirlerinin renklerini yok ederek gri bir duruma d��melerine akromatizm=renksizle�me denir.

RENKLER�N YANYANA DURUMU
Komplemanter renkler bu �zelliklerinden ba�ka birbirlerinin komplemanteri olmayan renklerle yan yana konulduklar� zaman birbirlerinin etkisi alt�nda kalarak aralar�nda dengeli bir armoni meydana getirirler

�rne�in: Ye�il, mavinin komplemanteri turuncunun etkisi alt�nda kalarak sar�mt�rak ye�il g�r�n�r.

RENKLER�N KARI�TIRILMASI
G�ne� ��ndaki renkler birbirleriyle kar��t�r�l�rsa, y�zlerce renk n�anslar� elde edilir.
Renklerin kar��t�r�lmas�n� daha pratik g�stermek i�in k�rm�z�dan ba�lamak �zere g�ne�in yedi ��na numara verilmi�tir.

Bu i�lemde ana renklere tek ve bunlar�n aras�nda ki yard�mc� renklere �ift numara d��t�� g�r�l�yor.

KONTRAST
Komplemanter renkler kar��t�r�lmay�p yan yana konulsa birbirinin g�r�n��lerini etkileyerek yaln�z bulunduklar� zaman�nkinden daha parlak bir g�r�n��e b�r�n�rler ve kar��l�kl� birbirlerini beslerler.

�rne�in:Ye�il ve k�rm�z� yan yana konulsalar hemen ye�il renk parlak bir ye�il k�rm�z�da daha k�rm�z� ve koyu olur.

SANAT - YA�CIBED�R HALILARI

9/7/2010

ya�c�bedir hal�lar�

RES�M - MATHART NED�R?

9/7/2010

mathart nedir?

�EK�MYER� ARA�TIRMASI YER MADR�D

9/7/2010

MADR�D HAKKINDA GENEL B�LG�:
Avrupa"n�n en bat� ucundaki �beria yar�madas�"n�n (Portekiz d��nda) hemen hemen t�m�n� kaplayan �spanya"n�n y�z�l��m� 504.783 kilometrekaredir.Atlantik Okyanusun"daki kanarya Adalar�, Akdeniz"deki Balear Adalar� ve Fas"�n kuzeyindeki Ceuta (Septe) ve Melilla kentleri de �spanya"ya aittir.
Co�rafi olarak T�rkiye"ye �ok benzeyen �spanya"n�n da �� yan� denizlerle �evrilidir.Kuzeyinde Cantabria Denizi, do�usunda ve g�neyinde Akdeniz, bat�s�nda da Atlantik Okyanusu bulunur.Kuzeyi da�l�k ve ormanl�k olup b�y�k oranda ya�mur almaktad�r.
Denizden 600-700 y�kseklikteki orta b�l�m t�pk� Anadolu Platosu gibi olduk�a s�cak ve kurak bir tah�l b�lgesidir.do�usu ve g�neyi ise bilinen Akdeniz"dir.
�spanya idari olarak 18 b�lgeye ayr�lm��t�r.Ba�kenti Madrid olan Madrid �zerk b�lgesi d��nda kimi birka� kimi tek bir ilden olu�an i�i�lerinde �zerk olup, d��i�lerinde Madrid h�k�metine ba�l� olan bu b�lgeler �unlard�r:

1.Galicia

2.Asturias

3.Cantabria

4.El Pais Vasco

5.Navarra

6.Catalunia

7.El Pais Valenciano

8.Aragon

9.Castilla-Leon

10.Castilla-La Mancha

11.Extramadura

12.Murcia

13.La Rioja

14.Andalucia

15.Baleares

16.Canarias

17.Ceuta

18.Melilla
Halk�n�n b�y�k bir �o�unlu�u katolik olan �spanya"n�n b�y�k bir b�l�m�nde �spanyolca konu�uluyor.Ancak Cataluna b�lgesinin kendi dili Katalanca, Bask b�lgesinin Bask�a, Galicia b�lgesinin dili ise Galicia Dilidir.
Yaz�l� tarihi �.� 10. yy.da ba�layan �berik Yar�madas�, Fenike ve Yunan kolonileri d�neminden sonra 9. yy dan itibaren Keltlerin istilas�na u�ram��, yar�madan�n yerli halk� olan �ber"lerin kendi uygarl�klar�n� geli�tirmesinden sonra �.� 1. yy. da Roma"n�n egemenli�ine girmi�.Daha sonra s�ras�yla Franklar�n, Vizigotlar�n 7. yy. da da Araplar�nistilas�na u�ram��.
Yar�mada"n�n g�neyi 800 y�l Emevilerin egemenli�i alt�nda ya�ad�ktan sonra kuzeydeki Katolik h�k�mdarlar�n egemenli�i ele ge�irmeleriyle m�sl�man �spanya d�nemi sona ermi�tir.
��te t�m bu istilalar nedeniyle �ok k�kl� ve renkli bir tarihe sahip olan �spanya"n�n her yerinde g�r�lmeye de�er bir�ok yer ve eser vard�r.
�spanyol insan� s�cak ve sevecendir.Ya�amay� yiyip i�meyi seven insanlard�r.�spanyollar hayat� dolu dolu ve uzun ya�ayan bir milletdir.G�nlerini �abuk bitirmezler ve olabildi�ince uzat�rlar.
Madrid"in tarihi 9. yy.daki Arap Emiri Muhammed"in d�nemine uzanmaktad�r.Ancak kentin bug�nk� g�zelli�ini bor�lu oldu�u g�rkemli bulvarlar� ve meydanlar� 17, 18 ve 19. y�zy�llardan kalmad�r.Tarihi ve turistik yerlerin yan�s�ra yemesi i�mesi, gezmesi-e�lenmesi, al��veri� olanaklar� ve k�lt�r hayat� ile de �ok doyurucu bir kenttir Madrid.
Madrid flamenko dans�n�n ve m�zi�inin, bo�a g�re�lerinin par�ldayan g�ne�in anavatan� olan bir kenttir.�lke topraklar�n� ortas�nda kurulmu�, d�zenli, temiz, ve tarihi g�zellikleri olan bir �ehirdir.Size verilen bu bilgilerden �ok daha fazlas�n� sunar.Y�zy�llar �ncesine dayanan bir tarihe sahiptir ve ayn� zamanda Avrupa"n�n en �nemli merkezlerinden birisidir.

ULA�IM:

Madrid"de ula��m�n�z� otob�s, tren, metro gibi size sunulan se�eneklerle sa�layabilirsiniz.�ok geni� bir metro hatt�na sahip olan kentte ola��m, �ok daha kolay bir hal almaktad�r.
Metro nun kurulu�u 17 Ekim 1919"a dayanmaktad�r(3.5 km.).�u anda ise bu hatt�n uzunlu�u yakla��k 76.6 kilometredir.
Ula��mda ayr� bir se�enek olan trenlerin kullan�lmas� da m�mk�nd�r.Tren seferleri de �ok yayg�n olarak d�zenlenmi�tir.Servisler sabah 06:00 da ba�lay�p yine sabah�n erken saatleri olan 02:00 a kadar s�rmektedir.
E�er otob�sten faydalanmak isterseniz 24 saat sefer yapan otob�sler de son derece rahat ve konforludur.

KONAKLAMA:

Madrid"de oteller, moteller, hosteller, apartlar size son derece konforlu ve ayn� zamanda g�venli konaklama imkanlar� sunar.Bu kentte super De Luxe olarak 9 adet otel bulunmaktad�r.Ba�kentte konaklama fiyatlar�n�n ucuz oldu�u s�ylenemez.Buran�n bir turizm b�lgesi oldu�u d��n�ld��nde fiyatlar�n da ayn� oranda y�kseldi�ini g�rmek m�mk�nd�r.Ortalama bir 5 y�ld�zl� o

SANAT - ISPARTA HALICILIK TAR�H�

9/7/2010

�sparta hal�c�l�k tarihi

SANAT - SESS�Z S�NEMANIN SONU&SESL� S�NEMANIN �LK YILLARI

9/7/2010

sessiz sineman�n sonu&sesli sineman�n ilk y�llar�

SANAT - CANDAN ER�ET�N

9/7/2010

candan er�etin

SANAT - AD�LE NA��T

9/7/2010

adile na�it

UZAKTAN ALGILAMADA TEMEL KAVRAMLAR

9/7/2010

UZAKTAN ALGILAMADA TEMEL KAVRAMLAR
UZAKTAN ALGILAMA S�STEMLER�

Dan��man
Yrd. Do�. Dr. �hsan BALCI

Haz�rlayan
I. �al��ma Grubu

�EK�LLER TABLOSU
�ekil 1. Yery�z� Kaynakl. Elektromanyetik Uzak. Alg�lamas�6
�ekil 2. Bir Elektromanyetik Dalga.8
�ekil 3. Elektromanyetik Spektrum8
�ekil 4. Elektromagnetik Tayf Diyagram�.10
�ekil 5. Baz� Yery�z� Temel �rt� Tip.Yans�ma Karakteristikleri 12
�ekil 8. P Nokta Kay. bir dA Alan� �z. Radyant Ak�s�14
�ekil 9. Da��n�k Yans�ma.15
�ekil 10. Karacisim I��mas�n�n S�cakl��a G�re Tayfsal Da��l�m�17
�ekil 11. Ter. Denge. Yar� Sonsuz �ki Cisim Ar. I��n�m Al��veri�i19
�ekil 12. Rayleigh I��k Sa��lmas�22
�ekil 13. Enerji Kaynaklar�, Atmosferik Etkiler 24
�ekil 14. �e�itli Is�larda Siyah Cisim. Yay.Enerj. Sp. Da��l�m�26
�ekil 15. �deal Bir Uzaktan Alg�lama Sistemi35
�ekil 16. Foto�raflama44
�ekil 17. Kararma E�risi46
�ekil 18. De�i�ik γ De�. Sahip Foto. Em. Kararma E�rileri48
�ekil 15. Siyah-Beyaz Filmin Yap�s�52
�ekil 20. Siyah-Beyaz Pankromatik ve K�z�l�tesine Duy. Filmler56
�ekil 22. Renkli K�z�l�tesi Filmin Enine Kesiti60
�ekil 23. Delikli ve Mercekli Kameralar�n K�yaslanmas�4
�ekil 24. Hava Kameralar�10
�ekil 25. Panoramik kamera �emas�12
�ekil 14. a. Kodak Say�sal DC-50 Zum Kamera13
�ekil 14. b. Kodak Say�sal DC-40 Kamera13
�ekil 27. Say�sal Renkli-�nfrared Kamera Duyarl��15
�ekil 28. Video Kamera �emas�16
�ekil 29. Tipik Tarama Sistemi17
�ekil 30. Tipik Bir Taray�c� �emas�19
�ekil 31. �ok Kamera Sistemi22
�ekil 32. �ok Mercekli Tek Kamera Sistemi23
�ekil 33. U�a�a Monte Edilmi� �ok Bantl� Taray�c� Sistemi24
�ekil 34. Kenar G�r��l� Radar (SLAR)28

��NDEK�LER

1. G�R��1
2. ELEKTROMANYET�K RADYASYON7
3. ATMOSFERDE ENERJ� ETK�LE��MLER�20
3.1. Sa��lma (Scattering)21
3.2. So�urma (Absorbtion = Emilme)22
4. ENERJ� KAYNAKLARI25
5. VER�LER�N ELDE ED�LMES� VE YORUMLANM

SANAT - FAT�H - HARB�YE

9/7/2010

fatih - harbiye

SANAT - JOSE CLEMENTE OROZCO

9/7/2010

jose clemente orozco

SANAT - N�HAL ATSIZ-RUH ADAM

9/7/2010

nihal ats�z-ruh adam

RES�M - CEMAL TOLLU

9/7/2010

cemal tollu

RES�M - BOYASAL EROT�ZM

9/7/2010

boyasal erotizm

RES�M - KIBRISLI RESSAMLAR

9/7/2010

k�br�sl� ressamlar

SANAT - ADNAN COKER

9/7/2010

adnan coker

TOM GORDONA A�IK OLAN KIZ

9/7/2010

TOM GORDONA A�IK OLAN KIZ

Oyun �ncesi

D�NYANIN di�leri vard� ve can� ne zaman isterse �s�-rabilirdi seni. Trisha McFarland, bunu dokuz ya��ndayken ke�fetti. Haziran ba�lar�nda, bir sabah saat onda, annesinin Dodge karavan�nda oturmu�, �st�ne Red Sox topa vuru� antrenman kaza��n� giymi� (s�rt�nda 36 GORDON yaz�l� olan), bebe�i Mona ile oynuyordu. Saat on bu�ukta ormanda kaybolmu�tu. On birde art�k korkmamaya, Bu tehlikeli, bu �ok tehlikeli diye d��nmemeye �al��yordu, insanlar�n ormanda kaybolduklar� zaman bazen �ok ciddi �ekilde yaraland�klar�n� d��nmemeye �al��yordu. Bazen �l�rlerdi.
B�t�n bunlar �i�im geldi�i i�in, diye d��nd�... asl�nda o kadar da �ok s�k��mam��t�, bir a�ac�n arkas�na giderken annesi ve Peteden yolun ba��nda bir dakika beklemelerini isteyebilirdi. Yine kavga ediyorlard�, aman ne s�rprizdi; i�te bu y�zden bir �ey s�ylemeden biraz geride kalm��t�. Sonra yoldan ayr�lm�� ve y�ksek bir �al� k�mesinin arkas�na ge�mi�ti. Onlann tart��malar�n� dinlemekten, �en �akrak g�r�nmeye �al��maktan b�km��, annesine, Btrak art�k gitsin o halde! E�er yeniden Maldene gidip Babamla yalamay� o kadar �ok istiyorsa, neden b�rakm�yorsun? E�er ehliyetim
olsayd�, burada yaln�zca bir par�a sessizlik ve huzur bulabilmek i�in onu ben kendim g�t�r�rd�m! diye ba��racak hale gelmi�ti. Peki ya sonra? Annesi ne derdi o zaman? Y�z�nde ne t�r bir bak�� belirirdi? Ve Pete... O daha b�y�kt�, nerdeyse on d�rt ya��ndayd� ve aptal de�ildi, o halde neden akl�n� ba��na toplam�yordu? Neden buna bir son vermiyordu? Kesin �u sa�mal��! demek istiyordu ona (asl�nda ikisine birden), kesin art�k �u sa�mal��!
Annesiyle babas� bir y�l �nce bo�anm��lard� ve anneleri velayetlerini alm��t�. Pete, Boston banliy�s�nden G�ney Mainee ta��nmalar�na k�zm�� ve uzun uzun kar�� koymu�tu. Bu davran��n alt�nda Babas�yla birlikte olma iste�i yat�yordu ve bunu Annesine kar�� kullanm��t� her zaman (yan�lma-yan bir i�g�d� ile en derin ve zorlu �ekilde kullanabilece�inin bu oldu�unu anlam��t�), ama Trisha, bunun tek neden, hatta en b�y�k neden olmad��n� biliyordu. As�l nedeni Petein Sanford Ortaokulundan nefret etmesiydi.
Maidende olduk�a iyi ayarlam��t� i�lerini. Bilgisayar kul�b�n� kendi �zel krall�� gibi idare ediyordu; arkada�lar� vard�, sersemlerdi, tamam, ama grup halinde geziyorlard� ve k�t� �ocuklar onlara bula�am�yordu. Sanford Ortaoku-lunda bilgisayar kul�b� bile yoktu ve yaln�z bir tek arkada� edinmi�ti, Eddie Rayburn. Sonra ocak ay�nda Eddie de ta��nd�. O da bir ayr�l��n kurban� olmu�tu. Yaln�z kalm��t� Pete ve herkes onunla dalga ge�iyordu. Daha fenas�, bir s�r� �ocuk g�l�yordu ona. Nefret etti�i bir lakab� olmu�tu Petein; BilgisayAlemi.
Babalar� ile birlikte olmad�klar�, Maidene gitmedikleri hafta sonlar�n�n �o�unda, anneleri onlar� gezmeye g�t�r�rd�. Gezilere �ok sad�kt� ve Trishan�n b�t�n kalbiyle
Annelerinin buna bir son vermesini istemesine ra�men gezilerde en k�t� kavgalar olurdu - bu iste�inin ger�ekle�meyece�ini biliyordu. Quilla Andersene (k�zl�k ad�n� geri alm��t� ve Petein bundan da nefret etti�ine bahse girebilirsiniz) inan�lar� cesaret veriyordu. Bir keresinde, Maldenlerin evinde babalar�yla kal�rken, Trisha babas�n�n, b�y�kbabas�yla konu�tu�unu duymu�tu. E�er Quilla Little Big Horn da olsayd�, K�z�lderililer kaybederdi, demi�ti ve Trisha Babas�n�n, Annesi hakk�nda b�yle s�zler s�ylemesinden ho�lanmamas�na ra�men -bu sadakatsiz oldu�u kadar �ocuk-�ayd� da- bu d��ncede bir ger�eklik pay� oldu�unu da inkar edemiyordu.
Son alt� ay boyunca, annesi ile Petein aras� giderek bozulurken, annesi onlar� Wiscassetdeki oto m�zesine, Gray deki Shaker K�y�ne, Kuzey Wyndhamda New England Plant A-Toriuma, Saco nehrinde kano gezisine ve Sugarloafta kayak yapmaya g�t�rm��t�. (Orada Trisha bile�ini incitmi�ti, sonradan anne ve babas�n�n ��l�klarla kavga etmesine neden olan bir incinmeydi bu; bo�anma ne kadar e�lenceliydi, ger�ekten ne e�lence!)
Bazen e�er bir yerden ger�ekten ho�lan�rsa, Pete �enesini kapat�rd�. Six-Gun �ehrinin bebekler i�in oldu�unu ilan e

SANAT - RES�M SANATI

9/7/2010

resim sanat�

T�RK�YE"DE �ALI�AN KADIN SORUNSALININ �LKER K�KSAL"IN ADEM"�N KABURGA KEM��, BESLEME VE SAC�DE ADLI OYUNLARINA YANSIMASI

9/7/2010

��NDEK�LER

�NS�Z

��NDEK�LER

G�R��………………………………………………………………………………………….1

I. B�L�M: CUMHUR�YET T�RK�YE"S�NDE �ALI�AN KADIN..………………….......6

A. CUMHUR�YET"TEN G�N�M�ZE �ALI�AN KADIN.…………...................6
A.1. �STAT�ST�KLERDE T�RK�YE"DE �ALI�AN KADIN………………13
B.CUMHUR�YET T�RK�YE"S�NDE �ALI�AN KADINLARIN SORUNLARI…............................................................................................................19

II. B�L�M: �LKER K�KSAL"IN �� OYUNUNDA KADIN KARAKTERLER�N "�ALI�AN KADIN" BA�LAMINDA �NCELENMES�……………………………………..39
A. �LKER K�KSAL"IN HAYATI VE SANAT ANLAYI�I ……..……………....39
1. �LKER K�KSAL"IN OTOB�YOGRAF�K YA�AMI………….................39
2. �LKER K�KSAL"IN SANAT YA�AMI………………………………….41
B. ""ADEM�N KABURGA KEM��", SAC�DE" VE "BESLEME" ADLI OYUNLARININ DRAMATURG�K �NCELEMES�: …………………....52

B.1. ADEM�N KABURGA KEM��………………………………………....52

a.OLAY D�Z�S�………………………………………………………52
b.TEMA………………………………………………………………55
c. KADIN KARAKTERLER�N �NCELENMES� VE �ALI�AN KADIN SORUNSALININ EKSEN KARAKTERE YANSIMALARI…………………56

B.2. SAC�DE…………………………………………………………………..64
a.OLAY D�Z�S�……………………………………………………...64
b.TEMA……………………………………………………………...67
c.KADIN KARAKTERLER�N �NCELENMES� VE �ALI�AN KADIN SORUNSALININ EKSEN KARAKTERE YANSIMALARI…………………………………………..............68

B. 3. BESLEME………………………………………………………………..79
a. OLAY D�Z�S�………………………………………………………..79
b. TEMA………………………………………………………………..84
c.KADIN KARAKTERLER�N �NCELENMES� VE �ALI�AN KADIN SORUNSALININ EKSEN KARAKTERE YANSIMALARI…………………………………………………...85

SONU�………………………………………………………………………………………...94

KAYNAK�A………………………………………………………………………………......95

EKLER
G�R��
T�rk tiyatrosu i�inde cumhuriyet tiyatrosu i�in ulusal tiyatronun kuruldu�u bir evredir denebilir.
Cumhuriyet"in ilk y�llar�nda Cumhuriyet"in getirdi�i yenilikler do�rultusunda tiyatro ve oyun yazarl��, halk evlerinin �abalar� ile desteklenmi� yeni kadrolar kurulmu�tur. Cumhuriyet"in kuruldu�u d�nemlerde Cumhuriye

K�ML�K ��Z�MLEMELER�-G�ZLER �AR�ISI

9/7/2010

K�ML�K ��Z�MLEMELER�

1. Oyunun Ad� : Gizler �ar��s�

2. Yaz�ld�� Y�l : 15 �ubat 1995 - 30 Kas�m 1997

3. B�l�mlenmesi : 2 B�l�m, 11 Sahne

4. Konu :Hayat�ndan ho�nut olmayan, g�z�n� para h�rs� ile b�y�tm�� Be�ik�i"nin para kar��l��nda ya�l� bir kad�na be�ik yapmaya ba�lamas� ve bu be�i�i yaparken kar��la�t�� olaylar do�rultusunda elindeki de�erleri yitirmesi ve yitirdi�i de�erlerin k�ymetini anlamas� konu edinilmi� tirdir.

5. Ki�iler : Beyaz Zambak, Emedeni, Be�ik�i, Ya�l� kad�n, K�r Sahaf, C�ce, Doktor, Be�ik�inin Kar�s� ve Fig�rasyon.

6. Dekor : Oyun, ba�ta Be�ik�i"nin ve K�r Sahaf"�n olmak �zere �e�itli d�kkanlar�n bulundu�u bir �ar��da, gamal� ha� �eklindeki bir labirentte ve Doktor"un odas�nda ge�er.

7. Ortalama S�re : 2 : 30

ORTAM ��Z�MLEMELER�

1.D�nemin Sanat�na Egemen Olan Ak�m : Gizler �ar��s� oyunu "Kar�� Ger�ek�i" bir e�ilimde yaz�lm��t�r.

KAR�I GER�EK��L�K

XIX. y�zy�l�n sonlar�nda ger�ek�i-do�alc� tiyatro d��ncesinin koymu� oldu�u s�n�rlar� her y�nde a�may� ama�layan, somut ya�am ger�e�i yerine soyut, tinsel, bi�imsel olana ilgi duyan, tiyatronun toplumsal bir g�revle y�k�ml� tutulmas�na kar�� kan yeni e�ilimler g�r�l�r. Bu e�ilimler bir bak�ma idealist felsefeye temellenmi� olan romantizmin uzant�lar� gibidir. Dolayl� anlat�m h�nerlerinin, estetik bi�imlemenin ve d��lemenin �nemi �zerinde durulur.

Kar�� ger�ek�i g�r��ler, Simgecilik (Sembolizm), Yeni Romantizm, Estetik�ilik (Estetism) gibi ak�mlar� meydana getirir.

XIX. y�zy�l�n ikinci yar�s�nda end�strile�menin geli�mesine ve orta s�n�f�n zenginle�mesine ko�ut olarak ortaya yeni sorunlar ��km��t�r. Tan�mlanmas� ve ��z�mlenmesi olanaks�zm�� gibi g�r�nen bu sorunlar, insan akl�na olan g�veni sarsm��t�r. Somut ger�e�in bilgisine �nem veren, bu bilginin ancak deney yaparak ve deney sonu�lar�n� ak�lla de�erlendirerek elde edilebilece�ini kabul eden pozitivizme kar�� sezginin ve d��lemenin �nemi �zerinde durulmaya ba�lan�r. Mistik e�ilimler yeniden g��lenir. Sezgici, mistik e�ilim yaz�n� etkisi alt�na al�r. Simgecilik, Yeni Romantiklik bu etkinin �r�n�d�r.

Sanatta kar�� ger�ek�i e�ilimlerin g��lenmesinin bir ba�ka nedeni de, orta s�n�f�n incelenmemi� be�enisi do�rultusunda geli�en, sanatsal d�zeyi d��k yap�tlar�n yayg�nl�k kazanmas�d�r. Gittik�e zenginle�en orta s�n�f bu sanat�n al�c�s� olmu�, ortaya bir piyasa sanat� ��km��t�r. Sanat��lar bu geli�ime kar�� tav�r al�rlar.

Ger�ek�i sanat�n kolayca tan�nan, anlamakta zorluk �ekilmeyen, ilgi ve merakla izlenen i�eri�ine kar��, d�� g�c�n� kurcalay�c� �rt�k ger�eklere ve bu ger�eklerin dolayl�, sanatl� anlat�m�na �nem verilir.

Tiyatroda kar�� ger�ek�i e�ilim,1850"lerde Baudelaire"in ve Edgar Allan Poe"nun etkisi ile ba�lat�lm��t�r.Bu e�ilim Wagner"in ve Nietzche"nin etkisi ile 1870-1880"lerde g��lenir, yayg�nla��r.T�pk� ger�ek�i tiyatronun ortaya ��k��nda oldu�u gibi, ba��ms�z tiyatrolar ve bu ti

RES�M - BATI SANATI

9/7/2010

bat� sanat�

SANAT - ABDULLAH Z�HD� EFEND�

9/7/2010

abdullah z�hdi efendi

SANAT - AHMET KAYA

9/7/2010

ahmet kaya

RES�M - PABLO P�CASSO AN ART�ST

9/7/2010

pablo picasso an artist

KASIMDA A�K BA�KADIR F�LM�N�N F�LM ��Z�MLEMES�

9/7/2010

KASIM"DA A�K BA�KADIR F�LM�N�N F�LM ��Z�MLEMES�
F�LM�N KISA �ZET�:
Sara Deever her ay zaman�n� ve evini problemli bir adamla payla��r. Sara birlikte oldu�u adam�n problemlerini ��zmek i�in u�ra��r bir ay boyunca. Sara buna insanile�tirme projesi der. Nelson Moss h�rsl� ve h�zl� ya�ayan bir reklam y�neticisidir. Nelson hayat�n sadece �al��maktan ibaret oldu�unu d��n�r. Sara ve Nelson tesad�fen tan��r. Kas�m ay�na girmeye �ok az bir zaman kalm��t�r. Sara kas�m ay�nda Nelson"la birlikte olmaya karar verir. Sara Nelson �ok g�zel g�nler ge�irirler. Ve birbirlerine deli gibi a��k olurlar. Kas�m ay�n�n bitmesine az bir zaman kala Nelson, Sara"n�n kanser oldu�unu ��renir. Sara ila�lar sayesinde hayat�n� s�rd�r�yor. Nelson her �eye ra�men Sara ile kalmak ister. Sara Nelson"un �z�lmemesi ve g�zel bir hayat ya�amas� i�in gitmesi gerekti�ini d��n�r. �kisi de, birbirlerine a��k olmas�na ra�men ayr�l�rlar.
OLAYLAR D�Z�S�:
Bu sahne filmin ba�rol oyuncular�n�n ilk kar��la�t�klar� ve konu�tuklar� sahne. Film bu iki oyuncunun ya�ad�� olaylar �zerine geli�ir. Sahnedeki olay s�ras�;
-Nelson ehliyet s�nav�n�n oldu�u salona gelir.
-Sara"da ehliyet s�nav�n�n oldu�u salona gelir. Elinde al�� veri� paketleri ile.
-Sara"n�n elinde paketler s�nav ka��d�n� al�r. Ge� kalm��t�r.
-Sara yerine ge�erken herkes ona bakar.
-Sara yerine otururken elindeki al��veri� paketi yere d�k�l�r.
-Sara merakl� bak��lar aras�nda paketi toplamaya �al��r.
-Sara, Nelson"dan yan�na d��en salam�n� ister.
-G�zetmen, ��retmen, s�nav� ba�lat�r.
-Nelson, Sara"ya 9 numaral� soruyu sorar.
-Sara, Nelson"a daha oraya gelmedi�ini s�yler.
-O s�rada g�zetmen Sara"n�n konu�tu�unu duyar.
-G�zetmen ��retmen, Sara"dan ka��d�n� ister.
-Sara ka��d�n� verir.
-G�zetmen ��retmen, Sara"ya bir ay sonraki s�nava girece�ini s�yler.
-D��ar� ��karken Sara, Nelson"a iyi �anslar diler.
KARAKTERLER:
Sahnedeki oyuncular �nem s�ras�na g�re:
Sara Deever: kad�n ba�rol oyuncusu. Sar��n, sevimli, i�ten bir bayan. Etraf�ndakilere s�rekli yard�m eden, ya�am�n her dakikas�n�n tad�n� ��kararak ya�amay� seven biri.
Nelson Moss: Erkek ba�rol oyuncu. Kumral, ciddi g�r�n�ml� bir bay. H�rsl�, h�zl� ya�ayan bir reklamc�. S�rekli �al��may� d��nen bir tip.
G�zetmen ��retmen: Zenci, orta ya�l� bir bey. Ciddi g�r�n�ml�, otoriter biri.
S�nav salonunda, di�er s�nava girecek olan insanlar var. Onlar oturduklar� yerden bak��lar� ile olaydaki etkiyi art�rm��lar.
Kamera bu olay s�resince normal g�z seviyesindedir. Bu sahnede bir oyuncu hareket ediyor.di�er oyuncular bu oyuncuyu takip ediyor. Ger�ekli�i bozmamak i�in �ekimler kesme ile ba�lanm��t�r. Ger�ek�i bir ayd�nlatma y�ntemi kullan�lm��t�r.
F�LM�N ATMOSFER�:
Kamera a��lar�, �er�evelemeler, ayd�nlatma, kullan�lan mekan, renkler, oyuncular, kesme ile yap�lan dizim dramatik etkinin kullan�m� filme hayatlar�n a�kla ne kadar de�i�ti�ini g�stermenin yan�nda, doluluk, zenginlik ve �irinlik katm��.
MESAJINIZ VAR F�LM�N�N F�LM ��Z�MLEMES�
F�LM�N KISA �ZET�:
B�y�k zincir kitabevleri patronu Joe Fox ile �ocuk kitaplar� satan s�cak bir kitap�� d�kkan� sahibi Kathleen Kelly anonim e-mailler yoluyla tan��rlar. �kisi de ger�ek a�k� ar�yor. Birbirlerine, g�nderdikleri e-mailler sayesinde birbirlerine a��k olurlar. Ancak ger�ek hayatta rakip olduklar�n�n fark�nda de�ildirler. ��nk� internette ger�ek adlar�n� kullanmazlar. Joe, Kathleen"den rakip olmalar�na ra�men ho�lan�r. Kathleen ise Joe"dan nefret ediyordu. Joe ve Kathleen internette, e-maille�irken bulu�maya karar verirler. Art�k tan��mak isterler. Kathleen randevu yerine Joe"dan erken gelir. Joe mesajla�t�� ki�inin Kathleen oldu�unu g�r�nce inanamaz. Joe, Kathleen"e bir �ey s�ylemez. Bunun �zerine Joe, Kathleen"in kalbini kazanmak i�in arkada� olarak g�r��mek ister. Kathleen t�m olup bitenden habersiz Joe ile arkada� olarak g�r��meye ba�lar. G�zel g�nler ge�irirler. Bu arada birbirleri ile e-maille�meye devam ederler. Kathleen"da ger�ek ya�amda Joe"dan ho�lan�r. Joe"ya me

PSCHO SAPIK

9/7/2010

Psycho-SAPIK
Y�netmen:Alfred Hicthcock
Senaryo:Josepth Stefano
Y�l:1960
S�re:109 dk.

Analiz:Sap�k filmi, film d�nyas�nda bir ilk olarak kar��m�za ��kmaktad�r. Filmin analizinini yapt��m�zda, Norman Bates karekteri �n plana ��kmaktad�r. Bu karakterde �dip kompleksinin a��lamad�� g�zler �n�ne gelmektedir. Norman Bates, annesinin babas� �ld�kten sonra bir ba�ka insanla ili�kiye girmesine kendi i�inde kar�� karak, annesini ve erkek arkada��n� �ld�r�r. Zamanla Bates �ift ki�ilik bir ruh ta��maya ba�lar. Bates in cinsel ve ahlaki davran��lar�n� i�inde ya�att�� anne ki�ili�i(kendi annesi) onun arzu ve davran��lar�n� etkiler. Cinayetleri i�ledi�inde annesinin k�l��na b�r�nerek i�lemektedir. Bates filmin di�er karekteri Maria" n�n �zererinde cinselli�ini yani id ini ger�ekle�tiremedi�inden dolay� sald�rgan bir tav�r davranarak onu �ld�rme yolune girmi�tir. B�ylece id b�lgesinde �iddet ile cinsellik birbiri ile i� i�e birdurumdad�r. Bates in Marion"u �ld�rmesi tamamen bir ki�ilik �at��mas�d�r, Bates" in i�indeki anne ki�ili�i ili�kiyi red etti�i i�in kad�n� �ld�r�r. Ayr�ca bates in ya�ad�� eve bakarsak i�i doldurulmu� ku� ve ��plak kad�n tablolar� ile ��lqak kad�n heykeli g�rebiliriz. Bates kendini toplumdan d��layarak kendini oturdu�u mekana tutsak b�rakm��t�r ve de annesini ba�kas�yla payla�mak istememmektedir. Filin sonunda anla��ld�� gibi annesinin cesedini doldurulmas� ile ilgili olarakta filmin i�inde ortaya ��kan ku� doldurma zevkinin anlat�lmas� bir ba�ka ip u�udur bizim i�in. Evin i�inde Bates" in odas�na bakt��m�zda �ocukluk ve yeti�kinlik ile ilgili �eyler g�ze batmaktad�r. Bates Marion" u �ld�rd�kten sonra cesdi temizlerken sanki annesinin cinayetini temizlermi� gibi hareket etmektedir.daha sonrada Marion" un cesedini araba ile birlikte batakl��a g�nderir. Bu sahnede ise araban�n beyaz rengi ile batakl��n alaca karanl�k rengi bir simge olarak �n plana ��k�yor. Bu sahne ile birlikte su� derinli�e g�nderilerek i�lenen cinayetin gizlenmek istemesi ortaya konulmaktad�r. Filmin bu k�sman itibaren ise Bates" in yani insanl��n karanl�k derinlerine do�ru bir yoculuk ortaya ��k�yor. Marion ise �al��t�� irke gelen m��terinin paras�n� �alarak bir an �nce bulundu�u yerden ka�ma eylime girmi� bir kad�nd�r. Yolda kar��la�t�� polisten bir su�lu gibi ka�makm�� ve arabas�n� yeni ald�� bir araba ile de�i�tirerek yoluna devam ederken Bates" in motelinde mola vermi�tir. Burada asl�nda su�luluk durgusu Marion"un i�inde vard�r. ��nk� Marion id"ini ger�ekle�tirirken birden bir pi�manl�k duygusu ile superego davran��n� ger�ekle�tiriyor. Ayr�ca Marion" un y�kand�� sahnede bir nevi onun ruhunu temizleme sahnesidir. Fakat bu s�rada Bates onu �ld�rm��t�r. Burada ki sahne epey ilgin� ve bir ilk tir. Marion" un akan kan� kamera ile yak�ndan �ekilerek onun bonyanun k�vet deli�ine ak�� ve sonras�nda da Marion" un �ans�z ama a��k olan g�zlerine ge�i� sahnesi ilgin�tir. Filmdeki di�er karekterlerden Marion"un karde�inin ise daha �ok ego olarak ki�ili�i �n plana ��kmaktad�r. Marion"un kay�p olmas�ndan dolay� �ok endi�eli bir tutum g�stermektedir. Marion" un sevgilisi de ego karekteri ile ortya ��karmaktad�r. Filmin sonunda Bates yakaland�� zaman kendisini kotrol eden doktor Bates"in �ift ki�ilk ta��d��n� ve �inayetlerin i�lenmesindeki nedenin izleyiciye

DRAMA

9/7/2010

GER�EK�� VE �ZLEN�MC� FOTO�RAF

9/7/2010

GER�EK�� VE �ZLEN�MC� FOTO�RAF

Foto�raf kolayla��nca y�ksek sanat foto�raf��lar� konudan uzakla�arak, estetik de�erlere a��rl�k vermeye ba�lam�� : foto�raf��n�n, g�r�nt�lerine kendi bireyselli�ini ve duygular�n� yans�tmas� �nem kazanm��t�r. Foto�raf�n yapayl��a d��t��n� g�ren Peter Henry Emerson (1856 - 1936) do�aya y�nelerek 10 y�l boyunca �ekti�i k�rsal b�lgeleri konu alan foto�raflar�yla ola�an konular�n da sanatsal yoruma uygun oldu�unu g�stermi�tir. 1889"da Frans�z izlenimcilerin �ngiltere"deki ilk sergilerinden etkilenen George Davison (1856 - 1930) eski bir tart��may� canland�rarak keskinli�i yumu�at�lm�� foto�raflar�n daha g�zel oldu�unu savunmu�; ertesi y�l, bu tan�ma uygun ve dokulu ka��t kullanarak ilk izlenimci foto�raf sergisi a��lm��t�r. 1892"de ger�ek�i ve �zlenimci foto�rafta yo�unla�anlar Kraliyet Foto�raf Derne�inden ayr�larak Davison"un kurdu�u Linked Ring brotherbood"a kat�lm��; �� y�l i�inde �nde gelen Frans�z, Avusturyal� ve ABD"li foto�raf��lar bu derne�e �ye olarak, �r�nlerini 1914"e kadar en �nemli foto�raf olay� say�lan Londra Sergisinde sergilemi�lerdir. Bu sergi �rnek al�narak Viyana, Hamburg, Paris ve Berlin"de de sergi d�zenlenmi�; 1902"de ise Newyork"ta Alfred STIEGLITZ"in �nderli�inde Photo - Secession (GRUP 291) grubu olu�turulmu�tur. Esteti�in �ne al�nmas� sunu�ta benzerli�i, koyu fonlar�, grenli dokuyu ve geni� lekeleri getirmi�, pigmentli i�lemlerle yeni bask� teknikleri geli�tirilmi�tir. Em�lsiyonun kaba resim ka��d� �st�ne f�r�ayla s�r�lmesi K�M�R KALEM"le yap�lm�� desen etkisi veriyordu. Bu teknikleri kullananlar�n en �nl�leri, Fransa"da Robert Demachy (1859 - 1937), Avusturya"da Heinrich K�hn (1866 - 1944) ve �spanya"da Jose Ortiz Echague (1886 - 1980) olmu�tur. Bir b�l�m �ngiliz ve ABD"li foto�raf�� s�n�rlar� i�inde kalmay� ye�lemi�; onlar�n teknik se�imi, P. H. Emerson"un �nerdi�i g�m��l� em�lsiyonlarla bask�, sepya tonlanm�� platinyum ka��t ve fotograv�rler olmu�tur. Frederick H. Evans (1853 - 1943), Frank M. Sutcliffe (1853 - 1941), Alvin Langdon Coburn (1882 - 1966), Frank Eugene (1865 - 1936), Clarence H. White (1871 - 1925) ve Alfred Stieglitz gibi foto�raf��lar ters ��k, �slak ya da karl� havayla izlenimci etkiyi aram��lard�r.

20. yy ba�larken foto�raf sanat�n� ger�ek yap�s�na �eken Stieglitz"dir. Foto�raflar� oldu�u kadar, �nceleri Photo - Secession ve sonra An American Place adlar�n� verdi�i galerileri ve yay�nlar�yla pek �ok foto�raf��n�n geli�mesini h�zland�rm�� ve topluma tan�tm��t�r. Galerilerinde resmin �nc�lerine de yer vermi�tir. �a�da� foto�rafta ise, �zlenimci teknikleri uygulayanlar aras�nda, umulmad�k ayr�nt�larda duygusal y�kler arayan Josef Sudek (1896 - 1976) makineyi sallayarak soyuta do�ru y�nelen ve renkli foto�rafa sanat de�eri kazand�r�lmas�na katk�da bulunan Ernst Haas (1921 - 1986) moda foto�raf�nda kendine �zg� bir yorum getiren Sarah Moon (d. 1940) ve z�mparalad�� objektifi ile gen� k�zlara pastel g�r�n�mler kazand�ran David Hamilton (d. 1933) say�labilir.

FOTO�R

SANAT - V�NCENT VAN GOGH(1853-1890)

9/7/2010

vincent van gogh(1853-1890)

SANAT - CHARL�E CHAPL�N

9/7/2010

charlie chaplin

SANAT - A�IK ERBA�

9/7/2010

a��k erbai

KORKU F�LMLER�

9/7/2010

KORKU F�LMLER�

Korku bug�ne kadar herzaman filmlerde �ok pop�ler olmu� bundan sonrada �yle olacakt�r.Bu �yle bir duygudur ki en sevmeyen insan bile ondan bazen zevk alm��t�r.Halloween filminin y�netmeni John Carpenter korku filmlerinden bahsederken :
"Korku insan �rk�n�n en g��l� duygusudur ve bilinmezli�in korkusu da belki en eski korkumuzdur, biz herzaman i�in korkuyla ya�ar�z.�ocukken karanl�ktan korkan insan b�y�d��nde de bilinmezlikten korkar ve bu y�zden e�er korku filmi yap�yorsan�z mutlaka izleyicinin hisleriyle oynamal�s�n�z." Demi�tir.

��te insan �rk� i�in bu kadar pop�ler ve �nemli olan bu duygu zamanla sinemaya ta��nm��,vazge�ilmez bir zevk haline gelmi�tir.Sinema icat edilmeden �ncede korku insan i�in b�y�k �nem ta��rd�, kamp ate�i etraf�nda anlat�lan hayalet hikayeleri aniden gelen �oklar ve heyecanlar ile insan biyerde o korku ihtiyac�n� gidermi�tir.Bu ihtiya� �yle bir�eydir ki insana garip bir mutlulukta verir.Bu mutluluk sineman�n icad�yla dahada artt�.Korku filmlerinin tarihi de en az sinemac�l��n tarihi kadar eskidir.Sessiz filmler zaman�nda bile korku filmleri vard�r ama as�l korku filmlerinin y�kseli�i sesli filmlerle ba�lam��t�r. �nsan�n en az g�rmesi kadar �nemli bir �ey varsa o da duyma yetene�idir.Ses ve g�r�nt� biraraya geldi�inde ise insanlar�n bundan etkilenmesi �ok kolayla�m��t�r. B�g�nk� teknoloji ile bu etkileyici g�� ok daha fazla �nem kazanm�� ve pop�ler bir hal alm��t�r.

Modern korkunun babas� say�labilecek ki�i Edgar Allen Poe dur.1800 l� y�llarda yazd�� hikayeler korku duygusunu kullanmada o kadar etkiliydi ki bugun bile bir �ok y�netmen taraf�ndan anlat�m� kullan�lmaktad�r. Edgar Allen Poe nun d��ncesine g�re "toplumlar farkl� olabilirler,insanlar�n yeti�tirilme tarzlar� ve ya�ay��lar� farkl� olabilir fakat korkular� herzaman ayn�d�r.�nsanlar herzaman ayn� �eylerden korkarlar".

Sineman�n ilk y�llar�ndan 1970 li y�llara kadar korku filmlerinin karakterleri hep folkloriktir.�zellike kurtadam,vampirler ve

SANAT - YA�AR KEMAL

9/7/2010

ya�ar kemal

G�STER� Y�NTEM�

9/7/2010

G�STER� Y�NTEM�
-SENARYO-
A. Tan�t�m
1. DERS: T�rk Dili ve Edebiyat�
2. KONU: Cumhuriyet D�nemi T�rk Edebiyat�nda Roman
Y.Kadri Karaosmano�lu "Yaban"
3. S�RE: 40 dk
4. HEDEF: Cumhuriyet D�nemi T�rk Edebiyat� Roman�"n�n genel �zelliklerini kavrayabilme
5. DAVRANI�:
1)Y.Kadri"nin sanat anlay��n� maddeler halinde yazma/s�yleme.
2)Cumhuriyet d�nemi T�rk Roman�n�n genel �zelliklerini "Yaban"dan hareketle yazma/s�yleme.
6. Y�NTEM-TEKN�K:
-G�steri yoluyla anlat�m
7. ARA�-GERE�:
-Bilgisayar
-Film CD"si
-Projeksiyon cihaz�

B. ETK�NL�KLER
1. HAZIRLIK: ��rencilerin dikkatini toplamak i�in; ��retmenin "Arkada�lar� bug�nk� konumuz olduk�a zevkli. Sizlerle �ok e�lenece�iz hatta film dahi izleyece�iz" denmesi.
2. ��retmenin motivasyonu sa�lamak i�in; "Arkada�lar bug�n i�leyece�imiz konuyla hem Cumhuriyet D�nemi"ne ��k tutarak tarih bilgilerimizi peki�tirecek hem de d�nemin ayd�nlar�n�n kar��la�t�klar� sorunlar� ve bunlara ra�men neleri ba�ard�klar�na de�inece�iz. Sizlerde bunlardan kendilerinize pay ��kararak dersler alabilirsiniz" denmesi.
3. ��rencilere konunun genel hatlar�ndan k�saca bahsedebilir. Daha �nceki derslerde i�lenen roman yaz� t�r�n�n genel �zellikleri k�saca tekrar edilerek bug�nk� i�lenecek konuya ge�i� yap�l�r.
4. Sunum ve Uygulama: �lk �nce daha �nceden verilerek ��rencilerden okunmas� istenmi� olan Y.Kadri"nin "Yaban" adl� roman�, roman tekni�inin genel �zellikleri bak�m�ndan incelenerek genel hatlar�yla �nemli noktalar ��rencilere aktar�l�r. Roman�n konusu irdelenirken projeksiyon cihaz� yard�m�yla tahtaya Yaban"�n film CD"si yans�t�l�r. Roman�n konusu ��nda filmden �nce �nemli ayr�nt�lar ve b�l�mler al�narak �ocuklara izletilir. Cumhuriyet d�nemi roman�n�n genel �zellikleri izletilen b�l�mlerin �� alt�nda ��rencilere sunulur. B�ylece ��rencilere Yaban"dan hareketle Cumhuriyet devri roman�n�n genel �zelliklerini �rneklendirmelerle izleyerek ve i�iterek kavrat�lmaya �al��l�r.
5. Sonu�: Konuyla ilgili �nemli noktalar tekrar edilir. Konu toparlanarak ders bitirilir. De�erlendirmede ise �ocuklara izledikleri b�l�mler ile ilgili sorular y�neltildi. Dersin hedeflerine %70 oran�nda ula��ld�� saptand�.

Ba�ak �REN
T�rk Dili ve Edb. ��r.
G�STER� Y�NTEM�
-SENARYO-
A. Tan�t�m
1. DERS: T�rk Dili ve Edebiyat�
2. KONU: Cumhuriyet D�nemi T�rk Edebiyat�nda Roman
Y.Kadri Karaosmano�lu "Yaban"
3. S�RE: 40 dk
4. HEDEF: Cumhuriyet D�nemi T�rk Edebiyat� Roman�"n�n genel �zelliklerini kavrayabilme
5. DAVRANI�:
1)Y.Kadri"nin sanat anlay��n� maddeler halinde yazma/s�yleme.
2)Cumhuriyet d�nemi T�rk Roman�n�n genel �zelliklerini "Yaban"dan hareketle yazma/s�yleme.
6. Y�NTEM-TEKN�K:
-G�steri yoluyla anlat�m
7. ARA�-GERE�:
-Bilgisayar
-Film CD"si
-Projeksiyon cihaz�

B. ETK�NL�KLER
1. HAZIRLIK: ��rencilerin dikkatini toplamak i�in; ��retmenin "Arkada�lar� bug�nk� konumuz olduk�a zevkli. Sizlerle �ok e�lenece�iz hatta film dahi izleyece�iz" denmesi.
2. ��retmenin motivasyonu sa�lamak i�in; "Arkada�lar bug�n i�leyece�imiz konuyla hem Cumhuriyet D�nemi"ne ��k tutarak tarih bilgilerimizi peki�tirecek hem de d�nemin ayd�nlar�n�n kar��la�t�klar� sorunlar� ve bunlara ra�men neleri ba�ard�klar�na de�inece�iz. Sizlerde bunlardan kendilerinize pay ��kararak dersler alabilirsiniz" denmesi.
3. ��rencilere konunun genel hatlar�ndan k�saca bahsedebilir. Daha �nceki derslerde i�lenen roman yaz� t�r�n�n genel �zellikleri k�saca tekrar edilerek bug�nk� i�lenecek konuya ge�i� yap�l�r.
4. Sunum ve Uygulama: �lk �nce daha �nceden verilerek ��rencilerden okunmas� istenmi� olan Y.Kadri"nin "Yaban" adl� roman�, roman tekni�inin genel �zellikleri bak�m�ndan incelenerek genel hatlar�yla �nemli noktalar ��rencilere aktar�l�r. Roman�n konusu irdelenirken projeksiyon cihaz� yard�m�yla tahtaya Yaban"�n film CD"si yans�t�l�r. Roman�n konusu ��nda filmden �nce �nemli ayr�nt�lar ve b�l�mler al�narak �ocuklara izletilir. Cumhuriyet d�nemi roman�n�n genel �zellikleri izletilen b�l�mlerin �� alt�nda ��rencilere sunulur. B�ylece ��rencilere Yaban"dan hareketle Cumhuriyet devri roman�n�n genel �zelliklerini �rneklendirmelerle izleyerek ve i�iterek kavrat�lmaya �al��l�r.
5. Sonu�: Konuyla ilgili �nemli noktalar tekra

KAYNAKLAR

9/7/2010

KAYNAKLAR
1)Mclntosh, J.R.;McDonald,K.L.The mitotic spindle.Sci.Am.261(4):48-,1989.
2)Sawin, K.E; Scholey, J.M Motor proteins in cell division. Trends Ceel Biol.1:122-129,1991.
3)Gard, D.L; hafezi, S.; Zhang, T.; Doxsey, S.J. Centrosome duplication continues in cycloheximidetreated Xenopus blastulae in the absence of a detectable cell cycle.J.Cell Biol.110:2033-2042,1990.
4)Maniotis,A.;Schliwa,M.Microsurgical removal of centrosomes blocks cell reproduction and centriole generation in BSC-1 cells. Cell 67: 495- 504, 1991.
5)Mazia, D. The chromosome cycle. Int. Rev. Cytol. 100:49-92,1987.
6)Raff, J. W.; Glover, D.M. Centrosomes, and not nuclei, initiate pole cell formation in Drosophila embryos. Cell 57:611-619, 1989.
7)Lucocg, J. M. ; Warren, G. Fragmentation and partitioning of the Golgi apparatus during mitosis in HeLa cells. EMBO J.6: 3239-3246, 1987.
8)McConnell, S. J. ; Yaffe, M.P. Intermediate filament formation by a yeast protein essential for organelle inheritance. Science 260: 687-689, 1993.
9)Warren, G. Mitosis and membranes. Nature 342: 857-858, 1989.
10) Gelfand, V.I. ; Scholey, J.M. Every motion has its motor. Nature 359: 480-482; 1992.
11)Karsenti, E. Mitotic spindle morphogenesis in animal cells. Semin. Cell Biol. 2:251-260, 1991.
12)McIntosh, J.R. ; Koomce, M.P. Mitosis. Science 246:622-628, 1989.
13)Wadsworth, P. Mitosis: Spindle assembly and chromosome motion. Curr. Opin. Cell Biol. 5:123-128, 1993.
14)Belmond, L.D. ; Hyman A.A. ; Sawin, K.E. ; Mitchison, T.J. Real-time visualization of cell cycle dependent changes in microtubule dyneamics in cytoplasmic extracts. Cell 62; 579-589, 1990.
15)Buendia, B. ; Draetta, G. ; Karsenti, E. Regulation of the microtubule nucleating activity of centrosomes Xenopus egg extracts: role of cyclin A-associated protein kinase. J. Cell Biol. 116:1431-1442, 1992.
16)Gotoh, Y. ; Nishida, E. ; Matsuda, S. ; et al. In vitro effects on microtubule dynamics of purified Xenopus M phase- activated MAP kinase. Nature 349:251-254, 1991.
17)Kuriyama, R.; Borisy, G.G . Microtubule- nucleating activity of centrosomes in Chinese hamster ovary cells is independent of the centriole cycle but coupled too the mitotic cycle. J. Cell Biol. 91:822-826, 1981.
18)Vale, R.D. Severing of stable microtubules by a mitotically activated protein in Xenopus egg extracts. Cell 64:827-839, 1991.
19)McDonald, K.L. ; Edwards, M. K. ; McIntosh, J. R. Crosssectional structure of the central mitotic spindle of Diatoma vulgare. J. Cell Biol. 83:443-461, 1979.
20)Nislow, C. ; Lombillo, V.A. ; Kuriyama, R. ; McIntosh, J.R.A plus- end- directed motor enzyme that moves antipaparellel microtubulles in vitro localizes to the interzone of mitotic spindles. Nature 359:543-547, 1992.
21)Saunders, W.S. ; Hoyt, M.A. Kinesin-related proteins required for structural integrity of the mitotic spindle. Cell 70:451-458, 1992.
22)Sawin, K.E. ; Mitchison, T.J. Mitotic spindle assembly by two different pathways in vitro. J. Cell Biol. 112:925-940, 1991.
23)Rieder,C.L. The formation, structure and composition of the mammalian kinetochore and kinetochore fiber. Int. Rev. Cytol. 79:1-58, 1982.
24)Euteneuer, U. ; McIntosh, J.R. Stucture polarity of kinetochore microtubules in PtK1 cells. J. Cell Biol. 89:338-345,1981.
25)Rieder, C.L. ; Alexander, S.P. Kinetochores are transported polewards along a single astral microtubule during chromosome attachment to the spindle in newt lung cells. J. Cell Biol. 110:81-95, 1990.
26)Vallee, R.Dynein and the Kinetochore. Nature 345:206-207, 1990.
27)Midchison, T.J. Microtubule dynamics and kinetochore function in mitosis. Annu. Rev.Cell Biol. 4:527-549,1988.
28)Rieder, C.L. ; Davison, E.A. ; Jensen, L.C.W. ; Cassimeris, L.; Salmon, E.D. Oscillatory movements of monooriented chromosomes and their position relative to the spendle pole result from the ejection properties of the aster and half-spindle. J. Cell Biol. 103:581-591, 1986.
29)Nicklas, R.B. ; Krawitz, L.E. ; Ward, S.C. Odd chromosome movement and inachcurate distribution in mitosis and meiosis after treatment with protein kinase inhibitors. J. Cell Sci. 104: 961-973, 1993.
30)Nicklas, R.B. ; Kubai, D. F. Microtubules, chromosome movement,and reorieentation after chromosomes are detached from the spindle micromanipulation. Chorosoma 92: 313-324, 1985.
31)Bajer, A.S. ;Mole-BajerJ. Spindle dinamics and chromosome movement. New. York: Acedemic Pres, 1972
32)Hays T.S. ; Salmon

SANAT - YEN� GER�EK�� S�NEMA

9/7/2010

yeni ger�ek�i sinema

RES�M - SULU BOYA TEKN��

9/7/2010

sulu boya tekni�i

SANAT - ARKA�K HEYKELE GENEL G�R��

9/7/2010

arkaik heykele genel giri�

YARATICI �MGELEME

9/7/2010

YARATICI �MGELEME
YAZARI SHAKT� GAWA�N
YAYINEV� AKA�A
HAZIRLAYAN M.SEL�M �AHAN
TAKD�M: �nanc�n s�cak atmosferinden hakiki manada istifade edemeyen insanl�k bu bo�lu�u bir tak�m fantezilerle doldurma yoluna gitmi�tir. �nan�s�zl�k atmosferinde ruhu s�k�lan,vicdan� �atlayan insan hep bir �eyler u�ra�ma yoluna giderek bir nebze olsun bu dipsiz kuyudan yukar�lara do�ru t�rmanmay� hep istemi�tir.
Bu eserde iman� ger�ekten kavi,Allah ile irtibat� kuvvetli olan insan�n pek ihtiya� hissetmeyece�i bir eser nazar�yla bakabilirsiniz; ��nk� inanan insan her zaman hayr�n ve �errin Allah"tan geldi�ini bilir . �stemedi�i bir olay kar��s�nda "Kahr�n da ho� l�tfunda ho� " edas�na b�r�nerek,ya"la havle ve la kuvvete illa billah " ya da "hasbunallah �ekerek kendisini bu s�k�nt�dan Allah"�n engin rahmet deryas�na sal�verir.
Ama inanmayan veya inanc� sars�lm�� bir insan�n b�yle bir dayanak noktas� yoktur .O ya uyu�turucu olacak,kendisine sahte cennete davet edecek veya g�nah �ukuruna dalacak,insanl��ndan utanacak,hayvanl��a sahip ��kacakt�r. ��te yazar�m�z bunlardan daha kolay belki de insan� bu s�k�nt�lardan bir nebze olsun rahatlatacak bir yol bulup bu esere �stad�n "G�zel g�ren g�zel d��n�r,g�zel d��nen hayat�ndan lezzet al�r"d�sturuyla harekete ge�irilmi� bir eser nazar�yla bakabilirsiniz.
Yakla��m�yla do�unun derin, sezgisel bilgeli�iniharmanlama konusunda Tanr� yetene�ine sahip bir yazar. Avrupa ve Asyada dola�arakDo�u Felsefesi, meditasyon ve yoga �zerinde �al��t�.
Amerika"ya d�n�nce insan potansiyeli hareketinin bir �ok hocas�yla �al��arak ki�isel geli�im yollar�n� derin bir bi�imde ara�t�rarak felsefe ve psikoloji �zerine ara�t�r�r. Daha sonra eserini kaleme al�r
YARATICI �MGELEME,hayatta istedi�iniz her �eyi yaratabilmek ve ya�ant�n�z� ol

SANAT - ALFRED H�TCHCOCK

9/7/2010

alfred hitchcock

FOTO�RAF MAK�NES�

9/7/2010

FOTO�RAF MAK�NELER�
Foto�raf makinelerinin yap�s� S�merlerden beri bilinen bir ana ilkeye dayan�r: Karart�lm�� bir odan�n duvar�na k��k bir delik a��l�rsa, d��ar�daki g�r�nt� kar�� duvara ters olarak d��er. Bu bilgiden yararlan�larak on yedinci y�zy�lda ta��nabilir ilk foto�raf makinesi (Camera Obscura) yap�ld�. Camera Obscurada (karanl�k oda) g�n�m�zdeki gibi foto�raf �ekmekten ziyade, resmi yap�lmak istenen bir objenin g�r�nt�s�n� bir yere d��rme i�leminde kullan�lmaktayd�. Bu makinede g�r�nt�, makinenin arkas�ndaki buzlu cama d��mekte ve cam �zerine konan sar� saydam bir ka��t �zerine de �izim yap�lmakta idi. Burada ama�, g�zle g�r�leni do�ru olarak ka��t �zerine �izmektir. Bilim ve teknoloji alan�ndaki geli�melere paralel olarak, foto�raf makinesinde de de�i�iklikler meydana geldi. Makine �n�ndeki deli�e mercek kondu ve g�r�nt� bir ayna ile yans�t�larak buzlu cam yukar� kald�r�ld�. G�r�nt�n�n kendisini dondurmak amac�yla makineye bir karanl�k oda eklendi ve buraya film tak�ld�. Deli�e tak�lan mercek sayas� ve yap�s� de�i�tirilerek yak�n ve uzak plandaki t�m g�r�nt�lerin yetersiz ��k ko�ullar�nda da net olarak film �zerine d��meleri sa�land�. Foto�raf makinelerinin geli�mesi, bilim ve teknolojideki geli�melere ba�l� olarak s�rekli de�i�mektedir. G�n�m�zde film yerine �zel foto�raf ka��tlar�n�n kullan�ld�� makinelerden yine film yerine bilgisayar disketi kullan�lan makinelere kadar �ok de�i�ik ama� ve i�leve g�re makine t�rleri vard�r. Hangi tip ya da t�r de olursa olsun, b�t�n makinelerin �al��ma prensipleri ayn�d�r: D��ar�daki ��k ve g�lgeden olu�an bir g�r�nt�n�n ka��t, film ya da disket �zerine kaydedilmesidir.
FOTO�RAF MAK�NELER�N�N SINIFLANDIRILMASI
A-B�y�kl�klerine g�re: Kullan�lan filmin b�y�kl��ne g�re makinelerin s�n�fland�r�lmas� bu grup i�inde de�erlendirilmektedir:
1. B�y�k Boy Foto�raf Makineleri: Bu makineler, 9 x 12, 10 x 15, 13 x 18 cm ve daha b�y�k boyutlarda tabaka film kullan�lan st�dyo makineleridir. B�y�k agrandisman imkan� verebilen bu makineler, profesyonel foto�raf��lar taraf�ndan mimari, end�stri, reklam, bas�n ve portre foto�raflar� �ekiminde kullan�lmaktad�r. Bu makinelerin avantajlar� b�y�k ebatta foto�raf bask�s�na m�sait olmalar�d�r. Bu makinelerin a��r ve pahal� olmalar� da dezavantajlar� aras�nda say�labilir. B�y�k boy foto�raf makinelerinin sabit ve ta��nabilir olmak �zere iki ayr� modeli vard�r.
2. Orta Boy Foto�raf Makineleri: Orta boy s�n�f�na giren makineler, 4,5 x 6, 6 x 6, 6 x 9 cm boyutlar�nda film kullan�labilen makinelerdir. Tabaka film kullan�lan modelleri de olmakla birlikte, genellikle "rol" film kullan�l�r. Objektif odak uzakl�klar� 50 mm"den 135 mm"reye kadar de�i�ebilir. Sabit ve de�i�tirilebilen objektif modelleri vard�r. Mimari, do�a ve portre foto�raf �ekimlerinde iyi sonu� verirler. Tek ya da �ift objektifli olabilirler. Genellikle bel hizas�ndan kullan�m i�in geli�tirilen bu modellerde, ayr�ca viz�re tak�labilen bir prizma arac�l��yla g�z hizas�nda da �ekim yap�labilir. �o�u refleks viz�rl� ve iris diyaframl� olan bu makinelerin, kutu, katlanabilen, �ift objektifli refleks ve tek objektifli refleks modelleri mevcuttur.
3. K��k Boy Foto�raf Makineleri: Bu tip makineler, standart sinema filmi b�y�kl��nde, yani 24 x 36 ebad�nda film kullan�lan makinelerdir. K��k boyutlu, hafif, pratik ve filmlerinin ucuzlu�u nedeniyle en �ok kullan�lan makinelerdir. Bu makineler, genellikle tek objektifli refleks tip makinelerdir. Refleks olmayan modellerinde ayr� bir baka� penceresi vard�r. Film kenarlar� delikli olup, ka��t film ta��y�c�lar� yoktur. Genellikle 50 mm odak uzakl� objektifler kullan�lmakla birlikte, de�i�ebilen objektif kullan�lmaya m�sait �retildiklerinden, her t�rl� (geni�, dar ve zoom) objektif rahatl�kla kullan�labilir. Sabit objektifli tiplerinde genellikle mercekler aras�nda diyafram obt�rat�r, de�i�ebilir objektifli tiplerinde ise, perdeli obt�rat�rler vard�r.
4. Minyat�r Foto�raf Makineleri: Kullan�lacak amaca g�re tek tek �retilen makineler olup, bir konu ya da olay� tespit etmek i�in kullan�lmaktad�rlar. Minyat�r modellerin avu� i�ine s��acak kadar k��k tipleri vard�r. Bu makinelerle �ekilen filmlerden 6 x 9 veya 9 x 13 ebad�ndan daha b�y�k foto�raf bask�s� yapmak �ok zordur.
B- BAKA� S�STEMLER�NE G�RE SINIFLANDIRMA
1. Optik Baka�l� Foto�raf Makineleri: Bu tip foto�raf makinelerde, objektiften ge�en g�r�nt�n�n viz�rden g�r�lmesine yard�m eden optik sistem ile birlikte, objektifin g�r�� a��s� ve odak uzakl��na sahip ikin

B�R KAVANOZ KAHKAHA

9/7/2010

Bir Kavanoz Kahkaha

Karakterler:
M�layim............................................Bilal G�LDERE
Doktor..............................................Halil �brahim KALAYCIO�LU
Anal�k-Yasemin-�ingene................Fatma �NEY
Baba-Hayyam...................................Fikret ERG�N
Ay�e Hem�ire...................................Orkide ��V�C�O�LU
Musa.................................................Adnan BA�ER
Haydar..............................................Tun� YILDIRIM
Aysel.................................................Nalan ERKOVAN
��retmen.........................................�ener AYTEMUR

Ele�tiri:
M�layim, mutsuz bir �ocukluk ge�irmi� olan bir gen�tir. Annesi do�umunda �lm��t�r. Bunun �zerine babas� ba�ka bir kad�nla evlenmi�tir. Anal�� m�layime sevgi g�stermeyip i�kence �ektirir. M�layim direnmek i�in evlerin helas�nda bulunan fareleri �rg�tler ve anal��n�n �st�ne salar. Anal�k hamiledir;�ocu�unu d��r�r. Kad�nda M�layim" den intikam almak saplant� haline gelir. Bebe�inin d��t�n� alkol dolu bir kavanoza koyar.
M�layim okul hayat�nda da mutlu de�ildir. Arkada�lar� ona "H�yar" lakab�n�n takm��lard�r. ��retmeni de M�layim" den nefret eder.
M�layim ekonomik �zg�rl��n� kazan�p hayata at�ld��nda bile mutsuzluklar yakas�n� b�rakmaz. �al��t�� yerde yeni bir sekreter i�e ba�lar. M�layim bu gen� k�za yo�un hisler duyar. Onu bir g�n evine �a��r�r. Aysel"in de ona kar�� bir �eyler hissetti�ini d��n�r. Yaln�z patronuyla olan diyalo�unu g�rmesi ve Aysel"in onu kabul edemeyece�ini ve kendisini yoksullukla mutlu k�lamayaca��n� s�ylemesi barda�� ta��ran son damla olur. M�layim bunal�ma girer. Bir meyhanede kar��la�t�� ingenenin g�zlerini oymaya �al��r. Polis sorgulamadan sonra onu bir psikiyatri klini�ine b�rak�r.
Klinikte en az kendisi kadar hasta bir doktor ona bakar. Doktora klini�e gelene kadar neler oldu�unu, �ocuklu�unu ve korkular�n� anlat�r. Hastaneye gelmesinden 15 g�n sonra normal giysilerini giyer, bir i� bulmak i�in okuldan arkada�lar�n� ziyarete gider. Hepsi de onu tersler. Daha sonra anal�� onu g�r�r eski evlerine g�t�r�r ve onu, kendisini �ld�rmesine ikna etmeye �al��r. M�layim yar� ikna olmu� evden ��kar yani ka�ar. Sokakta y�r�rken klini�e gitmeden �nce tan��t�� ya�l�, samimi, sevimli ve hayatla dalga ge�en Hayyam"la kar��la��r. Hayyam ona hi� pes etmemesini hayat ne kalle�likler yapsa da yinede ya�ama devam etmesini ��tler.
Oyun M�layim" in �eytan u�urtmas�yla havalanmas�yla son bulur.

Bir Kavanoz Kahkaha

Karakterler:
M�layim............................................Bilal G�LDERE
Doktor..............................................Halil �brahim KALAYCIO�LU
Anal�k-Yasemin-�ingene................Fatma �NEY
Baba-Hayyam...................................Fikret ERG�N
Ay�e Hem�ire...................................Orkide ��V�C�O�LU
Musa.................................................Adnan BA�ER
Haydar..............................................Tun� YILDIRIM
Aysel.................................................Nalan ERKOVAN
��retmen.........................................�ener AYTEMUR

Ele�tiri:
M�layim, mutsuz bir �ocukluk ge�irmi� olan bir gen�tir. Annesi do�umunda �lm��t�r. Bunun �zerine babas� ba�ka bir kad�nla evlenmi�tir. Anal�� m�layime sevgi g�stermeyip i�kence �ektirir. M�layim direnmek i�in evlerin helas�nda bulunan fareleri �rg�tler ve anal��n�n �st�ne salar. Anal�k hamiledir;�ocu�unu d��r�r. Kad�nda M�layim" den intikam almak saplant� haline gelir. Bebe�inin d��t�n� alkol dolu bir kavanoza koyar.
M�layim okul hayat�nda da mutlu de�ildir. Arkada�lar� ona "H�yar" lakab�n�n takm��lard�r. ��retmeni de M�layim" den nefret eder.
M�layim ekonomik �zg�rl��n� kazan�p hayata at�ld��nda bile mutsuzluklar yakas�n� b�rakmaz. �al��t�� yerde yeni bir sekreter i�e ba�lar. M�layim bu gen� k�za yo�un hisler duyar. Onu bir g�n evine �a��r�r. Aysel"in de ona kar�� bir �eyler hissetti�ini d��n�r. Yaln�z patronuyla olan diyalo�unu g�rmesi ve Aysel"in onu kabul edemeyece�ini ve kendisini yoksullukla mutlu k�lamayaca��n� s�ylemesi barda�� ta��ran son damla olur. M�layim bunal�ma girer. Bir meyhanede kar��la�t�� ingenenin g�zlerini oymaya �al��r. Polis sorgulamadan sonra onu bir psikiyatri klini�ine b�rak�r.
Klinikte en az kendisi kadar hasta bir doktor ona bakar. Doktora klini�e gelene kadar neler oldu�unu, �ocuklu�unu ve korkular�n� anlat�r. Hasta

T�YATRO REPL��

9/7/2010

T�YATRO REPL��

Z�L �ALAR

EBRU: Biz geldiiik...
ANNE: Aaa.. k�z�m ho� geldiniz..�ok �zledik sizi..
EBRU: Bizde sizi anneci�im.
ANNE: Can sen nas�ls�n?
CAN: Pek iyi de�ilim anne..
ANNE: Neden?
CAN: Sonra anlat�r�m..
EBRU: Baba sen nas�ls�n?
BABA: Saol k�z�m..Sizi sormal�.Bir ayd�r neler yapt�n�z?Ne yediniz? Ne i�tiniz?
EBRU: Ooo neler yapmad�k ki..
BABA: Can sen neden can�n s�k�lm�� gibi duruyorsun.Yoksa pes mi? Ettin..
CAN: Hay�r baba ,biraz yorgunum da..ondan olabilir.
BABA: Sizi �irketimdeki arkada�lar�mla tan��t�ray�m.Murat bey ve Kemal bey.Bunlarda benim o�lum ve k�z�m..
CAN: Tan��t��m�za memnun oldum efendim.
MURAT BEY: Bizde memnun olduk.
KEMAL BEY: Bence biz sizi �ocuklar�n�zla ba�ba�a b�rakal�m.��nk� bir ayd�r g�r��m�yor sunuz.Konu�aca��n�z �nemli �eyler olabilir.Biz daha sonra tekrar u�rar�z..(��karlar)
BABA: Tamam kesin u�ray�n ama.Yoksa g�cenirim hee..
ANNE: Ee hadi �atlatmay�n neler yapt�n�z anlat�n bakal�m.
CAN: Anne benim biraz uyumaya ihtiyac�m var.Biraz dinlendikten sonra konu�uruz.Ebru sana anlatmaya ba�las�n.
EBRU: Tamam anne �st�me rahat bir�eyler giyinip geliyorum.
ANNE: Pekii k�z�m.

Z�L �ALAR

CEMAL: (Girer) Ben geldimm.Ben nerede kalaca��m.
BABA: Sende nerden ��kt�n?
CEMAL: Senin ��kt��n yerden.Sen �imdi �u kap�dan ��kmad�n m�?Her neyse buras� gazetecilerin evi de�il mi?
ANNE: Hangi gazetecilerin..
CEMAL: Can ve Ebru nun..
BAB: Evet.
CEMAL: Onlar bana buray� tarif etti de..Art�k burada size hizmet edece�im.
EBRU: (Girer) Aaa Cemal abi.Ho� geldin tan��t�ray�m.Babam,annem...Baba Cemal abi bizim gazetede �ayc�yd�.
BABA: Memnun oldum Cemal.Sen nerede oturuyorsun?
CEMAL: Evde...
BABA: Hangi evde?
CEMAL: Bah�eli bir evde..
BABA: Bah�eli bir ev nerede?
CAMAL: Bah�eli evlerde....
EBRU: Onun kalacak yeri yok baba..daha �nce gazetede kal�yordu.Can �n s�yledi�ine g�re bizim apartmanda kalacak.Bizim kap�c� g�revi b�rakm��t� yaa.Cemal abi yerine ge�ecek tabii izin verirseniz..
BABA: Tabi ki izin veririm k�z�m..
ANNE: O zaman kalaca�� yeri g�sterelim de..dinlensin. Yar�n yar�n i�e ba�las�n..
EBRU: Anne bizim en �st daire bo�tu.�imdilik orada kals�nlar bence.
ANNE: Ehh �yle olsun bari..
CEMAL: Yok sa�olun benim karn�m tok.�imdi yedim.
ANNE: Anlamad�m?
CEMAL: Hani karn�n a� m�? Diye sordunuz ya...
ANNE: ( Ebru yu yan�na �ekerek) K�z�m ne kadar ukala bir insan bu ay ben �ekemem bunu..
EBRU: Ama anne i�inden geldi�i gibi davran�yor.Herkes bunu yapmaz.
ANNE: Neyse fazla y�z vermede..Kalaca�� yeri g�ster.
EBRU: Hadi Cemal abi al bavulunu.Yukar�ya ��k�yoruz.
CEMAL: Ama kap�c�lar hep en altta de�il midir?
EBRU: Sen de�ilsin ( ��karlar)
ANNE: Ayy nerden bulmu�lar bu herifi..
BABA: Bilmiyorum ama �ok s�cak kanl� birisi.
ANNE: ��imiz yok bir de..onu besleyece�iz.
BABA: Alkole ve kumara olduk�a fazla para harc�yorsun zaten.Biraz azalt�p, bir insan� beslesek ne kaybederiz.Hem �st kat bo� duruca��na dolu dursun...daha iyi..
ANNE: Yine ba�lad�n sa�malamaya..
CAN: (Girer) Off karn�m �ok ac�kt�.Anne yiyecek bir�eyler var m�?
ANNE: Can mutfa��n nerde oldu�unu biliyorsun.
CAN: Sen bir�ey yer misin?Baba....
BABA: Yok saol o�lum.Sen ye afiyet olsun.
EBRU: Tamam bu i�i de hallettik...
ANNE: K�z�m kendini fazla yorma..Karn�n a�m� senin?
EBRU: Biraz sonra yerim.
CAN: (Yiyecekle girer) Hangi i�i hallettin.
EBRU: Cemal abi geldi..
CAN: Nee Cemal abi mi geldi? Oleyy nerde �imdi...
EBRU: Dinlenmesi i�in yukar� ��kartt�k art�k orada kalacak.
ANNE: Hadi Ebru neler yapt��n�z� anlatacakt�n..
EBRU: Neler yapmad�m ki..Anne.Gazetecilik �ok g�zel bir meslekmi�.
ANNE: Ben sana demi�tim de�il mi? Hi� pi�man olmayacaks�n diye.
EBRU: �yle bir i� ki..sanki her�ey senin elinde.Kimse sana bir�ey yapam�yormu� gibi.Zaten bize ilk geldi�imizde mesle�in s�rr�n� verdiler.
ANNE: Nedir bakal�m mesle�inizin s�rr�.
EBRU: Kap�dan kovulsak bacadan girece�iz.Bize kimse bir �ey s�yleyemiyor.
ANNE: Neden s�yleyemiyor?
EBRU: ��nk� biz kamu ad�na soruyoruz anne.Herkes telefonumuza ��kmak zorunda ve sorular�m�z� yan�

MUTLAK ANIN FOTO�RAF�ISI ...

9/7/2010

Mutlak An�n Foto�raf��s� ...

Henri Cartier Bresson (1908-)
Mutlak an� yakalayan bir foto gurunun ya�am� burada ...

Zaman�n en �nemli foto�raf��lar�ndan biri olarak Bresson, foto�raf� snap shot(�ip �ak) foto�raftan disipliner sanat seviyesine ta��m��t�r. Kendi kavramla�t�rmas� olan "mutlak an�" yakalamadaki ba�ar�s�, al�ak g�n�ll� �al��ma y�ntemleri, tasar�m i�in keskin g�z� onu da �a�da� foto�raf��lar aras�nda efsanevi bir yere ta��m��t�r.�al��malar� kendisinden sonra gelen Foto�raf sanat��lar�n� fazlas�yla etkilemi�tir.�al��malar� ve foto-r�portajlar� d�nyan�n en �nemli dergilerinde otuz y�l boyunca aral�ks�z yay�nlanm��t�r. Foto�raflar� A.B.D."de ve Avrupa"daki en �nemli sanat gelerilerinde sergilenmi�tir (Decisive Moment isimli sergisi Louvre M�zesinde a��lan ilk foto�raf sergisidir).

Bresson 1908 y�l�nda Chanteloupe, Fransa"da do�mu�tur. Orta-s�n�f bir ailenin �ocu�u olarak d�nyaya gelen Bresson ilk foto�raflar�n� Brownie marka kutu foto�raf makinesi kullanarak ailesi ile gitti�i hafta sonu gezilerinde �ekmi�tir. 1922-23 y�llar�nda Fanelon okuluna devam eden fakat diploma almaya lay�k g�r�lmeyen Bressonu as�l ilgilendiren resim sanat� idi. Bu nedenle 1927-28 y�llar�nda Andre Lhote at�lyesinde �al��t�.

Pariste �al��t�� st�dyonun onun edindi�i deneyimlerin artmas�na ve farkl� bir tarza sahip olmas�nda b�y�k bir pay� vard�r. Bresson"un bu d�nemde resimle kurdu�u yak�n ili�ki, bir sanat foto�raf��s� olarak olgunlu�a eri�mesini sa�layan �nemli bir d�nem olarak g�r�lebilir. Resim �al��malar� s�ras�nda etkilendi�i K�bizm anlay��n� foto�raflar�na da ta��m��t�r. Bresson"un etkilendi�i �ekliyle K�bizm 1908-1912 y�llar� aras�nda Pablo Picasso ve Georges Braque ortak �al��mas� sonucu ortaya ��kan, onlara g�re k�kenleri Paul Cezanne"nin �al��malar�na kadar uzanan, k�sa �m�rl� ve geni� �l�ekli olmayan ancak 20.yy modern sanat�n� yarat�c� deneyimlerini k�kten etkileyen bir ak�md�r. K�bizm temel olgusu, nesnelerin �z�n�n, sadece e� zamanl� olarak �oklu bak�� a��lar�n� g�stererek yakalanabilece�idir. Bresson bu anlay�� foto�raflar�na a��rl�kl� olarak geometrik �ekillerle ve di�er formel yap�larla yans�tm��t�r.

Bresson"un portre yakla��m� da onu �a�da�lar�ndan ay�ran bir inceli�e sahiptir. Do�al ��k kullanarak, foto�raflad�� ki�i ile ilgili referanslara ula�abilece�imiz mekansal portre anlay��ndan faydalanarak bu inceli�i g�zler �n�ne serer. Bresson foto�raf �ekme deneyimi i�in Mutlak An kavram�n� tan�mlam��t�r. Ona g�re mutlak an saniyeden �ok k�sa bir s�re i�erisindeki, en do�ru �er�eve, kompozisyon ile ula�abilece�imiz, bize foto�raflanan olay�n ya da insan�n �z�n� anlatan zamand�r. Bu an�n �ip�ak foto�raftan ayr�ld�� nokta ise insan davran��lar�n� ve duygular�n� yans�tmas�ndaki ayr�nt�da gizlidir. Bresson "Mutlak An" adl� makalesinde "Foto�rafda, en k��k �ey bile, b�y�k bir �zne haline d�n��eblir" s�z�yle bu s�reci �zetlemektedir.Bressona g�re objektif mutlak anda a��l�p kapand�ysa, foto�raf�n�zda i�g�d�sel olarak geometrik bir d�zen olu�turdu�unuzu g�r�r, bu d�zen olmadan foto�raf�n�z�n hem �ekilsiz hem de cans�z kalaca��n� fark edersiniz. Bresson ayn� zamanda bir foto�raf�n bask� s�ras�nda kesilmesine (crop) tamamen ka��d�r. Ona g�re, e�er bir foto�raf� kesmeye ya da k�rpmaya ba�lad�ysan�z, oranlar�n geometrik a��dan do�ru olan kar��l�kl� etkile�imini �ld�r�yoruz demektir. K�saca ona g�re her �ey Mutlak Anda belirlenir ve ard�ndan gelen m�dahaleler foto�raf�n �z�ne zarar vermekten �te herhangi bir i�e yaramazlar...

RES�M - MA�ARA RES�MLER� VE M�ST�K G��

9/7/2010

ma�ara resimleri ve mistik g��

SANAT - K�TAP ANAL�Z FORMU

9/7/2010

kitap analiz formu

OYUN TEKST�

9/7/2010

Sahne ayd�nlan�r.Telefonun ba��nda g�zl�kl� bir adam bir �eyler yaz�p �izmektedir.Telefon �alar.
G�ZL�KL� ADAM;Evet.Geldi demek.S�yle i�eriye gelsin.
KEND� KEND�NE;Oldu bu i�.BU SIRADA CEP TELEFONU �LE BA�KANINI ARAR.
Aloo,efendim.Sayg�lar.Benim.sizi rahats�z etti�imi biliyorum.Ama �z�r dileyerek acilen gelmeniz gerekti�ini s�yleyece�im.Efendim.Adam�m�z az sonra burada olur.
Bekliyoruz ba�kan�m.Te�ekk�r ederim.
KAPI VURULUR.
G�ZL�KL� ADAM;gel!
��ER�YE �ST� BA�I DA�INIK.SA� BA� B�R YERDE B�R PROFES�R G�RER.EL�NDE DOSYALAR VARDIR.
PROFES�R;�yi g�nler Beyefendi.
ADAM;Evet.Seni dinliyorum.Nas�l yapabildin mi bir �eyler?
PROFES�R;Efendim.B�y�k �l��de ba�ard�k.
ADAM;Nas�l yani.Ba�ard�n m�?Ba�aramad�n m�?
PROFES�R;�eyy.Asl�nda ilac� yapabildik.Yani sonuca ula�t�k.
ADAM;Sorun nedir �yleyse?Sonuca ula�man i�in sana para �d�yoruz.
PROF;Efendim.
��ER�YE BA�KAN G�RER.G�ZL�KL� FIRLAR.
Ho� geldiniz beyefendi.Buyurun.L�tfen.
BA�KAN SURATSIZ;Rahats�z olma!Otur.Profes�r siz misiniz?
PROF;Efendim ben,(G�ZL�KL� ADAMIN KONU�MASINA �Z�N VERMEZ)
G�ZL�KL�;Evet ,Beyefendi �imdi de bana ilac�n �zelliklerini anlat�yordu.
BA�KAN;G�zel.DOSYALARI KARI�TIRIR.
Neler yapt�n�z?
PROF;Efendim.K�saca ��yle ;�lac� kullanan farelerde �� hafta i�erisinde mideler k��l�yor.Ve hayvan s�ratle kilo kayb�na u�ruyor.
BA�KAN;��te!Sihirli kelime; kilo kayb�! Bu kozmetik-ila� sekt�r�nde devrim �ak!(ADAMLAR ALLER�N� B�RB�R�NE �AKI�TIRIR)Kad�nlar bunun i�in eczaneleri y�kacaklar.B�t�n �i�manlar eczanelere h�cum edecek.Devletler a�l��a �are buldu�umuz i�in ilac�n patentini almak i�in ne paralar �deyecekler.Ya�as�n zenginlik.
G�ZL�KL�;Hemen seri �retime ge�elim!Gelsin paralar.
PROF;Hay�r!Hay�r!Hemen �retime ge�emeyiz.eksiklerimiz var.�lac�n yan etkilerini g�rmemiz gerekiyor.Bir ka� haftaya daha ihtiyac�m var.
BA�KAN;Ne diyorsun?Biz birka� hafta daha ne yapar�z?Ya rakip firma form�l� bulursa?Ya bizden �nce piyasaya s�ren olursa.Kaybedecek bir dakikam�z bile yok.
PROF;Aman efendim.M�mk�n m�?Bizden ba�ka bu form�l� bilen yok.
BA�KAN KOCA G�BE�� LE PROFES�R�N �ZER�NE Y�R�R.
Ya sen bizi satarsan.
PROF;Aman efendim.Yapmay�n.Yedi y�ld�r bu i� i�in gecemi g�nd�z�me katt�m.Kar�m bile beni evden kovdu.Size nas�l yanl�� yapar�m.
G�ZL�KL�;Paras� �ok olan�n kar�s� da �ok olur.Biri gider biri gelir.
PROF,Bana g�venmiyor musunuz?
BA�KAN;Olsun,Ben babama bile g�venmem!��in i�inde b�y�k paralar var.G�ZL�KL�YE D�NEREK.
D�� ortaklar�m�z� ara.Seri �retime ge�iyoruz.
SAHNE KARARIR.
SAHNE AYDINLANDI�INDA KALABALIK �NSANLARIN B�R O TARAFA B�R BU TARAFA KO�U�TURDUKLARINI G�R�R�Z.SAHNEDE ECZANE YAZAN B�R KA� YAZININ ALTINDA KUYRUKTAK� �NSANLAR KO�U�TURMAKTADIRLAR.
1.KADIN;Ay karde�.sabahtan beri bekliyoruz.�u ilac� da��t�n art�k.
ECZACI KALFASI;Aspirin de�il bu han�m!S�rada bekleyeceksin.
2.KADIN;Karaborsa m� satacaklar yoksa?
3.KADIN;Al�r�m vallahi,�u kilolara bak �ekerim. Denemedi�imiz rejim kalmad�.Yok merdiven rejimi yok karpuz rejimi.B�kt�m can�mdan.
1.KADIN;��e yarasa bari.
2.KADIN;Yar�yor yar�yor.Bizim kom�u Mehmet bey 80 kilodan �� hafta i�erisinde 55 kiloya d��t�.
1.KADIN;Haydi in�allah.
YA�LI B�R ADAM SIRAYA G�RMEYE �ALI�IR
KALFA;Hop!bey amca s�raya,gir.
AMCA,Ne var evlad�m?Ben sabahtan beri geldim.Bekliyorum.
2.KADIN;Herkes bekliyor..Sadece sen misin Allah"�n kulu.
3.KADIN;Ah� gitmi� vah� kalm�� bunun ne yapacaksa zay�flat�c� hap�?
1.KADIN;Kim bilir?
2.KADIN;Bana bak karde� benim hi� g�z�m tutmad� bu eczac� kalfas�n�!Tinerci gibi bak�yor adam�n surat�na.
3.KADIN;Bana da bir i�ler �eviriyor gibi geldi.
2.KADIN;Anlar�z birazdan.
YA�LI AMCA;Hay�r.Ta Bursa"dan kalk�p geldik.Daha �ok bekleyecek miyiz?
2.KADIN;�ok oldun ama amca sen de .Patlad�n m� ayol.Bekle.Han�ma m� kendine mi al�yorsun ilac�?
AMCA;�kimize de.
3.KADIN;Oh.Para bol.yani.
AMCA;Ne paras�?
1.KADIN;Zenginler b�yle i�te.Fakirin her �eyine g�z diker.Tek kendine al.Ba�kas� da nasiplensin.
2.KADIN;�yle tabi
AMCA;Allah Allah..Size ne karde�im benim i�nemden ilac�mdan?Devlete ben hizmet etmi�im.Bu benim yasal hakk�m.bir kutu

SANAT - SANAT�I

9/7/2010

sanat��

G�LGE OUNU TAR�HCES�, �ZELL�KLER�

9/7/2010

I- Giri�:Geleneksel T�rk Tiyatrosu deyimi, k�y oyunlar� ve halk tiyatrosu gelene�i i�erisinde oynanan hem s�zs�z, hem de s�zl� oyunlar i�in kullan�lmaktad�r. K�y oyunlar� eski �n Asya uygarl�klar�n�n bolluk t�renleri ile Anadoluya g�� etmi� T�rklerin atalar�n�n k�lt�r�nde yer alan �aman t�renlerinin birle�iminden olu�mu�tur. Halk tiyatrosu edi�imiz �ey ise ba�l�ca meddah, kukla, Karag�z ve Ortaoyunundan gibi g�lge oyunlar�ndan olu�mu�tur.Geleneksel T�rk Tiyatrosu, g�n�m�zde �nemini kaybetmi� gibi g�z�kse de, t�rk toplumunun tarih i�erisindeki k�lt�rel �zelliklerini yans�tt��ndan asl�nda �ok �nemlidir. Geleneksel T�rk Tiyatrosu hakketti�i ilgiyi g�rmemektedir. Fakat k�lt�r�m�z� ve tarihimizi daha iyi anlamam�z i�in bu konuda fikir sahibi omam�z �ok �nemlidir.Bu �al��mamda, Geleneksel T�rk Tiyatrosunun �zellikleri ile ilgili genel bilgilerin yan� s�ra, en �nemlisi oldu�unu d��nd��m Karag�z, G�lge Oyunu ve Ortaoyunu hakk�nda geni� bilgi vermeye �al��aca��m. Bunun i�in, �ncelikle Ortaoyunu ve G�lge oyunun tarihininden ve �lkemize nas�l geldi�inden bahsedece�im ve daha sonra Karag�z hakk�nda ayr�nt�l� bilgiler vermeye �al��aca��m. II- Geleneksel T�rk Tiyatrosunun Tarih�esi:Eski y�zy�llarda Osmanl�larda dramatik t�rden oyunlar oldu�unu �e�itli kaynaklardan biliyoruz. Daha I. Bayezid (1389-1402) �a��nda sarayda �alg�c�, dans��, �ark�c� tak�mlar�n�n yan� s�ra taklit�i oyuncular�n bulundu�u bilinir. Gezgin Thevenot, IV. Mehmetin bir o�lu do�mas� dolay�s�yla (1663) Halepte yap�lan ve yedi g�n yedi gece s�ren bir �enlikte g�rd�� temsili "T�rk komedyas�"ba�l�� alt�nda ele al�r; IV. Mehmetin b�y�k o�lu �ehzade Mustafan�n Edirnede yap�lan ve on be� g�n on be� gece s�ren s�nnet d��n�n� anlat�rken, dans��lardan sonra ortaya "akt�rler" ��kt��n� ve bir �ok oyunlar oynad�klar�n� belirtir. XVIII. y�zy�l�n ilk �eyre�inde yay�nlanm�� Latince bir kitapta, Hollanda el�isinin davetinde verilen bir temsili "T�rk komedyas�" ba�l�� alt�nda anlatan yazar, ��nc� oyuncunun yard�ma ko�up dua ve yakarma ile geyi�in ruhunu geri �a��r�p onu kurtard��n� anlat�r. Uzun s�re T�rkiyede kalan Macar as�ll� top�u subay� Baron de Tott, III. Mustafan�n k�z� Hibetullah Sultan�n do�umu dolay�s�yla yap�lan �enlikte (1758), B�y�kderede Murat Mollan�n d�zenledi�i bir temsili anlat�rken, ip cambazlar�n�n ve dans��lar�n g�sterilerinden sonra Yahudi akt�rlerin oynad�� bir komedyay� anlat�r. Frans�z el�isi Thouvenel de, Abd�lmecit` in �ocuklar�n�n s�nneti dolay�s�yla Dolmabah�e s�rtlar�nda d�zenlenen �enlikte seyretti�i bir "T�rk komedyas�"n� anlat�r. XVIII. ve XIX. y�zy�llarda, kimi yabanc� tan�klar, g�re�, dans, vb. gibi g�steriler aras�nda oynanan k�sa komedyalar i�in "fars" terimini kullanm��lard�r: Fransa kral� XV. Louisnin �ocu�unun do�umu dolay�s�yla �stanbulda Frans�z el�isi Marquis de Villeneuve�n d�zenledi�i �� g�n s�ren �enli�e (1730) saray�n oyuncu tak�m�ndan k�rk be� ki�i k

SANAT - MAN�YER�ZM

9/7/2010

maniyerizm

RES�M - M��ERREF ZEYT�NO�LU

9/7/2010

m��erref zeytino�lu

S�NEMA VE TASARIM

9/7/2010

S�NEMA SEKT�R� ve
END�STR� �R�NLER� TASARIMCISI
Kaynak:http://www.designophy.com

"Metropolis" 1926 y�l�n�n olanaks�zl�klar�na ra�men yans�tt�� d�nya, o devasa g�kdelenler, u�an arabalar, s�n�rs�z hayalg�c� ve Star Wars Serisine bile esin kayna�� olmu� robot tasar�m� zirvedeki yerini hala korur.
Sinema teknik anlam�yla, bir film �st�ne saptanm�� g�r�nt�lerin ya da �izilmi� desenlerin ��kla bir perdeye art arda d��r�lerek hareketli g�r�nt�ler elde edilmesidir. Sanatsal a��dan bakarsak tan�m� �u �ekilde de�i�tirebiliriz: Sinema, karanl�k salonda t�m dikkatini perde �zerinde yo�unla�t�rm�� olan izleyiciyi kendi i�ine alan bir "ger�ek" yaratmakt�r. Sadece bu iki tan�mdan yola ��karak end�stri �r�nleri tasar�mc�s�n�n bu sekt�rdeki etkisinden bahsetmeye ba�layabiliriz:
"Yaratmak" kavram�n� i�ine alan her t�rl� mesle�in �zerine kuruldu�u de�erler, end�stri �r�nleri tasar�m�n�n da ��k�� noktas�n� kapsar.
Sinemada ise yaratmak kavram� ve yarat�lmaya �al��lan ger�ek, hayat�n �tesindedir. ��nk� hareket noktas� genellikle izleyicinin kafas�nda daha �nceki deneyimlerine dayanarak oturmu� �e�itli kodlard�r. Normalde olmas�n� beklemeyece�imiz ��k, mekan ve benzeri de�i�iklikler art arda akan o her bir g�r�nt�y� maksimum estetikte yans�tma �abas�ndad�r. Bu maksimum estetik kayg�s� �o�u meslekten insan� biraraya toplama gere�i do�urmu�tur ve g�n�m�zde sinema, art�k sekt�r kavram�n� da a��p kendi ba��na bir d�nya olu�turmu�tur. End�stri �r�nleri tasar�mc�s� da kendi mesleki �zelliklerini yans�tacak bir platform bulamasa bile tasar�mc� olman�n ona kazand�rd�� yarat�c� kimli�inden dolay� zaman i�inde farkl� roller �stlenmi�tir.
Herhalde end�stri �r�nleri tasar�mc�s� i�in sinema sekt�r�ndeki en etkin rol, kendi mesle�ini icra etmesidir. Kendisine bu platformu do�uran ise �o�unlukla bilimkurgu sinemas�d�r. ��nk� sinema sekt�r�, ger�ek hayatta varolan� perdeye yans�tmak i�in tasar�m� ikinci planda tutar. Ama s�z konusu varolmayan� tasarlamak oldu�u zaman, ki bu da bilimkurgu sinemas�n�n temalar�ndan biridir, end�stri �r�nleri tasar�mc�s� bir ihtiya� olur. Kompleks bir uzay gemisinden, en basit bir ��n k�l�c�na kadar, hem karada hem havada giden bir ara�tan, otomatik bir ayakkab�ya kadar her t�rl� detay, birden end�stri �r�nleri tasar�mc�s� i�in "yeni bir d�nyaya tasar�m" aray�z� olur. Salt bilimkurgu sinemas� tan�m�, asl�nda tam bu ihtiyac� kar��lamaz. Bir mekan�n �ne ��kard�� objeler, yada trend yaratmas� d��n�len, insanlar� �a��rtmak i�in �nlerine s�r�lmek istenen nesneler bazen bir end�stri �r�nleri tasar�mc�s�n�n imzas�na mahkum hale gelir. Bu esnada y�netmen ve senaristin fikirleri do�rultusunda bir ya da bir grup tasar�mc� yeni d�nyalar yarat�r.

David Butlers�n "Just Imagine" filmi Hollywoodun ilk bilimkurgu g�z a�r�s�d�r. Detayl� olarak tasarlanm�� uzay meki�i, her ne kadar detayl� in�a edilememi� olsa da ileriye d�n�k olumlu sinyaller vermekteydi.
End�stri �r�nleri tasar�mc�s�n�n yetene�i, hayal edileni ka��da, ka��ttakini de ger�e�e d�n��t�rmek oldu�u i�in, sinema sekt�r� alan�nda end�stri �r�nleri tasar�mc�s�na en �ok illustrasyon alan�nda ihtiya� duyulmaktad�r. End�stri �r�nleri tasar�mc�s� birka� ki�inin kafas�nda �ekillendirdi�i, ger�ek hayat�n taklidi ya da yeni bir yorumu niteli�indeki d��ler ger�e�e d�n��t�r�l�rken uygun bir arabulucu olur. A��zlardan d�k�len sekanslar� m�mk�n oldu�unca h�zl� ve detayl� ka��da d�ker. Sayfalarca ortaya konulan fikirler, asl�nda sadece yarat�c� zihinler taraf�ndan dikte edileni de�il, bu s�ylenenlere, tasar�mc�n�n hayalg�c�n�n eklediklerini, d�zelttiklerini ve yorumlad�klar�n� bar�nd�r�r. Her plan�n i�erdi�i harekete, kamera a��s�na ve mekan d�zenlenmesine yava� yava� hayat verilir. Bu planlar s�ralan�r ve film ak��, ka��t �zerinde ortaya ��kar�l�r. B�t�n ad�mlar bu eskizlerin �zerine at�l�r.
Mesleki e�itiminin elverdi�i di�er bir perspektif ise sanat y�netmenli�idir. Genel olarak sanat y�netmeni, kaydedilecek g�r�nt�n�n i�indeki b�t�n yard�mc� cisimlerin, senaryoda bulunan unsurlar� desteklemesini sa�lar. Gerek hikayenin ge�ece�i mekan�, gerek mekan-zaman uyumunu, gerekse mekan�n �ne ��karaca�� objelerin tasar�m�n� kurgulayan odur. Dekor �ok basit bile olsa, bulundu�u �artlar� yans�tmas�, kost�m �ok normal bile olsa mekana belirli estetik kayg�lara uymas� gerekir. Bu y�zden end�stri �r�nleri tasar�mc�s�, dekoru y�netmene dan��arak; onun kafas�ndakini tasar�mda b�t�nl��e d�kerek; kost�m� ise kost�m sorumlusuyla ortak �al��arak; bir uyum yakalamaya �al��r.
Ortakl��n di�er taraf� da, end�stri

YARATICI DRAMA

9/7/2010

09 Ocak 2002
YARATICI DRAMA

�ocuk her ya�ta, geli�im �zelliklerine uygun oyunlar oynamal�d�r.�ocuklar�n kendilerini en kolay ifade ettikleri yol, oyundur. �ocuk oyunlar oynar. �ocu�un ki�ilik, beceri ve zeka b�t�nl�� oyun oynayarak geli�ir. �nsan ili�kilerini kavrayabilmeleri, �evrelerine uyum sa�lamak i�in haz�rl�k yapmalar�, ya�ad�klar� deneyimlere �ekil vermeleri, problemlerine ��z�m bulmalar� ve baz� duygusal sorunlar�ndan ar�nmalar�, oyun yoluyla olur.Oyun �ocuklara say�s�z yararlar sa�lar.

Oyun, �ocu�a hi� kimsenin ��retemeyece�i konular� kendi deneyimleri ile ��renmesi y�ntemidir.
Oyun, sonucu d��n�lmeden e�lenmek i�in yap�lan hareketlerdir.
Oyun, �ocu�un kendisini ifade etmesidir.
E�itici drama, kat�lanlara �e�itli ��renme t�rlerini bir arada sunan bir tekniktir. E�itici draman�n �ocuk e�itiminde sa�layabilece�i yararlar� anlaman�n bir yolu da, a�a��daki ��renme t�rlerini hep birden sa�lamas�d�r.
E�itimde drama ile;
*Ya�ant�lara dayal� ��renme
*Hareket yolu ile ��renme
*Aktif ��renme
*Etkile�im yolu ile ��renme
*Sosyal ��renme
*Tart��arak ��renme
*Ke�federek ��renme
*Duygusal ��renme
*��birli�i kurarak ��renme
*Kavram ��renme
sa�lanabilmektedir.
E�itimde draman�n sa�layabilece�i yararlar:
*Bireyde yarat�c�l�� ve hayal g�c�n� geli�tirir.
*Zihinsel kapasiteyi geli�tirir.
*Kendilik kavram�n�n geli�mesine katk�da bulunur.
*Ba��ms�z d��nme ve karar verme yetene�ini geli�tirir.
*Duygular�n�n fark�na var�lmas�n� ve ifade edilmesini sa�lar
*�leti�im becerilerine olumlu katk� yapar.
*Sosyal fark�ndal��n artmas� ve problem ��zme yetene�inin geli�mesini sa�lar.
*Demokrasi e�itimine destek olur.
*Grup i�i s�re�lere olumlu katk�larda bulunur (arkada�l�k).
*��retmenlerle ��renciler aras�ndaki olumlu ili�kilere katk�da bulunur.

Yarat�c� drama �al��malar�, ya�ayarak ve duyu organlar�n�n m�mk�n oldu�unca fa

ROMANT�K AKIM ��ER�S�NDE GOETHE"N�N "FAUST " I" ADLI OYUNUNUN TANRI KAVRAMI A�ISINDAN �NCELENMES� VE OYUNUN DEKOR " KOST�M TASARIMI

9/7/2010

T.C.
S�LEYMAN DEM�REL �N�VERS�TES�
G�ZEL SANATLAR FAK�LTES�
SAHNE SANATLARI B�L�M�
SAHNE TASARIMI DALI

ROMANT�K AKIM ��ER�S�NDE
GOETHE"N�N "FAUST – I" ADLI OYUNUNUN
TANRI KAVRAMI A�ISINDAN �NCELENMES�
VE OYUNUN DEKOR – KOST�M TASARIMI

HAZIRLAYAN

G�LER �ZDEM�R
9711943007

DANI�MAN

Yrd Do�. Dr.�nder PAKER

ISPARTA –2001

��NDEK�LER

-�NS�Z

- G�R��

-B�R�NC� B�L�M: ROMANT�ZM NED�R? S�ZC��N TANIMI
I-ROMANT�ZM AKIMINI HAZIRLAYAN D�NEME GENEL BAKI�
A. ROMANT�ZM AKIMININ GENEL KARAKTER�
1.Romantizmi Haz�rlayan Ko�ullar: 18. Y�zy�l Sonu 19. Y�zy�l Ba�� Siyasal ve Toplumsal Ortam
a-Frans�z �htilali"nin �nemi
2.Romantizm Ak�m�n�n ��eri�i
3.D��nce Ortam�: Romantik Kuramc�lar
4.Romantizmin Kal�nt�lar�
A.T�YATRODA ROMANT�ZM
1.Goethe ve Di�er Romantik Yazarlar
B.ROMANT�K AKIM ��ER�S�NDE GOETHE
1.Ya�am�, Sanat� ve Yap�tlar�
2.Romantik D�nem ��erisinde Din ve Tanr� Kavramlar�na Yakla��mlar
3.Goethe"nin Tanr� Kavram�na Yakla��mlar
I-GOETHE VE FAUST- �K�NC� KUTSAL K�TAP
A.FAUST – TANRI ve �EYTAN
1.Efsanenin Do�u�u: Faust Kimdir?
2.Oyunun Evrensel Boyutlar�
3.Tanr� Kavram�
a.Teslis: Hristiyan Tanr�s�
4.�eytan
a.Tarihsel S�re� ��erisinde �eytan
b.Romantik �eytan
c.Faust"da �eytan: Mephistopheles
�K�NC� B�L�M: "FAUST! OYUNUNUN SAHNE TASARIMI A�ISINDAN �NCELENMES�
I-OYUNUN DRAMATURJ�K ��Z�MLEMES�
A.KARAKTER ��Z�MLEMES�
1.Tanr� Kavram�n�n Oyun ��erisindeki Yans�malar�
2.Mephistopheles
3.Faust
4.Faust, Tanr� – �eytan �li�kisinin Oyun ��erisindeki ��z�mlemesi
II-"FAUST" OYUNUNDA DEKOR VE KOST�M TASARIMI

A.DEKOR – D�NEM ARA�TIRMASI
1.Gotik �slup
2.Dekor Yorumu
B.KOST�M
1.18. ve 19. YY. Kost�m Anlay��
a.Kost�m Yorumu
SONU�
KAYNAK�A
EKLER

�NS�Z
D�nya Tiyatro Tarihi i�erisinde farkl� bir yere sahip olan Johann Wolfgang von Goethe, �air, oyun yazar�, ele�tirmen, oyunculuk sanat� �zerine kitap yazm��, do�a bilimleri �zerine �al��malar yapm��, �ok y�nl�, tipik bir R�nesans insan�d�r. G�n�m�zde dahi de�erinden hi�bir �ey kaybetmeyen, hatta kaybetmenin de �tesinde, g�n�m�z ger�ekli�ine halen cevap verebilen �ok �nemli, ayr�cal�kl� bir yaz�d�r.
Bu �al��madaki ama�, tiyatro d�nyas�na "Faust" gibi dev bir eser kazand�ran ve de bunu neredeyse yar�m y�zy�ldan fazla bir s�rece yayan Goethe" nin �zerinde b�yle bir emek harcanm�� yap�t�n�, �zerinde �ok konu�ulup de�erlendirilmi� oldu�u bilincinde yeniden, bir kez daha ele almak, bilinenleri ortaya koymak de�il, sanat�ndaki incelikleri Romantizm ak�m� i�erisinde de�erlendirmek ve Faust" u bu d�nemin �zellikleriyle "Tanr�" kavram� a��s�ndan ele almakt�r. Sanat�nda oldu�u kadar, ki�ili�indeki incelik ve nezaket ,duyarl�l�k ve hassasiyet Goethe" yi bu �al��man�n konusu yapmak i�in yeterli olmaktad�r.
Faust, bir efsanenin, evrensel boyutlara ta��nmas�d�r. Alman Romantik yazarlar�n�n "Sturm und Drang" ak�m�ndaki bir

FOTO�RAF MAK�NES�

9/7/2010

FOTO�RAF NED�R?

Ansiklopedik a��klamaya g�re �ekim ilkesi, mineral ya da organik bile�iklerin, ��n ve atkinik(mor�tesi, k�z�lalt� ��nlar, x ��nlar�, gama ��nlar� vb.)��n�mlar�n etkisiyle d�n��mesine dayan�r. Bu ama�la, ��kl� bir g�r�nt�, bu bile�iklerden birinin emdirildi�i ya da ince bir duyarkart bi�iminde kapland�� bir dayanak �st�ne yans�t�l�r. B�ylece fotokimyasal tepkimeler sonucu duyarl� katmanda foto�raf g�r�nt�s� olu�ur. Ancak bu g�r�nt� sabit olmad�� i�in, etkilenmi� duyarl� y�zeyin, bu kez sabit ve �zellikle ��a duyars�z yeni bile�ikler verecek bi�imde kimyasal d�n��mlere yol a�an uygun banyolarda i�lenmesi gerekir.

FOTO�RAFIN TAR�H�ES�

�lk olarak stenope ad� verilen k��k bir deli�in a��ld�� karanl�k oda ilkesi olarak ortaya ��kan foto�raf sanat�d�r. Karanl�k oda i�erisine ��a duyarl� ka��t yerle�tirilmek suretiyle g�r�nt�n�n bu ka��t �zerine d��mesi ve sonras�nda da banyoda sabitle�tirilmesiyle olu�turuluyordu. 1550 y�l�nda Cardano, b�y�tt�� bu deli�in �n�ne bir mercek yerle�tirerek karanl�k odan�n ��ldama g�c�n� art�rd�. �te yandan simyac�lar, ��n kimyadaki ad� eritilmi� g�m�� klor�r olan maddeyi etkiledi�ini biliyorlard�. Ancak hi� bir elyazmas�nda, bu iki olay�n bir araya getirilip foto�raf �ekiminin ger�ekle�tirildi�i do�rultusunda bir bilgiye rastlanmam��t�r. Foto�raf�n icad� ancak 1816 y�l�nda Nicephore Niepce sayesinde ger�ekle�ti. Niep�e duyarl� katman olarak Yahudiye bit�m�nden yararland�. Ancak bir manzaran�n resmini elde etmek i�in sekiz saatlik pozlar vermek zorunluydu.
L.J.M.Daguerre ile birlikte yapt�klar� ara�t�rmalar dagerreyotipin ad� verilen icatla sonu�land�. Tarih olarak 1837 ile 1839 tarihleri aras�nda oldu�u belirtiliyor.
1838 y�l�nda �ngilterede Talbot, ka��tlar� deniz tuzuna, sonra da g�m�� nitrata bat�rarak duyarl� ka��tlar elde etti.
1840 y�l�nda bu y�ntem de�i�tirilip, �nce g�m�� tuzlar� i�eren ve saydam bir kli�e veren, sonra da kolodyumlu (Le Gray, 1849) bir alb�min katman�yla kaplanm�� cam plaka kullan�ld� ve kalotip ad�n� ald�.
1861 y�l�nda Gaudinin �nerdi�i jelatin, 1871de Maddoxun jelatinli g�m�� brom�r i�eren ilk duyarkartlar� haz�rlamas�n� sa�lad�. O tarihten bu yana s�rd�r�len ara�t�rmalarla, daha da yetkinle�tirilebilecek g�n�m�z �retimine ula��ld�.

FOTO�RAF ELDE ETME ��LEMLER�

Foto�raf makinesindeki filmin duyarl� y�zeyin ��klanmas� sonucu g�zle g�r�lmeyen bir g�r�nt� elde edilir. Bu g�r�nt� uygun banyolarda i�lenerek ya bask� yap�labilen negatif resmi ya da projeksiyonu yap�labilen pozitif resmi (Diyapozitif) verir.

FOTO�RAF MAK�NES�

Foto�raf makinesinin ana par�as� �st�ne bir objektif monte edildi�i bir karanl�k odad�r. Objektif ��kl� g�r�nt�y� odada, kendine kar��t d��en y�zeyde olu�turur. Bu y�zeye duyarl� dayana��n olu�turulmas� i�in bir d�zenek yarla�t�r�lm��t�r. Objektifin arkas�nda (Ya da objektif merceklerinin aras�nda) obt�rat�r vard�r. Bu par�a ��n sadece �ekim s�ras�nda ge�mesini sa�lar. Obt�rat�r(Enstantane) foto�raf��n�n kom

SANAT - SANAT-SORULARI

9/7/2010

sanat-sorular�

SANAT - ARTS AND PLAST�C SURGERY

9/7/2010

arts and plastic surgery

SANAT - RE�AT NUR� G�LTEK�N

9/7/2010

re�at nuri g�ltekin

SANAT - KERAM�K SANATI

9/7/2010

keramik sanat�

EHL�YET SEN�N NEY�NE D�N ��NAS� K�Y�NE

9/7/2010

EHL�YET SEN�N NEY�NE D�N ��NAS� K�Y�NE

1.PERDE
Sahnede iki masa var. Biri Ba� komiserin di�er ise Pakize Han�m"�n masas�d�r.
(�ayc� H�d�r i�eri girer elindeki bezle masalar�n tozunu al�r. Kendi kendine �ark� s�yl�yor. Bir ara birden durur ve d��n�r. Sahnenin ortas�na kadar gelerek)
�ayc�: Yav ben G�ng�r Ba� komiserime verdi�im paray� yazmay� unuttum. Az daha gididi g�z gere g�re paralar.
(Pakize Han�m"�n masas�n�n �n�ndeki sandalyeye oturur. Cebinden uzun bir liste ve kalem ��kar�r. Kalemi t�k�r�kledikten sonra listenin en alt�na bir �eyler yazar).
�ayc�: 20 milyon dolar olarak hesap edersek du bahay�m 20 dolaar, oh be, �imdi rahatlad�m i�te.
(H�d�r Pakize Han�m"�n masas�n� temizlemeye devam eder. Bir taraftan �nl��yle di�er taraftan bezle silmektedir. Bir ara Pakize"nin masas�na t�k�r�r.)
�ayc�: Hen�z girmi� 13-14 ya��naaaa (Birden durur, bezi masan�n �zerine atar).
�ayc�: Ne 13-14"�, 35 otuzbeee� yav ne gaddar silsem gelip gusur bulacak. Evde kald�, ac�s�n� bizden ��kari.
(Pakize han�m i�eri girer).
�ayc�: G�nayd�n Pakize Han�m
Pakize: G�nayd�n H�d�r Usta.
�ayc�: �ayda yeni ��kt� ha, sen de hele �ele yeren bir ��k de bir bardak getirem sana, afiyetnen i�esen.
Pakize: �yi olur ama, t�k�rmeden sildi�in bardaklardan birine doldur �ay�, l�tfen!!!
�ayc�: Nebal�m� alma Pakize Han�m, nerden ��kt� bu s�ylentiler bilmem ki, Allah"a ��k�r sular ��r�l ��r�l ahi. T�k�r�knen i�im ne, buras� �stanbul mu?
Pakize: Ge�en hafta iki g�n sular kesikti, peki nas�l temizlemi�tin o bardaklar� bakay�m?
�ayc�: Hah! Tertemiz idi de�il mi? ��in oras�n� gar��t�rma, meslek s�rr� s�ylenmez. �stelik su kaynaklar�m� a��klayamam.
Pakize: Ayyyy, i�ren�sin H�d�r Usta.
(H�d�r gider, Pakize �ekmecesinden ��kard�� bezle masas�n� tekrar siler. O s�rada ba� komiser i�eri girer. Ba� komiserin elinde bir simit vard�r.)
Pakize: G�nayd�n ba� komiserim.
Ba� Kom: G�nayd�n Pakize Han�m
Pakize: Yine aceleyle ��km��s�n�z evden, kahvalt�n�z elinizde.
Ba� Kom: Valla evden bir ka�t�m ki sorma, benim k��k o�lan tutturmu� baba bana bisiklet al. Sabah 5"te kap� �n�nde n�bete durmu�. B�y�� de 6 ortal� co�rafya defteri istiyor. Eeeee ay sonu, elde avu�ta yok.
Pakize: Yine pencereden atlad�n�z o zaman desenize.
Ba� Kom: Bir g�n bir yeri mi k�raca��m ama ne zaman bilmiyorum. H�d�r H�d��r. (�ayc� i�eri girer)
Ba� Kom: Bana duble bir �ay getirde bir kahvalt� yapay�m.
�ayc�: Davu�an ganu �ayu �imdi getirim Ba� komiserim.
Ba� Kom: Ha! H�d�r… (�ayc�ya yakla��r, Pakize"nin duymayaca�� bir ses tonuyla) Ya H�d�r Usta asl�nda sana y�z�m kalmad� ama sen bana 10 milyon daha bor� versene. �kisinin bir ay�n birinde �derim.
�ayc�: Ay�p ettin ba� komiserim. Dolar baz�nda �dedikten sonra istersen 2007 y�l�n�n birinde �de. Laf� m� olur. Hem seninkine bor� bile denmez. Dur bakay�m bir (H�d�r listeyi ��kar�r. Listenin bir ucu yere de�mektedir).
�ayc�: Ba� komiser �brahim"in borcunu g�rsen duda��n u�uklar. Adam beni g�rmemek i�in y�ll�k izine ��km��.
Ba� Kom: Sa�ol H�d�r Usta, bu iyili�ini unutmayaca��m.
�ayc�: Endi�elenme ba� komiserim. Sen unutursan ben sana hat�rlat�r�m. (�ayc� sahneden ��kar. Bu arada ba� komiserin telefonu �alar).
Ba� Kom: Trafik �ubesi Ba� komiser Hasan…. Daha yeni oturdum kar�c��m. Bari burada biraz kafam� dinlim. Ne… o�lan okula gitmem mi diyor. Niyeymi�?... ayakkab�s�n�n alt� m� delikmi�? Tamam tamam, ak�am tamir ederim. Tamam hadi… yine ne var?... ne arkada�lar� memur �ocu�u diye dalga m� ge�iyormu�? G�zelin bu ya�tan sonra popstar yar��mas�na m� kat�lay�m? Tamam ak�am konu�urum onunla… g�r��r�z.
(�aya i�eri girer �nce Pakize Han�m"a �ay verir. Pakize Han�m barda�� inceden inceye inceler. �ayc� Ba� komiserin masas�na do�ru giderken)
�ayc�: Buyurun �ay�n�z Ba� komiserim.
(Ba� komiser elindeki simidin yar�s�n� b�ler ve yemeye ba�lar. Di�er ayr�s�n� �ekmeceye koyar).
Ba� kom: ��yle b�rak�ver H�d�r Usta
(H�d�r �ay� b�rakt�ktan sonra hafif geriye �ekilerek Ba� komisere �zg�n �zg�n bakar)
�a

�OK B�LEN �OK YANILIR(T�YATRO)

9/7/2010

�OK B�LEN �OK YANILIR
(Perde a��l�nca tiyatro Azmi Efendi" nin hanesinde bir gelin odas�n�n durumunu g�sterir. Minderin �zerinde k��ede s�m�kl� Ay�e y�z�nde duvak oturur. Yenge kad�n ayakta durur. Ortada bir masa �zerinde iki mum yanar. Oda olduk�a karanl�k yerde bir seccade serilmi�.)
S�M�KL� AY�E
Ayol !.. Art�k gelmez mi?.. Hani babam!..
YENGE KADIN
Biraz daha?.. Hat�r�m i�in.. bak �imdi kim gelecek!?. Hele az�c�k sab�r et!..
S�M�KL� AY�E
(Duva��n� a�arak)
Ay!.. ��im s�k�ld�!..
YENGE KADIN
(Ko�up duva�� kaparak)
A k�z�m!.. Ay�pt�r!.. Kapal� dursun!.. Bak b�t�n k�zlar kap�ya birikmi�ler.. Sonra sana g�lerler..
S�M�KL� AY�E
Haniya!.. Bebe�im nerede?.. ben eve gitmeyecek miyim!..
YENGE KADIN
(kendi kendilerine )
La havle!.. Hakim efendi de koca memlekette k�z bulamad� da! Gitti bunu ald�.. Sabahtan beri �ekti�imi ben bilirim.
S�M�KL� AY�E
Art�k kalkaca��m!.. Otura otura ayaklar�m a�r�d�..
YENGE KADIN
Sabret benim han�m k�z�m!..Sabret
(gizlice)
K�z�m deme�e de adam utan�r... K�rk be� elli ya��nda var. Ben daha k�rk�ma yeni bast�m!..
S�M�KL� AY�E
Ayol!.. Mumlar�n hepsi birden neye yan�yor?.. Bir tanesi ��k verir. G�nah de�il mi?..
(Kalk�p mumlar�n ziyadesini s�nd�r�r)
Babam evde bir tane bile yakt�rmaz.. biz her gece karanl�kta otururuz.
YENGE KADIN
(Ay�e"yi tutup yerine oturtmak i�in yan�na giderek)
C�s!..C�s!.. Sonra donuna edersin, mumla oynama! Ay�pt�r. Hadi yerine otur bakay�m...
S�M�KL� AY�E
(yerine oturup kahkaha ile g�lerek)
Yalanc�!.. Hi� adam mumla oynarsa donuna m� ka��r�r. D�n ak�am da o kadar oynad�m hi� ka��rmad�m. Evvelki gece karanl�kta yatt�m ka��rm��m!..
YENGE KADIN
(Gayr-� ihtiyari g�lerek)
Sak�n bu gecede ka��ray�m deme!..
(Bu aral�k hari�te bir g�r�lt� olur)
YENGE KADIN
Sus!..Sus!.. Otur orada hi� k�m�ldama ha!..
S�M�KL� AY�E
(Yenge Kad�n"a ko�arak)
Ay!..Ummac� m� geliyor?..Ben korkar�m!..
YENGE KADIN
(Berikini yerine oturtarak)
De�il!.. de�il!.. Yarabbi sen bilirsin!.. Otur �urada.
(Bu aral�k kap� a��l�r. Azmi Efendi d�zg�n bir k�yafetle i�eri girer.)
S�M�KL� AY�E
(Azmi Efendi" yi g�r�nce oturdu�u yerde ba��rarak)
Anne!..Anne!..Annemi �sterim...
YENGE KADIN
Sus!..Ay�pt�r ay�p!..
(Azim Efendi S�m�kl� Ay�e"nin yan�na do�ru gider. Yenge Kad�n Efendi"yi tutup �eker.)
YENGE KADIN
(Azmi Efendi" ye)
Namaz� unutmay�n�z!..
AZM� EFEND�
Hay�r!.. Hi� namaz� unutur muyum!.. Fakat tazeci�imin bir kere y�z�n� g�reyim!..
S�M�KL� AY�E
(Ba��rarak)
Anne!..�imdi ba��r�r�m ha!.. Bu herif kim!..
AZM� EFEND�
(Yenge Han�ma d�nerek)
Bu ne ?! Acep nazar m� de�di?..
YENGE KADIN
(G�lerek)
Yok efendim!.. Kim bilir? Birden bire sizi g�r�nce korktu besbelli...
AZM� EFEND�
(Ay�e"nin yan�na minder �zerine oturarak)
Elmas�m!..Yavrum!..Can�m!.. Ne oldu sana bakay�m?..
S�M�KL� AY�E
Anne!.. Baba!.. hadi git yan�mdan!..
AZM� EFEND�
(Yengeye)
Ne idi han�m�n ismi?..
YENGE KADIN
Kendine sorun!.. Adet �yledir!..
AZM� EFEND�
Ha ger�ek!
(Ay�e" ye)
Elmas�m!..�sminiz!..
(S�m�kl� Ay�e S�kut eder)
AZM� EFEND�
Ad�m�z nedir? Elmas�m!..
AY�E
S�m�kl� Ay�e !.. Hi� i�itmedin mi?..
AZM� EFEND�
Esta�rufullah!.. Sizden ba�kas� halt etmi�!..
(Gelin han�m�n duva��na el atarak)
Ay�eci�im!. A� da bir kere g�l y�z�n� g�reyim
S�M�KL� AY�E
Anne!.. Hadi git ordan!... Babac��m!.. baba!..
AZM� EFEND�
(Yenge han�ma d�nerek)
Vah ! vah!.. Naz�r de�mi�.. Dur okuyum bari!..
(Azmi Efendi kendi kendine bir�eyler okuyup gelin han�m�n y�z�ne �fledikten sonra)
hadi elmas�m!.. A� �unun duva��n�!..
S�M�KL� AY�E
Hay�r!..A�mayaca��m i�te!..
AZM� EFEND�
(Yenge Kad�n" a)
Yenge han�m!.. Gelin de siz a��n bari...
YENGE KADIN
(Duva��n� a�mak isteyerek)
Dur benim k�z�m!... Bak hakim efendi sana cici bebekler getirmi�.
S�M�KL� AY�E
(S�k� s�k� duva��n� tutup )
A�t�rmayaca��m i�te!... Haniya bebekler?..
YENGE KADIN
Sen y�z�n� a� da!.. Efendinin koynunda imi� bebekler...
AZM� EFEND�
(kendi kendine)

RES�M - K��L�K VE RUH BOZUKLUKLARI TEDAV�S�NDE RESM�N KULLANILMASI

9/7/2010

ki�ilik ve ruh bozukluklar� tedavisinde resmin kullan�lmas�

GER�EK�� VE �ZLEN�MC� FOTO�RAF

9/7/2010

GER�EK�� VE �ZLEN�MC� FOTO�RAF
Foto�raf kolayla��nca y�ksek sanat foto�raf��lar� konudan uzakla�arak estetik de�erlere a��rl�k vermeye ba�lam��. Foto�raf��n�n g�r�nt�lerinin kendi bireyselli�ini ve duygular�n� yans�tmas� �nem kazanm��t�r. Foto�raf�n yapayl��a d�n��t��n� g�ren Peter Henry Emerson (1856-1936) do�aya y�nelerek 10 y�l boyunca �ekti�i k�rsal b�lgeleri konu alan foto�raflar� ile ola�an konular�nda sanatsal yoruma uygun oldu�unu g�stermi�tir. 1889"da Frans�z �zlenimcilerin �ngiltere"de ki ilk sergilerinden etkilenen George Davison (1856-1930) eski bir tart��may� canland�rarak kesinli�i yumu�at�lm�� foto�raflar�n daha g�zel oldu�unu savunmu�; ertesi y�l bu tan�ma uygun ve dokulu ka��t kullanarak ilk izlenimci foto�raf sergisini a�m��t�r.
1892"de ger�ek�i ve izlenimci foto�rafta yo�unla�arak Kraliyet Foto�raf Derne�inden ayr�larak Davison"un kurdu�u Linked Ring Brother hood"a kat�lm��. �� y�l i�inde �nde gelen Frans�z, Avustralyal� ve ABD"li foto�raf��lar bu derne�e �ye olarak �r�nlerini 1914"e kadar en �nemli foto�raf olay� olan Londra sergisinde sergilemi�lerdir. Bu sergi �rnek al�narak Viyana, Hamburg, Paris ve Berlin"de sergiler d�zenlenmi�tir. 1902"de ise Newyork"dan Alfred STEIGLITZ"in �nderli�inde Photo Secesion ( Grup 291) gurubu olu�turulmu�tur. Esteti�in �ne al�nmas� sonu�ta benzerli�i koyu fonlar� grenli dokuyu ve geni� lekeleri getirmi�. Pigmentli i�lemlerle yeni bask� teknikleri geli�tirilmi�tir. Em�lsiyonun kaba resim ka��d� �st�ne f�r�ayla s�r�lmesi K�m�r Kalemle yap�lm�� desen etkisi veriyordu. Bu teknikle kullan�lanlar�n en �nl�leri Fransa"da Robert Demachy (1859-1937) Avustralya"da Heinrich K�hn (1866-1944) ve �spanya"da Jose Ortiz Echague (1886-1980) olmu�tur. Bu b�l�m �ngiliz ve ABD"li foto�raf�� ise foto�raf�n s�n�rlar� i�inde kalmay� ye�lemi�: onlar�n teknik se�imi P.H.Emerson"un �nerdi�i g�m��l� emilsiyonlardan bask�n sepya tonlanm�� platinyum ka��t ve fotograv�rler olmu�tur. Frederick H. Evans (1853-1943) Frans M Sutcliffe (1853-1941) Alvin Langdon Coburn (1882-1966), Frank Eugene (1865-1936) Clarence H. White (1871-1925) ve Alfred Stieglitz gibi foto�raf��lar ters ��k, �slak ya da karl� hava ile izlenimci etkiyi aram��lard�r.
20.yy ba�larken foto�raf sanat�n� ger�ek yap�s�na �eken Stieglitsz"dir. Foto�raflar� oldu�u kadar �nceleri Photo-Secession ve sonra An american Place adlar�n� verdi�i galerileri ve yay�nlar� ile pek�ok foto�raf��n�n geli�mesini h�zland�rm�� ve topluma tan�tm��t�r. Galerisinde resmin �nc�lerine de yer vermi�tir. �a�da� foto�rafta ise izlenimci teknikleri uygulayanlar aras�nda umulmad�k ayr�nt�lara duygusal y�kler arayan Josef Sudek (1896-1976) makineyi sallayarak soyuta do�ru y�nelen ve renkli foto�rafa sanat de�eri kazand�rmas�na katk�da bulunan Emst Haas (1921-86) sanat foto�raf�nda kendini �zg� bir yorum getiren Sarah Moon (1940) ve z�mparalad�� objektifi ile gen� k�zlara pastel g�r�n�mler kazand�ran David Hamilton (d.1933) say�labilir.
FOTO�RAFTA DEVR�M
1915-1916"da Paul Stran

RES�M - SALVADOR DAL� B�OGRAF�

9/7/2010

salvador dali biografi

SANAT - S�NEMA

9/7/2010

sinema

SANAT - AYLA KUTLU

9/7/2010

ayla kutlu

ORTA�A� T�YATROSUNDA MASS VE SAAT AY�NLER�

9/7/2010

ORTA�A� T�YATROSUNDA MASS VE SAAT AY�NLER�

Orta�a��n ba��nda kilisede iki �e�it ayin vard�: Mass ve Saatler. Mass iki b�l�mden ibaretti; giri� ve ekmek ve �arapla kutsanma. Giri� b�l�m� b�t�n�yle dua ve ibadetten ibaretti, �ndiden dualar, par�alar ve sureler okunurdu. Bu dualar da kilisenin takvimindeki her g�ne g�re de�i�ik yap�l�rd�. �kinci b�l�m� olu�turan kutsanma, ibadetin de�i�mez oda�� ve ekseni oldu�u i�in pek az de�i�iklik g�stermi�ti. Massin b�t�nl��nden ve �neminden dolay� yeniliklere yer verilmedi, dolay�s�yla Mass i�in �ok az oyun yaz�lm��t� (halbuki burada s�ylenmesi gerekir ki, baz� ara�t�rmac�lar Mass�n kendi ba��na bir dram oldu�unu �ne s�rerler). Saatler ayinlerinin tiyatro oyununun ortaya ��kmas�nda rol� �oktur. ��nk� bu ayinde zorunlu olarak yap�lan ibadetler olmad��ndan ve Saatler ayinlerinin konulan g�nden g�ne de�i�ti�inden oyunlar� oynamaya Masstan daha uygundu ve b�ylece k��k par�alar bu ayinlerde oynanmaya ba�lad�. Onuncu y�zy�lda her g�n sekiz ayin yap�l�rd�: Matins, Lauds, Prime. Terce, Sext, Nones, Vespers ve Compline. Halk g�nde dokuz ayine kat�lamad�� i�in Saatler genellikle manast�r, katedral ve �niversite kiliselerindeki dinsel tarikatlarla ilgili bir ayindi.
Kilise, senenin belli g�nlerindeki kutsal olaylar� anmak i�in, takvimdeki olaylar� tiyatro oyunu haline getirmeyi �zendirirdi. Onuncu y�zy�lda bir�ok tiyatro ��esi, bu, y�ll�k t�renleri canland�rmak i�in eklenmi�tir. �rne�in Paskalyadan �nceki Pazar �enli�inde ayr�nt�l� bir ge�i� t�reni yap�l�rd�, e�e�in �zerinde �say� simgeleyen bir fig�r �ehirden kiliseye kadar getirilirdi. Kutsal Cuma g�n� de, kefene sanl� ha� simgesel mezar�n �zerine b�rak�l�r ve buradan Paskalya sabah� kald�r�l�rd�. Buna benzer t�renler de senenin ba�ka H�ristiyan olaylar�n� anmak i�in yap�l�rd�.
Simgesel nesneler ve aksiyonlar -ki lise giysileri, mihrap, buhurluk ve papaz�n pantomimi- hep H�ristiyan oyunlar�n�n i�inde bulunan olaylar� yans�t�rd�. Baz� simgeler kutsal karakterlere yak��t�r�lm��t� (�rne�in saltanat anahtar� Aziz Petere, g�vercin Meryeme). B�ylece bu karakterler kolayl�kla ay�rt edilebiliyordu ve oyunlarda geleneksel kost�mlerin olu�mas�na kaynak oldu. Bu yolla �o�unlukla cahil olan seyirciye ula�abilmek i�in g�r�nt�yle kolayl�k sa�lanan bir�ok g�sterge kullan�lmaya ba�land�.
Ayr�ca, kilisenin kar��l�kl� okunan ilahilerinde bir �e�it diyalog olu�tu. Alt�nc� y�zy�l�n sonunda, kilise ayininin koro b�l�mleri b�y�k Papa Gregory taraf�ndan kar��l�kl� ilahi okuma (Antiphonarium) �eklinde kilisenin belli olaylar� i�in d�zenlendi.
Dokuzuncu y�zy�lda kilise ayininin m�zikli b�l�m� �ok zorla�m��t�. Bu durum okunan metnin �nem kazanmas�na sebep oldu. Bunlar�n ilki, Alleluianm son hecesi gibi. uzun m�zikli ge�i�ler halindeydi. Daha sonra bu melodiler �zenle ayr�nt�l� yaz�lmaya ba�land�, kelimeler ilave edildi ve ezberlemesi kolay olsun diye her notaya bir hece getirildi. Bu y�ntem anla��lmas� her ne kadar g�� olsa bile, �svi�rede St. Gailen manast�r�nda, Notker Balbulus (840-912) taraf�ndan yetkinle�tirildi. Onuncu y�zy�l�n ba��nda, bu eklemeler bir�ok koro par�as�nda kullan�l�yordu.
Dinsel dram geleneksel olarak ek metinler i�inde olup, Paskalya servislerinde kullan�l�rd�. En eskisi 925 y�l�na kadar iner ve b�t�n�yle ��yle okunur:
Melekler:
- Ey H�ristiyanlar, bu mezarda kimi anyonunuz?
�� Meryemler:
- �arm�ha gerilmi� Nazarethli �sa yi. Ey g�ksel varl�klar.
Melekler:
- O burada de�il, buyuruldu ve g��e ��kt�. Gidin bildirin. O mezar�ndan g��e y�kselmi�tir.
Bu metin Paskalya Mass�n�n giri� b�l�m�ndeydi ve olas�l�kla kar��l�kl� ilahi �eklinde oyuncular gereksinmeden okunurdu.
Bu ek metinlerin tiyatro oyunlar�na d�n��mesinin sebebi ya da kilise m�zikli oyunlar�n�n ilk nereden ��kt�� pek bilinmez. Fransada Fleury ve Limogesteki manast�rlar bunlar�n do�duklar� ilk yer olarak d��n�l�r. Winchester (�ngiltere) piskoposu Ethelwold taraf�ndan 965 ile 975 aras�nda derlenmi� olan en eski kii��k piyesler b�t�n sahneye koyma bilgisiyle Regularis Concordiad

SANAT - YARATICILIK

9/7/2010

yarat�c�l�k

RES�M - REKLAM

9/7/2010

reklam

RES�M - GOT�K D�NEM

9/7/2010

gotik d�nem

EP�K T�YATRONUN T�RK T�YATROSUNDA YORUMLANI�I

9/7/2010

EP�K T�YATRONUN T�RK T�YATROSUNDA YORUMLANI�I

Bat� tiyatrosunun bu geli�imi �ok k�sa bir ge�mi�i olan T�rk tiyatrosunu
nas�l etkiliyor? 60"l� y�llarda politik tiyatroya duyulan ilgiyle birlikte
tiyatro d�nyam�za giren B. Brecht"in tiyatromuza etkisi nedir? Brecht"in
oyunlar� �lkemizde nas�l sahnelenip oynanm��t�r? Yabanc�la�t�rma tiyatrosu
anlama ve do�ru yorumlama a��s�ndan kar��la��lan ba�l�ca g��l�kler nelerdir?
Bunlar ne derecede a��labilmi�tir? Bu sorular� yan�tlamadan �nce
tiyatromuzun ge�mi�ine k�saca g�z atal�m.

Bat� anlam�nda tiyatronun ilk ad�m� Tanzimat d�neminde at�lm��t�. Frans�z
tiyatrosunu �rnek alan bu tiyatro, benzetmeci tiyatro anlay��n�n i�inde
kalan dramatik tiyatroyu benimsiyordu. Bu anlay�� Cumhuriyet d�nemi
reformlar�yla iyice k�k salar. Tiyatro bu d�nemde belli bir a��rl��, �nemi
olan bir kurum olarak kabul ettirir kendini. T�rkiye"de benzetmeci tiyatro
anlay��n�n yerle�mesi i�in yap�lan sava��m, 18. yy. Ayd�nlanma d�nemi Alman
tiyatrosunun kurulu�unu an�msat�r. Bu d�nemin �nl� tiyatrocular�ndan J.C.
Gottsched klasik Frans�z tiyatrosunu �rnek alarak ulusal Alman tiyatrosunun
kurulmas�nda �nc�l�k yapm��t�. O zamana de�in gezginci gruplar�n elinde halk
tiyatrosu gelene�ini s�rd�ren Alman tiyatrosu, Gottsched"in �abalar� sonucu
ciddiye al�nmas� gereken bir kurum olarak benimsenmi�ti. B�ylece halk
g�ld�r�lerinin yerini dramatik tiyatro kurallar�na g�re yaz�lan ve ahlaksal
bir bildirisi olan klasik oyunlar alm��t�. Cumhuriyet d�nemi tiyatrosunun
kurucusu Muhsin Ertu�rul"u bu bak�mdan Gottsched"e benzetebiliriz. O da
tiyatronun �nemini halka ��retmek istiyor, tiyatronun �nemsenmesini sa�lamak
i�in halk tiyatrosu gelene�ine, tuluata yer vermiyor ve belli kurallar�
benimsemeye �al��yordu. Bu d�nemde oyun yazar�ndan y�netmene ve oyuncuya
de�in t�m�n�n tiyatro anlay�� dramatik tiyatro anlay�� do�rultusunda bir
geli�im g�steriyor.

T�rk tiyatrosu, Alman tiyatrosuyla kar��la�t�r�ld��nda iki y�zy�l
geridedir. Bat�"daki tarihsel geli�im s�recinin incelendi�i b�l�mde
g�rd��m�z gibi Ayd�nlanma"y� izleyen Klasik, Romantik, Ger�ek�ilik gibi
ak�mlar, tiyatro anlay��na, diline, anlat�m�na yeni yeni boyutlar
kazand�rm��lard�r. 20 y�zy�l�n ba��nda D��avurumcularla bu geli�imin son
a�amas�na var�ld�ktan sonra, benzetmeci tiyatro gelene�i t�kenmi�, yerini
yeni aray��lara, yeni denemelere b�rakm��t�. T�rk tiyatrosuysa Bat�"da
dramatik tiyatro gelene�inin ��z�lmeye ba�lad�� bir d�nemde bu gelene�i
�z�msemeye �al��yordu. Muhsin Ertu�rul 1920"lerde ��kan "Tiyatro Adab�"
yaz�s�nda tiyatronun belli kurallar do�rultusunda nas�l izlenilmesi
gerekti�ini bir bir a��klarken (1), B. Brecht, ayn� y�llarda t�m kurallara
kar�� karak yeni bir izleyici-sahne diyalo�undan s�z ediyordu (2). Bu
geli�im �a�da� tiyatro anlay��na uzun y�llar kapal� kalmam�za neden oluyor.
Ger�i Bat� tiyatrolar�nda yeni bir yazar�n, yeni bir oyunu sahnelendi�inde,
�o�u kez bizim tiyatrolar�m�zda da g�steriliyor, ancak bu hi�bir temele
oturtulamad��ndan, kopyac�l�k d�zeyini a�am�yor.

Dramatik tiyatronun s�n�rlar�n�n duyulmaya ba�lamas� ancak 1960"larda
politik tiyatroya duyulan ilgiyle ba�l�yor. Bu d�nemde bizi yak�ndan
ilgilendiren toplumsal sorunlarla tiyatro arac�l��yla hesapla�an bir
anlay��n do�mas�yla, �a�da� tiyatronun ilk ad�m� at�lm��t�r. Brecht"in
yap�tlar�n�n bir b�l�m�n�n T�rk�e"ye �evrilmesi bu y�llara rastlar.
Oyunlar�ndan ilk kez "Carrar Ana"n�n Silahlar�" (Die Gewehre der Frau
Carrar) 1960"da amat�r bir grup taraf�ndan sahnelenir. Bunu gene amat�r
gruplarca oynanan "Kural ve Kurald��" (Die Ausnahme und die Regel), "K��k
Burjuva D��n�" gibi k�sa oyunlar izler. 1962"de ilk kez profesyonel bir
tiyatronun, �ehir Tiyatrosu"nun "Sezuan"�n �yi �nsan�"n� sahnelemesiyle
Brecht tiyatro d�nyam�za girer.

1960"lardan bu yana politik tiyatro yava� yava� eski �nemini yitirmi�,
toplumsal sorunlar� ele alan yerli yabanc� bir �ok oyunun unutulmu� olmas�na
kar��n, Brecht"e duyulan ilgi azalm�yor. ��nk� Brecht onca y�ld�r
benimsemeye �al��t��m�z d

SES YALITIMI

9/7/2010

GURULTU KAVRAMI
G�r�lt� kontrolu g�nl�k ya�am�m�zda giderek �nem kazanmaktad�r. Hava ve su kirlili�ine ek olarak �ncelikle b�y�k �ehirlerde ve end�striyel ortamlarda ya�am� olumsuz y�nde etkileyen g�r�lt� de �nemli bir kirlilik kayna��d�r. G�r�lt� ile m�cadele art�k zorunlu hale gelmektedir.
Bilindi�i gibi ses veya g�r�lt�; gazlar, kat� maddeler ve s�v� ortamda titre�imler yaratarak yay�lan bir enerji t�r�d�r. Ses kayna�� havay� titre�tirir ve ses dalgalar�n�n �arpt�� cisimler de titre�erek sesi iletirler. �nsan kula�� da bu titre�imleri g�r�lt� olarak alg�lar.
G�n�m�zde yo�un kentle�me, s�rekli artan trafik, end�stri yap�lar�, u�aklar g�r�lt� d�zeyini artt�rmaktad�r. Bu durum insanlar�n psikolojik ve fiziksel yap�s�n� olumsuz y�nde etkilemekte ve yap�larda ses yal�t�m� ile ilgili �nlemler al�nmas�n� gerektirmektedir.
Ses ve sesin rahats�z edici boyutlara y�kselmesi sonucunda olu�an g�r�lt� d�zeyinin �l�� birimi desibeldir. Desibel (dB) duyabilmenin en alt s�n�r� olan ses d�zeyini ba�lang�� kabul eden logaritmik ve pratik bir skalad�r. G�nl�k ya�am�m�zda kar��la��lan g�r�lt� d�zeyleri ve insanlar �zerindeki olmsuz etkileri a�a��daki tabloda g�sterilmi�tir.
G�R�LT�
D�ZEY� (dB)G�R�LT�
T�RLER�ALGILAMA
0
10
11
30
40
50
Tam sessizlik
��l sessizli�i
F�s�ldama
Sessiz k�rl�k b�lge
Normal konu�ma sesi
Sessiz apartman
Duyulabilir boyut
60
70
80
90
Y�ksek insan sesi
Normal akan trafik
A��r trafik
B�y�k orkestra
Yorgunluk boyutu
100
110
120
130
Yakla�an metro
�im bi�me makinas�
A��r� zorlanan motor
U�ak
Sanc� boyutu

SES YALITIMI KAVRAMI
Yal�t�m (tecrit, izolasyon), genelde, �evresinden ay�rmak, �evresi ile ili�kisini kesmek ve biraz daha dar anlamda, d�� ortamla enerji al��veri�ini �nlemek gibi, kesin sonu� belirten anlamlara gelmektedir. Ancak �o�u kez bu t�r bir yal�t�m yap�lmas�n� isteyenlerin �o�unlu�unca b�yle kesin sonu� al�nabilecek bir i�lem gibi d��n�lmektedir.
Oysa, ses enerjisinin bir duvardan, bir d��emeden, bir pencereden yani herhangi bir b�lmeden ge�i�i, belli oranlarda azalt�labilir fakat pratikte, kesin bir bi�imde �nlenemez. Yani konu asl�nda ses yal�t�m� de�il, ge�en sesin azalt�lmas�d�r. Deyim kolayl�� bak�m�ndan ses yal�t�m� dense bile, bunun ne anlama geldi�inin unutulmamas�, g�r��melerin buna g�re yap�lmas� ve beklentilerde bu ger�e�in unutulmamas� do�ru olur.
YUTMA �ARPANI
Havada yay�lan ses enerjisi bir y�zeye geldi�inde, genellikle �� olay birlikte olur: Bu enerjinin bir b�l�m� yans�r, bir b�l�m� so�urulur yani ba�ka t�r bir enerjiye d�n��r, bir b�l�m� de bu y�zeyi ge�erek yay�lmas�n� s�rd�r�r. Yutma �arpanlar� so�urulan ve ge�en enerjinin toplam�n�, yani yans�mayan enerji oran�n� verir. Yani, yutma �arpan�, ses enerjisinin ba�ka bir enerji t�r�ne �rne�in �s� enerjisine d�n��erek ses enerjisi t�r�nden yok oldu�u oran de�ildir. Ses enerjisinin, ba�ka bir t�r enerjiye d�n��m oran�na e�er so�urma �arpan� dersek, yutma �arpan�, �ok �zel durumlarda bu �arpana e�it, fakat hemen her durumda so�urma �arpan�ndan daha b�y�kt�r.
Prati�e d�n�k �rnek vermekte de yarar olabilir. �rne�in a��k pencerenin yutma �arpan� 1 dir. Yani bu y�zeye gelen ses enerjisi b�t�n� ile yutulur. Oysa bu durumda bir so�urma olay� yoktur. Daha ufak a��kl�klarda da frekansa ba�l� de�i�ik yutma �arpanlar� verilmi�tir. Bu ufak a��kl�klarda kimi frekanslar�n yans�mas� ve daha belirgin bir k�r�nma olay� s�z konusudur. Fakat ses enerjisi ba�ka t�r bir enerjiye d�n��memektedir.
SES YALITIMINDA KULLANABILECEK MALZEMELER
Akla ��yle bir soru gelebilir: Acaba sesin, �rne�in cam y�n�, ta� y�n�, ke�e vb. g�zenekli gere�ler kullan�larak ge�mesi azalt�lamaz m�? Bu yolla ge�en seste belli bir azalma elde etmek isteniyorsa, bu g�zenekli gere�leri en az 50~60 cm kal�nl�kta kullanmak gerekir. Bu ise ne yap�msal, ne de ekonomik a��dan ak�lc� bir ��z�m olmaz ve kolayca da uygulanamaz.
YUTMA �ARPANLARININ KULLANIM ALANI
Esas ama� ses bas�n� d�zeyinin gerekli oranlarda d��r�lmesi oldu�una g�re, y

YA�LI BOYA RES�M SANATINDA TEKN�KLER

9/7/2010

Ya�l� Boya Resim Sanat�nda
Teknikler

Ay�en Y�lmaz
1/B No:104

On be�inci y�zy�l�n ba�lar�ndan bu yana sanat��lar en �ok ya�l� boya resimler yapm��lar ve ya�l�boyay� di�er t�m malzemelerden �st�n bulmu�lard�r. Y�llar ge�ip �sluplar de�i�irken, hi� sona ermeyen sanatta m�kemmelli�e ula�ma �abalar�, onlar� yeni aray��lara y�nlendirmi� ve ya�l�boya resim tekni�inin geli�mesini sa�lam��t�r. Bu geli�me s�ras�nda yeni ifade bi�imlerini ve teknik imkanlar� vurgulayan hayran olunacak b�y�k eserler yap�lm��t�r. Ya�l� boya resim sanat�n�n tarihi bu evrim tarihidir.

Ya�l�boyan�n Tarihsel Geli�imi

Jan van Eyck (1380-1441)

Ya�l�boya ile resim yap�m�n�n Jan van Eyck taraf�ndan bulundu�u s�ylenir, fakat ya�l�boyan�n bu b�y�k ressamdan �ncede kullan�ld��n� biliyoruz. Ancak Jan van Eyck"�n bu tekni�i ola�an�st� bir m�kemmelli�e ula�t�rd�� kesindir.

Jan van Eyck Flemenk okulunun ilk d�nem sanat��s�d�r. 1422 ile 1424 y�llar� aras�nda La Haye"de �al��t�. 1425"te Burgundy d�k�n�n saray ressaml��na getirildi. 1429"da Bruges"e yerle�ti ve 1441"de bu kentte �ld�.

Bir g�n gen� Jan, tempera ile yapt�� ve �zerine ya� s�r�p kurumas� i�in g�ne�e b�rakt�� bir resmin boyalar�n�n �atlad��n� �z�lerek g�rd�. Bunu izleyen aylarda sanat��, g�lgede kuruyan bir ya�� bulabilmek i�in ara�t�rmalar yapt�. Pek �ok deneyden sonra arad�� eyi buldu. Bu madde bezir ya�� ve "beyaz Bruges verni�i" kar��m�ndan olu�uyordu. Sanat�� bu kar��ma boya pigmentleri kat�yor; kal�nl�� inceli�i duyarl�l�kla denetlenebilen, r�tu� yapmaya olanak tan�yan, yava� kuruyan bir boya elde ediyordu.

Van Eyck sadece ya�l�boyay� m�kemmelle�tirmekle kalmam��, onu �st�n �st�n bir d�zeyde kullanmay� ba�arm��t�r. Alttaki resim (Resim 4) 500 y�ldan �nceki bir tarihte, 1434 y�l�nda Jan van Eyck taraf�ndan yap�lm��t�r. Buradaki bask� �ok ba�ar�l� olmamakla beraber, orijinal resme de uymamaktad�r. Orijinal resim kendini m�kemmel bir �ekilde korumu�tur. Renkler yeni s�r�lm�� gibidir ve t�m detaylar yeni yap�lm�� bir i�in tazeli�ini ve parlakl��n� ta��maktad�r.

Resim 4

Van Eyck"in resimleri, bir sanat��n�n teknik becerilerini sergileyen resimlerdir. I��n nesneler �zerindeki hareketi b�y�k bir incelikle g�sterilmi�tir. Kuma�lar, yer d��emesi, �i�ekler vb. en ince ayr�nt�larla g�r�l�rler. En ba�ar�l� portrelerinden birinde sanat�� imzas�n�n yan�na Latin diliyle "yapabilece�imin en iyisi" diye yazm��t�r.

Jan van Eyck ile d�nemin di�er Felemenkli ustas� Hugo van Der Goes ve Rogier van Der Weyden kuzey r�nesans�n�n yeni ger�ek�i g�r�n��n� yans�tan ressamlar� temsil ederler. Van Eyck"e g�re "kad�nlar ve erkekler, a�a�lar ve ku�lar ger�ekte g�r�ld�� gibi resimlenmelidirler" Ressamlar�n ger�ek�ili�e bu y�neli�inde, Felemenk ve Hollanda okulunun b�y�k resim gelene�i do�du. Memling, Bouts, Bosch, Breughel, Rubens, Van Dyck ve Rembrandt bu iki okulun temsilcileri olan b�y�k ressamlardand�r.

Felemenk okulunun etkileri, bu okulun co�rafi b�lgesiyle s�n�rl� kalmad�. Kuzey �talya ve �spanya"daki R�nesans resmini de etkiledi. Hatta baz� yazarlar Velanquez"in de belirli felemenk yap�tlar�n�, bunlar�n aras�nda Van Eyck"in baz� yap�tlar� da vard�r.

Leonardo da Vinci (1452-1519)

Ya�l�boya �talya"ya Felemenkli ressam Gentli Justus taraf�ndan tan�t�ld�. 1452"de Floransa yak�nlar�ndaki Arno Vadisi"nde do�an Leonardo da Vinci bu yeni tarz� benimseyen �talyan ressamlar� aras�ndayd�. Sanat ��rakl��na Floransa"da ressam ve heykelci Andrea Verrocchio"nun at�lyesinde ba�lad�. Botticelli, Perugino, Ghirlandaio ve Flippino Lippi, k�saca gelmi� ge�mi� en parlak sanat�� ku�a��, gen� da Vinci"nin at�lye arkada�lar� aras�ndayd�. Leonardo yirmi ya��na geldi�inde Floransal� usta ressamlar k�t��ne kaydedilmi�ti.

Leonardo pek �ok alanla ilgileniyordu: Mimarl�k, m�zik, hidrolik, jeoloji, botanik, anatomi... ve tabii ki resim

Leonardo Trattato della Pittura (Resim �st�ne inceleme) adl� �nl� kitab�

SANAT - FOTO�RAF �LE �LG�L� B�LG�LER

9/7/2010

foto�raf ile ilgili bilgiler

SANAT - �ADAN BEZEY��

9/7/2010

�adan bezeyi�

SANAT - ZEK� �KTEN

9/7/2010

zeki �kten

SANAT - RE�AT NUR� G�NTEK�N

9/7/2010

re�at nuri g�ntekin

RES�M - ZEKA� ORMANCI

9/7/2010

zekai ormanc�

T�YATRO MODEL�

9/7/2010

T�YATRO MODEL�
MODEL: 6-17 ya� grubu NERG�Z profesyonel tiyatro toplulu�u
GEN� NED�R?
�nsan, ya�am� boyunca s�rekli bir geli�im ve de�i�im i�indedir. Gen�lik (ergenlik) d�nemi, belki de bu geli�im s�recinin en �nemli evresini olu�turur. �ocukluktan eri�kinli�e ge�i� olan ergenlik d�nemi, bireyde g�zlenebilen s�rekli ve s�ratli geli�imi kapsamaktad�r.
Bu evreye bir "ba�kala��m" ya da "farkl�la�ma" evresi g�z� ile de bak�labilir. Nas�l kozadan ��kan t�rt�l, ne kozadaki bi�imine, ne de kelebe�e benziyorsa; ayn� bi�imde ergen de, ne �ocuk, ne e eri�kin olan, kimli�ini belirleme sava��m� i�inde ��rp�nan bir bireydir. Ba�ka bir deyi�le, eri�kin aday� olan ergen, ne �ocuktur, ne eri�kin.
"F�rt�na ve gerginlik" d�nemi olarak da a��klanabilen ergenlik, hangi toplumlarda olursa olsun, her bireyin ya�ad�� bir evredir.
Her toplumda, ergen, �a��na �zg� olan duygu, d��nce, tutum ve eylem i�indedir. Bu �a��n temel �zellikleri, duygusal co�ku ve ta�k�nl�k, �abuk kurulan ve bozulan ili�kiler, kolay etkilenme, ki�ili�inin s�n�rlar�n� a�ma, toplum i�inde sivrilme, ilgi �ekme, rol sahibi olma �abas� bi�iminde �zetlenebilir.
Ergen, i�inde bulundu�u grubun idealleri ve sosyal standartlar�yla kendi davran��n� de�erlendirme durumundad�r. Onun ba�ar�s�, yeteneklerini, d�rt� ve ilgilini, grup istekleri do�rultusuna y�neltilmesiyle ger�ekle�ir. O, ancak bu �ekilde, ba�ar�l� ve kabul edilmi� bir birey olur.
Ergen, grup standartlar� do�rultusunda, ihtiya� ve isteklerine doyum sa�lamak amac�yla s�rekli faaliyet giri�imlerinde bulunur. Bu evrede gen�, "duygusal, dengesiz, �nseziden yoksun bir birey"dir.
Gen�li�in Ruhsal ve Sosyal Sorunlar�
Ergenlik d�neminin temel �zelliklerinden biri olan g�vensizlik; ergenin at�lgan, g�steri��i, ya da �ekingen bir birey olmas�na sebep olabilir. Bu evreden ergen, ba�kalar�n�n kendisi hakk�nda verecekleri h�k�mler konusunda a��r� derecede duyarl�d�r.
Karamsarl�k, ger�ekle ilgili �at��malar, ki�isel �z�nt� ve ��phelerin sonucunda meydana gelir. g�vensizlik duygusu ve �evrenin takdirini kazanma arzusu, gencin ba�ar�s�zl�klar�n� ve motiflerini incelemesine sebep olur ki, bunun sonucunda da, gen� kendi yetersizli�inden haberdar olur ve kendi i�ine �ekilebilir. ��te bu t�r farkl� etkenler, gencin duygusal d�nyas�nda dengesizliklere sebep olurlar. �rne�in, bir g�n �nce �ok ne�eli bir g�r�n�mde olan gen�, di�er bir g�n �z�nt�l� ve i�ine kapan�k olarak g�r�lebilir.
Gerek�e: Gencin davran��n� rehberlik edecek de�erleri kazanmas� ve sosyal y�nden sorumluluklar�n� ��renmesi konusunda yard�ma ihtiyac� vard�r. Bu ihtiyac� kar��layan ve gencin ya�am�nda etkili olan kurumlardan biri de sosyal �evredir. Yakla��k 30.000 ��renci potansiyeline sahip olan Isparta �ehrinde tiyatronun temeli 5 y�l gibi k�sa bir s�re �nce at�lm��t�r. Tiyatroya uzak olan kent halk�na bu ba�lamda rehberlik yapabilmek, tiyatroyu sevdirmek, tiyatroyu di�er nesillere ta��yabilmelerini ama�lamaktay�z. �nemli bir geli�im s�reci olan gen�lik d�neminde bireyin kendini b

RENKLER�N D�NYASI

9/7/2010

G�r�nt� ��z�mlemesinde rengin tan�mlanmas� a�amas�nda, �nemli bir �l��tte, incelenen rengin s�cak ya da so�uk olarak ayr�m�n�n yap�lmas�d�r. Bir tasar�m�n�n olu�turucular�ndan olan renklerden �rne�in mavi ve ye�il so�uk, k�rm�z� ve sar� tonlar� ise s�cak renkler diye tan�mlan�r. S�cak renkler izleyeni uyaran, etkileyen ve ne�elendiren ve kullan�ld�� sayfada �r�n� �n plana ��karan, dikkati �ekici renklerdir.
So�uk renklerin ise a��r� kullan�mlar� karamsarl�k, s�k�nt� etkisi yarat�r.

SANAT - 16. Y�ZYIL KLAS�K D�NEM M�NYAT�R�

9/7/2010

16. y�zy�l klasik d�nem minyat�r�

SANAT - B�LG�SAYAR

9/7/2010

bilgisayar

SANAT - 21.�STANBUL F�LM FEST�VAL� F�LM ANAL�Z�

9/7/2010

21.istanbul film festivali film analizi

SANAT - SEL�M TURANIN HAYATI

9/7/2010

selim turan�n hayat�

ISLAM HAT SANATI

9/7/2010

hazret-i muhammet"den (s.a.v), kuran-� kerim"in toplanmas�ndan sonra, �slam dininin bilime verdi�i �zel �nemin etkisiyle, �ok say�da katip yeti�mi�, yaz� da do�al olarak b�y�k a�amalar g�stererek mimarl�k, bezeme gibi �nemli sanat kolu olmu�tur. bu yaz�n�n ilk bi�imi olan ve ad�n� kufe kentinden alan k��eli karakterli kufi "�mm�"l-hutut" (hazret-i ali"nin "kufi" hatt� buldu�u s�ylenir) yaz�s�n�n yerini �x. y�zy�ldan sonra aklam-� sitte almaya ba�lad�. aklam-� sitteyi olu�turan muhakkak, reyhani, s�l�s, nesih, tevki ve r�ka adl� alt� temel yaz�da yuvarlak �izgilerin hakim olmas� hattatlara b�y�k kolayl�klar sa�l�yarak hat sanat�n�n ufkunun geli�mesine yol a�t�. ba�datl� hattat �bn mukle aklam-� sitteyi belli kurallara oturttu...

RAKAMLARLA VE YORUMLARLA SON ON YILDAK� S�NEMA GER�E��

9/7/2010

Rakamlarla ve Yorumlarla Son On Y�ldaki Sinema Ger�e�i

K�talararas� uzanan �lkemizin s�rtlad�� onca ekonomik,sosyal veya k�lt�rel krizi bir yana ay�rmak di�er yana da sinemay� koymak istiyorum. ��nk� sineman�n ya�ad�� sorunlar�n asl�nda T�rkiye"nin ya�ad�� ve az �nce tan�mlad��m sorunlar�n ta kendisi oldu�unu d��n�yorum. Bunu size farkl� bir penceren sunaca��m. Sineman�n d�nyada y�kselen bir trend olmas�n�n yan�nda T�rkiye"de nas�l y�kselemedi�i de benim i�in ilgin� ve bir o kadar de merak uyand�r�c� bir ger�ek. G�nl�k gazetelerde,dergilerde,televizyon ekranlar�nda, elimize ge�en pek �ok bro��rde her yerde sinema var. �u film gelmi�, bu film �u kadar insanla has�lat rekoru k�rm��, x oyuncu yeni filmi i�in 15 milyon dolar� geri �evirmi� … gibi c�mleler san�r�m herkese tan�d�k geliyordur. ��te burada iki ger�ek var: Amerika (ya da sinemada �nde giden ba�ka �lkeler)ger�e�i ve T�rkiye ger�e�i.

Sineman�n �lkesi diye tabir edebilece�imiz ve neredeyse her g�n yeni film projelerine imza at�lan Amerika"da bu filmlerin halka ula�mas�na ger�ekten �nem veriliyor. Gerek haz�rlanan sinema reklamlar�, duyurular� olsun gerek elden seyirciye ula�t�r�lan bro��rler, gerekse yap�lan promosyon ve g�sterimlerle olsun yeni ��kan bir filmi duymama ve gitmeme gibi bir �ans�n�z neredeyse yok. Her en k��k �ehirde bile en az 2-3 yerde bulunan "screening room" ad� verilen g�steri odalar�nda yeni ��kan veya g�sterimde olmayan de�i�ik sinema filmlerini hi�bir �cret �demeden izleme �ans�n�z var. Ya da gazete, dergilerden o filmin davetiyesine ula�ma �ans�n�z… Bindi�iniz taksinin �zerinde gitti�iniz filmin afi�i var. Var da var!Yani sinema, e�lence ve izlence arac� olman�n yan�nda farkl� bir boyutta.
Bunun yan�nda da a�a��da uzun uzad�ya bahsetmeye �al��aca��m bir T�rkiye ger�e�i var. �nce istatistikleri vermek istiyorum.Bunun �zerine elimdeki yorum yaz�s� ve bilgileri sizinle payla�acak, istatistikler �zerine konu�aca��m.

-Bknz. Tablo No.1,2,34.

MAKALE

Bu tabloyu genel olarak inceleyecek olursak g�z�m�ze �arpan ilk konulardan biri sinema say�s�n�n 2000 y�l�nda 1993 y�l�n�n yakla��k 3 kat� olmas� ancak bunun yan�nda yabanc� filme giden seyirci say�s�n�n 1993 ten 2000 y�l�na kadar olan s�rede ortalama sadece 1.5 kat artm�� olmas�.Yine sinema say�s� 3 kat artarken g�sterilen yabanc� film say�s�ndaki art��n yetersiz kalmas� ve bunun yan�nda T�rk filmi seyircisinin ve g�sterilen T�rk filmi say�s�n�n 1993"ten bu yana genel bir d�� i�inde olmas� da hemen dikkat �ekiyor. Bu ini�lerin alt�nda elbette de�i�ik etkenler yatmakta. Bunlar� k�saca ve s�rayla inceleyecek olursak size �ncelikle Erkan Aktu� taraf�ndan 12.01.2003 tarihinde Radikal gazetesinde yay�nlanm�� olan Hacettepe �niversitesi taraf�ndan yap�lan bir ara�t�rmaya dayanan ve T�rkiye"de son y�llarda sinema seyircisindeki azalmay� 2002 y�l�n� baz alarak �e�itli y�nleriyle ele alan bir makaleyi aktarmak istiyorum:

T�rkiyede 2002 y�l�nda sinema seyircisi �nceki y�la g�re yakla��k 5 milyon azald�. 2001 de en �ok izlenen yerli film Son, yabanc� film ise Y�z�k Karde�li�i oldu. Ad�ndan �ok s�z edilen baz� filmler umdu�unu bulamad�, mesela �r�mcek Adam.

T�rkiyede sinema sekt�r� iyi bir y�l ge�irmedi. Hem seyirci say�s� bak�m�ndan, hem de yerli filmler a��s�ndan. 168 filmin g�sterime girdi�i 2002 y�l�nda toplam seyirci say�s� 23 milyon 557 bin. Bu rakam �nceki y�l 28 milyon 160 bindi. Yani y�zde 20lik bir azalma var, yani seyirci say�s�nda yakla��k 5 milyonluk bir azalma s�z konusu, yani T�rkiye n�fusunun sadece ��te biri kadar bilet sat�lm��.
Peki neydi bu d��n nedenleri? �lk akla gelen nedenler, ekonomik krizin sinemada bu y�l etkisini g�stermesi ve korsan VCD sat��...
Bilet fiyatlar� ortalama 6-7 milyon lira. B�rak�n d�rt ki�ilik bir ailenin sinema maliyetini hesaplamay�, ��renciler i�in bile haftada bir film izlemek krizi atlatamayan T�rkiyede ciddi bir masraf olu�turuyor.
�te yandan a��rla�t�r�lan cezalara ra�men her k��e ba��nda rahatl�kla bulabildi�iniz korsan VCDler 3-4 milyondan

BAROK SANATI

9/7/2010

BAROK SANATI

Barok sanat�, kaynaklara g�re XVII. y�zy�l�n tamam� ile XVIII. Y�zy�l�n ilk on – yirmi y�ll�k s�resini kapsamaktad�r. �talya"da do�mu� ve t�m Avrupa"ya yay�lm��t�r. Barok sanat�, XVIII. Y�zy�l�n ilk yar�s�nda yerini Rokoko"ya b�rakm��t�r.

Barok s�zc��, Portekizce"de "Tam yuvarlar olmayan d�zensiz inci" anlam�na gelen barroco s�zc��nden geldi�i kabul edilmektedir. Mecazi olarak "tuhaf, g�l�n�, tutars�z" anlam�n� i�ermektedir.

Barok sanat� XVII. Y�zy�l�n ba�lang�c�nda Papal�k Roma"s�nda, �zellikleri a��k�a belirlenmemi� bir �slup olmaktan �ok b�t�n sanat dallar�nda g�rebilece�imiz gibi, bir e�ilim, bir zevk, k�sacas� bir moda �eklinde ortaya ��km��t�r. En parlak d�nemlerini �zellikle y�zy�l�n ortalar�nda Gian Lorenzo Bernini, Pietro da Cartona, Fracesco Borromin gibi sanat��lar�n eserleri ile yay�lm��t�r. Barok sanat�, Avrupa"da �zellikle de kilisenin etkisi alt�nda bulunan b�lgelerde yay�lm��t�r.

"Barok anlay��, bir �slup a�amas� olarak, her klasik d�nemi izleyen zamanlarda sanattaki bir bi�imlenme �ekli olarak g�r�l�r. Bu �slup, klasi�in sa�lam, a��k ve kesin hatl� formlar�n� gev�emesi ve bi�imlerin bir kompozisyon i�erisinde erimesi ve birbiriyle kayna�mas�d�r. Klasi�in sa�lam ve duru fig�r�, barokta hareketlenmekte ve sessizlik, g�r�lt�ye d�n��mekte. Formlar�n do�mas�, b�y�mesi ve da��lmaya ba�lamas�, asl�nda bir do�a kanunu olarak b�t�n hayat� kapsar. Klasik eser, baz� prensiplere ve kurallara ba�l�d�r. Barok anlay�� ise kural ve anlay��lar� reddeder. Barok ki�isel ve acayip bi�imlere, bir defal�k olana, insan� �a��rtan �eylere ve etkilere �nem verir."

Barok sanat� asl�nda, insan�n kendi dehas�yla do�as� aras�ndaki ili�kilerin de�i�ti�ini g�steren bir durumdur. Eugenio D"arsc�n"�n dedi�i gibi:

"Klasik ve Barok, her iki sanat da de�erce birbirine denktir. Birinde sadelik ve ak�l �slubu, birinde m�zik ve bolluk vard�r. Biri kal�nl�� ve a��rl�� olan bi�imleri �b�r� u�u�an k�vr�mlar� se�er. Bunlar ebedi i� varl��n iki y�n�d�r.

"Avrupal�lar barok sanat�n� reforma kar�� giri�ilen Katolik hareketlerin bir sonucu olarak g�rm��lerdir. Onlara g�re bu hareket ayn� zamanda R�nesans"a da kar��d�r. ��nk� �talya"n�n Toronto kentinde toplanan din adamlar� bu sanata sahip ��k�p y�n�n� ve yay�lma y�n�n� belirlemi� ve ayn� zamanda kilisenin propaganda arac� olarak kullanm��t�r."

Din adamlar� R�nesans"ta kaybettikleri itibarlar� yeniden kazanmak ve bu y�neli�le kilise adamlar�n� ve y�neticilerini devletin y�netimine getirmek istemekteydi. Ama�lar�, bu sistemle toplum �zerinde belli bir bask� yaratmakt�. Dinsel kurallar�n yeniden bi�imlenmesi ve n�fusun artmas�, dinsel yap�lar�nda �o�almas�na yol a�t�. Kar�� Reformun duygusal, co�kulu t�renlere �nem veren yeni ayin usulleri de, eski dinsel yap�lar�n daha geni� ve g�rkemli bir g�r�n�m vermek i�in yeniden bi�imlendirilmesi ve geni�letilmesini gerektirdi. Bu arada zenginli�in artmas�, soylu s�n�f�n geni�lemesi, kiliselerde oldu�u gibi servetin ve g�c�n g�stergesi olan barok ya�ama bi�imine uygun l�ks saraylar�n, villalar�n, bah�elerin yap�lmas�n� da destekledi.

"Barok sanat�n� kuramsal kavramlar a��s�ndan ele alacak olursak, ba�l�ca �zelli�inin temelden belirsizli�e dayand�� g�r�l�r. Barok sanat��lar kendilerini R�nesans"�n varis�isi olarak ilan edip, onun normlar�n� kabul ettiklerini iddia etmekle birlikte bu de�erleri �z ve anlam olarak sistematik bir �ekilde �i�nemi�lerdir. R�nesans ne kadar dengeli, a��r�l�ktan uzak, a��rba�l�, mant�kl� ve akla yak�n bir �slupsa barokta o kadar hareketli, yenilik heveslisi, sonsuzluk ve s�n�rs�zl��a b�y�k e�ilimi olan, ayk�r�l�klar� ve b�t�n sanat bi�imlerini c�retli olarak kayna�t�ran bir �slup demekti. Asl�nda bu iki ak�m�n ama�lar� birbirinden farkl�yd�. R�nesans sanat� akla hitap edip her �eyin �st�nde inand�r�c� olmaya �abalarken, barok sanat� i� g�d�ye, duygulara ve hayal g�c�ne seslenip cezbedici olmay� ama�l�yordu."

Barok sanat��s� as�l zaferini yarat�c� g�c�yle elde etmi�tir. Orijinal bulu�u, yeni ve moderni ve son derece c�retli olan� konu olarak ele alm��t�r. Ayr�ca sonsuzluk ve s�n�rs�zl��a olan e�ilimi ile kendinden �nceki sanat��lar�n yapt��n�n tam tersini uygulam��t�r.

�rne�in; barok mimar�n, sonsuzlu�a giden mekan tasavvurunu, ressam, tavan ve duvara yapt�� g�z aldat�c� resimlerle geni�letiyordu. B�ylece, ger�ek olm

ON CHEKHOV"S LOVE

9/7/2010

ON CHEKHOV"S "LOVE"
This essay is written on Anton Chekhov"s "Love" to compare the main characters of the story. "Love" is a first person narrated story and our main character, a man, is narrating the story including his opinions. It is a story based on not only love but also on the contrasting worlds of reality and fantasy. First, I will summarize the story. Next, I will focus on the narrator"s ideas about love, sometimes comparing with Sasha"s ones which we can only interprete about. Last, I will compare them more generally. In the story the narrator seems to have a romantic character, but can love blind him for everything he thinks?
The story began in one morning at 3 o"clock. The narrator was full of energy and so happy. He was in love with a 19 years old girl, Sasha. He couldn"t analyse his feelings which were very "strange and comprehensive"(p.46) to him. Moreover, he didn"t need to analyze them, like all the excited and happy people such who have just won a pottery. He started writing a love letter for Sahsa in those feelings. He tried it many times, but every time he found a mistake and restarted. The reason was not that he wanted it long or perfect, but that he wanted this writing to be a never-ending one. He felt there were sprits, angels sitting, and writing with him as happy and as "foolish"(p.46). While writing, he remembered the time he had seen her big eyes and had explored his love for her.
As he posted the letter and returned to his bad, he was flying in the clouds of happiness. Next morning Sasha"s maid brought an answer: " I am delited be sure to come to us to day please I shall expect you. Your S." (p.47) He noticed the bad punctuation and spelling errors, but he saw the figure of her in it. He also didn"t like the way she wrote the letter. She should have thought that their house wouldn"t be suitable for an interview. He might feel uncomfortable near her relatives. He, as an answer, asked her to change the tryst to a park or boulevard and s

SANAT - BAROK VE KLAS�S�ZM

9/7/2010

barok ve klasisizm

YARATICI DRAMA

9/7/2010

TC
AFYON KOCATEPE �N�VERS�TES� E��T�M FAK�LTES�
OKUL �NCES� ��RETMENL�� B�L�M� 1
YARATICI DRAMA DERS� �DEV�

T�RK SEY�RL�K OYUNLARI

Hasan Metin

Afyon 2000
Seyirlik Oyunlar�m�z
Karag�z
G�lge oyunu olan Karag�z, karanl�kta beyaz bir perdenin arkas�nda yak�lan ��kla, deriden kesilmi� ve renklendirilmi� insan ve hayvan tasvirlerinin perdeye aksetmesi �eklinde oynat�lmaktad�r.
Karag�z, deve veya manda derisinden yap�lan tasvir ad� verilen insan, hayvan veya e�ya �ekillerinin �ubuklar yard�m�yla arkadan verilen ��kla beyaz perde �zerinde hareket ettirilmesi esas�na dayanan g�lge oyunudur. Oyun ad�n�, ba� ki�isi olan Karag�zden almaktad�r.
Geleneksel T�rk tiyatrosunun �nemli t�rlerinden biri olan Karag�z, Perde Oyunu, G�lge Oyunu, Hayal Oyunu gibi isimlerle de an�lm��t�r. Tasvirlere hareketle anlat�m kazand�ran ve ses veren ki�i ayn� ki�idir.
Yavuz Sultan Selim �a��n�n g�venilir yaz�l� kaynaklar�na g�re g�lge oyunu XVI. as�rda T�rkiyeye M�s�r"dan gelmi�tir. XVII. as�rda teknik ve muhtevada milli �zelliklere b�r�nerek Karag�z ad�n� alm��t�r. Bu oyunun iki �nemli ki�isinden biri olan Karag�z a��k s�zl� sade bir halk adam�d�r. Hacivat ise, okumu�, dalkavuklu�a yatk�n, ��kar�n� bilen bir ki�idir. Bunlar�n d��nda konulara g�re rol alan yard�mc� tipler vard�r.
Karag�z oyunlar�nda �o�unlukla toplum ya�ay��n�n ve ki�ilerin aksak yanlar� i�lenmekte ve g�ld�r� havas� i�inde sergilenmektedir. �stanbul T�rk�esinin d��ndaki farkl� �ivelerle, taklit ve yanl�� anlamalarla g�ld�r� unsuru sa�lanmaktad�r.
G�lge oyununun kayna�� G�neydo�u Asya �lkeleri olarak kabul edilir. T�rkiyeye geli�i hakk�nda ise de�i�ik g�r��ler vard�r. Bunlardan birisi Orta Asyada "kor kol�ak", "�ad�r hayal" olarak bilinen oyunlar�n g�lge oyunu oldu�u ve oradan g��lerle Anadoluya getirildi�i g�r��d�r. Di�er g�r��e g�re 1517 y�l�nda M�s�r� alan Yavuz Sultan Selimin T�rkiyeye getirdi�i g�lge oyunu sanat��lar� yolu ile

SANAT - A�IK VEYSEL �ATIRO�LU

9/7/2010

a��k veysel �at�ro�lu

DRAMA

9/7/2010

DRAMA
Drama, e�itim ve ��retimde yeni bir olu�umdur. Ezbere dayal� bir e�itim �ocu�un zihinsel geli�imini, ara�t�rmas�n�, payla�may� ��renmesini engeller. Drama ise, �ocu�u geli�tiren, yeti�tiren ba�l� ba��na bir e�itim alan�d�r. Ayn� zamanda yarat�c�l�� geli�tiren etkili bir y�netimidir.
Drama ile oyun i� i�edir. Drama oyunun pek �ok �zelli�ini bar�nd�r�r. Oyun, �ocuk i�in yemek, i�mek kadar �nemlidir. Oyun; �ocu�un �evresiyle ilgi kurmas�n�, duygular�n� d��a vurmas�n�, deneyim kazanmas�n�, e�lenmesini, dinlenmesini, rahatlamas�n� ve problemlerini ��zmesini sa�lar. �ocuk i�in oyun, ruhsal ve duygusal geli�imi g��lendiren bir ara�t�r. �ocu�un bili�sel, duyu�sal ve devinimsel geli�imi aras�nda da k�pr� g�revi g�r�r.
Drama; bireyler aras�nda dolays�z bir ileti�im ve etkile�im sa�lar. Drama bir olay�, oyunu, ya�ant�y� tiyatro tekniklerinden yararlanarak, geli�tirerek canland�rmakt�r.
Drama Yunanca"da yapmak, etmek, eylemek anlam�na gelen "DRAN" ve "DRANE�N" s�zc�klerinden t�remi�tir. Halk aras�nda kullan�lan dram s�zc�� de bu k�kten gelmektedir. Ac�kl� durumlar� ifade etmek i�in kullan�lmaktad�r. Drama s�zc��n�n bu kullan�m ile anlam a��s�ndan ilgisi yoktur. Drama da dram da eski ve k�kl� kavramlard�r.
Cumhuriyet d�neminde 1926 tarihli ilkokul program�nda, ilkokulun e�itim ve ��retim ilkeleri b�l�m�nde, temsil (dramatik g�steriler) temel olarak kabul edilmi�tir. Daha ileri tarihlerde ilkokul ve ortaokul programlar�nda temsil yoluyla canland�rma bi�iminde dramatizasyon etkinliklerine yer yer de�inilmektedir. �zellikle T�rk�e, tarih, beden e�itimi gibi derslerin zaman zaman bu y�ntemle verilmesi �nerilmektedir.
DRAMANIN �NEM�
Drama; tiyatro, sinema, dans gibi ki�iyi aktif k�lan bir aland�r. Bu aktiflik insan�n bili�sel, duyu�sal, devinimsel ve toplumsal y�nlerini etkiler. Drama insan� ku�at�r ve geli�tirir. Drama, i�erdi�i tiyatrosal boyutlar� dolay�s�yla da kat�l�mc�lar�n "e�lenme ve haz alma" gereksinmesini doyurur. Gruptakilerin payla�t�� bu haz, estetik bir hazd�r. ��nk� tiyatro ve baz� oyun formlar� sanatsal ve estetik nitelikler ta��r. Bu y�zden drama e�itiminin ama�lar�ndan biri olan estetik e�itimi de ger�ekle�tirir.
E�itim ve ��retimde ��retmenler pek �ok konuda dramadan yararlan�rlar. Rol oynama, yarat�c� draman�n �nemli ara�lar�ndan biridir. Dramada ��renci kendini tan�rken, ba�kalar�n� da tan�r, ileti�im i�erisine girer. �leti�im ve etkile�im i�erisinde toplumun bireyi oldu�u bilincine var�r. Toplumdan etkilenir, toplumu etkilemeye �al��r ve toplumla birlikte de�i�ime u�rar. Bu durum onun yarat�c�l��n� �ok y�nl� olarak kullanmas�n� sa�lar.
E�itimde yarat�c� draman�n �nemini �u �ekilde �zetleyebiliriz
�mgelem (hayal) g�c�n� geli�tirir
Ba��ms�z d��nebilmeyi sa�lar
�� birli�i yapabilme �zelli�ini geli�tirir
Sosyal ve psikolojik duyarl�l�k yarat�r
D�rt temel dil becerisini (konu�ma, dinleme, okuma, yazma) kazand�r�r, dilin kullan�m alanlar�n� ve kalitesini zenginle�tirir
S�zel olmayan ileti�imin ��renilmesini sa�lar
Yarat�c�l�k ve estetik geli�imi sa�lar
Etik de�erlerin geli�mesine olanak sa�lar
Kendine g�ven duyma, karar verme becerilerinin geli�mesini sa�lar
Farkl� olay ve durumlarla ilgili deneyim kazand�r�r.
Kaslar�n� hareket ettiren yeni y�netimleri bulmay�, denemeyi ve bedenini �ok y�nl� geli�tirmeyi sa�lar
�evresindeki canl� ve cans�z varl�klar� tan�ma ve alg�lamay� ��retir.
Hata yapma korkusu olmaks�z�n yeni davran��lar geli�tirmeyi sa�lar.
Sanat formlar�na duyarl�l�k g�stermeyi sa�lar
�zellikle do�a�lama �al��malar�nda i� tepi ve d�rt�lerden yararlanmay� ��retir.
Duygunun sa�l�kl� bir �ekilde bo�al�m�ndan yararlanmay� sa�lar. (bu kontroll� birey i�in olduk�a �nemlidir.
�ncelikle kendini tan�mas�n� sa�lar.
Kendinden bulunan �zelliklerle ba�kalar�n� kar��la�t�rabilmeyi sa�lar.
Ba�kalar� ile benzerliklerini ke�fetmesini sa�lar.
Kendinde geli�tirmek istedi�i yanlar�yla ilgilenmesini, kendini ele�tirebilmesini sa�lar.
Kendini ifade etmede gerek duydu�u kaynaklara ula�ma gereklili�ini fark eder.
Bilgiye ula�maya ve onu kullanmaya istekli duruma gelir.
Kendini ifade etmede g�ven kazan�r.

��ZG� F�LM SANATI

9/7/2010

�NS�Z
�izgi filmler, s�reci g�r�nt�sel basitle�tirme, �yk�lerini b�y�k bir h�zla anlatma, do�ay� stilize etme ve olaylar� anla��l�r zaman birimlerine ay�r�p, yal�nla�t�rma gibi karakteristik �zelli�i nedeniyle �a��m�z�n gereksinimi olan h�zl� e�itim ara�lar�ndan biri durumuna gelmi�tir. Geli�mi� �lkelerde di�er e�itim ara�lar�ndan yan�s�ra �izgi film kullan�m�nda da b�y�k �nem kazanarak yayg�nla�t�� g�r�lmektedir.
Pek �ok �lke, canland�rma sinemas�ndan hemen hemen akla gelebilecek her alanda yararlanmakta, geli�mesi i�in devlet deste�i sa�lanmakta �zellikle okullarda bu konuda e�itim ve ��retim ama�l� programlarda yer almaktad�r.
�lkemizde ise sinemam�z�n 80 y�la yak�n ge�mi�ine kar��n canland�rma sinemas� i�in anlat�lacak fazlaca bir �ey oldu�u s�ylenemez.
G�n�m�zde bu konuya ilgi duyan birka� sanat��n�n d��nda, �izgi film sanat�yla u�ra�anlar�n say�s�n�n yeterli olmad�� s�ylenebilir.
Az da olsa �izgi film yap�m ve �retimi s�rmekle birlikte bu alanda izleyiciler a��s�ndan yap�lm�� olan ara�t�rmalar�n say�lar� ise olduk�a yetersizdir.
�lkemizde az�msanmayacak kadar izleyicisi olan bu sanat�n, �ncelikle, izleyici, yap�mc� aras�ndaki ili�kilerin belirlenmesi ve k�lt�r de�erlerimizin bu ilgin� �zelliklerinden yararlanmas� gerekmektedir.
Ara�t�rmam 4 b�l�mden meydana geliyor. 1. B�l�m �izgi Film Sanat�, 2. B�l�m �izgi Film Yap�m S�reci ve �zellikleri, 3. B�l�m Bilgisayar Animasyonu, 4. B�l�m T�rkiye"de ki �izgi Film Sanat�"n�n Bat�"ya G�re Kar��la�t�r�lmas� yap�lm��t�r.
Bu konuda ara�t�rma olana�� veren �al��malar�m s�resince yard�mlar�n� esirgemeyen dan��man�m, Say�n Yrd. Do�. Dr. �emsettin Ziya Da�l�, ara�t�rma s�resince �neri ve g�r��lerinden yararland��m, Say�n Do�. Dr. Nezih Erdo�an"a te�ekk�rlerim sonsuzdur.

G�R��
�nsano�lu resim �izmeyi ��rendi�inden bu yana hareketi canland�rabilmek i�in u�ra�m��t�r.
Varolu�undan bu yana, g�rsel olarak ileti�imi sa�lamak amac�yla �izgiyi kullanan insanlar, ya�ad�klar� mekanlarda, ma�aralarda, etkilendikleri olaylar� ve avlad�klar� hayvanlar� kendileriyle �zde�le�tirmek amac�yla resimlerini yaparken �izgiyi kullan�yorlard�. �izdiklerinin ger�e�e yak�n olmas� i�in de canland�rmaya, hareket vermeye �al��arak anlat�m� peki�tirmeye �zen g�steriyor bunu da; yapt�klar� hayvan resimlerinde �ok y�nl� kollar ve bacaklar ekleyerek ger�ekle�tiriyorlard�. Bu d��ncelerle ger�ekle�tirilen av sahneleri ise �a��lacak derece de hareketli bir �zellik ta��maktad�r.
Tarihsel s�re� i�inde �izgi film, teknik, plastik ve bunlara ba�l� olarak dilinin olu�umuna; karikat�r, �izgi roman, resim, sinema kaynakl�k etmi�, �izgi film sanat� dayand�� bu alt yap�yla kendi teknik ve plasti�ini geli�im s�reci i�inde de dilini olu�turmu�tur.
G�rsel de�erlerin olu�umunda en dinamik etkenlerden biride hareket sorunudur. �izgi film bir nesnenin belirli bir mekanda ve belirli bir s�re i�erisinde bir yerden bir yere konum de�i�tirmesi de hareketi olu�turmaktad�r. G�rsel sanatlar i�inde �izgi film ayr� ayr� resimleri ya da hareketsiz nesneleri, g�steri s�ras�nda hareket duygusu verecek bi�imde d�zenleme ve �ekim yapma tekni�idir.
Canland�rman�n yani animasyonun �lkemizde k�lt�rel a��dan �izgi film olarak, bilinmesi, konunun ger�ek anlamda herkes�e tan�nd��, bilindi�i ve ho�lan�ld�� eklinde yorumlanmas� do�ru olacakt�r.
Animasyon, �lkemizde yayg�n anlam�yla bilinen �izgi yap�m, g�n�m�zde teknik bulu�lar�n geli�mesi, televizyonun yayg�nla�mas� ile bu sanat dal� geni� boyutlar kazanarak yeni uygulama alanlar� bulmu�tur.
Animasyonlar�n �ocuklara y�nelik ve e�lendirme ama�l� haz�rlad�� kan�s� olduk�a yayg�nd�r. Oysa yaln�z �ocuklara de�il gen�lere ve yeti�kinlere seslenebilen, onlar� d��nd�rebilen hatta e�itip y�nlendiren animasyon hayat�m�z�n her alan�na girmektedir.
Animasyon, hemen her konuyu �ok basit ve a��k bir �ekilde her t�rl� toplum yap�s�ndan kolayl�kla a��klayabilmektedir. D�n��mler, de�i�imler ve ba�lant�lar� kapsaml� bir bi�im i�erisinde g�stermeye elveri�lidir.
�izgi filmler haz�rlan�rken gere�inde canl� normal aksiyon filmlerinden de yararlan�lmakta olu�u, sinema tekni�i olu�unda yatmaktad�r. Herhangi bir olay, bir yap�lanma, bir hareket canland�rma yoluyla analiz edilebilmekte ve simgelerle basitle�tirilerek a��klamay� ger�ekle�tirebilmektedir.
T�m bu olu�umlar�n, izini �izgi yap�mlarda g�rsel olarak izleme, bireylerde hem yarat�c�l�� geli�tirmekte, hem de bireylerin ya�ant�lar�na yepyeni boyutlar katma a�amas�n� ger�ekle�tirdi�i d��n�lme

SANAT - ORTA ASYA HALILARI

9/7/2010

orta asya hal�lar�

SANAT - �NNOWHERELAND

9/7/2010

innowhereland

T�RK T�YATROSUNUN GEL��MES�

9/7/2010

T�RK T�YATROSUNUN GEL��M�
T�rk tiyatrosunun eski d�nemlerine ait kesin bilgiler yoktur.Ancak atalar�m�z�n yapt�� "yu� t�renleri" ve "��lenler" birer tiyatro g�sterisi olarak kabul edilebilir niteliktedir.Kesin bilgilerin olmad�� bu d�nemleri de dahil ederek T�rk tiyatrosunu d�rt d�neme ay�rmak m�mk�nd�r:
1.Genel Tiyatro D�nemi:
Tanzimat d�nemine kadar olan d�nemdir.Oyunlar "Halk Tiyatrosu" olarak adland�r�labilir.
Bu d�nemin yayg�n oyunlar� �unlard�r:
a)Karag�z:�nemli ki�ileri Karag�z Hacivat"t�r.Ki�ilerin kuklalar� bir beyaz perde �zerine yans�t�l�r.
Hacivat kurnaz , i�ten pazarl�kl�, ��kar�n� d��nen yar� ayd�n bir tiptir.Karag�z ise d�r�st, temiz kalpli, s�z�n� sak�nmayan, cesur bir ki�idir.
Oyunda Karag�z, Hacivat"�n s�zlerine ters cevaplar vererek seyirciyi g�ld�r�r.
b) Ortaoyunu: �nceden haz�rlanm�� bir metne ba�l� olmadan oyuncular�n, izleyicilerin ortas�nda oynad�� bir oyundur.Oyun kar��l�kl� konu�malardan, tekerlemelerden, n�ktelerden ibarettir.
c) Meddah: Bir sanat��n�n seyirci kar��s�nda tek ba��na sergiledi�i bir oyun, daha do�rusu bir konu�mad�r.Dekor ve sahne yoktur.Sanat��, g��l� bir benzetme, canland�rma ve taklit etme becerisiyle mizah anlay��n� birle�tirip oyunu sergiler.
d) Seyirlik K�y Oyunlar�:Daha �ok k�ylerde y�l�n belirli g�nlerinde yap�lan t�renlerde, e�lencelerde, toplant�larda, d��nlerde ve uzun k�� gecelerinde oynanan oyundur.Oyun s�ras�nda y�re t�rk�leri s�ylenir.Oyunu, o y�renin yetenekli insanlar� oynar.
2.Tanzimat ve �stibdat D�nemi:
Bat�l� anlamda tiyatronun �lkemize getirdi�i d�nemdir.Nam�k Kemal, Ahmet Mithat gibi sanat��lar�n yazd�� eserler, y�netim taraf�ndan yap�lan t�m bask�lara ra�men �stanbul, �zmir gibi b�y�k illerimizde geni� halk kitlelerine sunulmu�tur.Halk bu oyunlara b�y�k bir ilgi g�sterince b�y�k illerimizde tiyatro binalar� yap�lm��, bu alanda yeni tiyatro eserleri yaz�lm�� ve ilk Osmanl� tiyatrosu kurulmu�tur.T�m bu geli�melerin yan�nda y�netimin bask�s�, sert tutumu, ayd�nlar�n ve sanat��lar�n hapsedilmesi, s�rg�ne g�nderilmesi gibi olaylar T�rk tiyatrosunun geli�imini engellemi�tir.
3.Me�rutiyet D�nemi:
Y�netimin yumu�amamas�, yasaklar�n kald�r�lmas� tiyatro sanat��lar�n�n rahatlamas�n� sa�lad�.Yasaklanan oyunlar sahneye kondu.�stanbul"da "Dar�lbedayi" kuruldu.Ard�ndan �zel tiyatrolar kurulmaya ba�land�.T�rk tiyatrosu, h�zla geli�meye ba�lad�.Ancak y�prat�c� sava�lar, toplumsal bilincin ve e�itimin yetersizli�i gibi nedenler, tiyatromuzun bu d�nemde daha �ok geli�mesini engelledi.

4.Cumhuriyet D�nemi:
Sanat�n her alan�nda oldu�u gibi, tiyatroda en �nemli geli�meyi bu d�nemde g�stermi�tir.Cumhuriyetin getirdi�i �zg�rl�k ortam�nda erkek oyuncular�n yan�nda kad�n oyuncular da sahneye ��kt�.Yurdun her yerinde tiyatrolar a��ld�.Nitelikli, bilgili tiyatro sanat��lar� yeti�tiren "Devlet Konservatuar�" a��ld�.B�y�k illerde kurulan "Devlet tiyatrolar�" sanat de�eri ta��yan yerli ve yabanc� oyunlar sergilediler.Devlet deste�iyle ger�ekle�tirilen bu geli�melerin yan�nda �zel tiyatrolarda yayg�nla�t�.�nceleri sahnede �stanbul, �zmir gibi b�y�k illerde izlenmesi m�mk�n olan tiyatro oyunu, Cumhuriyet d�neminde il�elere kadar g�t�r�ld�.Hatta okullardaki etkinlikler, k�ylere kadar ula�t�r�ld� denilebilir.Yine cumhuriyet d�neminde devletinde de deste�iyle "�ocuk Tiyatrolar�" a��ld�, yayg�nla�t�r�lmaya �al��ld�.

T�YATRO T�RLER�
Tiyatro, genellikle ya�anm�� ya da ya�anmas� m�mk�n olaylar� i�eren "oyun" ad� verilen bir eserin sahnede, seyirci kar��s�nda canland�r�lmas�d�r.
Tiyatronun "g�rsel" ve "i�itsel" iki temel ��esi vard�r.G�rsel y�n�, oyuncular, davran��lar, jestler, mimikler, dekor, kost�m, ��k ve renklerden ibarettir.��itsel y�n�n� ise sesler, konu�malar, besteler olu�turur.Bu �zellikleriyle tiyatro, resim, m�zik, heykelt�ra�l�k, �yk�, roman gibi pek �ok sanat dal�yla yak�ndan ilgilidir.

SANAT - TARIK AKAN

9/7/2010

tar�k akan

VISUAL LITERACY, METAFICTION, AND HORROR MOVIES AN ACC OYUNT OF SELF-REFLEXIVITY IN THE NEW STALKER FILM

9/7/2010

VISUAL LITERACY, METAFICTION, AND HORROR MOVIES: AN ACCOUNT OF SELF-REFLEXIVITY IN THE NEW STALKER FILM

viii
TABLE OF CONTENTS
ABSTRACT........................................................ iii
�ZET............................................................ iv
ACKNOWLEDGEMENTS................................................ v
TABLE OF CONTENTS............................................... viii
1. INTRODUCTION............................................... 1
1.1. Visual Literacy and the Problem of Communication...... 2
1.2. Image as Myth and the Process of Representation....... 12
2. FICTION, METAFICTION, AND REALITY.......................... 26
2.1. Hypericons and Metapictures........................... 28
2.2. Self-reflexivity, Metafiction, and Parody............. 34
3. THE RISE OF THE CONTEMPORARY HORROR FILM
AND THE CLASSIC STALKER.................................. 51
3.1. The Contemporary Horror Film.......................... 53
3.2. The Playful Audience: The Classic Stalker and Viewer
Participation.............................................. 68
3.3. The Rules of the game: The narrative Participants of
the Classic Stalker........................................ 82
4. THE RETURN OF THE GAME OF HORROR:
THE NEW STALKER OF THE 1990S............................... 96
4.1. The Mingling of Game and Film in the Nineties......... 99
4.2. Film Literacy in the Nineties......................... 109
4.3. Kevin Williamson, the New Stalker, and Scream (1996).. 113
4.4. Scream (A Supplement)................................. 129
5. CONCLUSION................................................. 141
REFERENCES...................................................... 144
1
1. INTRODUCTION
This study started as a treatment of visual literacy, a popular
keyword in visual studies. My initial aim was to redefine the
concept with an attempt to fit it into a well-defined structure and
render it operationally specific. That would, in turn, provide me
with a theoretical model that I could utilize in devising solutions
for the viewers in their problematic relationship with visual
imagery. Such a utilitarian approach to producing a theory of visual
literacy was mostly motivated by my experiences in the field of
design education where a solid theoretical structure is required for
the practice to perform consistently. The main objective of the
whole project was to motivate the viewers of the contemporary media
to become more aware, thus competent, throughout their various
encounters with visual products; and the only possible context for a
prospective solution seemed to be the field of education where it
was possible to intervene, as a third party, into the process that
took place between the viewer and the image.
My continued research on various relations between the viewer
and the visual image eventually revealed that the visual literacy
project, as I conceived it, was an impossibility. Given the
multifarious nature of visual representation and reception, any
attempt to devise a pragmatic model of visual literacy would end up
being either too vague to account for the whole phenomenon of visual
representation (this was one of the most pretentious aims of the
project) or too focused on such an isolated realm of imagery and
reception that it would remain insignificant.
2
I still hold that a totally comprehensive theory of visual
literacy could only be an imaginary project. However, my studies on
the phenomenon of visual self-reflexivity made me realize that the
concept was not at all irrelevant. The very basis on which visual
self-reflexivity functioned was a distinct assumption, on the part
of the visual product, regarding the degree and kind of the visual
literacy with which the viewer was equipped. The self-reflexive
visual image itself, as it were, fulfilled the function of the
third party which intervened between the viewer and the
representation. Consequently, it was possible to find different
definitions or formulations of what it meant to be visu

SANAT - KIPRISLI KADIN YAZARLAR

9/7/2010

k�pr�sl� kad�n yazarlar

SANAT - A�IK H�DA�

9/7/2010

a��k h�dai

SANAT - OP ART

9/7/2010

op art

SANAT - K�TABIN �ZET�-B�LB�L� �LD�RMEK

9/7/2010

kitab�n �zeti-b�lb�l� �ld�rmek

S�NEMA

9/7/2010

S�NEMA
Bu ak�m, malzemesini d�nemin siyasal, toplumsal ve burjuva ili�kilerinden alm��t�r. "Olaylar� yaln�zca oldu�u gibi vermekle yetinmeyip insanlar, olaylar ve e�yalar aras�ndaki kar��l�kl� ili�ki a��n� da g�r�n�r k�lan ger�ekli�i kavray�� bi�imi, zaman�n belgelendirilmesinde ve hem ulusal hem de bireysel portrelerin canland�r�lmas�nda g�sterilecek �rnek bir cesarette ifadesini bulan ger�ekli�i kavray�� ahlak�" Yeni Ger�ek�ili�in kabataslak tan�m�d�r. Yeni Ger�ek�i sinema, vicdan muhasebesinin, i�tenli�in ve samimiyetin so�ukkanl� co�kusu ile belirlenir. �nsanlar�n g�ndelik ya�am�n�, i�sizlik, karaborsa, a�l�k, fuhu�, kimsesizlik gibi sorunlar�n� t�m a��kl��yla g�zlfa�izmin y�k�l��n�n ard�ndan 1945te ak�m�n y�kseli�i ger�ekle�ti. er �n�ne sermi�tir. Fa�izmin y�k�l��n�n ard�ndan 1945te ak�m�n y�kseli�i ger�ekleVittorio De Sica (1901–1974), Roberto Rossellini�ti. Rosselini 1946da senaryosu kolektif bir anketle haz�rlanan ve farkl� toplumsal �evrelerden alt� ki�inin ya�ad�� sava� ac�lar�n� anlatan Paisayi �ekti. Rosselini, Paisayi �ekerken st�dyoyu, kost�m�, makyaj�, meslekten akt�rleri bir yana b�rakarak, kameramandan k�t� resimler �ekmesini istedi. Ak�m i�te bu d�nemde doruk noktas�na ula�t�. Bu filmde Yeni Ger�ek�ili�in �zg�rl��n� olu�turan b�t�n ��elerin bile�imi yap�lm��t�r. Filmin konusu i�siz bir adam�n bisikletini �ald�rmas� gibi s�radan bir olayd�r, akt�rler meslekten de�ildir, kamera Roma sokaklar�nda serbest�e dola�maktad�r. Bisiklet H�rs�zlar�nda ak�m�n t�m kurallar� harfiyen uygulanm��, g�ndelik ya�am�n ger�ekli�ine, do�all��na ve sadeli�ine ayr�nt�lar �st�nde durularak ger�ek�i bir tutumla yakla��lm��t�r. Yeni Ger�ek�ilik Ak�m�n�n Ba�l�ca �zellikleri
1- Toplumsal sorunlara �nem vermek
2- Ulusal ya�ay�� b�y�k bir d�r�stl�kle, insanc�l bir tutumla yans�tmak, bu sorunlar� kendi do�al �evresinde ele al�p i�lemek
3- Dar b�t�eli, en k��k �evrim tak�m� ile �al��mak
4- Meslekten olmayan oyuncularla �al��maya �nem vermek
5- Dramatik

YARATICI DRAMA

9/7/2010

YARATICI DRAMA
Tan�m� ve �zellikleri
Bir s�zc��, bir kavram�, bir davran��, bir t�mceyi, bir fikri, bir ya�ant�y� veya bir olay�; do�a�lama, rol oynama gibi tiyatro yada drama tekniklerinden yararlanarak, bir grup �al��mas� i�inde oyun veya oyunlar geli�tirecek, eski bili�sel �r�nt�lerin yard�m�yla yeniden yap�land�rmaya y�nelik etkinlikler s�recidir.
Bir ba�ka yakla��mla, yarat�c� drama, �nceden yaz�lm�� bir metin olmaks�z�n kat�l�mc�lar�n kendi yarat�c� bulu�lar�, �zg�n d��nceleri, �znel an�lar� ve bilgilerine dayanarak olu�turduklar� eylem durumlar� ve do�a�lama canland�rmalard�r.
Olay, olgu, ya�ant� ve bilgileri yeniden yap�land�rmaya y�nelik olan yarat�c� drama �al��malar�nda, tiyatro olgusunda oldu�u gibi; bir ba�lang�� ve son b�l�m� olmayabilir. Ancak bildi�imiz �ocuk oyunlar�ndaki gibi belli kurallar� ve bu kurallar i�indeki sonsuz �zg�rl�kleri i�erir. T�pk� tiyatroda oldu�u gibi, gruptakiler belli bir atmosferi ve o andaki oyun oynama ya�ant�s�n� payla��rlar.
�nsan�n kendini ba�kalar�n�n yerine koyarak �ok y�nl� geli�mesi; bireyin e�itim ve ��retimde aktif rol almas�; kendini ifade edebilme, yarat�c� olma, ya�am� �ok y�nl� alg�lama, ara�t�rma istek ve duygusunun geli�mesi; e�itim ve ��retimin buyurgan, k�s�rla�t�r�c� ve angarya haline d�n��mesine kar�� bireyin e�itim ve ��renme iste�ini art�r�c� e�itim y�ntemidir.
G�r�ld�� gibi yarat�c� drama bak�� a��lar�na g�re farkl� yazarlar taraf�ndan farkl� �ekilde ifade edilmi�tir. En geni� haliyle yarat�c� draman�n tan�m�n� ��yle yapabiliriz.
Yarat�c� Drama: Tiyatro ve drama tekniklerinden yararlanarak bir grup �al��mas� i�inde do�a�lamay� merkeze alarak ger�ekle�tirilen; m�zik, dans, resim, heykel, edebiyat gibi �e�itli sanat dallar�na ili�kin etkinlikleri b�nyesinde bar�nd�rmas� ve �a�da� insan�n sahip olmas� gereken yarat�c�l�k �zelli�ini geli�tirerek bireye estetik bir bak�� a��s� sa�lamas� ile t�mel bir sanat e�itimi alan�; farkl� yetenek ve zekalara d�n�k etkinlikleri ayn� anda b�nyesinde bar�nd�rmas� ve daha �ok duyular� hedef almas�yla ya�ant� yoluyla kal�c� ��renmenin etkili bir y�ntemi; kendini ger�ekle�tirme yolundaki �a�da� insana, kendini, �evresini, olaylar� ve en geni� anlam�yla hayat� �ok y�nl� ve ger�ek�i bir �ekilde alg�layarak, ihtiya�lar�n� kar��lama ve gizilg��lerini ger�ekle�tirmesi y�n�nde b�y�k destek veri�iyle etkili bir ki�isel, sosyal geli�im y�ntemidir.
YARATICI DRAMANIN AMA�LARI
Yarat�c� drama kat�l�mc�lar�n �zelliklerine ve liderin amac�na g�re farkl� i�levleri �stlenebilen bir kavramd�r. �rne�in, bir rehber ��retmen i�in daha �ok bireyin sa�l�kl� psikolojik geli�imini sa�layan etkili bir grup rehberli�i i�leviyle, bir resim ��retmeni a��s�ndan ise bireyin be� duyusunu aktif kullan�m�na yarayan, dolay�s� ile bireyin �evresini alg�lama yetene�ini geli�tirerek yarat�c�l��n� art�ran i�leviyle kar��m�za ��kabilir. E�itimde drama �al��malar�n�n genel amac� ise her alanda yarat�c�, kendine yetebilen, kendini tan�yan, �evresiyle ileti�im kurabilen ve bunu geli�tirebilen, ifade g�c� ve bi�imleri artm�� bireyler yeti�tirmektir. Bu ama�lar�n yan�nda yarat�c� drama, yarat�c�l�k ve estetik geli�imi sa�lama, ele�tirel d��nme yetene�i, sosyal geli�im ve birlikte �al��ma yetene�i kazand�rma

E�KIYA F�LM�N�N �NCELENMES�

9/7/2010

E�KIYA

Yap�m Tarihi - 1996
Yap�mc�: Mine Varg�
Y�netmen: Yavuz TURGUL
Senaryo: Yavuz TURGUL
G�r�nt� Y�netmeni: U�ur ��BAK
M�zik: Erkan O�ur

OYUNCULAR
OyuncuFilmdeki Karakteri
�ener �en
Baran
Ye�im Salk�m
Emel
U�ur Y�cel
Cumali
Kamran Usluer
Berfo
Sermin H�rmeri�
Keje
�lk� Duru
Emelin Annesi
�zkan U�ur
Sedat
Necdet Mahfi Ayral
Andrey Mi�kin
Kayhan Y�ld�zo�lu
Artist Kemal
G�ven Hokna
Sevim Abla
Kemal �nci
Mustafa
Melih �ardak
Demircan
Settar Tanr��en
Laz Naci
Celal Perk
Deli Selim
�mit ��rak
Cimbom
R�za S�nmez
Avarel
Kezban Altu�
Fatma
Romina
Sekine
Kurtcebe Turgul
Jilet Cemal
Can Y�lmaz
Hakan
Yurdan Edg�
Cumali
Z�beyde Erden
Ceran Ana
Cevat �apan
Sokaktaki Adam
Selim Erdo�an
Sokaktaki Adam
Hakan Kiremit�i
Sokaktaki Adam
Hakan Bilgin
Polis
Ya�ar Uzel
Polis
Yosi Mizrahi
Sivil Polis
Konuarlp Sualp
Sivil Polis
Naz�m S�tl�o�lu
Demircan"n�n adam�
TEKN�K �ZELL�KLER
S�re: 121
Metraj: 3267m
Bobin adedi: 6 Film
Gauge: 35mm
Screen ratio: 1.85 24fps, Color, Dolby Digital Surround

E�KIYANIN KATILDI�I FEST�VALLER
MONTREAL - KANADA / Cinema of Today /Reflections of our Time - 1997
UMEA - �SVE� - 1997
VALENCIA - �SPANYA / Yar��ma B�l�m� / En �yi Akt�r (�ener �en) �d�l� - 1997
SHANGHAI - ��N / Panorama B�l�m� - 1997
CINEMAYA - H�ND�STAN - 1997
OSLO - NORVE� - 1997
MAR DEL PLATA - ARJANT�N / Contracompo - 1997
BAST�A - FRANSA / Yar��ma B�l�m� / Ele�tirmenlerin En iyi Filmi �d�l� - 1997
TROIA - PORTEK�Z / Yar��ma B�l�m� / En iyi Film - 1997
STRASBOURG - FRANSA / Odesa Sinemas� T�rk Filmleri Haftas� -1997
LONDRA - �NG�LTERE / Rio Sinemas� T�rk Filmleri Haftas� - 1997
�STANBUL F�LM FEST�VAL� / �zel g�sterim - 1997
ANTALYA F�LM FEST�VAL� / A��l�� Filmi - 1997

�D�LLER
VALENC�A F�LM FESTIVAL� - 1997 - "En �yi Oyuncu" (�ener �en)
BAST�A F�LM FESTIVAL� - 1997 - "Ele�tirmenlerin Se�ti�i En �yi Film"
TROIA F�LM FEST�VAL� - 1997 - Golden Dolphin (En �yi Film)
S�NEMA YAZARLARI DERNE�� - 1997 - En �yi Film, Senaryo, Film M�zi�i, Yard�mc� Oyuncu
ANTALYA ALTIN PORTAKAL FEST�VAL� - 1997 - �zel �d�l
�STANBUL F�LM FESTIVALINDE - 1997 - �zel g�sterim ile onurland�r�lm��t�r
NTV TELEV�ZYONU - 1997 - En �yi Film, Y�netmen, Oyuncu (�ener �en)
B�RSAD - 1997 - En �yi Film
�e�itli Kurulu�lar�n verdi�i �d�ller
Yavuz TURGUL

Do�um Tarihi : �stanbul / 1946

�ktisat Fak�ltesi Gazetecilik Enstit�s�n� bitirmesinin ard�ndan gazetecilik yapmaya ba�lad�. Uzun s�re Ses dergisinde �al��t�. 1976da Ertem E�ilmezin deste�iyle, Arzu Filme senaryo yazmaya ba�lad�. �lk kez Sultan filminin senaryosu ile dikkat �ekti. �i�ek Abbas ve Z��rt A�a filmleri ile ba�ar�s�n� devam ettirdi. 1984 y�l�nda, "Fahriye Abla" filmi ile y�netmenli�e ba�lad�. Muhsin Bey ve G�lge Oyunu filmlerinin ard�ndan 1996 y�l�nda izleyici rekorlar� k�ran E�k�ya filmini �ekti ve ba�ar�s�n� en �st d�zeye ��kard�.

Yavuz Turgul, T�rkiye sinemas�nda Ye�il�am Gelene�inden gelen ve bug�n hala tutunmay� ba�arabilen birka� sinemac�dan biri. Yetmi�li y�llarda senaryo yazar� (Tosun Pa�a, Sultan, Hababam S�n�f� G�le G�le, �i�ek Abbas, Z��rt A�a) olarak ba�lad�� bu ser�vende daha sonra Fahriye Abla, Muhsin Bey, A�k Filmlerinin Unutulmaz Y�netmeni, G�lge Oyunu ve E�k�ya ile senaryo yazarl��n

F�LM YORUMU(S�NEMA)

9/7/2010

THE FILM FORMS

The story is about group of thieves steals a rare gem, but two of the thieves

doublecross bad guy Patrick (Sean Bean) and take off with the precious

stone. Jumping ahead 10 years, we meet Dr. Nathan Conrad (Michael Douglas),a

prominent New York psychiatrist with a loving wife (Famke Janssen) and an

adorable 8-year-old daughter. Life is good, until Nathan is decided to help his

college friend (Oliver Platt) to examine a disturbed young woman, Elisabeth

(Brittany Murphy). The next day, he discovers the ruthless Patrick has

kidnapped his daughter. The only way to get her back is to extract a six-digit

number locked away in Elisabeths troubled mind, a number which tell the place

of the gem. But then the film changes into a different way. Nathan races to save

his daughter and try to solve the puzzle of the traumatic event, which sent

Elisabeth off into land.

Elisabeth Burrows (Brittany Murphy) is the daughter of one of Patrick"s

partners. Her dad enclosed him after they stole the gem. So Patrick chased him

to take the gem. Her dad was cornered, but he had the time to tell her to hide the

ge THE FILM FORMS

The story is about group of thieves steals a rare gem, but two of the thieves

doublecross bad guy Patrick (Sean Bean) and take off with the precious

stone. Jumping ahead 10 years, we meet Dr. Nathan Conrad (Michael Douglas),a

prominent New York psychiatrist with a loving wife (Famke Janssen) and an

adorable 8-year-old daughter. Life is good, until Nathan is decided to help his

college friend (Oliver Platt) to examine a disturbed young woman, Elisabeth

(Brittany Murphy). The next day, he discovers the ruthless Patrick has

kidnapped his daughter. The only way to get her back is to extract a six-digit

number locked away in Elisabeths troubled mind, a number which tell the place

of the gem. But then the film changes into a different way. Nathan races to save

his daughter and try to solve the puzzle of the traumatic event, which sent

Elisabeth off into land.

Elisabeth Burrows (Brittany Murphy) is the daughter of one of Patrick"s

partners. Her dad enclosed him after they stole the gem. So Patrick chased him

to take the gem. Her dad was cornered, but he had the time to tell her to hide the

gem. Then her dad was killed in front of her. This event caused her a mental

illness. And she swore not to talk any more. ( I" ll never tell! ) She knew that one

day they would find her. Because of that she spent her life in hospitals. She

thought it was only place she was safe. There is no one for her to trust. She

thought everybody is pursuing her. In fact she is really an intellegent girl. To

stay in hospitals she was pretending to be ill. After the doctor"s girl was

kidnapping she decided to help him. Because she could fell the little girl"s

loneliness, she knew the felling of being away from dad.

The story based on the death of Elisabeth"s

father. She was living with these flashbacks.

Every time she closed her eyes she was seeing

her dad. When the story was developed the

death of her dad was became more

understandable. When Dr. Conrad first met her

he behaved her like his father. She realized that

he was different from the doctors. So it was the

first time she remembered her dad. But the most

important shot is when Dr. Conrad brought her his daughter"s baby doll.

Because her father gave her a doll when she was a child. And it was her treasure.

She remembered the times she spent with her father. Although she was a

teenager she was still like a child. Her memories starts with happy moments but

finished with the death of her father. When you see a flashback of her memories

about her father you can easily understand there is something important about

the gem. You try to find the clues about the numbers in her head.

The story is also very sentimental. There is really an interesting relation

between Elisabeth and Nathan"s doughter. Although Elisabeth didn"t see her

she could fell her pain. Because she knew the felling of being separated from

father. They were related with each other with felling loneliness of a child. She

helped her by telling the numbers to Dr. Conrad. But different is; at the end

Nathan reached her daug

SANAT - T�YATOG

9/7/2010

t�yatog

SANAT - A�IK UMER

9/7/2010

a��k umer

MEDDAH

9/7/2010

MEDDAH

�ok �ven, metheden manas�na gelen kelime dini bir telmih ta��r ve Peygamberin �v�c�s� manas�nda kullan�l�r. Daha sonralar� taklitlerle hikaye anlatan manas�n� kazanm��t�r.Meddah bug�nk� tek ki�ilik tiyatrolar�n ba�lang�c� say�labilir.

Eski ozanlarla onlar�n devam� saz �airlerini hat�rlatan meddah, hikaye anlat�c�s� demektir. Meddah, k�ssahan �ehnamehan ve mukallit kelimeleri ile e� manada kullan�lm��t�r. Meddahl�k, hikaye ve taklit yapma sanat�d�r. Meddah, bir sandalyeye oturarak dinleyicilerine hikaye anlat�r. Bu hikayelerin bir k�sm� anonim eserlerdir; baz�lar�n�n yazarlar� bellidir. Karag�z ve Ortaoyunu"nda g�r�lece�i �zere g�nl�k hayat hadiseleri, masallar, destanlar, hikaye ve efsaneler meddah�n repertuar�na girerler.

�ok �ah�sl� bir tiyatro eserinin tek artisti h�viyetindeki meddah, Do�u ve �slam memleketlerinin �ok eskiden beri tan�d�� bir �ah�st�r. Onun s�zl� ve yaz�l� muhtelif kaynaklardan gelen hikayelerinde irtical ve hikayeciden hikayeciye g�ze �arpan de�i�me, halk edebiyat� niteli�ini te�kil eder.

Anadolu ve Rumeli T�rkleri"nin eski edebi hayat�nda meddahl��n �ok b�y�k bir yeri vard�r; ��nk�, bizde halk hikayecili�ini temsil edenler, as�rlardan beri, meddahlar olmu�tur. Halk kahvehanelerinden saraylara kadar her s�n�f ve seviyede insanlara mahsus toplant� yerlerinde aranan ve sevilen, hikayeler, taklitler, n�ktelerle her s�n�f halk� e�lendiren bu hikayeciler, edebiyat tarihimiz i�in �ok m�him bir mevzudur.

Meddah hikayenin kahramanlar�n� kendi y�resinin dili ve �ivesiyle konu�turan insand�r. Bu konu�malar� arka arkaya, hata yapmadan ve zaman kaybetmeksizin y�r�tme kabiliyetine sahip olan meddah, Karag�z ve Ortaoyunu"nda yer alan yerli T�rkleri mesela, Kastamonuluyu, Kayseriliyi, �mparatorlu�umuza dahil, Arab"�, Arnavud"u, Ermeni, Rum, Yahudi gibi az�nl�klar�: �stanbul"un muhtelif tiplerini; mirasyedi, z�bbe, muhtekir, fahi�e vb. dramatik bir sahne halinde ortaya koyar. Elindeki mendil, sesini de�i�tirip, �e�itli konu�malar� taklit edebilmek i�in a�z�na istedi�i �ekli vermekte kullan�l�r. K�sa sopas�, kap� �alma veya sert vuru�lar� ifade i�in l�zumludur.Okuman�n geli�medi�i, dinlemenin ra�bet g�rd�� zamanlarda Osmanl� Saray�nda �ehirlerde, kasabalarda, ramazan gecelerinde, s�nnet d��nlerinde, kahvehanelerde bu sanat� s�rd�r�rd�.

Bizim sonralar� meddah dedi�imiz halk hikayecilerine Araplar kussas ve Acemler yine ayn� manaya gelen k�ssa-han derler ki bu tabir meddah kelimesinin umumile�mesinden �nce, T�rkler aras�nda da epey zaman ya�am��t�r. Daha �slam medeniyeti tesirinin T�rkler aras�nda yerle�mesinden �nce, bilhassa g��ebe hayat� ya�ayan T�rk z�mrelerde de halk hikayecili�i vazifesi Ozan"lara aitti. Ellerinde kopuzlar ile diyar diyar dola�arak, daha sonra �slam medeniyeti tesiri alt�nda A��k-saz �airi ad�n� alan bu ozanlar, eski menk�bevi kahramanlar�n hat�ralar�n� terenn�m ederlerdi.

Meddah hi� ��phesiz b�t�n �ark ve �slam memleketlerinin ilk ve iptidai tema�as�d�r. �yle bir tema�a ki perdesi, sahnesi, dekoru, esvaplar� yani her �eyi ve her �eyinin m�kemmeliyeti olan �ahs�nda meddah�n zekas�na, malumat�na ve s�z s�ylemekteki kabiliyetine ba�l�d�r. Meddahlar�n, yan yana gelmesine m�nasebet olmayan �eyleri a��k�a makul ve m�nasip bir tarzda yan yana getirerek halk� �a��rtmak ve bu suretle umumi alakay� artt�rmak gibi m�racaat ettikleri bir�ok usulleri, vas�talar� vard�r.

Meddahl��n �arka m�nhas�r olmas�n�n en m�him sebebi ise �arkl�lar�n yarat�l��tan sahip olduklar� di�er bir meziyetleri dinlemek kabiliyetleridir.Garp dinlemeyi de�il konu�may� sever. Kar��l�kl� konu�ma tabiat ile hikayenin en b�y�k d��man�d�r.Garpta herkes s�yler. Fakat pek az dinleyen vard�r. Samiinden biri duydu�u c�mleye cevap haz�rlamakla bir di�eri ise edece�i itiraza bir girizgah aramakla me�guld�r. �arkla meddahlar�n halk indinde itibar sahibi olmalar�n�n ba�l�ca sebebi okuyup yazmak bilmeleridir. Zira bu onlara o zaman ekseriyet kar��s�nda daima bir �st�nl�k temin eder.

Meddahlar� g�r�y

T�RK KORKU S�NEMASI

9/7/2010

�Ziii
ABSTRACTiv
�NS�Zv
��NDEK�LERvii
G�R��1
I. B�L�M

KORKU S�NEMASININ KAYNAKLARI.3
A-KORKU KAVRAMI......4
1-KORKUNUN TANIMI4
2-KORKU NEDENLER�8
a-Do�al Korkular8
b-Do�a�st� Korkular15
c-Toplumsal Korkular18
a1-Kutsal Korkular18
b1-Kutsal Olmayan Korkular23
B-KORKU S�NEMASINDA KORKU YARATMA VE ��LEV�28
1-EFSANE,�NANI�,MASAL VE M�TOLOJ�29
2-TRAGEDYA40
3-EDEB�YAT47
4-�ZLEY�C� NEDEN KORKMAK �ST�YOR?81
II. B�L�M
GENEL OLARAK KORKU S�NEMASI ve ELE�T�R�S�95
A- KORKU S�NEMASININ GEL��M�95
1- DI�AVURUMCU ALMAN SESS�Z S�NEMASI98
2-D�NYA S�NEMASINDA KORKU 110
3-HOLLYWOOD S�NEMASI VE G�N�M�Z 125

B-KORKU S�NEMASINDA ELE�T�R� 150
1-TOPLUMB�L�MSEL ELE�T�R� 151
2-PS�KANAL�T�K VE MARKS�ST ELE�T�R� 159
3-FEM�N�ST ELE�T�R� 169

III.B�L�M

T�RK S�NEMASINDA KORKU F�LMLER� ve KONUMU 176
A-T�RK K�LT�R ve SANATINDA KORKU 176
1-D�N, �NANI�,EFSANE,MASAL 176
2-G�RSEL SANATLAR 187
3-EDEB�YAT 197
B-T�RK S�NEMASINDA KORKU 209
1-T�RK S�NEMASINA GENEL B�R BAKI� 209
2-T�RK KORKU F�LMLER� 221

C-NEDEN T�RK S�NEMASI KORKU F�LM� YARATAMIYOR VE
�RETEM�YOR? 238

SONU� 256
KAYNAK�A 268

G�R��

Korku, ya�am�n her alan�nda oldu�u gibi, sinemada da sinematograf�n icad�ndan bu yana var olmu�, insanlar korkmalar�na ra�men, bu t�re b�y�k bir ilgi g�stermi�lerdir. �lk�a�lardan beri insanlar tan�mlayamad�klar� �eylerden- bunlar her ne kadar do�al da olsalar- korkmu�lar, �a�lar boyunca bu korkular �ekil de�i�tirerek ve din gibi teknoloji gibi toplumsal ya�ay��n karma��kla�mas� gibi ba�ka korku yaratan olu�umlar�n da eklenmesiyle sg�n�m�ze kadar gelmi�lerdir. ��te bu korkular, insano�lunun t�m zihinsel tasar�mlar�nda, gerek efsanelerde, masallarda, gerekse edebiyat ve sanat�n de�i�ik dallar�nda daha bir �e�itlilik ve bunun yan�nda estetik de�erler kazanm��lard�r. �nsanlar bu tasar�mlarda kendi korkular�n� bulmu�lard�r. Korkular�n�n kurgusal bir nitelik kazanmas� sayesinde onlarla y�zle�meleri rahatlat�c� olmu�tur. ��te korku filmi izleyen bir seyircinin beyaz perde kar��s�nda ya�ad�� da budur. T�rk toplumunun da ister �oktanr�l� dinler d�neminden kalma, isterse tektanr�l� dinin getirmi� oldu�u inan�lardan, inan��lardan kaynaklanan g�ndelik ya�am�na ta��d�� korkular�, s�rekli de�i�en ve bir belirsizlik arz eden siyasal ve ekonomik hayat�n getirdi�i kolektif korkular� vard�r.

Bunlar�n yan�nda Bat�daki �rneklerinden geri kalmayacak nitelikte, masallar�nda, hikayelerinde, efsanelerinde korku nesneleri bulunmaktad�r. Buna kar��n T�rk edebiya

SANAT - A�IK VEYSEL VE ��RLER�NDE TAB�AT

9/7/2010

a��k veysel ve �iirlerinde tabiat

SANAT - A�IK �EM �

9/7/2010

a��k �em i

SANAT - EUGENE DELECRO�X

9/7/2010

eugene delecroix

SANAT - KORKU F�LMLER�

9/7/2010

korku filmleri

S�NEMADA �TALAN YEN� GER�EK��L�K AKIMI

9/7/2010

"�TALYAN S�NEMASINDA YEN� GER�EKL�K AKIMI"

��ER�K:Tarihsel Ba�lam
Temalar
Teknik �zellikler

Y�netmenler; Vittorio De Sica, Luchino Visconti, Roberto Rossellini, Federico Fellini, Guiseppe De Santis
Yeni Ger�ek�ili�in G�n�m�ze Uzant�lar�
Kaynak�a

�TALYAN YEN� GER�EKL��
TAR�HSEL BA�LAM

�talyan Yeni Ger�ekli�i; �kinci D�nya Sava�� sonras�nda fa�izmin ve sava��n cehenneme �evirdi�i �talya"da ko�ullar�n zorlu�u sebebiyle, insanlar�n i�ine d��t�kleri trajedinin sinemac�larda yaratt�� kayg�lar�n bir sonucudur. Bu kayg� bir halk�n ger�e�ini, tan�k olundu�u gibi, belgesele yak�n bir tarzda ortaya koyma kayg�s�d�r. Yeni Ger�ek�ilik Ak�m�, sinema tarihinde bir devrim yaratm�� ve s�radan insan�, en sade bi�imde perdeye ta��m��t�r.
Lattuada n�n[1]�nl� paragraf� bu e�ilimi a��k�a ortaya koymaktad�r:
Pa�avralar i�inde miyiz? Pa�avralar�m�z� g�sterelim. Yenildik mi? Felaketlerimize bakal�m. Onlar� mafyaya m�, ikiy�zl� sofulu�a m�, konformizme mi, sorumsuzlu�a m�, hatal� e�itime mi bor�luyuz? Bor�lar�m�z�, ac�mas�z bir a�kla �deyelim ve d�nya, ger�ekle bu b�y�k sava�a heyecanla kat�lacak. (...) Hi� bir �ey bir ulusun t�m temellerini sinemadan daha iyi ortaya koyamaz.
"Yeni Ger�ek�ilik" 1942-1952 y�llar� aras�nda Hollywood emperyalizminin t�m d�nyaya yay�ld�� bir d�nemde, ulusal bir sineman�n anti-Hollywood ba�kald�r�s� olarak ortaya ��km��t�r.
TEMALAR
Yeni Ger�ek�ili�in kuramc�lar�ndan ve senaristlerinden Zavatti bir filmin konusu ya da ��k�� noktas� �zerine, �ocu�una bir ayakkab� alan kad�n�n tezgahtarla yapt�� pazarl�kta, kad�n�n ve tezgahtar�n kimli�i, pazarl�k edilen fiyat fark�n�n nas�l kazan�ld��, ayakkab�n�n nas�l �retildi�inden yola ��karak rahatl�kla iyi bir senaryo ��kabilece�ini s�ylemi�tir. [2 ]
* Fa�izmin k�t�lenmesi, partizan eylemlerinin y�celtilmesi: Roma A��k �ehir ve Païsa, Rossellini; G�ne� Yine Do�acak, Aldo Vergano; Bar�� I�inde Ya�amak ve Zor Y�llar, Luigi Zampa; Haydut, Alberto Lattuada; Trajik Av, Guiseppe de Santis.
* �talyan �ehri, Mezzogiornonun (Napoli) az geli�mi�li�i: Yer Sars�l�yor, Luchino Visconti; Kanl� Paskalya, Guiseppe De Santis; Umut Yolu, Pietro Germi.
* Kentlerdeki i�sizlik: Sciuscia, Bisiklet H�rs�zlar�, Milano Mucizesi, Son �stasyon, �at� Vittorio De Sica; Saat Onbiri Vuruyordu ( Onze Heurs Sonnaient ), Guiseppe De Santis.
* K�rsal kesimin toplumsal sorunlar�: Po De�irmeni, Alberto Lattuada; Ac� Pirin�, Guiseppe De Santis.
* Ya�l�lar�n s�k�nt�s�: Umberto D, Vittorio De Sica; Manto, Alberto Lattuada.
* Kad�n�n durumu: Bir A�k�n G�ncesi ve Kad�nlar Aras�nda, Michelangelo Antonioni; G�n�l Postas�, Federico Fellini; Erkeksiz K�z, Guiseppe De Santis; Bug�nk� Kad�nlar, Luigi Zampa.
* Di�er temalar: Din, kentlerdeki su�lular, tarihsel analizler.
TEKN�K �ZELL�KLER

Ba�ta Amerika olmak �zere yer yer Avrupa"da da hakim olmaya ba�layan, st�dyo, yapay ��k, profesyonel oyuncu ve geli�mi� montaj tekni�ine dayanan sinema anlay��na kar�� olarak, do�al mekan ve ��k, amat�r oyuncular ve dramatik etki ama�l� olmayan montaj tekni�ini savunarak, bir anlamda sinemay� sava�tan zarar g�rm�� lkenin sokaklar�na ta��yan �talyan Yeni-Ger�ek�ilik ak�m�n�n sinemaya getirdi�i en b�y�k yenili�in, sinema arac�l��yla g�ndelik hayat�n toplumsal ger�ekli�ini ekrana yans�tmak ve bu yolla bir tak�m sosyal mesajlar vermek oldu�u s�ylenebilir. Hikaye �rg�s� olmadan olaylar oldu�u gibi g�r�nt�lenmi�tir. Ba�lang�� ya da son �nemsizdir, gelecek belirsizdir. Fakirlik, i�sizlik, sava� sonras� ekonomik kaos ve belirsizlik filmlerin ba�l�ca ��eleridir.

Kamera ile eldeki an�n ger�e�ini en iyi �ekilde, esnek ve serbest bir g�r�� a��s�yla yakalamaya �al��rlarken, oyuncularda do�a�lama yolunu se�mi�lerdir. Do�al sesleri kay�t etmek imkans�z oldu�undan dialog, m�zik ve sesler sonradan eklenmektedir. Filmlerin s�resi, ger�ek zaman� aktar�yormu� gibi uzun olabilmi�tir.
Yeni Ger�ek�ilik bir dizi belirgin �zellikle Hollywood sinemas�ndan ayr�lmaktad�r. �ok g�zel bir yap�tta[3], Sinema kuramc�lar� Raymon Borde ve André Bouissy, bunu tan�mlayan ba�l�ca on stilistik ��eyi saym��lard�r:
1- Akt�aliteninkine yak�n bir kadraj�n s�k s�k

SANAT - GRAF�K SANATLARDA TASARIM �LKELER�

9/7/2010

grafik sanatlarda tasar�m ilkeleri

SANAT - A�IK VEYSEL VE ��RLER�NDE TAB�AT

9/7/2010

a��k veysel ve �iirlerinde tabiat

F�LM D�L�N�N GRAMER� �ZET

9/7/2010

F�LM D�L�N�N GRAMER� �ZET
PARALELE F�LM KURGUSU
Nas�l ki yazar�n daktilosu yada kalemi kendisi i�in �nemli ise film kameras�nda yap�mc�n�n tek kaydedici arac�d�r. Bunu kullanmak uzman bir ekip gerektirir ve film yapmas� a��s�ndan kavramlar� i�leme ve d��nce bak�m�ndan �nemlidir.
D��nceleri sahneler film kasedini kaydedildikten sonra kurgulanmalar� gerektirir.
Flim yapmas� i�in tek bir g�venilir kurgu kayna�� vard�r. Bu iki yada daha fazla ilgi merkezinin s�rayla de�i�imidir. Buna paralel flim kurgusu ad� verilir.
AKS�YON VE KAR�I AKS�YON
Flim seyircisi filimi seyrederken �u iki �eyi bilmek ister.
Birincisi geli�en aksiyon ve olaylar nelerdir.
�kincisi de oyuncular�n bu aksiyon ve olaylara tepkileri nelerdir?
Bir flim yap�mc�s� yada flimin olu�mas�nda g�rev alan ki�iler bu iki noktadaki �izgiyi koruyamazsa izleyicinin dikkati da��l�r. Seyredilen flim gerekli ilgiyi g�rmez. B�yle bir durumda izleyicinin hem kafas� kar��acak hem de sizin eksik oldu�unuz b�l�mde sizi bilgilendirecektir.
Bir flim bask�dan ��km��, kurgusu tamamlanm��sa ve bir yap�mc� olarak siz flimde bir noktay� eksik b�rakm��san�z flim s�ras�nda bu bilgiyi vermeniz m�mk�n de�ildir.
�rne�in bir detay �ekimde iki ki�i bir oda da konu�uyor diyelim. Bu konu�ma esnas�nda kar��daki ki�i konu�an� dinlemiyor ve ba�ka �eylerle ilgileniyor. Mesela anahtarl�� ile oynuyor. E�er bir �ekimci olarak siz bu anahtarl�kla oynama sahnesini �ekemezseniz hikayede bir eksik y�n olu�mu� demektir ve bunun geri d�n�� imkans�z olabilir.
DORUK NOKTALARININ ANLA�ILMASI
Doruk noktalar� anlat�ma bir �ey katmayan, onu oyalayan, anlat�ma yeni bir �ey katmayan aksiyonlar ve k��k ayr�nt�lar�n anlat�m�nda ��kar�l�r.
Doruk noktalar� bir a��dan zaman�nda denetimidir. E�er flim yap�mc�s� i�ini ger�ekten iyi ba�arabiliyorsa istedi her zaman zaman k�salt�r yada uzatabilir.

PARALEL FL�M KURGUSU NASIL ELDE ED�L�R?
Paralel flim kurgusu iki �ekilde elde edilir. Bunlar k�sa s�reli veya uzun s�reli ana �ekimlerdir.
Uzun s�reli ana �ekimler flimdeki olay�n tek bir kamera konumunda t�m�yle kay�t edilmesidir.
K�sa s�reli tek �ekimler ise b�l�mlenmi� bir manzara elde edilir.
TEMEL ARA�LARIN BEL�RLENMES�
Flim kamera ile �ekilir. �ekilen her flimde anlat�lan bir �yk� vard�r.
�lk grup i�erisinde �u flim formlar� vard�r: Haber, belgesel ve kurmaca
�kinci grup i�inde ise k�kten de�i�imler gerektiren t�m flimler kat�labilir. Bunlar: �izgi flimler, kukla flimleri, bitkilerin hayvanlar�n yada insanlar�n zaman�nda atlama yap�larak ger�ekle�tirilen g�r�nt�leri kapsar.
*Haber flimlerin de yap�mc�n�n g�r�nt�ledi�i �eyi de�i�tirmesi imkans�zd�r. Yap�mc�n�n g�r�nt�ledi�i �ey �zerindeki denetimi gayet azd�r.
*Belgesel flimlerinde haberdeki gibi tek bir olay yoktur.
G�d�lenme do�rultusunda bir�ok olay ile u�ra��l�r.�e�itli olaylar tek bir g�sterim i�inde g�sterilir. Bir olay�n ba�tan sona kayd� a��klamamak sad�yla bir yerde kesilebilir. Olay farkl� yakla��mlar�n kar��la�t�r�lmas� bak�m�ndan b

SANAT - GRAF�K B�L�M�

9/7/2010

grafik b�l�m�

SANAT - CENG�Z AYTMATOV

9/7/2010

cengiz aytmatov

SANAT - W.EUGENE SM�TH

9/7/2010

w.eugene smith

SANAT - OTHELLO: B�R ERKEKL�K TRAJED�S�

9/7/2010

othello: bir erkeklik trajedisi

RES�M - G�N�M�Z RESM�NDE ��ZG�N�N PS�KOLOJ�K ETK�S�

9/7/2010

g�n�m�z resminde �izginin psikolojik etkisi

RES�M - FOV�ZM�N

9/7/2010

fovizmin

T�RK SEY�RL�K OYUNLARI

9/7/2010

T�RK SEY�RL�K OYUNLARI

Karag�z

G�lge oyunu olan Karag�z, karanl�kta beyaz bir perdenin arkas�nda yak�lan ��kla, deriden kesilmi� ve renklendirilmi� insan ve hayvan tasvirlerinin perdeye aksetmesi �eklinde oynat�lmaktad�r.
Karag�z, deve veya manda derisinden yap�lan tasvir ad� verilen insan, hayvan veya e�ya �ekillerinin �ubuklar yard�m�yla arkadan verilen ��kla beyaz perde �zerinde hareket ettirilmesi esas�na dayanan g�lge oyunudur. Oyun ad�n�, ba� ki�isi olan Karag�zden almaktad�r.
Geleneksel T�rk tiyatrosunun �nemli t�rlerinden biri olan Karag�z, Perde Oyunu, G�lge Oyunu, Hayal Oyunu gibi isimlerle de an�lm��t�r. Tasvirlere hareketle anlat�m kazand�ran ve ses veren ki�i ayn� ki�idir.
Yavuz Sultan Selim �a��n�n g�venilir yaz�l� kaynaklar�na g�re g�lge oyunu XVI. as�rda T�rkiyeye M�s�r"dan gelmi�tir. XVII. as�rda teknik ve muhtevada milli �zelliklere b�r�nerek Karag�z ad�n� alm��t�r. Bu oyunun iki �nemli ki�isinden biri olan Karag�z a��k s�zl� sade bir halk adam�d�r. Hacivat ise, okumu�, dalkavuklu�a yatk�n, ��kar�n� bilen bir ki�idir. Bunlar�n d��nda konulara g�re rol alan yard�mc� tipler vard�r.
Karag�z oyunlar�nda �o�unlukla toplum ya�ay��n�n ve ki�ilerin aksak yanlar� i�lenmekte ve g�ld�r� havas� i�inde sergilenmektedir. �stanbul T�rk�esinin d��ndaki farkl� �ivelerle, taklit ve yanl�� anlamalarla g�ld�r� unsuru sa�lanmaktad�r.
G�lge oyununun kayna�� G�neydo�u Asya �lkeleri olarak kabul edilir. T�rkiyeye geli�i hakk�nda ise de�i�ik g�r��ler vard�r. Bunlardan birisi Orta Asyada kor kol�ak, �ad�r hayal olarak bilinen oyunlar�n g�lge oyunu oldu�u ve oradan g��lerle Anadoluya getirildi�i g�r��d�r. Di�er g�r��e g�re 1517 y�l�nda M�s�r� alan Yavuz Sultan Selimin T�rkiyeye getirdi�i g�lge oyunu sanat��lar� yolu ile girdi�idir.
18. y�zy�ldan itibaren kesin bi�imini alan Karag�z, halk�n en sevilen e�lence t�rlerinden biri olmu�tur. Karag�z, tek sanat��n�n yetene�ine ba�l� olarak oynat�l�r. Perdedeki tasvirlerin hareket ettirilmesi, de�i�ik tiplerin seslendirilmesi, �ive ve taklitlerin hepsi bir sanat�� taraf�ndan yap�l�r.
Karag�zde i�lenen konular komik ��elerle verilir. �ifte anlamlar, abartmalar, s�z oyunlar�, a��z taklitleri belli ba�l� g�ld�r� ��eleridir.
Hacivat�n semai s�yleyerek perdeye geldi�i, perde gazelini okuduktan sonra Karag�z� �a��rd�� ve Karag�z"le Hacivat�n kavga ettikleri giri� b�l�m�ne "mukaddime" denir. Bu b�l�mde Hacivat�n s�yledi�i perde gazelinde oyunun bir ��renme arac� ve ger�eklerin g�stergesi oldu�u belirtilerek felsefi ve tasavvufi anlam� vurgulan�r.
Muhavere b�l�m�nde, bu oyunun ba� ki�ileri olan Karag�z ve Hacivat aras�nda ge�en salt s�ze dayanan olaylar dizisinden s�yr�lm�� somutla�t�r�lm�� ikili konu�ma yer al�r. Muhavere tekerleme bi�iminde de olabilir. Bu b�l�mde Karag�z ve Hacivat�n ki�ilik �zellikleri ve yarat�l�� a��s�ndan birbirlerine kar��t �zellikleri vurgulan�r. Muhavereler oyunla ilgili olabildi�i gibi, ilgisiz de olabilir. Bunun yan� s�ra �ifte Karag�zl� muhavere, gelge� muhaveresi ve ara muhavere �e�itleri de vard�r.
As�l hikayenin anlat�ld��, di�er tiplerin perdeye geldi�i b�l�me fas�l ad� verilir. Oyun buradaki konuya g�re isim al�r. Fasl�n sonunda oyuncular bir bi�imde perdeden ayr�l�r. Hacivat ve Karag�z kal�r.
Oyunun sonunun seyirciden, yap�lan hatalar i�in �z�r dilenip bir sonraki oyunun duyurusu yap�l�r ve oyun sona erer. Karag�zde hiciv ve ta�lama vard�r. Bu ta�lamalar mizahi bir �slupla devlet y�neticilerine kadar uzanm��t�r.
Oyunun ba� ki�ileri Karag�z ve Hacivatt�r. Karag�z halk�n ahlak ve sa�duyusunun temsilcisidir. �z� s�z� birdir. Hacivat ise medrese e�itimi g�rm��, kaypak, d�zene uyan birisidir. Di�er tipleri Tuzsuz �elebi, Matiz, Beberuhi, Arnavut, Yahudi, �erkez, K�rt, Laz, Tiryaki, Zenneler vb. olu�turur.
Karag�z, saray taraf�ndan ilgi g�rm�� ve desteklenmi�tir. Yap�lan �enliklerde, �ehzadelerin s�nnet d��nlerinde Karag�z g�sterilerine yer verilmi�tir.
Karag�z �zellikle �stanbul merkezli Osmanl� k�lt�r�yle b�t�nle�mi�tir. �stanbulun ya�am�n� Karag�z oyunlar

SANAT - KAVRAM OLARAK ORYANTAL�ZM

9/7/2010

kavram olarak oryantalizm

SANAT - OSMANLI ��N� VE SERAM�KLER�

9/7/2010

osmanl� �ini ve seramikleri

SANAT - SANATIN DO�U�U

9/7/2010

sanat�n do�u�u

SANAT - TUNCAY TAKMAZ (RESSAM)

9/7/2010

tuncay takmaz (ressam)

J M SNGE - THE WELL OF THE SAINTS

9/7/2010

THE WELL OF THE SAINTS
A Comedy in Three Acts
By J. M. SYNGE

SCENE
Some lonely mountainous district in the east of Ireland one or
more centuries ago.

THE WELL OF THE SAINTS was first produced in the Abbey Theatre in
February, 1905, by the Irish National Theatre Society, under the
direction of W. G. Fay, and with the following cast.

Martin Doul W. G. FAY
Mary Doul EMMA VERNON
Timmy GEORGE ROBERTS
Molly Byrne SARA ALLGOOD
Bride MAIRE NIC SHIUBHLAIGH
Mat Simon P. MAC SHIUBHLAIGH
The Saint F. J. FAY
OTHER GIRLS AND MEN

MARTIN DOUL, weather-beaten, blind beggar

MARY DOUL, his Wife, weather-beaten, ugly woman, blind also,
nearly fifty

TIMMY, a middle-aged, almost elderly, but vigorous smith

MOLLY BYRNE, fine-looking girl with fair hair

BRIDE, another handsome girl

MAT SIMON

THE SAINT, a wandering Friar

OTHER GIRLS AND MEN

THE WELL OF THE SAINTS

ACT I

[Roadside with big stones, etc., on the right; low loose wall at
back with gap near centre; at left, ruined doorway of church with
bushes beside it. Martin Doul and Mary Doul grope in on left and
pass over to stones on right, where they sit.]

MARY DOUL. What place are we now, Martin Doul?

MARTIN DOUL. Passing the gap.

MARY DOUL -- [raising her head.] -- The length of that! Well,
the suns getting warm this day if its late autumn itself.

MARTIN DOUL -- [putting out his hands in sun.] -- What way
wouldnt it be warm and it getting high up in the south? You
were that length plaiting your yellow hair you have the morning
lost on us, and the people are after passing to the fair of
Clash.

MARY DOUL. It isnt going to the fair, the time they do be
driving their cattle and they with a litter of pigs maybe
squealing in their carts, theyd give us a thing at all. (She
sits down.) Its well you know that, but you must be talking.

MARTIN DOUL -- [sitting down beside her and beginning to shred
rushes she gives him.] -- If I didnt talk Id be destroyed in a
short while listening to the clack you do be making, for youve a
queer cracked voice, the Lord have mercy on you, if its fine to
look on you are itself.

MARY DOUL. Who wouldnt have a cracked voice sitting out all the
year in the rain falling? Its a bad life for the voice, Martin
Doul, though Ive heard tell there isnt anything like the wet
south wind does be blowing upon us for keeping a white beautiful
skin -- the like of my skin -- on your neck and on your brows,
and there isnt anything at all like a fine skin for putting
splendour on a woman.

MARTIN DOUL -- [teasingly, but with good humour.] -- I do be
thinking odd times we dont know rightly what way you have your
splendour, or asking myself, maybe, if you have it at all, for
the time I was a young lad, and had fine sight, it was the ones
with sweet voices were the best in face.

MARY DOUL. Let you not be making the like of that talk when
youve heard Timmy the smith, and Mat Simon, and Patch Ruadh, and
a power besides saying fine things of my face, and you know
rightly it was the beautiful dark woman they did call me in
Ballinatone.

MARTIN DOUL -- [as before.] -- If it was itself I heard Molly
Byrne saying at the fall of night it was little more than a
fright you were.

MARY DOUL -- [sharply.] -- She was jealous, God forgive her,
because Timmy the smith was after praising my hair.

MARTIN DOUL -- [with mock irony.] -- Jealous!

MARY DOUL. Ay, jealous, Martin Doul; and if she wasnt itself,
the young and silly do be always making game of them thats dark,
and theyd think it a fine thing if they had us deceived, the way
we wouldnt know we were so fine-looking at all.

[She puts her hand to her face with a complacent gesture.]

MARTIN DOUL -- [a little plaintively.] -- I do be thinking in the
long nights itd be a grand thing if we could see ourselves for
one hour, or a minute itself, the way wed know surely we were
the finest man and the finest woman of the seven counties of the
east (bitterly) and then the seeing rabble below might be
destro

RES�M - RES�MDE YEDEK PAR�A ESTET�� ZER�NE

9/7/2010

resimde yedek par�a esteti�i �zerine

SANAT - YE��L YOLUN ANLAMI

9/7/2010

ye�il yolun anlam�

SANAT - T�RK S�NEMASI"NDA SANS�R

9/7/2010

t�rk sinemas�"nda sans�r

FOTOGRAFC�L�K_EG�T�M�

9/7/2010

G � R� Þ
FOTO Ú RAF MAK� N ES �
1 . �ÚNE DEL�Ú� KAMERA . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
2 . M A K� N E L E R�N BAÞ L I CA …ÚELER� . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
a) Netleme Siste m i . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
b) Obt Ÿ ra t š r . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
c) Diya f ra m . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
d) Film Sarma Ko l u . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
e) Numara t š r . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
f) Geri Sarma Ko l u . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
g) Vi z š r . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
h) Objekt i f . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
3. M A K�NE T� P L E R� . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
a) Ko m pa kt l a r . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
b) Tek Objekt i fli Refl e ks Makineler . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
c) Vi z š r l Ÿ l e r . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
d) ‚ift Objekt i fli Refl e ks Makineler . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
e) BŸyŸk formatlÝ Makineler . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
I Þ I K
1 . Pa r l a k l Ý k . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
2 . Y š n . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
3. Re n k . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
4. Kelvin Ska l a sÝ . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
5. Gerek ve Sa hte Renk IsÝ l a r Ý . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
6 . Ko nt ra st . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
7. Re n k . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
8 . Rengin DoUasÝ . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
9. S p e kt r u m . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
1 0. Rengin Ko m p oz i syo n u . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
1 1 . Ye rel ParlaklÝk Uyumu . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
1 2 . ParlaklÝUa Uyum . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
1 3. AnÝnda ParlaklÝk Ko nt ra st Ý . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
1 4. ParlaklÝk Sa b i tes i . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
‚ E K�M TEKN�KLER�
1 . Poz l a n d Ý r m a . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
2 . … l Ÿ m . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
3. EßdeUerlik Ya sa sÝ . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
4. EßdeUerlik Sa p m a sÝ . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
5. ‚ eßitli Ko n u l a rda PozlandÝrma Pro b l e m l e r i . . . . . . . . . . . . . . . . . .
6 . Alan DerinliUi ve Koß u l l a r Ý . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
7. IßÝkla Boya m a . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
8 . Mimari Foto U ra f . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
9. Pa n o ra m a . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
�indekiler

veribaz.com - Sahne Sanatlar� / G�r�nt� Sanatlar� - T�rkiye'nin veri bankas�

RES�M - PABLO P�CASSO

SANAT - AYA TR�ADA MANASTIRI

RES�M - D�NEM �DEV�

SANAT - T�RK D�L� VE EDEB�YATI DERS� PROJES�

CINEMA IN TURKEY

RES�M - CLAUDE MONET "�MPRESS�ON - SOLE�L LEVANT"

SANAT - SANATI �NCELEYEN B�L�M DALLARI

SANAT - YA�LI BOYA RES�M SANATI

G�STER�P APTIRMA

SANAT - AR�F SA�

SANAT - ALTAN ERKEKL�

RES�M - ATAT�RK"�N SANAT �ZER�NE S�ZLER� - A�IKLAMALAR

T�YATRO TER�MLER�

ISMAYIL HAKKI BALTACIO�LU"NUN �ZT�YATRO KURAMI VE GELENEKSEL ��ELER�N "KAFA TAM�RC�S�" ADLI OYUNA YANSIMALARI

SANAT - SANAT

SANAT - YAHYA KARATA�

SANAT - OSMANLI K�LT�R VE MEDEN�YET�

HEART OF DARKNESS

SANAT - ATAT�RK"�N K�LT�R VE SANAT �ZER�NE F�K�R VE D���NCELER�

RES�M - HOB�LER�N TUVALDE YOLCULU�UNA DA�R

CH�APAS D�YE B�R YER

RES�M - PABLO P�CASSO

SANAT - XV. YY. TEZH�B SANATI

SANAT - TURK�SH C�NEMA BETWEEN THE PER�OD OF 1931- 1945

RES�M - KA�IT BEBEKLER �ZER�NE BOYASAL DENEMELER

��ZG� ROMAN NED�R?

FOTO�RAF

SANAT - JACK�E CHAN

GER�E�� B�LEN ��ZG�

RES�M - R�NESANS D�NEM�NDE RES�M SANATI

SANAT - SANATA ADANAN B�R YA�AMIN BA� KAHRAMANI HAL�T Z�YA U�AKLIG�L

YARATICILIKTAK� ENGELLER

SANAT - 20. Y�ZYIL SANATINI HAZIRLAYAN ETMENLER

T�RK RES�M SANATI TAR�H�

KABAK �EK�RDE��

SANAT - B�L�M E��T�M� VE YARATICILIK

SANAT - ATAOL BEHRAMO�LU

STORYBOARD

RES�M - PABLO P�CASSO (1881 – 1973)

SANAT - YEN� T�RK ���R� NAZIM B���MLER�

RES�M - PASTEL BOYA

K�TLE �LET���M ARA�LARININ ETK�LER�

SANAT - LEONARDO DA V�NC�

SANAT - K���K A�A

SANAT - TOPLUMLARIN GEL���M S�REC�NDE SANATA VE SANAT�IYA GEREKS�NME VARDIR

RES�M - FERNAND LEGER (1881-1955)

DRAMATURG�

SANAT - YILMAZ G�NEY

SANAT - �STANBUL-AVRASYA MARATON TAR�H�

CIVELEK RESEARCH PAPER (REVISED DRAFT) SHAKESPEARE AND HIS PLAS

SANAT - �AKAL

RES�M - SANAL ALEMDE ANNE VE �OCUK

SANAT - POSTMODERN�ZM

STAR WARS

SANAT - FOTO�RAF

MOL�ERE

KURGU

SANAT - YAKUP KADR� KARAOSMANO�LU (1889 - 1974)

SANAT - �ZLEN�MC�L�K (EMPRESEYON�ZM)

SANAT - YUNUS EMRE

SANAT - GUSTAVE TEODOR FECHNER

SERGEY M. EISENSTEIN HAYATI VE YAPITLARI

SANAT - BATIYA G���N SANATSAL EVRELER�

T�YATRO TAHL�LLER�

D�NYADAK� AKIMLAR (ISMLER)

OYUN TEXT�

MUTTER COURAGE UND IHRE K�NDER

SANAT - HAYVAN F�G�RL� HALILAR

SANAT - D�NYANIN YED� HAR�KASI

SANAT - P�CASSO PABLO RU�Z

SANAT - PEYAM� SAFA

SANAT - C�OFF TE�K�LATI VE FEST�VALLER�

RES�M - BAROK SANATI

SANAT - RE�AT NUR� G�NTEK�N

SANAT - M�NYAT�R NED�R

SANAT - PERL DE VER�

KOMPOZ�SYON

SANAT - NE HAL�N VARSA G�R-GLADYAT�R

SANAT - DO�U AKDEN�Z MEDEN�YETLER�

SANAT - ATAT�RK"�N K�LT�R VE SANAT �ZER�NE F�K�R VE D��NCELER�

SANAT - YEN� T�RK ��R� NAZIM B��MLER�

K�TLE �LET��M ARA�LARININ ETK�LER�

SANAT - K��K A�A

SANAT - TOPLUMLARIN GEL��M S�REC�NDE SANATA VE SANAT�IYA GEREKS�NME VARDIR

SANAT - BATIYA G��N SANATSAL EVRELER�

K�ML�K ��Z�MLEMELER� (OYUNUN K�ML��)/DRAMATURG� RAPORU

G�LGE OUNU TAR�H� GEL��M�

F�LM�N GEL��M�

G�RME B��MLER�

T�YATRO TER�MLER� S�ZL��

MARTI / ANTON PAVLOV�� EHOV.

MODERNLE�ME VE M�LL�YET��L�K, CUMHUR�YET D�NEM� �OCUK T�YATROSUNDAK� M�LL�YET�� VE C�NS�YET�� ELER