veribaz.com - Biyoloji - T�rkiye'nin veri bankas�

B�YOLOJ� - B�OGRAFH�

9/7/2010

biografhi

HAYVANLARDA TA�IMA SISTEMI

9/7/2010

HAYVANLARDA TA�IMA SISTEMI

Bir hucrelilerde gaz ve besin alisverisi hucre zar� ile yap�l�r. Bu yuzden tek h�creii canldarda �zel bir dola��m sistemi yoktur.

�ok h�crelilerden s�ngerler ve s�lenterlerin v�cutlar� k��k ve h�creleri d�� evre ile temas halinde oldu-�undan ta��ma sistemleri yoktur. Ayr�ca yass� solucanlarda da �zel bir ta��ma sistemi bulunmamaktad�r.

Omurgas�zlar�n �o�u ile omurgal�lar�n hemen hepsinde v�cut b�y�k oldu�undan i� k�s�mlardaki h�creler d�� evre ile do�rudan madde al��veri�i yapamazlar. Omurgal� canl�larda ve omurgas�zlardan da toprak solucan�nda kalp, damarlar ve dola��m s�v�s�ndan olusan dola��m sistemi vard�r.
Dola�im A�ikdola�im Kapali dola�im

1. A��k Dola��m: Bu dola��mda dola��m s�v�s� t�m�yle kapal� bir sistem i�erisinde (damarlarda) dola�may�p, damariardan dokular aras�ndaki bo�luklara yay�l�r. Yu-mu�ak�alarda, derisi dikenlilerde ve eklembacakl�larda a��k dola��m g�r�l�r. K�lcal kan damarlar� yoktur. A��k dola��ma sahip canl�lar daha yava� hareket ederler.

2. Kapal� Dola��m: Kan�n kalp ve damarlardan olu-�an kapal� bir sistem i�erisinde dola�mas�d�r. Toplar ve atardamarlar k�lcal damarlarla birbirlerine ba�l�d�r._

BITKILERDE TASIMA SISTEMI

Fotosentez yapan bitkilerin hepsi d�� ortamdan su ve mineralleri almal� ve bunlar� b�t�n h�crelere ilet-melidirler. Ayr�ca ye�il k�s�mlarda sentezledikleri organik maddeleri besin sentezi yapamayan k�s�mlara tasimak zorundadir.

Su yosunlar�, kara yosunlar� ve ci�er otlar�nda �zel bir ta��ma sistemi yoktur. Su yosunlar� gerekli mad-deleri b�t�n v�cut y�zevivle al�r ve art�k maririfilfici de ayn� �ekilde d��ar� verirler.

Kara yosunlan ve ci�er otlan da nemh yerlerde ya-�arlar. Topraktaki su ve mineralleri k�ke benzeyen k�ks�leri ile al�p h�creye aktanrlar.

E�relti otlar�, at kuyruklar� ve kibrit otlar�nda ise top-raktan al�nan su ve minerallerin ta��nmas�n� sa�la-yan basit iletim demetleri vard�r.

TASIMA SISTEMININ AMACI

Canl�lar, i�inde ya�ad�klar� ortamdan ald�klar� besin, oksijen, karbondioksit ve mineralleri v�cutlar�nda yeni madde yap�m� ve enerji �retiminde kullan�rlar. H�cre-lerde hayatsal faaliyetler sonucu olu�an art�k madde-lerin de d��ar� at�lmas� gerekir.

0 halde h�crelere gerekli olan maddeleri (besin ve ok-sijen) getiren ve h�crelerde olu�an artik maddeleri (karbondioksit ve amonyak gibi) bo�altim organlarina ta�iyan sisteme ta�ima sistemi denir.

Ta�ima sisteminin amaci; h�credeki reaksiyonlarin devamliligini saglamaktir.

Tek h�creli canl�lar besin maddelerini h�cre zar� ile al�rlar . �ok h�creli canl�larda ise al�nan maddelerin h�crelere ula�t�r�lmas� ve h�crelerde olu�an art�k maddelerin h�crelerden uzakla�t�r�lmas� ancak ta��ma sistemi ile m�mk�nd�r.

�I�EKLI BITKILERDE TASIMA SISTEMI

K�klerle al�nan suyun fotosentezde ve terlemede kullan�lmak �zere yapraklara, yapraklarda sentezle-nen besinlerin di�er organlara iletilmesi ta��ma sis-temiyle olur.

Bitkilerde ta�ima sistemini iletim demetler

D�YET

9/7/2010

G�R��

Ya�land�k�a arter duvarlar� kal�nla��r ve arterler sertle�ir. Genellikle arterlerin bu dejeneratif de�i�ikliklerinin t�m�ne "arterioskleroz" denir. Bu genel kapsaml� deyim i�inde: A– Aterosklerotik de�i�iklikler ve B– Aterom olu�mas� ile ilgili olmayan de�i�iklikler vard�r. Bu ikinci grup de�i�iklikleri de ��yle �zetleyebiliriz: 1. Damarlar�n ya�lanmas�na ba�l� bozukluklar: �ocukluk ya�lar�ndan ba�layarak arterlerin intimas� ve medias� kal�nla��r. Bu kal�nla�ma 25-35 ya�lar aras�nda azamisine ula��r. Elastik liflerin say�s� artt�� halde damarlar sertle�ir. Damarlar uzay�p b�k�nt�l� bir hal alabilir. Damarlar�n �evresindeki destek dokusunun azalmas� da bu de�i�iklikleri kolayla�t�r�r. Bu de�i�iklikler ya�l�l��n daha do�rusu ya�lanman�n ayr�lmaz bir par�as� olmakla birlikte aterom plaklar�n�n olu�mas� ile kombine olabilir ve beklenenden �nceki ya�larda ateroskleroz bulgular� ile birlikte oldu�u zaman bunu "normal" bir s�re� saymak olana�� yoktur. 2. Fokal kalsifikasyonlar: Aterosklerozun tuttu�u damarlara g�re daha k��k damarlar�n media tabakas�nda kalsifikasyonla kendini g�sterir. Alt ekstremiteleri ve tiroid arterlerini tuttu�u zaman M�n�keberk sklerozu, beyin arterlerinin ekstram�ral dallar�n� tuttu�u zaman ise Fahr sklerozu ad�n� al�r. 3. Arterioloskleroz: K��k damarlarda hiper tansiyona ba�l� de�i�ikliklerdir. �ok a��r olmayan s�rekli hipertansiyonda b�brek arteriollerinde hyalinizasyon �eklinde kendini belli ederken, habis hipertansiyonda arteriollerin media ve intimas�nda fibr�z ve elastik hiperplazi ve nekrozlarla seyreder.
Bu say�lan �� grup de�i�iklik ateroskleroz ile birlikte olabilir ve ateroskleroz bu de�i�ikliklerinde seyrini h�zland�rabilir. Ancak ateroskleroz veya bir ba�ka deyimle ateromat�z arter hastal�� gerek yayg�nl�� gerek �ld�r�c� ve hasta edici komplikasyonlar�n�n s�kl�� y�n�nden �a��m�z�n en �nemli dejeneratif hastal�� say�lmaktad�r ve ba�l� ba��na incelenmesi gere

S�N�R S�STEM�

9/7/2010

S�N�R S�STEM�
*Sinir sistemi; canl�n�n d�� evreye uyumunu sa�layan i� �evrenin dengede tutulmas�ndan sorumlu, uyar�lara verilen tepkileri d�zene koyan bir sistemdir.
*Sinir siteminin en k��k yap� ve g�rev birimi n�rondur.
N�ronun (Sinir H�cresinin) Yap�s� :
*a) Dentrit b) H�cre g�vdesi(as�l h�cre k�sm�) c) Akson
*K�sa uzant�lara dentrit, uzun uzant�lara akson denir.H�cre k�sm�nda g�vdede sitoplazma ve �ekirdek bulunur.Sitoplazma da ince iplik�ikler(n�rofibriller) bulunur.Bunlar iletimde etkilidir.
*Aksonlar�n bir araya gelmesiyle sinir kordonu meydana gelir.
*Aksonlar�n d�� miyelin k�l�f ile �rt�l�d�r.Miyelin k�l�f schwan h�crelerinden meydana gelmi� olup iki h�cre aras�nda ranvier bo�umu bulunur.Ranvier bo�umda miyelin k�l�f yoktur.
*Miyelinli k�l�f uyart�lar�n h�zl� ta��nmas�n� sa�lar.
*Ranvier bo�umda uyart�lar s��rayarak ge�er.
*Uyar�lar�n miyelinli n�ronlarda ta��nma h�z� 120 m/sn iken miyelinsizlerde ta��nma h�z� 12m/sn dir.
*Bir sinir h�cresi dinlenme halinde iken i� k�sm� negatif d�� k�sm� pozitif y�ke sahiptir.Buna kutupla�m�� (polarize olmu�) sinir h�cresi denir.
*Kutupla�man�n sebebi h�cre i�i ve d��ndaki iyonlar�n yo�unlu�udur.Na+ iyonu n�ronun d�� k�sm�nda, K+ iyonu i� k�s�mda yo�undur.Bu yo�unluk, sodyum potasyum pompas� ile sa�lan�r.Bu i�lem aktif ta��ma ile ger�ekle�ir.
*H�cre d��na pompalanan pozitif iyonlar h�cre i�ine al�nanlardan fazla oldu�undan d�� k�s�m pozitif, i� k�s�m negatiftir.
*N�ronlar�n g�revi, uyar�lar� almak ve ta��makt�r.
*N�ronlarda dengesizli�e ve tepkiye yol a�an i� ve d�� evre de�i�ikliklerine uyar�(etki) denir.N�ron bir uyaranla uyar�ld��nda h�cre g�vdesi ve aksonlarda meydana gelen de�i�ikliklere uyart�(impuls) denir.
Uyar�lar�n Al�nmas� ve Ta��nmas�
*Uyar�lar�n al�nabilmesi i�in uyar� e�ik de�erde veya �zerinde olmas� gerekir.E�ik de�erin alt�ndaki uyar�lar n�ronlar taraf�ndan al�nmaz ve tepki olu�turulmaz. Bir sinir h�cresinin uyar�lar� alabilmesi i�in gerekli uyar� �iddetine e�ik �iddeti denir.
*Uyar�lar dentrit ile al�n�p akson boyunca ta��n�r ve akson ucuna iletilir.
*Uyart�lar ta��n�rken; sodyum potasyum pompas� �al��r(Na+ i�eri girer, K+ d��ar� ��kar). Kutupla�ma bozulur(Depolarize=i� k�s�m pozitif, d�� k�s�m negatif olur).ATP harcan�r.
*Bu olaylar�n ger�ekle�mesi ile uyart� elektriksel ve kimyasal olarak ta��n�r.
*Bir n�ron bir uyart�y� ta��rken ikinci uyar�y� alamaz.
*N�rondaki impuls ta��n�m h�z� sabittir.
*�mpuls sinir telinin bir b�lgesinden ge�tikten sonra o b�lge hemen eski durumuna d�ner. Buna repolarizasyon denir.
*�mpulsun iletimi i�in gerekli enerji sinir h�crelerinin kendisinden sa�lan�r. Bu s�rada O2, glikoz t�ketimi, CO2 �retimi, s�cakl�k artar. Bu nedenle sinirsel iletimde hem kimyasal hem de elektriksel olaylar rol oynar.
*Bir n�ronun akson ucu ile di�er n�ronun dentritinin kar��la�t�� yere sinaps denir.
*�mpuls depolarizasyon dalgas� �eklinde sinir h�cresi boyunca ilerler. Aksonlara gelince di�er h�creye ge�me, elektriksel olarak sa�lanamaz, kimyasal olarak devam eder. Uyart�lar�n sinapslardan di�er bir n�rona ta��nmas�n� sinirlerin akson u�lar�nda bulunan sinaptik keselerden salg�lanan n�rotransmitter maddeler sa�lar.
*Bu maddeler Asetilkolin, Histamin, Dopamin, Serotonin, N�radrenalin ve Glumatotdur. Uyart� aksonun ucuna eri�ince bu maddeler impulsu di�er n�ronun dentritine ta��rlar. Uyart�lar�n sinapslardan ge�i�i n�ronda ta��nma h�z�ndan yava�t�r.
*Uyart�lar�n ilk de�erlendirilme ve kontrollerinin yap�ld�� yerler sinapslard�r. Uyart�lar sinapsta n�rotransmitter maddeler ile se�ime u�rar. Buna se�ici diren� denir. Bu sayede gerekli olan sinirler uyar�l�r. B�ylece v�cudun di�er k�s�mlar� gereksiz uyar�mdan korunur.
*Sinapstaki bir impulsun di�erini etkisiz hale getirmesine engelleme, di�erinin ge�i�ini h�zland�rmas�na kolayla�t�rma denir.
*Yap�s�na g�re (h�cre g�vdesinden ��kan uzant�lara g�re) sinir h�creleri 3 �e�ittir.
oBir uzant�s� varsa bir kutuplu n�ronlar
o�ki uzant�s� varsa iki kutuplu n�ronlar
o�ok uzant�s� varsa �ok kutuplu n�ronlar
*G�revlerine g�re sinir h�creleri 3 �e�ittir.
a)Duyu N�ronu
Uyar�lar� duyu organlar�ndan merkeze g�t�r�r.
b)Motor N�ron
Merkezden ald�� emirleri (cevaplar�) kas ve salg� bezlerine g�t�ren ve onlar�n faaliyete ge�mesini sa�layan n�rondur.
c)Ara N�ron
Uyar�lar�n de�erlendirildi�i ve cevaplar�n olu�turuldu�u n�ronlard�r. Duyu ve motor n�ronlar� aras�nda ba�lant� kurarlar. Merkezde bulunurlar.
*Uyar�n�n e�ik de�erinin �zerinde ol

KALITIM

9/7/2010

canl� organizmalardaki �zellikleri bir ku�aktan di�erine aktarmas� olarak tan�mlanabilir.�ok eski zamanlardan beri insanlar �ocukla anne ve baba aras�daki bir ben- zerlik bulundu�ununve benzerli�in kal�tsalkal�tsal oldu- �unun fark�ndayd�lar.anne ve baba g�r�len �zeliklerin �ocuktada ortaya ��kaca�� g�zleminde bitki to�umlar�-n�n se�iminde ve hayvanlar�n evcile�tirilmesinde b�y�k
�l��de yararlan�l�yor.ancak kal�t�m�n genel kanunlar�
1868"de mendel"in bitki �retimi deneyine kadar anla��l -mam��t�.bubirimlere g�n�m�zde gen ad� verilmektedir.
bu g�n genlerin dna (deoksiribonijk asit)denilen kim- yasal bir maddeden olu�tu�u kabul edilmektedir.
e�eysiz �reme, e�eyli �reme

B�YOLOJ� - M�NARELLER

9/7/2010

minareller

TEST

9/7/2010

B�TK�SEL DOKULAR

1-B�cek�il bitkilerin ve tuzcul bitkilerin tuz salg�lamada �zelle�en salg� t�yleri ile k�k emici t�ylerini olu�turan epidermis hangi doku i�erisinde incelenir?
A.Destek doku
B.Koruyucu doku
C.Ba� doku
D.Parankima doku
E.Epitel doku
2-A�a��dakilerden hangisi, parankima dokusunun fonksiyonlar�ndan biri de�ildir?
A.�letim
B.Fotosentez
C.Desteklik
D.Solunum
E.Depo ve salg�
3-A�a��dakilerden hangisi, de�i�mez dokular�n �zelliklerinden de�ildir?
A.Birincil ve ikincil meristem doku h�crelerinin geli�me ve farkl�la�mas�yla olu�ur.
B.H�creleri b�y�k, sitoplazmas� az ve kofullar� �ok say�dad�r.
C.doku h�crelerinin aras�nda bo�luk bulunur.
D.H�cre duvarlar�nda odun ve mantar �z� birikerek kal�nla�maya sebep olur.
E.Embriyonik meristematik �zelliklerini ta��r.
4-A�a��dakilerin hangisinde, parankima dokusu bulunmaz?
A.G�vde ve k�k kabu�u
B.Yaprak mezofili
C.Epidermis
D.Tohum endospermi
E.Meyve etli k�s�mlar�
5-Bir yaprak sap�nda a�a��dakilerden hangisi bulunmaz?
A.Kollenkima
B.Parankima
C.Sklerankima
D.Odun borusu
E.Kaliptra
6-A�a��dakilerden hangisi, periderm ve �zellikleriyle ilgili yanl�� bir a��klamad�r?
A.�ok y�ll�k bitkileri �rter ve korur.
B.Fellojenden orijin al�r.
C.H�cre �eperlerinde su ge�irmez s�berin maddesi birikir.
D.Gaz al�� veri�ini kovucuk sa�lar.
E.Canl� h�crelerdir.
7-Hayvansal ve bitkisel dokulardaki g�rev benzerli�i a�a��daki hangi ikili aras�nda yoktur?
A.Epitel doku-Kas doku
B.Ba� doku-Parankima
C.Bez epiteli-Salg� doku
D.Kemik doku-Destek doku
E.Kan doku-�letken doku
8-A�a��dakilerden hangisi, kar��s�ndaki yap�y� i�ermez?
A.Pek doku-Sel�loz, pektin
B.Sert doku-Sel�loz, lignin
C.Odun borusu-S�berin, kalbur borusu
D.Epidermis-K�tikula, stoma
E.Periderm-S�berin, lentisel
9-A�a��dakilerden hangisi, b�t�n bitki gruplar�n�n genel �zelliklerindendir?
A.K�k, g�vde ve yapra��n bulunmas�
B.Madde ta��nmas�n�n damarlarla yap�lmas�
C.Karbondioksit �z�mlemesi yapan h�crelerin bulunmas�
D.Hem e�eyli, hem e�eysiz �remenin yap�labilmesi
E.Aktif olarak yer de�i�tirme hareketi yapabilmesi
10-Epidermisten orijin alan t�ylerin g�revi a�a��dakilerden hangisi olamaz?
A.�rt�
B.Salg�
C.T�rmanma
D.Savunma
E.Onar�m
11-K�k b�y�me b�lgesinde,
I.Dermatojen
II.Fellojen
III.Plerom
IV.Kambriyum
V.Periblem
b�lgelerinden hangileri bulunur?
A.I ve II
B.III ve IV
C.I, II ve III
D.I, II ve V
E.II, IV ve V
12-Bir k�kte a�a��daki hangi b�lgeden kar��s�ndaki k�s�mlar olu�maz?
A.Dermatojen-Epidermis
B.Periblem-Kabuk
C.Plerom-Odun borusu
D.Epidermis-Emici t�yler
E.Plerom-Fellojen
13-Yapraklar�n, meyvelerin ve k�klerin depo b�lgeleri genellikle hangi doku h�crelerinden olu�mu�tur?
A.Epidermis
B.Parankima
C.Kollenkima
D.Periderm
E.Sklerankima
14-Odunsu dikotiledon bir bitkide,
I.Apikal meristem
II.�letim kambriyumu
III.Mantar kambriyumu
dokular�ndan hangileri bulunur?
A.Yaln�z I
B.Yaln�z II
C.Yaln�z III
D.I ve II
E.I, II ve III
15-Yapra��n palizat mezofili ve s�nger mezofili hangi doku h�crelerinden yap�lm��t�r?
A.Epidermis
B.Kollenkima
C.Sklerankima
D.Parankima
E.Soymuk
16-Kaliptran�n g�revi nedir?
A.Embriyonik h�creleri �retmek
B.Suyu emmek
C.K�k apikal meristemi olu�turmak
D.Mineralleri emmek
E.K�k apikal meristemi d�� etkilere kar�� korumak
17-Yan k�klerin uzamas�n� sa�layan perisiki a�a��daki hangi h�crelerden olu�ur?

B�YOLOJ� - BES�NLER�M�Z SINIFLANDIRILMASI

9/7/2010

besinlerimiz s�n�fland�r�lmas�

B�TK� VE HAYVAN H�CRES�

9/7/2010

B�TK� VE HAYVAN H�CRES�

B�TK�LER�N D�NYASI

Bitkilerin varl�� yery�z�ndeki canl�l��n devam� i�in vazge�ilmezdir. Bu c�mlenin ta��d�� nemin tam olarak kavranabilmesi i�in ��yle bir soru sormak gerekir: "�nsan ya�am� i�in en �nemli unsurlar nelerdir?" Bu sorunun cevab� olarak akla elbetteki oksijen, su, besin gibi temel ihtiya� maddeleri gelir. ��te t�m bu temel maddelerin yery�z�ndeki dengesini sa�layan en �nemli fakt�r ye�il bitkilerdir. Bundan ba�ka yine yery�z�ndeki �s� kontrol�n�n sa�lanmas�, atmosferdeki gazlar�n dengesinin korunmas� gibi, sadece insanlar i�in de�il b�t�n canl�lar i�in son derece b�y�k �nem ta��yan ba�ka dengeler de vard�r, ki b�t�n bu dengeleri sa�layanlar da yine ye�il bitkilerdir.

Ye�il bitkilerin faaliyetleri sadece bunlarla s�n�rl� de�ildir. Bilindi�i gibi yery�z�ndeki ya�am�n ana enerji kayna�� G�ne�tir. Ancak insanlar ve hayvanlar, g�ne� enerjisini do�rudan kullanamazlar, ��nk� b�nyelerinde bu enerjiyi oldu�u gibi kullanabilecekleri sistemler yoktur. Bu y�zden g�ne� enerjisi de ancak bitkilerin �retti�i besinler arac�l��yla, kullan�labilir enerji olarak insanlara ve hayvanlara ula��r. H�crelerimiz taraf�ndan kullan�lan enerji hammaddelerinin t�m�, ger�ekte bitkiler arac�l��yla bize ta��nan g�ne� enerjisidir. �rne�in �ay�m�z� yudumlarken asl�nda g�ne� enerjisi yudumlar�z, ekmek yerken di�lerimizin aras�nda bir miktar g�ne� enerjisi vard�r. Kaslar�m�zdaki kuvvetse ger�ekte g�ne� enerjisinin farkl� formundan ba�ka bir �ey de�ildir. Bitkiler g�ne� enerjisini bizim i�in karma��k i�lemler yaparak b�nyelerindeki molek�llere depolam��lard�r. Hayvanlar i�in de durum insanlardan farkl� de�ildir. Onlar da bitkilerle beslenir ve bu sayede onlar�n enerji paketleri haline getirerek depolad�klar� g�ne� enerjisini kullan�rlar.

Bitkilerin kendi besinlerini kendilerinin �retebilmelerini ve di�er canl�lardan ayr�cal�kl� olmalar�n� sa�layan ise, h�crelerinde insan ve hayvan h�crelerinden farkl� olarak g�ne� enerjisini do�rudan kullanabilen

S�ND�R�M S�STEM�

9/7/2010

S�ND�R�M S�STEM�
A) Sindirim Sistemi Hakk�ndaki Genel Bilgiler
B�y�k yap�l� organik besinlerin, su ve sindirici enzimler etkisi ile kendilerini olu�turan en k��k yap� ta�lar�na ayr�lmas� olay�na sindirim denir. Sindirim sistemi a��zda ba�lar ve d�zba��rsak (rektum) ile son bulur (�ekil 1). Toplam uzunlu�u 11 metre civar�ndad�r. Sistem, genelde besinleri kimyasal i�lemlerden ge�irerek organizman�n kullan�m�na haz�rlayan bir borular sistemi, bir fabrika olarak tan�mlan�r. Sindirim sistemi, i�sel ve d��sal d�nyam�z aras�nda k�pr� g�revi yapan ve bedenimizi kaplayan deriden y�zlerce kere daha geni� bir y�zeye sahip olan �ok �nemli bir organlar b�t�nl��d�r. Sindirimsisteminde anlay�� g�c�m�z� a�an karma��kl�kta geli�meler olagelir. �rne�in, sindirim sisteminde ya�ayan h�crelerin say�s�, beden h�crelerinin t�m�n�n say�s�na e�ittir. Ama mikroplarla i� i�e ya�ayan bu h�crelerin her birinin sa�l��m�z� nas�l korudu�u ve sa�l�k sorunlar�m�z�n bu h�creleri nas�l etkiledi�i hakk�nda kesin bilgilere hen�z sahip de�iliz.
Sindirim sistemi, �nemli miktarda hormonlar�n salg�lanmas�n� da sa�layan ve kontrol i�levleri g�ren karma��k bir sinir a�� ile �r�lm��t�r; karn�m�z�n beynidir adeta. Ba��rsak d�zeyindeki bu duyarl�l�k, normalde sindirim sistemini gere�ince kontrol edebilir. Sistemin �e�itli organlar� aras�ndaki uyumluluk derecesi ve sinerji (birle�erek ayn� y�nde etki g�sterme) yetene�i �ok �a��rt�c�d�r.
Sindirim sisteminde bir aksama oldu�unda, ne yersek yiyelim, besinler gerekti�ince i�lenmez ve bir yetersizlik ortam� olu�ur. B�yle bir durumda �ncelikle g�z �n�nde bulundurulmas� gereken iki �e�it aksama olabilir: Bunlar, sindirim s�v�lar�n�n bile�imindeki veya miktar�ndaki sapmalar veya sistemdeki bir kontrol hatas� nedeniyle, ba��rsak mukozas�n�n besinleri gere�ince emememesi durumudur. Bu problemlerin her biri, pek �ok hastal��a neden olu�turabilecek niteliktedir. Bu a��klamalarda s�z konusu edilen yaln�zca, sistemin gere�ince �al��amamas�na yol a�an, i�levsel aksakl�klard�r. Yani burada, sindirim sistemini olu�turan organlar�n ve doku yap�lar�n�n bir hastal��, yaralanma hali veya anormal durumu s�z konusu de�ildir!
Sindirim sisteminin bir ba�ka �nemli g�revi de d��k�lamad�r. Yedi�imiz her �ey t�m�yle sindirilemez ve sindirilemeyen bu maddelerin d��k�lanmas� gerekir. Ayr�ca metabolizma �retiminin bir b�l�m�n�n de sindirim sistemi yoluyla d��k�lanmas� gerekmektedir. Ba��rsaklar�n i�levsel durumu ve ba��rsaklar�n i�inde bulunanlar�n niteli�i, bedenin t�m�n� �nemli �l��de etkiler. Sindirim sisteminin i�leyi�i ve sa�l��, fizyolojik etkilerin yan� s�ra, ki�inin i� d�nyas� (maneviyat) taraf�ndan da �nemli �l��de etkilenir; yani, duygusal bunal�m ge�iren veya ya�ama sevincini yitiren ki�ilerin sindirim sisteminde de �nemli aksamalar g�r�l�r. B�y�k heyecanlar ve duygusal bunal�mlar, mide ve ba��rsak dokusunun i�leyi�ini ve �zg�n bile�imini derinden etkiler. �fke, korku ve stresin her �e�idine kar�� sindirim sistemi hemen bir tepki olu�turur. Sindirim problemlerinin bir b�t�nl�k i�inde ��z�lebilmesi i�in, bu t�r psikolojik (ruhsal) etkenlerin tan�nmas� ve gere�ince de�erlendirilmesi gerekir.
B)Sindirim Sistemi Organlar�

a) A��z

b) Yutak

c) Yemek borusu

d) Mide

e) �nce ba��rsak

*Pankreas

*Karaci�er

f) Kal�n ba��rsak

g) An�s

a)A��z

*Dil, di� ve t�kr�k bezlerinden olu�ur.

*A��za al�nan besinler t�kr�k bezinden sal�nan t�kr�kle yumu�at�l�r ve di�lerle �i�nenerek k��k par�alara ayr�l�r. B�ylece besimlerin temas y�zeyi artt�r�l�r.buolay besinlerin enzimler taraf�ndan par�alanmas�n� kolayla�t�r�r.

*T�kr�k bezlerinden karbonhidratlar�n sindirimi i�in amilaz(pityalin) enzimi salg�lan�r.

*Dil ile �i�nenen besin yuta�a itilir.

Di�

Di� �� b�l�mde incelenir:

Mine tabakas�: Di�in ta� k�sm� olup beyaz renkli yerdir. % 98 oran�nda kalsiyum ve fosfor minarellerinden olu�ur ve di�in en sert k�sm�d�r.

Fildi�i tabakas�: Di�in kemik k�sm� olup di�i �ene kemi�ine ba�lar.
Di� �z� tabakas�: Kan damarlar�n�n ve sinirlerin bulund

OZON

9/7/2010

OZON (O3)
1) Ozon Nedir?
2) �yi ve K�t� Ozon Nedir?
3) Ozon Tabakas�n�n D�nya �evresindeki Da��l�m�
4) Ozon Tabakas�n�n Kal�nl�� Nas�l �l��l�r?
5) Ozon Tabakas� Bizleri UV Radyasyondan Nas�l Korur?
6) Ozon "Deli�i"ni Ke�fetmek
7) Ozon T�kenmesi
8) Ozon T�keten Maddeler
- Kloroflorokarbonlar (CFCs)
- Hidrokloroflorokarbonlar (HCFCs)
- Halonlar
- Karbontetraklorid
- Metilkloroform
- Metil brom�r asidi tuzu
9) Ozon T�kenmesi Durdurulabilir ve Geri D�n�lebilir mi?
10) Ozon T�kenmesinin Atmosfer �zerindeki Etkileri
11) Ozon T�kenmesinin Yery�z�ndeki Ya�ama Etkisi
- �nsanlar �zerindeki Etkileri
- Bitkiler �zerindeki Etkileri
- Su Kaynaklar� ve Su Hayat� �zerindeki Etkileri
- Hayvanlar �zerindeki Etkileri
- End�striyel Materyaller �zerindeki Etkileri
- Hava Kirlili�inin Artmas�
12) Ozon Tabakas�n� Korumak i�in Neler Yap�l�yor?
13) Bunlar� Biliyor muydunuz?
Ozon Nedir?
Renksiz, keskin kokulu bir gaz olan Ozon ayn� zamanda oksijenin kimyasal bir kuzenidir. Oksijen atmosferde; oksijen atomu (O), oksijen molek�l� (O2) ve ozon (O3) olarak �� de�i�ik bi�imde bulunur ve ozon normal oksijenden daha az kararl�d�r.
Y�ksek enerjiye sahip g�ne� ��nlar�n�n normal oksijen molek�llerine (O2) �arpmas�yla ortaya ��kan oksijen atomlar�n�n (O) di�er oksijen molek�lleriyle (O2) birle�mesi sonucunda ozon (O3) meydana gelir.
O2 + hv => 2O
O2 + O => O3
hv : 1300 ila 2025 °A aras�ndaki dalga boylar�ndaki bir foton.
Ozonun t�m g�ne� spektrumu boyunca �ok say�da yutma �eritleri vard�r. 0,21-0,29 µm aral��nda yutma en fazlad�r (Hartley �eridi, burada yutma katsay�lar�n�n say�sal de�erleri �ok fazlad�r). L = 0,2553 µm dalga boyu i�in bu katsay� maksimum de�erine ula��r, ?L = 126,5 cm-1 dir. Yan �eritte L=0,31 - 0,33 µm i�in ozonun yutmas� bir hayli daha fazlad�r. ?Ln�n de�eri 0,8 cm-1 de�erini a�maz. G�ne� spektrumunun g�r�n�r b�lgesinde ozonun yutma �eridi epey geni�tir (0,44 - 0,75 µm), maksimumda ?L = 0,0594 cm-1 dir. Bu �� eritte ?Lnn de�eri s�cakl��n artmas�yla artar. Spektrumun k�z�l �tesi b�lgesinde ozonun; 4,75 , 9,6 ve 14,1 µm merkezli kuvvetli yutma �eritleri vard�r. Burada yutma katsay�lar� ozon tabakas�n�n e�ik kal�nl�� ve atmosfer bas�nc� ile ba��nt�l�d�r. Atmosferin �st katmanlar�ndaki s�cakl�k rejimi i�in g�r�n�r b�lgede yutma �eridi esast�r. ��nk�, ?L = de�eri k��k olmas�na ra�men yutma �eridi g�ne�ten gelen maksimum enerji b�lgesine isabet eder (L = Lamda, ? = Alfa).
T�m ozonun yakla��k %90� en y�ksek konsantrasyona yakla��k 25 km y�kseklikte ula�arak d�nya y�zeyinden 15-45 km yukar�da stratosfer olarak bilinen yukar� atmosferin �ok so�uk bir tabakas�nda sa��lm�� halde bulunur ve yakla��k 20 km kal�nl��ndaki bu tabakaya ozon tabakas� ad� verilir. Her 100.000 molek�lde sadece bir tane olmas� ozonun seyrek bir gaz oldu�unu a��klamaktad�r. E�er saf ozon d�nya y�zeyine ta��nsayd�, hava bas�nc� ve s�cakl�k �artlar�yla ��k��t�r�lan ozon yakla��k 3 mm kal�nl��nda bir bant olu�turacakt�. Bu kadar az miktarda bulunmas�na ra�men ozon yery�z�ndeki biyolojik olaylarda ba�l�ca rol� oynamaktad�r.
�yi ve K�t� Ozon Nedir?
�yi ozon t�m ozonun %90�d�r ve ayn� zamanda stratosferik ozon olarak da adland�r�l�r. Stratosferdeki ozonun olu�turdu�u tabaka, do�al bir filtre vazifesi g�rerek yery�z�ndeki t�m ya�am t�rlerini g�ne�in zararl� UV ��nlar�na kar�� korudu�u i�in "iyi ozon" dur. Ozon tabakas� olmasayd� bir�ok insan cilt kanseri, katarakt gibi hastal�klara yakalanacakt�, hayvanlar ve tar�m �r�nleriyle bitkilerin yan�s�ra okyanuslar�n �st seviyelerindeki canl� organizmalar da bundan zarar g�receklerdi.

Stratosferik ozon do�al olarak atmosferde olu�ur ve ayn� zamanda yine do�al olarak stratosferde bozulur. Atmosferde ozon; do�al olarak g�ne� ��nlar� ve nitrojen, hidrojen ve klor da dahil olmak �zere �e�itli bile�iklerle kimyasal reaksiyona girerek bozulur. Bu kimyasallar�n hepsi �ok az miktarlarda atmosferde do�al olarak mevcutturlar. Kirlenmemi� bir atmosferde �retilen ozon miktar�yla t�ketilen ozon miktar� tam bir denge halindedir. B�ylece stratosferdeki ozonun toplam konsantrasyonu nisbeten sabit kal�r.

Di�er %10 luk miktar ise "k�t� ozon" dur ve ara� egzostlar� ve end�striyel emisyonlar�n olu�turdu�u u�ucu organik kar��mlar�n ve de nitrojen oksitlerin havaya kar��mas�yla ortaya ��kan insan aktivitelerinin sebep oldu�u ciddi bir hava kirlili�iyle yer seviyesinde olu�ur. �zellikle yaz�n s�cak g�nlerinde u�ucu organik kar��mlar ve nitrojen oksitler g�ne� ��nlar�yla reaksiyona girdiklerinde "duman" ol

B�YOLOJ� - LA CLASSIFICATION DES ANIMAUX PLURICELLULAIRES

9/7/2010

la class�f�cat�on des an�maux plur�cellula�res

B�YOLOJ� - M�TOZ B�L�NME

9/7/2010

mitoz b�l�nme

CANLILARIN TEMEL B�LE�ENLER�

9/7/2010

CANLILARIN TEMEL B�LE�ENLER�

CANLILARIN TEMEL B�LE�ENLER�
�norganik Molek�llerOrganik Molek�ller
Su, asit, baz, tuz ve minarellerKarbonhidratlar, ya�lar, proteinler, enzimler, vitaminler ve n�kleik asitler

CANLILARDAK� �NORGAN�K B�LE��KLER:�norganik bile�ikler canl�lar taraf�ndan sentezlenemeyip d��ar�dan haz�r olarak bulunan maddelerden al�nan bile�iklerdir. Canl�lar mineral, su, karbondioksit gibi inorganik bile�ikleri d��ar�dan almak zorundad�r.

SU: Canl�lar i�in �ok �nemli bir molek�ld�r h�crelerin hayatsal faaliyetlerini s�rd�rebilmesinde �nemi b�y�kt�r. Bir insan�n g�nl�k su gereksinimi 1.5lt ile 2.5lt aras�d�r. Canl�lar�n %65 ile %95i sudur. �nsanda ortalama %65, tohumlarda %5 ile %15 aras�, su bitkilerinde ise %98e kadar ��kar. �nsan ya�land�k�a v�cuttaki su miktar� azal�r.
Su ye�il bitkilerde fotosentez olay� i�in gereklidir.

6H2O + 6CO2 C6H12O6 + 6O2

Ye�il bitkiler suyla karbondioksiti birle�tirerek besin ve oksijen �retirler.

SUYUN G�REVLER�:1)Kimyasal tepkimelerin h�crede ger�ekle�mesi i�in gerekli bir ��z�c�d�r.
2)Besinlerin sindirimini sa�lar(hidroliz).
3)Maddelerin ta��nmas�nda �nemlidir.
4)Zaral� at�klar�n seyreltilmesi ve v�cuttan at�lmas�n� sa�lar.
5)V�cut �s�s�n� d��r�r.
6)Fotosentezde kullan�l�r.

AS�TLER: Su i�inde ��z�nd�� zaman H iyonu veren b�t�n maddelere asit denir. Asitlerin iki ay�rac� vard�r;
fenol k�rm�z�s�  sar�, mavi turnusol  k�rm�z� yaparlar.

BAZLAR: Su i�inde ��z�nd�� zaman OH iyonu veren b�t�n maddelere baz denir. Bazlar�n ay�rac�,
k�rm�z� turnusol  k�rm�z� yaparlar.

AS�T-BAZ DENGES�: Asit baz dengesi ortam�n H iyonu yo�unlu�unun negatif logaritmas� asitli�in, OH iyonunun negatif logaritmas� bazikli�in derecesini verir. Bu de�er pH ile g�sterilir. PH 7 n�tr, pH 7-0 aras� asitlik, pH7-14 aras� bazik �zellik artar.
PH de�eri organizma i�in �ok �nemlidir. Biyokimyasal tepkimelerin ger�ekle�mesi i�in pH de�erinin belirli bir de�erde sabit kalmas� gerekir. �r: insan kan�n�n pH� 7.4 t�r fakat bu de�er 7 veya 7.8 e ��karsa insan �l�r.

TUZLAR: Asitlerle bazlar kar��t�r�ld��nda asidin H iyonu baz�n OH iyonu ile birle�erek tuz olu�turur ve su a��a ��kar.
�r:

H�crenin i�inde ve h�creler aras� s�v�da �e�itli minarel tuzlar� vard�r. Bunlar hayatsal faaliyetlerin ger�ekle�mesinde �nemli rol oynar.

M�NARELLER:Mineraller h�crede protein, ya�, karbonhidrat gibi organik molek�llere ba�l� olduklar� gibi tuz halinde serbest olarak bulunabilirler. Ayr�ca enzim hormon vitaminlerin yap�s�nada kat�l�rlar.

M�NERALLER�N G�REVLER�:
I.KANIN OSMOT�K BASINCINI AYARLAR
II.kas kas�lmalar�nda etkilidir.
III.Sinirsel uyart�lar�n iletilmesinde rol oynarlar.
IV.enzimlerin yap�s�na kat�larak kataliz�r g�revi yapar.
V�CUDUMUZDA BULUNAN �NEML� M�NERALLER

Kalsiyum(Ca):
1.v�cutta en fazla bulunan mineraldir. Fosforla birlikte kemik ve di�lerin yap�s�na kat�l�r.
2.kaslar�n kas�lmas�nda etkilidir.
3.sinirsel uyart�lar�n iletilmesinde rol oynar.
4.kan�n p�ht�la�mas� i�in gereklidir.
5.enzimlerin etkisini artt�r�r.

S�t ve s�t �r�nlerinde ve koyu yaprakl� ye�il bitkilerde bulunur. Besinlerle ald��m�z v�cutta emilebilmesi i�in D vitamini gereklidir. D vitamini yetersizli�inde �ocuklarda ra�itizm yeti�kinlerde ide osteomalizm hastal�klar� g�r�l�r.

FOSFOR(P):
1.V�cutta en bol bulunan minerallerle birlikte kemik ve di�lerin yap�s�na kat�l�r.
2.n�kleik asitlerin yap�s�n� olu�turur.
3.Ya� protein karbonhidrat gibi molek�llerin yap�s�na kat�l�r.

SODYUM VE KLOR (Na/Cl) :
1.H�cre i�i ve d�� s�v�larda bulunurlar.
2.dokularda suyu tutarak v�cudun su dengesini sa�lar.
3.kas kas�lmas�nda etkilidir.
4.sinirsel uyart�lar�n iletilmesinde rol oynar.

POTASYUM (K) :
1.Sodyumla birlikte v�cut s�v�lar�nda bulunur ve h�crelerin �al��mas�n� kontrol eder.
2.H�creler aras� s�v� ile h�cre s�v�s� aras�nda potasyum oran� vard�r. Bu sayede sinirsel uyart�lar�n iletimi, aktif ta��ma gibi bir�ok hayatsal faaliyet meydana gelir.

DEM�R (Fe) :
1.Kan dokuda bulunan alyuvar h�crelerindeki hemoglobinin yap�s�na kat�l�r.
2.demir yetersizli�inde hemoglobin yap�lamayaca�� i�in anemi denilen hastal�k g�r�l�r.
3.Kas proteinlerinin yap�s�nda bulunur.
Karaci�er, dalak, k�rm�z� kemik ili�inde bol bulunur.

�YOT (I) :
1.Tiroid bezinin salg�s� olan tiroksin hormonunun yap�s�na kat�l�r.
2.tiroksin hormonunun az salg�lanmas� tiroid bezinin b�y�mesine sebep olur bu hastal��a basit gua

B�YOLOJ� - ��MLENME

9/7/2010

�imlenme

PREB�YOT�K NED�R ?

9/7/2010

PREB�YOT�K NED�R ?
Emilmeden kolona gelen ve kal�n ba��rsaktaki yararl� bakterilerin geli�imini ve aktivitelerini artt�ran maddelere PREB�YOT�K ad� verilmektedir. Kal�n ba��rsa��n bakteriyel dengesini yararl� bakteriler lehine de�i�tiren bu maddeler, bebe�in organizmas�n� pozitif olarak etkilemektedir. Bu sayede enfeksiyonlara kar��n do�al diren� sa�lanmakta, k�sa zincirli ya� asitlerinden enerji elde edilmekte, sindirimde pozitif etki sa�lanmakta ve ba��kl�k sistemi g��lenmektedir.
Anne s�t�yle beslenen bebeklerin ba��rsak floralar�n� yararl� bakterilerden olan bifidobakteriler olu�turmaktad�r. Mama ile beslenen bebeklerin ba��rsak floras� �ok daha komplekstir. Bu floray� anne s�t�yle beslenen bebeklerinkine benzer hale getirmek i�in mamalara probiotikler ad� verilen canl� ve yararl� mikroorganizmalar ilave edilmi�tir. Ancak baz� �al��malar, bu mikroorganizmalar�n sindirim sisteminin �st k�sm�ndaki baz� enzimlerin etkisi ile kolona ula�madan ya�amlar�n� yitirebildiklerini g�stermi�tir. Bunun sonucunda kal�n ba��rsa�a kadar hi� etkilenmeden gelen ve orada yararl� bakterilerin ya�am�n� ve aktivitesini artt�ran prebiyotiklerin mamalara ilavesi g�ndeme gelmi�tir. Yap�lan �al��malarda prebiyotiklerin ilavesi ile kal�n ba��rsaklar�n yararl� mikroorganizmalar� olan bifidobakterilerin artt�� g�sterilmi�tir.
T�m yenido�anlar i�in anne s�t� b�y�me geli�me, enfeksiyonlardan korunma a��s�ndan en de�erli besindir. Ancak anne s�t�n�n olmad�� durumlarda kullan�lan mamalara prebiyotiklerin ilavesi, kolon mikrofloras�n� g��lendirerek ba��kl�� artt�rmakta, baz� enfeksiyonlardan korumakta ve sa�l�kl� b�y�meyi sa�lamaktad�r.
Bu bilgilerin al�nd�� r�p�rtajda, Prof. Dr. F�gen �ullu, prebiyotiklerin yarar�n� ��yle �zetlemektedir: "Prebiyotikler bebeklerin ba��kl�k sistemini g��lendirir ve bebekleri enfeksiyonlara ve allerjilere kar�� korur. Sindirim sistemi �zerinde olumlu etkileri vard�r. Prebiyotikli mamalarla beslenen bebeklerin d��k�s� anne s�t� ile beslenen bebek

B�YOLOJ�K YASALAR

9/7/2010

B�YOLOJ�K YASALAR :
Enbiya (21/30) �nkar edenler, g�klerle yer biti�ik bir halde iken bizim, onlar� birbirinden kopard��m�z� ve her canl� �eyi sudan yaratt��m�z� g�r�p d��nmediler mi? Yine de inanmazlar m�?
Zumer (39/6) Allah sizi bir tek nefisten (Ademden) yaratt�, sonra ondan da e�ini yaratt�. Sizin i�in hayvanlardan sekiz e� meydana getirdi. Sizi de annelerinizin kar�nlar�nda �� katl� karanl�k i�inde �e�itli safhalardan ge�irerek yarat�yor. ��te bu yarat�c�, Rabbiniz Allaht�r. M�lk Onundur. Ondan ba�ka tanr� yoktur. �yleyken nas�l oluyor da (Ona kulluktan) �evriliyorsunuz?
Nahl (16/68,69) Rabbin bal ar�s�na: Da�lardan, a�a�lardan ve insanlar�n yapt�klar� �ardaklardan kendine evler (kovanlar) edin.
Sonra meyvelerin her birinden ye ve Rabbinin sana kolayla�t�rd�� yayl�m yollar�na gir, diye ilham etti. Onlar�n kar�nlar�ndan renkleri �e�itli bir �erbet (bal) ��kar ki, onda insanlar i�in �ifa vard�r. Elbette bunda d��nen bir kavim i�in b�y�k bir ibret vard�r.
Ali �mran (3/59) Allah nezdinde �san�n durumu, Ademin durumu gibidir. Allah onu topraktan yaratt�. Sonra ona "Ol!" dedi ve oluverdi.
K�yame (75/3,4) �nsan, kendisinin kemiklerini biraraya toplayamayaca��m�z� m� san�r? Evet, bizim, onun parmak u�lar�n� bile aynen eski haline getirmeye g�c�m�z yeter.
Yasin (36/33) (Bu hususta) �l� toprak onlar i�in m�him bir delildir. Biz ona ya�murla hayat verdik ve ondan dane ��kard�k. ��te onlar bundan yerler.
Zuhruf (43/11) G�kten bir �l��ye g�re suyu indiren Odur. Biz onunla (kupkuru), �l� memlekete hayat veririz. ��te siz de b�ylece (mezarlar�n�zdan) ��kar�lacaks�n�z.
Yasin (36/77-80) �nsan g�rmez mi ki, biz onu meniden yaratt�k. Bir de bak�yorsun ki, apa��k d��man kesilmi�. Kendi yarat�l��n� unutarak bize kar�� misal getirmeye kalk��yor ve: "�u ��r�m�� kemikleri kim diriltecek?" diyor. De ki: Onlar� ilk defa yaratm�� olan diriltecek. ��nk� O, her t�rl� yaratmay� gayet iyi bilir. Ye�il a�a�tan sizin i�in ate� ��

B�YOLOJ� - H�CRELER�N YAPISI

9/7/2010

h�crelerin yap�s�

CANLILARIN ORTAK �ZELL�KLER�

9/7/2010

CANLILARIN ORTAK �ZELL�KLER�
Canl�lar� cans�zlardan ay�ran �zelliklerdir.
1 – �ekil
Her canl�n�n kal�t�m ve �evre etkisiyle olu�an belli bir �ekli var-
d�r. Amip ve c�v�k mantarlar�n �ekli de�i�kendir.
Canl�da (kal�t�m x �evre) etkisiyle olu�an �zelliklere modifi-
kasyon denir. Baz� �zellikler (kan grubu, cinsiyet, hastal�k et-
kenlerine kar�� olu�turulan antikor tepkimeleri vb) sadece gen-
lerle belirlenir.
Modifikasyon : �evre etkisiyle genlerin i�leyi�inde meydana
gelen kal�tsal olmayan de�i�melerdir. Modifikasyonlar genel-
likle iki y�nl�d�r. Kal�tsal de�ildir.
�RNEKLER :
"�uha �i�e�i y�ksekte k�rm�z�, al�akta beyaz �i�ek a�ar
"D�llenmi� yumurtadan ��kan ar� ve kar�ncalar farkl� beslen-
me �ekillerine g�re krali�e yada i��i bireyleri olu�turur.
"Kaslar�n� fazla kullanan insan�n kaslar� geli�ir.
"Himalaya tipi tav�anda, beyaz k�rk yolunarak yerine buz
sar�l�rsa siyah k�rk ��kar.
"Deniz kenar�ndaki a�a�lar r�zgar alma y�n�n�n tersine –
b�y�r.
"K�vr�k kanatl� sirke sinekleri 16 *C de yeti�tirilirse d�z,
25 *C de yeti�tirilirse k�vr�k kanatl� olur.
"�ekirgeler 16 *C de yeti�tirilirse beneksiz, 25 *C de yeti�ti-
rilirse benekli olur.
"Dere yata��ndaki istiridyeler suyun ak�� ekline g�re farkl�
kabuk �ekillerinde olurlar.
"E�eysiz �reyen canl�larda ayn� h�creden geli�en yavrular�n
aralar�ndaki t�m farkl�l�klar modifikasyondur.
"Tek yumurta (ger�ek) ikizlerin aralar�nda g�zlenebilen t�m
farkl�l�klar modifikasyondur.
Mutasyon : Genlerin kimyasal yap�s�nda meydana gelen de-
de�i�melerdir. Mutasyonlar �reme h�crelerinde olursa kal�tsal-
d�r. V�cut h�crelerindeki mutasyonlar kal�tsal olmay�p sadece
modifikasyona neden olurlar.
�RNEK :
K�vr�k kanatl� sirke sine�i, 16 * de yeti�tirilince d�z kanatl�,
25 *C de yeti�tirilince k�vr�k kanatl� olur. Bu modifikasyondur.
"K�vr�k kanatl� bir sirke sine�i 35 *C de yeti�tirilince k�vr�k
kanatl� yavrular� oluyor. Bu k�vr�k kanatl� yavrular 16 *C de
yeti�tirilinc

B�YOLOJ� - ��TME

9/7/2010

i�itme

DNA

9/7/2010

DNA AMACI

�� yap�lar� hemen hemen ayn� oldu�u halde insanlar, �ekil, b�y�kl�k ve renk bak�m�ndan bir�ok farkl�l�k g�sterirler. Bunun nedeni DNA plazmalar�m�z�n birbirinden biraz farkl� olmas�d�r. �rne�in g�z rengi genimize sar�, kahverengi, ela ya da ye�il yapabilir. Ayr�ca DNA" n�z�n minicik bir par�as� k�z ya da erkek mi olaca��n�z� siz do�madan �nce belirler.
Ya�am, haberle�me ve bilgi ak�� zerinde kurulmu�tur. H�creden h�creye ve h�cre i�i haberle�mede mesaj ta��yan �zel molek�ller kullan�l�r. H�crenin i�indeki bilgi ak�� genetik bilgi deposu olan DNA" dan ba�lar. H�crenin bu bilgi ak�� biran i�inde durmas� canl�n�n bozulmas�na neden olur. O halde ya�am�n�n s�rekli�i bilgi al�� – veri�inde m�mk�nd�r. Nas�l insan�n bilgi al�� – veri�inde temel unsur kelimeler, h�crede buna benzer �ekilde belirli �ifreler kullan�l�r. Ya�am�n diline ait �ifreler h�cre haf�zas�nda olu�turan DNA" n�n d�rt �e�it n�kleotit vard�r. Bu n�kleotitlerin her biri �ifre sembol� olarak kabul edilirse, ya�am�n dili d�rt harfli bir alfabeye benzetilebilir.
Yap�s�nda d�rt �e�it harf olmas�na ra�men DNA milyonlarca n�kleotitler olu�mu�tur. Bir omurgal� DNA" s�nda en az 108 tane n�kleotit bulunur. Bir insan h�cresinin �ekirde�indeki DNA ipli�i tamamen a��lsa ve birbirine eklense uzunlu�u yakla��k bir metreyi bulur. E�er v�cudumuzda bulunan t�m h�creler DNA"lar� ayn� �ekilde u� uca eklenebilseydi ipin uzunlu�u 25 000 km olurdu. Milyonlarca n�kleotit ��l� gruplar halinde birle�ti�i zaman, ifade g�c� y�ksek bir dil olu�ur. �rne�in ; insan h�cresinde 1 850 000 000 �ifre depo edilebilmektedir. ��te ya�am�n dili, ifade g�c� �ok zengin olan bir dildir. DNA" da bulunan n�kleotit zincirinden her birinin �zerindeki kal�ba g�re RNA molek�lleri olu�ur. H�crenin han tip protein gereksinimi varsa o proteinini �ifreleyen DNA baz dizisi kal�p g�revi yapar. RNA molek�l� kal�p g�revi yapan DNA ipli�inin adeta tamamlay�c� bir ip par�as� gibidir. Bu �ekilde y�zlerce �ifre ile donat�lm�� RNA molek�l

S�N�R S�STEM�M�Z

9/7/2010

S�N�R S�STEM�M�Z...
Sinir sistemini genel olarak, merkezi ve �evresel (periferik) sinir sistemi olarak iki k�sma ay�rmaktay�z. �evresel sistem, v�cudun her yan�ndan al�nan duyu (tat, dokunma, g�rme, i�itme, v�cudun pozisyonu, a�r�, �s�, titre�im vb) bilgilerini merkeze ta��yan ve merkezden ��kan emirleri kas veya salg� bezi gibi ilgili yerlere g�t�ren sinir kablolar�ndan olu�ur. Yani �evresel sinir sistemini (o kadar basit de�ilse de) bir veri ta��y�c�s� olarak d��nebiliriz.
MERKEZ� S�N�R S�STEM�N�N GENEL HATLARI
Merkezi sinir sistemi, yani beyin ve omurilik, �� katl� bir zar yap�s� ile �evrelenmi� durumdad�r. Bu zarlar d��tan i�e do�ru dura mater (sert zar), araknoid (�r�mceksi) zar ve pia mater (ince zar) olarak s�ralan�rlar. Bu �� k�l�f, kesintisiz bir bi�imde t�m merkezi sinir sistemini sarar ve �evresel sinir sisteminde de hafif yap� ve i�lev de�i�iklikleri ile devaml�l�k g�sterir.

�ekil 1. Beyni saran zar sistemleri ve kan beyin engeli.
Araknoid zar�n i� k�sm�, ince uzant�larla ve adeta bir �r�mcek a�� yap�s�nda ba�lant�larla doludur. Zara ad�n� veren de zaten bu �zelliktir.
Araknoid zar, bu uzant�lar� arac�l��yla pia matere ba�lanarak, arada bir bo�luk olu�mas�na neden olur ki bu bo�luk da "subarachnoid bo�luk" ad�n� al�r (sub eki, "alt�nda" anlam�ndad�r). Bu bo�luk ise, tabirin aksine bo� de�il, "beyin omurilik s�v�s�" (BOS) denen bir s�v� ile doludur. Bu s�v�, sinir sistemi dokusunun beslenmesi ve at�klar�n�n at�lmas�nda hayati �neme sahiptir. Ayr�ca, sinir sisteminin tamam�n� saran bu zar yap�s� ve i�indeki s�v� dolu bu b�lmeler sayesinde, sinir sistemi bir b�t�n olarak s�v� i�inde y�zer durumda bulunur ve b�ylece hem darbelere kar�� emici bir tamponla korunmu�, hem de bu yumu�ak ve nazik doku kendi a��rl�� dolay�s�yla hasar g�rmesini engelleyecek bir yast�k sistemiyle donat�lm�� durumdad�r.
Beyni besleyecek olan kan damarlar� beyin dokusuna girerken bir �e�it yap� de�i�ikli�ine u�rayarak, duvarlar�ndan hi� bir maddenin kontrols�z ge�mesine izin vermeyecek �zel bir yap� kazan�rlar. Bu yap�, sinir h�crelerinin yard�mc�lar� olan glia (bkz a�a��da) h�creleri ile d�� k�s�mdan da desteklenerek, "kan beyin engeli" dedi�imiz �zel bir yap�n�n olu�mas�n� sa�larlar. Bu sayede �ok hassas bir organ olan sinir sistemi, kandaki zararl� ve istenmeyen maddelerin taarruzundan da korunmu� olur (�ekil 1).
OMUR�L�K:
Merkezi sinir sistemi; kararlar�n verildi�i, etraftan gelen verilerin yorumland��, alg�laman�n ve di�er b�t�n zihni fonksiyonlar�n yerine getirildi�i b�lgeleri i�eren karma��k bir i�levsel yap�lar b�t�n�d�r. Merkezi sinir sisteminin en "basit" k�sm�, omurilik dedi�imiz ve s�rt�m�zdaki omur kemikleri aras�nda a�a��ya do�ru uzanan t�p �eklindeki yap�d�r. Bu yap�, etraftan gelen bilgilerin merkezi sinir sistemine girdi�i ve merkezden gelen emirlerin �evresel sisteme aktar�ld�� yerdir. Ayn� zamanda, refleks dedi�imiz, ani ve istemsiz hareketler de, bu organ taraf�ndan kontrol edilir. Omurilik temel olarak, orta k�sm�nda ince ve boylu boyunca bir kanal; kanal�n etraf�nda, eninde kesildi�inde kelebek gibi g�r�nen bir gri madde; ve bunun etraf�nda ise beyaz madde k�tlesinden olu�an, t�p �eklinde bir yap�d�r. Ortadaki kanal, beynin i�inde bulunan, ventrik�l (kar�nc�k) ad� verilen ve besleyici bir s�v� olan beyin omurilik s�v�s� (BOS) ile dolu olan bo�luklar�n, omurilik i�indeki devam�d�r ve ayn� s�v�yla doludur. Kanal�n etraf�nda bulunan gri madde, esas olarak sinir h�crelerinin g�vde k�s�mlar�n� i�erir. Buradaki sinir h�creleri, �evresel sinir sisteminden gelen ve merkezden d��ar�ya g�nderilen verileri de�erlendirilerek, nereye ve ne �ekilde g�nderileceklerini belirleyen karma��k elektriksel devreler olu�tururlar.

Bu fonksiyonu anlamak i�in basit bir �rnek verelim: Diyelim ki elimizde bir dondurma var ve bunu a�z�m�za g�t�r�p yemek istiyoruz. Bunun i�in, kolumuzu a�z�m�za do�ru b�kmemiz gerekiyor. Biz bu karar� beynimizde verdikten hemen sonra, beynimizden, kolumuzu b�kecek olan pazu kaslar�na do�ru bir kas�lma sinyali g�nderilir. Fakat bu sinyal, kola gelmeden �nce, omurilikteki sinir h�crelerine aktar�l�r. Burada, yani omurilikte bulunan elektriksel devreler, bu sinyali alarak birka� i� yaparlar. �ncelikle, pazu kaslar�na bir uyar� g�nderirler. Ama bu arada, kolun b�k�lebilmesi i�in, kolu a�maya, yani a��zdan uzakla�t�rmaya yarayan arka kol kaslar�n�n da gev�emesi gerekir. ��te, omurilikteki devreler, pazu kaslar�na "kas�l" emrini g�nderirken, ayn� zamanda, kolu a�an kaslara kas�lma emr

ALGLER

9/7/2010

ACTIVITY: ALIEN ALGAE

Tracing the origins of the quick-growing Caulerpa taxifola alga that is threatening the Mediterranean required some scientific sleuthing. Biologists first had to identify the alien species and its origin, then explore the adaptations that enabled it to survive in the Mediterranean ecosystem. Then they hypothesized and tried ways to control the algae. A unique control has been suggested in the form of a sea slug, but that solution raises other questions.

In this activity, you will determine how temperature can affect the growth of algae and perhaps discover a way to control it.

MATERIALS
-3 medium-sized jars or beakers with covers
-culture of freshwater algae added to tap water that has been allowed to stand for a few days (If that is not available, pond water may be used, but be aware that microscopic organisms other than algae will be present. Cultured algae may be purchased through scientific supply companies or aquarium supply stores.)
-journal for recording purposes
-microscope
-slides
-slide covers
-droppers
PROCEDURE
1.Observe the water containing the algae culture. What does it look like? Can you see anything unusual? What color is the water?
2.Prepare a slide with a drop of the water containing algae. Observe it under a microscope. Conduct a population count by counting the number of cells visible in the field of view. Record this number.
3.Divide the algae solution into three separate sterilized jars. Place one solution in a warm area like the top of a refrigerator or radiator, one in a cool area (inside the refrigerator) and the third at room temperature. Make certain each jar has an available light source. (Algae are photosynthetic and cannot survive without light.) Jars should be loosely covered to permit a gas exchange but prevent evaporation.
4.Create a hypothesis about what you think will happen to the algae culture in each of the jars over a three-week period.
5.Observe the jars of algae for a period of three weeks. Conduct a population count twice each week following the exact procedure you used for your first count. Record this information and your observations in the journal.
QUESTIONS
1.Which jar grew the most algae? Do you think temperature has an effect on growth of algae? What effect did you observe? What effects could global warming have on the presence of algae throughout Earths waters?
2.The algae you grew in this activity are different from C. taxifola. List the differences and similarities between the types of algae. Unique characteristics of the algae species in the Mediterranean include its enormous size, its ability to adapt to the Mediterraneans climate and its ability to reproduce asexually. (The algae seen in this story actually form one huge cell.)
EXTENSIONS
1.Who owns the Mediterranean Sea? Identify the countries bordering the sea and brainstorm or role-play scenarios as suggested by Alan Aldas questions about releasing the slugs into the Mediterranean to address the problem of the Caulerpas proliferation. What if one country doesnt want to release the slugs? Is releasing slugs a good idea? What might be some consequences of a deliberate release?
2.Research how algae are controlled in aquariums. Using your jars of algae, try to discover a non-toxic way to get rid of the algae.
3.Research other invasive algae and how they are being controlled. Red tide has invaded estuaries along coastal areas of the U.S. Its toxic blooms can kill many dolphins and other marine mammals. In California, biologists at the Monterey Bay Aquarium have reported an algal bloom with a fatal neurotoxin that has killed hundreds of sea lions.
4.Simulation models of algae may be seen online at http://www.isima.fr/ecosim/ct.html.
5.Research the biology and strategies for controlling the algae in the Mediterranean, then prepare your recommendations.
6.Compare the biology of green algae and plants. How are they different? Similar? See http://www.ucmp.berkeley.edu/alllife

B�YOLOJ�N�N �NEM�

9/7/2010

B�YOLOJ�N�N �NEM�

Temel bilim olan biyoloji, canl� ve do�a ile ilgili her konuyu i�ine almaktad�r, bu bak�mdan ara�t�ran, d��nen insana s�n�rs�z say�da �al��ma olana�� sa�lar. Burada ba�ar�l� olman�n en �nemli s�rr�, d��nerek do�ay� izlemektir. Do�an�n bilin�siz kullan�lmas�, insan ve di�er canl�lar�n ya�am� i�in tehlikeli sonu�lar ortaya ��kar�r. �evre kirlenmesi, erozyon, madde kayb�, ye�il alanlar�n azalmas�, h�zl� n�fus art��, plans�z kentle�me, biyolojik zenginliklerin ortadan kalkmas� bu sorunlar�n ba��nda gelir.
Biyoteknoloji alan�ndaki �al��malarla at�k maddeleri, temel yap�lar�na kadar par�alaybilen mikroorganizmalar kullan�larak daha temiz bir �evrenin yarat�lmas� sa�lanacakt�r.
Biyoteknolojinin amac�, bir canl�n�n belirli �zelliklerini �ifreleyen genetik bilginin bir ba�ka canl�ya nakledilmesidir. B�ylece nakledilen bilginin gere�i, ikinci canl� taraf�ndan yerine getirilir.
Biyoloji; uygulama alanlar� olan t�p, tar�m, hayvanc�l�k, ormanc�l�k, end�stri ve di�er alanlardaki �al��malar sayesinde, insanlar�n gelece�e daha umutla bakmalar�n� sa�layan geni� bir bilim dal� olmu�tur.
Biyoloji ile bireyin kendisini ve �evresini tan�mas�, �evresini koruma bilincini kazanmas� hedeflenmi�tir.
Biyoloji bilimine yaterli �nemin verilmemesi sonucunda ortaya ��kan sorunlar:
�evrenin bozulmas� ile ilgili sorunlar:
1.Erezyon, sulak alanlar�n kurutulmas�,denizlerin ve g�llerin kirlenmesi, ormanlar�n ve meralar�n tahrip edilmesi.
2.Bir�ok canl� t�r�n�n ortadan kalkmas�yla biyoloji �e�itlili�inin azalmas� ve do�al dengenin bozulmas�.
3.Canl�lar�n a��r� ve yanl�� t�ketiminden dolay�, do�al kaynaklar�n tahrip edilmesi gibi sorunlar �evrenin bozulmas�na nenden olur.
Sa�l�kla ilgili sorunlar:
1.Yanl�� beslenmeye ba�l� bir�ok rahats�zl�k.
2.Akraba evlili�ine dayal� anomalilerin artmas�.
3.Kal�tsal bozukluklar�n zaman�nda tan�mlanamamas�na ba�l� olarak sa�l�ks�z soylar�n ortaya ��kmas� vb. Sorunlard�r.
Ekonomiyle ilgili sorunlar:
1.D�nyan�n en �nemli k�lt�r bitkilerini ve hayvanlar�n� bar�nd�ran �lkemizde, �slah �al��malar�n�n yap�lmamas� ve �retimin gerken �ekilde artt�r�lmamas� ekonomik sorunlard�r.
Sosyal yap� ile ilgili sorunlar:
1.�evre bozulmas�na ya da ya�abilir bir �evre olu�turulmamas�na ba�l� olarak g��e s�r�klenme.
2.Sa�l�kl� ve g�zel ortamlarda �ocuklar�n yeti�tirilmememsine ba�l� olarak, bedensel ve ruhsal yetersizlikler, sosyal yap� ile ilgili sorunlard�r.

B�YOLOJ�N�N GELECE��

D�nyam�z�n kaynaklar�, s�rekli �o�alan ve t�ketimi gittik�e artan insan topluluklar�na yeterli olmayacak duruma gelmi�tir. Denizler, i� sular, atmosfer ve kirlenmi� toprak yap�s� yer yer yenilenemeyecek bi�imde bozulmu�tur. T�m d�nya ya�am tehlikesine do�ru s�r�klenmektedir. ��z�m yolu, baz� �nlemlerle birlikte biyoloji bilimine dayanmaktad�r. �n�m�zdeki y�zy�l�n ba��nda �u geli�melerin olmas� beklenmektedir.
*�nsan topluluklar�nda kal�tsal hastal�klara neden olan genler, d�llenme s�ras�nda sa�lamlar�yla de�i�tirilerek kanser, y�ksek ve d��k tansiyon, �eker hastal��, c�celik vb. Hastal�klar �nlenebilecektir.
*Canl�lar�n �m�r uzunlu�unu kal�tsal olarak denetleyen genler kontrol alt�na al�narak ya da de�i�tirilerek, uzun bir ya�am sa�lanabilicektir. 1996 y�l�ndan beri ana karn�ndaki bir fetusun ne kadar ya�ayaca�� art�k tahmin edilebilmektedir.
*Bir canl�da �nemli bir �zelli�i ortaya ��karan gen ya da genler, di�er canl�lar�n kal�tsal yap�s�na eklenerek baz� eksiklikler bu yolla giderilebildi�i gibi fazladan baz� �zelliklerin kazan�lmas� da sa�lanacakt�r. �rne�in; C vitamini karaci�erde sentezlettirilece�i i�in besinlerle al�nmas� gerekmeyecektir.
*Bitki ve hayvanlar�n �slah�nda ola�an�st� at�l�mlar ger�ekle�ecek, verim art�r�lacak, bir�ok maddenin sentezi �zellikle b�y�k miktarda mikroorganizmalara yapt�r�labilcektir.
*Genlerdeki de�i�iklikler sonucu yeni hayvan ve bitki t�rlerinin ortaya ��kmas� sa�lanacakt�r.
*Yenilenme mekanizmas� ayd�nlat�laca��ndan k�smi doku ve organ yitirimleri yerine konulabilecektir.bug�ne kadar doku ve organ nakli tekni�inde, doku uyu�mazl�� nedeniyle ba�ar�s�zl�klar olmu�tur, ancak bu sorun doku ve organ nakli tekni�indeki geli�melerle a��lmaktad�r. Bunun i�in �imdiden organ bankalar�nda �e�itli organlar gerekti�inde kullan�lmak �zere korunmaktad�r. �u anda genellikle sperm, kemik, deri ve baz� �zel dokular saklanabilmektedir. Yak�n gelecekte ise �e�itli doku ve organlar, bir b�t�n olarak yap�lar�

ENDOKR�N S�STEM

9/7/2010

ENDOKR�N S�STEM
Endokrin sistem,endokrin bezlerden meydana gelmi�tir.Hormonlar etkileyecekleri yap�lara kan ile veya dif�zyonla ta��narak hedef dokulardaki i�levleri d�zenler.B�t�n metebolk i�levlerde ;b�y�me ,�reme ,glikozun kandaki miktar� minarellerin ve suyun hem h�creler aras� s�v�da hem de kanda belirli deri�imler aras�nda tutulmas�nda hormonlar�n b�y�k etkisi vard�r.Ayr�ca hormonlar ,h�cre zar�n�n ge�irgenli�ine de etki ederler.
Hormanal d�zlemde ;bitkilerde ,omurgas�z ve omurgal� canl�larda g�r�l�r.Hormonlar �ok etkin kimyasal maddeler olup ,�ok az miktarda dahi etkilerini g�sterirler.Bu y�zden kanda ve idrarda �ok az miktarda bulunurlar.Bir hormonun izolosyonu yap�larak ,kimyasal yap�s�n�n ayd�nlanmas� ve daha sonra yapay olarak sentezlenerek o hormonun eksikli�inden ve fazlal��ndan meydana gelecek hastal��n tedavisine �al��l�r.
Endokrin sistem,sinir sistemi ile beraber �al��r ve baz� y�nlerden ona benzer.Sinirsel ve hormonal d�zenle�tirme aras�ndaki ba�l�ca fark h�z fark�d�r.�rne�in;sinir sistemi,bir organda �ok k�sa zamanda bir etki meydana getirebildi�i halde hormonlar�n d�zenleyici etkisi �ok a��rd�r ve uzun zaman al�r.
Hormonlar yap� bak�m�ndan organik maddelerdir.Fakat protein veya ya� gibi belli bir gruba girmezler.Baz�lar� kar��k protein,baz�lar� aminoasit veya steroit gibi bile�iklerden olu�mu�lard�r.Hormonlar,v�cudun bir yerinde salg�land�ktan sonra kanla di�er taraflara ta��n�r ve belli yerlerde �ok d��k konsantrasyonlarda etki ederek h�cre faaliyetini d�zenlerler.Hormonlar,�ok az miktarda olmakla beraber v�cudun normal �al��mas� i�in gereklidir.Bunlardan birinin az veya �ok salg�lanmas� g�rev bozukluklar�na yol a�ar.Bir hormonu saf halde elde etmek olduk�a g��t�r.�rne�in;birka� mg di�i domuz e�ey hormonu elde etmek i�in iki ton domuz ovaryum ekstrakt� gerekir.Hormonlar kana salg�land�ktan sonra etkilerini g�sterir ve sonra yava� yava� etkisiz hale gelerek v�cuttan d��ar� at�l�rlar.Bunlar�n yerine devaml� olarak yenileri salg�lan�r.V�cu

B�YOLOJ� - S�GARA

9/7/2010

sigara

BAKTER�LER�N �NSAN YA�AMINDAK� YER� VE �NEM�

9/7/2010

B�YOLOJ� - B�YOMEKAN�K

9/7/2010

biyomekanik

KAN

9/7/2010

KAN
Kan,insanda ve �st�n yap�l� hayvanlarda ya�am�n s�rmesini sa�layan en �nemli v�cut s�v�s�d�r.Dola��m sistemini olu�turan kalp ve kan damarlar� arac�l��yla b�t�n v�cudu dola�arak dokular aras�ndaki madde al�� veri�ine yard�mc� olur.B�t�n �ok h�creli geli�mi� canl�larda, bir yandan h�crelere gerekli olan besin maddeleri ile solunum gazlar�n�, �te yandan h�cre etkinliklerini yan �r�n� olan at�k maddeleri ta��yan b�yle bir s�v� vard�r.�nasanda ve geli�mi� hayvanlarda bu ta��ma g�revini �stlenen kan, sindirim sisteminden ald�� besin maddeleri ile akci�erden ald�� oksijeni v�cuttaki milyonlarca h�creye g�t�r�r.Her h�cre, geli�mesi ve i�levlerini yerine getirmesi i�in yaln�zca o maddeleri se�erek gerekti�i kadar�n� al�r.Bu maddlerin �z�msenemsi ns�ras�nda a��a ��kan ve v�cuttan uzakla�t�r�lmas� gereken zararl� at�klar�, karbondioksidi ve fazla suyuda gene bo�alt�r. Kan bu kez y�klenmi� oldu�u bu maddeleri b�breklere ve akci�erelre ta��yarak v�cuttan d��ar� at�lmalar�na yard�mc� olur. Bu arada kanda h�creler aras� bo�luklara s�zan s�v�lar� ve besin maddelerini toplayarak yenidenkana aktarmak �zere v�cutta ikinci bir s�v� dola��r. Renksiz oldu�u i�in akkan da denilen bu s�v�n�n ad� lenftir.
Kan ve lenfatik doku v�cudumuzda homeostatik dengeyi sa�layan ve bizi ba�ta patojenik mikro organizmalar ve allerjenler olmak �zere zararl� d�� etkenlerden koruyan birincil yap�d�r. V�cudumuzdaki h�crelerin b�y�k �o�unlu�u d�� ortama a��k de�ildir ve farkl� organ sistemleri v�cudumuzun farkl� anatomik kompartmanlar�nda yer ald��ndan biribirileriyle genellikle do�rudan temas halinde de�ildir. Bu sebeplerle kan ve lenfatik doku (kalp ve dola��m sistemi ile birlikte) v�cudun temel ta��y�c� ortam� ve ula��m sistemidir. Ancak kan ve lenf, doku olarak benzer nitelikler ta��sada, sonunda biribirine kar��ana kadar farkl� damar sistemlerinde ta��nan iki ayr� s�v�d�r.
Dokulara oksijen ve besin maddeleri dokulardan geri ise karbondioksit ve metabolik at�klar kan yoluyla ta��n�r. Ayr�ca dokulara ula�an hormonlar, bir�ok yap�sal ve foksiyonel doku fakt�rleri ve immunoglobinlerin t�m� kan yoluyla ta��nan di�er �nemli fakt�rlerdir. Lenf s�v�s� ise i�erik olarak kaynakland�� organa g�re farkl�l�klar g�sterir. �rne�in kemik ili�inden, timus bezinden ve dalaktan kaynaklanan lenf �ok say�da beyaz k�re i�erir. Buna kar��n barsaklardan kaynaklanan lenf s�v�s� ise sindirim sisteminden emilen ya� ve lipoprotein bak�m�ndan �ok zengindir. Ayr�ca lenf s�v�s� dokulardaki fazla s�v�y� ve fazla proteinleri lenf bezlerinde filtre ettikten sonra kana geri ta��r ve dokularda �dem olu�umunu engeller. �rne�in orak h�creli anemi veya talasemi do�rudan kan dokusunun bir par�as� olan k�rm�z� k�releri (eritrositleri) etkileyen genetik bKan ve lenfatik sistem hastal�klar� bu dokular�n sistemik da��l�m�ndan dolay� genellikle bedenin tamam�n� ir hastal�k olmas�na ra�men bu hastal�klar�n etkileri sistemik olarak t�m v�cudu etkiler. Genellikle kan ve lenfatik sistemin genetik hastal�klar� sonucu hastada bitkinlik, geli�me gerili�i, s�k ve a��r enfeksiyonlar, kanama diyatezleri ve di�er organ sistemlerinde kanser (neoplasm) ensidans�nda bir art�� g�r�l�r.

KAN H�CRELER�
�nsanda kan� plazma denen sar�ms� renkte bir s�v�n�n i�inde y�zen kan h�crelerinden olu�ur.Plazman�n yakla��k y�zde 90 n� su geri kalan b�l�m�� suda erimi� maddelerdir:Alb�min,fibrinojen ve glob�linler gibi plazma proteinleri;glikoz,aminoasitler,ya�lar,m,neral tuzlar� ve vitaminler gibi besin maddelri;karbondioksit ve �re gibi at�k maddeler; hormonlar,antikorlar.Bu s�v�n�n i�inde de�i�ik g�revleri olan �� tip h�cre bulunur;alyuvarar(eritrositler),akyuvarlar(lokositler)ve trombositler(kan pulcuklar�).
Alyuvarlar�n say�s� �b�r kan h�crelerinin hepsinden daha fazlad�r.1 milimetrek�p kanda yakla��k 4-5 milyon alyuvar,buna kar��l�k yaln�zca 7 yada 8 bin kadar akyuvar bulunur.Kan�n k�rm�z� g�z�kmesinin nedenide plazman�n i�inde y�zen milyonlarca alyuvard�r.
Ancak bir mikroskopla g�r�lebilen alyuvarlar t�pk� bir tavla pulu gibi kenarlar� daha kal�n ortas� hafif�e �ukur olan yuvarlak ve yass�, �ekirdeksiz h�crelerdir.Bir alyuvar�n yakla��k ��te biri demirli bir bile�ik olan ve kana k�rm�z� rengini veren hemeglobinden olu�ur.�b�r omurgal�lar�n alyuvarlar�ndada ayn� bile�ik bulundu�u i�in hepsinin kan� k�rm�z�d�r.Oysa yumu�ak�al�lar�n kan�ndaki kimyasal madde plazmaya mavi, halkal� solucanlarda ise ye�il rengi

B�YOLOJ� - ENZ�MLER

9/7/2010

enzimler

ENDANGERED AND THREATENED SPECIES

9/7/2010

ENDANGERED AND THREATENED SPEC�ES

What Are Endangered and Threatened Species?
A century ago, a bird called the passenger pigeon lived in North America. There were so many passenger pigeons that people often saw great flocks of them flying overhead containing thousands, even millions, of birds. Today, there is not a single one left. What happened?

The passenger pigeon became extinct. All living passenger pigeons disappeared from the earth entirely. The passenger pigeon became extinct for two reasons. First, the forests where it lived were cut down to make way for farms and cities. Second, many pigeons were shot for sport and because they were good to eat. At that time, there were no hunting laws to protect endangered species like there are now.

The passenger pigeon is one of the many plants and animals that once lived on our planet and have become extinct. For example, dinosaurs, mammoths, and saber-toothed tigers all became extinct long ago. More recently, the dodo bird and the sea mink also have disappeared. Extinction has been going on since life began on earth. But today, extinction is happening faster than ever before.

There are more than 600 endangered or threatened species in the United States today. Endangered species are those plants and animals that are so rare they are in danger of becoming extinct. Threatened species are plants and animals whose numbers are very low or decreasing rapidly. Threatened species are not endangered yet, but are likely to become endangered in the future.
How Does Extinction Happen?
Species disappear because of changes to the earth that are caused either by nature or by the actions of people. Sometimes a terrible natural event, like a volcano erupting, can kill an entire species. Other times, extinction will happen slowly as nature changes our world. For example, after the Ice Ages, when the great glaciers melted and the earth became warmer, many species died because they could not live in a warmer climate. Newer species that could survive a warmer environment took their places.

People can also cause the extinction of plants and animals. The main reason that many species are endangered or threatened today is because people have changed the homes or habitats upon which these species depend. A habitat includes not only the other plants and animals in an area, but all of the things needed for the species survival -- from sunlight and wind to food and shelter. The United States has many habitats, from ocean beaches to mountain tops. Every species requires a certain habitat in order to live. A cactus, for example, needs the sunny, dry desert in order to grow. A polar bear, on the other hand, would not live in a desert, because it could not find enough food and water.

Pollution can also affect wildlife and contribute to extinction. The Nashville crayfish is endangered mainly because the creek where it lives has been polluted by people living nearby. Pesticides and other chemicals can poison plants and animals if they are not used correctly. The bald eagle is one bird that was harmed by pesticides. In the past, a pesticide called DDT was used by many farmers. Rains washed the pesticide into the lakes and streams where it poisoned fish. After eating the poisoned fish, the eagles would lay eggs with very thin shells. These eggs were usually crushed before they could hatch. Today, people are not allowed to use DDT and the bald eagle, although still endangered, has slowly begun to increase in number.

People can also endanger plants and animals by moving, or introducing, new species into areas where they do not naturally live. Some of these species do so well in their new habitat that they endanger those species already living there, called the native species. For example, when some fish are introduced into a lake or stream, they may prey upon, or eat the food of the native fish. The native species may then have to find a new source of food or a new home, or face beco

B�YOLOJ� - H�CRELERIN YAPISI

9/7/2010

h�creler�n yap�s�

B�YOLOJ� SORULARI

9/7/2010

B�YOLOJ�
S.1 - �ki canl� t�r�n�n yak�n akraba olduklar� nas�l anla��l�r?
C.1 - akrabal�k derecelerine g�re s�n�fland�rmaya do�al s�n�fland�rma denir. Do�al s�n�fland�rma bilimseldir. Bilimsel s�n�fland�rmada; canl�lar�n morfolojik yap�lar�, organelleri, h�crelerinin tipi ve say�s�, ya�am ortamlar�, beslenme ve �reme �ekilleri g�z �n�ne al�n�r.
S.2 - Yapay s�n�fland�rma ni�in bilimsel de�ildir ?
C.2 - Yapay s�n�fland�rma sadece g�zleme dayal� oldu�undan bilimsel de�ildir.
S.3 - S�n�fland�rmada kullan�lan �l��tler nelerdir ?
C.3 - T�r, cins, aile, tak�m, s�n�f, �ube ve alem
S.4 - Analog organ ile homolog organ aras�ndaki fark nedir?
C.4 - Analo�un k�keni farkl�, g�revi ayn� ; homolo�un k�keni ayn� g�revi farkl�d�r.
S.5 - Canl�lar ni�in s�n�fland�r�lmal�d�r ?
C.5 - Canl�lar hakk�nda daha detayl� bilgi almak ve bilim d�nyas�nda kar��kl�� nlemek i�in.
S.6 - Canl�lar�n s�n�fland�r�lmas�nda kullan�lan �l��tler nelerdir ?
C.6 - 1) H�cresel yap� 2) embriyo tabakalar�n�n say�s� 3) v�cuttaki segmentler 4)�skelet
5) Protein benzerli�i 6)Azotlu bo�alt�m �r�nleri benzerli�i 7)Fizyolojik benzerlik
8) DNA "daki baz dizilimi 9)V�cut simetrisi 10) V�cut bo�lu�u tipi
S.7 - Vir�sler ni�in canl� say�lmaz ?
C.7 - H�cresel yap� g�stermedikleri i�in canl� say�lmaz.
S.8 - Vir�slerin insanlar i�in �nemi nedir ?
C.8 - 1)Bir�ok hastal�k yaparlar (grip, kuduz, k�zam�k …)
2)Bakterilere kar�� biyolojik m�cadelede kullan�l�rlar.
3)H�crenin vir�se kar�� salg�lad�� savunma maddesi olan interferon dan a��lar elde edilir.
4)Bitki ve hayvanda hastal�k yaparak �r�n kayb�na neden olurlar.
5)Bakterilerin hormon �retimini sa�lamak i�in kullan�l�r.
S.9 - Vir�s �e�itleri nelerdir ?
C.9 - Genoma g�re 2 �e�it; DNA (bakteri,hayvan) RNA (bitki)vir�sleri
Kona�a g�re 3 �e�it ; hayvan, bitki, bakteriyofaj vir�sleri
S.10 - Vir�slerin yap�s� nas�ld�r ?
C.10 - Protein k�l�fl� ve genom denilen kal�tsal maddeden yap�lm��lard�r. ( Kromozom ve ribozoma benziyor) Genom ya DNA"dan ya RNA"dan olu�ur. Enzim sistemleri yoktur. Sadece girecekleri h�crenin zar�n� eritecek haz�r enzimleri vard�r.
S.11 - Vir�sler ni�in antibiyotiklerden etkilenmez ?
C.11 - ��nk� vir�slerin protein k�l�flar� var.
S.12 - Mavi-ye�il alglerin biyolojik �nemi nedir ?
C.12 - Bitkilerin, �zellikle fosfor ve azotu topraktan almas�nda bir alg t�r�n�n �nemli etkisi var. Ayr�ca deniz ve okyanuslarda algler, di�er canl�lar i�in besin ve O2 kayna��d�r. Algden algin, karaginin ve Agar ��kart�l�r. Algin; dondurma , boya, ila�, krem �retiminde ve k�vam�nda; karaginin �ikolatan�n sertle�ip �eklini korumas� i�in, Agar da konservecilikte kullan�l�r. Baz� alg t�rleri protein , vitamin, ve mineral bak�m�ndan zengin oldu�u i�in yenir.( Ayr�ca okyanus dibinden ��kart�lan diatomlu toprak i�lenerek izolasyon tu�las�, s�zge� ve di� macunu yap�m�nda kullan�l�r.
S.13 - K�z�l denizin rengi nas�l ortaya ��km��t�r ?
C.13 - Burada k�rm�z� renk maddesine sahip siyanobakteriler �ok fazla oldu�u i�in suyun rengi k�rm�z� g�r�l�r.
S.14 - Bakterilerin yap�s� nas�ld�r?
C.14 - Bakteri h�creleri bir h�cre zar� ve sert bir h�cre �eperi ile ku�at�lm��t�r. Bir �o�unda �epere ek olarak " kaps�l denilen koruyucu bir d�� tabaka bulunur. �eperin yap�s�nda insan ve hayvanlar i�in zehir etkisi yapan antijenler vard�r. Stoplazmada glikojen, protein ve ya� tanecikleri; organel olarak da tek ribozom vard�r. DNA, stoplazman�n �ekirdek b�lgesi denilen belirli bir b�lgesindedir.
S.15 - Bakterilerde �reme nas�ld�r ?
C.15 - E�eyli(kal�t�m maddesinin bir k�sm�n� ba�ka bakteriye verir. yada e�eysiz(ana h�cre 2"ye b�l�n�r

S.16 - Monera aleminin biyolojik, ekonomik �nemi ve insan sa�l�� ile ili�kisini a��klay�n�z ?
C.16 - �nsanda verem, tifo vb bir�ok hastal�k yapar. ��r�k��lleri madde d�ng�s� i�in �nemlidir. Maya bakterileri alkol ve yo�urt yap�m�nda kullan�l�r. Biyoteknolojik y�ntemlerle ins�lin, a��, antikor, serum ve baz� kimyasal ila�lar bakterilerin kullan�lmas�yla elde edilir. Genetik m�hendisl

B�TK�LERDE TA�IMA S�STEMLER�

9/7/2010

B�TK�LERDE TA�IMA S�STEMLER�

1)Sa�ak k�kl� ve yaprak damarlar� paralel olan ileri yap�l� bir bitkide;

I.�letim elemanlar� g�vdeye geli�i g�zel da��lm��t�r
II.Kapal� demet tipi ta��r
III.Yapraklar periderma ile kapl�d�r
IV.G�zenekler sadece yapra��n �st epidermsisinde bulunur
V.K�klerde emici t�yler bulunur

�zelliklerinden hangileri kesin olarak do�rudur?

A)Yaln�z ll
B)lll ve V
C)l ve ll
D)l, ll ve lll
E)l, ll, lV ve V

2)Bitkilerde bulunan iletim demetlerinde

I.Kambiyum
II.Floem
III.Ksilem

elemanlar�ndan hangileri mutlaka bulunur?

A)Yaln�z l
B)Yaln�z ll
C)Yaln�z lll
D)ll ve lll
E)l, ll ve lll

3)K�tilula tabakas�n�n kal�n olu�u bitki ile ilgili olarak a�a��dakilerden hangisinin kan�t� olabilir?

A)Kurak ortamlarda ya�amas�
B)G�zeneklerinin a��k olmas�
C)K�klerinin y�zeyde bulunmas�
D)Tak �enekli olmas�
E)Fotosentez h�z�n�n y�ksek olmas�

4)Bitkilerde trake ve trakeid borular�nda bulunan bile�ikler, a�a��daki olaylar�n hangisinde do�rudan kullan�lmaz?

A)Fotosentezde oksijen gaz�n�n �retiminde
B)Solunumda yak�t molek�l� olarak
C)H�cre zar�nda madde al��veri�inde
D)Enzimlerin aktif hale getirilmesinde
E)V�cut �s�s�n�n d�zenlenmesinde

5)Emici t�yler a�a��daki dokular�n hangisinin fakl�la�mas� sonucu olu�ur?

A)Parankima dokusu
B)Salg� dokusu
C)Destek doku
D)�letim dokusu
E)Epidermis dokusu

6) Toprak s�v�s�nda ��z�nm�� halde �e�itli elementler bulunur bunlar�n oranlar� bellidir. E�er laboratuarlarda bu elementlerden birinin oran� do�al halinin biraz alt�na indirilirse bitkinin di�er elementleri de azalt�lan�n oran�na ba�l� olarak t�ketir. Buna M�N�MUM YASASI denir.

Buna g�re do�al ortamdaki s�v�daki;
I.kalsiyum nitrat�n oran� % 0,1
II.potasyum nitrat�n oran� % 0,025
III.demir s�lfat�n oran� % 0,01
IV.magnezyumun s�lfat�n oran� % 0,025
V.potasyum hipofosfat�n % 0,25
oran�nda bulunmaktad�r. Minimum yasas�na g�re potasyum nitrat�n oran� % 0,015"e d��r�l�rse, magnezyum s�lfat�n kullan�m oran� a�a��dakilerden hangisi gibi olur?

A)% 0,015
B)% 0,1
C)% 0,025
D)% 0,001
E)%0,01

7)Y�ksek yap�l� bitkilerde a�a��daki olaylardan hangisi ger�ekle�irken enerji harcanmaz?

A)Organik besin sentezinde
B)Aminoasit sentezinde
C)Soymuk borular�nda madde ta��mas�nda
D)H�cre yinelenmesinde
E)Havan�n serbest oksijenin stomalarla al�nmas�nda

8)�ok h�creli bitkilerdeki;
I.�letim sistemleri
II.Kloroplast
III.Ger�ek yaprak
IV.Stoma

gibi yap�lardan hangileri su ya�am�ndan kara ya�am�na ge�i�ten sonra ortaya ��km��t�r?

A)Yaln�z l
B)Yaln�z lV
C)ll ve lll
D)ll ve lV
E)l, lll ve lV
9)Epidermisin de�i�imiyle olu�an stoma h�crelerinde;
I.Glikozun y�k�lmas�
II.H2O par�alanmas�
III.pH y�kselmesi
olaylar� ger�ekle�ir. Bunlardan hangileri sadece ayd�nl�k ortamdan meydana gelir?

A)Yaln�z l
B)Yaln�z ll
C)Yaln�z lll
D)l ve ll
E)ll ve lll

10) A�a��dakilerden hangisi monokotil bir bitki i�in karakteristik �zelliktir?

A)A�s� damarla�malar
B)Yaprak sap� bulundurma
C)�letim demetlerinin d�zensiz yerle�mesi
D)Kurak b�lgede ya�ama
E)Kaz�k k�ke sahip olma

11) Bitkilerin k�k ucunda, emici t�ylerle ba�lay�p odun borular�na kadar s�ralanm�� h�crelerde osmotik bas�nc�n giderek artmas� a�a��dakilerden hangisinin olu�mas�na neden olur?

A)K�k bas�nc�n�n
B)K�lcall�k olay�n�n
C)Kohezyon gerilimi
D)Soymuk borular�ndaki �ift y�nl� iletim
E)Yaprak h�crelerindeki plazmolizin

12) Bir iletim demetinde odun ve soymuk borular�ndan ba�ka,
I.Parankima h�creleri
II.Destek h�creleri
III.Arkada� h�creleri
bulunur. Bunlardan hangileri hem odun, hem de soymuk demetlerinde rastlan�r?

A)Yaln�z l
B)Yaln�z ll
C)Yaln�z lll
D)l ve ll
E)ll ve lll

13) Hortumlar� ile bitkilerin soymuk borular�ndaki "�zsuyu" emen parazit b�cekler en �ok hangi maddeyi azaltt�klar� i�in bitkiye zarar verirler?

A)Karbonhidrat
B)Oksijen
C)Su
D)Glikoz
E)Madensel tuz

14) �letim demetlerinin a��k veya kapal� olu�un

B�YOLOJ� - EVR�M KURAMI

9/7/2010

evrim kuram�

MATERYAL

9/7/2010

��NDEK�LER

1- �ZET1
2- G�R��2
3. MATERYAL3
4- S�STEMAT�KDEK� YER�4
5- MORFOLOJ�5
5.1. YUMURTA5
5.2. LARVA5
5.3. ERG�N5
6- YAYILI�I6
7- ZARAR YAPTI�I B�TK�LER6
8- ZARAR �EKL�6
9- B�YOLOJ�S�7
10- DO�AL D��MANLARI7
11- M�CADELES�8
11.1. K�LT�REL TEDB�RLER8
11.2. B�YOLOJ�K M�CADELE8
11.3. K�MYASAL M�CADELE8
12- KAYNAKLAR10

1- �ZET
Danaburnu (Gryllotalpa gryllotalpa L.) Orthoptera tak�m�ndan, Gryllotalpidae familyas�na girmektedir. T�t�n, pamuk, �ay, �e�itli sebzeler, t�m fidelikler, pancar, patates, havu�, Cucurbitaceae"ler, s�s bitkileri, meyve ve orman fidanlar�nda zarar yapmaktad�r.
V�cut kadife gibi k�sa t�ylerle kapl�d�r, renk k�z�l�mtrak kahverengi veya kirli koyu esmerdir. Ba� ileri uzanm��t�r. Xantenler k�sa ve kuvvetlidir. A��z par�alar� �i�neyicidir. G�zler yanda bulunur ve iyi geli�memi�tir. �n bacak topra�� kazmak i�in �zel bir �ekil alm��t�r.
V�cut uzunlu�u 40-60 mm, pronotum 14-17 mm, kanat 14-20 mm"dir. Yumurtadan ��kan nimfler birka� hafta gruplar halinde yuvalar i�inde kal�rlar. Sonbahara kadar 2 deri de�i�tiren nimfler 3. D�nem nimf halinde k�� toprak alt�nda ge�irirler. So�uktan korunmak i�in topra��n derinliklerine de inebilirler. �lkbahar sonlar�nda ve yaz�n deri de�i�tirmeye devam ederler ve toplam 5 g�mlek de�i�tirdikten sonra Ekim ay�nda ergin olurlar. B�ylece nimflerin geli�me s�resi 1,5 y�la yakla�maktad�r. Yeni meydana gelen erginler k�� toprakta a�t�klar� galerilerde ge�irirler, ertesi ilkbaharda �iftle�erek yumurta b�rak�rlar ve biyolojileri tamamlanm�� olur. B�ylece 2 y�lda bir d�l verir.
Ergin ve nimfleri toprak i�inde galeri a�arak ilerlerken rastlad�klar� her t�r bitkinin k�kleri ve yumrular�n� yerler. �zellikle yeni dikilmi� veya yeni �imlenmi� sebze fidelerinin k�klerini keserek kurumalar�na neden olur ve yumrulu sebzelerin de toprak alt�nda bulunan yumrular�n� yerler. �zellikle yeni dikilmi� veya yeni �imlenmi� sebze fidelerinin k�klerini keserek kurumalar�na neden olur ve yumrulu sebzelerin de toprak alt�nda bulunan yumrular�n� kemirerek zarar verirler. Danaburnu yo�unlu�u y�ksek oldu�u zaman bitkilerde b�y�k �l��de zarar meydana gelmektedir.
K��k bah�elerde topraklar su alt�nda b�rak�larak toprak alt�ndaki danaburnu nimf ve erginleri �ld�r�lebilir. Ayr�ca, zaman�nda ve iyi bir toprak i�lemesiyle de zararl�n�n toprak alt�ndaki nimf ve erginleri �ld�r�lebilir. Bundan ba�ka, zararl� g�breli ve s�cak topraklar� sevdi�i i�in yaz sonuna do�ru bah�enin de�i�ik yerlerine g�bre k�meleri b�rak�l�r ve ilkbahar ba�lar�nda burada toplanan nimf ve erginler �ld�r�l�rler.
Kimyasal m�cadelede zehirli yemler kullan�labilir. Bunun i�in 10 kg kepek + 3 -4 lt su + 500 gr �eker + insektisit kar��m� olarak haz�rlanan zehirli yem 1 da alana uygulan�r. Uygulamadan �nce tarlan�n sulanmas� ba�ar�y� artt�r�r.
2- G�R��

Sebze yeti�tiricili�i, �lkemizde hemen hemen her yerde yap�lmaktad�r. Danaburnu ad� verilen bu b�cek gerek fide d�neminde gerekse di�er d�nemlerinde sebzelere �nemli derecede zarar vermektedir. Sebzelerden ba�l�ca zarar� g�r�len bitkiler ba�ta havu� ve Cucubitaceae familyas� bitkileri olmak �zere �ok �e�itlidir. Ancak entansif olarak yap�lan sebzecilikte danaburnunun �nemi �ok b�y�kt�r.
Ayr�ca t�t�n, pamuk, �ay, pancar, patates, s�s bitkileri, meyve ve orman fidanlar�nda zarar yapmaktad�r.
�retimin ekonomik anlamda gerek ihracat�n y�kseltilmesinde, gerek n�fus art�� nedeniyle t�ketime cevap verecek seviyeye ��kar�lmas� i�in �zellikle bitkilere zarar veren b�ceklerle m�cadele edilmelidir.
Hastal�k ve zararl�lar ile hi� m�cadele yap�lmaz ise ancak zararl�lardan artan hasat edilir. Fakat bilin�li ve zaman�nda yap�lan ila�l� m�cadele ve �nceden al�nan k�lt�rel �nlemler ile hastal�k ve zarar kay�plar� en aza indirgenir.

3. MATERYAL

4- S�STEMAT�KDEK� YER�

Phylum (�ube): Arthropoda
Class (S�n�f): Insecta
Ordo (Tak�m): Orthoptera
Familia (Familya): Gryllotalpidae

L�KEN SKLEROATROF�K

9/7/2010

L�KEN SKLEROATROF�K

Deri ve mukozalarda fildi�i renginde, ind�re pap�l ve plaklarla, follik�ler keratotik t�ka�larla karakterize kronik atrofik mukokutan�z bir hastal�k
ETYOLOJ�
Sebebi bilinmiyor.

Otoimmun fakt�rler
L�KEN SKLEROATROF�K

Balanitis kserotika obliterans: Glans ve prepisyumda liken skleroatrofik

Kraurosis vulva: Labia major ve minor, perine, perianal b�lgede liken skleroatrofik
L S A
K / E : 10 / 1

En s�k 40-50 ya� , 2-6 ya�
PATOGENEZ
Kollagen ve subepidermal elastinde dejenerasyon
Hem dejenerasyon hem melnositlerden keratinositlere melanozom transferi inhibisyonu ile keratinositlerde melanozom yoklu�u

KL�N�K
Porselen beyaz� renkte , poligonal, keskin s�n�rl�, d�zg�n y�zeyli pap�l veya plaklar
Lezyonlar�n y�zeyinde keratine uyan siyah t�ka�lar
Anogenital figure 8 veya keyhole lezyonlar�
Purpura ve telenjektaziler
LEZYONLARIN YERLE��M�
Genital b�lge : Glans penis, prepisyum
Labiumlar
G�vdenin �st k�sm�
Umblikus �evresi
Boyun, aksilla, bileklerin fleks�r y�zleri
Oral mukoza

AYIRICI TANI
Morfea
Vitiligo
Atrofik liken planus
Atrofik DLE
L�koplaki, intertrigo
Extramammar Paget hastal��
LSA KOMPL�KASYONLARI
Labium major ve minorlarda f�zyon, vulvada atrofi, klitoris kayb�, vestibuler skleroz
Fimozis, balanit
Nadiren malign dejenerasyon riski
TEDAV�
Kesin tedavi yok
Topikal kortikosteroidler
Genital lezyonlara lokal �strojen ve testosteron
K Paraaminobenzoat, E vitamini, hidroksiklorokin, asitretin
H�STOPATOLOJ�
Follik�ler t�ka�l� hiperkeratozis
Epidermal atrofi
Bazal h�cre hidropik dejenerasyonuyla stratum malpiginin atrofisi
�st dermiste kollagen homogenizasyonu ve �dem
Orta dermiste lenfositik infiltrasyon, dilate kapillerler, hemorajiler

MENDEL KANUNLARI

9/7/2010

MENDEL KANUNLARI

Avusturyal� botanik�i ve papaz Gregor MENDEL, g�n�m�z�n pop�ler bilimi olan genetik biliminin, babas� olarak kabul edilir. 1856 y�l�ndan itibaren �e�itli bezelye (Pisum sativum) varyetelerine ait tohumlar� toplamaya ve onlar� manast�r bah�esinde yeti�tirerek aralar�ndaki farklar� incelemeye ba�lam��t�r. 10 y�ll�k �al��mas�n�n �nemli bulgular�n� Versuche �ber Pflanzenhybriden (=Bitki melezleri ile �al��malar) adl� �nl� inceleme yaz�s�yla yay�mlam��t�r.
O tarihlerde DNA, kromozom, mayoz b�l�nme gibi kavramlar hen�z g�n ��na ��kmad�� halde Mendel"in sadece Fenotipik (g�zlenebilen) karakter ayr�l�klar�na g�re de�erlendirmeleri, son derece do�ru bi�imdedir.
�al��malar� ve ke�ifleri ya�ad�� d�nem i�inde hi�bir ilgi uyand�rmam�� ve kimse �nemini fark etmemi�ti. �l�m�nden 16 y�l sonra Hollanda"da H. De Vries, Almanya"da Correns ve Avusturya"da E. Von Tschermak adl� �� biyolog, �e�itli bitki t�rlerinde, birbirlerinden habersiz yapt�klar� ara�t�rmalarda, Mendel yasalar�n�n ge�erlili�ini g�sterdiler. Mendel yasalar� ad� alt�nda t�m sonu�lar� toparlad�lar.
Mendel"in, �aprazlama deneyleri i�in �zellikle bezelye bitkisini tercih etmesinin, nedenleri vard�. Tozla�man�n kontroll� bir �ekilde ger�ekle�tirilmesi ve de kendi kendine tozla�man�n engellenebilmesi, basit y�ntemler uygulanarak sa�lanabiliyordu. Kal�t�m�n, biraz karma��k ilkelerini ��zebilmek i�in fenotipik karakterleri zengin olan bitkiler se�ilir. �zellikle bezelye bitkisinin 7 farkl� fenotipik karakteri olmas� �al��malara kolayl�k getirmi�tir. Tohumun bi�imi (d�zg�n-buru�uk), tohumun rengi (sar�-ye�il), meyve kabu�u bi�imi (�i�kin-dar), meyve kabu�u rengi (sar�-ye�il), g�vde boyu (uzun-k�sa) gibi �zellikler fenotipik karakterlere �rnek g�sterilebilir.
�aprazlama; genetikte, hayvanlarda �iftle�tirme, bitkilerde tozla�t�rma �eklinde organizmalar aras�nda yap�lan kontroll� d�llenme �al��malar�d�r.
As�rlar boyunca, kal�t�m�n, �ocuklarda, anne ve baban�n karakterlerinin bir kar��m� olarak ortaya ��kt��na inan�lm��t�. Mendel bu fikri reddederek kendi ad�yla belirlenen yasalar� belirlemi�ti. Mendel bir karaktere ait fenotiplerden birinin di�erinden daha bask�n oldu�unu, �e�itli varyetedeki bezelye tohumlar� aras�nda, kar��l�kl� �aprazlamalar yaparak g�stermi�tir. Sar� ve ye�il bezelye bitkilerini di�i ve erkek olarak ayr� ayr� kulland�. �aprazlama sonucundaki ilk d�l�n (F 1 d�l�) ana ve babadan sadece birine benzedi�i g�r�ld�. Bu ke�if karakterlerin kar��m esas�na g�re da��l�m g�r��n� y�km��t�r.

�aprazlama i�leminin pratikte nas�l oldu�unu anlatmadan �nce baz� temel noktalar� hat�rlatmak istiyorum. V�cut h�crelerimizin kromozom say�s� 2n dir. Gametlerde (e�ey h�creleri) ise bu say� mayoz b�l�nme gere�i yar�ya d��er ve n olur. Anne ve babadan sperm (n) ve yumurta (n) h�creleri (e�ey h�creleri) ile ta��nan kromozomlar birle�erek 2n say�daki zigot h�cresini olu�turur. B�ylece kromozom say�s� mayoz ile korunmu� olur. Zigotun ergin bireyi olu�turmas�na dek s�rd�rd�� h�cre b�l�nme program� art�k mitozdur. Bu b�l�nme tipinde kromozom say�s� hep sabittir. Bitkilerde de ayn� kural ge�erlidir. E�ey h�creleri, polen ve embriyo kesesindeki yumurtad�r.
Kal�tsal molek�lde (DNA) bulunan ve canl�n�n karakterlerinin belirlenmesinde rol oynayan kal�tsal birimlere gen ad� verilir. Bir genin DNA molek�l�nde kaplad�� fiziksel alan i�in lokus deyimi kullan�l�r. �rne�in bezelyedeki tohumun, rengini belirleyen genin kaplad�� alan bir lokustur. Bir lokusta mevcut renk bilgilerinin her birine de allel ad� verilir. Sar� renk bir allel, ye�il renk bir allel. Daha genel bir tarifleme ile bir genin de�i�ik bi�imlerine allel ad� verilir.
Mendel, fenotipik karakterlerin �aprazlanmas� s�ras�nda alleleri, alfabenin bir harfi ile simgelemi�tir. Dominant (bask�n) karakterleri b�y�k harf, resesif (�ekinin) karakterleri de k��k harfle g�stermi�tir. �aprazlamadaki saf soylara ait bitkiler i�in, ana-baba (parental) ku�a�� anlam�nda P simgesi, bunlar�n �aprazlanmas�ndan meydana gelen birinci ku

H�CRE B�L�NMES� NED�R

9/7/2010

H�cre b�l�nmesi nedir ?

Ana h�creden yavru h�creye genetik �ifre nas�l ta��nmaktad�r ?
Canl�lar t�rlerini devam ettirebilmek veya hasara u�ram�� b�l�mlerini tamir edebilmek i�in h�cresel seviyede b�l�nmeye gereksinim duyarlar. Bunun i�in genetik �ifrenin ayn�s�n�n yavru h�crelere aktar�lmas� gerekir. �rne�in hormon yap�m�n� da art�rmak i�in bir tiroit h�cresinin b�l�nmesi gereksin. Bu gereksinim ortaya ��k�nca b�y�me fakt�rlerinden bir k�sm� ve TSH hormonu tiroit h�cre zar�na yap��r ve �ekirde�e �e�itli proteinler arac�l��yla b�l�nme i�leminin ba�lat�lmas� i�in sinyal g�nderir. Bu sinyali alan �zel bir gen aktive olarak protein �retir ve bu protein ba�ka bir geni uyararak b�l�nme i�lemini ba�lat�r. Bunun i�in �nce �ekirdekteki �ifreleri ta��yan DNA n�n bir e�inin yap�lmas� gerekir. Enzim ad� verilen �zel proteinler daha �nce DNA n�n yap�s�nda oldu�u belirtilen �eker,baz ve fosfat birimlerini kopyalama ad� verilen bir i�lemle orijinal DNA daki s�raya g�re dizmeye ba�lar ve i�lem bittikten sonra birbirinin tamamen benzeri iki ayr� DNA ortaya ��kar .
E�er kopyalama s�ras�nda yanl�� bir dizilim olursa ba�ka bir gen devreye girerek bunu d�zeltmeye �al��r, d�zeltmezse ba�ka bir gen devreye girerek b�l�nme i�lemini durdurur b�ylece yanl�� genetik �ifrenin yeni olu�acak h�crelere ge�mesi �nlenir. �imdi kopyalama i�leminin do�ru yap�ld��n� varsayal�m ve geli�meleri izleyelim. Art�k �ekirdekte birbirinin tamamen benzeri olan iki DNA vard�r ve b�l�nme i�lemini durduracak bir emir gelmemi�se DNA lar daha �ncede de�inildi�i gibi paketlenerek 46 �ift kromozom haline d�ner. Di�er bir deyi�le birbirinin ayn�s� olan 23 �ift iki tak�m kromozom ortaya ��kar. Bu devreden itibaren 23 �ift kromozom h�crenin bir ucuna do�ru giderken di�er 23 �ift kromozom di�er ucu gitmeye ba�lar ve h�cre ortadan bo�umlan�p her birini �evreleyen yeni zarla birlikte �zellikleri tamamen ayn� olan iki ayr� h�cre ortaya ��kar.
M�TOZ B�L�NME
Mitoz b�l�nmenin ba�lang�c�n� saptamak olanaks�zd�r. Fakat h�crede baz� de�i�iklikler olur; h�cre i�eri�i jel haline ge�er, metabolizma durur, �ekirde�in hacmi h�zla b�y�r. Kromatid iplikleri belirginle�ir ve boyanmaya ba�lar. G2 evresinin tamamlanmas�, kromozomlar�n t�rlere �zg� �ekil ve say�y� kazanmas�yla mitoz b�l�nmeye ge�ilir. I��k mikroskobunda kromozomlar art�k rahatl�kla g�r�lebilir. Bu s�re yakla��k bir saat s�rer. Bu evredeki h�creler k�re �eklindedir ve etraf�ndaki cisimlere kuvvetle ba�lanmam��t�r. Mitoz b�l�nme; profaz, metafaz, anafaz ve telofaz diye d�rt evreye ayr�l�r.

PROFAZ
Ba�lang�c�nda �ekirdek i�inde ince uzun kromatid iplikleri halinde g�r�nen kromozomlar, yava� yava� helozon �eklinde k�vr�larak kal�nla�maya ba�lar ve g�r�lebilir duruma ge�er. kal�nla�ma ve k�salma anafaza kadar devam edebilir. Bu arada e� kromozomlar birbirlerinden fark edilemeycek kadar s�k�ca ba�l�d�rlar. Bu evrede birbirine sentromerlerle ba�lanm�� olarak duran kromozomlar�n her birine kromatid denir. Sentrozomlar ayr�larak her biri bir kutba gitmeye ba�lar ve aralar�nda i� iplikleri olu�ur. Profaz�n sonuna do�ru i� iplikleri ile kromozomlar aras�nda ba�lant� kurulurken, sentrozomlardan h�cre zar�na uzanan i� iplikleri de olu�ur ve �ekirdek zar� eriyerek kaybolur, kromozomlar sitoplazma i�erisine da��l�r.

METAFAZ
Kromozomlar �ok kere bir �ember gibi, bazen de kar��k olarak ekvatoral d�zlem �zerinde dizilirler. Genellikle k��k kromozomlar merkezde, b�y�kler �evrededir. Dizili� t�rlere �zg� bir �zellik g�sterir. Kromozomlar e�it olarak kutuplara �ekilece�inden, ortada belirli bir denge kurulana kadar beklenilir.
Profaz 30-60 dakika s�rmesine kar��l�k, metefaz ancak 2-6 dakika s�rer. her bir kromozomun sentromeri belirgin olarak ikiye b�l�n�r ve kromatidler tam olarak birbirinden ayr�l�r.

ANAFAZ
Ekvatoral d�zlemdeki karde� kromozomlar kutuplara bu evrede ta��n�rlar. Kas�lma �zelli�i olan sentrozomlar�n i� iplikleri sayesinde kromozomlar�n yar�s� bir kutba, di�er yar�s� �b�r kutba gider. Kromoz

AZOT D�NG�S�

9/7/2010

AZOT D�NG�S�

Biyosfer yer kabu�unu saran atmosferin ince bir tabakas�d�r.Azot bile�ikleri bu ince kabuk i�inde birbirine d�n��r.Bu i�lemlere azot �evrimi denir.Azot �evrimi ya�am�n s�reklili�ini sa�layan bir do�a olay�d�r.Bu �evrimde azot bile�ikleri s�rekli olarak topraktan canl�lara ve sonra tekrar topra�a geri d�nerler.Ancak bir miktar azot atmosfere gider ve tekrar geri al�n�r.
�nce azot bile�iklerinin toprakla ya�ayan varl�klar aras�ndaki de�i�imini ele alal�m.Toprak ekseri nitrat bile�ikleri i�erir.Bu bile�ikler ya inorganik olarak amonyak bile�iklerinden veya organik olarak �lm�� bitki ve hayvan kal�nt�lar�ndan olu�an humus ad� verilen maddelerden topra�a kar��r.Topraktaki bu nitrat bile�ikleri bitki ve hayvanlardaki b�t�n proteinlerin kayna��n� olu�turur.Bitkiler nitratl� bile�ikleri g�da olarak kullan�r ve onlar� amino asit ve proteinlere d�n��t�r�rler.Azot bile�ikleri eksik olan topraklarda bitkiler geli�emez.Azot�a fakir topraklarda b�y�yen bitkiler,azot�a zengin topraklarda b�y�yen bitkilere g�re daha az verim ve proteine sahiptirler.
Bitkiler �l�nce ta��d�klar� protein ya do�rundan topra�a veya hayvanlara ge�er.Proteinler hayvanlar�n b�y�me ve geli�mesi i�in de �ok gereklidir.V�cudumuzun temel i�lemleri i�in vitaminlerin, proteinlerin , hormon ve enzimlerin al�nmas� gerekti�inden , yeterli azotlu g�dalar yemeyen ki�ilerde beslenme bozukluklar� g�r�l�r.
Bitkilerde oldu�u gibi hayvanlar �l�nce de ta��d�klar� azot bile�ikleri topra�a s�rekli olarak ancak genellikle art�k �eklinde geri d�ner. Hayvan d��k� ve art�klar� y�ksek oranda nitratl� bile�ikler i�erir. �rne�in g�bre �zerinde olu�an beyaz benekler potasyum nitratt�r.�ngiltere"de, Elizabeth d�neminde i��ilerin g�brelerin bir k�sm�n�n barut yap�m� i�in h�k�mete vermeleri bir yurtseverlik g�revi idi.
Azot sadece toprak ve canl�lar aras�nda dola�maz,bu arada bir k�s�m azot atmosfere kar��r.Daha sonra bu azotun bir k�sm� ��k etkisi ile amonya�a d�n��r ve ya�murla beraber topra�a d

CANLILARIN ORTAK �ZELL�KLER�

9/7/2010

CANLILARIN ORTAK �ZELL�KLER�
Canl�lar� cans�zlardan ay�ran �zelliklerdir.
1 - �ekil
Her canl�n�n kal�t�m ve �evre etkisiyle olu�an belli bir �ekli var-
d�r. Amip ve c�v�k mantarlar�n �ekli de�i�kendir.
Canl�da (kal�t�m x �evre) etkisiyle olu�an �zelliklere modifi-
kasyon denir. Baz� �zellikler (kan grubu, cinsiyet, hastal�k et-
kenlerine kar�� olu�turulan antikor tepkimeleri vb) sadece gen-
lerle belirlenir.
Modifikasyon : �evre etkisiyle genlerin i�leyi�inde meydana
gelen kal�tsal olmayan de�i�melerdir. Modifikasyonlar genel-
likle iki y�nl�d�r. Kal�tsal de�ildir.
�RNEKLER :
—�uha �i�e�i y�ksekte k�rm�z�, al�akta beyaz �i�ek a�ar
—D�llenmi� yumurtadan ��kan ar� ve kar�ncalar farkl� beslen-
me �ekillerine g�re krali�e yada i��i bireyleri olu�turur.
—Kaslar�n� fazla kullanan insan�n kaslar� geli�ir.
—Himalaya tipi tav�anda, beyaz k�rk yolunarak yerine buz
sar�l�rsa siyah k�rk ��kar.
—Deniz kenar�ndaki a�a�lar r�zgar alma y�n�n�n tersine -
b�y�r.
—K�vr�k kanatl� sirke sinekleri 16 *C de yeti�tirilirse d�z,
25 *C de yeti�tirilirse k�vr�k kanatl� olur.
—�ekirgeler 16 *C de yeti�tirilirse beneksiz, 25 *C de yeti�ti-
rilirse benekli olur.
—Dere yata��ndaki istiridyeler suyun ak�� ekline g�re farkl�
kabuk �ekillerinde olurlar.
—E�eysiz �reyen canl�larda ayn� h�creden geli�en yavrular�n
aralar�ndaki t�m farkl�l�klar modifikasyondur.
—Tek yumurta (ger�ek) ikizlerin aralar�nda g�zlenebilen t�m
farkl�l�klar modifikasyondur.
Mutasyon : Genlerin kimyasal yap�s�nda meydana gelen de-
de�i�melerdir. Mutasyonlar �reme h�crelerinde olursa kal�tsal-
d�r. V�cut h�crelerindeki mutasyonlar kal�tsal olmay�p sadece
modifikasyona neden olurlar.
�RNEK :
K�vr�k kanatl� sirke sine�i, 16 * de yeti�tirilince d�z kanatl�,
25 *C de yeti�tirilince k�vr�k kanatl� olur. Bu modifikasyondur.
—K�vr�k kanatl� bir sirke sine�i 35 *C de yeti�tirilince k�vr�k
kanatl� yavrular� oluyor. Bu k�vr�k kanatl� yavrular 16 *C de
yeti�tirilince yine k�vr�k kanatl�, 25 *C de yeti�tirilince yine
k�vr�k kanatl� oluyor.
Bu verilen �rnek mutasyondur. ��nk� 35 *C de genlerin
yap�s� de�i�mi�tir. Art�k hangi ortam olursa olsun hep ayn�
�zellik g�r�lmektedir.
Varyasyon : Ayn� t�r�n bireylerinde g�r�len kal�tsal farkl�l�k-
lard�r. Varyasyonun nedeni mutasyonlar ve e�eyli �remedir.
Varyasyonlar do�al seleksiyonlara neden oldu�u i�in evrimsel
a��dan �nemlidir.
�RNEK :
—Ayn� anne babadan do�an �ocuklar�n birbirlerine ve anne
babalar�na tam olarak benzememesi varyasyondur.

Adaptasyon : Bir canl�n�n bulundu�u ortamda ya�ama ve �-
reme �ans�n� art�ran �zelliklerinin b�t�n�ne adaptasyon denir.
Adaptasyonlar�n nedeni do�al seleksiyonlard�r.
�RNEK :
—Bukalemunun girdi�i ortama uygun olarak renk de�i�tirmesi
—D�� d�llenme yapan canl�lar�n gamet say�s�n�n fazla olmas�
—�i�ekli bitkilerin embriyoyu besleyecek tohum olu�turmas�
—R�zgarla tozla�an �i�ekli bitkilerde polen say�s�n�n fazla ol-
mas�
—Kutuplarda ya�ayan ay�lar�n, s�cak b�lgede ya�ayan hem-
cinslerine g�re daha iri v�cutlu olmas�
—Kurak b�lgede ya�ayan bitkilerin yaprak ayas�n�n dar, g�v-
de ve yapraklar�n t�yl�, stomalar�n k��k ve derinde olmas�
—A�a� dallar�nda ya�ayan �ekirgelerin g�r�n��lerinin a�a�
dallar�na benzemesi
2 - H�CRE
Canl�n�n yap�s�n� olu�turan, en k��k canl� yap� ve g�rev bi-
rimlerine h�cre denir.
H�cre
H�cresel Yap�Prokaryot h�cre�karyot h�cre
�ekirdek zar�YokVar �ekirdek�ikYokVar
Zarla �evrili organelYokVar (kloroplast, lizozom,
sentrozom, golgi, mito-kondri, ER vb.)
RibozomVARVAR
KlorofilSitoplazmadaKloroplast�n i�inde

Bakteriler ve Mavi - Ye�il algler(siyanobakteriler) prokaryot
h�creye sahiptir.
3 - BESLENME
Canl�lar enerji elde etmek, y�pranan par�alar�n� onarmak - b�-
y�mek ve hayatsal olaylar� d�zenlemek amac�yla beslenirler.
BES�NLER

Enerji verici

HAYVANLAR

9/7/2010

Analiz Vol.:5 Year:14 Issue:14 October 2005 V. SONU�
Marka de�eri ve marka de�erlemesinin �nemi dikkate al�narak �lkemizdeki mevzuat de�erlendirildi�inde, edinilen yada devir al�nan markalar�n mukayyet de�erleri ile bilan�olarda g�sterilebilmesinin m�mk�n oldu�u g�r�lmektedir. 1994 y�l�nda y�r�rl��e giren Tekd�zen Hesap Plan� �er�evesinde markalar�n 260.Haklar hesab�na kay�t edilmesi uygun bulunmu�tur. VUK 333 nolu tebli�i ile de markalar�n mukayyet de�er �zerinden 15 y�ll�k ekonomik �m�r �er�evesinde itfa edilmesi istenmi�tir. Ancak bu uygulamalarla edinilen veya devir al�nan markalar�n belirlenen y�llar i�inde de�erinin artabilece�i yada azalabilece�i g�z �n�ne al�nmam��, dolay�s�yla bir de�erlemeye tabi tutulmas� gere�i g�r�lmemi�tir. Ayr�ca mevzuat�m�z gere�i firmalar taraf�ndan yarat�lan marka de�erlerinin bilan�olarda bir varl�k olarak g�sterilmesi ise m�mk�n de�ildir. Marka yaratmak amac� ile firmalar�n katland�� giderler �o�unlukla bir faaliyet gideri olarak alg�lanm�� ve bu giderlerin varl��a d�n��ebilece�i g�z �n�ne al�nmam��t�r. Bu durumda �ok y�ksek marka de�erine sahip firmalar�n bilan�olar�nda bu de�eri g�sterememi� olmas� mali tablolardan yararlanmak isteyenler i�in b�y�k bir bilgi eksikli�ine neden olmakta, di�er taraftan da markalar� edinen yada devir alan firmalar kar��s�nda sermaye piyasalar�nda rekabet �ans�n� zay�flatabilmektedir.
�zetle, markala�man�n �nem kazand�� bu y�llarda tan�nm�� markalara sahip firmalar�n mali tablolar �zerinde de ger�ek varl�k g�c�n�n g�r�lmesini sa�layacak VUKndaki de�erleme ve amortisman uygulamalar�na ili�kin de�i�ikliklerin bir an �nce ��kar�lmas� gerekti�ini d��nmekteyiz.
KAYNAKLAR
ABRATT A., BICK G.. 2004. Valuing Brands And Brand Equity: Methods And Processes, www.hizenga.nova.edu/jame/valuing.htm.
HEBERDEN T, D. HAIGH. April, 2003. Trademark & The Fortune 500. www.brandfinance.com/trademark.
KAYA Y.. 2002. Marka De�erleme Metotlar� ve Bu Metotlar�n Kullan�m�nda SPK a��s�ndan ��kabilecek Sorunlar. Yeterlilik Et�d�, �stanbul.
SMITH G.V..1997.TrademarkValuation. Canada.
BLACKETT T., 1993.Intelligence&Planning Marketing, Vol.ll,Iss. 11 Bradford.
AAKER D.A.. 1996. Measuring Brand Equity across Products and markets. California Management Rewiew, Vol.38, No. 3.
LASSAR W, B. MITTAL, A. SHARMAN. 1995. Measuring Customer Based Brand Equity. Journal of Consumer Marketing Vol. 12, No.4.
KAMAKURA W, G. RUSSELL. 1993. Measuring Brand Value with Scanner Data. IntemationalJoumal of Research in Marketing, Vol. 10, March.
HAIGH D.. 2001. Make Brands MakeTheir Mark. International Tax Review Vol 12, No 2.

B�YOLOJ� - V�R�S

9/7/2010

vir�s

B�YOLOJ� - KALITIMLA �LG�L� KAVRAMLAR

9/7/2010

kal�t�mla ilgili kavramlar

ATIN EVRIMI

9/7/2010

ATIN EVRIMI
Fosiller, bize at�n evriminin �ok kar��k bir yol izledi�ini ve k�keninin milyonlarca y�l �ncesine, EOSEN"e kadar uzand��n� g�stermektedir.�zellikle Kuzey Amerika"da bol miktarda bulunan fosiller, atlar�n burad�g�n� t�redi�ini, daha sonra Asya"ya ge�ti�ini Amerika"da kalanlar�n PLEISTOSEN" DE salg�n bir hastal�k nedeni ile ortadan kalkt��n� kan�tlamaktad�r.Bug�n Amerika"da ya�ayan atlar daha sonra Avrupa"dan getirtilen atlardan �retilmi�tir.

Fosillerin incelenmesinden anla��ld�� kadar�yla, at�n evriminde belirli bir yol izlenmi�, fakat bu yolda bir�ok dallanmalar ortaya ��km��t�r.bu yan dallar�n bir �o�u do�al seleksi yon ile ortadan kald�r�lm��t�r.At�n evriminde birinci derecede, �yelerin ve di�lerin, ayn� zamanda v�cut b�y�kl��n�n de�i�ti�ini g�r�yoruz.

At�n filogenisinde ilk hayvan�n k�pek b�y�kl��nde Eohippus (=Hyracotherium) oldu�unu biliyoruz.Bu hayvan�n �n aya��nda i� g�r�r durumda d�rt, arka aya��nda �� parmak vard�r.�n ayakta bir, arka ayakta iki k�relmi� parmak bulunur.Bu, bu hayvan�n be� parmakl� bir atadan k�ken ald��n� g�stermektedir.K�relen parmaklar birinci ve be�inci parmaklard�r.K�rk d�rt di�i vard�r.Di�lerinin ta� k�sm� k�sa, k�k k�sm� uzundur.Bug�nk� atlardan farkl� olarak orman�n i�erisinde ve �evresinde ya�amaktayd�.Bu nedenle di�leri, gen� dallar� ��tecek �ekli kazanm��t�.Devrin di�er memeli hayvanlar�ndan, orman�n tenha yerlerine ka�arak kurtulmu�tur.Orta EOSEN"le Orohippus"un molar di�leri biraz daha geli�mi�tir.�st EOSEN"le Epihippus ya�am��t�r.V�cut b�y�kl��nde gittik�e artma g�r�l�r.

Evrimsel hat �zerinde ikinci bir geli�im oligosende MESOHIPPUS" UN ortaya ��kmas�d�r.V�cut, b�y�k bir koyun kadar olmu�tur.Her iki ayakta ��er parmak bulunmakla beraber, orta parmaklar di�erlerine g�re daha fazla b�y�yerek v�cudun y�k�n� �ekmeye ba�lam��t�r.�st oligosende ayaklar� biraz daha de�i�mi� MIOHIPPUS g�r�l�r.Miyosencin ba��nda MORYHIPPUS, orta miyosende PARAHIPPUS ve HYPOHIPPUS g�r�l�r.Bu hayvanlarda orta parmak v�cudun t�m a��rl��n� �ekmekle beraber, di�er iki parmak ta d��tan g�r�lebilir.Molar di�ler daha d�zle�mi�tir.Dolay�s� ile art�k ormanl�k yerlerde de�il, a��k arazi ve �ay�rlarda ya�amaktas�n.Kafatas� ileriye do�ru uzanm��, g�z �ukurlar� geriye do�ru �ekilmi�tir.�st miyosende hayvan�n b�y�kl�� 90-120cm ye ula��r.Bu devirde MIOHIPPUS" TAN ayr�lan bir dal daha sonra ortadan kalkan ANCHITHERIUM" evrimle�mi�tir.

Pliyosende Pliohippus ortaya ��km��t�r.Bu hayvan, at �zelliklerinin bir �o�unu kazanm��t�r.Her ayakta tekbir parmak vad�r, di�erlerini kal�nt� halindeki kemiklerden anl�yoruz.Bu ayak tipi de�i�meden g�n�m�ze kadar gelmi�tir.Di�ler ise �i�nemeye daha iyi uyum yapacak hale gelmi�tir.Bu hayvanda iki ayr� evrimsel �izgi g�stermi�tir;Daha sonra ortadan kalkan Hipparion, di�eri ise Pleistosen"de bug�nk� adlar�n cinsini meydana getiren Eguus"tur.

Evcille�tirilmi� ata, yani Eguus Cabellus"a k�ken olan T�r kesin olarak bilinmemektedir. Zaman�m�zda ya�ayan tek yabani at t�r� Mo�olistan"daki Eguusprezewalskii"dir.Bu hayvan�n y�ksekli�i 120 cm olup boz renkli, b�y�k ba�l�, k��k g�zl� ve k�sa kulakl�d�r.Evcille�tirilmi� atla yavru meydana getirebilir.Evcil at�n atas� olma olas�l�� zay�ft�r.

Ger�ek yabani atlar Amerika"daki atlard�r.Amerikan�n bulunu�undan k�sa bir s�re sonra bilinmeyen bir nedenle (belki bir hastal�ktan dolay�) ortadan kalkm��t�r.Amerika"da bug�n ya�ayan yabani atlar�n atas�, �spanyollar taraf�ndan getirilen Avrupa k�kenli atlard�r. �nsanlar ma�ara devrinde atlar� besin i�in avlam��lard�r.Daha sonra M�s�rl�lar araba �ekmede kullanm��lard�r.Arap atlar�n�n iskeleti di�erlerinden farkl� oldu�u i�in (kafa tas�nda fazladan bir �aft bulunur, kuyru�u daha az omurlu, �n �yelerinde k��k bir kemik vard�r) farkl� bir k�kenden geldi�ine inan�lmaktad�r.Altm�� milyonluk bir s�re i�erisinde geli�en at�n, daha sonra yapay �aprazlamalar ve �slah� sonucu daha iri, daha uzun �yeli ve daha g��l� �rklar� elde edilmi�tir.Bu arada uyum yapamayan bir �ok yan dal ise tamamen ortadan kalkm��t�r.

Hacettepe �niversitesi Fen Fak�ltesi Prof. Dr. Ali DEMIRSOY Ya�am�n Temel Kurallar� Cilt:I / K�s�m:I / Sayfa:676

B�YOLOJ� NOTLARI

9/7/2010

B�YOLOJ� NOTLARI

N�KLE�K AS�TLER
Yap�s� : C,H.O.N.P elementlerinden olu�ur. N�kleik asitlerin yap� birimleri n�kleotidlerdir. Bir n�kleotit azotlu baz, be� karbonlu bir �eker ve fosfat grubundan olu�ur.

-Riboz �ekeri RNA"ya, Deiksiriboz �ekeri ise DNA"ya kat�l�r.
DNA
-A ve T iki hidrojen ba�� var. C ve G"nin �� hidrojen ba�� vard�r (A=T, C= G)
-A+G= P�rin say�s� ............ T+C = Pirimidin say�s�
-P�rin bazlar� = Pirimidin bazlar�
RNA
�� e�ittir;
rRNA : Proteinlerle birlikte ribozumun yap�s�n� olu�turur
tRNA : Sitoplazmada ki amino asitleri tan�yarak ribozuma ta��r
mRNA : DNA"dan ald�� kal�tsal bilgileri ribozuma ta��r ve yap�s�n� olu�turur.

DNA VE RNA ARASINDAK� FARKLAR

DNARNA
�ekeri; deoksiribozdur�ekeri; ribozdur
Bazlar� A,G,C,TBazlar� A,G,C,U
Kendini e�lerDNA taraf�ndan e�lenir
Tek �e�ittir�� e�ittir
�ekirdekte bulunurSitoplazmada bulunur
Genleri ta��rGenlere uygun protein ta��r

ATP
Uzun ad�: Adenin trifosfat. Yap�s�nda : Adenin baz�, Ribaz �ekeri ve �� fosfattan olu�ur.
-ATP �reme, bo�alt�m, solunum, aktif ta��ma gibi metobolik olaylarda kullan�l�r.

H�CRE
H�cre Teorisi :
-B�t�n canl�lar h�crelerden olu�mu�tur.
-H�creler t�m canl�lar�n yap� ve i�levlerinin temel ta��d�r.
-Yeni h�creler var olan h�crelerin �o�almas� ile olu�ur.
-H�cre; h�cre zar�, sitoplazma ve �ekirdek olu�ur .
H�cre zar� : H�cre zar� canl�, esnek ve saydamd�r ve se�ici ge�irdendir.
-H�cre zar� h�crenin �eklini verir. Koku ve madde al��-veri�ini sa�lar.
-Ya�lar, proteinler ve az miktarda karbonhidratlardan olu�ur.
-Yap�s�: Ak�c� mozaik zar modeli ile a��klan�r.
-H�cre zar�ndaki glikoprotein molek�lleri h�crelerin birbirini tan�mas� ve hormonlara cevap vermesinde g�revlidir.
-H�cre zar�nda "bor" ad� verilen ge�itler vard�r.
H�cre zar�ndan;
-Su do�rudan ge�er
-K��k molek�ller > b�y�k molek�ller
-Y�ks�z atomlar > iyonlara g�re
-Ya�da eriyen > suda ��z�nenlere g�re (ADEK) gibi

H�cre �eperi :
-Bitki h�crelerinde h�cre zar�ndan �nce gelir.
-Sel�lozdan yap�lm��t�r
-H�cre ya�land�k�a �eper kal�nla��r.
-Madde al��-veri�ini sa�layan ge�itler vard�r.
S�TOPLAZMA ve ORGANELLER
-Sitoplazman�n ; %60 ile %90 aras� sudur. Geri kalan k�sm� ise karbonhidrat, ya�, proteindir.
Lizozom : H�cre i�i sindirimle g�revlidir. ��inde sindirmi enzimleri ta��yan kese �eklinde organeldir. Zehirlenme, donma gibi olaylarla lizozom par�alan�r. Buna OTOL�Z denir.
End.Ret. : H�cre zar� ile �ekirdekte bulunan kanalc�klar sistemidir. �zerinde ribozum bulunana Gran�ll� ER denir, bulunmayana ise gran�ls�z ER denir. H�crede madde ta��nmas�n� ve depolanmas�n� sa�lar.
Golgi Ayg�t� : �st �ste dizilen yass� keselerden olu�ur. Salg� yap�m�nda ve depolanmas�nda g�revlidir.
Ribozum: Protein ve enzim sentezi yap�l�r. Protin ve RNA"dan olu�ur.
Mitokondri : H�cre i�inde oksijenli solunumla baz� besinlerden ATP denilen enerji molek�lleri �retmeyi sa�l�yor.
Sentrozom

�SKELET S�STEM� VE KAS S�STEM�

9/7/2010

�SKELET S�STEM� VE KAS S�STEM�
�skelet sistemimiz v�cudumuzun �at�s�n� olu�turur. V�cudumuzdaki hayati organlar�m�z� korur,
hareket etmemizi sa�lar, baz� tuzlar� ve ba�ka maddeleri depolar, kan�m�zdaki oksijenin ta��nmas�ndan sorumlu alyuvarlar�n �retimini sa�lar.
�skeletimiz toplam 206 kemik, eklemler ve bu kemikleri ba�layan ba�lardan olu�mu�tur.
KEM�KLER�M�Z
Kemikler �ekilleri bak�m�ndan 5 gruba ayr�l�rlar:
Uzun Kemikler:Kol ve bacaklar�m�zdaki kemikler gibi uzunlu�u geni�li�inden fazla olan kemiklerdir.
K�sa Kemikler: El ve ayak bileklerimizde yer alan kemiklerde oldu�u gibi uzunlu�u ve geni�li�i aras�nda �nemli bir fark bulunmayan kemikler.
Yass� Kemikler: Kafa, kaburga kemiklerimiz gibi ince ve yass� kemikler.
D�zensiz Kemikler:�ene kemi�imiz, omurlar�m�z da oldu�u gibi d�zensiz �ekilli kemikler.
Haval� Kemikler: Elmac�k kemikleri, al�n kemi�i gibi i�inde hava dolu bo�luklar i�eren kemikler.

Hepimiz 300 den fazla kemik ile do�ar�z. B�y�d�k�e bu kemiklerden baz�lar� birbirleri ile birle�ir. Yeti�kin bir insanda ise sadece 206 kemik kalm��t�r.
Her bir elimizde 27 kemik vard�r.
Her bir aya��m�zda 26 kemik vard�r.
Y�z�m�z 14 kemikten olu�maktad�r.
En uzun kemi�imiz baca��m�zda bulunan uyluk (femur) kemi�imizdir. Boyumuzun yakla��k 1/4 uzunlu�undad�r.
En k��k kemi�imiz kula��m�zda bulunur.
V�cudumuzda 230 adet oynak ve yar�oynak eklem mevcuttur.
Omurgam�z kafam�zdan ba�layarak kuyruk sokumumuza kadar uzayan S �eklinde k�rkaya�� and�ran bir kemik zinciridir. Omur ad� verilen toplam 33-34 kemikten olu�ur.Bunlar�n 7 tanesi boyun b�lgesinde, 12 tanesi g��s b�lgesinde, 5 tanesi bel b�lgesinde, 5 tanesi sa�r� b�lgesinde, 4-5 tanesi de kuyruksokumu b�lgesinde yer al�r.
G��s kafesimiz 12 �ift kaburga, bir adet g��s kemi�i (iman tahtas�), ve g��s omurlar�m�zla �evrili bir kutu gibidir. 12 �ift kaburgam�zdan ilk 5 �ifti g��s kemi�ine tutunur. Sonraki �� iftin

B�YOLOJ� - G�RME KUSURLARI VE TEDAV� YOLLARI

9/7/2010

g�rme kusurlar� ve tedavi yollar�

H�CREN�N YAPISI VE �ZELL�KLER�

9/7/2010

H�CREN�N YAPISI VE �ZELL�KLER�
Canl� v�cudunun en k��k yap� ve g�rev birimine h�cre denir.Canl� v�cudundaki hayat olaylar� temelde h�crelerin i�erisinde ger�ekle�ir.H�creni �� ana b�l�m� vard�r.Bunlar h�cre zar�,sitoplazma ve �ekirdektir.

H�cre zar�:
H�cre sitoplazmas�n�n etraf�n� �evreleyen �rt�ye h�cre zar� denir.H�cre zar� t�m canl� h�c-
re zar� t�m canl� h�crelerinde bulunur.Protein,ya� ve �ekerden yap�l�r.Zar� iki s�ra ya� tabakas� ile bu tabakalar�n i�ine ve d��na yerle�mi� protein molek�lleri �ekillendirir.�eker molek�lleri zar�n d�� k�sm� �zerinde baz� protein ve ya� molek�llerine boynuz �eklinde ba�lanm��t�r.�zellikleri;

-Canl�d�r ve �zerinde baz� enzimler bulunur.
-�nce,esnek ve saydamd�r.
-�zerinde porlar bulunur.

H�cre zar� se�ici ge�irgendir.Yani d��ar�dan i�eriye yararl� maddeleri ge�irirken,i�er-
den d��ar�ya da zararl� maddeleri ge�irir.

Baz� h�crelerin zar� etraf�nda h�cre duvar� (�eperi) bulunur.�eper zara desteklik sa�laya-
rak zar� korur.Genel olarak cans�z,esnek ve tam ge�irgendir.Bitkilerde bulunan �aper sel�loz
�ekerinden olu�ur.H�cre �eperi bitki,mantar,bakteri ve mavi ye�il alg h�crelerinde bulunur.

Sitoplazma Ve Organeller:
H�cre zar� ile �ekirdek aras�n� dolduran canl� s�v� k�s�md�r.Yap�s�nda % 65-95 oran�nda su bulundurur.Sitoplazma t�m hayatsal olaylar�n yap�ld�� h�cre k�sm�d�r.��inde organeller bulundurur.

Organeller v�cut organlar� �eklinde g�rev yapan birimlerdir.Yap�lar�nda �zel enzimler bulundururlar.Bu sayede kendilerine has bir reaksiyonu �ok h�zl� bir �ekilde yapabilirler.

Mitokondri:H�crenin enerji santralidir.H�cre solunumunda g�rev yaparlar.Protein,ya� ve �ekerlerin oksijenle yak�lmas�n� ger�ekle�tirir.H�cre i�in gerekli olan enerjiyi �retir ve depolar.Enerji �retimi fazla olan karaci�er,kas ve beyin h�crelerinde mitokondri say�s� normalden fazlad�r.

Endoplazmik Retikulum:H�cre zar�ndan �ekirde�e kadar uzuanan A�s� kanal sistemi-
dir.H�cre i�inde madde iletimini ve baz� maddelerin depolanmas�n� sa�lar.

Ribozom:B�t�n canl� h�crelerinde vard�r.Amino asitleri ba�larla birle�tirerek h�creye �-
zel proteinler yapar.

Golgi Cisimci�i:Besinlerden salg� maddelerini �retip zarla paketleyerek salg�lar.Bu salg�lara ter,t�kr�k,enzim,koku maddesi,bal �z�,mukus ve ya� sentezi �rnek verilebilir.

Lizozom:H�credeki b�y�k yap�l� besinlerin sindirilmesini sa�lar (h�cre i�i sindirimi).
H�credeki y�pranm�� ve ya�lanm�� olan organelleri yok eder.Lizozomun zar yap�s� bozulursa,h�cre kendi kendini sindirir,bu olaya otoliz denir.

Koful:��i s�v� dolu keselerdir.G�revleri;
-Bir h�crelilerde beslenme ve bo�alt�m� ger�ekle�tirir.
-Bitkilerde h�crenin �i�kin ve gergin kalmas�n� sa�lar.
-�nsanlarda baz� besinleri depolar.
-Baz� canl�larda h�creye �zel renklerini kazand�r�r.

Senrtozom:Yaln�zca insan ve hayvan h�crelerinde bulunur.H�cre b�l�nmesinde i� ipliklerini olu�turarak e�lenmi� kromozomlar� birbirinde ay�r�r.

Plastidler:Yaln�zca bitki h�crelerinde bulunur.�� e�ittir;

Kloroplast:Bitkiye ye�il renk verir.Yap�s�ndaki klorofiller sayesinde fotosentez yapar.

Kromoplast:Bitkilerde �i�ek ve meyveler sar�,k�rm�z� ve turuncu rengini verir.�rnek;domates,havu�,papatya,yaprak gibi.B�cekleri �ekerek �i�eklerde tozla�may� sa�lar.

L�koplast:Renksizdir ve organik besin depo eder.�rnek;patates,turp,havu�,tohumlar gibi.

�ekirdek:
Hayatsal olaylar�n y�netildi�i yerdir.�ekirde�in i�erisinde kal�tsal maddeler bulunur.�ekir-
dek h�credeki t�m hayatsal olaylar� y�netir ve kal�t�m� sa�lar.H�crelerdeki zar ve organeller �ekirde�in denetiminde �al��rlar.
Bakteri,mavi-ye�il algler ve memeli alyuvarlar�nda �ekirdek yoktur.�ekirdfekleri olmad�� i�in b�l�nemezler.�ekirdek d�rt ana k�s�mdan olu�ur;

�ekirdek Zar�:�ekirde��i sitoplazmadan ay�r�r.Yap�s� h�cre zar�na benzer.En �nemli g�-
revi kromatin iplikleri korumakt�r.

�ekirdek �zsuyu:Yap�s� sitoplazmaya benzer.��erisinde Organik besinler ve kal�tsal mad-
deler bulunur.Kromozomlar�n �al��mas�n� ve ya�amas�n� sa�lar.

�ekirdek�ik:G�revi ribozom organelinin �retimini sa�lamakt�r.

Kromatin �plik:�ekirdek s�v�s� i�inde bulunana a� �eklinde bir yap�d�r.H�crenin kal�tsal yap�lar�n� ta��r.B�l�nme s�ras�nda kal�nla��p k�salarak kromozomu olu�turur.Kromozomun yap�s�nda DNA ve protein bulnur.Kal�tsal Karakterleri(gemleri) ta��r.Hayatsal olaylar� y�n

B�YOLOJ� - EVR�M

9/7/2010

evrim

B�YOLOJ� - PASTEUR LOU�S

9/7/2010

pasteur louis

FREE RADICALS

9/7/2010

Free Radicals

DNA Repair
Oxidised DNA - strand break repair; removal and replacement of oxidised bases

Measuring Free Radicals& Oxidation
"Direct visualisation" - Electron Spin Resonance Spectroscopy (ESR; EPR)
Products of oxidation - DNA, Protein, Lipid
Antioxidant status - level, actvity
Cytochemisty - fluorescent reporters, e.g. DCFDA; parinaric acid

ESR
Spin-trapping
Nitroxides

Oxidation Products
DNA
Strand breaks
Alkaline elution
Comet assay (SCGE)
Selected base lesions (thymine glycol; 8-oxo-guanine)
HPLC-ECD
GC-MS
LC-MS
Immunoassay (ELISA; immunostaining)
Immunopurification/chromatography
Oxidation Products
Proteins
Carbonyls
Selected amino acid lesions
HPLC [fluorescence; MS(/MS)]
GC-MS
Immunochemistry
Methionine sulphoxide; nitrotyrosine;

Oxidation Products
Lipids
Reactive aldehydes [4-hydroxy-nonenal (HNE); malondialdehyde (MDA)]
Thiobarbituric acid assay
F2-Isoprostanes
Immunoassay; GC-MS; LC-MS/MS
Blood, urine.
Breath condensate
Multiple markers; LC-MS
Antioxidant Status
Levels of serum or plasma antioxidants
Chromatography
Plasma antioxidant activity
Measure ability of serum or plasma to inhibit oxidation in a test system (lipid or aqueous antioxidants).

ROS & Disease
Cause or consequence? Both?
Cancers
UV/ionising radiation injury
Cardiovascular disease
Stroke; myocardial infarction; atherosclerosis
Cataractogenesis
Iron overload
Idiopathic haemochromatosis
Thalassaemia
ROS & Disease
Lung injury
Oxidant pollutants (particulates; ozone; cigarette smoke)
Asbestos carcinogenicity
Mineral dust pneumoconiosis
Asthma
Chronic inflammatory diseases (e.g. rheumatoid arthritis)
Neurodegenerative diseases (Alzheimer"s)
Ageing

Ischaemia-Reperfusion Injury
Oxygen deprivation (to a tissue) - ischaemia
Re-introduction of blood supply - reperfusion
Mechanisms of damage (intestine)
Xanthine oxidase
Neutrophils - inappropriate respiratory burst
Ischaemia-Reperfusion
Atherosclerosis
Atherosclerosis
Oxidation of lipids in LDL
Modification of ApoB-100
Uptake of LDL (& cholesterol) via a scavenger receptor on macrophages
Lipid-loaded "foam cells"
"Fatty streaks"
Plaques
Plaque rupture, thrombosis

Atherosclerosis
Hypercholesterolaemia
Conditions with associated cardiovascular pathology
Diabetes
R.A. & SLE
Diabetes
Diabetic complications
Retinopathy
Neuropathy
Nephropathy
Cardiovascular disease
Oxidative Stress
Increased lipid peroxidation products
Decreased antioxidants (tocopherols, vitamin C, carotenoids; RBC GSH peroxidase)
Increased protein carbonyls
Increased oxidative DNA damage

Autoimmune Disease
Chronic inflammation
Autoimmune Disease
Increased oxidants; e.g. oxidised lipids
Decreased antioxidants.
RA - Cartilage & synovial fluid degradation; ROS/enzymes
RA - Pannus
Anti-IgG antibodies (rheumatoid factor)

Autoimmune Disease
Thrombosis (anti-phospholipid antibodies)
Cardiovascular disease
Anti-DNA antibodies (SLE) - ROS modified DNA more anti/immunogenic
Neurodegenerative Disease(Alzheimer"s Disease)
Features
Amyloid  peptide (A) deposition (senile plaques)
Neurofibrillary tangles (intracytoplasmic; cytoskeletal proteins; tau)
Neuronal & synaptic loss
Increase A production; decreased clearance
Hypercholesterolaemia & A deposition
Mechanistic role for cholesterol in amyloid formation

MAPROL 73/78 DEN�Z K�RLENMES�N�N �NLENMES�

9/7/2010

2005 g�ncellemeleri dahil...
i�indekiler
1973 Gemilerden Olu�an Kirlenmenin �nlenmesi
Uluslararas� S�zle�mesi
1973 Gemilerden olu�an Kirlenmenin �nlenmesi Uluslararas�
S�zle�mesiyle ilgili 1978 Protokol�
Protokol 1 :Zararh maddeleri i�eren kazalardaki raporlarla
ilgili h�k�mler
Protokol II : Tahkim
1978 Protokol� ile de�i�tirilen 1973 Gemilerden Olu�an Kirlenmenin �nlenmesi
Uluslararas� S�zle�mesine de�i�iklikle ilgili 1997 Protokol�
MARPOL 73/78, Ek I : Petrolden Olu�an Kirlenmenin �nlenmesi i�in Kuralla
B�l�m I -Genel
Kural 1 Tan�mlar
Kural 2 Uygulama
Kural 3 E�de�erler
Kural 4 S�rveyler
Kural 5 Belgelerin onay� vada d�zenlenmesi
Kural 6 Di�er Taraf Devletler taraf�ndan belgelerin onay�
ya da d�zenlenmesi
Kural 7 Belgelerin formu
Kural 8 Belgenin s�resi ve ge�erlili�i

H�CRE VE H�CRE B�L�NMES�

9/7/2010

H�cre ve H�cre b�l�nmesi:
A)H�cre:
B�t�n canl�lar h�crelerden yap�lm��t�r.H�cre;canl�l�k �zelli�i g�steren en k��k birimdir.Genellikle g�zle g�r�lmezler ancak mikroskopla incelenebilir.
�ok h�creli canl�larda h�creler aras�nda i� b�l�m� vard�r.Canl�lar�n yap�s�nda bulunan h�creler de�i�ik g�revler yapmak �zere farkl�la��r,dokular� olu�turur.ayn� g�revi yapan farkl� dokularda bir araya gelerek organlar� meydana getirir.Organlar ayn� g�revi yapmak �zere bir araya gelerek sistemleri olu�turur.
Canl�l��n devaml�l�� i�in gerekli olan b�t�n hayatsal faaliyetler v�cudumuzu meydana getiren sistemler taraf�ndan ger�ekle�tirilir.Sistemler canl�lar�n v�cudunu olu�turur.Sistemlerin birle�mesiyle de olu�an yap�ya organizma denir.
h�creler == dokular == organlar ==== sistemler == organizma ==canl�

Sa�l�kl� bir organizmada sistemler ve organlar uyum i�inde �al��r.organlardan birinin �al��ma �eklini bozulmas� di�er organlar�n olumsuz etkilenmesine neden olur.
B�t�n h�creler h�cre zar�,sitoplazma ve �ekirdek olmak �zere,�� temel k�s�mdan olu�ur.
1)H�cre zar�:
Se�ici ge�irgen ve canl�ya sahip bir zard�r.H�cre zar�n�n g�revi h�creyi d�� etkilerden korumak,h�creye �ekil vermek ve h�crenin madde al��veri�ini sa�lamakt�r.
Bitki h�cresinin �ekli dikd�rtgenimsidir.bunu sebebi;bitki h�cresinde h�cre zar�ndan ba�ka sel�lozdan yap�lm�� cans�z bir tabaka olan h�cre �eperinin(h�cre duvar�) bulunmas�d�r.h�cre �eperini g�revi,bitki h�cresi,ne sa�laml�k ve dayan�kl�l�k kazand�rmakt�r.
2)Sitoplazma:
h�cre zar�n� i�ini dolduran canl� s�v�d�r.ak��kan olup yar� saydamd�r.��inde besinler,enzimler,organellerler bulunur.Sitoplazma canl�l�k olaylar�n� yap�ld�� h�cre k�sm�d�r.Sitoplazmada �e�itli g�revleri olan k��k yap�lar(organc�klar)bulunur.
a)Ribozom:b�t�n h�crelerde vard�r.Sitoplazmada ve Endodoplazmik retikulumda bulunur.Amino asitleri �zel ba�larla birle�tirerek h�creye �zel proteinleri yapar.
b)endoplazmik retikulum(E.R.):H�cre zar�ndan �ekirde�e kadar uzanan kanal sistemidir.H�cre i�inde madde iletimini ve depolanmas�n� sa�lar.�zerinde Ribozom bulunuyorsa gran�ll� E.R. �zerinde Ribozom yoksa gran�ls�z E.R. denir.
c) Golgi ayg�t�: Salg� maddelerini �retip zarla paketleyerek salg�lar. S�t bezi, ter bezi, t�k�r�k bezi gibi salg� h�crelerinde say�lar� fazlad�r.
d) Lizozom: H�crede b�y�k yap�l� besinlerin sindirilmesini sa�lar. Ya�lanm�� organelleri par�alar. Lizozom un zar yap�s� bozulursa, h�cre kendi kendini sindirir.Buna otoliz denir.
e)Mitokondri: Bakteriler hari� b�t�n h�crelerde bulunurlar. Organik besinlerden oksijenli solonum ile enerji (ATP) �retir. Karaci�er, kas ve beyin h�crelerinde Mitokondri say�s� normalden daha fazlad�r.

f) Koful: ��i s�v� dolu keselerdir. Bir h�crelerde beslenme ve bo�alt�mda , bitkilerde ise su al�nmas�nda g�revlidir. Bitki h�crelerinde b�y�k ve az say�da, hayvan h�crelerinde ise k��k ve �ok say�dad�r. Bitki h�cresi ya�land�k�a kofullar b�y�r.
g) Sentrozom ( sentrioller) : �nsan ve hayvan h�crelerinde bulunur.H�cre b�l�nmesinde g�rev yapar.
h) Plastidler: Bitki h�crelerinde bulunur. �� e�ittir.
1) Kloroplast: Bitkiye ye�il renk verir. Yapraklarda ve otsu bitkilerin g�vdelerinde bulunur. Yap�s�ndaki klorofil fotosentezde g�revlidir.

2) Kromoplast : Bitkilerde �i�ek ve meyveler sar�, k�rm�z� ve turuncu rengi verir.
�rnJ Domates, havu�, papatya
3) L�koplast: Renksizdir, ni�asta depo eder k�k ve yumru g�vde, meyve gibi organlar�nda bulunur.
�rnJ Patates, turp, havu�, tohumlar
3) �ekirdek :
Hayatsal olaylar�n y�netildi�i yerdir. Bakterilerde ve mavi, ye�il alglerde bulunmaz. Alyuvarlar�n �ekirde�i olmad�� i�in b�l�nemez.
�ekirdek d�rt k�s�mda incelenir....
1J �ekirdek zar�: H�cre zar�na benzer.�ki katl�d�r. �zerinde porlar(ge�itler) vard�r.Kromotin ipli�i korur.
2J �ekirdek �zsuyu: Sitoplazmaya benzer yap�s�nda organik besinler ve n�kleik asitler bulunur.
3J �ekirdek�ik: Koyu ve yuvarlak olup yap�s�nda n�kleik a

B�YOLOJ� - �NSAN GENOMU PROJES�

9/7/2010

insan genomu projesi

B�YOLOJ� - DOKULAR

9/7/2010

dokular

SU K�RL�L��

9/7/2010

SU K�RL�L��

Su kirlili�ini olu�turan etmenlerin ba��nda la��m sular�yla sanayi at�k sular� gelmektedir. Bunun yan�nda petrol at�klar�, n�kleer at�klar, kat� sanayi ve ev at�klar� da �nemli kirleticilerdir. Bunlar deniz kenar�ndaki bitki ve alg gibi kaynaklar� yok etmektedir. Kirlenme sonucu denizlerde hayvan soyu t�kenmeye ba�lam��t�r. �rne�in; Marmara denizi, kirlilik nedeniyle bal�klar�n ya�amas�na uygun ortam olmaktan ��km��t�r. Karadenizdeki kirlenme nedeniyle hamsi ve di�er bal�k t�rleri giderek azalmaktad�r.Istakozlar�n larva halindeyken temiz su bulamamalar� nedeniyle nesilleri t�kenmektedir. Nehir ve g�llerimizde kirlilik nedeniyle canl�lar t�kenmek �zeredir.Yeni yeni kurulmaya ba�lanan ar�tma tesisleri, la��m ve sanayi at�k sular�n� hem kimyasal hem de biyolojik olarak temizlemektedir. B�ylece hem sulama suyu gibi yeniden kullan�labilir su kazan�lmakta hem de denizlerin kirlenmesi �nlenmektedir. Bu nedenle sanayile�me mutlaka i� yerleri planlan�rken ar�tma tesisleri ile birlikte d��n�lmelidir.G�brelerden kaynaklanan su kirlili�ine nitrat kirlenmesi denir.�nsanlar�n tar�msal �retimde g�n ge�tik�e daha fazla azot kullanmalar� toprakta NO3 birikmesine yol a�maktad�r.Suyun etkisiyle topraktaki g�breler biriken azotla birlikte yer alt� ve yer �st� sular�na kar��maktad�r.Bu proje ama�lanan �al��ma; kuyu ve yer alt� sular�ndaki NO3 kirlili�inin sonu�lar�n� belirtmektedir.�lkemizde de insanlar�n %90"� yer sular�n� kullanmakta ve tar�mda uygulamaktad�r.Bitkilerin k�k�nde, NO3 kirlili�inin neden oldu�u tuz birikimi ve bitkilerin kurumas�na neden olur.K�k b�lgesindeki tuz birikimini azaltmak amac� ile sulama yap�l�r. Baz� b�lgelerdeki azotlu g�bre kullan�m� o b�lgedeki,gerek ak�nt�larda gerekse o y�renin sular�nda NO3 gaz�n�n y�kseldi�ini g�stermi�tir. NO3 gaz�n�n (�ocuklar ba�ta olmak �zere).�nsan sa�l��n� olumsuz etkiledi�i belirtilmektedir.Azotlu g�brelerin yanl�� kullan�m� sonucunda yer alt� sular�nda ve beslenme zincirindeki NO3 miktar�n�n artmas� ile (ba�

S�ND�R�M S�STEM�

9/7/2010

S�ND�R�M S�STEM�

S�ND�R�M S�STEM�NE GENEL BAKI�
Sindirim sistemi, yakla��k 9 m uzunlu�unda olan sindirim kanal�, bu kanala sindirim olay�yla ilgili salg�lar�n� ak�tan "Salg� bezleri" ve di�lerden olu�mu�tur. Sindirim kanal�n�n b�l�mlerini a��zdan ba�layarak s�ralarsak �u b�l�mlerle kar��la��r�z:
1)A��z bo�lu�u
2)Farinks (yutak)
3)�zofagus (yemek borusu)
4)Mide
5)�nceba��rsaklar
a)Duodenum (onikiparmak ba��rsa��)
b)Jejunum
c)�leum
6)Kal�nba��rsaklar
a)Kolonlar
b)Rektum
c)Anus

Sindirim olay�nda �ok �nemli yard�mc� i�levler �stlenmi� olan olu�umlar� ��yle s�ralayabiliriz: 1) Di�ler, 2) T�k�r�k bezleri, 3) Sindirim kanal�n�n duvarlar�nda bulunan salg� bezleri, 4) Karaci�er ve pankreas.

�ZOFAGUS (YEMEK BORUSU): �zofagus, farinks ile mideyi birle�tiren, yakla��k olarak 25 cm uzunlu�unda �nemli b�l�m� kastan yap�lm�� t�p bi�iminde bir organd�r. �zofagusun �st s�n�r� 6. boyun omuru hizas�nda, alt s�n�r� da 11. s�rt omuru hizas�ndad�r. �zofagus yukar�dan a�a��ya do�ru "Boyun b�l�m�", "G��s bo�lu�u b�l�m�" ve "Kar�n bo�lu�u b�l�m�" olmak �zere �� b�l�mden olu�mu�tur.
�zofagus, boyun b�l�m�nde nefes borusunun arkas�nda, boyun omurlar�n� �n�nde bulunur. Tiroit bezinin loplar� ve "Arteria karotis komunis" adl� atardamarlar, sa�da ve solda olmak �zere �zofagusun boyun b�l�m�yle kom�uluk ederler. �zofagus g��s kafesi bo�lu�una girdi�inde �nce trakean�n arkas�nda yol al�r. Buradan a�a�� do�ru inerken, hafif�e sola kayar. Bu s�rada, aorta kavisinin sa��nda sol esas bron�un da arkas�nda bulunmaktad�r. A�a�� indik�e aorta damar�n�n g��s b�l�m�n�n sa��ndan, hafif�e soluna ge�er. Daha sonra kar�n bo�lu�uyla g��s bo�lu�unu birbirinden ay�rmakta olan "Diyafragma" ad�ndaki kas� delerek, kar�n bo�lu�una ge�er. �zofagus, kar�n bo�lu�u i�inde �ok k�sa bir yol ald�ktan sonra midenin giri� deli�i olarak niteleyece�imiz "Kardia" adl� mide deli�ine ge�er. �zofagusun diyafragmadaki delikten ge�ti�i b�lge 10. s�rt omuru hazs�ndad�r.
Midenin kardia adl� deli�ine a��ld�� yer ise 11. s�rt omurunun d�zeyine uyar.
�zofagusun baz� b�lgelerinde darl�klar vard�r. Bu darl�klardan ilki kesici di�lerden 15 cm uzakl�kta bulunmaktad�r. �kinci darl�k �zofagusun aorta kavisini �aprazlad�� b�lgede, kesici di�lerden 22.5 cm uzaktad�r. ��nc� darl�k kesici di�lerden 27.5 cm uzakl�kta olup, �zofagusun sol esas bron�la �aprazla�t�� b�lgeye uymaktad�r. D�rd�nc� ve son darl�kta kesici di�lerden 40 cm uzakta olup, �z�fagusun diyafragmay� ge�ti�i b�lgeye uymaktad�r. Bu darl�klar�n bilinmesi, �zellikle doktorlar i�in �nemlidir. ��nk� gastroskop denilen ve te�his/tedavi ama�lar�yla mideye kadar g�nderilen bir aletin hortum bi�imindeki b�l�m�, bu darl�klardan ge�erken biraz zorlan�r.
�zofagus kas liflerinden zengin bir dokuya sahiptir. Bu kaslar�n ritmik olarak kas�l�p gev�emeleriyle, yutulan lokmalar �zofagus yoluyla mideye ta��n�rlar. Nitekim ba� a�a�� duran bir insan bile, a�z�ndaki lokmay� yuttu�unda �zofagus bu ritmik kas�lmalar�n�n yard�m�yla lokma mideye kadar ta��n�r. S�z�n� etti�imiz bu ritmik kas�lma ve gev�eme hareketlerine "Peristaltik hareketler" denir.
�zofagustaki peristaltik hareketleri k�saca ��yle anlatabiliriz: Yutulan lokma �zofagus bo�luna geldi�inde, bu b�lge kas�l�r. Bu s�rada kas�lan b�lgenin hemen alt�ndaki b�lge gev�ektir. Kas�lm�� olan b�lgede �zofagus bo�lu�u daralaca��ndan, i�indeki lokmay� bir alttaki gev�ek b�lgeye iter. Bu kez biraz �nce gev�ek olan b�l�m kas�larak, i�indeki lokmay� bir alttaki gev�ek b�lgeye g�nderir. Bu s�rada ilk kas�lan b�lge gev�er ve yeni gelecek olan lokmaya haz�rlan�r. Bu bi�imde lokmalar mideye kadar ta��n�r. Bu olaylar�n d�zenlenmesinde, �zofagus kaslar�n� kas�lmaya y�nelten sinir sisteminin �ok b�y�k rol� vard�r.

M�DE: Mide, �zofagusun sonuyla duodenumun (onikiparmak ba��rsa��) ba�lang�c� aras�ndaki ba�lant�y� sa�lamaktad�r. Sindirim kanal�n�n en geni� b�l�m� midedir. Yeni do�an bir �ocukta midenin kapasitesi 30 mililitre iken bu kapasite ergenlik �a��nda 1000 mililitreye kadar ��kar.

DOKULAR

9/7/2010

DOKULAR
Doku:Y�ksek yap�l� organizmalarda �ok say�da h�cre vard�r.Bu h�creler kendi aralar�nda yap�sal ve i�levsel birlikler olu�tururlar.Canl�larda ayn� i�levi yapan h�creler topluluklar�na doku denir.
Dokular canl�n�n erginlikten �nceki ya�am�nda ba�lar ve eri�kinli�e ula��nca son bi�imini al�r.Hayvanlar�n yap�s�ndakilere hayvansal,bitkilerin yap�s�ndakilere de bitkisel dokular denir.
-HAYVANSAL DOKULAR-
Hayvansal dokular 7 gruba ayr�l�rlar;
1.Epitel doku 2.Ba� doku 3.K�k�rdak doku 4.Kemik doku 5.Kan doku 6.Kas doku 7.Sinir doku
Bitkisel dokular ise 2 gruba ayr�l�r;
1.S�rgen(B�l�n�r) doku 2.B�l�nmez doku
Hayvansal dokular� inceleyelim;
EP�TEL DOKU:V�cudun i� ve d�� y�zeyini �rter.Bunun 4 g�revi vard�r;Bulunduklar� organ� d�� etkilerden korumak,Salg� yapmak,Emmek, Mukus ve benzeri maddeleri iletmek.Epitel doku i�levine g�re 2 grupta incelenir;
1.�rt� epiteli:As�l g�revi korumakt�r.Ancak bazen emilim g�revide yaparlar.H�crelerinin s�ralan��na g�re Tek katl� ve �ok katl� olmak �zere ayr�l�rlar.
A.Tek katl� epitel:Yan yana dizilmi� h�crelerden olu�ur.H�creleri yass�,k�bik veya silindiriktir.
a.Tek katl� yass� epitel: Akci�er alveolleri,kan damarlar�n�n i� y�z� ve k�lcal damarlarda bulunur.
b.Tek katl� k�bik epitel:Omurgal� b�breklerinde,tiroit bezinde bulunur.
c.Tek katl� silindirik epitel:Omurgal�n�n solunum yollar�nda,inceba��rsakta bulunan silindirik epitel emme g�revi yapar.
B.�ok katl� epitel:�st �ste s�ralanm�� h�crelerden olu�ur.Omugal�lar�n derisinde bu doku vard�r.Bu epitel dokuyu inceledi�imizde en altta silindirik,ortada k�bik,�stte ise yass� epitelden olu�mu�tur.En �stteki epitel genellikle �l�d�r.Bu �l� h�cre alttaki canl� h�creleri d�� etkilerden korur.Kan damar� i�ermez.
2.Salg�(Bez) epiteli:Salg� yapma yetene�indeki h�crelerdir.T�k�r�k bezi,mide bezleri,ter bezleri,hipofiz,tiroit gibi salg� yapan organlarda bulunur.H�cre say�s�na g�re;
A.Tek h�creli bezler:Silindirik h�crelerden olu�ur.Bunlara "goblet" h�cresi denir.Toprak solucan�n�n derisinden,sindirim kanal�ndan,solunum organlar�ndan salg�lanan mukus buna �rnektir.
B.�ok h�creli bezler:Salg� yapan h�crelerin bir araya gelmesi ile olu�urlar.Salg�lar�n� bir kanala ve buradan v�cut bo�lu�una veren bezlere ekzokrin(d�� salg�) bezi denir.T�kr�k bezi,mide ve ba��rsak bezleri ile g�zya�� bezleri d�� salg� bezleridir.Salg�lar�n� do�rudan kana veren bezlere endokrin(i� salg�) bezi denir.Bunlar kanals�z bezlerdir.Salg�lar�na hormon denir.Hipofiz,tiroit,paratiroit,b�brek�st� bezleri birer i� salg� bezidir.
BA� DOKUSU:Doku ve organlar� birbirine ba�lar.V�cudun her yerinde bulunur.Buna kat�lgan doku da denir.H�creler ve h�creler aras� maddelerden ve liflerden olu�ur.H�creler aras�nda bu h�creler taraf�ndan salg�lanan ara madde bulunur.Ara maddede a�s�,kollogen,elastik lifler olmak �zere 3 tipte lif g�r�l�r.Ara madde miktar� �ok,ba� dokusu h�creleri azd�r.Ba� dokusunu olu�turan as�l h�crelere fibroblast denir.Di�er �nemli h�creler ise mast h�creleri ve makrofajlard�r.
Ya� dokusu,�zelle�mi� bir ba� dokusudur.H�creleri b�y�k ve yuvarlak olup ya� damlac�klar� ta��r.Ya� dokular� yedek besin olarak ya��n ve suyun depolanmas�n� sa�lar.V�cudun bas�n� ve darbelere kar�� korunmas�nda,�s�n�n izole edilmesinde,derinin nemli kalmas�nda etkili olur.
KAN DOKUSU:Kan,�e�itli maddeleri ta��ma,v�cudu mikroplara kar�� koruma,v�cut �s�s�n� d�zenlemek gerekti�inde p�ht�la�ma gibi g�revler yapar.H�creler ve h�creler aras� maddelerden olu�mu�tur.Damarlar i�inde dola��r.Plazma denilen ara maddesi s�v�d�r.Plazman�n �o�unu su olu�turur,ayr�ca sindirilmi� besinler,hormonlar,enzimler,antikorlar,erimi� gazlar ve art�k maddeler i�erir.Hafif bazik �zelliktedir.
Kandan,kan h�creleri ve p�ht�la�an maddeler ��kt�ktan sonra geriye kalan s�v�ya serum denir.Kan,bir t�pe kondu�unda dipte olu�an p�ht�n�n �st�nde kalan serumdur.P�ht�da ise kan h�creleri ve fibrin bulunur.Kan h�creleri 3 �e�ittir:
1.Alyuvarlar 2.Akyuvarlar 3.Kan pulcuklar�

Alyuvar(Eritrosit);ortas� �ukur,k�rm�z� renkli kan h�cresidir.Ba�lang��ta �ekirdeklidirler ama kana kar��rken �ekirdeklerini kaybederler.Alyuvarlar akci�erden ald�klar� oksijeni v�cut h�crelerine,v�cut h�crelerinden ald�klar� karbondioksiti akci�ere g�t�ren h�crelerdir.
Oksijen ve karbondioksit ta��nmas�nda yap�s�nda bulunan demirli bir protein olan hemoglobin g�rev yapar.Bir alyuvar yakla��k 280 milyon hemoglobin molek�l�ne sahiptir.
Alyuvarlar�n �mr� yakla��k olarak 120 g�nd�r.Ya�l� alyuvarlar dalakta ve

TETRAZOLIUM TEST

9/7/2010

Tetrazolium Test (TZ): It is a fast, reliable viability test, widely known as TZ test. It determines the percentage of live and dead seeds in a sample within 24-48 hrs, regardless of the dormancy level of the seeds (Fig.3). The embryos of live seeds stain red whereas the embryos of dead seeds do not stain. Abnormal seeds exhibit different pattern of staining.

Fig. 3. TZ test: (A) Viable wheat seeds with embryos uniformly stained red, and (B) non-viable seeds with unstained embryos.
Vigor Tests
Vigor tests determine the potential for rapid, uniform emergence and development of normal seedlings under a wide range of field conditions. Seeds gradually lose vigor before they lose the capacity to germinate and finally die. This explains why some seeds may germinate well under optimum conditions of temperature, water, and light in the standard germination test; but when planted in the field (which may have stressful conditions), they produce poor stands. Some of the vigor tests for cereals are:
Cold Test: It predicts the potential the emergence of seeds under cold, wet field conditions (prevalent in the fall, winter and early spring). Varieties or seed lots differ in tolerance to such conditions.
Accelerated Aging Test: It predicts the potential storability of a seed lot. Seeds are stressed with high temperature and relative humidity for a period of time before germination. High quality seeds tolerate such conditions.
Genetic Traits and Varietal Identification Tests
Clearfield Bioassay Test: The purpose of this test is to determine the presence of Clearfield trait in wheat using "Beyond" herbicide.
Phenol Test: It is a quick chemical test used to differentiate between some cultivars of wheat (Fig 4), barley, and oat. It is based on the color reaction between phenol solution and the seed coat of various cultivars.
Sodium Hydroxide Test: Sometimes it is difficult to distinguish between white and red wheat if seeds have been weather-damaged in the field or treated with a fungicide. This is a quick test to accurately distinguish between the two types based on the color reaction (Fig.5).
Fluorescence Test: To distinguish between white (fluorescent) and yellow (non-fluorescent) oat seeds. If the lemma and/or palea fluoresce under UV light, seeds are considered fluorescent.
Grow-out Tests: Useful to distinguish between winter and spring varieties, and to identify certain characteristics, such as the presence of awns.

A B
Fig. 4. Phenol test: Uniform ivory color reaction in a genetically pure wheat variety (A), and
a mixture of color reaction in a sample containing more than one variety (B).

tests determine the potential for rapid, uniform emergence and development of normal seedlings under a wide range of field conditions. Seeds gradually lose vigor before they lose the capacity to germinate and finally die. This explains why some seeds may germinate well under optimum conditions of temperature, water, and light in the standard germination test; but when planted in the field (which may have stressful conditions), they produce poor stands. Some of the vigor tests for cereals are:
Cold Test: It predicts the potential the emergence of seeds under cold, wet field conditions (prevalent in the fall, winter and early spring). Varieties or seed lots differ in tolerance to such conditions.
Accelerated Aging Test: It predicts the potential storability of a seed lot. Seeds are stressed with high temperature and relative humidity for a period of time before germination. High quality seeds tolerate such conditions.
Genetic Traits and Varietal Identification Tests
Clearfield Bioassay Test: The purpose of this test is to determine the presence of Clearfield trait in wheat using "Beyond" herbicide.
Phenol Test: It is a quick chemical test used to differentiate between some cultivars of wheat (Fig 4), barley, and oat. It is based on the color reaction between phenol solution and the seed coat of various cultivars.
Sodium Hydroxide Test: Sometimes it is difficult to distinguish between white and red wheat if seeds have been weather-damaged in the field or treated with a fungicide. This is a quick test to accurately distinguish between the two types based on the color reaction (Fig.5).
Fluorescence Test: To distinguish between white (fluorescent) and yellow (non-fluorescent) oat seeds. If the lemma and/or palea fluoresce under UV light, seeds are considered fluorescent.
Grow-out Tests:

B�YOLOJ� - B�YOLOJ�

9/7/2010

biyoloji

B�YOLOJ� - 14.Y.Y."DA YAKIN DO�U

9/7/2010

14.y.y."da yak�n do�u

M�TOZ B�L�NME

9/7/2010

MITOZ B�L�NME
mitoz b�l�nmenin ba�lang�c�n� saptamak olanaks�zd�r.fakat h�crelerde baz� degi�iklikler olur ,h�cre i�erigi jel haline ge�er ,metobolizma durur,�ekirdegin hacmi h�zla b�y�r.kromotid iplikleri h�zla b�y�r , bebelirginle�ir ve boyanmaya ba�lar . g2 evresinin tamamlanmas� , koromozomlar�n t�rlere �zg� �ekil ve say� almas� ile mitoz b�l�nmeye ge�er.��k mikroskobuyla kromozamlar rahatl�kla g�r�lebilir bu s�re 1 saat s�rer .bu evredeki h�crler k�re �eklindedir.
mitoz b�l�nme ; profaz,metafaz,anafaz ve telofaz olmak �zere 4 evreden olu�ur.
PROFAZ
ba�lang�n�ta �ekirdek i�inde ince uzun kromotid iplikleri halinde g�r�nen kromozomlar , yava� yava� helozon �eklinde k�vr�larak kal�nla�maya ba�lar ve g�r�lebil,duruma ge�er. kal�nla�ma vek�salma anafaza kadar devam edebilir. bu arada e� kromozomlar bir birimden fark edilemiye�ek kadar bagl�d�r . bu evrede bir birine sentromerlerle baglanm�� olarak duran kromozomlar�n her birine KROMATID denir. sentrozomlar ayr�larak her biri bir kutuba gitmeye ba�lar ve aralar�nda ig iplikleri olu�ur. profaz�n sonuna dogru ig iplikleri ile kromozomlar aras�nda baglant� kurulurken , sentrozomlardan h�cre zar�na uzanan ig iplikleride olu�ur ve �ekirdek zar� eriyerek kaybolur.kromozomlar i�erisine bagl�d�r.

METEFAZ
kromozomlar �ok kere bir �enber gibi, bazen de kar��k olarakekvator d�zlem �zerine dizilirler.genellikle k��k kromozomlar merkezde b�y�kler �evrede bulunurlar.dizili� t�rlerine �zg� �zellik g�sterirler.koromozomlar e�it olarak kutuplara �rkileceginden ,ortada belirli bir dengede kurulana kadar beklenir.profaz 30 - 60 dk s�rmesine ragmen ,metefaz ancak 2-6 dk s�rer.her bir kromozomun sentromeri belirgin olarak iki ye b�l�n�r ve kromotidler tam olarak bir birinden ayr�l�r.

ANAFAZ
ekvatoral d�zlemdeki karde� kromozamlar kutuplara bu evrede t��n�r . kas�lma �zelligi olan sentrozomlar�n ig iplikleri sayesinde kromozomlar�n yar�s� bir kutuba ,diger yar�s� �b�r kutba gider. kromozomlar�n kutuplara ulaimas�yla bu evre sona erer. bitki h�crelerinde sentrozom bulunmad�g� i�in kromozomlar�n ta��mmas� sitoplazma hareketiyle ve sitoplazma k�kenli ig ipliklerinin yard�m�yla olur .bu evre de yakla��k olarak 3¬15 dk s�rer.

TELOFAZ
kromozomlar daha az boyanmaya ba�lar . �ekirdek zar� yava� yava� olu�ur. kromozomlar uzay�p incelmeye ba�lar. b�l�nme a��s�ndan �ekirdek dinlenmeye,ge�erken h�cre metobolizmas� aktif hale ge�er. bu evrenin olu�umu s�rerken bir yandanda stoplazma bogum yapmaya ba�lar. ig iplikleri dik olarak bogumlanan stoplazman�n o b�lgede jel hale ge�erek iki ogul h�cre stoplazmas� ayr�ld�g�n� ileri s�ren g�r��ler de vard�r. stoplazman�n bogumlanarak ayr�lmas� s�resine "SITOKINEZ"denir. telofaz�n ba�lang�c�ndan iki yeni h�crenin olu�tugu ana kadar olan s�re 30¬60 dakikad�r.
KAYNAK1=http://www.geocities.com/isitir/mitoz/html
KAYNAK2=http://www.angelfire.com/or2/h�cre/mitoz.htmmitoz b�l�nmenin ba�lang�c�n� saptamak olanaks�zd�r.fakat h�crelerde baz� degi�iklikler olur ,h�cre i�erigi jel haline ge�er ,metobolizma durur,�ekirdegin hacmi h�zla b�y�r.kromotid iplikleri h�zla b�y�r , bebelirginle�ir ve boyanmaya ba�lar . g2 evresinin tamamlanmas� , koromozomlar�n t�rlere �zg� �ekil ve say� almas� ile mitoz b�l�nmeye ge�er.��k mikroskobuyla kromozamlar rahatl�kla g�r�lebilir bu s�re 1 saat s�rer .bu evredeki h�crler k�re �eklindedir.
mitoz b�l�nme ; profaz,metafaz,anafaz ve telofaz olmak �zere 4 evreden olu�ur.
PROFAZ
ba�lang�n�ta �ekirdek i�inde ince uzun kromotid iplikleri halinde g�r�nen kromozomlar , yava� yava� helozon �eklinde k�vr�larak kal�nla�maya ba�lar ve g�r�lebil,duruma ge�er. kal�nla�ma vek�salma anafaza kadar devam edebilir. bu arada e� kromozomlar bir birimden fark edilemiye�ek kadar bagl�d�r . bu evrede bir birine sentromerlerle baglanm�� olarak duran kromozomlar�n her birine KROMATID denir. sentrozomlar ayr�larak her biri bir kutuba gitmeye ba�lar ve aralar�nda ig iplikleri olu�ur. profaz�n sonuna dogru ig iplikleri ile kromozomlar aras�nda baglant� kurulurken , sentrozomlardan h�cre zar�na uzanan ig iplikleride olu�ur ve �ekirdek zar� eriyerek kaybolur.kromozomlar i�erisine bagl�d�r.

METEFAZ
kromozomlar �ok kere bir �enber gibi, bazen de kar��k olarakekvator d�zlem �zerine dizilirler.genellikle k��k kromozomlar merkezde b�y�kler �evrede bulunurlar.dizili� t�rlerine �zg� �zellik g�sterirler.koromozomlar e�it olarak kutuplara �rkileceginden ,ortada belirli bir dengede kurulana kadar beklenir.profaz 30 - 60 dk s�rmesine ragmen ,met

B�YOLOJ� - M�REKKEP BALI�I

9/7/2010

m�rekkep bal��

B�YOLOJ� - B�Y�ME VE GEL��MEY� ENGELLEYEN ZARARLILAR

9/7/2010

b�y�me ve geli�meyi engelleyen zararl�lar

B�YOLOJ� - GENEL AMA�LI 8085 M�KRO��LEMC�L� E��T�M SET� TASARIMI VE GER�EKLEMES�

9/7/2010

genel ama�l� 8085 mikroi�lemcili e�itim seti tasar�m� ve ger�eklemesi

B�YOLOJ� - ENDOKR�N S�STEM

9/7/2010

endokrin sistem

CANLININ �� YAPISINA YOLCULUK

9/7/2010

CANLININ �� YAPISINA YOLCULUK

�nitenin Amac�
Bu �nite ile ��rencilerin;
* H�crenin yap�s�n� ve g�revlerini,
* Bitki ve hayvan h�creleri aras�ndaki benzerlik ve farkl�l�klar�,
* H�crede y�netici molek�lleri ve g�revlerini,
* �ok h�creli canl�larda g�r�len h�cre gruplar� olan dokular�,
* Bitkilerin k�k, g�vde, yaprak, �i�ek, tohum, meyveden olu�an yap�lar�n�,
* Bitkilerin do�aya kazand�rd�klar�n� ve �nemini
g�zlemlerle, uygulamalarla, deneylerle ve farkl� etkinliklerle kavramalar� ama�lanmaktad�r.
��renci Kazan�mlar�
Bu �niteyi ba�ar�yla tamamlayan her ��renci;
1. Canl�lar�n temel yap� biriminin ve canl�l�k olaylar�n�n ger�ekle�ti�i yerin h�cre oldu�unu fark eder.
2. Mikroskopta so�an zar�n� g�zlemleyerek g�zlem sonu�lar�n� belirtir.
3. Mikroskopta a��z i�i epitelini g�zlemleyerek g�zlem sonu�lar�n� belirtir.
4. Bitki ve hayvan h�crelerinin �eklini �izerek aralar�ndaki benzerlik ve ayr�l�klar� fark eder.
5. H�crenin yap�s�n� �ema �zerinde a��klar.
6. H�creyi �evreleyen yap�y� (h�cre zar�) ve i�levlerini a��klar.
7. Sitoplazmay� ve farkl� canl�l�k olaylar�n�n ger�ekle�ti�i sitoplazmadaki yap�sal birimleri (organelleri) i�levleriyle tan�r.
8. H�crenin canl�l�k olaylar�n� y�neten DNA molek�l�n�n kromozomlar�n yap�s�nda bulundu�unu ve kromozomlar�n genelde �ekirdek i�inde yer ald��n� fark eder.
9. DNA molek�l�n�n �e�itli atomlardan olu�tu�unu, bunlar�n olu�turdu�u molek�llerin �ok atomlu b�y�k molek�ller oldu�unu (DNA"n�n ayr�nt�l� yap�s�na girmeden) belirtir.
10. Cans�zlar�n yap�s�ndaki atom ve molek�ller aras�ndaki d�zenin canl�lar�n yap�s�ndaki atom ve molek�ller aras�ndaki d�zenden �ok daha basit oldu�unu fark eder.
11. H�crenin yap�s�n� olu�turan birimlerin �ok atomlu b�y�k molek�ller (organik) oldu�unu fark eder.
12. �ok h�creli canl�larda g�revleri ile uyumlu yap�daki farkl� h�cre gruplar�n�n dokular oldu�unu belirtir.
13. Bitkisel ve hayvansal dokular�n g�revleri ile uyumlu yap�lar�n�n farkl� oldu�unu tart��r.
14. Bitki �rneklerinde bitkilerin h�cre, doku ve organlardan olu�an d�zenli yap�lar oldu�unu fark eder.
15. Bitkide k�k ve g�vdenin yap�s�n� ve i�levlerini �rnekler �zerinde g�stererek a��klar.
16. �retici canl� olan bitkilerin ve t�ketici canl�lar�n besinini sa�layan yapra��n g�revini ve yap�s�n� �rnekler �zerinde g�stererek a��klar.
17. Geli�mi� bitkilerin �remelerini sa�layan organlar olan �i�e�in yap�s�n� ve g�revini �rnekler �zerinde g�stererek a��klar.
18. Tozla�mada canl�lar�n (b�cekler) ve r�zgar�n �nemini fark eder.
19. �i�e�in tohum ve meyveye d�n��m�n� �ekil, �ema ve �rnekleriyle a��klar.
20. �e�itli tohum ve meyvelere �rnekler g�stererek bitkilerin �evreye yay�lmas�nda tohum ve meyveyle beslenen canl�lar�n rol�n� a��klar.
21. Do�ada kibrit otu, atkuyru�u, e�relti otu gibi �i�eksiz bitki �rneklerini tan�r, farkl� �zelliklerini tart��r.
22. Bitkilerin do�al �evreye kazand�rd�klar�n� �rneklerle a��klar (topra��n olu�umu ve korunmas�nda k�k�n �nemi, bitki g�vdesinden insanlar�n yararlanma yollar� vb.).
23. Bitkilerin su, toprak, hava ve t�m canl�lara kazand�rd�klar�n� fark eder.
24. Bitkilere zarar vermeden yararlanman�n �nemini ve bunun gereklili�ini a��klar.
25. De�i�en �evresel etmenlerin bitkilere nas�l zarar verebilece�ini �rneklerle a��klar.
26. Zarar g�ren bitkilerin do�ada neden oldu�u sonu�lar� tart��r (orman yang�nlar�n�n, a�a�lar�n yok edilmesinin, ya�mur ormanlar�n�n azalmas�n�n vb. sonu�lar�).
27. Do�adaki madde d�ng�s�nde bitkilerin �nemini tart��r.
28. Evinde, bah�esinde, ya�ad�� evrede, ormanlarda bitkilerle ya�aman�n olumlu etkilerini fark ederek tart��r.

KONULAR
A.EN K��K OLANINDAN EN B�Y�K OLANINA KADAR T�M CANLILARIN YAPISINI OLU�TURAN B�R�M: H�CRE
1. Bitki H�cresinde Neler Var?
2. Hayvan H�cresini Tan�yal�m
B.�OK H�CREL� CANLILARDA G�R�LEN G�REVLER� �LE UYUMLU YAPIDAK� FARKLI H�CRE GRUPLARI: DOKULAR
1. Bitki Yap�s�nda Farkl� G�revleri Y�klenmi� H�cre Gruplar�: Bitkisel Dokular
C.B�TK�LER�N H�CRE, DOKU VE ORGANLARDAN OLU�AN D�ZENL� YAPISI
1. Bitkinin Top

DNA GENEL

9/7/2010

dna"n�n ke�f�, m�escher, feulgen – rossenbeck , levene – mor� , watson – cr�ck , dna her h�crede bulunur.�rne�in b�breklerinizin ...

MAYOZ B�L�NME

9/7/2010

Mayoz B�l�nme
Genel �zellikleri:
*Geli�mi� canl�lar�n �reme ana h�crelerinde (hayvanlarda sperm ana h�cresi, yumurta ana h�cresi; bitkilerde polen ana h�cresi, makrospor ana h�cresi) �i�eksiz bitkilerde spor ana h�creleri yada zigotta g�zlenir.
*T�r i�inde kromozom say�s�n�n sabit tutulmas�n� sa�lar. Yani d�llenme ile olu�abilecek kromozom art�� mayozla engellenir. Ayr�ca t�r i�inde kal�tsal �e�itlili�in art��n� da sa�lar. Bunu sa�lamas�, mayoz s�ras�nda ger�ekle�en "crossing-over" ve homolog kromozomlar�n rastgele kutuplara �ekilmesi sonucu olu�an, genotipleri (genetik yap�lar�) birbirinden farkl� gametlerle olur. Olu�an gametlerin genotip �e�idi; h�crenin kromozom say�s�yla, homolog kromozom �iftleri �zerinde bulunan ba�l� genlerin s�ras�yla, crossing-over ve mutasyon olas�l�klar�yla do�ru orant�l� olarak de�i�ir.
*Bir h�creden b�l�nme sonucu d�rt h�cre olu�ur. ��nk� mayoz b�l�nme arka arkaya iki b�l�nme �eklinde ger�ekle�ir.Birinci b�l�nme s�ras�nda kromozom say�s� yar�ya inmi�, haploid iki h�cre olu�mu�tur. DNA e�lemesi olmaks�z�n ikinci bir b�l�nme yapar. �kinci b�l�nmede kromozom say�s�nda de�i�iklik olmaz. Sonu�ta 2n kormozomlu (diploid) bir h�creden n kromozomlu (haploid, monoploid) d�rt h�cre olu�ur.
*Mayoz b�l�nme ge�iren bir h�cre bir kez daha mayoz b�l�nme ge�iremez.

Mayoz B�l�nmenin Evreleri:

Mayoz1 (1.B�l�nme): B�l�necek olan h�cre profaz1, metafaz1, anafaz1, telofaz1 evrelerini ge�irerek �nce �ekirdek b�l�nmesini ger�ekle�tirir. Evreler aras�nda kesin s�n�rlar yoktur.

Profaz1: Kromatin iplik k�sal�r, kal�nla��r kromozom �eklini al�r. Homolog kromozomlar yan yana gelerek birbirine sar�l�r. Bu olaya sinapsis denir. Her kromozom iki kromatidden olu�tu�u i�in, homolog kromozomlar d�rtl� demetler bi�iminde g�r�l�r. Hemen hemen birbirinin ayn�s� olan bu d�rt kromatidden olu�an guruba tetrat denir. Bir h�credeki tetrat say�s� n kromozom say�s�na e�ittir. �rne�in, insan�n mayoz b�l�nme ge�iren h�cresinde 23 tane tetrat g�zlenir. Sinapsis d

GL�KOZUN

9/7/2010

Glikozun tan�m�
Glikoz, alt� karbondan meydana gelen bir �ekerdir ve pek �ok meyve suyunda bulunur. Ni�asta ve sel�loz, glikozun a ve b ad� verilen ba�lar ile ba�lanarak uzun bir zincir-polimer olu�turmas� ile meydana gelir. �nsan diyetinin b�y�k b�l�m�n� glikozun serbest ya da polimerle�mi� hali olu�turur. Kulland��m�z �ay �ekeri glikoz ile be� karbonlu �eker olan fruktozun birbirine ba�lanm�� halidir ve kimyada bu molek�le sukroz ad� verilir. Glikozdan meydana gelen d�rt ba�l�ca polimer vard�r: glikojen, ni�asta, sel�loz ve kitin.

�eker �retimi
�EKER HAMMADDES�:
�eker (sakkaroz) �o�u bitkinin b�nyesinde bulunur. Fakat b�nyesinde ekonomik olarak �eker elde edilebilecek kadar �eker bulunduran iki bitki vard�r: �eker kam�� ve �eker pancar�.
Ana vatan� Hindistan ve Arap �lkeleri olan �eker kam�� d�nyada tropikal ve yar� tropikal b�lgelerde yeti�tirilmektedir. �lkemizde �eker kam�� tar�m� yap�lmamaktad�r.
�eker kam��n�n b�nyesinde yakla��k olarak % 12 - 16 �eker bulunur ve d�nyada �retilen �ekerin % 60 kadar� �eker kam��ndan elde edilmektedir.
�eker pancar� ise �lkemizi de kaplayan �l�man iklime sahip ku�akta yeti�tirilmektedir. �eker pancar�n�n yap�s�nda % 4 - 5 h�cre dokusu, % 4 - 5 kimyasal ba�l� su ve % 90 - 95 �z suyu vard�r. Pancar �z suyunun bile�imi �u �ekildedir: % 15 - 18 �eker (sakkaroz), % 1,0 - 1,5 di�er �eker d�� organik maddeler, % 0,8 anorganik tuzlar
PANCAR :

AZOT KAPSAMAYAN KATYONLAR
SAKAROZ DI�I MADDELERAZOT KAPSAYAN
SAKAROZ DI�I MADDELERANYONLAR
1 �nvert �eker AminoAsitler
2 Rafinoz, Betalin, Cholin Proteinler
3 Kestoz Betain Asitler
4 Stahiyoz,Purin,Pirimidin Amitler
5 Glaktinol Amonyum Tuzlar� ve Nitratlar
6 Sel�loz Zararl� Azot
7 Lognin Koku maddeleri
8 Pektin Maddeler Vitaminler
9 Arabon Enzimler
10 Organik Asitler Boyar Maddeler
11 Saponinler
12 Lipitler

Pancar Mark�n�n Kimyasal Bile�imi :
MARKNORMAL PANCARDAODUNLA�MI� PANCARDA
Sel�loz 25-30% 23,5% 27,9
Lignin 5% 4,2% 7,4
Pektin 30% 31,1% 20,7
Pentosan 20-30% 24,2% 16,2

�eker Pancar�n�n Teknolojik De�eri:
�eker pancar�n�n teknolojik de�erlendirilmesinin amac� beyaz �eker elde etmektir. Teorik olarak hemen hemen her �eker pancar�ndan istenen �zelliklerde beyez �eker elde etmek m�mk�nd�r. Bu ama� i�in l�zumlu masraf pancar�n fiziksel ve kimyasal �zelliklerine g�re de�i�ecektir.Pancar�n teknik ve ekonomik de�erlendirilmesi iyi kalitede �eker imal edebilmeye g�re yapmam�z laz�m.
�eker Pancar�n�n Kalitesine Etki Eden �zellikler:
1-)Ortalama Pancar A��rl��
2-) Kesilme Direnci
3-) Elastikiyet Mod�l�

DNA VE RNA

9/7/2010

RNA-DNA

RIBON�KLEIK ASIT (RNA)
RNAlar ribonukleotitlerinbirbirlerine baglanmasi ile meydana gelen tek zincirli nukleik asitlerdir. DNA molek�lleri ile kiyaslandigi zaman boylari daha kisadir. Hemen hemen b�t�n h�crelerde bol olarak bulunmaktadirlar. Gerek prokaryotik gerek �karyotik h�crelerde genellikle �� ana sinif RNAya rastlanmaktadir. Bunlar mesencir RNA (mRNA), ribozomal RNA (rRNA) ve transfer RNA (tRNA) dir. B�t�n RNAlar tek zincirli �zel bir baz dizisine, karakteristik bir molek�l agirligina sahip ve belirli bir biyolojik fonksiyonu yerine getirmektedir.
MESENCIR RNA (mRNA)
DNAda sakli bulunan genetik bilginin, protein yapisina aktarilmasinda kaliplik g�revi yapan araci bir molek�ld�r. mRNA ribozomlara tutunur ve DNAdan aldigi genetik sifreye g�re sentezlenecek proteinin amino asit sirasini tayin etmektedir. Her mRNA molek�l�, DNA �zerinde bulunan ve gen adi verilen belirli bir b�lge ile komplementerlik g�stermektedir. Tek bir �karyotik h�cre yaklasik 10.000 farkli mRNA molek�l� ihtiva etmekte ve bunlarin her birinden bir veya daha fazla polipeptid zinciri sentezlemektedir.
TRANSFER RNA (tRNA)
tRNAlar da ribonukleotidlerin polimerize olmasi ile meydana gelmis, �ok kivrimlar g�steren ve tek zincirli yapiya sahip bir RNA �esididir. tRNAlar yonca yapragina benzeyen �� boyutlu yapilarinda yer yer �ift sarmalli bir durum g�stermektedir. Zincirde yer alan ribonukleotid sayisi 70 ile 99 arasinda, molek�l agirligi ise 23.000 ile30.000 dalton arasinda degismektedir. Dogada yer alan 20 aminoasitin her biri i�in en az bir tRNA molek�l� bulunmaktadir. tRNAlar adapt�rl�k g�revi yaparak bir u�larina bagladiklari amino asiti, ribozoma tutunmus mRNAnin tasidigi kodono g�re polipeptid zincirine dizerler. tRNAlar �� bazdan meydana gelen antikodon adi verilen u�lari ile yine mRNA �zerinde bulunan ve kodon adi verilen b�lgeye ge�ici baglanarak amino asitlerin mRNA �zerindeki sifreye g�re dogru bir sekilde dizilmelerini temin etmektedir.
RIBOZOMAL RNA (rRNA)
rRNAlar ribozomlarin ana yapisal elementi olup yaklasik olarak ribozom agirliginin % 65ini teskil ederler. Prokaryotik h�crelerde 3 �esit, �karyotik h�crelerde ise 4 �esit rRNA bulunmaktadir. Ribozomal RNAlar ribozomlarin yapi ve fonksiyonlarinda �nemli rpller oynamaktadir.
Bunlara ilave olarak �karyotik h�crelerde iki �esit RNA daha bulunmaktadir. Bunlardan birincisi heterojen nuklear RNA (hnRNA)lardir. Bunlar �karyotik h�crede sentezlenen ve prosese ugramamis �nc�l mRNA molek�lleridir. Ikincisi ise k��k nuklear (snRNA)dir ve yine �nc�l mRNA molek�llerinin prosese ugramasi esnasinda ortaya �ikmaktadirlar.
DEOKSIRIBON�KLEIK ASIT (DNA)
Genetik olaylarin h�crede molek�ler d�zeydeki temeli genetik materyal g�revini �stlenen n�kleik asitlerin yapi ve �zelliklerine dayanir. N�kleik asitlerin iki t�r� olan deoksiribon�kleik asit DNA ve ribon�kleik asit RNA temelde ayni yapisal �zelliklere sahiptir.
Genler, DNA"daki bazi kimyasal dizilimler olan n�kleotidlerden meydana gelmistir. �ogunluk kromozomlarin i�ersinde bulunurlar. Ayrica DNA molek�l� prokaryotlarda (Bakteriler) kromozom disi genetik sistem, olan plazmidlerde, �karyotik h�crelerde genetik materyalin kromozomlar (Nukleus) disinda temel olarak (hayvan ve bitkilerde) mitokondri ve (sadece bitkilerde ve alglerde) kloroplastlarda bulundugu bilinmektedir.
1953 yilinda Watson ve Crick DNA molek�l�n�n kendine has �zelliklere sahip bir �ift sarmal yapi halinde bulundugunu ileri s�rd�ler. Bu arastiricilarin �nerdikleri DNA yapisi o tarihlerde baska arastiricilar tarafindan ortaya konulan DNA ya iliskin �nemli bulgulara dayanmaktadir. Bunlardan biri, Wilkins ve Franklin tarafindan, izole edilmis DNA fibrillerinin X-ray isinlarini kirma �zelliklerinin a�iklanmasidir. Elde edilen X isini fotograflari, DNA nin zincirlerindeki bazlarin dizilis sirasina bagli olmaksizin, �ok d�zenli bi�imde d�n�mler yapan bir molek�l oldugunu g�stermektedir. Ayrica TMV (t�t�n Mozaik Virusu) �zerinde yapilan �alismalar da DNA ile ilgili �alismalarda isik tutmustur

B�YOLOJ� - MAYOZ B�L�NME

9/7/2010

mayoz b�l�nme

B�YOLOJ� - H�CRE

9/7/2010

h�cre

SERUM SOLUBL STEM CELL FAKT�R (SSCF) VE RESEPT�R� SOLUBL TIROZINKINAZ TRANSMEMBRAN PROTEIN (SKIT) D�ZEYLERININ, ATOPIK DERMATIT TANI VE AKTIVASYONUNDAKI ROL�N�N DEGERLENDIRILMESI

9/7/2010

SERUM SOLUBL STEM CELL FAKT�R (sSCF) VE RESEPT�R� SOLUBL TIROZINKINAZ TRANSMEMBRAN PROTEIN (sKIT) D�ZEYLERININ, ATOPIK DERMATIT TANI VE AKTIVASYONUNDAKI ROL�N�N DEGERLENDIRILMESI

I�INDEKILER
�ns�z i
I�indekileri ii
Simgeler ve Kisaltmalar iii
1.Giris 1
2.Genel Bilgiler 2
2.1. Epidemiyoloji 2
2.2.Genetik 2
2.3. Patogenez 3
2.3.1. H�cresel Imm�nite Anormallikleri 3
(Asiri T H�cre Aktivasyon Teorisi)
2.3.1.1. T H�creleri 3
2.3.1.2. Antijen Sunan H�creler 5
2.3.1.3. Th1/Th2 H�cre Dengesi 7
2.3.2. IgE ve Allerjenler 9
(Hipersitimulatuvar Antijen Sunan H�cre Teorisi)
2.3.2.1. Eozinofiller 11
2.3.2.2. Mast H�creleri ve Bazofiller 12
2.3.2.3. Hipersitumulatuvar Antijen Sunan H�cre Teorisinde 12
Inhalan Allerjenlerin Rol�
2.3.2.4. Hipersitumulatuvar Antijen Sunan H�cre Teorisinde 13
Besin Allerjenlerinin Rol�
2.3.3. Beta Adrenerjik Blokaj Teorisi 14
2.3.4. Mikroorganizmalar 14
2.3.4.1. Stafilokoklar 14
2.3.4.2. Mantarlar 15
2.3.5. Esansiyel Yag Asidi Metabolizmasindaki Anormallikler 15
2.3.6. Pruritus 17
2.3.7. Psikolojik Fakt�rler 17
5
2.4. Stem Cell Fakt�r (SCF) ve Tirozinkinaz Transmembran 18 iii
Protein Resept�r� (KIT)
2.5. Atopik Dermatit Klinigi 19
2.5.1. Infantil Atopik Dermatit 20
2.5.2. �ocukluk D�nemi Atopik Dermatiti 20
2.5.3. Adelosan ve Yetiskin Atopik Dermatiti 20
2.6. Atopik Dermatitte Tani 21
2.6.1. Laboratuvar ve Deri Testleri 22
2.7. Atopik Dermatitte Ayirici Tani 24
2.8. Atopik Dermatit Histopatolojisi 24
2.9. Atopik Dermatit Tedavisi 25
2.9.1. Topikal Tedaviler 25
2.9.1.1. Nemlendirici, Lubrikan ve Su Tutucu Preparatlar 25
2.9.1.2. Topikal Glukokortikoid Tedavisi 25
2.9.1.3. Topikal Katran Bilesikleri 26
2.9.1.4. Topikal Kromolin Sodyum 26
2.9.1.6. Topikal FK506 (Takrolimus) 26
2.9.1.7. Topikal SDZ ASM 981 26
2.9.1.8. Topikal Spesifik Fosfodiesteraz-4 26
(PDE-4) Inhibit�rleri CP80,633
2.9.2. Sistemik Tedaviler 26
2.9.2.1. Sistemik Glukokortikoidler 26
2.9.2.2. Sistemik Antihistaminikler 26
2.9.2.3. Antibakteriyal ve Antifungal Ajanlar 27
2.9.2.4. Ketotifen 27
2.9.2.5. Kromolin Sodyum 27
2.9.2.6. Siklosporin A 27
2.9.2.7. Interferonlar 27
2.9.2.8. Sitotoksik Ajanlar 27
2.9.2.8.1. Methotreksat 27
2.9.2.8.1. Mycophenolic Asit 28
2.9.2.9. Timik Hormon Ekstratlari 28
6
iii
2.9.2.10. L�kotrien Inhibit�rleri 28
2.9.2.11. Esansiyel Yag Asitleri 28
2.9.2.9. Intraven�z (IV) Imm�nglobulin (Ig) Tedavisi 28
2.9.3. Fototerapi 28
2.9.3.1 Ekstrakorporyal Fotoferez (ECP) 28
2.9.4. Imm�noterapi 28
3. Materyal-Metod 30
3.1. Hasta ve Kontrol Grubunun Tanimlanmasi 30
3.2.SCORAD Indeksinin Hesaplanmasi 30
3.3. Serum �rneklerinin Alinmasi 30
3.4. �rneklerin Hazirlanmasi 31
3.5. sSCF �l��m� 31
3.5.1. Prensip 31
3.5.2. Standardin Hazirlanmasi 31
3.5.3. Prosed�r 31
3.5.4. Standardin �alisilmasi ve Degerlendirme 31
3.6. sKIT �l��m� 31
3.6.1. Prensip 31
3.6.2. Standart Hazirlanmasi. 31
3.6.3. Prosed�r 32
3.6.4. Standardin �alisilmasi ve Degerlendirme 32
3.7. Istatistiksel Analiz 32
4. Bulgular 33
4.1. Klinik ve Laboratuvar Bulgular 33
4.2 Laboratuvar Sonu�larinin Degerlendirilmesi 34
5. Tartisma ve Sonu� 37
6. �zet 42
6. Summary 43
7. Kaynaklar 44
7
iv
SIMGELER ve KISALTMALAR
AD: Atopik Dermatit
APT: Atopi patch testi
cAMP: Siklik adenozinmonofosfat
CCR3: Eotaksin resept�r�
CLA: Kutan�z lenfosit antijen
DBPCFC: �ift- k�r , plasebo kontroll� oral besin provakasyon testi
DGLA: Dihomogama-linolenik asit
EAD: Ekstrensik atopik dermatit
ECP: Eozinofil katyonik protein
ECP: Ekstrakorporyal fotoferez
ELISA: Floresan enzim imm�n assay
Fc?RI: Y�ksek affiniteli IgE resept�r�
Fc?RII: D�s�k affiniteli IgE resept�r�
GLA: Gama- linolenik asit
GM-CSF: Gran�losit- makrofaj koloni situmule edici fakt�r
IAD: Intrensik AD
IFN?: Interferon gama
ICAM-I: Intersel�ler adhezyon molek�l�-I
IL: Interl�kin
KIT: Tirozinkinaz transmembran protein resept�r�
LH: Langerhans h�crelerinin
MBP: Eozinofil gran�l major basic protein
MDC: Makrofaj derivesi kemokin
MHC-II: Major human histokompatibilite kompleks klass II
P. ovale: Pityrosporum ovale
PDE: Fosfodiesteraz izoenzimi
P

CANLILARDA DOLA�IM S�STEMLER�

9/7/2010

CANLILARDA DOLA�IM S�STEMLER�

Bir h�creli canl�larda, ortamdan oksijenin ve besinlerin al�nmas� ile, karbondioksit ve art�klar�n�n uzakla�t�r�lmas� b�t�n v�cut y�zeyiyle yap�l�r. Bunlar� ger�ekle�tirmek i�in �zel bir yap�ya gerek yoktur. Sadece, h�cre i�inde baz� stoplazma hareketleri g�r�lebilir.
�ok h�crelilerde ise al�nan besinleri ve oksijeni h�crelere ula�t�rmak i�in bir ta��ma sistemine ihtiya� vard�r. Hayvanlarda bu i�lemleri ger�ekle�tiren sisteme dola��m sistemi denir.

DOLA�IM �E��TLER�

Hayvanlarda dola��m sistemi de�i�meyen bir i� �evrenin olu�turulmas�n�n ve h�creler i�in gerekli maddelerin ta��nmas�n� sa�lar. Basit yap�l� �ok h�creli hayvanlarda �zel bir dola��m sistemi bulunmaz. S�ngerler, s�lenterler, yass� ve yuvarlak solucanlar bu grubu olu�turur. D�er b�t�n hayvanlarda kalp, damarlar ve dola��m s�v�s�ndan olu�an bir dola��m sistemi bulunur. Dola��m sistemleri a��k ve kapal� olmak �zere ikiye ayr�l�r.

A��k Dola��m

Omurgas�zlar�n b�y�k bir k�sm�nda g�r�l�r. Kalbe kan getiren ve g�t�ren damarlar k�sad�r.

Kalp yap�s� kar�nc�k ve kulak��klar olarak ayr�lm�� olabilece�i gibi, baz� damarlar�n geni�lemesiyle meydana gelmi� basit yap�lar halinde de bulunabilir. Baz�lar�nda ise kalp �ok b�lmelidir.

Sistemin di�er �zellikleri ;

-Atar ve toplar damarlar birbirleriyle ba��nt�l� olmad�� i�in deveml� de�ildir. Kan k�smen damarlar i�erisinde, k�smen de dolu h�creleri aras�nda akar.
-Kan�n ak�� h�z� s�rt�nmenin fazla olmas�ndan dolay� yava�t�r. Bunu i�in enerji ihtiyac� az olan k��k yap�l� canl�larda g�r�l�r.
-Kan kalpten damarlarla ��kar, sin�s denilen bo�luklara yay�l�r ve madde al�� veri�i yap�ld�ktan sonra toplar damarlarla kalbe geri d�ner.
-Bu sistemde atar ve toplar damarlar aras�nda k�lcal damarlar bulunmaz.
-Bu hayvanlar�n bir �o�unda gaz al�� veri�i trake ile sa�land�� i�in, kan oksijen ve karbondioksit ta��maz.
-A��k dola��m yapan hayvanlar�n baz�lar�nda solunga� solunumu ger�ekle�tirilir. Bu hayvanlar�n sadece solunga�lar�nda k�lcaldamarlar vard�r. Ve ta��ma s�v�s� (kan) oksijen ve karbondioksit ta��r. (Kabuklular)
-Kan ak�� genellikle, kar�n taraf�nda arkaya do�ru, s�rt taraf�nda ise arkadan �ne do�ru ger�ekle�ir.

Kapal� Dola��m

Omurgas�zlardan halkal� solucanlarda, baz� yumu�akcalarda, (ahtapot ve m�rekkep bal��) ilkel kordal�larda ve b�t�n omurgal�larda g�r�l�r.

Bu hayvanlar ak�i�er veya solunga� solunumu yapt�klar� i�in kan�n �nemli g�revlerinden birisi de solunum organlar�yla al�nan O2 yi dokulara ta��mak ve dokularda olu�an CO2 yi solunum organlar�na ta��makt�r.

Sistemin Di�er �zellikleri

- Atar ve toplar damarlar birbirleriyle ba��nt�l� oldu�u i�in devaml�d�r. Bu ba�lant�y� k�lcal damarlar sa�lar. Kan devaml� olarak damarlar i�erisinde dola��ri d��ar�ya ��kmaz.
- Kan� ak�� h�z� y�ksektir. Bundan dolay� enerji ihtiyac� fazla canl�larda g�r�l�r.

-Kan, kalpten atar damarlarla ��kar, k�lcal damarlara ge�er ve burada dokularla kan aras�nda madde al��veri�i ger�ekle�ir. Kan toplar damarlarla kalbe geri d�ner.
- Bu sistemde b�t�n dokular da k�lcal damarlar bulunur.
-Damarlar daha uzun ve daha dallanm�� yap�dad�r. Kalp yap�lar� da iyi geli�mi�tir.
-Doku h�creleri aras�nda, ta��ma s�v�s�ndan farkl� olan bir doku s�v�s� bulunur. H�creler her t�rl� madde de�i�imini bu s�v� ile yaparlar.

B. OMURGASIZLARDA DOLA�IM

-Omurgas�z olmayan hayvanlarda her h�cre, ya d�� ortamdaki s�v� (su) ile ya da geni� vucut bo�luklar�ndaki s�v� ile temas halindedir. Her h�cre ortam�yla al�� veri�ini dif�zyonla sa�layabilmektedir. Bunun i�in �zel bir dola��m sistemi yoktur, buna ihtiya� da yoktur.

-Baz�lar�nda (planarya) ise besinlerin iletilmesi dallanm�� sindirim kanal�yla, gazlar�n de�i�imi ise b�t�n v�cut y�zeyiyle ger�ekle�tirilir.
-Halkal� solucanlarda kapal� dola��m sistemi vard�r. Solunum deriyle yap�ld�� i�in kan O2 ve CO2 ta��makla da g�revlidir.

Kalpten pompalanan kan damar taraf�ndan kar�n damar�na pompalan�r. Kan ana damarlardan ayr�lan k�lcallarla organlara ve deriye ta��n�r.

OKS�JENS�Z SOLUNUM

9/7/2010

Oksijensiz Solunum

Baz� canl�lar oksijensiz ortamda organik maddeleri kullanarak ATP sentezleyebilirler.Oksijen yoklu�unda veya yetersizli�inde organik molek�lleri etil alkol yada laktik aside kadar par�alayarak enerji elde edilesi olat�na fermentasyon denir.
Frans�z bilimadam� Antoine LAVOISIER glikozun fermentasyonu sonucu CO2 ve alkol a��a ��kt��n� bulmu�tur.
Oksijen olsun yada olmas�n pir�vata kadar olan glikoliz olay� t�m canl�larda ayn�d�r.Glikoliz olay�n�n ger�ekle�mesi i�in her evrede bir enzim kullan�l�r.Glikoliz baz� �karyot h�crelerde yeterli oksijen olmad�� zaman ATP sa�laman�n bir yoludur.

A.Etil Alkol Fermentasyonu
Glikolizin son �r�n� olan pir�vattan alkol meydana geliyorsa buna alkolik fermentasyon denir. Alkolik fermentasyonda pir�vattan bir CO2 ��karak �nce asetaldehit olu�ur. Asetaldehit ise NADH2 deki hidrojenleri alarak etil alkole d�n��r.
Alkolik fermentasyon a�a��daki denklemle �zetlenebilir:

C6H12O6+2ATP2C2H5OH+2CO2+4ATP

B.Laktik Asit Fermentasyonu
Laktik asit fermentasyonunda glikolizin son �r�n� olan pir�vat ortamdaki NADH2 nin hidrojenlerini alarak laktik asiti meydana getirir. Kaslarda g�r�len bu olaya laktik asit fermentasyonu denir. E�er glikolizin son �r�n� olan pir�vat ve NADH2 deki hidrojenler ortamdan uzakla�t�r�lamazsa glikoliz durur ve ATP �retilemez.
Kas h�crelerine yeterli oksijen geldi�i zaman laktik asidi olu�turan reaksiyonlar tersine d�ner ve laktik asit pir�vata d�n��r. Laktik asitin bir ad� da yorgunluk asitidir. H�crelerimizde biriken laktik asit kas yorgunlu�una sebep olur.
Laktik asit fermentasyonu a�a��daki denklemle anlat�labilir:

C6H12O6+2ATP2C3H6O3+4ATP

Kaslarda g�rev yapan bir di�er enerji molek�l� ise kreatin fosfatt�r.Acil durumlarda(h�zl� �al��ma temposu oldu�unda) kasta depolanm�� ATP gerkli enerjiyi ancak yar�m saniye s�reyle kar��layabilir.Bu durumda kreatin fosfata ba�vurulur.

Kreatin + ATPADP + Kreatin-P

Kreatin fosfat hi�bir zaman do�rudan tepkimelerde kullan�lmaz.Enerjisini ADP ye aktar�r.

V.Fotosentez
B�t�n enerjilerin kayna�� g�ne�tir. Hi�bir canl� onu do�rudan kullanamaz ama ba�ka enerji �ekillerine d�n��t�rebilir. D�nyaya ula�an g�ne� �� bitkiler taraf�ndan fotosentezde kullan�l�r. Fotosentezle ilgili ilk �al��malar 1772 y�l�nda Joseph PRIESTLEY taraf�ndan yap�ld�.

A.I��k Enerjisi Ve Klorofil
I��k bir cisme �arpt��nda ya yans�r ya i�inden ge�er yada emilir. I��k cisim taraf�ndan emilirse ��k enerjisi olmaktan ��kar ve ba�ka bir enerji t�r�ne d�n��r. Fotosentez g�ne�ten gelen ��k enerjisinin ototrof canl�lar taraf�ndan so�urularak kimyasal enerjiye d�n��t�r�lmesi olay�d�r. I��n so�urulmas� ototrof canl�ya ye�il rengi veren klorofil pigmenti sayesinde olur. Klorofil molek�l�nde karbon hidrojen oksijen ve azot atomlar�ndan olu�an d�rt pirol halkas� bulunur. Merkezde ise magnezyum atomu yeral�r. Ye�il bitkilerde klorofil-a ve klorofil-b diye bilinen iki �e�it klorofil bulunur:
Klorofil-a (C55H72O5N4Mg) ve klorofil-b (C55H70O6N4Mg)
B.Fotosentezin Evreleri
Fotosentez olay� ��n mutlaka gerekli oldu�u ve olduk�a h�zl� y�r�yen ��k reaksiyonlar� ile enzimatik y�n� fazla olan ��a ihtiya� duyulmayan karbon tutma reaksiyonlar� olarak iki evreden olu�ur.

1.I��k Reaksiyonlar�

BAKTER� MORFOLOJ�S� VE YAPISI

9/7/2010

Bakteri Morfolojisi ve Yap�s�

Bakterilerin Genel �zellikleri
Bakteriler ba��ms�z ya�ayabilen �ok k��k organizmalard�r,
B�y�kl�kleri 0.5 ile 5 µ aras�nda de�i�ir,
I��k mikroskobunda g�r�nt�lenebilirler (500-1000x)
G�r�nt�lenmelerinde, Faz Kontrast ve Karanl�k saha mikroskoplar� yayg�n olarak kullan�l�r, (h�creler canl�)
Kontrast de�i�ik boyama (kimyasal) y�ntemiyle sa�lan�r.
A. Basit boyama yontemi; Metilen mavisi
B. Ay�rtedici boyama y�ntemi; Gram boyama
Bakterilerin �ekilleri
Koklar; streptokok, stafilakok, diplokok,
�omaklar; enterobakteri, korinabakteri, fusobakteri,
K�vr�k �omaklar; vibriyo, sipiroketler
�zerk durumlar:
Mikoplazma; kokoid, yass� disk, ipliksi
Kilamidya; k��k kok �ekilli,
Riketsiya; k�sa kokoid �omaklar.
Kirpikli bakteriler; monotrik, lofotrik, peritrik.
Bakterilerin Morfolojisi
Bakterilerin H�cre Yap�s�
N�kleoid ve Plazmit
N�kleoid:
Sitoplazmada, zar� olmayan, halkal�,
5 milyar baz �ifti, 5000 gen,
Bakteri h�cresi 5 µ b�y�kl��nde, �ekirdek genomunun linear uzunlu�u 1 mm
D�n�m (helix), s�perd�n�m(superhelix), DNA giraz,
Plazmitler:
Kendili�inden co�alan, ekstra kromozomal halkal� DNA elementleri
Patojenik fenotipi belirleyen genleri ta��rlar.
Sitoplazma
Mikro ve makro m�lek�ller
gran�loz, lipit gran�lleri, volutin,
RNA,
Ribozomlar (20,000 adet)
50 S + 30 S= 70 S
Bakterilerin H�cre Yap�s�
Sitoplazma Zar�
�ift katl� fosfolipit ve g�m�l� proteinler:
Permeazlar,
H�cre duvar�n�n biyosentezinden sorumlu enzimler,
Transfer proteinleri,
Sinyal proteinleri,
Solunum zinciri enzimleri,
GR+ Bakteriler: mezozomlar,
Septal mezozom; DNA replikasyonu,
Lateral mezozom; protein salg�lanmas�.
Bakterilerde h�cre duvar�n�n en �nemli yap� ta��:Mureinin Genel Yap�s�
H�cre Duvar�n�n Temel Yap�ta��
H�cre Duvar�: nx(N-asetil glikozamin + N-asetilmuramik asit)
Gr + Bakterilerde
40 tabaka murein (15-80 nm)
HD kuru agirligin % 30
Kovalent Teikoik Asit
Gr - Bakterilerde
Murein; 2 nm
D�� membran
Omp A
Omp F (Porin)
LPS; Sepsis
Gram Negatif bir Bakterinin H�cre Duvar�

B�YOLOJ� - BEY�N

9/7/2010

beyin

B�YOLOJ� - V�CUD ENERJ�S�N� NERDEN KAR�ILAR?

9/7/2010

v�cud enerjisini nerden kar��lar?

FOTOSENTEZ

9/7/2010

Fotosentezle ilgili ilk �al��malar 1772 y�l�nda Joseph PRIESTLEY taraf�ndan yap�lm��t�r. Priestley fanus i�inde yanan bir mumun kirletti�i havay� ayn� yerdeki bitkinin temizledi�ini g�stermi�tir. Priestley den sonra gelen bilim adamlar�n�n �al��malar� sonucunda atmosferdeki karbondioksit ve oksijen oran�n�n bitki ve hayvanlar�n birbirini tamamlayan biyolojik olaylarla korundu�u a��klanm��t�r.I��k enerjisini tutup ATP "deki kimyasal ba� enerjisine d�n��t�rmek, olu�an ATP"ler ilede inorganik CO2" i enzimler denetiminde hidrojen ile birle�tirip organik molek�l sentezlemektir. �karyot bitki h�crelerinde kloroplastlarda, �retici bakterilerde kloroplast olmad��ndan sitoplazmada klorofil molek�l� yard�m�yla ger�ekle�ir. Fotosentez kloroplast�n granumlar�nda bulunan klorofil pigmentleri ve ETS �� tutan yap�lard�r.Granalar�n yap�s� , protein ve lipitlerden olu�mu�tur. Granalar�n aras�n� dolduran tromp denilen s�v� i�inde karbon tutma reaksiyonlar�nda g�rev alan enzimler ve di�er proteinler bulunur. Klorofiller ,granatlar�n lipide tabakas�na yerle�mi�tir. Yap�lan ara�t�rmalarda ortamda klorofil bulundu�u halde , klorofiller par�aland��nda fotosentezin ger�ekle�medi�i g�r�lm��t�r.

Klorofilin yap�s� : I�� tutan pigmenttir. Ortas�nda 2 de�erlikli Mg atomu �evresinde 4N "a ba�l� pirol halkas� bulunan bir porfirin molek�l�d�r.
Klorofiller 2 �e�ittir.
Klorofil - a -- C55H72O5N4Mg
Klorofil - b -- C55H70O6N4Mg
Aralar�ndaki farkl�l�k farkl� dalga boylar�nda �� emmeleridir.
Klorofil hemoglobin ve sitokromlara �ok benzer. Hemoglobin ve sitokromlarda Ma�nezyum yerine Demir (Fe) bulunur. Klorofilin g�revi; ��k enerjisini emip, bu enerjiyi fotosentezde kullan�lacak kimyasal enerjiye d�n��t�rmektir. Klorofilden ba�ka baz� renk pigmentleri de fotosentez reaksiyonlar�nda g�rev al�rlar. Bunlar ksantofil, fikosiyanin, fikoeritrin vb. olabilir.

ETS( Pigment Sistemi) :
Y�ksek enerjili elektronu tutan ve elektronu transfer ederken a��a ��kan enerjiyle ATP sentezlenmesini sa�layan protein yap�l� ta��y�c�lard�r. Bu sistemdeki ta��y�c�lar enerji seviyelerine g�re dizilirler. En y�ksek enerjili elektronu elektronu ferrodoksin, daha d��n�, plastokinon ve en d��n� sitokromlard�r

Not: ETS"lerde elektron kaynaklar� gereklidir. Fotosentezdeki en �nemli elektron kayna�� klorofilin kendisidir. Ayr�ca elektron kayna�� olarak su, H2S de kullan�labilir.kaynak su olursa fotosentez sonucu O2, H2S olursa S atmosfere verilir.

I��n yap�s� ve tutunma Mekanizmas�

D�nyan�n var olan t�m maddeler belirli bir d�ng� i�erisinde;�o�u kez canl� ve cans�z sistem aras�nda gidip gelirken sadece g�ne� �� tek y�nl� ak�� g�sterir. G�ne�in yayd�� enerji;bitkiler taraf�ndan fotosentez s�ras�nda kullan�larak,enerjice zengin organik bile�ikler sentezlenir. B�ylece al�nan g�ne� enerjisinin bir k�sm� kimyasal ba� enerjisine �evrilir. Do�ada g�rd��m�z yada g�rmedi�imiz farkl� boyuna sahip ��nlar vard�r. Bunlar� gamma ve kozmik ��nlar gibi k�sa dalga boylu olanlar�ndan,radyo dalgalar� gibi en uzun dalga boylu olanlara kadar s�ralayabiliriz. I��n dalga boylar�na g�re s�ralanmas� ve da��l�m�na elektromanyetik spektrum denir. Fotosentezde enerji kayna�� olan ��k foton ad�n� verdi�imiz y�ks�z ve k�tlesiz par�ac�klardan olu�ur. Fotonlar y�ksek h�zlar�ndan dolay� sahip olduklar� enerjiyle bir y�zeye �arpt�klar�nda �� alternatif s�z konusudur. Bir cisme ��k enerjisi �arpt�� zaman ge�irme, yans�tma, so�urma ( emme = absorbsiyon) �eklinde �� olay g�zlenir. Bir cismin �zerine d��en ��n bir k�sm�n� veya tamam�n� ge�irebilir ( Cam), yans�tabilir ( Ayna) yada emebilir. Baz� y�zeylerde de bu �� olay birlikte olabilir.Cisimlerin renkleri, yans�tt�klar� ��k taraf�ndan belirlenir. Beyaz ��k dalga boyu 3.90 milimikrondan 7.60 milimikrona kadar de�i�en radyasyonlar�n (��nlar�n) kar��m�d�r.Ye�il renkli g�rd��m�z bir cisim ye�il �� (3900 - 7600Angstron aras�ndaki ��nlar� ) yans�t�yor di�erlerini emiyor.G�r�nen ��k band�n�n b�t�n dalga boy

BAKTER�LER

9/7/2010

BAKTER�LER

GENEL �ZELL�KLER�

Monera alemini olu�turan prokaryot canl�lar�n en yayg�n ve en �ok bilinen grubu bakterilerdir. O kadar yayg�nd�r ki bug�n d�nyam�zda bakterinin bulunmad�� yer yoktur diyebiliriz. En �ok organik at�klar�n bol bulundu�u yerlerde ve sularda ya�arlar. Bununla beraber, -90 0C buzullar i�inde ve +80 0C kapl�calarda ya�ayabilen bakteri t�rleri de vard�r. Hava ile ve su damlac�klar� ile �ok uzak mesafelere ta��nabilirler. Deneysel olarak ilk defa 17. y�zy�lda bakterileri g�zleyebilen ve onlar�n �ekillerini a��klayan Antoni Van L�venhuk olmu�tur. Bakteriler b�t�n hayatsal olaylar�n ger�ekle�ti�i en basit canl�lard�r. Hepsi mikroskobik ve tek h�crelidirler. B�y�kl�kleri normal �karyotik h�crelerin mitokondrileri kadard�r.

H�CRE YAPISI

Prokaryot olduklar�ndan zarla �evrili �ekirdek, mitokondri, kloroplast, endoplazmik retikulum, golgi gibi organelleri yoktur. Ribozom b�t�n bakterilerin temel organelidir. DNA, RNA, canl� h�cre zar� ve sitoplazma yine b�t�n bakterilerin temel yap�s�n� olu�turur. Bunlara ek olarak b�t�n bakterilerde h�cre, cans�z bir �eperle (murein) sar�l�d�r. �eperin yap�s�, bitki h�crelerinin �eperinden farkl�d�r. Sel�loz ihtiva etmez. Baz� bakterilerde h�cre �eperinin d��nda kaps�l bulunur. Kaps�l bakterinin diren�lili�ini ve hastal�k yapabilme (patojen olma) �zelli�ini art�r�r.

Baz� bakteriler kam��lar�yla aktif hareket edebilirken, baz�lar� kam��lar� olmad�� i�in ancak bulunduklar� ortamla beraber pasif hareket edebilirler. Buna g�re bakteriler, kam��s�z, tek kam��l�, bir demet kam��l�, iki demet kam��l� ve �ok kam��l� olarak grupland�r�l�r. Baz� bakteriler mezozom denilen zar k�vr�mlar� bulundurur. Burada oksijenli solunum enzimleri (ETS enzimleri) vard�r. Oksijenli solunum yapan, ancak mezozomu bulunmayan bakterilerde ise solunum zinciri enzimleri h�cre zar�na tutunmu� olarak bulunur. bakterilerde genel yap�n�n % 90� sudur. suda ��z�nm�� maddeler h�cre zar�ndan giri�-��k�� yaparlar. DNAlar sitoplazmaya serbest olarak da��lm��t�r. Bakteriler �karyot h�crelere g�re daha �ok ve daha k��k ribozom i�erirler. bu sayede protein sentezleri �ok h�zl�d�r.

Bakteriler �e�itli �zellikleri bak�m�ndan grupland�r�l�rlar. Bu �zelliklerin ba�l�calar�; �ekilleri, kam�� durumlar�, beslenmeleri ve boyanmalar� olarak say�labilir.

�EK�LLER� ve BOYANMALARI

Bakteriler ��k mikroskobunda bak�ld��nda ba�l�ca �u �ekillerde g�r�l�rler.

a.a. �ubuk �eklinde olanlar (Bacillus):Tek tek veya birbirlerine yap��m��lard�r. Tifo, t�berk�loz ve �arbon hastal�� bakterileri bu �ekildedir.
b.b. Yuvarlak olanlar (Coccus): Genellikle kam��s�zd�rlar. Zat�rre ve bel so�uklu�u bakterileri bunlara �rnektir.
c.c. Spiral olanlar (Spirullum): K�vr�ml� bakterilerdir. Frengi bakterileri ve di�lerde yerle�en Spiroketler bunlara �rnektir.
d.d. Virg�l �eklinde olanlar (Vibrio): Virg�l bi�iminde tek k�vr�ml�d�rlar. Kolera bakterisi gibi.

Bakterilerin boyanmalar�: Danimarkal� bakteriyolog Gram taraf�ndan geli�tirilen boyalarla boyanan bakterilere Gram (+), boyanmayanlara ise Gram (-) bakteriler denir.

BAKTER�LER�N BESLENMELER�

Baz� bakteriler ototrof olup, fotosentez veya kemosentez yaparlar. �o�unlu�u ise heterotrof olup, saprofit veya parazit ya�arlar.

a.Saprofit Bakteriler: Bakterilerin �o�unlu�unu olu�turur. Besinlerini bulunduklar� ortamlardan haz�r s�v�lar olarak al�rlar. Nemli, �slak ve ��r�kler �zerinde ya�arlar. en �ok amino asit, glikoz ve vitamin gibi besinleri ortamdan al�rlar. Bu t�r bakteriler d�� ortama salg�lad�klar� enzimlerle bitki ve hayvan �l�lerini daha basit organik maddelere par�alayarak onlar�n ��r�mesini sa�larlar. B�ylece hem topra��n humusunu art�r�rlar, hem de kendilerine besin sa�larlar. ��r�tme sonucu �e�itli kokular meydana gelir. Bu y�zden bu olaya koku�ma denir. Baz� saprofit bakteriler, s�t�n yo�urt ve peynir olarak mayalanmas�n� sa�larlar. Saprofitler, d�nyada madde devrinin tamamlanmas�nda �nemli rol oynad�klar�ndan hayat i�in mutlaka gereklidir.

YILAN BALI�ININ �ZELL�KLER�

9/7/2010

YILANBALI�I
...............................................................................................................................

*Sistemati�i:
S�n�f : Pisces (Bal�klar)
Alt S�n�f : Osteichthys (Kemikli Bal�klar)
Tak�m : Anguilliformes (Y�lanbal��ms�lar)
Familya : Anguillidae (Y�lanbal�klar�)
T�r : Anguilla anguilla (Anguilla vulgaris,Muraena anguilla) (Avrupa Y�lanbal��)

*Biyolojileri:

Y�lanbal�klar�,her ne kadar s�r�ngene benzese de ger�ek bir bal�k t�r�d�r.Solunga�lar� vard�r. Kar�n y�zge�leri yoktur,ancak s�rt ve g��s y�zge�leri vard�r.Kar�n y�zgecinin olmamas� bu bal�k t�r�ne �zg�d�r.Ergin di�ilerin boyu 1 metre(en fazla 1,5 metre)erkekler bundan daha k�sad�r(40 cm kadar).�zerinde yo�un bir mukus tabakas� olan, kaygan bir derileri var.Bundan dolay� ��plak elle tutulamaz.Y�lanbal�klar� geceleri hareketlidir,g�nd�zleri �amurun i�ine saklan�rlar.�ay�ra b�rak�ld�klar�nda suyun y�n�n� hemen bulabilirler. Susuz ortama kar�� ok dayan�kl�d�rlar ve uzun s�re su d��nda kalabilirler.��nk� bu hayvanlar,ya�murlardan sonra �slak yerlerde, nemli �imenlerde kolayl�kla hareket edebilirler. Bundan dolay� bir nehirden ba�ka bir nehre (yak�n mesafede) bile ge�ebilirler. Turna bal�klar�,mersin bal�klar� ve su ku�lar� en b�y�k d��manlar�d�r.Kanlar� �ok tehlikeli bir sinir zehiri i�erir, kan� yara ve �atlaklara de�memesine �zen g�sterilmelidir.Is�t�ld��nda zehir par�alan�r.Toplam 19 y�lanbal�� t�r� vard�r
*Metamorfoz �ekilleri ve G��:

G��n ortaya ��kmas�nda en �nemli nedenlerin ba��nda; �reme, yavrular�n yeti�tirilmesi, k�� gelmeden �nce bulunulan b�lgeden uzakla�ma (�zellikle ku�lar i�in), ya�am ortam�ndaki besin miktar�nda azalma, populasyonun artmas�yla birlikte ya�am alan�n�n k��lmesi gelmekte.Y�lanbal�klar�n� g��teki amac�;i� g�d�sel olarak do�duklar� yere ula��p �remek.

1.)Larva
*�ubat ile nisan aylar� aras�nda d�nyaya geliyorlar.
*Larvalar�na "Leptocephal" ad� verilen larvalar k��k bir dil bal�� bi�iminde ve v�cutlar�na oranla iri siyah g�zleri bulunur.
*�effaf g�r�n�mde olur,kaslar� i� organlar� g�r�l�r.
*Uzunluklar� yakla��k 5-6 milimetre aras�ndad�r.
*Sargasso Denizinden Avrupaya kadar geli�i s�ras�nda zooplanktonlarla ve k��k kabuklularla beslenirler.
*Bu hayvanlar� 14 di�iyle par�alayarak yer.
*Yolculu�unu, ya kendisini ak�nt�lara b�rakarak ya da k��k s�r�ngenler gibi hareket ederek tamaml�yor.
*Dokuz ayda tam 6000 km yol katettikten sonra Avrupa K�y�lar�na ve 7000 kmden sonra da Akdeniz havzas�na ula��rlar.

2.)Yavru y�lanbal��:
*Larva Avrupa k�y�lar�na vard��nda,tatl� su ortam�na uyum sa�lamak ve k�y�daki hali�leri daha kolay a�mak i�in metamorfoz ge�irip, saydam ve minyat�r y�lanbal�� haline d�n��r .
*Bu ortamda ya�ayabilmek i�in i� bas�nc�n� ayarlar.
*Larva d�nemindeki di�lerini kaybeder ve bundan dolay� beslenemez.
*Beslenmeme d�neminin uzamamas� gerekir .
*Nehirlerde ilerlerken b�y�meye ba�larlar. Y�lda boylar� yakla��k 10 cm, kilolar� da 20 gram artar.
*Tatl� suya ve nehirlerin i�lerine ula�mak i�in �ok h�zl� ve gruplar halinde hareket eder.
*Nehirleri t�rmanmaya ba�lay�p bazen k�y�dan 200 km i�erlere kadar sokulurlar. Ancak daha fazla ilerleyemezler. ��nk� akarsular �zerinde barajlar ve setlere tak�l�rlar.
*Grup halindeki dola�malar�, k�y�daki hali�lerde beyaz lekeler olu�turur.
*Belli bir s�re sonra bir yere yerle�irler. Burada ikinci metamorfoz olur.

3.)K��k y�lanbal��:
*Halk aras�nda "sar� y�lanbal��" denilen 3. a�amaya ula��rlar.
*Bu metamorfoz a�amas�nda cinsiyeti belirlenir ve bu d�nemde �ok sald�rgan olurlar.
*Derisinde beliren pigmentler nedeniyle rengi yava� yava� koyula��r.
*Yemek borusu a��ld��ndan yeniden beslenmeye ba�l�yor.
*Geceleri avlanmaya ��karlar; K�z b�ce�i, sinek, �amca bal�� yiyerek beslenirler.
*K�� aylar�nda sular�nda so�umas�yla da kendini �amura g�merek k�� uykusuna yatar.
*Nehir boyunca g�nde birka� kilometre mesafe katederek sonunda bir s�re sabit kalaca�� noktaya ula��r.
*Bug�n yery�z�ndeki y�lanbal�� say�s�n�n azalmas�n�n temel nedenlerinden biri de onun yol ald�� bu nehirlere insano�lunun in�a etti�i baraj ve setler.
*Bu d�nemde uzunlu�u cinse g�re farkl�l�k g�sterir. Erkeklerde 5-8 y�l s�rerken, di�ilerde 7-12 y�l devam eder.
*Bu s�re sonunda geldikleri yere d�nmek i�in yola ��karlar. Ama�lar�, tamamen i�g�d�sel bi�imde Sargasso Denizine ula�mak ve orada �iftle�mek. Yolculu�a ��kmadan son metamorfozlar�n� da ge

B�YOLOJ� - H�CREN�N YAPISI

9/7/2010

h�crenin yap�s�

B�YOLOJ� - B�TK�LER�N GENEL YAPISI

9/7/2010

bitkilerin genel yap�s�

B�YOLOJ� - SOLUNUM S�STEM�

9/7/2010

solunum sistemi

B�YOLOJ� - B�YOLOJ� SORULAR

9/7/2010

biyoloji sorular

B�YOLOJ� - PROTE�NLER�N EVR�M�

9/7/2010

proteinlerin evrimi

H�CRE ZARI VE YAPISI

9/7/2010

H�CRE ZARI VE YAPISI
Buna plazma zar� da denir. H�cre zar� canl� ve esnek yap�dad�r. I��k mikroskobuyla ay�rt edilemeyecek kadar incedir. Elektron mikroskobu ile ise ancak a�a��daki gibi g�r�lebilmektedir.

�ekil-1H�cre zar�n�n ��k (A) ve elektron mikroskopta g�r�len (B) �ekilleri.
H�cre zar�n�n as�l yap�s� elektron mikroskopta bile tam g�r�lmedi�i i�in, zar yap�s� hakk�nda �e�itli modeller ileri s�r�lm��t�r. Bunlardan en ileri olan�, S�NGER ve N�CHOLSON adl� iki ara�t�rmac�n�n ileri s�rd�� ak�c� mozaik zar modelidir. (�ekil- 2)

�ekil-2Ak�c� mozaik zar modeli
Bu modele g�re; h�cre zar� protein, fosfolipid ve az miktarda karbonhidrattan olu�mu�tur. H�cre zar�ndaki lipidler ve proteinler devaml� olarak hareket etti�i i�in ak�c� mozaik denmi�tir. H�cre zar�n�n sadece d�� taraf�nda bulunan glikoproteinler h�crelerin birbirini tan�mas�n� sa�lamaktad�r. �rne�in; her canl�n�n h�cre zar�n�n kimyasal �zelli�i farkl�d�r. Bu fark, h�cre zar�ndaki glikoproteinlerden ileri gelmektedir. Nitekim doku veya organ nakillerinde, �zellikle iki bireyin de proteinlerinde benzerlik aran�r. Doku nakledilen bireyin, nakledilen dokuyu kabul etmesi i�in glikoproteinlerinin, vericininkine benzer olmas� gerekir. Bu da yak�n akrabal�k varsa ge�erlidir. Bu durum, protein benzerli�i az olan uzak akrabalar aras�ndaki doku a��lamalar�n�n neden tutmad��n� a��klamaktad�r.
H�cre zar�ndaki glikoproteinlerin di�er bir �zelli�i de, h�creye al�nacak maddeyi tan�mas�d�r. Canl� h�cre zar� gerekli durumlarda iyot gibi k��k molek�lleri ge�irmedi�i halde glikoz gibi daha b�y�k molek�lleri kolayca ge�irebilmektedir. H�cre zar�n�n bu faaliyetine "se�ici ge�irgenlik" denir. Bu durum h�cre zar�ndaki glikoproteinlerin �zelli�idir.
H�CRE ZARINDA MADDE GE��
H�cre zar�ndan iki t�rl� madde ge�i�i olmaktad�r. (�ekil-3) Bunlardan birisi pasif, di�eri aktif ge�i�tir.
1-PAS�F TA�INMA
Molek�llerin hareketinden kaynaklanan, tamamen fiziksel bir olayd�r. Pasif ge�i� i�in h�cre enerji harcamaz. Ge�i� i�in gerekli enerji, molek�llerin kendi yay�lma enerjileridir. Bu y�zden buna yay�lma anlam�nda "dif�zyon" denir. Bu olay, canl� olmayan, �l� h�cre zarlar�nda da ger�ekle�en bir olayd�r. Ancak canl� h�creler dif�zyon olay�n� kendi ��karlar� i�in kullanacak �ekilde baz� adaptasyonlar geli�tirmi�tir.
Pasif ta��mada iki t�rl� madde ge�i�i s�z konusudur. Bunlardan birisi eriyen molek�llerin ge�i�i, di�eri ise eriticinin ge�i�idir. Canl� sistemlerde eritici ortam genellikle su oldu�u i�in buna "ozmoz", eriyenin ge�i�ine ise "diyaliz" denir. Her ikisi de dif�zyon olaylar�d�r.

�ekil-3 Aktif ve Pasif ta��nma olaylar�

Pasif ta��ma olaylar�n� bir bisiklet s�r�c�s�n�n yoku� a�a�� inmesine benzetebiliriz. Yoku� a�a�� inen bisikletli, yoku�un e�iminden istifade etti�inden tekeri d�nd�rmek i�in enerji harcamaz.
Pasif ta��nma olaylar�n�n canl� h�crelerde ger�ekle�ti�i g�z �n�ne al�n�rsa, ge�i� yapan molek�ller aras�nda h�cre zarlar�n�n bulundu�u d��n

S�TOK�NLER:

9/7/2010

S�TOK�NLER:
Monositler,makrofajlar ve lenfositler taraf�ndan salg�lanan ve imm�n sistem h�crelerinin proliferasyonunda ve farkl�la�mas�nda rol oynayan ve h�creler aras� ileti�imi sa�layan maddelerdir.Bunlardan lenfositler taraf�ndan �retilip salg�lananlara lenfokinler ve monositler ile makrofajlar taraf�ndan �retilip salg�lananlara monokinler denilir.
Sitokinlerden interferonlar ve interl�kinler melanoma,b�brek kanseri ve di�er kanser t�rlerinde ba��kl�k sistemini g��lendirmek amac�yla kullan�l�rlar.Yan etkileri:y�ksek ate�,��me,yorgunluk ve a�r�d�r.
Sitokinler konusunda yap�lan ara�t�rmalar�n say�s� son on y�lda b�y�k art�� g�sterdi. Ara�t�rmac�lar genetik m�hendisli�i tekniklerini kullanarak bu proteinleri b�y�k miktarlarda �reterek ila� olarak kullan�mlar� �zerinde �al��maya ba�lad�lar.
�nterferonlar:
�nterferonlar BRM (Biological r S�TOK�NLER:
Monositler,makrofajlar ve lenfositler taraf�ndan salg�lanan ve imm�n sistem h�crelerinin proliferasyonunda ve farkl�la�mas�nda rol oynayan ve h�creler aras� ileti�imi sa�layan maddelerdir.Bunlardan lenfositler taraf�ndan �retilip salg�lananlara lenfokinler ve monositler ile makrofajlar taraf�ndan �retilip salg�lananlara monokinler denilir.
Sitokinlerden interferonlar ve interl�kinler melanoma,b�brek kanseri ve di�er kanser t�rlerinde ba��kl�k sistemini g��lendirmek amac�yla kullan�l�rlar.Yan etkileri:y�ksek ate�,��me,yorgunluk ve a�r�d�r.
Sitokinler konusunda yap�lan ara�t�rmalar�n say�s� son on y�lda b�y�k art�� g�sterdi. Ara�t�rmac�lar genetik m�hendisli�i tekniklerini kullanarak bu proteinleri b�y�k miktarlarda �reterek ila� olarak kullan�mlar� �zerinde �al��maya ba�lad�lar.
�nterferonlar:
�nterferonlar BRM (Biological response modifiers-Biyolojik yan�t d�zenleyici) olarak laboratuarda �retilen ilk sitokinlerdir.
Interferon α (Intron-A,Roferon-A) FDA taraf�ndan onaylanan ilk sitokindir.�nterferon α"n�n,baz� t�m�r h�crelerinin proliferasyonunu direkt sitotoksik etkisiyle inhibe etti�i ve

S�NEKLER

9/7/2010

S�NE��N PS�KOLOJ�S�

�oktan se�meli sorularla haz�rlanm�� bir s�nava girecekseniz teknik donan�ma sahip olarak girmelisiniz. A��k u�lu sorularla haz�rlanm�� bir s�nava girecekseniz ne kadar �ok bilgi ��renirseniz ba�ar�n�z o kadar artar, ama �oktan se�meli bir s�nava haz�rlan�rken at�k bilgileri ne kadar saf d�� b�rakabilirseniz ba�ar�n�z o kadar artar. Konular�n at�k bilgisini ay�rd�ktan sonra bir de sorunun madde k�k�ndeki vurguya ve sorunun pusulas�na g�re �al��m��san�z ba�araca��n�za inanabilirsiniz.

Madde k�k�nde ki�inin bireysel davran��lar�na vurgu yap�l�yorsa cevap psikoloji dir.

Madde k�k�nde psikolojinin temel yakla��m�na vurgu yap�l�yorsa �l��lebilir ve g�zlene bilir olmas�d�r

Madde k�k�nde davran�� etkileyen fakt�rlere vurgu yap�l�yorsa biyolojik �zellikler, ge�mi� ya�ant�, i�sel durum, fiziksel ve sosyal ortam
Madde k�k�nde hayvan davran��lar�n� g�zlemeye vurgu yap�l�yorsa insana en yak�n canl� olmas�, deney yap�l�p g�zlenebilir olmas�d�r.
Madde k�k�nde psikolojinin ama�lar�na vurgu yap�l�yorsa tan�mlama, anlama a��klama �nceden kestire bilme etkileme ve kontrol alt�na alabilmedir.

Madde k�k�nde pozitif ve sistematik olarak psikolojinin ba�lang�c�na vurgu yap�l�yorsa W.Wuntd
Madde k�k�nde psikolojideki ekollere vurgu yap�l�yorsa yap�salc�l�k i�levselcilik, davran��_yoktur. Psikanaliz(bilin�alt�) yoktur. B�t�nc�l yakla��m, bili�sel yakla��m, norobiyolojik yakla��m
Humanistik yakla��m
Madde k�k�nde i�e bak��a vurgu yap�l�yorsa yap�salc� yakla��md�r.

Madde k�k�nde i�e bak��n yetersizli�ine vurgu yap�l�yorsa davran�� yakla��md�r.

Madde k�k�nde bilin� ve bilin� s�recine vurgu yap�l�yorsa cevap yap�salc�l�kt�r.

Madde k�k�nde �evreye uyuma vurgu yap�l�yorsa i�levselciliktir.

Madde k�k�nde bilmenin i�levi ve g�nl�k hayata katk�s�na vurgu yap�l�yorsa i�levselciliktir.
Madde k�k�nde yap�salc� ve i�levselci yakla��ma tepkiye vurgu yap�l�yorsa davran��a yakla��md�

B�YOLOJ� - �ARBON

9/7/2010

�arbon

GAMETLER�N OLU�UMU

9/7/2010

Geli�menin genel plan� :
Segmentasyon safhas� : Zigot mitozla b�l�nerek blastomerleri olu�turur.
Embriyo tabakalar�n�n olu�umu : Endoderm, ektoderm ve mezoderm meydana gelir.
Histolojik farkl�la�ma : Doku ve organ taslaklar� esas �ekillerini al�r.

GAMETLER�N OLU�UMU
Hayvanlar�n b�y�k �o�unlu�unda erkek ve di�i birey ayr� ayr� oldu�undan, di�iden di�i gamet, erkekden de erkek gamet olu�turulur. Omurgal�larda gametler, �reme organlar�ndaki diploid e�ey ana h�crelerinin mayozla b�l�nmesinden meydana gelir.
E�ey organlar�na gonad denir. B�t�n canl�lar�n gametleri ister mayozla olu�sun, ister mitozla olu�sun mutlaka haploid kromozomludur.
a. Sperm Olu�umu:
Spermler, erkek gametler olup, erkek �reme organlar�ndaki (testisler) e�ey ana h�crelerin mayozla b�l�nmesinden meydana gelirler. Spermler hareketli olup, yumurtaya g�re �ok k��kt�rler (Omurgal�larda en az 200 defa k��kt�r). Sitoplazmalar� �ok azd�r.
Her sperm ana h�cresinden 4 adet sperm meydana gelir.
H�crenin ba� k�sm�nda bulunan akrozom spermin yumurta zar�n� eriterek, sperm �ekirde�inin yumurtaya girmesini sa�lar. �ekirdek genetik bilgiyi ta��r. Spermin boyun b�lgesinde, ba�lang��ta iki tane sentriol vard�r. Bir tanesi farkl�la�arak kam��y� olu�turur.
Boyun b�lgesine dizilmi� bulunan mitokondriler enerji sa�layarak motor g�revi yaparlar. Kuyruk g�vdenin devam� olup, spermin s�v� ortamda yumurtaya do�ru hareketini sa�lar.
Spermler yumurtaya oranla daima fazla miktarda olu�turulurlar. ��nk� hareket ederek yumurtay� bulmas� gereken onlard�r. Spermlerin �m�rleri �ok k�sad�r (ortalama birka� g�n kadar).
b. Yumurta olu�umu:
Di�i �reme h�cresine yumurta denir. Di�i �reme organ� olan ovaryumlardaki diploid e�ey ana h�crelerinin mayozla b�l�nmesinden meydana gelir.
Bir yumurta ana h�cresinden ancak bir yumurta olu�ur. Di�er �� h�cre daha k��k olup, d�llenme �zelli�ine sahip de�illerdir. Bunlara kutup h�creleri denir. Par�alanarak at�l�rlar. Olu�turulmalar�n�n sebebi, yumurtan�n kromozom say�s�n� yar�ya indirmektir. Daha k��k olmalar� sitoplazma b�l�nmesinin e�it olmamas�ndand�r. Sitoplazman�n �o�u yumurtada kalarak, daha sonra zigot i�in besin kayna�� (vitell�s) olu�turur.
Yumurta hareketsiz olup, sperme g�re �ok b�y�kt�r. B�y�k olmas� besin maddesi (vitell�s) ta��mas�ndand�r. Geli�mesini d�� ortamda yapan canl�larda yumurta �ok daha b�y�kt�r. Yumurtalar spermlere g�re daha az say�da olu�turulurlar.

�NSAN EMB�RYOSUNUN GEL��M�
�nsan yumurtalar� izolesital tiptedir. �nsanda yumurta h�cresi 0.14 mm. �ap�ndad�r. Ovulasyonla ovudukta ge�en yumurta d�llenmeden �nce birinci mayozu ge�irmi� ve ikinci mayozun metafaz�nda kalm��t�r. Sperman�n girmesiyle ikinci mayozu tamamlayarak ovum haline gelir. Yumurtan�n b�l�nmesi holoblastiktir. Animal kutup, kutup h�crelerinin at�ld�� yerle tespit edilir. Bunun kar��s�na gelen b�lgede vejetatif kutuptur. Yumurta vitell�s�n az olmas�ndan dolay� embriyo �ok erken safhada anan�n dola��m sistemi ile beslenmeye ba�lar. Yumurtan�n etraf�nda zona pellusida ad� verilen bir zar g�r�l�r. Oviduktun �st k�sm�nda d�llenen yumurta segmentasyon safhalar�n� ge�irerek 6-9 g�nde uterusa ula��r (�ekil M-1).
Segmentasyon : �lk b�l�nme yumurta ovidukta ilerlerken zona pellusida i�inde olur. B�l�nme total ekual olup meydana gelen blastomerler birbiriyle e�iti b�y�kl�ktedir ve segmentasyon ilerledik�e k��l�rler. B�l�nme her meydana gelen blastomer say�s�n�n katlar� �eklinde devam eder. Zigot iki blastomerli d�neme 24-30 saat i�inde ula��r. D�rt blastomer 40-50 saatte, 8 blastomer 60 saatte ula��r. Blastomerlerin say�s� 16 olunca morula safhas� ba�lar. D�rd�nc� g�nde ula��lan morula safhas�nda iki tip h�cre ay�rt edilir. Bu h�crelerden d��ta olanlar� ile ilerde embriyoyu verecek olanlar� birbirlerinden ayr�larak aralar�nda bir bo�luk meydana gelmeye ba�lar. Ortada kalan h�creler �st tarafta (animal kutup) toplan�rlar. Bunlara embriyoblast h�creleri denir. Kenarda kalan h�crelere trophoblast h�creleri denir. 4 ve

B�YOLOJ� - B�YOLOJ� SORULARI

9/7/2010

biyoloji sorular�

HAYVAN H�CRELE�RNDEK� GENLER

9/7/2010

HAYVAN H�CRELE�RNDEK� GENLER
G�R��
Hayvan h�crelerindeki gen ekspresyonunun d�zenlenme analizleri, molek�ler biyolojinin merkezi konular�ndan biridir. Bu ve di�er sebeplerden, hayvan h�crelerine gen y�nlendirme i�lemleri, onlar�n denenebilirlikleri, yo�un ara�t�rma konular� i�erir. Burada yakla��mlar�n b�y�k bir �e�itlili�i s�z konusudur. Xenopus, fare veya erken drosophyla embriyolar�na do�rudan mikroenjeksiyon ile DNA aktar�lmas�yla, yeti�kin hayvanlar�n genomlar�na yabanc� DNA katmak m�mk�nd�r. Burada biz hayvan h�cre k�lt�rlerine yabanc� DNA aktar�lmas� i�in kullan�lan metotlar �zerinde duraca��z. Bu ara�t�rmalar�n �o�u memeli h�creleri kullan�larak yap�lm��t�r. B�cek h�creleri de baculovirus vekt�rlerine konak oldu�undan dolay� �nemlidir.
Memeli H�crelerin Genomlar�ndaki DNA Kayna�mas�
Memeli h�crelerin, gen eklenmi� DNA ve ekspres genlere sahip DNA i�erme kapasitesini birka� y�ld�r biliyoruz.
Syzbalska ve Szybalski, DNA transferini ilk olarak yay�nlam��lard�r. Onlar yabani tip genin kayna�� olarak insan �ekirdek DNA"s� kullanmakla toplam HGPRT+ ya HGPRT- ile mutant insan h�creleri transfer etmi�lerdir. Seyrek HGPRT+ transformontlar� tasarlanan HAT seleksiyon sisteminin vas�tas�yla se�ilmi�tir. Daha sonra bu deneylerdeki ba�ar�l� DNA transferi, transfekte olmu� DNA kar��m�nda kalsiyum fosfat ile DNA"n�n birlikte ��kelme g�sterip suda erimesinden anla��lm��t�r. G�r�n��te, kalsiyum fosfat gran�lleri h�creler taraf�ndan fagosite edilir ve al�c� h�crelerin k��k bir b�l�m�nde DNA"n�n biraz�, �ekirdek genomu i�ine sa�lamca kayna��r. Bu teknik genelde kabul edilmi� sonradan Graham Van Der Eb taraf�ndan, viral DNA"n�n enfekte edebilme �zelli�inin analizlerine uygulanm��t�r.
Di�er Transformasyon Teknikleri
Kalsiyum fosfat�n birlikte ��kelme �zelli�i, memeli h�crelerindeki herhangi bir DNA transferi i�in genel bir metot sa�lar. Bu metot, k�lt�r kab�ndaki b�y�k numaral� h�creleri tan�mlamakta g�receli olarak kullan�labilir. Fakat h�crelerden al�nan exogenous

LAKT�K AS�T BAKTER�LER�N�N PROB�YOT�K OLARAK KULLANILMA �ZELL�KLER�

9/7/2010

probiyotikler; insanlar�n veya hayvanlar�n do�al mikrofloras�na ait �zellikleri geli�tiren, t�ketilmeleri sonucunda a��zda, gastrointestinal sistemde, �st solunum yollar�nda ya da �regenital kanallarda yararl� etkileri ile konak��n�n sa�l��nda iyile�meye sebep olan tek veya kar��k canl� mikroorganizma k�lt�rleridir (klaenhammer ve kullen, 1999).
ancak son y�llarda yap�lan �al��malar probiyotiklerin sa�l�k �zerindeki olumlu etkisinin sadece mikroorganizma h�crelerinden de�il, metabolitlerinden de kaynakland��n� ortaya koymu�tur (salminen ve ark., 1999).
probiyotiklere lactobacillus, streptococcus, bifidobacterium, bacillus cinsleri i�erisinde yer alan bakteriler �rnek olarak verilebilir. bu t�rler, mide-ba��rsak floras�n�n �nemli pop�lasyonunu olu�turmaktad�r (erkmen, 2000).
reuter ve meslekta�lar� insan gastrointestinal sistemi ile ilgisi olan tipik laktobasil t�rleri ile ilgili �al��malar yapm��lar ve kesin sonu�lara dayanarak,...

KALP, B�Y�K KAN DOLA�IMI, K��K KAN DOLA�IMI

9/7/2010

�nitenin Ad�: Dola��m Sistemi
Konunun �r�nt�s�: Kalp, B�y�k Kan Dola��m�, K��k Kan Dola��m�
S�re: 2 x 40 dk.
Hedef ve Davran��lar
Hedef 1: Kan dola��m� ile ilgili belli ba�l� kavramlar�n anlam bilgisi
Davran��lar
1. "Kan, kan dola��m�" kavramlar�n�n ne anlama geldi�ini s�yleme/yazma (Se�ip i�aretleme)
Hedef 2: Kan dola��m� ile ilgili belli ba�l� s�n�flamalar bilgisi
Davran��lar
1. Kan�, temiz ve kirli kan olarak s�n�flay�p s�yleme / yazma
2. Kan dola��m�n� b�y�k ve k��k kan dola��m� olarak s�n�flay�p s�yleme / yazma
Hedef 3: Kan dola��m� ile ilgili ilkeler bilgisi
Davran��lar
1. K��k kan dola��m�nda kalpten ��kan kirli kan�n akci�erlerde temizlenece�ini s�yleme / yazma
2. B�y�k kan dola��m�nda kalpten ��kan temiz kan�n v�cuttaki k�lcal damarlarda kirlenece�ini s�yleme / yazma
Hedef 4: Kan dolam�� ile ilgili belli ba�l� ilkeleri a��klayabilme
Davran��lar
1. Kan dola��m� maketi �zerinde k��k kan dola��m�n�n nas�l ger�ekle�ti�ini a��klayarak s�yleme.
2. Kan dola��m� maketi �zerinde b�y�k kan dolam��m�n nas�l ger�ekle�ti�ini a��klayarak s�yleme.
Hedef 5: Kan dola��m� ile ilgili belli ba�l� ilkeleri istenilen anlat�m bi�imine �evirebilme
Davran��lar
1. K��k kan dola��m�n� �ekille �izip g�sterme
2. B�y�k kan dolam��n� �ekille �izip g�sterme
��retim ��renme S�reci
�ncelikle konunun daha iyi anla��labilmesi i�in canl� kalbi keserek kalbin, kulak��klar�n�, kar�nc�klar�n�, kapaklar�n�, damarlar�n� g�sterdik.
KALP
Sivri ucu k�tle�mi� ters bir koniye benzer. Bu koni g��s bo�lu�unda akci�erlerin aras�na yerle�mi�tir. Koninin taban� �st, arkada, sa�a d�n�kt�r. Tepesi ise alt �nde solda meme ba��n�n biraz d��nda be�inci kaburgalar aras�ndad�r. Rengi k�rm�z�mt�rakt�r. B�y�kl�� ya�a ve cinse g�re de�i�ir. Normal bir insanda kendi yumru�u b�y�kl��ndedir. Uzunlu�u 10 cm, geni�li�i yakla��k olarak 7-8 cm kadard�r. Engin bir insanda a��rl�� 200-300 g kadard�r.
D�� g�r�n�� 5 k�s�mda incelenir:
1- Taban� (Basis kordir). 2- Tepesi (Apex kordir). 3- Sterno - kotsal y�z. 4- Diyaframatik Y�z. 5- Kenarlar� (Sol kenar�, sa�a kenar�ndan daha kal�n)
Y�re�in �� Yap�s�: �nsanda y�rek 4 g�zl�d�r. �stteki g�zlere kulak��k(atrium), alttaki g�zlere kar�nc�k (ventriculus) ad� verilir. �ki kulak��n, ayn� �ekilde iki kar�nc��n birbirleriyle ili�kisi yoktur. Kulak��klara kan� getiren, kar�nc�klara kan� g�t�ren damarlar girer. Y�re�in sa� g�zlerinde daima kirli, sol g�zlerinde daima temiz kan bulunur. Y�rek d��tan i�e 3 tabakadan olu�ur. Bunlardan y�re�i kese �eklinde sanan fibn�ser�z yap�da olan en d�� zara perikand ismi verilir. Y�rek bu zar vas�tas�yla g��s bo�lu�undaki organlarla ili�ki kurar. Perikand iki katl� g�mlektir. �ki zar aras�nda y�re�in kayganl��n� sa�layan bir s�v� bulunur. Y�re�in ikinci tabakas�na myokar (kas tabakas�) denir. Myokard� te�kil eden kaslar yap�lar� bak�m�ndan �izgili kaslara, g�revleri bak�m�ndan d�z kaslara benzer. Myokard kulak��klarda ince, kar�nc�klarda kal�nd�r. Bunun nedeni, temiz kan�n

KU�U M�DYES�

9/7/2010

Ku�u midyesi
(Anodonta cgynea)

T�rkiye"nin do�usunda bulunan ��ld�r G�l�"nde ya�ayan endemik bir t�rd�r. Bu ara�t�rmada A.cygnea populasyonun �zellikleri, b�y�me oranlar�, kondisyon indeksi, etin biyokimyasal kompozisyonu ve larval geli�imleri �zerinde �al��lm��t�r. ��ld�r G�l�"nden May�s-Ekim 2001 tarihleri aras�nda dalg��lar taraf�ndan 1227 adet midye toplanm��t�r. �evresel fakt�rlerden s�cakl�k, iletkenlik, pH, oksijen, klorofil-a de�erleri incelenmi�tir.
Al�nan �rneklerin ortalama 104.2± 0.52 mm kabuk boyuna ve 94.8±1.42 g canl� a��rl��a sahip olduklar� belirlenmi�tir. Boy-a��rl�k ili�kisi W = 0.0001* L2,88 (r = 0.96) olarak hesaplanm��t�r. Kondisyon indeksi, temmuz ay� maksimum K1= 16.28±1.56 ekim ay�nda minumum K1= 13.92±0.55 de�erdedir.
Anodonta cygnea"n�n boyu ile kuru et a��rl�� aras�nda; W=0.052*L - 2.37 r=0.99, W=0.000003*L2.99 (r=0.95) �eklinde bir ili�ki bulunmu�tur.
Ortalama 99.3±0.23 mm boyunda (n=34) olan midyelerin larva say�s� 114999±955 adet larva bulunmu�tur. Midye boyu ile larva say�s� aras�nda N = 43.696*L1.68 (r=0.42) �eklinde bir ili�ki mevcuttur.
Etin biyokimyasal kompozisyonun (kuru et, su, k�l, protein ve ya�) ayl�k de�i�imleri incelenmi�tir. A.cygnea"n�n protein ve ya� oran� (kuru ette) s�ras�yla % 41.66 ve % 6.39"dur.
�reme d�nemi May�s 2001"den Haziran 2002"ye kadar kontrol edilmi�tir. Ku�u midyesinin larvay� v�cudunda ta��ma s�resi temmuz sonundan ba�lay�p gelecek y�l�n haziran ay�na kadar s�rmektedir.

KEM�K �S�MLER�

9/7/2010

Kemik isimleri
Kemikkemik iltihab� Kemi�in ve ili�in iltihaplanmas� sonucu ortaya ��kar. T�p dilinde osteomyelit denir. Nedeni, cerahat yapan mikroplar�n kana kar��mas� veya derideki herhangi bir yaradan da��lan mikroplard�r. Hastalanan kemik, dokunulmayacak kadar hassast�r. Hastada, terleme ve titreme g�r�l�r. A�r�lar aniden ba�lar. Vakit ge�irmeden tedavi ettirmek gerekir.kemik veremi Uzun kemiklerin son k�sm�ndaki, kemik yap�c� k�k�rdaklar�n verem olmas�na, kemik veremi denir. Kal�a, diz kapa�� oynaklar� ve bazen de omurlarda g�r�l�r. Nedeni veremin ikinci devresinde, verem basillerinin kan damarlar� arac�l��yla b�t�n v�cuda yay�lm�� olmas�d�r. Hastada ba� ve eklem a�r�lar� g�r�l�r. kemiklerinde yaralar ve delikler a��l�r. Ate�i de, inip ��kar. Vakit ge�irmeden tedavi edilmesi gerekir. Doktorun tavsiyelerine uyulur, verdi�i ila�lar kullan�l�r.kemik yumu�amas� kemiklerin zamanla yumu�ay�p, k�r�labilir hale gelmesiyle ortaya ��kan bu hastal��a t�p dilinde osteomalasi denir. Nedeni, kalsiyum veya D vitamini eksikli�idir.nazal kemikBurun kemi�i.parietal kemikKafatas�n�n her iki yan taraf�ndaki kemiklere verilen isim.akromegaliBeyin taban�nda bulunan hipofiz bezinin �n b�l�m�n�n a��r� �al��mas�na ba�l� bir durumdur. B�y�me tamamlanmadan, kemiklerin uzamas� sona ermeden erken �a�larda ba� g�sterirse gigantism ad� verilen dev g�r�n�m olu�ur. Bozukluk b�y�me �a��n�n bitiminden sonbence-jones proteiniMyelomatosis gibi kemik ili�ini ilgilendiren hastal�klarda, idrarla ��kart�lan bir �e�it protein.bonekemik.��k�klar kemiklerden herhangi birinin oynak yerinden k�smen veya tamamen ayr�lmas�na ��k�k denir. Bu durumda yap�lacak ilk i� doktora gitmektir.fibulaBacaktaki iki kemikten d�� k�s�mda olan�d�r. �stte Tibia ile eklem yapar diz eklemi yap�s�na girmez, altta ise ayak bile�i eklemine i�tirak eder.havale V�cut kaslar�n�n ani ve �iddetli olarak kas�lmas� sonucu ortaya ��kan duruma havale denir. B�y�klerde havale �o�unlukla sara n�betleri s�ras�nda g�r�l�r. K��k �ocuklarda

WILD ANIMALS

9/7/2010

WILD
ANIMALS

LION
Found in all parts of Africa south of the Sahara and
in the Gir Forest of India. Black mane lions are very
large cats with a well-proportioned and balanced
body and a large hear. Its coat varies tawny to
brownish-yellow with a black-tipped tail and black
patches on its ears. Male lions have a heavy body-color,
The females do most of the hunting. Lions are meat eaters
who have also been know to scavenge.

AMERICAN ALLIGATOR
Found throughout the Southeast, the Carolinas to
Texas and north to Arkansas. Alligators live in wetlands and eat just about anything, fish, turtles and snails to small animals. Alligators have large slightly rounded bodies with thick limbs, broad heads and very powerful tail, which are used to propel the alligators through the water. The tail accounts for half of the alligators length.

BLACK BEAR
Found in Alaska, Canada, United States and Northern
Mexico. Bears are omnivorous and depend mostly on their
excellent sense of smell. A bears eye sight and hearing
are not particularly good. Most bears live a solitary life exceptwhen looking for a mate or a female with her young.

ELK
Found worldwide. Elk are the second largest member
of the deer family. The upper part of an Elks body is
some shade of brown with the underpart being paler.
Elk have large antlers on their heads. They live in
areas open grasslands to dense jungle. Elk are
most active in the early morning and late afternoon.
Elk feed largely on grasses and herbs but also browse
on foliage trees.

BLACKBUCK ANTELOPE

Found in the open woodlands and semi-desert areas of
the Indian subcontinent. Blackbuck are light brown in
color with white highlights around the eyes, on the ears,
chin, underparts and rump. As the males mature the
upperpart becomes a rich dark brown color. Blackbucks
eat mainly grasses but will browse on pods, flowers and fruits.

GIRAFFE

Found in the African Plains. Giraffes are the tallest of all land animals. They are active both day and night, spending 15 to 20 hours a day feeding. Giraffes usually sleep or nap standing up but occasionally lay down. Giraffes have a very acute sense of sight, hearing and smell.

CAPUCHIN

Found in Honduras, Western Columbia and Ecuador. Capuchins have a slightly prehensile tail. They need a wide variety of foods in their diet. Capuchins are so active and intelligent they have become the most numerous monkey in captivity and may live over 40 years. Their active and mischievous nature makes them a first class entertainer.

BELGIAN HORSE

Found all over the world but originated in Belgium.
Belgians, also called Brabant, horses are very large
work horses ranging in color roan, sorrel, black
and grey with the dominant color being chestnut/bay.
Breeders also desire all four legs having white socks
and a large blaze or stripe on running down the middle
of the fa

ANT�B�YOT�K GRUPLARI - ANT�B�YOT�KLER�N BAKTER�LERE ETK�S� - ANT�B�YOT�KLERE REZ�STANS

9/7/2010

1.SULFANOM�DLER
Etki mekanizmas�, Bakterilerin metabolizmas� i�in gerekli olan para amino benzoik asit (PABA)"in ,�reme d�neminde kullan�lmas�n� engelleyerek bakteriostatik etki yaparlar. Bu olgunun bakteri t�r�ne g�re de�i�ik �e�itleri vard�r. Sulfanomidlerden etkilenenler:
a.folik asit biyosentezinde PABA"y� yap�ta�� olarak kullanan ve bunu �remekte oldu�u besi �evresinden sa�lamak zorunda olanlar.
b.Kendileri PABA sentezi yapan ve folik asit sentezinde ara metabolizma �r�nlerinden biri olarak haz�rlayan bakteriler.
c.Folik asit sentezi yapmad�� halde, bunu vitamin halinde beslendikleri �evreden sa�layan bakteriler etkilenirler.
2. -LAKTAM GRUBU ANT�B�YOT�KLER
a.Penisilinler:
Ortak noktalar� 6-aminopenisilinatik asit (6-APA) olan geni� bir bakterisid (bakteriyi �ld�r�c�) etkili antibiyotik grubudur. Penisilinler yaln�zca aktif �o�alma durumundaki bakterilere kar�� etki g�sterirler. Penisilinlerin anti bakteriyel etkilerinin bakterilerde h�cre duvar� sentezi i�in ya�amsal �neme sahip metabolizma i�levlerinin inhibisyonu ve h�cre duvar�na hasar veren enzimleri aktive etme yeteneklerine ba�l� oldu�u d��n�lmektedir. �ncelikle gram pozitif bakteri enfeksiyonlar�nda yararl�d�rlar. Duyarl� t�rlerde bu ila�lara kar�� rezistans olu�umu yava�t�r. Makroorganizmaya primer toksik etkileri yoktur.
b.Cefalosporinler:
Bakterinin h�cre duvar� biosentezini, transpeptidaslar�n� inaktive ederek,
penisilin penisilinlere benzer etki yapan bakterisid antibiyotiklerdir. Enterokok, proteus, ps�domanas, aerobakter, pastorilla d��nda gram pozitif ve negatif kok ve basiller ile tripanazom enfeksiyonlar�nda etkilidirler.
3. TETRACYCL�N GRUBU ANT�B�YOT�KLER
Bakterilerde protein sentezini bloke ederek,bakterisid etkili antibiyotiklerdirler. Bakterilerin m-RNA ve ribozomlar�nda olu�an polizomlar�nda ve interferensle t-RNA ya ba�l� aminoasitlerini geli�tiren peptitzincirlerinde blokaj olu�ur, ikincil olarak mitokondrilerdeki oksidatif fosforilizasyon da bu yoldan etkilene

SUCUL EKOS�STEMLER

9/7/2010

SUCUL EKOS�STEMLER
Sucul ekosistemler �e�itli etki ve etkinliklerle h�zla bozulmaktad�r. Bu da biyolojik �e�itlili�in d��mesi ile yenilenemeyen do�al kaynaklardan olan su kaynaklar�n�n, kalitelerinin bozulmas�na ve sucul ekosistemlerin h�zla ortadan kalkmalar�na neden olmaktad�r.
T�rkiyede sucul ekosistemlerin temel yap�s�n� (fiziksel, kimyasal ve biyolojik �zelliklerini), su kalitelerini, biyolojik �e�itliliklerini, kar��la�t�klar� �evresel bask�lar� ve korunmalar�n� belirlemeye ili�kin ayr�nt�l� ve �zg�n �al��malar olduk�a eksiktir. Yap�lan �al��malar da genellikle, daha �nceki �al��malar�n verilerinden yararlan�larak y�r�t�lmektedir. Oysa ki sucul ekosistemler, �evresel bask�larla s�rekli olarak de�i�ime u�ramakta ve her yeni �al��mada da �zg�n verilerin elde edilmesi gerekmektedir. Bu �al��malardan sonraki a�amalarda yer almas� gereken, sucul ekosistemlerin korunmalar�n� sa�layacak izleme y�ntemlerinin yerle�tirilerek, s�rekli uygulanmas� ise yap�lmamaktad�r.

Ekolojik �artlar� b�y�k bir �e�itlilik g�steren deniz ortam� homojen bir b�t�n olarak ele almak, bilimsel a��dan �ok k�s�tl� bir bak�� a��s�na neden olur. �ncelikle iki b�y�k okyanus alan� ay�rt edilmektedir.b�t�n�yle denizleri olu�turan "su k�tlesi" ve k�y�lardan derin abis �ukurlar�na kadar dipleri kapsayan "dip alan�" ;Dip alan� derinli�ine g�re ��e ayr�l�r.

-0-200 metreler aras�nda uzanan ve okyanuslar�n taban�n�n y�zde 7,6 s�n� olu�turan k�ta sahanl��;

-200 metreden 2000 metreye kadar uzanan dipteki ani e�im b�lgesinden meydana gelen ve taban�n y�zde 8,1 ni olu�turan k�ta �evi; ve nihayet okyanuslar�n taban�n�n y�zde 84,3 �n� meydana getiren abisler. (2000-6000 metre) ve �ukurlar (6000 metreden
bilinen en derin yer olan mariana �ukurunda 11.000 metreye kadar) Gelgite maruz kalan ve hatta dalga serpintisiyle �slanan k�y� �eritleri de okyanus alan�na dahil edilmektedir. Ger�ekten de bu b�lgelerde ya�ayan organizmalar, gerek gelgitler s�ras�nda birbirini ard�nca su alt�nda ve su �st�nde kalarak, gerek ortam�n y�ksek tuzlulu�u sebebiyle, okyanus etkilerine maruz kalmaktad�r.

Okyanuslar� ve denizleri olu�turan su k�tlesi ikiye ayr�lan k�ta sahanl��n� �rten y�zey sular� ve 200 metrenin alt�nda kalan dip sular� bu d�zeylerde su k�tlesi, g�ne� ��nlar�n�n n�fuz etmesi derecesine ve mevsimlik s�cakl�k de�i�imlerine ba�l� olarak d��ey bir ekolojik katmanla�ma g�sterir. I��n ula�t�� epipelojik b�lge, ��k miktar�n�n, bitkilerin fotosentez yapabilmesi i�in yeterli oldu�u 0 ila 50-100 metrelik y�zey sular�na tekab�l eder. S�z konusu bu b�lgenin alt�nda dip bitkileri ve fitoplankton ya�ayamaz; yanl�zca et�iler veya ��r�k��l beslenen hayvan t�rleri canl� kalabilir.
Okyanus ekosisteminin alt b�l�mlere ayr�lmas�, kar��la��lan ekolojik �artlar�n �e�itlili�iyle ili�kilidir; organizmalar�n uyum mekanizmas� ve �retkenli�i bir b�lgeden di�erine belirgin farkl�l�klar g�sterir.

Deniz Canl�lar�; Y�zeyle dip alan� aras�nda ve hatta jeolojik taban yap�s� i�inde ya�am, deniz ekosisteminin �� boyutuna da da��lm�� durumdad�r. Deniz ortam�n�n ekolojik �artlar�n�n �e�itlili�i, ya�am �ekillerinde ve tarzlar�nda da b�y�k de�i�ikli�e neden olmaktad�r. Okyanusun b�y�k b�lgeleriyle ba�lant�l� olarak �� e�it canl� gurubu ay�rt edilir; su k�tlesinde ya�an plankton ve nekton ile di�erlerde ya�ayan bentos topluluklar�.

PLANKTON ; Y�zeyde veya su k�tlesinde as�ll� duran, k�s�tl� hareket yetene�iyle su ak�mlar�na kar�� koyamayan ve baz�lar� bu nedenle d��ey g��lere maruz kalan organizmalar toplulu�udur.

B�YOLOJ� - KANSER V�R�SLER� (ONKO→JEN�K V�R�SLER)-L�P�TLER

9/7/2010

kanser vir�sleri (onko→jenik vir�sler)-lipitler

B�YOLOJ� - V�TAM�N TABLOSU

9/7/2010

vitamin tablosu

FOTOSENTEZDE O NU ANLATIYOR

9/7/2010

FOTOSENTEZDE O NU ANLATIYOR
D�nya, canl� ya�am�na en uygun olacak �ekilde, �zel olarak tasarlanm�� bir gezegendir. Atmosferindeki gazlar�n oran�ndan, g�ne�e olan uzakl��na, da�lar�n varl��ndan, suyun i�ilebilir olmas�na, bitkilerin �e�itlili�inden yery�z�n�n s�cakl��na kadar kurulmu� olan pek �ok hassas denge sayesinde d�nya ya�anabilir bir ortamd�r. Ya�am� olu�turan ��elerin devaml�l��n�n sa�lanabilmesi i�in de hem fiziksel �artlar�n hem de baz� biyokimyasal dengelerin korunmas� gereklidir. �rne�in nas�l ki canl�lar�n yery�z�nde ya�amalar� i�in yer �ekimi kuvveti vazge�ilmez ise, bitkilerin �retti�i organik maddeler de ya�am�n devam� i�in bir o kadar �nemlidir.
��te bitkilerin bu organik maddeleri �retmek i�in ger�ekle�tirdikleri i�lemlere, daha �nce de belirtti�imiz gibi fotosentez denir. Bitkilerin kendi besinlerini kendilerinin �retmesi olarak da �zetlenebilecek olan fotosentez i�lemi, bunlar�n di�er canl�lardan ayr�cal�kl� olmas�n� sa�lar. Bu ayr�cal�� sa�layan, bitki h�cresinde insan ve hayvan h�crelerinden farkl� olarak g�ne� enerjisini direkt olarak kullanabilen yap�lar bulunmas�d�r. Bu yap�lar�n yard�m�yla, bitki h�creleri g�ne�ten gelen enerjiyi insanlar ve hayvanlar taraf�ndan besin yoluyla al�nacak enerjiye �evirirler ve yine �ok �zel yollarla depolarlar.
��te bu �ekilde fotosentez i�lemi tamamlanm�� olur. Ger�ekte b�t�n bu i�lemleri yapan, bitkinin tamam� de�ildir, yapraklar� da de�ildir, hatta bitki h�cresinin tamam� da de�ildir. Bu i�lemleri bitki h�cresinde yer alan ve bitkiye ye�il rengini veren "kloroplast" ad� verilen organel ger�ekle�tirir. Kloroplastlar, milimetrenin binde biri kadar b�y�kl�ktedir, bu y�zden yaln�zca mikroskopla g�zlemlenebilirler. Yine fotosentezde �nemli bir rol� olan kloroplast�n �eperi de, metrenin y�z milyonda biri kadar bir b�y�kl�ktedir. G�r�ld�� gibi rakamlar son derece k��kt�r ve b�t�n i�lemler bu mikroskobik ortamlarda ger�ekle�ir. Fotosentez olay�ndaki as�l hayret verici noktalardan biri de budur.

H�CRE ZARI YAPISI VE G�REVLER�

9/7/2010

H�CRE ZARI YAPISI VE G�REVLER� H�crelerin etraf�nda kendilerini d�� ortamdan ay�ran bir plazma zar�(h�cre zar�) bulunur.H�creye madde giri�i ��k��n� d�zenlemek ,h�cre - h�cre ili�kilerini d�zenlemek, h�cre tan�nmas�n� sa�lamak gibi bir�ok �zellikler h�cre zar� taraf�ndan sa�lan�r.H�cre zar�n�n nas�l oldu�u ile ilgili en do�ru a��klama Singer ve Nicolson taraf�ndan 1972 de yap�lan Ak�c� Mozayik Zar modelidir.Bu modele g�re h�cre zarlar� dinamik ve ak�c�d�r, fosfolipit ya� molek�lleri zar hatt�nda s�rekli hareket halindedirler.�ift tabaka halinde bulunan fosfolipitler aras�nda y�zen protein adac�klar� vard�r.Bu organik molek�llere karbonhidratlarda eklenmi� haldedir.Zar ak��kanl��na kolesterol molek�lleri de etki eder ,zar ak��kanl��na etki etmek yan�nda �ift tabakan�n mekanik dura�anl��n�n olu�mas�n� da sa�lar. Plazma zar�n�n d�� y�zeyinde bulunan glikolipitler (Glikoz + Lipid) glikoproteinlerle birlikte h�cre �rt�s�n� meydana getirirler.H�crelerin birbirlerini tan�mas�nda bu �rt�n�n b�y�k bir �nemi vard�r.H�cre zarlar�nda de�i�ik �zelliklerde proteinler bulunur. transmemban proteinler �ift lipit tabakada her iki y�zey boyunca uzanm��lard�r.Periferal proteinler ise bir y�zeyde bulunurlar. H�cre zar�n�n d��nda bulunan proteinlerin bir k�sm� resept�r(alma�) g�revi g�r�rler , de�i�ik �zellikteki hormon,antijen gibi maddelerle birbirlerine ba�lanabilirler.Madde ta��nmas�nda g�revli olan proteinler h�creler aras� birle�me ,h�cre d�� matriksle ba� yapma gibi g�revleri de yerine getirirler. H�cre proteinlerinin g�revleri
H�cre zarlar�ndan madde ta��nmas� H�cre zar�n�n en �nemli g�revi metabolizma i�in gerekli molek�lleri h�cre i�ine almak metabolizma sonucu olu�an art�k maddeleri de h�cre d��na atmakt�r.H�cre zar�ndan madde ge�i�leri pasif ve aktif ta��ma �eklinde ger�ekle�ir. Pasif ta��ma Maddeler �ok yo�un ortamdan az yo�un ortama enerji harcamadan kendili�inden ge�erler.Genelde dif�zyon ,kolayla�t�r�lm�� dif�zyon ve ozmoz olmak �zere ��e ayr�l�r.Dif�zyon maddelerin bir ortamda kendili�inden �ok yo�un ortamdan az yo�un ortama hareket etmesidir.�rne�in �eker molek�lleri su i�inde kendili�inden ortama yay�l�rlar.Ozmoz ise suyun se�ici ge�irgen bir zarda dif�zyonuna denir.Bir ortamda su ile birlikte h�cre zar�ndan ge�emeyecek derecede b�y�k organik molek�ller bulunur.Su bu organik molek�llerin konsantrasyonuna g�re hareket eder.Bir zarla ayr�lm�� iki ortam�n organik madde miktarlar� birbirlerine e�itse h�cre i�i ile h�cre d�� s�v� ayn� ozmotik bas�nca sahiptir ve hi�bir su hareketi g�zlenmez.E�er h�cre d�� ortam�n organik madde miktar� h�cre i�ine g�re fazlaysa yani hipertonikse (�ok yo�un) h�cre su kaybederek b�z�l�r ve plazmolize u�rar ,hipotonik ortamda ise ( az yo�un) h�cre d�� madde miktar� azsa h�cre d��ndaki su h�cre i�ine girer ve h�cre su alarak �i�er.Ozmotik bas�n� suyu emme kuvvetidir.Bir h�cre su ald�k�a ozmotik bas�nc� azal�r �ok su kaybetmi� bir h�crenin ise ozmotik bas�nc� y�ksektir.
Yukar�da g�r�len kolayla�t�r�lm�� dif�zyonda ise maddelerin h�cre zarlar�ndan ge�mesini sa�layan bir protein vard�r.Birinci �ekilde maddeler bu protein arac�l��yla ge�erken proteinde hi�bir de�i�iklik meydana gelmemektedir.�kinci �ekilde ise ta��y�c� proteinde bir �ekil de�i�ikli�i olu�maktad�r.Bu ta��ma s�ras�nda enerji harcanmaz molek�ller kendi kinetik enerjileri yard�m�yla h�cre zar�ndan ge�erler.�rne�in b�brekler baz� amino asitleri bu yolla �re i�inden geri emerler. Aktif ta��ma Enerji harcanarak maddelerin az yo�un ortamdan �ok yo�un ortama do�ru h�cre zarlar�ndan ta��nmas�na aktif ta��ma denir.Hayvan h�crelerinde h�cre i�i d�� ortama g�re daha �ok potasyum ve daha az sodyum iyonuna sahiptir.Plazma zar�nda bulunan sodyum potasyum pompas� bu gradiyent fark�n� olu�turur..�� sodyum iyonunun d��ar� at�lmas�na kar��n iki potasyum iyonu h�cre i�ine al�n�r. H�cre i�i ve d�� bu iyon fark� h�cre i�i ile d�� aras�nda bir elektriksel voltaj fark� olu�turur.H�cre i�i d��ar�ya g�re negatiftir.Ayr�ca h�cre zar� bir batarya gibi davran

�NSANDA S�N�R S�STEM�

9/7/2010

b)�EVRESEL S�N�R S�STEM�Beyin ve omurilikten ��kan ve onlar� v�cuttaki t�m al�c� ve uyar�lan dokulara ba�layan sinirlere �evresel sinir sistemi denir.Kafatas� ve omur sinirleri h�cre g�vdesi,dentrit ve aksondan olu�ur. H�cre g�vdesi omurilik ve beynin kenar�nda k�melenerek ganglionlar olu�turulur.1.BEY�N S�N�RLER�:�nsan beyninin de�i�ik b�lgelerinden 12 �ift sinir ��kar.Bunlar ba� b�lgesinin kaslar�n�,bezlerini,duyu organlar�n� sinirsel olarak kontrol eder.B�t�n omurgal�larda beyinden12 �ift sinirin ��kt��n� s�yleyebiliriz.Ancak bal�k ve kurba�alarda 10 �ifttir.Beyinden ��kan sinirlerin en �nemlisi Nervus vagustur.Bu sinir �ifti otonom sistemin bir par�as�n� olu�turur.G��s ve kar�n b�lgesinin yukar�s�ndaki organlara sinirsel ba�lant�lar yapar. Kalp �izgili kaslar�n �al��mas�n� yava�lat�rken d�z kaslar�n �al��mas�n� h�zland�r�r.2.OMUR�L�K S�N�RLER�:Omurilikten arka ve �n k�k olarak adland�r�lan b�lgelerden 31�ift sinir ��kar.Omurilikten �n k�kten ��kan sinirlerin tahrib,hangi b�lgeyi besliyorsa o b�lgenin fel� olmas�na sebep olur.Arka k�klerden ��kan duyu n�ronlar�n�n tahribi fel�e yol a�maz ama duyu organlar�n�n g�revi engellenir.�nsanda en uzun ve en b�y�k sinir lifi omurilikten ayr�lan ve bacaklara giden siyatik sinirlerdir.Omurilik sinirleri daha �ncede belirtti�imiz gibi refleks yaylar� meydana getirir.Organizmada h�zl� tepkilerin olu�mas� i�in omurilik refleks merkezlerini olu�turur.Bunlara kal�tsal refleks denir.�artl� refleksler birden fazla duyu organ�n�n meydana getirdi�i bir tepki davran��d�r. �rne�in limona kar�� hem kulak hem g�z hemde tat alma duyular�yla tepki olu�turulur ve sindirim sistemi uyar�l�r.3.OTONOM S�N�R S�STEM�:�evresel sinir sistemi i�erisinde incelenen bu sistem organizmadaki istemsiz hareketlerin kontrol�n� sa�lar.Otonom sinir sisteminde sadece motor sinir vard�r.Bu motor sinirler organlar�n h�zl� �al��mas�n� veya yava�lamas�n� sa�layan liflerdir.Beyin �uurumuz dahilinde otonom sinir sistemine h�kmedemez.Ancak otonom sinir merkezlerini kontrol eder.Mesela;kalbin �al��mas�n�,mide ve ba��rsak kaslar�n�n kas�l�p gev�emesini beynimize h�kmederek �uurlu olarak sa�layamay�z.��te otomatik olarak y�nlendirilen organlara bu sistem sempatik ve parasempatik olarak adland�r�lan motor n�ronlar�n� ba�layarak kontrol�n� ger�ekle�tirir.Sempatik Sistem:Sempatik sistemin h�cre g�vdesi omurili�in i�erisinde bulunur.Buradan ��kan sinir lifleri omurilik �evresinde sempatik gangliona girer ve buradan sinaps olu�turarak yeniden bir akson arac�l��yla gidece�i organa ayr�l�r.Otonom sistemin sempatik lifleri ter bezlerine, t�yleri dikle�tiren kaslara,t�kr�k bezlerine ve g�z�n irisine giderler.Parasempatik Sistem:Parasempatik liflerin ganglionlar� sinir verdi�i organ�n yan�nda bulunur. Sempatik lifler gibi otonom olarak �al��anorganlara lif verir.Nervus Vagus`ta parasempatik bir lifin par�as�d�r.�RNEK:1.S�cak cisme dokunan insan�n elini �ekmesi2.Beyni ��kar�lan ku�un kanat ��rpmas�3.So�ukta kan damarlar�n�n b�z�lmesi4.G�z kapa��n�n kapanmas�5.Diz kapa�� refleksiYukar�da meydana gelen refleks olaylar�ndan hangileri merkezi sinir sistemi taraf�ndan yap�lan reflekslerden de�ildir.A)1 B)2 C)3 D)4 E)5��Z�M:Damarlar�n b�z�lme hareketi otonom sinir sistemi taraf�ndan yap�lan bir refleks hareketidir.Ancak1,2,5 omurilik taraf�ndan ger�ekle�tirilirken 4 beyin taraf�ndan ger�ekle�tirilir.HORMONAL HASTALIKLAREndokrin bezler (i� salg� bezleri) insan v�cudunu kontrol eden bir sistemdir.Hareket etmemizi, nefes almam�z�, yememizi veya �evreyi alg�lamam�z� sa�layan organlardan de�ildir.Bu sistem, v�cudun i�lemesini etkiler.Sinir sistemiyle beraber v�cudun �al��mas�n� d�zenleyerek ola�an veya ola�an d�� olaylara tepkimizi ayarlar.Sistemin anahtar� hormonlard�r.De�i�ik bezler �e�itli hormonlar salg�lar.Bu hormonlar�n �o�u kan�m�zla de�i�ik organlar�m�za ula��r;bunlara veya dokular�m�za emirler ta��r.�rne�in;pankreas ins�lin salg�layarak v�cudun �eker miktar�n� dengede tutmas�n� sa�lar.Stres,korku,heyecan durumlar�nda adrenalin bezleri adrenalin salg�layarak (epinefrin) enerjinin birdenbire �ok artmas�n� sa�lar.Benzer �ekilde,hipofiz bezleri,troit, yumurtal�klar v�cudun de�i�ik b�l�mlerini etkiler.Hormon bir kimyasal haber ta��y�c�s�d�r.Kan dola��m�yla v�cutta dola�malar�na ra�men her biri sadece hedef organa veya dokuya gider.Normalde bezler d�zenli �ekilde �al��

B�YOLOJ� - PROTE�NLER�N F�Z�KSEL, F�Z�KOK�MYASAL VE K�MYASAL �ZELL�KLER�

9/7/2010

proteinlerin fiziksel, fizikokimyasal ve kimyasal �zellikleri

B�BREKLER, B�BREK YETMEZL�� VE

9/7/2010

B�BREKLER, B�BREK YETMEZL�� ve
TEDAV� �E��TLER�

B�brekler:
B�brekler omurgan�n iki yan�nda, bel hizas�nda, bak��ml� olarak yerle�mi�, koyu k�rm�z� renkte ve fasulye bi�iminde organlard�r. B�breklerin i� kenarlar�nda g�bek denilen �ukur bir yer vard�r; b�brek atar ve toplar damarlar� buradan ge�erek havuzcu�a ula��r. Her b�bre�in uzunlu�u yakla��k 10, geni�li�i 5 ve kal�nl�� ise 3,75 cm dir.

B�breklerin �al��mas�:
B�brekler, nefron olarak bilinen y�zbinlerce k��k �nitelerden te�ekk�l etmi�lerdir. Bunlar t�b�ller olarak adland�r�lan mikroskobik kanallara bo�almaktad�r. Her nefron ba�l� ba��na bir kimyasal fabrikad�r ve kan plasmas� buradan ge�erken idrar meydana gelmektedir. Nefronlar �rettikleri idrar�, toplama t�b�llerine bo�alt�r, oradan b�bre�in pelsivine ula��r ve oradan da boruyu and�ran bir idrar yolu ile sidik torbas�na gider.

B�breklerin fonksiyonlar�:
B�brekleriniz, kan�m�z� nefron ad� verilen milyonlarca mikroskobik filtre arac�l�yla temizleyerek idrar olu�turur. �drar daha sonra b�breklerimizden mesaneye (idrar torbas�na) gelerek v�cudumuzdan i�indeki i� ortam�n �o�unu kontrol eden �� temel g�reve sahiptir.

1) V�cut S�v�lar�n�n d�zenlenmesi Kan� temizlemek �zere b�brek arterlerinden al�p genel dola��ma b�brek venleri arac�l��yla iletirler. V�cut s�v�lar�n�n yap�s�n�n ve hacminin dengesini, at�k �r�nleri idrar �eklinde atarak ve besin elektrolitleri (tuzlar) kana geri vererek sa�larlar.

2) Kandan At�k �r�nlerin Uzakla�t�r�lmas� At�k �r�rler yiyeceklerdeki ve normal kas aktivitesi sonucu proteinlerin y�k�lmas�yla olu�ur. �re, kreatinin gibi bu maddeler daha sonra idrarla at�l�rlar.

3) Hormon �retilmesi Sa�l�kl� b�brekler v�cudumuza hormon denen �nemli kimyasal maddeler salarlar.
a) Kalsitriol: D vitaminin aktif bir formudur. Yiyeceklerde bulunan kalsiyumun (Kemikteki bir mineral) barsaklardan emilmesini s

B�YOLOJ� - NOBEL �D�LLER�

9/7/2010

nobel �d�lleri

B�YOLOJ� - DOWN SENDROMU (MONGOL�ZM)

9/7/2010

down sendromu (mongolizm)

G�Z�N YAPISI

9/7/2010

G�Z�N YAPISI

1.Kornea:Yo�un, jel k�vaml� bir materyalden olu�mu�tur ve g�z�n korunmas�n� sa�lar.Kornea damars�z bir yap�d�r.Ak�z Humoru �evreler.Arka taraf�; sklera olarak adland�r�l�r.Kornea homojendir, yani t�m alanlarda olu�an k�r�c�l�k ayn�d�r.I��nlar�n g�zde g�rmeyi sa�layacak olan retina tabakas�na ula�abilmesi i�in kornea ve ak�z humorden ge�mesi gerekir.Bu ge�i� s�ras�nda ��nlar k�r�lmaya u�rarlar.Bu k�r�lmalar havadan korneaya giri�te 42 dioptri kadard�r.I��nlar�n g�zde retinaya ula�mas�ndaki toplam k�r�lma ise 59 dioptridir.
( I��nlar�n bir mercek arac�l�� ile bir noktaya ula�mas�nda cisimle mercek aras� uzakl�kta lensin g�r�nt�y� yakla�t�rma g�c� D�OPTR� birimi ile �l��l�r. G�r�nt� ile k�r�c� ortam aras� bir metrelik mesafe i�in yapaca�� birle�tirme g�c� 16dioptridir.)
2.Ak�z Humor: Bu s�v� yap� kornea ile �evrilidir ve lense benzer bir yap�d�r.Ak�z humor s�v�s� dakikada 2milimetrek�p �retilir.Sabit bir bas�nc� vard�r ; 25mmHg. ( Glokom =G�z tansiyonu , bu bas�nc�n y�ksedi�i durumlarda olur. )
3.�ris: G�ze ��n giri�ini kontrol eden yap�d�r.Retinada olu�acak imaj i�in ��k miktar�n� belirler.Parlak ortamlarda k��len iris g�z�n d��ar�dan bak�ld��nda renkli olarak g�r�len yap�s�d�r.
4.Lens(G�z Merce�i): Retinada g�r�nt�n�n netle�mesini kontrol eder.Lensin g�r�nt� netli�i i�in kas�l�p gev�emesini ( =akkommodasyon) lense tutuan siliyer kaslar sa�lar.Lens ile kornea aras�na g�z�n �n kameras� denir.Bu �n kamerada , ak�z humor yer almaktad�r.

5.Siliyer Kaslar: Lensin incelip kal�nla�mas�n� kontrol eder.Siliyer kaslar�n kas�lmas� ile lens incelir.Siliyer kaslar�n hareketleri, retinaya d��en g�r�nt�n�n netli�i veya bulan�kl�� ile kontrol edilir.�nsan v�cudunda en fazla �al��an ve en �ok ya�lanan kaslar siliyer kaslard�r.Siliyer kaslar, 10 ya��ndan itibaren ya�lanmaya ba�lar.
6.Vitr�z Humor: Jel k�vaml� ve g�z�n yuvarlakl��n� sa�layan yap�d�r.
7.Retina: G�z�n ��a duyarl� tabakas�d�r.Retina siyah renklidir. Retinada yer alan atar ve toplar damarlar, insan v�cudunda d��ar�dan g�r�lebilecek tek damard�r.( Doktorlar , oftalmoskop denen aletlerle bu damarlar� g�rerek muayane edebilirler.) �nsanlar�n pupilleri ( g�z bbebe�i = iris ortas�ndaki diyafram , bo�luk ) her zaman siyah g�r�l�r. ��nk� bu, siyah olan retinaya a��lan bir bo�luktur.
Retina g�rme al�c�lar�na sahiptir.Bu al�c�lar iki tiptir.Koni ve Basil olarak adland�r�l�r.Koniler g�nd�z, basiller gece g�r��n� sa�lar.Koniler renkleri g�rd�� halde basiller renk g�remez.�nsan g�z�nde 6milyon koni ve 120milyon basil vard�r.Koni ve basiller retinada yer alan bipo h�crelerle birle�erek g�rme sinirini olu�turur.
8.Sar� Nokta (Makula): Retina �zerinde k�r noktaya yak�n bir mesafede yer alan k��k bir yap�d�r.Sadece konilerden yap�lm��t�r.Ortas�nda fovea denen yap� yer al�r.G�r�nt�n�n net olarak olu�tu�u yerdir.G�zdeki maksimum g�r�nt� burada olu�ur.Fovean�n 1 milimetresi, beyinde 16 milimetrelik alan olarak temsil edilir.
9.G�rme Siniri :Retinaya d��en g�r�nt�y�, beyne getirecek olan sinirdir.Bu sinirin retindan ��kt�� b�lge k�r nokta olarak da isimlendirilir.��nk� burada koni ve basiller yer almaz, bu b�lgede g�rme fonksiyonu olmaz.Beyinde g�zde olu�an g�r�nt�n�n alg�lanmas� i�in iletildi�i 2g�rme merkezi vard�r.Bunlar Birincil G�rme Merkezi ve Duysal G�rme Merkezi olarak adland�r�l�r ve beynin arka b�lgesinde yer al�r.Birincil merkezde cisimler g�r�l�r ve bu cismin de�erlendirmesi g�rme merkezinde ( visual assosiasyon alan� ) yap�l�r.

I�IK

B�t�n canl�lar ��a kar�� reaksiyon g�sterir.�nsan g�z� 4000-7000 Angstr�m (bir milimetrenin milyonda biri ) dalga boylar� aras�ndaki �� g�rebilir. Bu dalga boylar� aras�ndaki ��a ; Ultraviyole ve 7000 Angstr�m �zerinde dalga boyu olan ��a da Enfraruj denir.Lens yap� bu ��klar�n retinaya ula�mas�n� engeller.Lensin ��kar�ld�� hastalarda ultraviyole ��k retinaya ula�abilir.�nsanlar�n, net olarak g�rebildi�i en yak�n mesafe Yak�n Nokta olarak adland�r�l�r.Ya� ilerledik�e yak�n nokta

B�YOLOJ� - GENEL OLARAK �EVRE TAHR�BATININ NEDENLER�

9/7/2010

genel olarak �evre tahribat�n�n nedenleri

H�CRE

9/7/2010

H�CRE
*Canl�lar�n b�t�n �zelliklerini ve hayat olaylar�n� inceleyen bilim dal�na biyoloji denir.
*Zooloji:Hayvan bilimi
Botanik:Bitki bilimi
Anatomi:Yap� bilimi.V�cudun i� yap�s�n� inceler.
Morfoloji:�ekil bilimi.V�cudun d�� yap�s�n� inceler.
Histoloji:Doku bilimi.
Sitoloji:H�cre bilimi.
Protoloji:Tek h�crelileri inceler.
�htiyoloji:Bal�klar� inceler.
Ornitoloji:Ku�lar� inceler.
Entamoloji:B�cekleri inceler.
Ekoloji:�evre bilimi.
Taksonomi:S�n�fland�rma bilimi.
Genetik:Gen bilimi
*H�cre teorisi
1)B�t�n canl�lar h�crelerden meydana gelmi�tir.
2)H�creler ba��ms�z hareket ettikleri halde birlikte i� g�r�rler.
3)H�creler b�l�nerek �o�al�rlar.
*Tek h�crelilerde b�t�n olaylar h�cre i�erisinde ger�ekle�ir.�� b�l�m� ve doku olu�umu yoktur.�ok h�crelilerde b�t�n olaylar h�cre gruplar� aras�ndaki i� b�l�m� ile olur.
*En basit �ok h�creli yada en karma��k tek h�creli Volvox" tur.
*Volvox ta i�b�l�m� vard�r ama doku olu�umu yoktur.
*Tek h�crelilerin olu�turdu�u toplulu�a koloni denir.
*Bilinen en b�y�k h�cre deve ku�u yumurtas�d�r.Bilinen en uzun h�cre ise sinir h�cresidir.
*H�cre 3 k�s�mda incelenir.1) H�cre zar� 2) Sitoplazma 3) �ekirdek

1) H�CRE ZARI
*Ya�,protein az miktarda karbonhidrattan olu�ur.H�cre zar�n�n yap�s� ak�c�-mozaik zar modeli ile a��klan�r.Bu modele g�re zar; ya� denizinde y�zen proteinlerden olu�mu�tur.
*Karbonhidratlar h�cre zar�ndaki ya�larla birle�erek glikolipid, proteinlerle birle�erek glikoprotein �eklinde bulunur.Bunun sa�lad�� avantaj ise h�crelerin birbirini tan�mas� ve ba��kl�kt�r.H�cre zar�n�n �zg�ll��n� veren kimyasal madde glikoproteindir.Glikolipidi ve glikoproteini golgi sentezler.
*Madde giri�-��k�� proteinler �zerindeki porlardan olur.
*Zar�n �zellikleri : Canl�d�r,saydamd�r,esnektir ve se�ici ge�irgendir.
*Zardaki proteinler enzim g�revi yapar.
*Zar�n g�revleri : H�creyi da��lmaktan korur.H�creye �ekil verir.H�creyi d�� etkilerden korur.Madde al��veri�ini sa�lar.
*Zar�n se�ici-ge�irgen olmas� onun canl� oldu�unu g�sterir.
*H�cre �eperi cans�zd�r,esnek de�ildir,tam ge�irgendir.H�crenin dayan�kl�l��n� artt�r�r, h�creye �ekil verir.�zerindeki deliklere ge�it denir.Sel�lozik yap�dad�r.Prokaryot h�crelerde de bulunur ama yap�s� sel�lozik de�ildir.
2) S�TOPLAZMA
*�ki k�s�md�r.
a) S�v� k�s�m:Su,protein,ya�,karbonhidrat,mineral,vitamin,RNA �e�itleri,n�kleotidler,ATP ve
enzimler gibi organik ve inorganik maddelerden olu�mu�tur.G�revi:1) Biyokimyasal reaksiyonlar i�in zemin olu�turmak.2) Organellere yatakl�k etmek.3) Rotasyon ve sirk�lasyon hareketleri ile organellerin hareketini sa�lamak.
b) Organeller:�zel yap� ve g�revi olan sitoplazmik cisimlerdir.

ENDOPLAZM�K RET�KULUM
*H�cre zar�ndan �ekirdek zar�na kadar uzanan zarl� kanallar sistemidir.
*Memeli alyuvar� hari� b�t�n �ekirdekli h�crelerde bulunur.
*H�cre i�ine ve d��na madde ta��r.Baz� maddeleri depolar.(Ca ve protein).�ekirdek zar� ve golgiyi yapar.H�creyi b�lmelere ay�rarak,sitoplazmadaki asidik ve bazik tepkimelerin birbirini etkilemeden yap�labilmesini sa�lar.
*�zerinde ribozom bulunanlar�na gran�ll� ER; bulundurmayanlara da gran�ls�z ER denir.
Gran�ll� ER enzim salg�layan h�crelerde,gran�ls�z ER ya� sentezleyen h�crelerde �oktur.

GOLG�
*�ekirde�e yak�n bulunur.H�cre zar� yap�m�na kat�l�r.
*Salg� maddelerin yap�lmas�,paketlenmesi ve salg�lanmas�ndan sorumludur.Onun i�in s�t bezi, t�kr�k bezi,ter bezi gibi salg� yapan h�crelerdeki say�s� di�er h�crelerdekilere oranla daha fazlad�r.
*Enzimleri paketliyerek lizozomu olu�turur.H�cre zar� yap�m�na kat�l�r.
*Glikoprotein,lipoprotein,mukus,ba� dokusu ara maddesi ve ayr�ca bitkilerde sel�lozlu maddeler salg�lar.
*Memeli alyuvar� hari� b�t�n �ekirdekli h�crelerde bulunur.

L�ZOZOM
*B�y�k molek�ll� besinleri par�alar.Kurba�a larvalar�nda kuyru�un kopmas�,salg�lama d�nemi biten memelilerde s�t bezlerinin k�relmesi,pasif kalan kaslar�n k��lmesi,harap olmu� dokular�n, ya�l� alyuvarlar�n ve v�cuda giren mikr

M�KROORGAN�ZMALAR

9/7/2010

G�R��

Mikroorganizma d�nyas� ola�an�st� varyasyona sahiptir. �u ana kadar mikroorganizmalar�n kategorize edilmesi �ekil, ebat, fizyolojik ve hayat sorunlar�n�n geli�im karakterleri dikkate al�narak yap�lm��t�r. B�y�k varyasyonlar�ndan dolay� benzerlik �zelliklerine g�re grupland�r�lmas� ve s�n�fland�r�lmas� yap�lmaktad�r.Taksonomi (taxis d�zenleme ve s�ralama; namos, kanun) biyolojik s�n�fland�rma bilimine denir.Taksonomi klasifikasyon, nomenklature ve te�his olmak �zere 3 alandan olu�ur.Klasifikasyon benzerlik veya evrimsel, ili�kilere g�re mikroorganizmalar� gruplar �eklinde d�zenlemektir.Nomenklat�r grupland�r�lan mikroorganizmalar�n mevcut kurallar dahilinde isimler verilmesine denir. Organizmalar�n tabiat�n�n ara�t�r�lmas� sistemati�in bir par�as�d�r ve elde edilen bilgiler taksonomide kullan�l�r. B�ylece sistematik morfolojik, ekolojik, epideniyolojik. biyokimya, molek�ler biyolojik fizyoloji gibi alanlar� kullan�r.
M�krobiyal taksonon�i geni� bir ahin oldu�undan burada sadece hakleri taksonomisi genci prensipleri �zerinde duraca��z. Mevcut m�krobiyal taksonon�i yeni molek�ler tekniklerin kullan�lmas� nedeniyle kar��kl�k arz etmekledir.Yeni geli�meler her nekadar heyecan verici sonu�lar ve n�ikrobiyai laksonomiyi de�i�tirmekle birlikte, hala klasik taksonon�i �nemli de�ere sahiptir ve yayg�n olarak kullan�lmaktad�r. Bu nedenle genel bakteri taksonomisi �zerine bilgi verildikten sonra klasik taksonon�i verilecektir. Son olarakta molck�icr filo�cnctik taksonomi �zerinde duraca��z.

TAKSONOMIK SINIKLAR

Klasiflkasyon tablosu haz�rlan�rken mikroorganizmalar k��k, homojen grup i�erisine yerle�tirilir. Bu kategori ise bizzat kendisi ba�ka gruplarla kesi�meyen ve hiyerar�ik ba�ka bir grubun �yesidir. Taksonomi s�ralamada yer alan bir kategori ortak karakterleri ta��yan guruplar� i�ine al�r. Yayg�n kullan�lan Taksonomik katerigoriler t�r, cins, familya, tak�m,s�n�f, b�l�m ve alemdir.(Tablo 1) Her bir kategori isimlendirilirken son ekleri �nemlidir.Bunlar tak�m ales,familya, -aceae,cins –a t�r –a. Genelde resmi -adlar yerine isimler kullan�l�r. Tipik �rnek, olarak mor bakteriler, spiroch�taccac metan oksitleyici bakteriler, s�lfat red�kleyici bakteriler, laktik asil bakterileri gibi. Mikrobiyal taksonomide temci taksonomik grup t�rd�r. Y�ksek organizma! ardak i t�r tarifi mikroorganizma t�r� fark� tarif edilir. Y�ksek organizmalarda t�r tarifi kendi aralar�nda e�le�en ve o�ul birey verebilen organizma tarif edilirken, bakterilerde veya mikroorganizmalar i�in t�r fenotipik ve genotipik farkl�l��a g�re tarif edilir. Bakteriyolojide t�r; bir�ok karakter a��s�ndan ayn� o|an ve di�er gruplardan farkl�la�an su� (starin) toplulu�una denir. Strain (su�=�rk) ayn� tek saf bir koloni veya ayn� h�creden geli�en, �o�alan populasyona denir. Biyoyar ise biyokimyasal veya fizyolojik farkl�l�k arz eden _bir_baktcri strainine denir. Morfolojik a��dan farkl�l�k arz eden bir bakteri strainne denir.
morfovar denir. Spesifik bir antijene sahip bakteriye

B�YOLOJ� - KAN DOKU

9/7/2010

kan doku

AMFETAM�NLER

9/7/2010

B�YOLOJ� - GSTM1 GEN�N�N KANSERL� HASTALARDA �NCELENMES�

9/7/2010

gstm1 geninin kanserli hastalarda incelenmesi

DNA MOLEK�L�

9/7/2010

DNA MOLEK�L�

3.3.A. DNA Molek�l�: Watson-Crick modeline g�re DNA molek�lleri iki uzun zincirden olusmakta; bu iki zincir uzun eksenleri etrafinda birbirine sarilarak �ifte sarmali olusturmaktadir (Sekil 3.5) Iki zincir birbirine anti paraleldir (antiparalel double- helix).
P�rin ve pirimidin bazlari heliksin i� kismindadir. Fosfat ve deoksiribose birimleri ise molek�l�n disindadirlar. Bazlarin, d�zlemleri heliks aksina dik a�idadir. Dolayisi ile riboz sekerlerinin halkalarina da dik a�i olustururlar.Her baz birbirinden 3.4 A° uzakligindadir. Aralarinda 36°lik bir a�i farki vardir. Heliksin bir tam d�n�s� 10 bp i�erir ve 34 A°luk uzakliktadir. (1 A° = 10-8 cm yani 10-10 Mdir.) Heliks �api 20 A°dur (Sekil 3.4). DNAnin iki zinciri birbirine Hidrojen baglari ile baglidir. A her zaman T ile (A=T); Gde hep C ile bir �ift olusturur (G?C) (Sekil 3.4).
Bir DNA zinciri �zerindeki baz dizilimi hi�bir sekilde sinirli degildir. Bu spesifik baz dizilimi genetik bilgiyi kodlamaktadir.DNA �ifte sarmalinin en �nemli �zelligi bazlarin arasindaki �iftlesmenin spesifikligidir.
Watson-Crick, sterik ve Hidrojen bagi olusturma sebeplerinden hep A=T ve G=Cnin bir �ift olusturmasi gerektigine karar vermislerdir. Birbirine Hidrojen bagi ile bagli bir baz �iftine bagli glikosidik baglar her zaman 10.85 A° uzakligindadirlar. Bir p�rin-pirimidin baz �ifti bu arayi tam olarak doldurur. Buna karsilik, heliks i�inde iki purin i�in yeteri kadar yer yoktur. Iki pirimidin ise birbirlerinden �ok uzak kalacaklari i�in Hidrojen bagini kuramaya-caklardir. Bu nedenle, baz �iftleri yalnizca Hidrojen bagi fakt�r�nden degil; ayni zamanda heliks i�indeki dar mekani optimal kullanma a�isindan da uygundurlar. A - T ile G - C ile en uygun Hidrojen bagini olustururlar. Bu Hidrojen baglarinin yerlesimleri ve uzakliklari baz �iftleri arasinda olmasi gereken optimal kuvvetteki interaksiyonlari m�mk�n kilar. Iki zincirin birbiri etrafinda dolanarak �ifte sarmali olusturmasi; polar olan seker ve fosfat iskeletini str�kt�r�n dis kismina kaydirmakta; bu sekilde bu hidrofilik gruplar su ile temas halinde bulunmaktadirlar. Buna karsilik, hidrofobik olan bazlar, heliksin i� kisminda yer almakta; polar gruplar ise, (NH2, O, NH vb.) birbirleri ile Hidrojen baglarini olusturmaktadirlar. Her zincirden bir baz; karsi zincirden bir baz ile bu sekilde eslesmektedir (A-T, G-C). Baz �iftlesmesinin en �nemli sonucu; bir zincirde olan baz dizisinin otomatik olarak diger zincirdeki diziyi g�stermesidir. Bu ana prensibin disinda, baz dizilimi a�isindan herhangi bir kisitlama yoktur. Baz �iftleri tamamen tek bir d�zlemde olup; �ok yassi ve hidrofobik olan halkalari, birbirleri ile hidrofobik interaksiyona girerek; bir tabak yigini seklinde �st�ste dizilirler ve bu sekilde su ile kontaktlarini azaltirlar. Bu da molek�l�n, spiral bir ip merdiven seklinde g�r�nmesine yol a�ar. Bu ip merdivenin yanlarini fosfat-riboz iskeleti; basamaklarini ise birbiri �zerine dizilmis baz �iftleri olusturmaktadir.
Iki zincir birbirine aksi polaritede; antiparaleldir; yeni bir zincirin n�kleotid baglari 3 Æ 5; digerinde ise 5 Æ 3 dogrultusundadir. Her iki zincirde sag d�n�s�ml�d�r (right-handed). Her bir tam d�n�s, 34°A i�inde 10 baz �ifti kapsamaktadir.
�ifte sarmalin stabilitesini saglayan fakt�rler sunlardir.
1) Fosfodiester baglari
2) Hidrofobik interaksionlar
a) P�rine ve Pirimidine birbirlerine aktivite g�sterirler.
b) Kavitasyon enerjisi.
N�kleik asitlerin fosfo-diester baglari fleksibldir.Bu noktalardan saga/sola d�n�s olur.

3.3.B. Diger DNA Molek�l Tipleri:
B-DNA: Watson ve Crickin tarif ettikleri yapidir. Saga d�n�sl�d�r. (Sekil 3.6).
A-DNA: DNA s�spansion halinde iken suyun �ikarilmasi ile (dehidrasyon) veya % 70-75 etanol i�inde olusmaktadir. B�yle ortamlarda DNAda b�z�lmeler meydana geldiginden; her bir d�n�se 10.7 baz �ifti isabet eder. Saga d�n�sl� bir omurgaya sahip olan bu tip DNAda bazlarin birbirlerine uzakligi 0.26 nm ve orta eksenine g�re bazlar arasinda 32.7°lik bir a�i bulunmakta ve

KARBONH�DRATLAR

9/7/2010

☞ ☞
BU �N‹TEY‹ NASIL �ALIfiMALIYIZ? ✍ ✍
5.1. GENEL YAPILARI VE ADLANDIRILMALARI
Karbon hidratlar t�m bitki ve hayvanlarda bulunabilen ve yaflamsal �neme sahip
bilefliklerdir. Do¤ada en �ok bulunan organik bileflikler karbon hidratlard›r. Unlu ve
flekerli besinler, yapay ipekler, karbon hidrat i�eren baz› maddelerdir.
Yeflil bitkiler taraf›ndan fotosentez yoluyla �retilirler. Topraktan al›nan su ve havadan
al›nan karbon dioksit, yapraklardaki klorofilin kataliz�rl�¤�nde g�nefl enerjisiyle karbon
hidrata d�n�fl�r. Bu olaya fotosentez denir.
klorofil
6CO2 + 6 H2O + g�nefl enerjisi C6H12O6 + 6CO2
glikoz
Karbonhidratlar C, H ve O elementlerinden oluflan bilefliklerdir. Genel form�lleri
Cx(H2O)y fleklindedir. S�zl�k anlam› sulu karbona karfl›l›k gelse de karbon hidratlarda
su molek�lleri yoktur. Karbon hidratlar; polihidroksialdehitler, polihidroksiketonlar,
bunlar›n t�revleri ya da hidroliz olduklar›nda bunlar› veren bilefliklerdir. O halde
karbonhidratlara yap›s›nda aldehit veya keton gruplar› bulunduran polialkoller diyebiliriz.
Adland›r›lmalar›nda ise, yap›s›nda aldehit grubu bulunduran karbonhidratlara aldoz,
keton grubu bulunduranlara ise ketoz denir. Adland›r›l›rken fonksiyonel gruba g�re �nce
aldo- ya da keto- �n ekleri, sonra Latince olarak molek�ldeki karbon atomu say›s› ve en
son olarak da -oz son eki getirilir.
CHO CH2 — OH
| |
H — C — OH C = O
| |
CH2—OH CH2—OH
aldotrioz ketotrioz
Adland›rmada aldo- ya da keto- �n eklerinden sonra gelecek C say›s›, Latince karfl›l›klar› olan tri, tetra,
penta, heksa gibi say›lard›r.
Karbon hidratlar›; monosakkaritler, oligosakkaritler ve polisakkaritler olmak �zere ��
gruba ay›rmak m�mk�nd�r. En basit olanlar› monosakkaritlerdir. Bunlar hidroliz ile
daha basit karbon hidrat birimine d�n�flemez. ‹kiden ona kadar monosakkaritin birbirine
ba¤lanmas›yla oluflan karbon hidratlara ise oligosakkaritler denir. Oligosakkaritler
tafl›d›klar› monosakkarit birimlerinin say›s›na g�re disakkaritler, trisakkaritler vb.
167
K‹MYA 6
➯
flekilde ifade edilir. Ondan fazla monosakkarit birimi i�eren karbon hidratlara ise
polisakkaritler denir. Glikoz, fr�ktoz ve galaktozun kapal› form�lleri (C6H12O6) ayn›
olup birer monosakkarittir. Sakaroz ve laktoz ise ayn› kapal› form�le (C12O22O11) sahip
olup disakkaritlere �rnektir. Niflasta ve sel�loz ise (C6H10O5)x kapal› form�l�ne sahip
olup polisakkaritlere �rnek verilebilir.
Karbon hidratlar �zellikleri y�n�nden birbirinden �ok farkl›d›rlar. �rne¤in; fleker,
niflasta ve ka¤›t birer karbon hidrat olmalar›na karfl›n �zellikleri farkl›d›r.
Yukar›da verilen adland›rma bilgileri bize sadece bileflikteki fonksiyonel grup ile ka�
karbon i�erdi¤ini g�sterir. Bilefli¤i do¤ru adland›rabilmek i�in a�›k form�l�ne bakmak
gerekir.
5.2. MONOSAKKAR‹TLER
Monosakkaritler, olduk�a tatl› olup yap›lar›nda bulunan —OH"dan dolay› suda �ok iyi
��z�n�r. Sulu ��zeltilerinde hidroliz olmazlar. Basit flekerler olarak bilinirler. En
�nemlileri glikoz ve fr�ktozdur. Glikoz kan flekeri, �z�m flekeri ya da dekstroz olarak
tan›n›r. En �ok balda ve �z�mde bulunur. Fr�ktoz meyve flekeri ve lev�loz olarak da
bilinir. Do¤al flekerlerin i�inde en tatl› olan› fr�ktozdur. Glikoz ve fr�ktoz, Fehling ya da
Tollens ��zeltileriyle y�kseltgenir. Monosakkaritlerden riboz RNA"n›n, deoksiriboz ise
DNA"n›n yap›s›nda bulunan �nemli bilefliklerdir.
CHO CHO CH2OH
| | |
H — C — OH H — C — OH C = O
| | |
HO — C — H HO — C — H HO — C — H
| | |
H — C — OH HO — C — H H — C — OH
| | |
H — C — OH H — C — OH H — C — OH
| | |
CH2OH CH2OH CH2OH
D- glikoz D- galaktoz D- fr�kt�z
(bir aldoheksoz) (bir aldoheksoz) (bir ketoheksoz)
Yukar›daki yap› form�llerinin ad›ndaki D- �n eki, gruplar›n ba¤lanma d�zeniyle ilgilidir.
168
K‹MYA 6
��
Bu durumu glikoz �zerinde fl�yle a�›klayabiliriz: Glikozun ifllevsel grubu —CHO
grubudur ve glikozun d�rt tane asimetrik C atomu vard›r. ‹fllevsel gruba en uzaktaki
asimetrik C atomuna ba¤lanm›fl olan —OH grubu sa¤da oldu¤unda bileflik D- �n eki
kullan›larak adland›r›l›r. Bu —OH grubu soldaysa bu kez L- �n eki kullan›l›r.
CHO CH2OH
| |
H — C — OH C = O CHO
| | |
HO — C — H HO — C — H H — C — OH
| | |
H — C — OH H — C — OH H — C — OH
| | |
HO — C — H HO — C — H H — C — OH
| | |
CH2OH CH2OH CH2OH
L- glikoz L- fr�koz D- riboz
(bir aldopentoz)
5. 3. D‹SAKKAR‹TLER
‹ki monosakkarit molek�l�n�n aralar›ndan bir H2O �›kararak oluflturduklar› karbon
hidrata disakkar

B�YOLOJ� - METABOL�ZMA

9/7/2010

metabolizma

B�YOLOJ� - DNA

9/7/2010

dna

FOTOSENTEZ

9/7/2010

FOTOSENTEZ

-Fotosentez i�in;
I��k,klorofil,CO2,H2O ve Enzimler gereklidir.

I�IK:
Fotosentezde kullan�lan ��n;
1.�iddeti
2.Kalitesi(dalga boyu)
3.Tatbik s�resi �nemlidir.

1.I��k �iddeti:

2.Kalitesi (Dalga Boyu) :

-I��k yapraklardaki g�zeneklerin a��lmas�na yard�m etki ederek;
a)Yapra�a daha fazla CO2 gitmesini sa�lar
b)Yapra�� s�t�r ve terlemeyi artt�rmak suretiyle fotosentezi etkiler.

-1-

KLOROF�L:
C.H.O.N.Mg yap�l�d�r.(N azot dengesi ile yak�ndan ilgilidir-Mg ye�il rengi verir)
-Sentezlenebilmesi i�in;
a)Gen: Anne ve babas�ndan gen alacak
b)I��k: G�ne� ��nda yeti�ecek
c)Bitkinin topraktan Fe almas� gerekir.(Katalitik etki yapar) Fe klorofilin yap�s�na kat�lmaz.
-Klorofil elektron kayna��d�r.Elektron al�r ve verir.
-Klorofil canl� sistemlerde bir kataliz�r gibi g�rev yapar.
-Klorofil rezonans �zelli�i g�sterir.(�ifte ba�lar�n yer de�i�tirmesi) Bu sayede e- transferinde rol oynar.
-Klorofil floresans �zelli�i g�sterir.
-Klorofil-a y�ksek spektrumlu ��k(k�rm�z�) ile aktifle�irken klorofil-b d��k spektrumlu ��k(mor) ile aktifle�ir.

�rn: Fotosentez s�ras�nda a�a��dakilerden hangileri t�ketilmez.
1.CO2 2.H2O 3.Enzim 4.Klorofil 5.Madensel Tuzlar

Cevap: 3 ve 4

Kloroplast Ve Mitokontrinin Yap�s�,�zellikleri,Farklar�:

KLOROPLASTM�TOKONTR�

-Oksijenin �retildi�i tek organel.-Suyun fotolizinin yap�ld�� tek organel.-Hi�bir organik bile�ik harcamadan ATP �retilir.-�retti�i ATP yi sadece kendi i�inde kullan�r.-Oksijenin t�ketildi�i tek organel.-Organik bile�ik t�ketilerek ATP �retir.

Ortak �zellikleri;
-�ift birim zarl�d�rlar.
-Kendine �zg� DNA,RNA,Ribozomlar� var.
-�o�alabilirler.
-Protein sentezi yap�l�r.
-Elektron ta��ma sitemleri vard�r.
-Bu sayede ATP �retirler.

Bitkilerde �nemli Rxnlar:

-2-
FOTOSENTEZ REAKS�YONLARI:

1.I��kl� Evre Rxnlar�:
a)Devirli Fotofosforilasyon:

-Klorofilin g�ne� ��n� so�urmas� ile birlikte f�rlayan elektronlar�n ETS elemanlar� yard�m� ile klorofile geri d�nmesi ve bu s�rada ATP �retilmesi olay�d�r.
-Elektron kayna�� klorofildir.
-Kloroplastlar�n granalar�nda ger�ekle�ir.
-ETS elemanlar� elektron tutu� d�zeylerine g�re s�ralanm��t�r.(Ferrodoksin Plastokinon Sitokromlar)
-Y�ksek enerjili elektronu d��k elektron tutu�lu ETS eleman�,d��k enerjili elektronu y�ksek elektron tutu�lu ETS eleman� tutar.
-Y�kseltgenme elektron verme,indirgenme elektron alma demektir.

Soru:Devirli fotofosforilasyon s�ras�nda ger�ekle�en a�a��daki olaylar� s�raya koyunuz.
1.Sitokromlar�n indirgenmesi
2.Ferrodoksinin y�kseltgenmesi
3.Klorofilin indirgenmesi
Cevap:2,1,3

Soru:Devirli fotofosforilasyon olay� tamamland�� zaman;
1.ETS elemanlar�n�n say�s�
2.Klorofildeki elektronlar�n say�s�
3.ADP miktar�
4.ATP miktar�
nas�l de�i�ir?
Cevap: 1 ve 2 de�i�mez, 3 azal�r, 4 artar

-3-

b)Devirsiz Fotofosforilasyon:

-NADP:Koenzim yap�l� bir hidrojen tutucudur.
-Fotosentezde kullan�lan su;
1.Hidrojen kayna��
2.Klorofil b (PS-II) elektron kayna��
3.O2 kayna��d�r.
-�retilenler; 1 mol ATP, 2 mol NADPH2, O2
-I��kl� evre rxnlar�n�n amac� ATP ve NADPH2 molek�l �iftini �retmektir.

2.Karanl�k Evre Rxnlar�:

-4-
-Karanl�k evre rxnlar� enzimatik ve s�ca�a duyarl� rxnlar d�r.
-Kloroplastlar�n stromalar�nda ger�ekle�ir.
-Ortamda her zaman haz�r olarak bulunan �eker 5 karbonlu ribiloz fosfatt�r.
-CO2 di yap�ya alan organik bile�ik 5 karbonlu ribiloz difosfatt�r.
-Karanl�k evre rxnlar�nda kilit g�revi yapan ara �r�n PGA" d�r.E�er fotosentezin son �r�n� glikoz de�ilse rxn PGA" dan itibaren biraz farkl�la�arak y�r�r.
-Bitkinin ihtiyac�na ve �e�idine g�re glikoz,aminoasit,ya� asidi,vitamin gibi �e�itli maddeler �retilebilir.

Genel olarak fotosentez;

Fotosentezin Yap�ld�� Yerler:
1.Palizat Parankimas�
2.S�nger Parankimas�
3.Stoma h�creleri
-Epidermis h�crelerinde fotosent

H�CREN�N YAPISI

9/7/2010

H�CREN�N YAPISI

H�cre canl�lar�n yap�s�n� olu�turan en k��k canl� birimidir. ilk defa 1665 y�l�nda �ngiliz bilim adam� Robert Hook, mantar dokusunda g�zleyerek, bo�luk anlam�na gelen "h�cre" s�zc��n� kullanm��t�r. G�r�len, esas�nda h�crenin yaln�z �l� �eperiydi. Bohemyal� fizyolog Purkinje, h�crenin i� kapsam�na protoplazma adini vermi�tir. H�cre bilimine ili�kin ilk yay�nlar, bitkilerde Schleiden (1838) ve hayvanlarda Schawann (1838) ile baslar. Bu iki ara�t�r�c� "H�cre Kuram�"n�n kurucular� olarak kabul edilirler. ilk doku k�lt�r�n� ise Amerikal� Rass Harrison (1907) semender h�creleriyle yapmay� ba�arm��t�r. Bir canl�y� olu�turan h�crelerinde b�y�k �o�unlu�u canl�d�r. Baz� canl�lar tek bir h�cre yap�s�ndad�rlar (bakteriler ve tek h�creliler). Di�er b�t�n canl�lar ise �ok h�crelidir. Canl�lar�n v�cut b�y�kl�� artt�k�a h�cre say�s� da artar. Canl�lardaki h�creler �ekirdek yap�lar� bak�m�ndan ikiye ayr�l�r. Prokaryot h�crelerde; �ekirdek zar� olmad��ndan belirgin bir �ekirdek g�zlenemez. Ayr�ca bu h�crelerde mitokondri, kloroplast, endoplazmik retikulum gibi zarla �evrili organellerde bulunmaz. Bakteriler ve mavi-ye�il alg"ler bu �ekildedir.

�karyot h�creler; ger�ek h�creler olup, �ekirdek ve di�er organc�klar� belirgin olarak vard�r. H�cre denince �o�u zaman kastedilende �karyot bir h�credir. Protistler ve b�t�n �ok h�crelilerin h�cre yap�s� b�yledir. H�cre genellikle g�zle g�r�lemeyecek kadar k��k (10-15 mikron) olup, mikroskoplarla b�y�t�lerek incelenir. Hayvanlar�n d�llenmemi� yumurtalar� ve baz� su yosunlar� g�zle g�r�lebilen (makroskobik) b�y�k h�crelerdir. Her h�crenin, bulundu�u doku ve canl� t�r�ne, yada yapt�� i�e g�re farkl� �ekli vard�r. Ancak; bitkisel h�creler genellikle k��eli, hayvansal h�creler ise genellikle yuvarlakt�r.

H�creler genellikle renksiz olup, baz�lar� ta��m�� olduklar� renk maddelerine g�re farkl� renklerde olabilirler. Alyuvarlar k�rm�z�, yaprak h�creleri ye�il, ya� h�creleri sar�, vs.. �karyot h�creler zar, stoplazma ve �ekirdek olmaz �zere ba�l�ca �� k�s�mda incelenir.

H�CRE ZARI

H�creyi d�� ortamdan ay�ran, da��lmas�n� �nleyen, ona �ekil veren ve onu d�� etkilerden korumaya �al��an, canl�, esnek, �ok ince ve yar� saydam bir zard�r. Esas yap� maddesi "protein ve ya�" d�r. En �nemli �zelli�i se�ici ge�irgen olmas�, en �nemli g�revi ise, h�creye madde giri� ��k��n� d�zenlemesidir. Zar �ok ince oldu�undan ��k mikroskobuyla zor g�r�l�r.

Zarlar�n Yap�s� : H�cre zar�, yakla��k olarak %60 protein, %35 ya� ve %5 oran�nda da karbonhidrat i�erir. Bu molek�llerin nas�l bir d�zende yerle�ti�ini en �y� a��klayan "ak�c� mozaik zar modeli" dir. Daha eski bir g�r�� olan Danielli Davson modeli cans�z bir zar �zelli�i ta��makta olup, aktif ta��may� izah edememektedir. Ak�c� mozaik modeline g�re, zar�n esas �at�s�n�, �ift katl� lipid (ya�) tabakas� olu�turur. B�y�kl� k��kl� protein molek�lleri lipid tabakas�na d�zensiz olarak g�m�lm��t�r (mozaik g�r�n�m�). Karbonhidratlar proteinlerin baz�lar�na ba�lanarak Glikoproteinleri, ya� molek�llerinin baz�lar�na ba�lanarak da glikolipidleri olu�tururlar. Bu molek�ller zar�n se�ici ge�irgenli�inde �ok �nemli rol oynarlar. H�crelerin birbirini tan�mas�, hormonlar gibi �zel maddelerin h�crelere al�nmas� bunlarla sa�lan�r. Bu nedenle bir canl�n�n farkl� dokular�ndaki zar yap�lar� farkl� olabilir. Bu modelin en �nemli �zelli�i ya� tabakas�n�n devaml� hareket halinde ve ak�c� olmas�d�r. H�cre zar�n�n se�ici ge�irgenli�ini sa�layan esas yap� por (delik) denilen a��kl�klard�r. Zardan girip ��kacak molek�llerin b�y�kl�� porlar taraf�ndan belirlenir. B�t�n h�crelerde porlar�n b�y�kl�� genellikle ayn�d�r. Ancak her h�credeki por say�s� farkl� olabilir.

Zardan Madde Ge�i�i : H�cre zar� se�ici ge�irgen �zelli�inden dolay�, b�t�n maddelerin girmesini engeller. Se�ici ge�irgenli�in olu�mas�nda porlar�n b�y�kl��, zar�n kimyasal yap�s� ve ge�ecek molek�llerin durumu etkili olmaktad�r. Bunlar dikkate al�nd��nda �unlar s�ylenebilir:

K��k molek�ller b�y�k molek�llerden daha kolay ge�er: Glikoz ve daha k��k molek�ller ge�ebilir, Glikozdan b�y�kler ge�emez. H2O, O2, CO2 �ok kolay ge�en maddelerdendir.
N�rt molek�ller iyonlardan daha kolay ge�er : ��nk� zar �zerinde iyonlar�n ge�i�ini zorla�t�ran (+) ve (-) y�kler vard�r. Yani zarda iyonik yap�dad�r.
Ya�� zen maddeler kolay ge�er : ��nk� zar�n ara yap�s� ya�d�r. Bu maddeler zar�n se�ici ge�irgenli�ini bozarak ge�erler (alkol, eter ve kloroform gibi).
Ya�da ��z�nen maddeler de kolay ge�e

B�YOLOJ� - B�YOLOJ�

9/7/2010

biyoloji

TA�IMA S�STEM�

9/7/2010

TA�IMA S�STEM�

Odun Borular� (Ksilem): K�klerden al�nan su ve mineralleri tek y�nl� olarak (a�a��dan yukar�ya) ta��rlar. Sitoplazmalar� erimi� cans�z h�crelerden olu�urlar. Soymuk Borular� (Floem): Fotosentez sonucu olu�an �r�nleri, aminoasit ve baz� azotlu bile�ikleri �ift y�nl� (hem a�a��dan yukar�ya hem de a�a��dan yukar�ya) olarak ta��rlar. Sitoplazmal� ve canl� h�crelerdir. Kalburlu boru h�creleri ve arkada� h�crelerinden olu�ur.

B�YOLOJ� - SOLUNUM

9/7/2010

solunum

�SKELET

9/7/2010

�SKELET S�STEM�

Hayvan v�cuduna desteklik g�revi yapan ve koruyan, kaslarla ba�lant� yaparak hareketi sa�layan sisteme iskelet ve kas sistemi denir.

B�TK�LERDE �SKELET:
Otsu bitkilerde bitkinin dik durmas�n� sa�layan ve bitkiye destek olan yani iskelet g�revini g�ren yap� turgor bas�nc�d�r. �ok y�ll�k odunsu g�vdeli bitkilerde ise bu g�revi bir s�rekli doku olan sert doku �stlenmi�tir.

HAYVANLARDA �SKELET:
Hayvanlarda i� ve d�� iskelet olmak �zere iki �e�it iskelet vard�r.

1.D�� skelet: V�cudun d�� k�sm�nda organik ve inorganik maddelerden olu�ur. Epitel h�creleri taraf�ndan yap�lm��t�r. Su ve �s� kayb�n� engeller. B�y�meyi s�n�rlad�� i�in zaman zaman yenilenir. D�� iskeletin �zerinde hi�bir v�cut �rt�s� bulunmaz. Genellikle omurgas�zlarda g�r�l�r. Baz� bir h�crelilerde sitoplazma taraf�ndan salg�lanan d�� rt�ler bir d�� iskelet olu�turur. D�� iskelette kaslar iskeletin i� y�z�ne ba�lanm��t�r.
Eklem bacakl�lar�n v�cudunu �rten kitukula protein, karbonhidrat, ya� ve tuzlardan olu�mu� bir d�� iskelettir. B�y�me s�ras�nda zaman zaman esnek bir yap�ya sahip olmad�� i�in de�i�tirilir.�rne�in, diyatomelerde SiO2, salyangoz ve midyelerde CaCO3 birikimi ile olu�ur. �stakoz ve �ekirgede kitinden kabuk �eklinde g�r�l�r.

2.�� skelet: Embiryonun mezoderm tabakas�ndan olu�ur. K�k�rdak dokunun, kemik dokuya d�n��mesi ile meydana gelir. Boyca b�y�meyi s�n�rlay�c� de�ildir. Hayvan ile beraber b�y�r. D�� iskeletten farkl� olarak kaslarla �rt�l�d�r. En basit i� iskelet amphioxusta g�r�l�r. S�rt taraf�nda notakord denilen s�rt ipi �eklindedir.
S�ngerlerde k��k i�neler �eklinde (CaCo3, silis, spongis gibi); derisidikenli ve deniz y�ld�z� gibi canl�larda kollu i� iskelet �eklinde; omurgal�larda ise eklemlerle ba�l� esnek bir i� iskelet vard�r.
Bal�klarda eklemli i� iskelet �eklindedir. K�pekbal�klar�nda b�t�n ya�ant�lar� boyunca k�k�rdaktan yap�lm�� bir i� iskelet vard�r.�� iskeletin yap�s� kemik dokudan olu�mu�tur.

1.S�ngerimsi Kemik: K�rm�z� kemik ili�i ile dolu olup d�zensiz bo�luklar� vard�r. Kemik h�creleri lak�n ad� verilen bo�luklar i�inde bulunur.
2.S�k� Kemik: H�creler aras� bo�luklar yoktur. Sar� kemik ili�i bu bo�luklar� doldurur. Ancak k�lcal damarlar� ta��yan ince mikroskobik kanallar� vard�r. Kemi�in uzun eksenine uzanan paralel kanallara havers kanallar� denir. Havers kanallar�n� birbirine ba�layan yan kanallara volkman kanallar� denir.

Kemi�in Yap�s�: Kemi�in %30 u protein yap�s�ndaki osein adl� kemik ara maddesinden, %45 i CaPO4, MgPO4, CaCo3 gibi inorganik maddelerden %25 ise sudan olu�ur. Kalsiyum ve karbonat tuzlar� ile fosfat kemi�e sertlik ve dayan�kl�k verir. A�l�k halinde kemik kapsad�� iyonlar�n 1/3 n� kana verir. �yon kayb�na u�rayan kemik yumu�ar ve kolayca k�r�labilir. Gebelikte be mineraller bebe�in iskeletinin olu�umunda kullan�l�r. Olgun kemik h�crelerine osteosit denir. Yass�, oval h�creler olup, sitoplazmik uzant�lar� vard�r. Yap� olarak kemik iki k�sma ayr�l�r:
Kemik Olu�umu:V�cutta kemi�in bir k�sm� ba� dokudan (kafatas�n�n yass� kemikleri, y�z kemikleri, k�pr�c�k kemi�inin bir k�sm�, b�ng�ldak kemi�i, di�, bal�klar�n pulu); bir k�sm� da k�k�rdak dokudan (�ye kemikleri, le�en kemi�i) geli�ir.
�m�r boyu bir taraftan kemik yap�m� devam ederken, di�er taraftan da yap�lan kemikler y�k�l�r. B�y�me �a��nda yap�m y�k�mdan fazla oldu�unda kemikler kal�nla��r ve uzar. Orta ya�larda yap�m-y�k�m denge halindedir. Ya�l�larda ise y�k�m daha fazlad�r. Bu nedenle kemik daha kolay k�r�labilir.
Kan ve kemiklerin kalsiyum ve fosfat miktarlar�n� tiroid, paratiroid bezleri ve deriden salg�lanan hormonlar, beslenme ile al�nan mineraller, vitaminler ve genetik fakt�rler d�zenler. Derinin kemik b�y�mesini d�zenleyen hormonu yapabilmesi i�in kandan yeteri kadar kalsiyum almas� gerekir. Bu da g�ne�in mor �tesi ��nlar� ile sa�lanabilir.
1.Uzun Kemikler: Kol ve bacaklarda bulunur. �ki ucu �i�kin silindirik kemiklerdir. Kemi�in boyuna uzamas�n� ba� k�sm� ile g�vdesi aras�nda bulunan k�k�rdak doku sa�lar. Bir s

B�YOLOJ� - �RNEK DENEY

9/7/2010

�rnek deney

LIP, FACE, VESTIBULE

9/7/2010

LIP, FACE, VESTIBULE

LIP
WHITE
RED
ULCER
EXOPHY-TIC
DEVELOP-MENTAL
LIPWHITE
Candidiasis
Squamous Cell Carcinoma
Actinic Cheilitis
Smoker"s Keratosis
LIPRED & PIGMENTED
Angular Cheilitis (= Perleche)
Candidiasis @ Commissure
Hemangioma
Labial Melanotic Macule (=Ephelis)
LIP ULCERS
Traumatic
Herpetic
Erythema Multiforme
Hypersensitivity (Herpes, Sulfa) Reaction of Skin (Bull"s Eye) and Mucosa (Ulceration)
LIP EXOPHYTIC / ELEVATED
Fibroma
Papilloma
Mucocele
Angioedema
LIPDEVELOPMENTAL
Commisural Lip Pit
BUCCAL AND LABIALVESTIBULE
White
Red
Ulcer
Anatomy
VESTIBULEWHITE
Linea Alba
Cheek Bite
Snuff Dipper"s
Aspirin Burn
Leukoedema
White Sponge Nevus
Lichen Planus
SCC
Fordyce"s Granules
VESTIBULE WHITE
Linea Alba
Cheek Bite
Snuff Dipper"s
Aspirin Burn
Leukoedema
White Sponge Nevus
Lichen Planus
SCC
Fordyce"s Granules
VESTIBULEEXOPHYTIC
Stensen"s Papilla
Parulis
VESTIBULERED / PIGMENTED
Erosive Lichen Planus
Amalgam Tattoo
VESTIBULEULCER
Apthous
Traumatic
DERMATOLOGIC LESIONS
Actinic Keratosis
S C C
Keratoacanthoma
Basal C C
Systemic Lupus
Rosacea
Herpes Zoster
Nevus
Melanoma
Neurofibroma
DERMATOLOGIC LESIONS LIST
Actinic Keratosis
S C C
Keratoacanthoma
Basal C C
Seborrheic Keratosis
Sebaceous Hyperplasia
Trichoepithelioma
Syringoma
Sebaceous Cyst
Epidermoid Cyst
Milia
Systemic Lupus
Rosacea
Herpes Zoster
Nevus
Melanoma
Neurofibroma
ACTINIC KERATOSIS
Sun Damaged Skin
Scaling, Kertotic, & Erythematous
Appears Gray to Deep Brown
Premalignant
S C C
Resembles B C C
Enlarging Ulceration
Central Crust
Indurated Base
Regional & Distant Metastasis
M F

B�YOLOJ� - DNA MOLEK�L�

9/7/2010

dna molek�l�

H�CRE B�L�NMELER� VE �REME �E��TLER�

9/7/2010

canl� h�crelerin nesillerini devam ettirebilmek i�in kendilerine benzer yeni h�creler meydana getirmelerine b�l�nme denir.b�l�nme , �o�alma ,b�y�me ve geli�me i�in ka��n�lmaz bir hayat olay�d�r.hem e�eyli hem de e�eysiz �remenin ger�ekle�mesini sa�layan temel olay h�cre b�l�nmeleridir.canl�larda g�r�len en �nemli h�cre b�l�nmeleri mitoz ve mayoz dur.belli bir geli�me d�nemini tamamlayan h�creler b�l�nerek �o�al�rlar.ancak baz� h�creler hayvanlar�n sinir ve kas h�creleri ,bitkilerin de�i�mez doku h�creleri b�l�nmezler.h�creler genellikle oval olup ,k�reye benzerler.yani bir hacim ,bir de alanlar� vard�r.hacim stoplazmadan ,alan ise h�cre zar�ndan ibarettir.h�cre b�y�d�k�e yar� �ap artar.alan yar��ap�n�n karesi,hacim ise yar� �ap�n� k�p� oran�nda artar.iki art��n fark� �ok fazla oldu�undan belli bir de�erden sonra h�cre zar�,fazla b�y�yen stoplazman�n ihtiya�lar�n� kar��layamaz hale gelir.i�te o an,h�cre b�l�nme mesaj� alarak b�l�n�r.b�ylece hacim k��lm�� veya alan b�y�tm�� olurlar.

h�cre b�l�nmeleri ve �reme �esitleri

BAKTER�LER

9/7/2010

BAKTER�LER
GENEL �ZELL�KLER�

Monera alemini olu�turan prokaryot canl�lar�n en yayg�n ve en �ok bilinen grubu bakterilerdir. O kadar yayg�nd�r ki bug�n d�nyam�zda bakterinin bulunmad�� yer yoktur diyebiliriz. En �ok organik at�klar�n bol bulundu�u yerlerde ve sularda ya�arlar. Bununla beraber, -90 0C buzullar i�inde ve +80 0C kapl�calarda ya�ayabilen bakteri t�rleri de vard�r. Hava ile ve su damlac�klar� ile �ok uzak mesafelere ta��nabilirler. Deneysel olarak ilk defa 17. y�zy�lda bakterileri g�zleyebilen ve onlar�n �ekillerini a��klayan Antoni Van L�venhuk olmu�tur. Bakteriler b�t�n hayatsal olaylar�n ger�ekle�ti�i en basit canl�lard�r. Hepsi mikroskobik ve tek h�crelidirler. B�y�kl�kleri normal �karyotik h�crelerin mitokondrileri kadard�r.

H�CREYAPISI

Prokaryot olduklar�ndan zarla �evrili �ekirdek, mitokondri, kloroplast, endoplazmik retikulum, golgi gibi organelleri yoktur. Ribozom b�t�n bakterilerin temel organelidir. DNA, RNA, canl� h�cre zar� ve sitoplazma yine b�t�n bakterilerin temel yap�s�n� olu�turur. Bunlara ek olarak b�t�n bakterilerde h�cre, cans�z bir �eperle (murein) sar�l�d�r. �eperin yap�s�, bitki h�crelerinin �eperinden farkl�d�r. Sel�loz ihtiva etmez. Baz� bakterilerde h�cre �eperinin d��nda kaps�l bulunur. Kaps�l bakterinin diren�lili�ini ve hastal�k yapabilme (patojen olma) �zelli�ini art�r�r.

Baz� bakteriler kam��lar�yla aktif hareket edebilirken, baz�lar� kam��lar� olmad�� i�in ancak bulunduklar� ortamla beraber pasif hareket edebilirler. Buna g�re bakteriler, kam��s�z, tek kam��l�, bir demet kam��l�, iki demet kam��l� ve �ok kam��l� olarak grupland�r�l�r. Baz� bakteriler mezozom denilen zar k�vr�mlar� bulundurur. Burada oksijenli solunum enzimleri (ETS enzimleri) vard�r. Oksijenli solunum yapan, ancak mezozomu bulunmayan bakterilerde ise solunum zinciri enzimleri h�cre zar�na tutunmu� olarak bulunur. bakterilerde genel yap�n�n % 90� sudur. suda ��z�nm�� maddeler h�cre zar�ndan giri�-��k�� yaparlar. DNAlar sitoplazmaya serbest olarak da��lm��t�r. Bakteriler �karyot h�crelere g�re daha �ok ve daha k��k ribozom i�erirler. bu sayede protein sentezleri �ok h�zl�d�r.

Bakteriler �e�itli �zellikleri bak�m�ndan grupland�r�l�rlar. Bu �zelliklerin ba�l�calar�; �ekilleri, kam�� durumlar�, beslenmeleri ve boyanmalar� olarak say�labilir.

�EK�LLER� ve BOYANMALARI

Bakteriler ��k mikroskobunda bak�ld��nda ba�l�ca �u �ekillerde g�r�l�rler.

a. �ubuk �eklinde olanlar (Bacillus):Tek tek veya birbirlerine yap��m��lard�r. Tifo, t�berk�loz ve �arbon hastal�� bakterileri bu �ekildedir.
b. Yuvarlak olanlar (Coccus): Genellikle kam��s�zd�rlar. Zat�rre ve bel so�uklu�u bakterileri bunlara �rnektir.
c. Spiral olanlar (Spirullum): K�vr�ml� bakterilerdir. Frengi bakterileri ve di�lerde yerle�en Spiroketler bunlara �rnektir.
d. Virg�l �eklinde olanlioar (Vibr: ) Virg�l bi�iminde tek k�vr�ml�d�rlar. Kolera bakterisi gibi.

Bakterilerin boyanmalar�: Danimarkal� bakteriyolog Gram taraf�ndan geli�tirilen boyalarla boyanan bakterilere Gram (+), boyanmayanlara ise Gram (-) bakteriler denir.

BAKTER�LER�N BESLENMELER�

Baz� bakteriler ototrof olup, fotosentez veya kemosentez yaparlar. �o�unlu�u ise heterotrof olup, saprofit veya parazit ya�arlar.

Saprofit Bakteriler: Bakterilerin �o�unlu�unu olu�turur. Besinlerini bulunduklar� ortamlardan haz�r s�v�lar olarak al�rlar. Nemli, �slak ve ��r�kler �zerinde ya�arlar. en �ok amino asit, glikoz ve vitamin gibi besinleri ortamdan al�rlar. Bu t�r bakteriler d�� ortama salg�lad�klar� enzimlerle bitki ve hayvan �l�lerini daha basit organik maddelere par�alayarak onlar�n ��r�mesini sa�larlar. B�ylece hem topra��n humusunu art�r�rlar, hem de kendilerine besin sa�larlar. ��r�tme sonucu �e�itli kokular meydana gelir. Bu y�zden bu olaya koku�ma denir. Baz� saprofit bakteriler, s�t�n yo�urt ve peynir olarak mayalanmas�n� sa�larlar. Saprofitler, d�nyada madde devrinin tamamlanmas�nda �nemli rol oynad�klar�ndan hayat i�in mutlaka gereklidir.

Parazit Bakteriler: Besinleri

B�TK�LERDE TA�IMA S�STEMLER�

9/7/2010

BAKTER�LER�N �REMELER�

9/7/2010

e�eyli �reme (konjugasyon)
b�l�nerek �o�alma
b�t�n bakteri t�rlerinde esas �reme �ekli b�l�nmedir. �reme e�eysiz �reme �eklidir. su, besin maddesi ve s�cakl��n uygun oldu�u ortamlarda �ok h�zl� b�l�n�rler. bu b�l�nme her 20 dakikada bir ger�ekle�ir. b�ylece geometrik olarak artmaya ba�larlar. ancak bu art�� s�rekli de�ildir. ��nk� zamanla ortam�n s�cakl�� artar, asitler ve co2 birikir, besin maddeleri t�kenir. bunlar bakteriler i�in �ld�r�c� doza ula��nca geometrik art�� bozulur. b�ylece bakterilerin populasyonlar� da...

B�BREKLER�N G�REVLER�

9/7/2010

B�breklerin g�revleri nelerdir?
Normal zamanlarda do�an sa�l�kl� bebeklerin b�brekleri ve idrar yollar� geli�imlerini tamamlam��t�r ve g�revlerini eksiksiz olarak yerine getirebilir. Ancak nadiren, baz� bebeklerin b�brekleri anne karn�nda hi� geli�meyebilir veya k��k ya da yap�s� bozuk olarak kalabilir. B�yle bir bebek, b�brekleri �al��masa bile do�uma kadar ya�ayabilir, ��nk� v�cudunda biriken art�k maddeler anne kan� ile temizlenir. Ancak, iki b�bre�i de olmayan veya b�brekleri ileri derecede yap� bozuklu�u nedeniyle hi� i� g�rmeyen bir bebe�in do�umdan sonra hayat�n� normal olarak s�rd�rmesi m�mk�n de�ildir; ba�ka organlar� sa�lamsa diyalize ba�l� olarak ya�ayabilir. Buna kar��l�k, bir b�bre�i tamamen sa�l�kl�, di�er b�bre�i ise i� g�rmeyen bir yenido�an normal olarak ya�ar. Bu durum, �o�u defa ya�am�n daha sonraki d�nemlerinde de hayati bir sorun yaratmaz.
�drar yollar�n�n geli�imi s�ras�nda �reterin �st (b�brek havuzundan ��k�� yerinde) veya alt (idrar kesesine giri� yerinde) ucunda darl�k ortaya ��kabilir. Darl�k, sadece sa� veya sol tarafta olabilece�i gibi iki tarafl� da olabilir. Bu darl�klar�n bir k�sm�n� ameliyatla d�zeltmek gerekir. Baz� darl�klar ise hafif derecelidir ve b�bre�in �al��mas�n� bozmaz; dolay�s�yla da ameliyat gerektirmez.
Bazen, erkek bebeklerin mesaneden sonraki idrar borular�nda (�retra) do�u�tan bir perde bulunabilir. B�yle bir perde idrar ak�m�n� engeller. Bu bebekler idrarlar�n� f��k�rtamazlar, damla damla yaparlar. Sonu�ta, idrar kesesinde ve hatta �reterler ve b�brek havuzunda idrar birikir, bas�n� artar ve b�breklerin �al��mas� bozulabilir. Bu bebeklere en k�sa zamanda m�dahele edilerek peredenin ortadan kald�r�lmas� gerekir.
Ba�a d�ntop

Anne karn�ndaki bebeklerde
b�brek ve idrar yolu hastal�klar�n� te�his edebilir miyiz?
Evet! G�n�m�zde kullan�lan modern ultrasonografi cihazlar� ile gebeli�in ��nc� ay�ndan itibaren anne karn�ndaki bebe�in b�breklerinde ve idrar yollar�ndaki �ekil bozukluklar� g�r�lebilmektedir. Ult

CANLILARIN BES�N Z�NC�R�

9/7/2010

Canl�lar�n Besin Zinciri
�dev - 2001

Beslenme basama��; bir ekosistemdeki beslenme zincirinin a�amalar�ndan her davran��lar�na g�re de�i�ik basamaklarda s�f�rland�r�l�r. �lk ve en alt basamakta fotosentezyoluyla kendi besinini kendisi �retebilen ye�il bitkiler ( �reticiler) bulunur. Bitkiler ya dabitkisel �r�nler, ikinci basamaktaki ot�ul hayvanlar taraf�ndan yenir. ��nc� basamakta, ot�ullar� yiyen birincil et�iler, d�rd�nc� basamakta da birincil et�ileri yiyen ikincil et�iler yer al�r. Canl�lar�n �o�u birka� beslenme basama��nda birden beslendi�i i�in , le�le yada bitkisel �r�nler de beslenir. Baz� ot�ullar da zaman zaman hayvansal �r�nleri yer. Baktariler ve mantar gibi ��r�k��l canl�lar�n, �lm��, ilk basamaktaki bitkilerin yararlanabilece�i besinler haline getirilmesi ise ayr� bir beslenme basama��n� olu�turur.

Beslenme zinciri ekolojide, madde ve enerjinin bir canl�dan �b�r�ne yiyecek bi�imde aktar�lma dizisi. Canl�lar�n �o�u yaln�zca bir tek hayvan ya da bitki t�r�yle beslenmedikleri i�in, beslenme zinciri ilk halkas�d�r. Et�il beslenme zincirinde bitkilerle beslenen (ot�ul) bir hayvan� daha b�y�k bir hayvan yer ve ielk besin kayna��ndan gelen madde ve enerji bu et�il hayvana aktar�lm�� olur. Asalak beslenme zincirinde, k��k bir canl�, kendisinden daha b�y�k olan kona��n bir b�l�m�yle beslenirken kendisi de daha k��k asalaklar�n kona�� olabilir. ��r�k��l beslenme zincirinde ise mikroorganizmalar �l� organik maddelerle beslenerek ya�amlar�n� s�rd�r�r.

Beslenme zincirinin halkalar�n� olu�turan her beslenme basama��nda �s� bi�iminde bir enerji kayb� olaca��ndan bir beslenme zincirinde en �ok d�rt ya da be� basamak bulunabilir. N�fus yo�unlugun �ok y�ksek oldu�u b�lgelerde ya�ayan insanlar, tah�l yiyen hayvanlar yerine do�rudan tah�llar beslenerek beslenme zincirinin bir halkas�n� azaltt�klar�ndan, toplam yiyecek arz�n� artt�rm�� olurlar. Beslenme zincirine kadar k�sal�rsa son t�keticiye ula�an toplam enerji miktar� da o kadar artar.

Bitkiler gibi kendi besinini �retme yetene�i olmayan hayvanlar, ya�amlar�n� s�rd�rebilmek i�in ba�ka canl�lar� yemek zorundad�r. Bu y�zden do�adaki yabani hayvanlar�n ya�am� genellikle ba�ka bir hayvanlar�n ya�am� genellikle ba�ka bir hayvana yem olarak son bulunur.�rne�in ot yiyerek beslenen bir tav�an g�n�n birinde bir tilkiye yem olur, tilki �l�nce de onun le�ini bu kez sinek kurt�ular� ile le�b�cekleri yiyip bitirir. Bitkilerden ba�lay�p �e�itli hayvanlar�n birbirini yemesiyle s�r�p giden bu ili�kiyi �evirebilir (ekoloji) uzmanlar� beslenmezinciri olarak adland�r�l�r.

Do�ada tek t�r yiyecekle beslenen hayvan pek azd�r. Tav�an yaln�z otlar� de�il yabani meyveleri a�a�lar�n yaprak ve filizlerini de yiyebilir. Tilki ise tav�andan ba�ka fareleri, ��anlar�, k�mes hayvanlar�n� ve b�cekleri yiyerek beslenir. Bu nedenle, �ok karma��k olan bu ili�kiler a��n� anlayabilmek i�in, pek �ok besin zincirin aras�ndaki ba�lant�y� kurmak gerekir. �evre Bilim Uzmanlar� bu ba�lant�y� g�stermek i�in, canl�lar�n adlar�n� ya da resimlerini oklarla birle�tirerek ayr�nt�l� �emalar �izerler. Genellikle bir �r�mcek a�� kadar karma��k olan bu �emalar a�� denir.
Asl�nda da�a son derece karma��k oldu�u i�in �er�e�e birebir uyan bir beslenme a�� izmek �ok g��t�r. Bu a�a kat�lacak her yeni hayvan ba�ka bir canl�y� yedi�inden ya da ba�ka bir canl�ya yem oldu�undan, a�a eklenecek oklar�n sonu gelmeyecektir. �evrebilimciler bu g��l�� yenmek i�in genellikle bir hayvan�n yaln�zca temel yiyeceklerini ya da belli bir bitki t�r�n� yiyen belliba�l� hayvanlar� g�stermekle yetinirler.

Beslenme a��n�n �izilmesiyle, do�adaki bu karma��k ili�kinin baz� notlar� a��kl��a kavu�ur. Enerjisini g�ne� ��ndan hammaddelerini topraktan ve sudan alarak kendi besinini kendisi �retebilirler ye�il bitkiler genellikle en alt basama�a yerle�tirilir. Temel olarak bitkiyle beslenen tav�an ve s��an gibi hayvanlar bir �st basamakta toplanabilir. Bunlar ot�ul hayvanlard�r. Daha �ok �b�r hayvanlar� yiyerek beslenen gelincik ve bayku� gibi hayvanlar ise daha yukar�daki basamakta yer al�r. Bunlar et�ilerdir. Ot�ullar ile et�iller aras�ndaki basama�a da hem bitki hem hayvan yiyen porsuk, tilki gibi hayvanlar yerle�tirilir. Bunlarda hep�iler"dir.
Beslenme basama�� denen bu a�amalar�n belirlenmesinden sonra beslenme a�� karmakar��k bir �izgiler yuma�� olmaktan ��karak d�zenli bir �emaya d�n��r. Bu �emaya bak�ld��nda, bitkilerden ot�ulara ve et�ilere do�ru gidildik�e her basamakta daha az sayada canl� oldu�u a��k�a g

B�TK�LERDEK� B�YOLOJ�K SAAT

9/7/2010

B�L�MSEL ARA�TIRMA

Zaman� �l�ebilme yetene�i genelde insan�n d��nda di�er canl�larda bulunmas�n�n beklenmedi�i bir �zelliktir. Bunun sadece insanlara �zg� oldu�u d��n�lebilir ama hem bitkiler hem de hayvanlar, zaman� �l�me mekanizmas�na yani "biyolojik bir saate" sahiptirler:

Bitkilerdeki Biyolojik Saat

Bitkilerin zamana ba�l� hareketlerinin ilk defa anla��lmas� 1920lere dayanmaktad�r. Bu y�llarda Almanyada iki bilimadam� Erwin Buenning ve Kurt Stern fasulye bitkisindeki yaprak hareketlerini inceliyorlard�. �ncelemeleri sonunda g�rd�ler ki, bitkiler g�n boyunca yapraklar�n� g�ne�e do�ru uzat�yorlar, geceleri de tam dikey olarak yapraklar�n� b�z�p uyku pozisyonuna ge�iyorlard�.Bu bilimadamlar�ndan yakla��k iki y�zy�l �nce de Frans�z Astronom Jacques dOrtour de Marian da bitkilerin b�yle d�zenli bir uyku ritmine sahip olduklar�n� g�zlemlemi�ti. Karanl�k bir ortamda �s� ve nem ayarlamas� yap�larak tekrarlanan deneylerde bu durumun de�i�memesi, bitkilerin i�lerinde zaman �l�en bir sistemlerinin oldu�unu g�stermi�ti. Bitkiler belirli faaliyetleri i�in belirli zamanlar� se�erler.

Bunu da g�ne� ��ndaki de�i�imlere ba�l� olarak yaparlar. ��lerindeki saat g�ne� ��yla kuruldu�u i�in ritmik hareketlerini 24 saat i�inde tamamlarlar. Bitkilerin ritmik davran��lar�n�n haftalarca s�rd�� de olabilir. Yap�lan ritmik hareketler ne kadar s�rerse s�rs�n de�i�meyen bir nokta vard�r. Bu hareketler her seferinde bitkinin ya�amas� ve neslinin devam� i�in, hep en uygun zamanlamada ger�ekle�ir. Ve bu hareketlerin ba�ar�yla tamamlanabilmesi i�in bir�ok karma��k i�lemin kusursuz bir �ekilde meydana gelmesi gerekir. �rne�in bir�ok bitkide �i�eklenme y�l�n belli bir zaman�nda olur.

��nk� bu zamanlar bitkinin �i�eklenmesi i�in en uygun zamanlard�r. Bitkilerin bu zaman ayarlamalar�n� yapan saatleri, g�ne� ��n�n yapraklara d��me s�resini de hesaplar. Her bitkinin biyolojik saati bu s�reyi bitkinin kendi yap�sal �zelli�ine g�re hesaplar. Yap�lan hesap ne olursa olsun �i�eklenme en uygun zamanda ger�ekle�ir. Bu �ekilde bir zaman ayarlamas� yapan soya fasulyesi �zerinde yap�lan ara�t�rmalar sonucunda, bu bitkilerin ne zaman ekilirlerse ekilsinler her zaman y�l�n ayn� zamanlar�nda �i�ek a�t�klar� g�r�lm��t�r.

Bitkilerin �i�eklenmesi kendili�inden ger�ekle�en, ola�an bir olay de�ildir. ��nk� bitkiler polenlerini her zaman yaymazlar. �rne�in Gelincik �i�ekleri polenlerini polen ta��y�c� b�ceklerin en fazla oldu�u saatlerde yayarlar. Di�er bitkilerdeki �i�eklenme de y�l�n belli zamanlar�nda ger�ekle�ir. Bu zaman �i�eklenme i�in en uygun oland�r. Bilim adamlar� �i�eklerdeki bu zamanlamay� biyolojik saat olarak nitelendirmektedir.

Bitkiler �i�eklenmenin d��nda daha bir�ok faaliyetlerinde m�kemmel zamanlamalar kullan�rlar. �rne�in gelincik �i�ekleri polenlerini yayma zamanlar�n�, polen ta��y�c�lar�n en yo�un �ekilde dola�t�klar� g�nlere ve saatlere denk getirirler. Yine her bitki i�in bu g�nler ve saatler de�i�ir. Ama sonu�ta her bitki yapt�� zaman ayarlamas�yla en garantili bi�imde polenlerini yayd�r�r. Gelincik �i�ekleri Temmuz ile A�ustos aylar�nda sabah 05.30 ile 10.00 saatleri aras�nda polenlerini yayarlar. Bu saat, ar�lar�n ve di�er b�ceklerin de beslenmek i�in d��ar�ya ��kt�klar� saatlerdir. Burada bitki, kendi �zellikleri d��nda bir de di�er canl�lar�n �zelliklerini en ince ayr�nt�s�na kadar hesaba katmal�d�r.

Bu bitki kendisini d�lleyecek olan canl�lar�n yuvalar�ndan ��kacaklar� zaman�, katedecekleri yolun s�resini ve beslenme saatlerini tam olarak bilmelidir. Bu durumda akla �u soru gelecektir: B�t�n bu "bilgilere" sahip olan ve gerekli "hesaplamalar�" yapan "di�er bir canl�n�n �zelliklerini analiz eden" ve bir bilgisayar merkezini and�ran bu saat, bitkinin neresindedir?Bilim adamlar� bitkiler d��ndaki canl�lardaki biyolojik saatin, genel olarak hipofiz bezinin etkisiyle olu�tu�unu d��nmektedirler. Fakat bitkilerdeki bu m�kemmel zaman �l�me sisteminin nerede bulundu�u onlar i�in hala tam bir s�rd�r.

B�YOLOJ� - SEGMENTASYON Y�NTEM� �LE �K� BOYUTLU G�R�NT� �ZER�NE A�IRLIK MERKEZ�N�N HESAPLANMASI

9/7/2010

segmentasyon y�ntemi ile iki boyutlu g�r�nt� �zerine a��rl�k merkezinin hesaplanmas�

SOLUNUM P�GMENTLER�

9/7/2010

Akci�erlerde, hava keselerindeki hava bulunan O2 kana, kandaki C02 hava keselerine ge�er.
Dokularda, kanda fazla olan 0 dolu s�v�s� arac�l�� ile h�crelere, CO2 ise h�crelerden kana ge�er.
Canlýlarda, solunum organlar�yla al�nan 02, kan taraf�ndan (karasal b�cekler hari�) dokulara ta��n�r.
02 ve COz, kan s�v�s�nda erimi� halde veya alyuvarlarda taþýnýr. Hayvanlarýn kan�nda O2 ve CO2 ta��y�c�, solunum pigmentler denilen boya maddeleri vard�r. Solunum pigmentleri ortak �zellikleri 02 ile tersinir reaksiyon girebilmeleridir.

Omurgalýlarda, alyuvarlarda bulunan bu pigmentler, omurgas�z hayvanlarda genellikle plazmada bulunur. Organizasyon artt�k�a 02 ihtiyac� artm��, buna ba�l� olarak kan�n, 02 ta��ma kapasitesi de artm��t�r.

SOLUNUM PIGMENTLERI

Solunum pigmentleri �o�unlukla demir ta��yan organik molek�llerdir. Hemosiyaninde bak�r bulunur.

Hemoglobin alyuvarlarda toplanmas� kanan oksijen ta��ma kapasitesini art�rm��t�r.

Oksijen Ta��nmas�

Akci�erlerden dif�zyonla kana ge�en O2, alyuvarlarda bulunan hemoglobin ile birle�ir.

Hemoglobin + 02 Oksihemoglobin (A��k k�rm�z�)

Oksihemoglobin halinde alyuvarlarla dokulara taþýnýr. Dokularda O konsantrasyonu aý olduundan, oksihemoglobin O2 ve hemoglobine ayr��r.
Oksihemoglobin O2+ Hemoglobin
Serbest kalan 02 dif�zyonla doku s�v�s�na, oradan da h�crelere ge�er.

C02 nin Ta��nmas�:
Karbondioksitin �o�u, bikarbonat iyonlar� (HCO3 ) halinde plazmada ta��n�r. Bir miktar CO2, kan plazmas�nda ��z�nm�� halde ta��n�r. Ayr�ca hemoglobinle birle�mi� halde (karbomino hemoglobin) de bir miktar CO2 ta��n�r.
Solunum sonunda olu�an CO2, dif�zyonla doku s�v�s� arac�l�� ile kana ge�er. Kana ge�en CO2 alyuvarlara girer. Alyuvarlarda:
Karbonik anhidraz
CO2 + H2O --- H2CO3 H + HCO3
Karbonik Asit Bikarbonat
Bikarbonat iyonlar� alyuvarlardan kan plazmas�na ge�er. Kan plazmas�nda akci�erlere kadar ta

CANLILAR VE ETK�LE��M

9/7/2010

CANLILAR VE ETK�LE��M
Ayn� �evrede ya�ayan bitki ve hayvanlar�n olu�turdu�u canl� toplulu�una ya�ama birli�i denir. �rnek; ormanlar, �ay�rlar, g�ller. Buralarda ya�ayan hayvanlar ve bitkiler kar��l�kl� olarak etkile�imlerini devam ettirirler.
CANLILAR

�reticiler (ototrof)
*Fotosentetik canl�lar
*Kemosentetik canl�lar

T�keticiler (heterotrof)

Hem ototrof Hem heterotrof

Holozoik ya�am Simbiyoz ya�am Saprotif ya�am
*Et�iller (karnivor)-Kommensalizm
*Ot�ullar (herbivor)-Mutualizm
*Hem et�il (omnivor)-parazitlik
hem ot�ullar

A. �RET�C�LER:
Fotosentez ile inorganik maddelerden (CO2 ve H2O) organik besin ve oksijen �retirler.
�retilen organik besinler;
Glikoz, Aminoasit, Vitamin, Ya� asidi ve Gliserol
*Ye�il bitkiler, fotosentez yaparak kendi besinlerini �retirler.
Fotosentez s�ras�nda klorofil taraf�ndan emilen g�ne� enerjisi, �retilen inorganik besinlerin
yap�s�nda kimyasal enerji olarak depolan�r.
�retilen besinin bir k�sm�, do�rudan bitkinin ya�amsal etkinliklerinde harcan�r.
Besinin bir k�sm� da ni�asta, ya�, sel�loz veya odun �ekline �evrilerek depolan�r.
�reticiler;
*Ye�il bitkiler
*Baz� bakteriler
*Mavi - ye�il algler
*�glena gibi baz� tek h�creliler

Ototrof canl�lar ikiye ayr�l�r.
Fotosentetik canl�lar; ihtiva ettikleri klorofil pigmenti sayesine ��k enerjisinden faydalanarak besin
�retebilen canl�lard�r, (bitkiler, mavi-ye�il algler, yosunlar)
Kemosentetik canl�lar: kimyasal enerji kullanarak besin �retebilen canl�lard�r. �e�itli bakteriler bu
gruba girerler. Demi, k�k�rt, nitrat, nitrit bakteriler vb.

B. HEM �RET�C�LER HEM T�KET�C�LER:
B�cek�il bitkiler, azot�a fakir topraklarda ya�arlar. Topraktan alamad�klar� azotu, b�cekleri
avlayarak onlar�n proteinlerinden kar��larlar.
Bu bitkiler ayn� zamanda fotosentez yaparak ni�asta ve di�er �ekerleri de kendiler �retirler.
H�cre d�� sindirim yaparlar. �rnek; b�cek kapan bitkisi, ibrik�i otu (nephentes , diyonea (sinek
kapan), diyosera gibi.
Yapraklar, b�ce�i yakalayacak ve sindirebilecek bir yap� kazanm��t�r.
C, T�KET�C�LER:
* Besinini d��ar�dan haz�r olarak alan canl�lara t�keticiler denir.
1. Holozoik canl�lar: Besinlerini kat� tanecikler �eklinde alan, et yiyen, ot yiyen ve t^em et hem de ot yiyen canl�lard�r.
T�keticiler;
a.Ot�ullar (otobur)
b.Et�iller (etobur)
c.Hem et�il, hem ot�ullar
a.ot�ullar; daha �ok bitkisel kaynakl� besinlerle beslenirler. �rnek; koyun, ke�i. at inek, z�rafa,
e�ek gibi. Kemirici memelilerden sincap ve tav�anda ot�uldur.
Di� yap�lar� ve sindirim sistemleri sel�lozu sindirecek �ekilde �zelle�mi�tir.
b.Et�iller; Daha �ok hayvansal besinlerle beslenirler. �rnek: Memelilerden: Kurt, tilki, kedi, k�pek, kaplan, va�ak, aslan, leopar gibi. Ku�lardan: Kartal, �ahin, atmaca gibi. S�r�ngenlerden; y�lan, timsah, kertenkele gibi. Kurba�alarda et�il bir hayvand�r. Di� yap�lar� et yemeye m�sait olup, k�pek di�leri geli�mi�tir.
c.Hem et�il hem de ot�ullar:
Baz� bal�klar, baz� ku�lar, tav�anlar�n �o�u, ay�, kaplumba�a evcil kedi ve ipekler hem etle hem de otla beslenirler. Hem kesici hem de par�alay�c� di�leri bulunur.
Et�il ve ot�ul hayvanlar d��nda kalan canl�lar organik besinlerini sa�lay�� ekillerine g�re;

*Asalaklar (parazitler),
*��r�k��ller (saprofitler)
*Ortak ya�ayanlar (Mutualizm) olmak �zere grupland�r�l�r.

Asalak ya�ama (parazitlik):
* Gereksinimleri olan besin maddelerini �zerinde ya�ad�klar� canl�lardan alarak ya�ayanlara denir,
*i� parazitler (tenya, ba��rsak solucan� vb) Parazitler

*D�� parazitler (bit pire, kene, uyuz b�ce�i gibi)

Canl�n�n parazit ya�amaya y�nelmesinin nedeni sindirim sistemlerinin k�relmi� olmas�d�r.
En iyi parazit �zerinde ya�ad�� canl�y� �ld�rmeden s�m�rendir.
�� parazit canl�lar�n sindirim sistemleri geli�memi�, buna kar��n �reme sistemleri iyi geli�mi�tir.
Parazitler konak canl�ya iki yolla zarar verirler,
*Besinlerini s�m�r�rler.
*Toksin (zehir) enjekte ederler,
D�� parazitlerde i� parazitlerden farkl� olarak sindirim sistemi geli�mi�tir.
Bitkiler aleminde de parazitlik vard�r.
*�zerinde ya�ad�� bitkiden su ve madensel tuz s�m�rerek kendi besinlerini yapanlara yar� parazit denir. Bu bitkiler klorofilsiz bitkilerdir, (�kse otu gibi)
*�zerinde ya�ad�� bitkiden haz�r organik madde s�m�rerek ya�ayanlara da tam parazit denir. Bu bitkiler klorofilsiz bitkilerdir, (cinsa��, canavar otu, y�lan yast�� bitkisi gibi)
* ��r�k��l ya�ama (saprofitlik):
Salg�lad�klar� sindirim enz

MAYOZ B�L�NME

9/7/2010

Mayoz B�l�nme
B�t�n d�llerde kromozom say�s�n�n de�i�mez kalabilmesi i�in (sperm ve yumurtan�n birle�mesinden kromozom say�s� iki kat�na ��kaca��ndan dolay�) farkl� bir h�cre b�l�nmesi geli�mi�tir. Mayoz b�l�nme ismini alan bu tip b�l�nmede, kromozom say�s� yar�ya indirgenir. Mayoz b�l�nmenin sonunda meydana gelen gametler di�er v�cut h�crelerinin aksine n say�da kromozom ta��r (baz� bitkilerde ve bir h�crelilerde bireyin kendisi ya�ant�s� boyunca haploid kromozomlu oldu�undan mayoz b�l�nmeye gerek kalmaz). Normal olarak soma h�crelerinde 2n kromozomlardan homolog olanlar, boyuna, sinaps dedi�imiz aral�klarla birbirinin yak�n�nda uzan�rlar. Bu homolog kromozomlar�n her biri ayr� bir kutba giderek, yaln�z bir tanesinin bir gamete verilmesi sa�lan�r. Homolog kromozomlar ayni b�y�kl��e ve sekle, keza benzer kal�tsal fakt�rlere sahiptir. Gerek yumurta gerekse sperm olu�umu son iki h�cre b�l�nmesine kadar ayni kurallara g�re y�r�t�l�r. Daha sonra spermatogenezis (sperm olu�umu) ve oogenesiz (yumurta olu�umu) farkl� �ekilde meydana gelir.
Mayozda da mitoz gibi profaz, metafaz, anafaz ve telofaz diye d�rt evre vard�r. Bu evreler arada interfaz olmaks�z�n pe� pe�e iki kez ger�ekle�ir ve sonu�ta d�rt yavru h�cre meydana gelir. Mayoz b�l�nme ile mitoz b�l�nme aras�ndaki en b�y�k farka profazda rastlan�r.

Interfaz
B�l�nmeye haz�rl�k evresidir. Mitozdaki interfaza benzemekle birlikte h�crelerin mitozdaki gibi b�y�kl�klerinin ve hacimlerinin artmas� ger�ekle�mez.

Profaz-I

Kromozomlar k�sal�p kal�nla�maya baslarken, anadan ve babadan gelen homolog kromozomlar sinaps halinde ya yan yana paralel uzan�rlar ya da birbirinin �zerine k�vr�l�rlar. K�salma sonucunda kromozomlar mitozdaki gibi g�r�lmeye baslar. Her kromozom iki kromatitten yap�ld��ndan, homolog kromozomlar d�rtl� demetler halinde g�r�l�r, bu g�r�n��e tetrat denir. Canl�n�n v�cudunda homolog kromozom kadar tetrata rastlan�l�r (insanda 23 tane). Kromozomlar�n sentromerleri ayr�lmam��t�r. 4 kromatid i�in iki sentromer vard�r.
Ayr�ca mitozdan farkl� olarak bu evrede tetratlar aras�nda par�a de�i�imi ger�ekle�ir. Crossing-over denilen bu par�a de�i�imi t�r i�inde �e�itlili�i sa�lar. Bu evrenin sonunda �ekirdek zari par�alanarak kaybolur.
Metafaz-I

�ekirdek zar�n�n par�alanmas� sona ermi�, sentrozomlar kutuplara �ekilmi� ve i� iplikleri ortaya ��km��t�r. Sentromerleri �ift olan tetratlar ekvatoral d�zlem �zerine dizilir.
Anafaz-I

Bu evrede tetratlar ikiye ayr�larak kutuplara giderler. Ana ve babadan gelen kromozomlar rasgele olarak birbirlerinden ayr�l�rlar (�zelliklerimizin baz�lar�n�n anadan baz�lar�n�n babadan ge�mesinin nedeni). Bu evrede kromozom say�s� indirgendi�inden kutuplara ta��nan yani o�ul h�crelere ge�ecek olan kromozom say�s� v�cut h�crelerinin kromozom say�s�n�n yar�s� kadard�r.
Telofaz-I
H�crenin iki kutbunda bulunan kromozomlar uzay�p incelmeye baslar. Etraflar�nda �ekirdek zari olu�ur. Sitoplazman�n bo�umlanmas�yla da haploid say�da kromozoma sahip iki yavru h�cre olu�ur.
Buraya kadar ge�en olaylar mayoz-I olarak adland�r�l�r. Bundan sonra mitozdakinin aksine arada interfaz evresi olmaks�z�n profaz-IInin ba�lamas�yla mayoz-II baslar.
Mayoz-II
Ba�l�ca iki b�y�k d�nemdedir.
1-�ekirdek b�l�nmesi
2-Sitoplazma b�l�nmesi
1-�ekirdek B�l�nmesi:
4 D�nemden olu�ur.
1-Profaz II :
-Profaz 1 deki ve profazdaki t�m olaylar ger�ekle�ir.
-Tetrat,sinapsis ve crossing-over g�r�lmez.
2-Metafaz II :
-Ýkili kromatitler h�crenin ekvator d�zleminde sýralanýrlar.
3-Anafaz II :
-Kromatitler ikiye ayrýlarak birer birer zýt kutuplara �ekilir.
4-Telofaz II :
-Kutuplara �ekilmiþ tekli kromatitler(kromozomlar)kromatin iplik haline d�n�þ�r.
-Etrafýnda �ekirdek zarý ve �ekirdek�ik oluþur.
2-Sitoplazma B�l�nmesi:

HAVA K�RL�L��

9/7/2010

Hava, atmosferi meydana getiren gazlar�n kar��m�d�r. Saf hava, ba�ta azot ve oksijen olmak �zere argon, karbondioksit, su buhar�, neon, helyum, metan, kripton, hidrojen, azot monoksit, ksenon, ozon, amonyak ve azotdioksit gazlar�n�n kar��m�ndan meydana gelmi�tir. Bu gazlar�n da��l�m� ise % 78"i azot, hacim olarak %21"ni ve a��rl�k olarak %23" �n� olu�turan oksijen ise olduk�a reaktif bir gazd�r. Di�er gazlar ise atmosfer hacminin %1"ini olu�tururlar. Atmosferi olu�turan bu gazlar�n, en karars�z olanlar� su buhar� ve karbondioksittir. Atmosferdeki su buhar� miktar�, denizler, g�ller, nehirler ve bitkilerden buharla�ma ile artar ve bulutlardan sis, �i�, ya�mur olu�umu ile de azal�r. Su buhar�n�n bu de�i�kenli�i, bu olaylarla birbirini �yle takip dengeler ki , su buhar�n�n atmosferdeki miktar� de�i�mez. Karbondioksit ise normalde �ok k��k yer te�kil eden bir birle�endir. �nsan ve hayvanlar�n teneff�s� ve bitkilerin fotosentez olay� ile atmosferdeki miktar� dengede tutulur. Atmosferdeki azot orman yang�nlar�, �im�ek gibi do�al atmosfer olaylar� ve yanma sonucu meydana gelir.
HAVA K�RL�L��
Do�al olarak saf atmosfer az veya �ok miktarda, b�y�k b�l�m� suni olan yabanc� maddelerin �retimi ile kirletilir. Bunlar�n ba��nda petrol �r�nleri ve end�striyel kirleticiler gelmektedir. �zellikle son y�llarda, end�striyel aktivitenin, �ehirle�menin ve n�fusun armas� ile kirletici maddelerin kullan�m� ve miktar�da h�zla artmaktad�r.
Atmosfere da��larak, onu kirleten kirleticiler kat�, s�v� ve gaz halindedirler. �e�itli kaynaklardan meydana gelen kirlilik maddeleri toz, is, sis, buhar, k�l, duman vb. olarak havaya ge�erler. Atmosferdeki bu kirleticiler, kirletici kaynaklardan atmosfere do�rudan verilen kirleticiler ve kirleticilerle atmosferik �zellikler aras�nda kimyasal olaylar sonucu olu�an kirleticiler olmak �zere iki �ekilde bulunurlar.
Hava kirlili�ine �rnek bir g�r�nt�
Atmosfere kirletici kaynaklardan yay�lan kirleticiler, k�k�rtdioksit, azot oksitler, karbon mon

B�YOLOJ� - GENERAL ASPECTS OF XENOB�OT�C B�OTRANSFORMAT�ON AND METABOL�SM

9/7/2010

general aspects of xenobiotic biotransformation and metabolism

B�YOLOJ�

9/7/2010

M�NERALLER
�A�RI YAZGAN
9/B 197

Mineral Nedir?
Minerallerin �zellikleri.
Minerallerin S�n�fland�r�lmas�.
M�NERAL NED�R ?
Mineral belirli bir kimyasal bile�ime sahip inorganik maddelerin ortak ad�d�r. Do�ada homojen halde bulunurlar. Mineraller insan h�cresinde protein, karbon hidrat, ya� gibi organik maddelere ba�l� olarak bulunduklar� gibi, tuz halinde de bulunabilirler. Kan bas�nc�n�n ayarlanmas�, kas kas�lmas�n da, sinirler de uyart�n�n iletilmesin de �nemli rol oynarlar. Do�ada 1-2 bin kadar mineral vard�r. Bunlar�n b�y�k bir b�l�m� yer kabu�unu olu�turur. �nemli mineraller: Kalsiyum, fosfor, iyot, demir, sodyum, klor, potasyum, magnezyum, fl�or, k�k�rt vb.
M�NERALLER�N �ZELL�KLER� M�NERALLER�N MEKAN�K, MAGNET�K, OPT�K ve I�ILDAMA �ZELL�KLER� VARDIR.

Mekanik �zelliklerin ba��nda sertlikleri gelir.
Mineraller �e�itli magnetik �zelliklere sahiptir. �rne�in demir m�knat�sla �ekilebilinir.
Minerallerin optik �zellikleri �zerlerine d��en �� yans�tma ve iletmeleri ile anla��labilinir.
Mineraller s�rt�nme sonucu ��k sa�arlar bu da minerallerin ��ldama �zelli�inin bir �r�n�d�r.
M�NERALLER�N SINIFLANDIRILMASI
Minerallerin ilk bilinen s�n�fland�r�lmas�n� Yunanl� Filozof Theophrastos yapt�. Daha sonra yap�lan s�n�fland�rmalar�n �o�unda fiziksel �zelliklere bak�ld�. Ama zamanla kimyasal �zellikler dikkate al�nmaya ba�land�. 1758"de �sve�li kimyac� Axel Fredrik kimyasal bile�imlere dayal� ilk s�n�fland�rmay� yapt�. 1837"de ABD"li minerolog Dwight DANA "a system of mineralogy"adl� eserin de bug�nde kullan�lan s�n�fland�rmay� �nerdi.

DANA M�NERALLER� BA�LICA 13 GRUBA AYIRDI

1-Do�al Elementler
2-S�lf�rler, arseny�rler, antimonitler
3-S�lfotuzlar
4-Oksitler, hidroksitler
5-Halojen�rler
6-Karbonatlar
7-Nitratlar
8-Boratlar
9-S�lfatlar
10-Kromatlar
11-Fosfatlar
12-Molibdatlar
13-Slikatlar

M�NERAL BAKIMINDAN ZENG�N BES�NLER
KALS�YUM: S�t ve s�t �r�nlerinde, ye�il yaprakl� sebzelerde.

�YOT: Deniz �r�nleri ve sofra tuzunda

FOSFOR: S�t ve s�t �r�nleri, yumurta, et, bal�k.

DEM�R: Karaci�er, k�rm�z� et, kuru �z�m, pekmez.

SODYUM: Yiyecekler de az miktar da bulunur. Tuz ihtiyac�m�z� besinlerin haz�rlan��nda kullan�lan tuzdan sa�lar�z.
BAZI M�NERALLER

B�YOLOJ� - M�YOP

9/7/2010

miyop

BAKTER�LER D�NEM �DEV�

9/7/2010

BAKTER�LER
GENEL �ZELL�KLER�
Monera alemini olu�turan prokaryot canl�lar�n en yayg�n ve en �ok bilinen grubu bakterilerdir. O kadar yayg�nd�r ki bug�n d�nyam�zda bakterinin bulunmad�� yer yoktur diyebiliriz. En �ok organik at�klar�n bol bulundu�u yerlerde ve sularda ya�arlar. Bununla beraber, -90 0C buzullar i�inde ve +80 0C kapl�calarda ya�ayabilen bakteri t�rleri de vard�r. Hava ile ve su damlac�klar� ile �ok uzak mesafelere ta��nabilirler. Deneysel olarak ilk defa 17. y�zy�lda bakterileri g�zleyebilen ve onlar�n �ekillerini a��klayan Antoni Van L�venhuk olmu�tur. Bakteriler b�t�n hayatsal olaylar�n ger�ekle�ti�i en basit canl�lard�r. Hepsi mikroskobik ve tek h�crelidirler. B�y�kl�kleri normal �karyotik h�crelerin mitokondrileri kadard�r.

H�CRE YAPISI
Prokaryot olduklar�ndan zarla �evrili �ekirdek, mitokondri, kloroplast, endoplazmik retikulum, golgi gibi organelleri yoktur. Ribozom b�t�n bakterilerin temel organelidir. DNA, RNA, canl� h�cre zar� ve sitoplazma yine b�t�n bakterilerin temel yap�s�n� olu�turur. Bunlara ek olarak b�t�n bakterilerde h�cre, cans�z bir �eperle (murein) sar�l�d�r. �eperin yap�s�, bitki h�crelerinin �eperinden farkl�d�r. Sel�loz ihtiva etmez.
Baz� bakterilerde h�cre �eperinin d��nda kaps�l bulunur. Kaps�l bakterinin diren�lili�ini ve hastal�k yapabilme (patojen olma) �zelli�ini art�r�r.

GENEL B�R BAKTER� �EKL�

Baz� bakteriler kam��lar�yla aktif hareket edebilirken, baz�lar� kam��lar� olmad�� i�in ancak bulunduklar� ortamla beraber pasif hareket edebilirler.
buna g�re bakteriler, kam��s�z, tek kam��l�, bir demet kam��l�, iki demet kam��l� ve �ok kam��l� olarak grupland�r�l�r. Baz� bakteriler "mezozom" denilen zar k�vr�mlar� bulundurur. Burada oksijenli solunum enzimleri (ETS enzimleri) vard�r. Oksijenli solunum yapan, ancak mezozomu bulunmayan bakterilerde ise solunum zinciri enzimleri h�cre zar�na tutunmu� olarak bulunur. bakterilerde genel yap�n�n % 90� sudur. suda ��z�nm�� maddeler h�cre zar�ndan giri�-��k�� yaparlar. DNAlar sitoplazmaya serbest olarak da��lm��t�r. Bakteriler �karyot h�crelere g�re daha �ok ve daha k��k ribozom i�erirler. bu sayede protein sentezleri �ok h�zl�d�r.
Bakteriler �e�itli �zellikleri bak�m�ndan grupland�r�l�rlar. Bu �zelliklerin ba�l�calar� ; �ekilleri, kam�� durumlar�, beslenmeleri ve boyanmalar� olarak say�labilir.

�EK�LLER� ve BOYANMALARI
Bakteriler ��k mikroskobunda bak�ld��nda ba�l�ca �u �ekillerde g�r�l�rler.
a. �ubuk �eklinde olanlar (Bacillus):Tek tek veya birbirlerine yap��m��lard�r. Tifo, t�berk�loz ve �arbon hastal�� bakterileri bu �ekildedir.
b. Yuvarlak olanlar (Coccus): Genellikle kam��s�zd�rlar. Zat�rre ve bel so�uklu�u bakterileri bunlara �rnektir.
c. Spiral olanlar (Spirullum): K�vr�ml� bakterilerdir. Frengi bakterileri ve di�lerde yerle�en Spiroketler bunlara �rnektir.
d. Virg�l �eklinde olanlar (Vibrio): Virg�l bi�iminde tek k�vr�ml�d�rlar. Kolera bakterisi gibi.

Bakterilerin boyanmalar�: Danimarkal� Bakteriyolog Gram taraf�ndan geli�tirilen boyalarla boyanan bakterilere Gram (+), boyanmayanlara ise Gram (-) bakteriler denir.

BAKTER�LER�N BESLENMELER�
Baz� bakteriler ototrof olup, fotosentez veya kemosentez yaparlar. �o�unlu�u ise heterotrof olup, saprofit veya parazit ya�arlar.
a. Saprofit Bakteriler: Bakterilerin �o�unlu�unu olu�turur. Besinlerini bulunduklar� ortamlardan haz�r s�v�lar olarak al�rlar. Nemli, �slak ve ��r�kler �zerinde ya�arlar. en �ok amino asit, glikoz ve vitamin gibi besinleri ortamdan al�rlar. Bu t�r bakteriler d�� ortama salg�lad�klar� enzimlerle bitki ve hayvan �l�lerini daha basit organik maddelere par�alayarak onlar�n ��r�mesini sa�larlar. B�ylece hem topra��n humusunu art�r�rlar, hem de kendilerine besin sa�larlar. ��r�tme sonucu �e�itli kokular meydana gelir. Bu y�zden bu olaya koku�ma denir . Baz� saprofit bakteriler, s�t�n yo�urt ve peynir olarak mayalanmas�n� sa�larlar.
Saprofitler, d�nyada madde devrinin tamamlanmas�nda �nemli rol oynad�klar�ndan hayat i�in mutlaka gereklidir.
b. Parazit Bakteriler: Besinlerini cans�z ortamdan de�il de �zerinde ya�ad�klar� canl�lardan temin ederler. ��nk� sindirim enzimleri yoktur. Bunlar�n baz�lar� konak canl�ya fazla zarar vermeden ya�ayabilirler. Sadece onun besinlerine ortak olurlar. Kal�n ba��rsa��m�zdaki Escherichia coli bunun en iyi �rne�idir. Baz� parazit bakteriler ise konak canl�n�n �l�m�ne bile sebep olabilen hastal�klara yol a�arlar. Bunlara Patojen Bakteriler denir. Patojenler ya toksin ��kararak ya da konak canl�n

B�YOLOJ� - B�LL GATES

9/7/2010

bill gates

B�YOLOJ� - MAYOZ VE M�TOZ B�L�NME NED�R?

9/7/2010

mayoz ve mitoz b�l�nme nedir?

CANLILARDA �REME VE GEL��ME

9/7/2010

�reme Ve Geli�me

�reme: Canl�lar�n nesillerini s�rd�rebilmeleri i�in ayn� t�rden yeni canl�lar ortaya ��karmas�na �reme denir. �reme e�eysiz ve e�eyli olmak �zere iki �ekilde ger�ekle�ir.

E�eysiz �reme: Bir canl�n�n tek ba��na yeni bir birey d�nyaya getirmesine e�eysiz �reme denir. E�eysiz �reme sonucunda olu�an yeni bireyin t�m �zellikleri atalar� ile ayn�d�r.

E�eysiz �reme a�a��daki �ekillerde ger�ekle�ir.

a) B�l�nmeyle �reme: Bir h�creli organizmalarda g�ren bir �reme �eklidir. Bu �reme �eklinde canl� b�l�nerek iki yeni birey olu�turur. Terliksi hayvan ve �glana gibi belli bir �ekli olan canl�larda b�l�nme enlemesine yada boylamas�na ger�ekle�irken, amip gibi belli bir �ekli olmayan canl�larda b�l�nme herhangi bir �ekilde ger�ekle�ebilir.

b) Sporlanmayla �reme: Genellikle mayoz b�l�nme ile olu�an sporlar, de�i�ik ortamlara uyum sa�layabilecek �zelliklere sahip h�crelerdir. Sporlar�n de�i�ik fakt�rlerle ta��nd�klar� yerlerde geli�erek yeni bireyler olu�turmalar�na sporla �reme denir.

c) Tomurcuklanmayla �reme: Canl�n�n bir yerinden d��ar�ya do�ru b�y�yen bir ��k�nt�n�n ana canl�yla ay�n� kal�tsal �zelliklere sahip yeni bir canl� olu�turmas�na tomurcuklanmayla �reme denir.

d) Vegetatif �reme: Canl�dan kopan bir par�an�n geli�erek yeni bir birey olu�turmas�na vegetatif �reme denir. Yass� solucan ve deniz y�ld�z� gibi baz� canl�larda g�r�l�r. Olu�an yeni bireyin t�m �zellikleri ana canl� ile ayn�d�r.

E�eyli �reme: Ayn� t�rden e�eyi farkl� iki canl�n�n �reme h�crelerinin birle�erek zigot olu�turmas� �eklinde ger�ekle�en �reme �e�idine e�eyli �reme ad� verilir. Bu �reme �e�idinde olu�an birey hem anneden hem de babadan kal�tsal �zellikler ald��ndan olu�an yeni bireyin kal�tsal �zellikleri �e�itlilik sa�layabilir.

E�eyli �reme �e�itleri:

�zogami: Boyut ve �ekil bak�m�ndan e�it olan iki gametin birle�mesi sonucu olu�an e�eyli �reme �e�idine izogami denir. Tatl� su alglerinde g�r�len �reme �e�idi izogamidir.

Anizogami: Bu e�eyli �reme �eklinde yumurta h�cresi de sperm h�creside kam��l�d�r fakat yumurta h�cresi sperm h�cresinden b�y�kt�r. Baz� alg ve mantarlarda g�r�l�r.

Oogami: �nsan ve di�er kompleks yap�l� canl�larda g�r�len bu e�eyli �reme �eklinde yumurta h�cresi b�y�k, hareketsiz ve kam��s�z, sperm h�cresi k��k ve kam��l�d�r.

Konjugasyon: Yan yana gelen iki canl� aras�nda ge�ici bir stoplazmik k�pr� kurulur ve kurulan stoplazma k�pr�s� �zerinden DNA ge�i�i sa�lan�r. Bu e�eyli �reme �ekli bakterilerde ve terliksi hayvanlarda g�r�l�r.

Partenogenez: Canl�n�n di�i �reme h�cresinde d�lleme olmadan mitoz b�l�nme ile yeni bir bireyin olu�mas�na partenogenez �reme denir. Bu �reme �e�idinde yumurta n krmozomlu ise olu�an yeni birey de n kromozomludur. Bu �reme �ekli ar�larda, su pirelerinde, kar�ncalarda ve baz� kelebeklerde g�r�l�r.

Hermafroditizm: Baz� canl�lar erkek ve di�i �reme organ�na ayn� anda sahiptir. Bu t�r canl�lara hermafrodit canl�lar denir. Hermafrodit canl�lar�n baz�lar�nda di�i ve erkek �reme h�creleri ayn� anda olu�abilir bu canl�lar kendini d�lleme yetene�ine sahiptir. Baz� hermafrodit canl�larda ise erkek ve di�i �reme h�creleri farkl� zamanlarda geli�ir bu canl�lar kendisini e�leyemez, �remek i�in ba�ka bir canl�ya ihtiya� duyarlar. Toprak solucan� ve istiridye gibi canl�lar hermafrodittir.

Metagenez: Baz� canl�larda e�eysiz �reme ile e�eyli �reme artarda ger�ekle�ir. Bu �reme �ekline metagenez �reme denir. Metagenez �reme �i�eksiz bitkilerde ve s�tma mikrobunda ger�ekle�ir.

Bitkilerde �reme

�i�eksiz Bitkilerde �reme: �i�eksiz bitkilerde ger�ekle�en �reme �ekli metagenez (d�l alma��) �remedir.

�i�ekli Bitkilerde �reme: �i�ekli bitkilerin �reme organ� �i�ektir. Baz� �i�eklerde erkek ve di�i �reme organ� bir arada bulunur bu t�r �i�eklere tam �i�ek denir. Baz� �i�eklerde ise yaln�zca bir �reme organ� vard�r, bu �i�eklere ise eksik �i�ek ad� verilir.

�i�e�in Yap�s�: �i�ekler cezbedici renklerdeki ta� yapraklar� sayesinde b�ceklerin ilgisini �ekerek tozla�man�n ger�ekle�mesini sa�larlar.

Erkek �

B�YOLOJ� - H�CRE

9/7/2010

h�cre

B�YOLOJ� - BO�ALTIM S�STEM�

9/7/2010

bo�alt�m sistemi

AMMON�TLER VE B�YOSTRAT�GRAF�

9/7/2010

AMMON�TLER
Mollusca (yumu�ak�alar) dal�n�n 5 s�n�ftan birini olu�turan cepholopodlar ilk olarak 1825"te Bilainville taraf�ndan adland�r�lm��t�r.
Cepholopoda s�n�f�na ait t�rleri: Mollusca dal�na ait di�er s�n�flar�n t�rlerinden ay�ran en belirgin �zellik kavk�lar�n�n planspiral sar�l�ml� olmas�d�r.
Fosil olarak 3.000"den fazla cinsi 10.000 kadar t�r� bulunmaktad�r.

�ekil 1. Naitulus sar�lma d�zleminden kesiti.

Sefalopodlar�n yumu�ak v�cudu biraz uzam�� olup �n tarafta geli�mi� bir ba� vard�r. Ba��n etraf�nda hareketli kotlar halinde tentak�ller bulunur. Tentak�ller hayvan�n h�zl� y�zmesini, dipte y�r�mesini ve beslenmesini sa�lar. V�cudun arka taraf�nda ve kar�n k�sm�nda manto cep gibi bir bo�luk vard�r. Bu bo�lu�a manto bo�lu�u veya solunga� bo�lu�u denir.

Manto bo�lu�una a��zdan giren deniz suyu huni veya hiponom ad� verilen huni �eklinde iki ucu a��k, kasl� bir borudan d��ar�ya ��kar. Manto bo�lu�unda d�rt solunga� ile salg� �reten delikler bulunur. Sefalopodlar�n t�m� hayvansal besin al�r. V�cudun arka taraf�nda ince uzun boru �eklinde kasl� sifon vard�r. Sifonun as�l g�revi hayvan y�zerken derinlik de�i�tirme durumunda hava odalar� i�indeki azotlu gaz bas�nc�n� ayarlamakt�r. Hayvan son locada oturur. Buna oturma odas� denir.

Sefalopodlar, Nautiloidea, Ammonoidea olmak �zere 3 alt s�n�fa ayr�l�r.

Nautiloidea: Bunlar cepholopodlar�n ilk ��kan temsilcileridir. G�n�m�zde yaln�z Nautilus cinsi ya�amaktad�r.

Coleoidea:
Bug�nk� denizlerde ya�ayan sefolopodlar�n �o�u bu tak�m�n �yeleridir. Akdeniz provensini karakterize eden bir cinstir.

Ammonoidea:

Bu grubun t�r� fosil halindedir. V�cut yap�lar� Nautolid"lere benzer. Ammonitler kal�tsal olarak Nautolid"lerden t�redikleri halde,daha geli�mi� ve �evreye daha kolay uyum sa�layabilen bir yap�lar� vard�r. Nautolid, kavk�larda geli�me, kavk� �ekli ve sifon durumuna g�re belirlenir. Ammenit"lerde ise sifon i� veya d�� kenardad�r.

Kavk�: Ammonit kavk�lar� Nautiluslar"da oldu�u gibi aragonit

B�YOLOJ� - GEL��ME

9/7/2010

geli�me

H�CREN�N YAPISI VE G�REVLER�

9/7/2010

H�crenin yap�s� ve g�revleri

H�CRE:Canl�l�k �zelli�i g�steren en k��k canl�
birimine denir. ORGANEL:H�credeki hayatsal olaylar� y�r�ten yap�lard�r. H�creler tek ve �ok h�creli olmak �zere iki �e�ittir. �ekilleri belirsizdir. Her �ekilde olabilir. H�CRE �E��TLER�: 1-Bitki h�cresi 2-Hayvan h�cresi 3-Bir h�creli canl�lar

DE�ERLEND�RME : 1. H�cre nedir ? 2. H�cre �e�itleri nelerdir ?

FEN B�LG�S� ��RETMEN� HALUK �OLAK

G�NL�K PLAN DERS�N ADI:FEN B�LG�S� SINIF: 6 D/C S�RE:40 * KONUNUN ADI:H�crenin yap�s� KONUNUN AMACI:H�cre zar�,sitoplazma ve �ekirde�in �z. kavrat�lacak KONUNUN ARACI:Ders kitab�,mikroskop tak�m�, Y�NTEM-TEKN�K:Anlat�m,soru-cevap,deney,g�zlem,inceleme
KAZANIMLAR : 2. Mikroskopta so�an zar�n� g�zlemleyerek g�zlem sonu�lar�n� belirtir.
3. Mikroskopta a��z i�i epitelini g�zlemleyerek g�zlem sonu�lar�n� belirtir.
4. Bitki ve hayvan h�crelerinin �eklini �izerek aralar�ndaki benzerlik ve ayr�l�klar� fark eder.
5. H�crenin yap�s�n� �ema �zerinde a��klar.
6. H�creyi �evreleyen yap�y� (h�cre zar�) ve i�levlerini a��klar.
7. Sitoplazmay� ve farkl� canl�l�k olaylar�n�n ger�ekle�ti�i sitoplazmadaki yap�sal birimleri (organelleri) i�levleriyle tan�r
PLANIN ��LEY��: H�CRE ZARI:madde al��veri�ini sa�layan delikli yap�dad�r. �ki s�ra protein ve aras�nda ya� tabakas�ndan olu�mu�tur. Bitkilerde ayr�ca sel�loz �eper vard�r. S�TOPLAZMA:Yumurta ak�na benzer. Yar� saydam ve canl�d�r. Organc�klar� korur. ENDOPLAZM�K RETUKULUM: Kanald�r. Besin al��veri�ini sa�lar. GOLG� AYGITI:Kanald�r. Protein ve ya� salg�lar. R�BOZOM:Kanallar�n �st�ndedir. Protein depolar M�TOKONDR�:Oksijen �retir. H�crenin enerjisini sa�lar KOFUL:At�klar�n depoland�� yerdir. L�ZOZOM:Sadece hayvanlarda bulunur. B�y�k molek�lleri par�alar. SENTROZOM:Sadece hayvanlarda bulunur. �o�almada yard�mc� olur. PLAST�T:Sadece bitkilerde bulunur. �� e�ittir. a)KLOROPLAST:Bitkiye ye�il rengi verir. b)KROMOPLAST:Bitkiye ye�il d��ndaki renkleri verir

RNA

9/7/2010

RNA
Ribon�kleik asit ,n�kleotidlerin ard arda yerle�mesiyle birle�mi� tek diziden olu�an (DNA n�n tek sarmal zincirinden biri gibi) y�ksek kaliteli molek�ld�r. N�kleotid dizisinde �eker ribozdur, azotlu bazlar ise adenin, sitozin, guanin ve urasildir. DNA molek�l�nden fark� Timin yerine Urasil olmas�d�r. Yap� ve fonksiyon olarak birbirlerinden ayr�lan 3 t�r RNA molek�l� vard�r.
m-RNA
DNA molek�l�nde lokalize ��z�lme ile kopyas� ��kar�lan molek�llerdir. RNA polimeraz adl� enzim ile DNA dizisindeki genlerin �ifresi mRNA �eklinde olu�turulur. DNA n�n her baz�na RNA zincirindeki tamamlay�c� baz kar��l�k gelir, b�ylece her Adenin"e bir Urasil, her Guanin e bir sitozin n�kleotidleri ve bunun tam tersi kombinasyonda dizilimler olu�turulur. Mevcut bir genin bilgilerini ihtiva eden mRNA molek�l� h�cre �ekirde�inden ayr�larak sitoplazmadaki ribozomlara var�r ve bilgilerini i�lemeye ba�lar. mRNA lar DNA da yaz�l� genetik kodun kar�� bir tipini olu�turur. Bu �ekilde birle�tirilmi� RNA molek�l�, t�pk� bir foto�raf�n pozitifi ve negatifi gibi kal�t�m mesaj�n�n kar�� tip halindeki e�idir. Bu mesaj daha sonra sitoplazmada ribozomlar sayesinde ��z�lebilecek ve ta��y�c� RNA sayesinde amino asit birle�imi i�in kullan�lacakt�r.
mRNA n�n ke�fi Frans�z ve Amerikan ara�t�rmac�lar�n �al��ma �r�n�d�r. Fakat buna ait kavram� 1961"de kesinlikle belirleyenler, Frans�z biyologlar� Jacob ve Monod"dur.
r-RNA
Ribozomal RNA;ribozomlar sitoplazma i�ine da��lm�� k�resel yap�lard�r. Proteinler ve ribozomal RNA denen �zel bir RNA �e�idinden olu�urlar. T�re g�re ribozomun %40 ila %60�n� bu molek�ller meydana getirir. Ribozomlar�n rol� haberci RNA da yaz�l� genetik kodu ��zmektir.
t-RNA
Ta��y�c� RNA; 70 ila 80 n�kleotidli bir molek�ld�r. Zincirin bir ucu sitozin–sitozin–adenin (CCA) ve di�er ucu guanin (G) ile son bulur. Ayr�ca yap�s�nda nadir bazlarda yer al�r. Bi�imi 3 yaprakl� yonca yapra�� ve molek�l�n iki ucundan olu�an bir ""Sap"" bi�imidir.
tRNA n�n rol� h�cre ortam�ndaki amino asitleri ,

B�YOLOJ� - MADDE D�NG�LER� ( B�YOJEOK�MYASAL D�NG�LER )

9/7/2010

madde d�ng�leri ( biyojeokimyasal d�ng�ler )

B�YOLOJ� SORULARI KARI�IK

9/7/2010

1. H�cre zar�n�n g�revi nedir?
H�cre i�i ile h�cre d�� aras�nda madde al�� veri�ini sa�layan esnek, canl� ve se�ici ge�irgen bir zard�r.

2. Endoplazmik retikulum ka� �e�ittir ve g�revi nedir?
�zerine ribozom ta��yan gran�ll� ve gran�ls�z olmak �zere iki �e�ittir. H�cre i�inde maddelerin ta��nmas�, depolanmas� ve kimyasal reaksiyonlar�n yap�ld�� yerdir.

H�CRE VE H�CRE B�L�NMELER�

9/7/2010

H�CRE

A)H�cre:

B�t�n canl�lar h�crelerden yap�lm��t�r.H�cre;canl�l�k �zelli�i g�steren en k��k birimdir.Genellikle g�zle g�r�lmezler ancak mikroskopla incelenebilir.
�ok h�creli canl�larda h�creler aras�nda i� b�l�m� vard�r.Canl�lar�n yap�s�nda bulunan h�creler de�i�ik g�revler yapmak �zere farkl�la��r,dokular� olu�turur.ayn� g�revi yapan farkl� dokularda bir araya gelerek organlar� meydana getirir.Organlar ayn� g�revi yapmak �zere bir araya gelerek sistemleri olu�turur.
Canl�l��n devaml�l�� i�in gerekli olan b�t�n hayatsal faaliyetler v�cudumuzu meydana getiren sistemler taraf�ndan ger�ekle�tirilir.Sistemler canl�lar�n v�cudunu olu�turur.Sistemlerin birle�mesiyle de olu�an yap�ya organizma denir.
h�creler == dokular == organlar ==== sistemler == organizma ==canl�

Sa�l�kl� bir organizmada sistemler ve organlar uyum i�inde �al��r.organlardan birinin �al��ma �eklini bozulmas� di�er organlar�n olumsuz etkilenmesine neden olur.
B�t�n h�creler h�cre zar�,sitoplazma ve �ekirdek olmak �zere,�� temel k�s�mdan olu�ur.
1)H�cre zar�:
Se�ici ge�irgen ve canl�ya sahip bir zard�r.H�cre zar�n�n g�revi h�creyi d�� etkilerden korumak,h�creye �ekil vermek ve h�crenin madde al��veri�ini sa�lamakt�r.
Bitki h�cresinin �ekli dikd�rtgenimsidir.bunu sebebi;bitki h�cresinde h�cre zar�ndan ba�ka sel�lozdan yap�lm�� cans�z bir tabaka olan h�cre �eperinin(h�cre duvar�) bulunmas�d�r.h�cre �eperini g�revi,bitki h�cresi,ne sa�laml�k ve dayan�kl�l�k kazand�rmakt�r.
2)Sitoplazma:
h�cre zar�n� i�ini dolduran canl� s�v�d�r.ak��kan olup yar� saydamd�r.��inde besinler,enzimler,organellerler bulunur.Sitoplazma canl�l�k olaylar�n� yap�ld�� h�cre k�sm�d�r.Sitoplazmada �e�itli g�revleri olan k��k yap�lar(organc�klar)bulunur.
a)Ribozom:b�t�n h�crelerde vard�r.Sitoplazmada ve Endodoplazmik retikulumda bulunur.Amino asitleri �zel ba�larla birle�tirerek h�creye �zel proteinleri yapar.
b)endoplazmik retikulum(E.R.):H�cre zar�ndan �ekirde�e kadar uzanan kanal sistemidir.H�cre i�inde madde iletimini ve depolanmas�n� sa�lar.�zerinde Ribozom bulunuyorsa gran�ll� E.R. �zerinde Ribozom yoksa gran�ls�z E.R. denir.
c) Golgi ayg�t�: Salg� maddelerini �retip zarla paketleyerek salg�lar. S�t bezi, ter bezi, t�k�r�k bezi gibi salg� h�crelerinde say�lar� fazlad�r.
d) Lizozom: H�crede b�y�k yap�l� besinlerin sindirilmesini sa�lar. Ya�lanm�� organelleri par�alar. Lizozom un zar yap�s� bozulursa, h�cre kendi kendini sindirir.Buna otoliz denir.
e)Mitokondri: Bakteriler hari� b�t�n h�crelerde bulunurlar. Organik besinlerden oksijenli solonum ile enerji (ATP) �retir. Karaci�er, kas ve beyin h�crelerinde Mitokondri say�s� normalden daha fazlad�r.

f) Koful: ��i s�v� dolu keselerdir. Bir h�crelerde beslenme ve bo�alt�mda , bitkilerde ise su al�nmas�nda g�revlidir. Bitki h�crelerinde b�y�k ve az say�da, hayvan h�crelerinde ise k��k ve �ok say�dad�r. Bitki h�cresi ya�land�k�a kofullar b�y�r.
g) Sentrozom ( sentrioller) : �nsan ve hayvan h�crelerinde bulunur.H�cre b�l�nmesinde g�rev yapar.
h) Plastidler: Bitki h�crelerinde bulunur. �� e�ittir.
1) Kloroplast: Bitkiye ye�il renk verir. Yapraklarda ve otsu bitkilerin g�vdelerinde bulunur. Yap�s�ndaki klorofil fotosentezde g�revlidir.

2) Kromoplast : Bitkilerde �i�ek ve meyveler sar�, k�rm�z� ve turuncu rengi verir.
�rnJ Domates, havu�, papatya
3) L�koplast: Renksizdir, ni�asta depo eder k�k ve yumru g�vde, meyve gibi organlar�nda bulunur.
�rnJ Patates, turp, havu�, tohumlar
3) �ekirdek :
Hayatsal olaylar�n y�netildi�i yerdir. Bakterilerde ve mavi, ye�il alglerde bulunmaz. Alyuvarlar�n �ekirde�i olmad�� i�in b�l�nemez.
�ekirdek d�rt k�s�mda incelenir....
1J �ekirdek zar�: H�cre zar�na benzer.�ki katl�d�r. �zerinde porlar(ge�itler) vard�r.Kromotin ipli�i korur.
2J �ekirdek �zsuyu: Sitoplazmaya benzer yap�s�nda organik besinler ve n�kleik asitler bulunur.
3J �ekirdek�ik: Koyu ve yuvarlak olup yap�s�nda n�kleik asit ve genleri ta��r.
4J Kromotin iplik

PROTE�NLER�N YAPILARI VE ARALARINDAK� BA�LAR

9/7/2010

PROTE�NLER�N YAPI VE FONKS�YONLARI.

PROTE�NLERDE YAPI
Proteinler y�ksek molek�l a��rl�kl� polipeptitlerdir. Yaln�zca amino asitlerden olu�anlara basit proteinler; amino asitlere ilaveten ba�ka molek�lleri da ta��yanlara bile�ik proteinler denir.

Proteinler �e�itli �ekillerde s�n�fland�r�l�rlar:
��z�n�rl�klerine g�re: Suda, tuzlu ��zeltide ve organik ��z�c�lerde ��z�nenler.
Bi�imlerine g�re: Glob�ler ve fibriler proteinler.
Fonksiyonlar�na g�re: Yap�sal, katalitik, ta��y�c� proteinler.
�nsan v�cudunda 50-100 bin �e�it protein bulundu�u tahmin edilmektedir. Bu proteinlerin kovalent ba� kopmas� olmaks�z�n g�sterdikleri bi�imsel de�i�ikliklere konformasyonal de�i�iklik denir. Bir proteinin binlerce m�mk�n konformasyonundan �yle bir konformasyonu vard�r ki o �� boyutlu yap�sal organizasyon biyolojik fonksiyon g�rebilmesi i�in �artt�r.
Tek polipeptit zincirinden olu�an proteinlerde �� yap�sal organizasyon vard�r: Primer yap�, sekonder yap� ve tersiyer yap�. Protein iki ya da daha fazla polipeptit zincirinden olu�uyorsa d�rd�nc� bir yap�sal organizasyon daha vard�r: Kuaterner yap� (�ekil 22-25).

�ekil 22 Proteinlerde primer, sekonder, tersiyer ve kuaterner yap�

�ekil 23 Proteinlerde primer, sekonder ve tersiyer yap�

�ekil 24 Proteinlerde kuaterner yap�
�ekil 25 Proteinlerde primer, sekonder, tersiyer ve kuaterner yap�

Proteinlerin �� boyutlu yap�s�n�n olu�turulmas�nda iki grup ba� g�revlidir.
I- �ekici Kuvvetler:
Kovalent Ba�lar : Amino asitler aras�nda peptit ve –S"S- ba�lar�; amino asitlerin i�inde C"C, C"O ve C"N ba�lar� kovalent ba�lard�r.
Koordine Kovalent Ba�lar :Bu ba�lar protein yap�s�na giren ge�i� metalleri (Fe2+ gibi) ile amino asitler aras�nda olu�urlar.
�yonik Ba�lar : Amino asit R gruplar�ndaki (+) y�kl� gruplarla (-amonyum, -amonyum, kuanidinyum, imidazolyum gibi) (-) y�kl� gruplar (-karboksil, -karboksil, -karboksil, fosfat, sulfat gibi) aras�ndaki kuvvetli elektrostatik �ekme �eklindeki ba�lar iyonik ba�lar olarak tan�mlan�r.
Hidrojen Ba�lar� :Ba�lanmam�� (serbest) elektron �iftine sahip iki elektronegatif atom aras�nda hidrojen atomu k�pr�s� �eklinde olu�an ba�lard�r. Proteinlerin yap�s�nda bu t�r ba�lar� olu�turacak �artlar mevcuttur. A�a��da hidrojenin kovalent ba�la ba�l� oldu�u hidrojen verici gruplarla hidrojeni hidrojen ba�� arac�l��yla ortakla�a kullanan gruplar verilmi�tir (�ekil 26 - 27).

Hidrojen verici Hidrojen ortakla��c�
N  H"""""""""""""""""""" OOC 
S  H"""""""""""""""""""" S-CH3
O H"""""""""""""""""""" S-S 
HN  H"""""""""""""""""""" O C
H2N  H""""""""""""""""""""
COHN  H""""""""""""""""""""

OMURGALILARIN YAPISI

9/7/2010

OMURGALILAR

Omurgal�lar, s�rtlar� boyunca uzanan omurgalar�yla t�m �b�r hayvanlardan ayr�l�r. Omurga, k�k�rdaktan, kemikten ya da her ikisinden olu�an iskeletlerinin en �nemli b�l�m� ve temel eksenidir. Omurgal�lar genellikle omurgas�zlardan daha iri ve daha karma��k yap�l�d�r.

�lk omurgal�lar yakla��k 510 milyon y�l �nce ortaya ��kan ilkel bal�klard�r. Omurgan�n kaslarla hareket ettirilebilen esnek bir destek olu�turdu�u, b�ylece bu hayvanlar�n h�zl� y�zmesine olanak sa�lad�� d��n�lmektedir. Omurga ayr�ca, i�indeki kanalda yer alan ve sinir sisteminin en ya�amsal b�l�mlerinden olan omurili�i korur. Omurilik, g�vde ve uzant�lar� ile beyin aras�nda bir sinir k�pr�s� kurar.

Bu geni� hayvan grubu bal�klar, amfibyumlar, s�r�ngenler, ku�lar ve memelilerden olu�ur.

MEMEL�LER (MAMAL�A)

Yavrular�n� s�t salg�layan g��s bezleriyle beslediklerinden bu hayvanlara Mammalia ad� verilmi�tir. Bu hayvanlar Jurada memeli benzeri s�r�ngenlerden (Synapsida alt s�n�f�n�n Therapsida tak�m�ndan) ayr� bir dal �eklinde meydana gelmi�lerdir. Bu gruptaki hayvanlar�n temel �zelliklerinden birisi de t�m�n�n v�cudunda az yada �ok say�da k�l�n bulunmas�d�r.

Memeliler �� ana gruba ayr�l�r. Bunlar�n aras�nda tekdelikliler yada yumurtlayan memeliler olarak tan�nan grup ornitorenk ve ekidnelerden olu�ur. Bu ilgin� hayvanlar�n yavrular�, k��lar gibi yumurtadan ��kar, ama sonra anne s�t�yle beslenir.

�kinci grupta keseliler yer al�r. Keselilerin yavrular� �ok az geli�mi� olarak do�ar. Yeni do�anlar�n uzunlu�u genellikle 6 santimetreyi a�maz. Ba�l�ca keseliler aras�nda opossum, tasmanya�eytan�, bandikut, kuskus ve kangru say�labilir.

Eteneli memeliler en geni� memeliler grubunu olu�turur. Plasenta ad�yla da tan�nan etene, annenin i�inde geli�en ve yavru ile anne aras�nda k�pr� kurarak do�ana kadar yavruyu besleyen bir organd�r. Eteneli memeliler ba�l�ca 10 grup alt�na toplanabilir:

B�cek�iller (Insectivora) en �ok eski d�nyada bulunmakla birlikte bir �l��de Kuzey Amerika"ya da yay�lm��t�r. K�stebekler, kirpiler ve sivrifareler en bilinen �yeleridir.

Yarasalar (Chiroptera), u�an memelileri kapsar. Hemen hemen b�t�n iri yarasalar meyveyle beslenirken, k��klerinin �o�u b�cekleri avlar.

Primatlar (Primates) maymunlar ve insanlardan olu�ur. Geli�mi� beyinleri ve el becerileriyle dikkat �ekerler.

Di�sizler (Edentata) ya di�ten t�m�yle yoksundurlar yada a��zlar�nda basit yap�l� birka� di� ta��rlar. Armadillo, kar�ncayiyen ve tembelhayvan bu grubun �yeleridir.

Kemiriciler (Rodentia) t�r ve birey say�s� en �ok olan memelilerdir. T�r say�s� 4000"i a�an memelilerin yar�s�ndan �o�unu kemiriciler olu�turur. Kobay, fare ve s��an�n yan� s�ra oklukirpi, kunduz ve sincap da kemiriciler aras�nda yer al�r.

Et�iller (Carnivora) aslan, kaplan, pars, s�rtlan, sansar, ay�, kedi, ve k�pe�i de i�eren y�rt�c� hayvanlard�r. Denizde ya�amaya b�y�k bir uyum g�steren foklar ve morslar ise genellikle y�zge�ayakl�lar (Pinnipedia) ad�yla ayr� bir grupta toplan�r.

Balinalar (Cetaca) hemen hemen t�m�yle k�ls�z, bal�k bi�imdeki memelilerdir. Suyun d��nda ya�ayamazlar. Ger�ek balinalar�n yan� s�ra yunuslar ve musurlar da bu grupta yer al�r. Mavi balina ya�ayan en iri hayvand�r.

Filler (Proboscidea) g�n�m�ze yaln�z iki t�r�yle ula�abilmi� kara hayvanlard�r.

Tektoynakl�lar (Perissodactyla) at, e�ek, zebra, tapir ve gergedandan olu�urlar. Toynaklar, bu ve sonraki grubun ayak parmaklar�n� �evreleyen, kal�nla�arak ba�kala��ma u�ram�� t�rnaklar�d�r.

�ifttoynakl�lar (Artiodactyla) deve, geyik, z�rafa, s��r, antilop, ke�i ve koyun gibi gevi�getirenlerin yan� s�ra domuz, pekari ve suayg�r� gibi gevi�getirme �zelli�i bulunmayan hayvanlar� da kapsar.

KARAKTER�ST�K �ZELL�KLER�

1. V�cutlar� genel olarak belirli zaman aral�klar�nda d�k�len k�llarla kapl�d�r. Derilerinde ter, ya�, koku ve s�t bezleri gibi �e�itli salg� bezleri bulunur. Baz� memelilerin v�cut ve kuyruk k�s�mlar�nda s�r�ngenlerinkine benzeyen pullar vard�r.

2. Balinalar (Cetacea) ve Deniz inekleri (Sirenia) gibi deniz memelileri d��nda kalanlarda d�rt �ye vard�r. Bu deniz memelilerinde arka �yeler kaybolmu�tur. Her bir �yede 5 veya daha az say�da parmak bulunur. Gerek �yeler ve gerekse parmaklar �e�itli ya�am bi�imlerine g�re, �rne�in, y�r�mek, ko�mak, t�rmanmak, y�zmek, u�mak ve ka�mak gibi g�revleri yerine getirecek �ekiller kazanm��lard�r. Parmak u�lar�nda boynuz yap�s�nda t�rnak ve toynaklar, parmak altlar�nda ise etli yast�klar mevcuttur.

3. �skelet iyi bir �

PROB�YOT�KLER�N KUZU BES�S�NDE �N-V�VO VE �N-V�TRO ETK�LER�N�N ARA�TIRILMASI

9/7/2010

RESEARCHES ON IN-VIVO AND IN-VITRO EFFECTS OF PROBIOTICS ON LAMB FATTENING

Probiyoti�in Tan�m� ve Tarihsel Geli�imi
Probiyotiklerin S�n�fland�r�lmas�
Bakteriler
Mantarlar
Mayalar
Avrupa Birli�i (AB) �lkelerinde Ticari Preparat Olarak Kullan�lan Probiyotikler
Probiyotiklerin Etki Mekanizmas�
Probiyotiklerin �retimi ve Depolanmas�
Yem End�strisinde Probiyotik Kullan�m� ve Stabilitesi
Peletleme ��leminin Probiyotiklerin Canl�l�� zerine Etkisi
Peletleme S�cakl��ndan Korunmada Mikrokaps�lasyon Tekni�i
Hayvan Beslemede Probiyotik Kullan�m�n�n Gelece�i
Ruminantlar�n Beslenmesinde Probiyotik Kullan�m� ve Etkileri
Probiyotik Kullan�m�n�n Rumen Parametrelerine Etkisi
Duodenuma Amino Asit Ak��na Etkisi
Probiyotiklerin Patojen Mikroorganizmalara Etkisi
Probiyotik Kullan�m�n�n Ruminantlar�n Performans�na Etkisi
�n-vitro Gaz Olu�um Tekni�i (Hohenheim Yem Testi)
Rumen Mikrobiyolojisi ve Rumen Gazlar�
Rumende Gaz Olu�umu �le Sindirim Derecesi Aras� �li�kiler
MATERYAL VE METOD
Materyal
Hayvan Materyali
Yem Materyali
Metod
�n-vivo Denemenin Haz�rlanmas�
�n-vitro Denemelerin Haz�rlanmas�
Kimyasal ve Mikrobiyolojik Analizler
�statistiki De�erlendirme
ARA�TIRMA BULGULARI
Deneme Yemlerinin Ham Besin Madde ��erikleri
Probiyotiklerin Mikroorganizma ��erikleri
Besi Denemesi S�resince G�zlenen �klimsel Veriler
Kuzu Besi Denemesine �li�kin Bulgular (in-vivo)
Canl� A��rl�k
Canl� A��rl�k Art��
Yem T�ketimi
Yemden Yararlanma
Probiyotiklere �li�kin �n-vitro Bulgular
Probiyotikli Kuzu Besi Yemlerinin Rumen S�v�s� �le �nvitro �nk�basyonuna �li�kin Bulgular
Probiyotikli Saf Substratlar�n Rumen S�v�s� �le �n-vitro �nk�basyonuna �li�kin Bulgular
TARTI�MA ve SONU�
Kuzu Besi Denemesine �li�kin Bulgular�n Kar��la�t�r�lmas�
Canl� A��rl�k ve Canl� A��rl�k Art��
Yem T�ketimi ve Yemden Yararlanma
Probiyotiklere ili�kin �n-vitro Bulgular�n Kar��la�t�r�lmas�
Probiyotikli Karma Yemlerin Rumen S�v�s� �le �n-Vitro �nk�basyon Bulgular�n�n Kar��la�t�r�lmas�
Pr

B�YOLOJ� - KAN

9/7/2010

kan

CANLILAR ARASINDAK� �L��K�

9/7/2010

CANLILAR ARASINDAK� �L��K�

B�YOLOJ� - DNA DAK� MUC�ZE

9/7/2010

dna daki mucize

EMBR�O

9/7/2010

EMBR�O

�REME OLAYI

9/7/2010

�REME OLAYI

B�t�n canl�lar neslini devam ettirmek i�in �rerler. En alt basamaktaki canl�lar �reme fonksiyonu yal�n bir b�l�nmeyle (mitozla) sa�lan�rken, �st basamaktaki canl�lar daha karma��k organ ve sistemler sayesinde �o�al�rlar. Geli�mi� canl�lar e�eyli olarak �o�al�rlar. Bunun i�in erkek ve di�i cinslere ihtiya� vard�r. Di�i ve erkek h�crelerinin geli�me ve birle�me s�releri, yeni bir insan varl��n�n ba�lang�� h�cresi olan zigotun uterusa yerle�me, �o�alma, b�y�me ve geli�me a�amalar�yla ba�lar.
�nsan organizmas�n� olu�turan h�crelerin �ekirde�inde 46 kromozom bulunur. Sadece olgun cinsiyet h�creleri bu kural�n d��nda kalmakta ve �ekirdeklerinde 22 otosom ve 1gonozom kromozomu olmak �zere 23 kromozom i�ermektedir. �nsan�n ku�aktan ku�a�a de�i�ikli�e u�ramadan sa�l�kl� bir bi�imde �reyebilmesi bu sayede m�mk�n olmaktad�r. �nsan di�i ve erkek olmak �zere 2 �e�it cinsiyete sahiptir. Her cinsiyette bulunan �reme organlar�nda �reme ana h�creleri bulunur. Di�ilerdeki �reme ana h�crelerinden mayoz b�l�nmeyle n kromozomlu yumurta (oosfer) h�cresi olu�ur. Erkeklerdeki �reme ana h�cresinde mayoz b�l�nmeyle n kromozomlu sperm h�creleri olu�ur. Mayoz b�l�nmeyle olu�an bu her iki h�crenin birle�mesine d�llenme denir. D�llenme ile olu�an h�creye zigot denir. Zigot 2n kromozomlu bir h�credir. Zigot arka arkaya mitoz b�l�nmeler ge�irerek yavruyu olu�turmaya ba�lar. D�llenme olay� olmadan �nce gametler olgunla��p �reme yetene�i kazanmak i�in belirli bir olgula�ma d�nemine ihtiya� vard�r. Erkek �reme h�creleri bu a�amada hareket organellerini (kam��) olu�tururlar. Di�inin olgun h�cresinde (ovumda) 23 tane kromozom, erke�in olgun h�cresinde (spermatozan"da) h�cresinde de 23 tane kromozom vard�r. Bu kromozomlar�n birinin eksikli�inde de yada fazlal��nda baz� anormallikler meydana gelmektedir. V�cut kromozomlar�ndan 13. 18. 21. 22. kromozomlardan herhangi birinin mayozla ayr�lmama sonucu bir gamette 2 tane bulunursa, b�yle gametin normal bir gametle d�llenmesi sonucunda 47 kromozomlu Mongol (down sendromu) tipli bireyler olu�ur. Mayoz sonucunda gonozomlar da ayr�lmama durumu olursa 44+XXX, 44+XXY, 44+X"li anormal bireyler olu�ur. Bu bireylerin bir�o�u k�s�r ve geri zekal� olurlar.
Di�i h�crenin a��lanma s�resi, 2-36 saat, harap olma s�resi 48 saat olarak belirlenmi�tir.Erkek h�crenin a��lanma g�c� 48 saat, harap olma s�resi 72 saat oldu�u belirlenmi�tir.

2-ERKEK H�CRES�N�N GEL��M�
Erkek h�cresi, belirli bir say�ya ula�t�ktan sonra �o�almas� durur ve bu h�crelerin baz�lar� b�y�meye ba�lar. B�y�m�� olan h�cre olgunla�ma d�neminde bir birini izleyen iki b�l�nme olay� ya�ar. �lk b�l�nmede h�cre �ekirde�inde bulunan h�cre say�s� yar�lanarak iki h�creye pay edilir. Kromozom say�lar� 23"e indirgenmi� olarak bulunur. Bu h�crelerden her birinin �ekirde�inde 22 otosom ve ikisinde x , ikisinde y seks kromozomu bulunmaktad�r.
Erkek h�crenin g�r�n�� ayaks�z bir kurba�a yavrusunu and�r�r. �nsan organizmas�n�n en k��k h�cresidir. Ba�-boyun-g�vde ve kuyruk olmak �zere �� b�l�mden olu�ur.ba�� oval, yass� ve b�y�kt�r. 23 kromozomlu h�cre �ekirde�i burada bulunur. Bu ba�l�ktan salg�lanan baz� enzimler sayesinde di�i h�crenin zar�n� eriterek i�ine girer.

Olgun Spermatozoan"�n Yap�s�

Boyun eklem g�revi yaparak ba��n hareket yetene�ini sa�lar. Hareketleriyle h�creyi ileriye do�ru s�r�kler ve i�ine girer.

3-D�� H�CREN�N GEL��M�
Kad�n �reme organ� Pelvis kemi�i i�ersinde i� ve d�� genital organlar bulunmaktad�r. �� genital organ� olan Uterusun i�ersinde baz� tabakalar bulunmaktad�r. Follap t�pleri ve tubalarda bu k�sma ovumu (yumurtay�) kendi l�menine ta��mak, ovum spermatozoan i�in uygun bir �evre �s�s� sa�lamak ve a��lanm�� olan yumurtay� �� g�n i�inde uterusun i� tabakas�na ta��makt�r.

4-A�ILANMA OLAYI (fertilizasyon)
A��lanma erkek ve di�i h�creleri birle�erek tek bir h�cre haline d�n��mesidir. Erkek h�cresi baz� hareketler vas�tas�yle tubalarda kar��la�t�� di�i h�crenin i�ine girerek yumurt

B�YOLOJ� - GENET�K

9/7/2010

genetik

OKS�JENS�Z SOLUNUM

9/7/2010

OKS�JENS�Z SOLUNUM

FERMANTASYON

Organik besin maddelerinin oksijen kullan�m�ndan y�k�larak enerji �retmesine denir. Fermantasyon (oksijensiz solunum) olay�n�n tamam� h�crenin sitoplazmas�nda meydana gelir. Fermantasyon sonucu olu�an �r�nler canl�dan canl�ya �ok az de�i�iklik g�sterir. Oksijensiz yolla enerji eldesi, bakterilerin b�y�k bir b�l�m�nde, maya mantarlar�nda, omurgal�lar�n �izgili kaslar�nda ve baz� tohumlarda ger�ekle�ir. Fermantasyon olay� iki ana kademede ger�ekle�tirilir. Bu safhalar "glikoz" ve "son �r�n olu�umu"dur.
A) Glikoz Reaksiyonlar�: Glikozun, pr�vik asite kadar par�alanmas� reaksiyonlar�na glikoz denir. Bu reaksiyonlar hem oksijenli(aerobik) hem de oksijensiz(an aerobik) solunumun ba�lang�� k�sm�n� olu�turur,yani her iki solunum da ortakt�r. Her canl� h�cre glikolizi ger�ekle�tirebilir. Pasif haldeki glikoz molek�llerinin aktifle�erek reaksiyona girebilmesi i�in canl�lar�n v�cut �s�s� yetersizdir. Bunun i�in aktivasyon enerjisi olarak ATP harcan�r. Glikozun aktifle�mesi i�in 2 ATP molek�l� gerekir. Aktifle�en glikoz bir dizi reaksiyonla pir�vik aside kadar par�alan�r. Bu olaylar sonucunda 4 ATP ve 2NADH sentezlenir. Ba�lang��ta glikozu aktifle�tirmek i�in 2ATP kazan�lm�� olur. B�t�n canl�larda glikoz safhas�nda g�rev yapan enzimler ayn�d�r. B�t�n fermantasyon �e�itlerinde ATP �retimi de glikoliz k�sm�nda ger�ekle�ir. Bunun i�in b�t�n fermantasyonlar�n ATP kazanc� da ayn�d�r. Sonu� olarak glikoz sonunda �u �r�nler olu�ur :
* 4 molek�l ATP
* 2 molek�l NADH
* 2 molek�l Pir�vat

Glikoz

�ekil1.1:Glikoliz reaksiyonlar�

Pir�vik asitten sonra kullan�lan enzimler farkl� t�rlerde farkl�l�k g�sterir. Bu nedenle fermantasyonun son �r�nleri canl� t�rlerine g�re de�i�iklik g�sterir.
B) Son �r�nlerin Olu�umu:Pir�vik asit her canl� t�r�nde en uygun art�k maddeye d�n��t�r�lerek v�cut d��na at�l�r. Bu d�n��m� sa�layan enzimler de farkl�d�r. Glikolizde ortama verilen ve NAD taraf�ndan tutulan hidrojenler bu safhada tekrar geri al�narak kullan�l�r. Bu kademelerde ATP harcanmaz ve olu�turulmaz. Fermantasyon �e�itleri olu�an son �r�nlerin ismine g�re adland�r�l�r.
* Alkol Fermantasyonu: Bira mayas� ba�ta olmak �zere maya mantarlar�nda ve �arap bakterilerinde ger�ekle�ir.

Glikoz

�ekil 1.2: Etil Alkol Fermantasyonu

Pir�vik asit ortama 1 molek�l CO2 vererek aset aldehite d�n��r. Aset aldehit, NADH2 nin hidrojenlerini tutarak etil alkole d�n��r. Bu reaksiyon sonunda serbest kalan NAD glikolizde tekrar kullan�labilir. Alkol fermantasyonunun genel denklemi �u �ekildedir:
enzimler
Glikoluz + 2ATP 2CO2 + 2Etil Alkol + 4ATP + Is�
Bu canl�larda fermantasyon �r�nleri �remeyi durdurucu etki yapar. Bira mayas�n�n ortam�ndaki alkol oran� %18 i ge�erse �reme engellenir.
* Laktik Asit Fermantasyonu: Omurgal�lar�n �izgili kaslar�nda ve yo�urt bakterilerinde ger�ekle�ir. Pir�vik asit CO2 ��k�� olmadan laktik aside d�n��r. Yo�urt bakterileri sadece oksijensiz solunum yapabilirler. S�t �ekerini fermantasyona u�ratarak laktik asit �retirler.

Glikoz

�ekil 1.3 Laktik Asit Fermantasyonu

�izgili kaslarda kas h�crelerine yeterli oksijen gelmedi�i zaman fermantasyona ba�vurulur. Az miktarda olu�an laktik asit kas�n daha iyi �al��mas�n� sa�lad�� halde, kasta fazla laktik asit birikirse kas sertle�ir ve kas�lamaz olur. Kasta olu�an laktik asit kana ge�erek karaci�ere ta��n�r. Bu esnada beyne de ula�t�� i�in yorgunluk duygusu meydana getirir. Karaci�ere gelen laktik asit yeterli oksijen geldi�inde pir�vata d�n��erek solunum sonucu H2O ve CO2 ye par�alan�r. Bir k�sm�ndan ise glikoz sentezlenir.
enzimler
Glikoluz + 2ATP 2Laktik Asit + 4ATP + Is�
Kas h�crelerinin laktik asit olu�turmalar�n�n as�l nedeni glikoliz �r�nleri olan Pir�vik asit ve NADH2 nin uzakla�t�r�lamayarak ortamda birikmesidir. Ortamda yo�unlu�u artan bu iki madde birbirleriyle reaksiyona girerek laktik asiti olu�turur. Laktik asit kolayca dif�zyon olarak h�creler aras� s�v�ya ge�er ve uzakla�t�r�lm�� olur.
G�r�ld�� gibi b�t�n fermantasyonlarda olu�an son �r�nlerin �o�u organik bile�iklerdir. Enerj

DARW�N�ZM"�N SONU

9/7/2010

jean b. lamarck: ortaya att�� teori, bilime kar�� direnemedi. t�m canl�l��n bilin�siz, ama�s�z bir tesad�fler s�recinin �r�n� oldu�u d��ncesi, bir 19. y�zy�l...

B�YOLOJ� - B�TK�SEL �RET�MDE ZARARLILAR-LEP�DOPTERA-CHLOR�DEA OBSOLETA (NOCTU�DAE)

9/7/2010

bitkisel �retimde zararl�lar-lepidoptera-chloridea obsoleta (noctuidae)

CANLILARDA SOLUNUM S�STEMLER�

9/7/2010

CANLILARDA SOLUNUM S�STEMLER�

Biyolojik �evreyle, yard�mc� organlar aras�nda yap�lan gaz al�� veri�ine "d�� solunum" denir. Canl� organizmalar soluk alma ile gaz veya suda ��z�nm�� haldeki oksijeni al�p, ile karbondioksiti d��ar� atarlar. Oksijen kullan�larak organik molek�llerin kimyasal ba�lar�ndaki enerjinin serbest hale gelmesine h�cresel solunum denir. H�crenin kendisinin kan ya da di�er v�cut dokular� arac�l�� ile yapt�� solunuma da "i� solunum" diyoruz. Solunum t�m organizmalarda gece g�nd�z devam eden hayatsal bir olayd�r.
Bitkilerin �evre ile gaz de�i�imini yapan �zel organlar� yoktur. Hava, yapraklardaki g�zeneklerden ve d�� y�zeyden dif�zyonla girer ve ��kar. Oksijenin bir k�sm� suda erimi� halde odun borular�yla ta��n�r.
Doku h�crelerinde oksijen, enerji �retmek i�in harcan�r. Dokulardaki CO2 konsantrasyonu d�� evredeki havadan fazla ise CO2 dif�zyonla havaya verilir. G�nd�zleri ye�il bitkilerde ile solunum olgular� beraberce ger�ekle�ir. Fakat �retilen O2, CO2 den fazlad�r. Fotosentezde �retilen oksijenin bir k�sm� bitkinin solunumunda kullan�l�r. Gece fotosentez olmad�� i�in bitki oksijen al�p karbondioksit verir.
SOLUNUM ORGANLARININ YAPI VE G�REVLER�
Hayatsal olaylar� y�r�tmek i�in canl�lar enerjiye ihtiya� duyarlar. Enerjinin elde edilmesinde oksijen �nemli bir rol oynar. Oksijenin �evreden ta��ma ortam�na ge�i�i ise deri, solunga�, trake borular� ve akci�erlerle ger�ekle�ir. Solunum organlar� gaz ge�i�imini kolayla�t�rmak i�in geni� y�zeyli ve ince duvarl�d�r. Oksijen ve karbondioksitin suda eriyebilmesini sa�lamak i�in de nemli tutmalar� ve bol kan almalar� gerekir.
Solunum sistemlerinin di�er bir ortak �zelli�i de d�� evreyi h�crenin i� �evresinin yan�na getirmeleridir.
1.H�cre ve deri solunumu : Paremesyum, amip, hidra, s�nger, s�lentere, yass� ve yuvarlak solucanlarda dif�zyonla yap�lan gaz al�� veri�i yeterlidir. Kompleks canl�lar da ise b�t�n h�crelerin O2 den faydalanmas� gerekir. Kurba�alarda larva evrelerinde solunga�, ergin evrelerinde deri, akci�er solunum organ� olarak i� g�r�r.
Yer solucan� ve planaryalar nemli h�cre zarlar� veya v�cut �eperleriyle oksijeni havadan ; toprak tabakalar� aras�ndaki bo�luklardan ya da sudan erimi� olarak al�rlar. Karbondioksiti dif�zyonla verirler. Yass� solucanlarda da gaz al�� veri�i v�cut y�zeylerinden dif�zyonla olur.
2. Solunga� solunumu : Solunga�lar, suda ��z�nm�� haldeki oksijeni alabilen havadaki serbest oksijenden faydalanamayan yap�lard�r. �ok say�da k�lcal kan damar� kapsayan, ince duvarl�, �ok geni� d�� y�zeyleri olan solunga� iplik�iklerden olu�urlar.
Sudaki erimi� halde bulunan oksijen miktar�, suyun s�cakl�k derecesine ba�l�d�r. Solunga� epitelinden oksijen k�lcal damara ge�er. Karbondioksit dif�zyonla suya verilir. Kurba�a larvas�, semender larvas�, baz� deniz solucanlar� yumu�ak�alardan midye, m�rekkep bal��, salyangoz, kabuklu eklembacakl�lar (karides, �stakoz) ve bal�klarda, solunga�lar ba��ms�z olarak geli�mi� ve evrimle�mi�tir.

B�YOLOJ� - V�R�SLER

9/7/2010

vir�sler

S�ND�R�M S�STEM�

9/7/2010

Sindirim Sistemi

V�cutta, besinlerin h�creler taraf�ndan emilip ��z�ld�� ve kimyasal d�n��me u�rat�ld�� sistem. A��z, mekanik ve kimyasal sindirimin ba�lad�� yerdir ve kabaca; di�ler, dudaklar, dil ve t�k�r�k bezleri olmak �zere d�rt b�l�mden olu�ur. Dudaklar, besinlerin al�nmas�n� sa�larlar. Di�ler, besinlerin par�alara ayr�lmas�n� sa�layan yap�lard�r. Dil, di�ler yard�m�yla par�alanm�� besinlerin t�k�r�kle kar��t�r�lmas�n� sa�lar ve yutmaya haz�r hale getirir. Dil alt�, kulak alt�, �ene alt� olmak �zere �� b�lgede bulunan t�k�r�k bezleriyse, kuru besinlerin �slat�lmas�n� sa�lad�� gibi, a��z i�inin kurumas�n� �nleyerek konu�may� da kolayla�t�r�r. Yutak, a��zdan gelen lokmalar� yemek borusunu iletir. Di�er g�revi de burundan al�nan havay� k��k dil ve g�rtlak yard�m�yla soluk borusuna iletmektir. Yemek borusu, yutaktan gelen lokmalar� mideye iletir. Yutak ve yemek borusunda sindirim ger�ekle�mez.

Mide, sindirim sisteminin en geni� k�sm�n� olu�turur. �i�neme, yutkunma ve d��nme, mide duvar�ndaki bezlerden mide �z suyunun salg�lanmas�n� ba�lat�r. Yine mide duvar�nda bulunan baz� h�creler mukus salg�lar. Midenin her yerine ula�an bu mukusun g�revi mideyi asit etkisinden korumakt�r. Mide �zsuyunda bulunan ve pasif halde olan pepsinojen enzimi, hidroklorik asitle (HCI) aktif hale getirilir. Pepsin olu�umu proteinlerin sindirimini ba�lat�r. Midede sindirimi ba�lam�� besinler, mide duvar�ndaki d�z kaslar�n kuvvetli kas�l�p gev�emesiyle, ince ba��rsa��n ilk b�l�m� olan onikiparmak ba��rsa��na g�nderilir.

�nce ba��rsak, mideden sonra gelen 3 cm �ap�nda 7,5 m boyunda kar�n bo�lu�unda k�vr�mlar yaparak kal�n ba��rsa�a kadar uzanan boru �eklinde bir yap�d�r. Sindirim sisteminin en �nemli b�l�m�d�r. �nce ba��rsa��n i� y�zeyinde y�zeyi geni�leten girinti ve ��k�nt�lar vard�r. �nce ba��rsak h�crelerinin olu�turdu�u bu girinti ve ��k�nt�lar villus olarak adland�r�l�r. Midedeki asitli bulama� ince ba��rsa�a geldi�inde, ince ba��rsak bezlerinden bir hormon salg�lan�r. Kana kar��an bu hormon, safra kesesi ve pankreas� uyararak bu yap�lar�n ince ba��rsa�a salg� bo�altmas�n� sa�lar. Karaci�er, pankreas ve ince ba��rsaktan sal�nan salg�larla proteinlerin, karbon hidratlar�n ve ya�lar�n sindirimi tamamlan�r. �nce ba��rsakta sindirim sonucunda olu�an besin yap� ta�lar� ba��rsak h�crelerinin villuslar� taraf�ndan emilir. Villuslar taraf�ndan emilen besinler, buradaki k�lcal kan damarlar�na aktar�l�r.

�nce ba��rsaktan emilen besinler iki yolla dola��m sistemine ta��n�rlar. Bunlardan biri kan yoluyla di�eri de lenfler yard�m�ylad�r. �nce ba��rsak villuslar� taraf�ndan emilen glikoz, aminoasit, mineral, vitamin ve su k�lcal kan damarlar�na, buradan karaci�er toplardamar�yla karaci�ere, karaci�erden toplardamarla alt ana toplardamar�yla kalbin sa� kulak��na ta��n�rlar. Lenflerle de yaln�zca ya� asitleri ve gliserolleri ta��n�r. �nce ba��rsaktaki emilimin ard�ndan geriye kalan maddeler kal�n ba��rsa�a gider. Kal�n ba��rsakta kimyasal sindirim ger�ekle�mez. Canl�lar�n kal�n ba��rsa��na yerle�mi� bakteriler buraya gelen besinlerle beslenirler. Bakterilerin salg�lad�klar� enzimlerle de sel�loz sindirilir. Ancak bu olay yaln�zca gevi� getiren memelilerin ba��rsaklar�nda ger�ekle�ir. Kal�n ba��rsaktaki at�kta, su ve mineraller gibi yararl� maddeler de bulunur. Bu maddeler kal�n ba��rsak taraf�ndan emildi�inde geriye kalan ve canl� i�in hi�bir yarar� bulunmayan at�k maddeler rektuma g�nderilir ve oradan da an�sle d��ar� at�l�r.

Sindirim Organlar�

Sindirim sistemini olu�turan organlar, a��z, yutak, yemek borusu, mide, ince ba��rsak, kal�n ba��rsak ve an�st�r. T�k�r�k bezleri, karaci�er ve pankreas da, salg�lad�klar� salg�larla sindirim s�recine kat�l�r. Sindirim sistemi besinlerle do�rudan temas eden y�zeylerden olu�tu�u i�in, sindirim organlar�n�n sa�l��na �zen g�sterilmelidir. �zellikle midemizin uzun s�re �al��mas�n� �nlemek i�in, besin maddelerini a�z�m�zda yeterince �i�nemeye dikkat etmeliyiz. ��inde b�y�k miktarda asit bulunan i�ecekler, sind

PROSTAT HASTALI�I

9/7/2010

Prostat hastal��
Prostat NedirProstat kestane boyut ve �ekillerinde bir salg� bezidir. Mesanenin alt�nda, rektumun (makat) �n�nde yer al�r. Prostat�n tam merkezinden �retra denilen mesaneden idrar� bo�altmaya yarayan kanal yer al�r. Ejek�lasyon (cinsel bo�alma) s�ras�nda prostat� �evreleyen kaslar seminal s�v�y� �retraya doldurur. Seminal s�v� �retra boyunca penis ucuna kadar gelerek buradan d��ar�ya akar.Prostat b�y�rse i�inden ge�en �retray� s�k��t�rarak idrar ak��n� zorla�t�rabilir hatta tamamen durdurabilir. Bu nedenle prostat kanserinin belirtilerinden birisi idrar yapmakta g��l�kt�r. Prostat bezinin yan�ndan penise giden ve peniste sertle�meyi kontrol eden bir grup sinir lifleri ge�er. Ameliyat s�ras�nda bu sinirler zedelenip sonu�ta peniste sertle�me g��l�� (impotansSon y�llarda bu ameliyat s�ras�nda bu sinirleri koruyucu teknikler geli�tirilmi�tir. Ancak bu sinirleri koruyucu y�ntemlerin uygulanabilmesi t�m�r�n boyutuna ve prostat i�erisindeki yerle�imine ba�l�d�r. E�er radikal prostat ameliyat� size bir se�enek olarak sunulmu�sa karar�n�z� verirken bu olas�l�� ak�lda tutman�zda yarar vard�r. Ancak, impotans geli�se bile g�n�m�zde bunu de�i�ik y�ntemlerle tedavi etmek m�mk�nd�r.
�devSitesi.Com
Prostat hastal��
Prostat NedirProstat kestane boyut ve �ekillerinde bir salg� bezidir. Mesanenin alt�nda, rektumun (makat) �n�nde yer al�r. Prostat�n tam merkezinden �retra denilen mesaneden idrar� bo�altmaya yarayan kanal yer al�r. Ejek�lasyon (cinsel bo�alma) s�ras�nda prostat� �evreleyen kaslar seminal s�v�y� �retraya doldurur. Seminal s�v� �retra boyunca penis ucuna kadar gelerek buradan d��ar�ya akar.Prostat b�y�rse i�inden ge�en �retray� s�k��t�rarak idrar ak��n� zorla�t�rabilir hatta tamamen durdurabilir. Bu nedenle prostat kanserinin belirtilerinden birisi idrar yapmakta g��l�kt�r. Prostat bezinin yan�ndan penise giden ve peniste sertle�meyi kontrol eden bir grup sinir lifleri ge�er. Ameliyat s�ras�nda bu sinirler zedelenip sonu�ta peniste sertle�me

B�YOLOJ� - FOTOSENTEZ

9/7/2010

fotosentez

METABOL�ZMA

9/7/2010

METABOL�ZMA

Bazal Metabolizma H�z�

G�nl�k enerji t�ketimi, faaliyete , ya�a , cinsiyete, a��rl��a, v�cut irili�ine ve hormonal duruma ba�l� olarak ki�iler aras�nda de�i�iklikler g�sterir.Metabolizma h�z�,ki�inin son yeme�i- ni yedikten en az 12 saat sonra tam dinlenme halinde uzan�rken ve �zel ko�ullar alt�nda al�n�r. Bu ko�ullar alt�nda kalbin �al��- mas� soluk al�p vermek,sinir impulslar�n�n iletimi v�cut s�v�lar�- n�n ve s�cakl�k derecesinin sabit tutulmas� i�in enerji t�ketilir. Herhangi bir besin almadan ve kas hareketi yapmadan sadece canl�l��n� korumak i�in t�ketilen enerji miktar�na bazal bozun- ma h�z� denir.Gen� ve yeti�kin bir erkek i�in bazal metaboliz- ma h�z� yakla��k olarak g�nde 1600 kaloridir, kad�nlar�nki % 5 kadar daha d��kt�r.Ba�ka bir deyi�le, ergin insan 24 saat ye- mek yemeden hareket etmeden yatakta kalacak olursa canl�l��n� koruyabilmesi i�in 1600 kalo- riye gereksinme duyar.De�i�ik insanlarda binlerce kez bazal metabolizma h�z� saptand�ktan son- ra belli bir ya�, cins yada v�cut b�lgesi i�in normal bazal metabolizma h�z� g�steren tablolar d�- zenlenmi�tir.Metabolizma h�z� a��rl�k ve boydan yararlanarak hesaplanabilen v�cut y�zeyi ile orant�l�d�r.Normal gen� bir insan saatte bir metrekare v�cut y�zeyi 40 kalori t�ketir.
Kimyasal reaksiyonlar�n h�zlar� s�cakl�k y�kseldik�e artt�� i�in,v�cut s�cakl��n�n bir derece y�kselmesi halinde bazal metabolizma yakla��k olarak % 5 oran�nda artar.Bu,y�ksek ate�li hastalarda v�cudun kilo kaybetmesi nedenini a��klar.
Bir ki�inin bazal metabolizma h�z� do�rudan do�ruya d��ar� verdi�i s�cakl�ktan yararla- narak �l��lebilir.Bu ki�i,�s� kayb� �nlenmi�,etraf� su ile �evrili bir odac��a yerle�tirilir,odac��n havas�nda ve suda artan s�cakl�k derecesi tayin edilir.Daha basit bir �l�me y�ntemi de,ki�inin k�- sa bir zaman aral�� i�inde t�ketti�i oksijen miktar�n� tayin etmektir.Enerjinin sal�nmas� ve s�- cakl�k �retimi glikoz ve ba�ka besinlerin oksidasyonuna ba�l� bir i� oldu�u i�in,�retilen s�cakl�k miktar�,t�ketilen miktar�na g�re hesaplanabilir.
Enerji gereksinmeleri. Bir insan 24 saat yatakta kal�r ve besin al�rsa yakla��k olarak 1800 kalori t�ketir.Ek olarak t�ketilen 200 kalori sindirim kanal�n�n kaslar�n�n hareket etmesi, sindi- rim �zsuyunun sentezlenmesi ve salg�lanmas�, ve sindirim �r�nlerinin aktif alan� i�in ge�erlidir. Sakin bir hareket ge�iren insan bir g�nde 2500 kalori,a��r kas hareketleri yapan insan bir g�n- de 6000 ya da daha fazla kalori harcar.Yeti�kin �o�u ald�klar� ve harcad�klar� kalori de�eri ara- s�nda bir denge sa�lad�� i�in v�cut a��rl�k- lar� y�llarca belirgin �ekilde sabit kal�r.Orta ya�l� in- sanlarda,bedensel faaliyette bir gerileme oldu�u,i�tahta bir de�i�me olmad�� i�in,kilo almaya do�ru bir e�ilim vard�r.Gereksinme duyulan enerji miktar�ndan g�nde 10 kalori fazla al�nmas� bir y�lda v�cut a��rl��n�n �/2-1 kilo artmas�na neden olur.g�nl�k enerji gereksinmesinin �zerin- de kalori al�nd�� zaman fazlal�k v�cutta depo edilir.Bunlardan ilk kullan�lan karaci�er ve kas- larda glikojen halinde depo edilen karbonhidratlard�r.Bundan sonra ya�lar,ya� depolar�ndan �ekilerek enerji sa�lamak amac�yla metabolize eder.Orta b�y�kl�kte bir erkek yakla��k olarak 9 kilo kad�n 11 kilo depo edilmi� ya�a sahiptir.Depo edilmi� ya�lardan sa�lanan enerji hayat� 5 ila 7 hafta s�rd�rmeye yeter.Sonunda h�creler iskelet kaslar�ndan ba�lamak ve bundan sonra y�rek,i� organlar gelmek �zere �l�me kadar kendi enzimlerini ve yap�sal proteinleri metabolize eder.

H�cresel Yak�tlar

Karbonhidratlar. �ekerler ve ni�asta insan�n g�nl�k besini i�indeki ba�l�ca enerji kaynak- lar� olmakla beraber v�cut i�in temel besin maddeleri say�lmaz.Biz,protein ve ya� kar��mlar�n- dan da enerji sa�layabiliriz.Karbonhidrat bak�m�ndan zengin olan besin maddeleri genellikle ucuzdur.Bu ekonomik fakt�r ki�inin besinindeki karbonhidrat oran�n�n tayin eder.Portakalgil- lerdeki sitrik asit,elma ve domateste bulunan malik asit enerji kayna�� olarak kullan�labilir.
Ya�lar. Kat� ve s�v� ya�lar sadece karbonhidrat ve proteinlerin iki kat�ndan fazla enerji sa�lad�klar� i�in de�il, bu maddelerden daha d��k oranda su i�erdikleri i�in en yo�un besin maddelerinin olarak kabul edilir.Bunlar �teki besinlere g�re daha a��r sindirilir ve emilir.Bu ne-
denle insan ya� bak�m�ndan zengin bir besin ald�ktan sonra,protein ve karbonhidrat�a zengin bir besinden sonra oldu�u kadar �abuk ac�kmaz.
Ya�lar hidrolize edildi�i zaman gliserin ve ya� asitle

B�YOLOJ� - V�R�SLER

9/7/2010

vir�sler

B�CEKLERLE M�CADELEDE B�YOTEKN�K VE B�YOLOJ�K Y�NTEMLER�N KULLANIMI

9/7/2010

B�CEKLERLE M�CADELEDE B�YOTEKN�K VE B�YOLOJ�K Y�NTEMLER�N KULLANIMI

�ZET
B�ceklerle m�cadelede bu g�ne kadar uygulanan kimyasal y�ntemlerin direkt do�al dengeyi bozucu nitelikte oldu�u art�k ka��n�lmaz bir ger�ektir. �yle ki, zararl� bir b�ce�i kimyasal y�ntemlerle yok etmek isterken onunla birlikte yabani hayat� yani, ku�lar� faydal� b�cekleri faydal� yabani memeli t�rler gibi t�m canl�lara hatta insanlar dolayl� veya direkt yolla zararl� olunabilmektedir. Oysa ki zararl� b�ceklerin �e�itli tuzaklarla yakalanmas�nda uygulanan biyoteknik y�ntemler ve kendi pred�t�rlerinin kullan�larak do�aya ve insanl��a zarar vermeksizin zararl�n�n populasyon miktar�n� d��rmek m�mk�nd�r. Bu �al��mada literat�rel ve baz� orman b�ceklerinde uygulad��m�z feromon tuzaklar�ndan ald��m�z olumlu sonu�lar g�z �n�nde bulundurularak di�er m�cadele etme y�ntemleri verilmeye �al��lm��t�r.
Anahtar kelimeler : Biyoteknik, Biyolojik Sava�, Orman, B�cek, Ku�lar.
ORMANCILIKTA UYGULANAB�LECEK B�YOTEKN�K Y�NTEMLER
Zararlar�n biyoloji, fizyoloji ve davran��lar� �zerinde etkili olan baz� yapay veya do�al maddeler kullanarak normal �zelliklerini bozmak suretiyle uygulanan y�ntemlere biyoteknik y�ntemler ad� verilir. Bu amaca ula�mak i�in feroman tuzak sistemleri veya cezbediciler, yumurtlamaya mani olucular, uzakla�t�r�c�lar, beslenmeyi engelleyiciler, k�s�rla�t�r�c�lar, geli�meyi d�zenleyiciler, geli�meyi engelleyiciler ve k�s�r b�cek salma y�ntemi gibi baz� do�al veya sentetik bile�ik ve y�ntemlerden yararlan�l�r. (1)
Feroman veya �e�itli cezbedicilerle yap�lan kitle halinde tuzakla yakalama y�nteminin uygulanmas�nda feroman tuzaklar�, bezi tuzaklar� ve visuel tuzaklar kullan�l�r. En yayg�n kullan�lan tuzaklar ise feroman tuzaklar�d�r.(1)
Feroman Tuzaklar�
Bir�ok b�cek neslini devam ettirmek i�in �iftle�mek zorundad�r. B�ceklerin bulu�malar�n� sa�layan nedenlerden en �nemlisi de b�ceklerin salg�lad�klar� feromonlard�r. B�cek taraf�ndan d�� evreye salg�lan�p hususi bir reaksiyon meydana getiren ve ayn� t�r�n fertleri taraf�ndan hissedilen maddelere feromon denir. Kimyasal bile�ikler olan bu salg� maddelerine ektohormon ad� da verilmektedir.(2)
T�rler i�erisinde kimyasal haberle�meleri belirlemeye yarayan feromonlar, bir�ok b�ceklerin cinsel ve sosyal d�zenlerinde b�y�k rol oynarlar. Kabuk b�cekleri (Scolytidae)"nin t�m t�rleri, toplama ve bir arada bulunma (Aggregation) feromonu �retirler. Bu maddenin Kabuk B�ceklerinin sosyal davran��lar�nda iki fonksiyonu vard�r: Primer olarak, uygun kulu�ka materyalinin bulunarak belirlenmesi ve topluca i�gal edilmesine hizmet eder. Sekonder olarak da toplaman�n ba�ar�lmas�ndan sonra, erkek ve di�ilerin birbirlerini bulmas�na yarar. Bu gibi maddeler, daha ziyade "populasyon �ekici" feromonlar olarak tan�mlan�rlar ve monogam t�rlerde (Xyloterus lineatus gibi) di�i, polygam t�rlerde ise (T�m Ips t�rleri) erkekler taraf�ndan �retilir.(4)
Bir feromon tuza��ndan beklenen en �nemli �zellik, �mr� s�resince feromonu en etkili miktara yak�n oranda ve s�rekli olarak d��ar� yaymas�d�r.(1)
Bir feromon tuza��, feromon emdirilmi� preparat ve yakalama tuza��ndan olu�ur.(�ekil 1,2)
Visuel Tuzaklar (Renk Tuzaklar�)
Sar� yap��kan g�rsel tuzaklar Kiraz sine�i (Rhagoletis cerasi L.), Akdeniz meyve sine�i (Ceratitis capitata Wied.), Zeytin sine�i (Bactrocera oleae Gmel.), Beyaz sinekler (Aleyrodidae), C�ce a�ustos b�cekleri (Cicadellidae), Yaprakbitleri (Aphididae) ve Yaprak galerisinekleri (Agromyzidae) gibi zararl�larla sava�ta �nemli bir yere sahiptir.
Tuzak materyali olarak de�i�ik dalga boylar�yla renk yo�unluk ve parlakl�klar�na sahip sar� renkli plastik, pleksiglas veya fiberglas levhalar yada mumlu karton y�zeyler tercih edilmektedir. Ayr�ca poliviniklor�r veya metal borular da istenilen renkte boyamak ko�uluyla bu ama�la kullan�labilir. Levhalar�n boyutlar�n�n tuzak etkinli�i �zerine etkili oldu�u �ok say�da ara�t�rmada ortaya konmu�tur. 15X20cm. boyutlar�nda kesilmi� levhalar d�nyada oldu�u gibi T�rkiye"de de yayg�n o

SOLUNUM S�STEM�

9/7/2010

besin ��elerinin h�crelerde yak�labilmesi i�in gerekli olan oksijen d�� ortamdan solunumla al�n�r. al�nan hava i�indeki oksijenle h�crelerdeki besin maddeleri yak�larak enerji sa�lan�r.
besin maddelerinin h�crelerde oksijenle yak�lmas� sonucu, enerji ile birlikte su ve karbon dioksit de olu�ur. karbon dioksit gaz�, solunumla v�cuttan d��ar� at�l�r.
h�crelerimizde ger�ekle�tirilecek solunum olay� i�in gerekli oksijeni d�� ortamdan alan ve karbon dioksitin d�� ortama verilmesini sa�layan sisteme solunum sistemi denir.
solunum sistemimizi olu�turan organlar; burun, g�rtlak, soluk borusu ve akci�erlerdir. yutak ve deri, solunuma yard�mc� organlard�r.

DROSOPH�LA MELONOGASTER

9/7/2010

rosophila melonogaster halk aras�nda sirke sine�i olarak bilinir.Boyutu 3 e mm"dir ve genelde bozulan meyvelerin �zerinde birikir.

Drosophila melonogaster"in avantajlar� ve dezavantajlar� nelerdir?

Drosophila melonogaster geli�mi� canl�lar� anlamada kullan�lan bir model organizmad�r.
Drosophila melonogaster �zerinde bir�ok ara�t�rmac� ge�mi�ten bu yana ara�t�rmalar�n� s�rd�rd�� i�in bug�n bu organizma ak�ndaki bilgiler geli�mi�tir. Drosophila"n�n k��k bir hayvan olmas�,k�sa hayat d�ng�s�,ucuz �retilmesi ve saklanmas�n kolay olmas� pek �ok ara�t�rma i�in bir avantajd�r.Genetik �al��malarda Gen dizisinin tan�nmas� ve karakterize edilmesi tercih sebebidir.Ayr�ca Drosophila melonogaster"in k��k bir genom hacmine sahiptir ve mutasyonlar�n incelenmesi kolayd�r.Dezavantaj� ise mutant populasyondaki eklemeli mutasyonlar�n bazen baz� fenotiplerin kaybolmas�na sebep olmas�d�r, bu y�zden ara�t�rma labarotuvarlar�nda orijinal fenotiplere sahip bireyleri veya bunlar�n dondurulmu� yumurtalar�n�n saklanmas� gerekir.

Drosophila melonogaster genellikle genetik �al��malarda kal�t�m�n kurallar�n�n incelenmesi i�in kullan�l�r.Drosophila X-Y e�ey gonozomlar�na ve 2, 3, ve 4, otozoma sahiptir yani 2n=8
Kromozom ta��r.Genomu 165 milyon baz ta��r ve 14000 gen ta��d�� tahmin edilmektedir.DNA dizisi hemen hemen 2000 y�l�nda tamamlanm��t�r ve bilgilerinin analizi yap�lm��t�r

. Embriyonik geli�im

Drosophila melonogaster e�eyli �reme g�sterir ve bireyler e�ey bak�m�ndan dioiktir.Di�i Drosophila melonogastr"in meydana getirdi�i yumurtan�n erkek bireyin meydana getirdi�i sperm ile d�llenmesi ile geli�imi ba�lar.Olgun yumurtan�n i�inde d�llenmeden �nce �zel molekuler gradiyentler olu�ur.D�llenmi� yumurtada anne ve babadan gelen iki atasal �zellik �ekirdek d�llenerek 2n kromozoma sahip zigotu olu�tururlar.Zigot arka arkaya dokuz tane b�l�nme ge�irerek "sinsitiyumé denilen yap�y� olu�turur;fakat bu s�rada sitokinez g�zlenmez.Bu b�l�nmeler /s�ras�nda yedinci b�l�nme sonras� baz� �ekirdekler kuyruk(polar //uca) g�� ederek burada b�l�n�r ve yumurta �evresinde bir //tman olu�tururlar.Daha sonra ise geriye kalan h�crelerg��er ve 1sinistral blastodermi"olu�tururlar:�ekirdekler en son 4 kez daha b�l�nerek her biri �evresinde mebran olu�tururlar ve somatik h�creleri meydana getirirler, bu somatik
h�crelerin yakla��k 4000 tanesi ise h�cresel blastodermi olu�turmak �zere farkl�la��rlar.vucut yap�lar�n� izleyen geli�im geli�im ise iki olayla ili�kilidir.

1-Molekullerin iki gradiyant� olu�ur birisi yumurtan�n anteri�r-pasterior ekseni boyunca
2-ge� embriyolarda segmentler olu�ur ve embriyonun nterior ve pasterior ekseni boyunca uzun bant� bir �rt� olu�turur.Embriyoni segmentleeden segment dene yap�lar geli�ir.
*Yumuretada ki gradiyentlerden Drosophila"n�n segmentleri olu�ur ve bu segmentlerde daha sonra v�cut par�alar�n� verirler.

Drosophila melonogastre"in geli�imi sperm ile yumurtan�n birle�mesi ile ba�lar. Yumurtadan 1 g�n sonra ilk sebaat evresi ba�lar ve yumurtadan ��kan yavruda kanat,g�z,testis ve yumurtal�k olu�umu ba�lam��t�r.Yakla��k iki g�n sonra ise larva ikinci evresine ge�er ve bu s�rada ilk larval deri de�i�imi ba�lam��t�r ve bireyde h�zl� mitotik b�l�nmeler devam etmektedir.
�kinci larval evreden yakla��k iki g�n sonrada ��nc� larval evre ba�lar ve
��nc� larval evrede T�k�r�k bezlerinin ve ganglionlar�n geli�imi �zlenebilir.�kinci kez t�yler d�k�l�r Bu s�rada biz larvan�n besiyerinde hareket etti�ini g�rebiliriz ve larvam�z�n kabu�u hafif kahverengimsidir.
Lavramz ��nc� larva d�nemini tamamlad�ktan 2 g�n sonra ise upa d�nemine ba�lar ve pupa evresi ba�lad�ktan yakla��k 49 saat sonra organlar iyice belirginle�mii�tir ve ilk kez g�z pigmentinin olu�umu izlenebilir.Pupa evresinin sonlar�na do�ru �s�k at�nda sinekler iyice ay�r edilecek �zelli�e gelmi�lerdir.Pupadaki sinek ise pupa olu�umu g�zlendikten sonra metomorfoz ge�irerek olgun bireyi olu�turur.ergin birey 8-10 saat i�erisinden e�eysel olgunlu�a

B�YOLOJ� - KAN

9/7/2010

kan

�NTERFERON

9/7/2010

�NTERFERON

�nterferon, vir�slere kar�� bir savunma tepkisi olarak v�cut h�creleri taraf�ndan �retilen, birbirine yak�n birka� proteinin ad�. Vir�slerin h�cre i�inde �o�almas�n� �nleyen interferonlar, v�cudun en h�zl� �retilen ve bu t�r organizmalara kar�� en �nemli olan savunmad�r. Vir�s enfeksiyonlar�n�n pek �o�unun insanlarda ya�amsal tehlike yaratmamas�, asl�nda interferonlar�n etkisinin sonucudur.
B�t�n omurgal� hayvanlar ve olas�l�kla da omurgas�zlardan baz�lar� interferon �retir. �nteferon ancak h�crelerin bir vir�s ya da ba�ka bir yabanc� madde taraf�ndan uyar�lmas� sonucu �retilir; buna kar��l�k interferon vir�slerin do�rudan do�ruya �o�almas�n� engellemez. Bir h�crenin vir�s sald�r�s�na u�ramas�, interferon �retimine ili�kin depo edilmi� bilgiyi ta��yan DNA"s�ndaki bir geni etkin duruma getirir; h�cre bir saat kadarl�k bir s�re i�inde �ok k��k miktarlarda interferon �reterek salg�lamaya ba�lar. Bu interferonun uyard�� evredeki �b�r h�creler, protein sentezi s�re�lerini, vir�s�n h�crelerin i�inde art�k b�l�nemeyece�i bir bi�imde de�i�ikli�e u�rataran proteinler �retir. Bunun sonucu, vir�s�n h�cre i�inde daha fazla �remesi engellenir. Hayvanlarda vir�s hastal�klar�n�n �o�unun do�al olarak iyile�mesi ile interferon aras�nda �nemli bir nedensel ili�ki saptanm��t�r.
�� ayr� interferon tipinden hangisinin �retilece�ini, interferon �reten h�crenin tipi ile interferon �retimini uyaran vir�s tipi belirler. Alfa ve gamma interferonlar esas olarak, bir akyuvar tipi olan lenfositler taraf�ndan �retilirken, beta interferonlar v�cut h�crelerinin �o�u taraf�ndan �retiliyor olabilir.

Barbaros �sekes
1-B 2074

�NTERFERON

�nterferon, vir�slere kar�� bir savunma tepkisi olarak v�cut h�creleri taraf�ndan �retilen, birbirine yak�n birka� proteinin ad�. Vir�slerin h�cre i�inde �o�almas�n� �nleyen interferonlar, v�cudun en h�zl� �retilen ve bu t�r organizmalara kar�� en �nemli olan savunmad�r. Vir�s enfeksiyonlar�n�n pek �o�unun insanlarda ya�amsal t

�NORGAN�K B�LE��KLER

9/7/2010

CANLILARDAK� �NORGAN�K B�LE��KLER

Canl�lar ya�amlar�n� s�rd�rebilmek i�in gerekli olan mineral, tuz,su gibi inorganik molek�lleri d��ar�dan al�rlar. Canl�lar�n d��ardan ald�klar� bu molek�llere inorganik bile�ik denir. Bu bile�ikler ;

1-Su
2-Asit - Baz ve Tuzlar
3-Minerallerdir

1-SU

V�cudumuzun en �nemli maddelerinden biridir. Genel olarak organizmalar�n v�cutlar�n�n %70"i sudur. Su oran� dokulara ve canl�ya g�re de�i�ir. �rne�in; insanda su y�zdesi kemikte %20 beyin h�crelerinde %85"tir. B�t�n h�creler bir sulu ��zeltide bulunur. Canl� v�cudunda su bir�ok i�leve sahiptir. Suyun en �nemli grevi ise fotosentezle besin yap�m�d�r.

CO2 + H2O Besin + O2

SUYUN �NEM�

1-Kimyasal tepkimelerde iyi bir ��z�c�d�r.
2-Madde ta��nmas�n� sa�lar. (Kan�n %90"� sudur)
3-Metabolizma olaylar�n� h�zland�r�r. Enzimler sulu ortamlarda etkindirler.
4-V�cut i�in zararl� olan art�k maddelerin seyreltilmesi ve v�cuttan at�lmas�n� sa�lar.
5-Besinlerin sindiriminde par�alay�c� g�rev yapar.
6-V�cut �s�s�n� d�zenlemede faydal� olur.
7-Ya�lay�c� olarak da suyun �neli �zelli�i vard�r. Organlar�n birbirine s�rt�nerek a��nmas�n� s�v� ortam �nler. Kemiklerin eklem yerlerindeki s�v� ortamda su vard�r.
8-Suyun kat�s� s�v�s�ndan daha az yo�unluktad�r. Bu nedenle suda ya�am m�mk�nd�r.

2-AS�T - BAZ VE TUZLAR

AS�TLER

Suda ��z�n�nce Hidrojen ( H ) ��karan bile�iklerdir. Turnusol ka��d�n� maviden k�rm�z�ya �evirirler.tatlar� ek�idir.
HCL (hidroklorik asit) , H2 SO4 (s�lf�rik asit) inorganik asitlerdir.

BAZLAR

Suda ��z�n�nce (OH) iyonu ��karan bile�iklerdir. Turnusol ka��d�n� maviye �evirirler.
NaOH (sodyum hidroksit) ve KOH (potasyum hidroksit) inorganik bazlard�r.

Bir s�v�n�n asitlik ve bazl�k derecesi pH terimi ile ifade edilir. pH, hidrojen iyon konsantrasyonunun eksi logaritmas�d�r. Bir ��zeltinin H iyon yo�unlu�u ile OH iyonu yo�unlu�u e�it ise ��zelti n�trd�r ve pH derecesi 7"dir. pH derecesi 7 den k��k olan ��zeltiler asit (0-7) , pH derecesi 7 den b�y�k olan ��zeltiler baziktir (7-14). Biyokimyasal tepkimelerin ger�ekle�ebilmesi i�in ortam pH de�erinin belli s�n�rlar i�inde tutulmas� gerekir.

Kuvvetli asit N�tr Kuvvetli baz

Asitlik artar Bazl�k artar

AS�T VE BAZLARIN �NEM�

1-Canl�da ger�ekle�en reaksiyonlar�n y�r�t�c�s� enzimler belirli bir pH derecelerinde etkinlik g�sterirler. pH derecesindeki en k��k de�i�iklik b�y�k olumsuzluklar yaratabilir. Bu sebeple pH derecesinin sabit kalmas� gerekir. Bunun i�in insanda �zel yap�lar bulunur.

2-Asitlerle bazlar�n birle�mesinden tuzlar olu�ur.

TUZLAR

HCI + NaOH NaCI + H2O ile g�sterilir.

TUZLARIN �NEM�

�norganik tuzlar h�creyle �evresi aras�ndaki su al�� veri�inde �nemli rol oynar. E�er h�cre i�inde tuz oran� y�ksekse h�creye su girer. H�cre d��ndaki tuz oran� y�ksekse h�cre su kaybeder.

3-M�NERALLER

V�cudumuzun kendi kendine olu�turamad�� su ve besinler yoluyla ald��m�z inorganik tuzlard�r. Bunlar v�cutta ya tuz halinde bulunur ya da organik maddelerin (ya�, protein, karbonhidrat vb.) yap�s�na kat�l�r. . Mineraller sa�l�kl� ya�am i�in gereklidir. Onlar olmadan v�cut ya�amas� i�in gerekli fonksiyonlar� sa�l�kl� bir �ekilde s�rd�remez. Sa�l��m�z i�in �ok �nemli olan 15ten fazla mineral vard�r. Bunlardan baz�lar� ;

KALS�YUM :
Sa�l�kl� v�cut yap�s� i�in gerekli �nemli minerallerden biridir. Bu mineral b�y�k oranda v�cudumuzdaki kemiklerde bulunur. Eksikli�i y�ksek oranlara vard��nda di� ve s�rtta a�r�lar,kemiklerde zay�flama, �atlama ve kolay k�r�lma g�r�l�r. V�cuttaki kalsiyum miktar� sadece kemikler i�in �nemli de�ildir. Ayn� zamanda v�cuttaki b�t�n fonksiyonla

V�TAM�NLER :

9/7/2010

V�TAM�NLER :

Ya�am�m�z� sa�l�kl� bir �ekilde s�rd�rmek i�in dengeli bir beslenmeye ihtiyac�m�z vard�r. Dengeli bir beslenme esansiyel ve sa�l�kl� bir ya�am i�in zaruri olan vitaminlerin kayna�� olan yiyecekleri ihtiva eder. Son zamanlarda insanlar de�i�ik sebeplerden dolay� dengeli bir �ekilde beslenememektedir. Ek olarak fast food g�dalarla beslenme ve bunlar�n haz�rlanma metotlar�ndan kaynaklanan nedenlerle biz yedi�imiz g�dalardan ald��m�z vitaminleri azaltm�� bulunuyoruz. E�er siz beslenmenizle ve sa�l�kl� vitaminlerle ilgileniyorsan�z bu ihtiyac�n�z� yiyeceklerin d��ndaki �r�nlerle takviye etmek zorundas�n�z. Vitamin tabletleri kullanmay� sa�l�kl� ya�am i�in beslenme sigortas� olarak d��n�n.

V�TAM�N A :
Ya�da ��z�nen bir vitamindir,fazlas� genellikle karaci�erde depolan�r. Sa�l�kl� cilt,sa� ve kemik ile iyi bir g�r�� i�in gereklidir. Di� ve di�etinin sa�l�kl� bir yap�da kalmas�na yard�m eder. Vitamin B, D, E,kalsiyum, fosfor, ve �inko ile birlikte �al��r. Vitamin C ile oksidasyondan korunmal�d�r. Sa�l�kl� kalmam�z i�in gerekli esansiyel vitaminlerden biridir.

V�TAM�N B-1 (T�AM�N) :
Suda ��z�nen bir vitamindir. Tiamin olarak bilinir ve karbonhidratlar�n enerjiye d�n��mesine yard�m eder. Sinir sistemine yararl� etkileri oldu�undan moral vitamini olarak bilinir. Vitamin B-1 sindirime yard�mc� olur ve b�y�meyi destekler. Sebzelerin pi�irilmesi,alkol,kafein ve antiasid gibi etkenlerle Vitamin B-1 azalabilir.

V�TAM�N B-2 (R�BOFLAV�N) :
Suda kolayca ��z�n�p absorbe olabilen bu vitamin sa�l�kl� cilt,doku yenilenmesi,ya� protein ve karbonhidratlardaki enerjinin kullan�labilir hale d�n��mesi i�in gereklidir. Vitamin B-2 ayn� zamanda oksijen kullan�m�,sa�l�kl� antikorlar�n ve k�rm�z� kan h�crelerinin olu�umuna da yard�m eder. Ayr�ca g�z sa�l�� ve g�r�� yetene�i i�in de �ok �nemli bir vitamindir.

N�AS�N / N�AS�NAM�D :
Vitamin B-3 olarak da bilinir ve suda ��z�n�r. Ya�,protein ve karbonhidratlar�n enerjiye d�n��t�r�lmesinde rol oynar. Beyin fonksiyonlar�,sa�l�kl� cildin korunmas� ve sindirim sistemi i�in �nemli bir vitamindir.

V�TAM�N B-6 (PR�DOKS�N) :
Suda ��z�nen bu vitamin di� ve di�eti sa�l��n�n korunmas�,kan h�creleri,sinir sistemi fonksiyonlar�n�n sa�l�kl� i�lemesi i�in gereklidir. Vitamin B-6n�n ya�lar,proteinler ve karbonhidratlardaki enerjinin v�cutta kullan�labilir hale getirilmesinde �ok b�y�k �nemi vard�r. V�cut sa�l�� i�in gerekli esansiyel vitaminlerden biridir. Antikorlar�n olu�umuna yard�mc� olarak v�cudun korunmas�n� sa�lar. Ayn� zamanda v�cuttaki sodyum ve potasyumun dengede kalmas�n� sa�lar.

B�OT�N :
Suda ��z�nen bu vitamin cild ve dola��m sisteminin sa�l�� i�in gereklidir. Ya�lar�n ve proteinlerin y�k�m� i�in de gerekli olan bir vitamindir. Sa�l�kl� sa��n geli�iminde �nemli bir rol oynar. Sa�l�kl� bir beslenmede yer almas� gereken esansiyel bir vitamindir ve di�er B-grubu vitaminleri ile birlikte �al��r. Cildin sa�l�kl� kalabilmesi biotin miktar�na ba�l�d�r.

V�TAM�N B-12 (S�YANOKOBALAM�N) :
V�cuttaki en �nemli rol� k�rm�z� kan h�crelerinin geli�mesi ve �o�almas�nda etkili olmas�d�r. �zellikle sinir sistemi fonksiyonlar�n�n devam� i�in gereklidir. Di�er B-grubu vitaminleri gibi Vitamin B-12 de ya�,protein ve karbonhidratlar�n enerjiye d�n��t�r�lmesinde etkilidir. Bu esansiyel vitamin ayn� zamanda konsantrasyon,denge ve haf�za i�in de �ok �nemlidir.

V�TAM�N C (ASKORB�K AS�D) :
Suda ��z�nen ve v�cut sa�l�� i�in gerekli olan esansiyel vitaminlerden biridir. Koruyucu vitamin olan Vitamin C; h�creleri korur ve dokular�n d�� etkenlerden zarar g�rmesine engel olur. Vitamin C v�cudun enfeksiyonlara kar�� direncini artt�r�r. Ayn� zamanda yaralar�n iyile�mesi, di� ve di�eti sa�l�� i�in de �nemlidir. Vitamin C kan damarlar�n� g��lendirir.
V�cudun t�m organlar�n�n ve salg� bezlerinin fonksiyonlar�n� sa�l�kl� bir �ekilde s�rd�rebilmeleri i�in Vitamin C gereklidir. Sigara i�en,stres alt�nda olan,alkol kullanan ve ileri ya�taki insanlar daha y�ksek oranda Vitamin Cye ihtiya� duyarlar.

V�TAM�N K :
Ya�da ��z�nen bu vitamin kanamaya kar�� etkilidir. Yo�urt,yumurta ve lifli ye�il sebzelerde bulunur. Kan� p�ht�la�t�r�c� fakt�rlerin olu�umu i�in gereklidir. B�ylece i� kanama do�al olarak kontrol edilebilir.

V�TAM�N D :
Ya�da ��z�nen bu vitamin " G�ne� Vitamini " olarak bilinir. Kalsiyum ve fosfor absorbsiyonunu artt�rarak kemikleri ve di�leri g��lendirir. Vitamin D beslenme ve g�ne�ten sa�lanan ger�ek bir kazan�t�r. Vitamin A ile birlikte �al��r. Sa�l�kl� kemik ve di�l

B�TK�DE FOSFOR

9/7/2010

B�TK�DE FOSFOR ( P ) ANAL�Z�

Fosfor Analizinin Esas�:

Bitkilerin b�nyelerinde bulunan fosforun belirlenmesinde Molibdofosforik Mavi Renk Y�ntemi ve Vanadomolibdofosforik Sar� Renk Y�ntemi olmak �zere 2 farkl� y�ntem kullan�lmaktad�r.
Molibdofosforik Mavi Renk Y�ntemi; mineral topraklarda bitkilere yaray��l� olan fosforu bulmak i�in kullan�lan bir y�ntemdir. Bu y�ntemde analiz i�in SnCl2 ��zeltisi kullan�l�r.
Bizim laboratuarda maydanoz bitkisi i�in yapt��m�z fosfor analizinde kulland��m�z Molibdofosforik Sar� Renk Y�ntemi"nde ise barton ��zeltisi analiz i�in kullan�lmaktad�r. Bu y�ntem toprak ve organik materyallerde fosfor tayini i�in kullan�lmaktad�r.

Y�ntem:

Analiz y�ntemi olarak Molibdofosforik Sar� Renk Y�ntemi kullan�ld�� yukar�da belirtilmi�ti. ; bu y�ntem i�in ya� ya da kuru yakma i�lemi yap�lm��; kuru ve ��t�lm�� bitki �rnekleri ile haz�rlanan ��zeltiden 1 ml. alikot al�n�r. Daha sonra bu alikot �zerine 1 ml barton ��zeltisi ve 8 ml. redestile saf su ilave edilerek 10 ml."ye tamamlan�r.Haz�rlanan bu analiz ��zeltisinin 10 dakika kadar renginin sabit hale gelmesi beklenir ve rengi sabitle�tikten sonra 430 nm."de spectrophotometre (spektofotometre ) aleti ile analiz yap�l�r.

Hesaplamalar:

Std. Seri100 ppm StokBartonRdst. SuA.O.D.D.A.O.D.
0 ppm0,0 ml1 ml9,0 ml00,00,000
1 ppm0,1 ml1 ml8,9 ml18,80,032
2 ppm0,2 ml1 ml8,8 ml33,80,083
3 ppm0,3 ml1 ml8,7 ml56,00,122
4 ppm0,4 ml1 ml8,6 ml74,00,165
5 ppm0,5 ml1 ml8,5 ml87,50,207

Tan�k(AOD): 0,012�rnek (AOD): 0,181
D.A.O.D.= �rnek ( AOD ) - Tan�k ( AOD )S.F.1 = 50 / 0,5 = 100
D.A.O.D.= 0,181 - 0,012S.F.2 = 10 / 1 = 10
D.A.O.D.= 0,169S.F.T = S.F.1 X S.F.2
S.F.T = 100 X 10 = 1000
I.Yol:
P ppm= K.F. X S.F.T X D.A.O.D.
K.F. = [ ( 1 / 0,032 ) + ( 2 / 0,083 ) + ( 3 / 0,122 ) + ( 4 / 0,165 ) + ( 5 / 0,207 ) ] / 5
K.F. = 25,7

P ppm= K.F. X S.F.T X D.A.O.D.% P = P ppm / 10000
P ppm= 25,7 X 1000 X 0,169% P = 4343,3 / 10000
P ppm= 4343,3 ppm%P = % 0,4343

II.Yol:
P ppm= K.B.D. X S.F.T
P ppm= 5,09 X 1000
P ppm= 5090 ppm

Sonu�lar�n Yorumu:

Fosfor fazlal��; Fe, Zn ve Cu"�n al�m�n� engelledi�inden dolayl� olarak bitkiye zarar vB�TK�DE FOSFOR ( P ) ANAL�Z�

Fosfor Analizinin Esas�:

Bitkilerin b�nyelerinde bulunan fosforun belirlenmesinde Molibdofosforik Mavi Renk Y�ntemi ve Vanadomolibdofosforik Sar� Renk Y�ntemi olmak �zere 2 farkl� y�ntem kullan�lmaktad�r.
Molibdofosforik Mavi Renk Y�ntemi; mineral topraklarda bitkilere yaray��l� olan fosforu bulmak i�in kullan�lan bir y�ntemdir. Bu y�ntemde analiz i�in SnCl2 ��zeltisi kullan�l�r.
Bizim laboratuarda maydanoz bitkisi i�in yapt��m�z fosfor analizinde kulland��m�z Molibdofosforik Sar� Renk Y�ntemi"nde ise barton ��zeltisi analiz i�in kullan�lmaktad�r. Bu y�ntem toprak ve organik materyallerde fosfor tayini i�in kullan�lmaktad�r.

Y�ntem:

Analiz y�ntemi olarak Molibdofosforik Sar� Renk Y�ntemi kullan�ld�� yukar�da belirtilmi�ti. ; bu y�ntem i�in ya� ya da kuru yakma i�lemi yap�lm��; kuru ve ��t�lm�� bitki �rnekleri ile haz�rlanan ��zeltiden 1 ml. alikot al�n�r. Daha sonra bu alikot �zerine 1 ml barton ��zeltisi ve 8 ml. redestile saf su ilave edilerek 10 ml."ye tamamlan�r.Haz�rlanan bu analiz ��zeltisinin 10 dakika kadar renginin sabit hale gelmesi beklenir ve rengi sabitle�tikten sonra 430 nm."de spectrophotometre (spektofotometre ) aleti ile analiz yap�l�r.

Hesaplamalar:

Std. Seri100 ppm StokBartonRdst. SuA.O.D.D.A.O.D.
0 ppm0,0 ml1 ml9,0 ml00,00,000
1 ppm0,1 ml1 ml8,9 ml18,80,032
2 ppm0,2 ml1 ml8,8 ml33,80,083
3 ppm0,3 ml1 ml8,7 ml56,00,122
4 ppm0,4 ml1 ml8,6 ml74,00,165
5 ppm0,5 ml1 ml8,5 ml87,50,207

Tan�k(AOD): 0,012�rnek (AOD): 0,181
D.A.O.D.= �rnek ( AOD ) - Tan�k ( AOD )S.F.1 = 50 / 0,5 = 100
D.A.O.D.= 0,181 - 0,012S.F.2 = 10 / 1 = 10
D.A.O.D.= 0,169S.F.T = S.F.1 X S.F.2
S.F.T = 100 X 10 = 1000
I.Yol:
P ppm= K.F. X S.F.T X D.A.O.D.
K.F. = [ ( 1 / 0,032 ) + ( 2 / 0,083 ) + ( 3 / 0,122 ) + ( 4 / 0,165 ) + ( 5 / 0,207 ) ] / 5
K.F. = 25,7

P ppm= K.F. X S.F.T X D.A.O.D.% P = P ppm / 10000
P ppm= 25,7 X 1000 X 0,169% P = 4343,3 / 10000
P ppm= 4343,3 ppm%P = % 0,4343

II.Yol:
P ppm= K.B.D.

FOTOSENTEZ VE SOLUNUM

9/7/2010

FOTOSENTEZ VE SOLUNUM

Fotosentez
Solunum
Fotosentez ve Solunumun K�yaslanmas�

Fotosentez
Fakat ye�il bitkiler kendi besinlerini kendileri yapar. Bundan dolay� ye�il bitkilere �RET�C�LER denir.
Fotosentez
Ye�il bitkilerin besin yapma i�lemine FOTOSENTEZ denir.
Fotosentez
Fotosentezin ger�ekle�mesi i�in, k�kleri ile topraktan su ve suda ��z�nm�� madensel maddeleri al�r.
Fotosentez
Yapraklar� ile de havadan karbondioksit al�r. Ald�� maddeleri yapraklar�nda organik besin maddelerine d�n��t�r�r.
Fotosentez
Bu olayda, yapra�a ye�il rengi veren klorofil maddesi ile g�ne� ��ndan faydalan�r.
Fotosentez Form�l�

G�RENLER
KARBOND�OKS�T
SU
KLOROF�L
G�NE� I�I�I
�IKANLAR
BES�N
OKS�JEN
SOLUNUM
Tabiattaki b�t�n canl�lar ya�amak i�in enerjiye ihtiya� duyarlar . Bu Enerji, besinlerin h�crelerde oksijen ile par�alanmas� sonucunda sa�lan�r. Bu olaya SOLUNUM denir.
Solunum sonucunda enerji ile birlikte karbondioksit de meydana gelir.Fakat karbondioksit canl�lar taraf�ndan havaya serbest b�rak�l�r.
SOLUNUM
Solunum bir form�l halinde a�a��daki gibi yaz�labilir.

DEL� DANA HASTALI�I

9/7/2010

1. G�R��

Hastal�k ilk olarak 1986 y�l�nda, �ngilterede g�r�lm��t�r.Enfekte hayvan, et veya et-kemik unu ithalat� ile bir�ok �lkeye bula�m��t�r.Hastal�k; halen �ngiltere, Bel�ika, Danimarka, Fransa, Almanya, �rlanda, Portekiz, L�ksenburg, �spanya, �svi�re, Hollandada s�rmektedir. Kanada, Falkland Adalar�, �talya ve umman sultanl��nda sadece ithal edilen hayvanlarda
hastal�k tespit edilmi�tir.

TSE tablosunun g�r�ld�� di�er hastal�klar �unlard�r;
*Creutzfelt - Jacob Disease (CJD) : �nsanda,
*Kuru : Yamyamlarda,
*Gertsmann - Straussler - Scheinker (GSS) sendromu : �nsanda,
*Familial �nsomania : �nsanda,
*Scrapie : Koyun ve ke�ilerde,
*Feline Spongiform Encephalopathy (FSE) : Kedilerde,
*Geyiklerde,
*Wasting Disease : Transmissible Spongiform Encephalopathy (TSE) : Mink, Tilki, ��ta, deveku�u ve domuz
BSE, ilk olarak 1986 y�l�nda �ngiltere"de tespit edilmi�tir. Ofis �nternational Epizootik (OIE) kay�tlar�na g�re, �imdiye kadar 16 �lkede BSE g�r�lm��t�r. �ubat/2001 ay� sonlar�na kadar OIE kay�tlar�na ge�mi� olan klinik BSE olgusu say�lar� yakla��k olarak ��yledir.

�lke ad� BSE"den �len s��r
B�y�k Britanya 180.700
�rlanda Cumhuriyeti 597
Portekiz 509
�svi�re 367
Fransa 245
Almanya 36
�spanya 29
Bel�ika 23
Hollanda 9
Danimarka 3
�talya 2
Lichtenstein 2
L�ksemburg 1
Umman 2 (1989 ithal inek)
Kanada 1 (1993 ithal inek)
Falkland adalar� 1 (1989 ithal inek)
T O P L A M : 182.526
Ge�ti�imiz 15 y�l i�inde 16 �lkede sadece 182.526 ba� s��rda klinik kay�tlara ge�mi� bir hastal��n normalde pek de fazla �nemsenmemesi gerekirken (�ngiltere hari�), �zellikle 1986-1996 y�llar� aras�nda �ngiltere"de CJD"den �len insanlardan 10 ki�inin ya��n�n 16 -42 ya� grubunda bulunmas� (normalde 55 - 60 ya��ndan yukar� olmas� gerekirdi), klinik tablo ve hastal�k seyrinin klasik CJD den baz� farkl�l

DNA

9/7/2010

T.C.
ANKARA �N�VERS�TES�

ARA�TIRMA FONU PROJESI
KESIN RAPORU

GSTM1 Geninin Normal Bireylerde ve Akci�er Kanserli
Hastalarda RFLP Analizi ile �ncelenmesi

Proje Y�r�t�c�cs�: G�kay Kaya

Ba�lama Tarihi: 26. Haziran 2000
Biti� Tarihi: 26. Haziran 2001
Rapor Tarihi: 26. Haziran 2001

GSTM1 Geninin Normal Bireylerde ve Akci�er Kanserli Hastalarda RFLP Analizi ile �ncelenmesi

An Investigation on the Frequency of GSTM1 gene in Turkish population by RFLP: A Correlation Between Null Allele Gene Frequency and Lung Cancer

�ZET

Sitozolik glutatyon S-transferaz s�pergen ailesine �ye olan enzimler pek �ok karsinogenik elektrofili detoksifiye etme kapasitesine sahip dimerik yap�da enzimlerdir. Sigara duman�nda bulunan bir �ok bile�enin yan� s�ra polisiklik aromatik hidrokarbonlar bu enzimlerin en �nemli substratlar�d�r. Bu enzim ailesinin bir �yesi olan GSTM1 polimorfik yap�dad�r. �al��malar bu enzimin aktivitesinin olmad�� bireylerde akci�er kanseri riskinin artt��n� g�stermi�tir. Bug�ne kadar pek �ok de�i�ik pop�lasyonda yap�lan incelemeler null allel frekans�n�n toplumlar aras�nda farkl�l�k g�sterdi�ini ortaya koymu�tur. Bu �al��mada T�rk toplumunda normal bireylerde ve akci�er kanserli hastalarda GSTM1 null allel frekans� incelenmi�tir. Elde edilen sonu�lara g�re akci�er kanserli hastalarda GSTM1 null allel frekans� (N=44) % 72.7, normal bireylerde ise (N=100) % 66 olarak bulunmu�tur. Akci�er kanserli hastalarda null allel frekans� normal bireylerden y�ksek olmas�na kar��n bu fark istatistiksel anlam ta��mamaktad�r (OR=0.73; %95 CL=0.33-1.59). Elde edilen bu ilk sonu�lar GSTM1 null genotipinin T�rk hastalarda akci�er kanser geli�imine bir katk�s� bulunmad��n� savunmaktad�r.

II. Ama� ve Kapsam
Glutatyon S-transferazlar memeli dokular�nda ekspres edilen ve �ok geni� substrat spesifitesine sahip olan bir enzim ailesidir. Primer yap�lar�na g�re sitozolik enzimler ,,,, olmak �zere be� sinifa ayrilirlar. Bu enzimlerin �ogu detoksifikasyon reaksiyonlarinda g�rev alirlar ve red�kte glutatyonun, konjugasyonunu katalizlerler. Bu aileye ait enzimleri kodlayan pek �ok gen insanda polimorfiktir. Bunlardan GSTM1 geni, polisiklik aromatik hidrokarbonlar�n detoksifikasyonunda rol alan GST  s�n�f� bir izoenzimi kodlar (1). Sigara i�enlerde GSTM1 aktivitesi bulunmamas�n�n akci�er kanseri i�in daha b�y�k bir risk fakt�r� olu�turdu�u g�sterilmi�tir (2, 3, 4). Beyaz �rkta bu enzimin aktivitesi %40-45 oran�nda bulunmu�tur (5). Takip eden �al��malarda GSTM1 null fenotipinin GSTM1 geninin homozigot delesyonuna ba�l� oldu�u g�sterilmi�tir. Bu bulu� GSTM1 polimorfizminin non-invasiv �ekilde RFLP analizi ile ve daha sonra PCR �ali�malari ile tespit edilebilmesini m�mk�n kilmi�tir (6). Pek �ok RFLP �ali�masinda elde edilen sonu�lar GSTM1 izoenziminin akci�er kanserine kar�� koruyucu bir etki olu�turabilece�i fikrini desteklemesine kar��n di�er baz� �al��malar GSTM1 null alleli ve akci�er kanseri aras�nda �nemli bir ili�kinin bulunmad��n� savunmaktad�r (1,5,7,2,6).
Gen s�kl�� pek �ok ayr� pop�lasyonda incelenmi� olup Japonlarda y�ksek oldu�u anla��lm�� ve ayr�ca akci�er kanseri ile ili�kisi tam olarak belirlenmi�tir (7). Bunun yan� s�ra gen s�kl�� Fransa, �ngiltere, �spanya gibi Avrupa �lkelerinde de incelenmi�, frekans�n daha d��k oldu�u tespit edilmi� ve kanser ba��nt�s�nda rol oynayabilece�i g�sterilmi�tir (5, 2, 6).
�al��mam�zda ama� do�rultusunda, Orta Anadolu"da ya�ayan sa�l�kl� bireylerden al�nan �rneklerde ve akci�er kanseri hastalar�nda GSTM1 gen polimorfizimi incelenmi�, diger toplumlara ait sonu�larla kar�ila�tirilmi�tir.

III. Materyal ve Y�ntem:

Kan �rnekleri:

Kontrol grubunu olu�turan kan �rnekleri her iki cinsiyetten, ya�lari 20 ile 65 arasinda degi�en ve Orta Anadolu"da ya�ayan, saglikli g�n�ll�lerden alindi. Kanser veya herhangi bir kronik hastalik �yk�s

THE INDUCTION AND PATTERNING OF THE NERVOUS SYSTEM

9/7/2010

THE INDUCTION AND PATTERNING OF THE NERVOUS SYSTEM
Thomas M. Jessell
Joshua R. Sanes

Vertebrat sinir sisteminin farkl� fonksiyonlar� �e�itli sinir h�cre tipleri aras�nda belli ba�lant�lar�n �ekillenmesine ba�l�d�r. Bu ba�lant�lar birka� basamakta �ekillenir:

�lk olarak ektodermal h�crelerden proliferasyonla n�ral plak olu�ur, immature n�ron ve glia h�crelerinin kayna��d�r.
�mmatur n�ronlar daha sonra proliferasyon zonundan final pozisyonlar�na do�ru g�� eder ve aksonlar� hedef h�crelere uzan�r. B�y�yen akson ve hedef h�cre aras�ndaki ba�lant� formasyonu daha sonra selektif sinaps formasyonunu ba�lat�r. Baz� sinaptik ba�lant�lar g��lenirken di�erleri kaybolur.

Bu geli�imsel program n�ral h�cre tiplerinde ve ba�lant�lar�nda b�y�k bir �e�itlilikle son bulur. Sinir h�crelerinin farklanmas�ndaki temel prensipler di�er geli�imsel basamaklar�na benzerdir.

N�ral geli�imi y�nlendiren mekanizmalar�n �o�u de�i�ik organizmalarda korunmu�tur. Ger�ekten de, vertebratlarda n�ral geli�imin molek�ler temeli hakk�nda ��rendiklerimizin �o�u meyve sine�i Drosophila melanogaster ve nematode solucan Caenorhabditis elegans gibi genetik analizleri ortaya konulan organizmalardan elde edilen sonu�lardan ��kar�l�r. Bu b�l�mde esas olarak vertebrat sinir sistemi geli�imine ili�kin prensipler, erken d�nem sinir sistemi geli�iminde h�cre tiplerinin olu�umunu d�zenleyen ilk sinyal olaylar� tart��lmaktad�r.

►Sinir sistemi t�m�yle ektodermden meydana gelir
Sinir sistemi embriyogenesisin d�neminde geli�meye ba�lar, �ncelikle �� esas h�cre (germ) tabakas� olu�mu�tur:
En i�te yer alan tabaka endoderm: barsak ,akci�er,karaci�er;
ortada mezoderm: ba� dokusu, kas, vask�ler sistem;
end��ta ektoderm: santral ve periferik sinir sisteminin major dokular�n� meydana getirir.

Gastrula d�neminde embriyonun dorsal orta hatt� boyunca ektodermal h�creler n�ral plak �ekline d�n��r, columnar epitelyum olu�ur, daha sonra n�ral ve glial h�creler t�revlenir. (F:1). N�ral plak d��nda kalan ektoderm ise tabaka n�ral program farklanmas�n�n devam�nda ba�ar�s�zl�k g�stererek derinin epidermisini meydana getirmektedir.
N�ral plak olu�umundan hemen sonra t�b�ler bir yap� �eklinde k�vr�lmaya ba�lar, n�ral t�p ad�n� al�r, bu olaya da n�rulasyon ad� verilir. (F-1)

N�ral t�p kaudal b�lgesi spinal cord"u meydana getirirken rostral par�as� beyni olu�turur.
N�ral geli�imin bu erken d�neminde h�creler h�zla b�l�n�r. N�ral t�p uzunlu�u boyunca h�cre proliferasyonun derecesi ayn� de�ildir, matur santral sinir sisteminde �e�itli �zelle�mi� b�lgeler olu�ur. N�ral t�p rostral par�as�ndaki h�crelerin proliferasyonu ile �� beyin vezik�l� olu�ur: �n beyin – Prosencephalon,
orta beyin – Mesencephalon,
arka beyin – Rhombencephalon. (F:2)

Geli�imin bu erken d�nemindeki �� vezik�ll� evrede iki k�vr�m g�r�l�r: cervical flexure: m. spinalis ve rhombencephalon aras�nda,
cephalic flexure: rhomb. ve mesenc. aras�nda .
Daha sonra pontin flexure 3. bir flexure olarak belirir. Servikal ve pontin flexure sonunda d�zle�ir ancak sefalik fleksur geli�im boyunca belirgindir.
Daha sonraki geli�im d�neminde primer embriyonik vezik�llerin ikisi bir kez daha b�l�n�r. (Tablo: 1)

►N�ral h�cre farklanmas�n� ind�ktiv sinyaller kontrol eder.
N�ral doku formasyonunu olu�turmak �zere ektoderm h�crelerinde farklanmay� ba�latan hangi fakt�rler belirtilmi�tir?

Sinir sisteminde farklanma , di�er organlardaki gibi, h�crelere �zg� spesifik genlerin ekspresyonu (ifadesi) ile kompleks bir program sonucudur. Genlerin ifade edildi�i bir h�crede iki b�y�k fakt�r tan�mlan�r:
1.grup ba�ka h�crelerden gelen sinyal molek�lleri, ind�kleyici fakt�rler. Bu fakt�rler serbest�e diff�ze olabilir, b�ylece uzun bir alana etkili olabilir veya h�cre y�zeyinde lokal etkili olabilir. Embriyoda farkl� durumlarda h�crelerde farkl� ind�kt�r fakt�rler g�sterildi�inden erken geli�im d�nemindeki bir h�crenin kaderini belirleyen kritik �nem ta��r.
2.grup fakt�r aktive edilen veya uyar�lan h�crelerde bulunan molek�llerdir. Y�zey resept�rlerini i�eren bu molek�ller ind�kt�r fakt�rlere arac�l�k ederler. Bu resept�rlerin aktivasyonu daha sonra transkripsiyon fakt�rlerin aktivitesini module eder ve h�creye �zg� fonksiyonlar� yerine getiren proteinleri kodlayan gen ekspresyonunu d�zenler. H�crenin induktiv sinyallere yan�t� competence, belli resept�rlerin varl��na, transd�ksiyon molek�llerine ve eksprese edilen transkripsiyon fakt�

B�TK� S�ZL��

9/7/2010

S�ZL�K

Bitki �e�itlili�i: Herhangi bir ekosistemde do�al olarak bulunan bitki t�r� varl��n�n t�m�.
Biyolojik �e�itlilik: D�nya �zerinde ya�ayan canl�lar�n ve ya�am �ekillerinin �e�itlili�i demektir. Belirli bir alan, �evre ekosistem veya t�m d�nya �zerindeki canl�lar�n genetik, taksonomik ve ekosistem �e�itlili�i olarak tan�mlan�r.
Ekosistem: Belli bir b�lgede ya�ayan ve birbirleriyle s�rekli etkile�im i�inde olan canl�lar�n, cans�z �evreyle olu�turduklar� s�rd�r�lebilir ili�ki.
Endemik bitki: Yery�z�n�n sadece belirli b�lgelerinde yay�l�� g�steren, yani yay�l�� s�n�rl� olan bitkilere endemik bitki denir. Endemik bitkiler sadece bir da�a, bir b�lgeye veya bir �lkeye has olabililirler.
Flora: Bir �lke, bir b�lge veya belirli bir b�lgenin bitkilerinin t�m�ne denir. �rne�in; T�rkiye Floras�, Karacada� Floras� gibi.
Vejetasyon: Bir �lkenin veya bir b�lgenin belirli ya�am ko�ullar�na g�re geli�en ve ya�am ko�ullar� benzer olan bitki gruplar�n�n olu�turduklar� topluluklard�r. �rne�in; ��l, step, orman gibi.
Nadir bitki: Yery�z�n�n belirli b�lgelerinde s�n�rl� yeti�en fakat belirli bir �lke veya y�reye has (endemik) olmayan, az rastlanan bitkilerdir.
Gen kayna��: �e�itli y�nlerden belirli �zelliklere sahip bitki ve hayvan genlerinin bulundu�u canl� topluluklar, ekosistemler.
Genetik �e�itlilik: Yery�z�ndeki hayvan, bitki ve di�er canl�lar�n bireysel olarak genlerinde bulunan genetik bilginin toplam�d�r.
Populasyon: Belli bir yerde bulunan ve aralar�nda gen al��veri�i olan (d�llenebilen) bireyler toplulu�udur.
Step (bozk�r): Do�al olarak kurak��l �zelliklere sahip otsu bitkilerle kapl�, geni� alanlar. Karasal iklim ko�ullar�n�n hakim oldu�u Orta, Do�u ve G�neydo�u Anadolu B�lgesi"nde geni� alanlar kaplar.
T�r (species): Gerek fiili gerek potansiyel olarak verimli d�ller verebilen do�al populasyonlard�r.

S�ZL�K

Bitki �e�itlili�i: Herhangi bir ekosistemde do�al olarak bulunan bitki t�r� varl��n�n t�m�.
Biyolojik �e�itlilik: D�nya �zerinde y

KALITIMIN KROMOZOMAL ESASI

9/7/2010

KALITIMIN KROMOZOMAL ESASI

Bitkilerde ve hayvanlarda her t�r kendine �zg� sabit sayida kromozom i�erir. Kromozomlarin sayisi mitoz b�l�nmedeki d�zenli ve kesin olaylarla sabit tutulur. Bir�ok hayvan ve bitkide kromozom sayisi esittir. Fakat kromozomlardaki kalitim fakt�rleri farklidir.
KROMOZOMLARIN YAPISI
Ilk defa 1840 yilinda botanik�i Hofmeister tarafindan Tradescamia bitkisinin polen ana h�crelerinde g�r�lm�s ve 1888 yilinda Vvaldeyer tarafindan da Kromozom ismi verilmistir.
Hi�bir zaman yeniden yapilmazlar ya eskiden varolan kromozomun b�l�nme-sinden ya da tamamlama sentezleri ile yapilirlar. Yasamin s�rekliligi kromozomlarin devamliligina dayanir. h-ler canlida kromozomlann sekli farkli olmasina karsin, ayni t�rde ayni kromozomlarin sekilleri birbirine benzerdir.
�rnegin, 3. kromozom bir t�rde ayni sekle sahip olmasina karsilik, ayni t�rde 3. ile 8. kromozomlarin sekilleri birbirinden farklidir. Sayilari, t�rden t�re farkli olur. Sayisi ile organizasyon derecesi arasinda herhangi bir baglanti yoktur.
K��k bir kromozom daha fazla gen tasiyabilir. �rnegin, Ascaris megalocephala un/va/ens�e 2n = 2 (bilinen en az sayida kromozom tasiyan canli), Drosophila melanogaster�e 2n = 8, insanda 2n = 46, ke�ide 2n = 60, bir t�r istakozda 2n = 200, Ophyoglos-sum vulgatum (bir �esit egrelti otulda 2n = 500 (canlilar arasinda bilinen en fazla kromozom sayili bitki) kromozom vardir. Normal v�cut h�creleri anadan ve babadan gelen birer kromozom takimina sahiptir. Ana ve babadan gelen es kromozomlarin sekilleri ve b�y�kl�kleri (esey kromozomlari hari�) birbirine esittir. Bu �ift kromozom takimi b�t�n v�cut h�crelerinde bulunur. B�yle h�crelere S o m a t i k h � c r e-l e r adi verilir. Kromozom sayisi bakimindan da D i p l o i ftir denir ve 2n ile g�sterilir. Fakat esey h�crelerinde, ergin gametlerde ve bazi ilkel canlilarin b�t�n hayat devrelerinde (yalniz zigot halinde diploit) kromozomlar eslerinden yoksundur. Partenogenetik �ogalan bazi hayvanlarda, �rnegin, erkek arilarda, v�cut h�creleri-nin kromozom sayisi disilerinin somatik h�crelerindekinin yarisi kadardir. Ya erkek ya da disi esey kromozomunu bulunduranlara G e r m i n a t i f H � c r e l e r denir. Esi olmayan kromozomlara da H a p l o i t denir ve n simgesiyle g�sterilir. Kromozom sayisi sabit olmakla beraber bazi �zeliesmis h�crelerde �rnegin, b�cek-lenn, �zellikle bazi sineklerin t�kr�k bezlerinde bu sayi 2nnin katlari seklinde bir artis g�sterir. Burada kromozomlar �ekirdek zan par�alanmaksizin �ogalirlar. Buna E n d o m i t o z i s ve kromozom durumuna da P o l i p l o i d i denir. �ekir-dek b�y�kl�g� kromozomlarin miktarina bagli oldugundan, poliploidide �ekirdek hacminde b�y�me g�r�l�r.
Normal bir h�crede kromozomlar g�z�kmez. Profazin baslangicindan basla-yarak gittik�e yay seklinde kivrilan ve kalinlasan ince kromatin agi seklindedir. Sonunda t�rlere �zg� kromozom seklini alincaya kadar kivrilma devam eder. Dino-f/age/lata�a kromozomlar her zaman g�z�k�r. ��nk� bunlarda �ekirdek zan yoktur ve DNA bazik proteinlere bagli degildir. Bu tip h�creiere M e z o k a r y o t i k h�creler denir. Bir kromozomu kaba taslak distan incelemeye baslarsak su kisimlar (Sekil 10.3 ve 4) g�r�l�r: Aralarinda genel olarak a�i bulunan iki koldan olusur. Kol-lar, primer bogumla birbirinden aynlmistir, buna S e n t r o m e r (Kinetokor) denir. iki kolu birbirine esit olan kromozomlara Metasentrik, esit olmayanlara ise Submetasentrik denir. Bir kollu gibi g�r�nen kromozomlara da Akrosentrik (buniann sentromeri kromozomlarin ucundadir) (Sekil 10.5) kromozomlar denir. Bazi hayvan gruplari bu �� tipten yalniz birine sahiptir. �rnegin amfibiler yalniz metasentrik kromozomlara sahiptir.
Kromozomlar �zerinde bu primer (birincil) bogumlardan baska, sekonder (ikin-cil) bogumlar da bulunabilir (Sekil 10.3 ve 4). Bazen (genellikle) kromozomun u� kis-minda uydu S a t e l l i t denilen yuvarlak ya da uzunca bir yapi bulunur. Uydu, kromozoma ince bir kromatin ipligiyle baglidir. Bu tip kromozomla

B�YOLOJ� - H�CRE

9/7/2010

h�cre

B�YOLOJ� - G�Z

9/7/2010

g�z

B�TK�SEL DOKULAR

9/7/2010

B�TK�SEL DOKULAR

A.B�l�n�r doku B.B�l�nmez Doku
(Meristem) 1-Koruyucu doku
2-Temel doku
(S�rgen Doku) 3-Destek doku
4-�letim doku
5-Salg� doku

B�l�n�r Doku
Btkide k�k,g�vde ve dal u�lar�nda bulunur.
B�l�n�r Doku H�creleri
☺Bol sitoplazmal�
☺B�t�n h�creleri canl�
☺B�y�k �ekirdekli
☺K��k kofullu
☺H�cre �eperi ince
☺H�cre i�i faliyetleri h�zl�d�r.

B�l�n�r doku h�creleri, birincil ve ikincil doku h�creleri olmak �zere ikiye ayr�l�r.

Birincil B�l�n�r Doku
H�creleri s�rekli b�l�nme �zelli�ine sahiptir.Bu doku bitkinin uzamas�n� sa�lar.Bitkilerde b�y�me s�n�rs�zd�r.B u doku bitkinin k�k ve g�vdesinde bulunur.
Bitkinin k�k,g�vde ucundaki b�l�n�r doku b�lgesine B�y�me noktas� veya B�y�me konisi denir.

�kincil b�l�n�r Doku(Kambiyum)
B�l�nmez doku h�crelerinin sonradan b�l�nme �zelli�i kazanmas�yla olu�urlar.
�ok y�ll�k bitkilerde odun ve soymuk borular�n� olu�turarak,g�vde ve k�k�n enine kal�nla�mas�n� sa�lar.
Kambiyum dokusu,�ok y�ll�k bitkilerin g�vdesindeki ya� halkalar�n� olu�tururlar.Ya� halkalar� sayesinde bitkilerin ya�� hesaplan�r.

B�l�nmez Doku
B�l�n�r doku h�crelerinin farkl�la�arak b�l�nme yeteneklerini kaybetmeleriyle olu�ur.
B�l�nmez Doku H�creleri
☺Az sitoplazmal�
☺Baz� h�creleri �l�
☺K��k �ekirdekli
☺B�y�k kofullu
☺H�cre �eperi kal�n
☺H�cre i�i faaliyet yava�t�r.

Be� gruba ayr�l�rlar:
1-Koruyucu Doku
Bitkide k�k,g�vde ve yaprak �zerini �rter.H�creleri kal�n �eperli ve klorofilsizdir.Epidermis ve mantar doku olmak �zere ikiye ayr�l�r:
a-Epidermis:
Canl� h�crelerden olu�ur.Otsu ve odunsu bitkilerin,k�k,yaprak ve gen� dal �zerini �rter.
Epidermis h�crelerinin salg�lar�ndan kutikula denilen koruyucu tabaka olu�ur.Bu tabaka bitkinin su kayb�n� azalt�r.Bitkinin ya�ad�� ortama g�re kutikula kal�nl��da de�i�ir.
Otsu bitkilerin g�vdelerinde ve yapraklar�nda epidermis h�crelerinin farkl�la�mas�yla stoma (g�zenek) ad� verilen h�creler olu�ur.Bu h�creler bitkide terleme,solunum ve fotosentez olaylar�n� ger�ekle�tirmede rol oynar.
Ayr�ca bir tak�m epidermis h�creleri d��a do�ru uzayarak t�y ad� verilen yap�lar� olu�turur.T�ylerde bitkide su emilimi,savunma gibi g�revlerde etkilidir.
b-Mantar Doku(Periderm)
H�creleri �l�,�eperleri kal�nd�r.�ok y�ll�k bitkilerin k�k ve g�vdeleri �zerinde bulunur.Bitkiyi s�cak,so�uk gibi etkilerden korur.

2-Temel Doku(Parankima Doku)
Bitkikerde,k�k,g�vde,yaprak ve di�er dokular�n etraf�nda bulunur.H�creleri canl� �eperli ve bol sitoplazmal�d�r.G�revlerine g�re d�rt b�l�mde incelenir.
a-�z�mleme Parankimas�
Yaprakta ve otsu g�vdede bulunan �z�mleme parankimas�n�n h�creleri bol kloroplast ta��r.Bu doku fotosentez yap�m�nda g�rev al�r.
b-�letim Parankimas�
Besin ve su gibi maddeleri iletim borular�na ta��r.
c-Havaland�rma Parankimas�
Baz� su ve batakl�k bitkilerinde hava depolanmas�n� sa�lar.
d-Depo Parankimas�
K�k,g�vde tohum ve meyve gibi organlarda su ve besin toplar.

3-�letim Doku
Damars�z bitkiler d��nda karada ya�ayan t�m bitkilerde bulunur.Suda ya�ayan bitkilerde v�cut tamamen su i�inde bulundu�undan iletim doku bulunmaz.
�letim doku su ve madde iletiminde g�revlidir.Bu doku yap�s� ve ta��d�� maddeler g�z �n�ne al�narak iki b�l�mde incelenir.
a-Odun Borular�
H�creleri cans�zd�r.K�kteki emici t�ylerle al�na su ve madensel tuzlar� bitkinin di�er organlar�na ta��r.Odun borular�nda ta��ma a�a��dan yukar�ya do�ru tek y�nl�d�r.
b-Soymuk Borular�
H�creleri canl�d�r.Yaprakta fotosentez sonucu bitkinin di�er organlar�na ta��r.K�kte �retilen azotlu,organik maddeleri de yaprak ve di�er organlara ta��r. Soymuk borular�nda madde ta��nmas� �ift y�nl�d�r.H�creleri canl� oldu�undan ta��ma h�z�,odun borular�na g�re daha yava�t�r.

4-Destek Doku
Bitkiye diklik ve dayan�kl�l�k kazand�ran h�crelerden olu�ur.�eperleri kal�nla�arak bitkinin bir �e�it iskeletini olu�turur.�ok y�ll�k bitkilerde iki k�s�mda incelenir.
a-Pek Doku
H�creleri canl� olup bitkiye esneklik verir.Yaprakta,gen� g�vdede,�i�ek ve meyva sap�nda bulunur.

KARAC��ER VE FONKS�YONLARI

9/7/2010

KARAC��ER VE FONKS�YONLARI

Karaci�er v�cudun en b�y�k organ�d�r.Karn�n sa� �st kadran�nda yerle�iktir. Sa� alt kaburgalarla �zeri �rt�l� ve korunmaktad�r. Karaci�erin bug�n bilinen 5000 den fazla fonksiyonu mevcuttur ve bunlar ya�am� s�rd�rebilmek i�in gereklidir. V�cudun esas yap�ta�lar�n� �reterek ve v�cuda zararl� olan , d��ardan al�nm�� veya h�crelerde biokimyasal olaylar sonucu olu�mu� zararl� maddeleri vucuda zarars�z hale getirip at�lmas�n� sa�lar. Karaci�er safra �reterek safra kanallar� arac�l��yla ince barsa�a akan safra , sindirim olay�nda (�zellikle ya�lar�n sindirimi) yard�mc� olur.Karaci�er; keza protein, hormon ve enzimleri �reterek v�cudun normal olarak ya�am� s�rd�rmemizi sa�lar. Ayr�ca kan�n p�ht�la�mas�n� sa�layan maddeleri �retir. V�cut i�in zararl� olabilecek zehirleri temizler. Kollesterol �retiminde , kan �eker seviyelerini s�rd�rmede , ila�lar�n prosesinde (yap�s�n� de�i�tirerek zararl� etkilerini �nlemek i�in yap�lan i�lemler)esas rolu �stlenir.
Bu kadar fonksiyona sahip oldu�undan dolay�;karaci�er hastaland��nda , bir�ok ciddi sonu�lara neden olur. Viral enfexionlar , karaci�eri etkileyen en s�k hastal�kt�r. Karaci�er h�cresi bir vir�sle zarar g�rd��nde , h�cre daha fazla fonksiyon g�steremez. Daha az sa�l�kl� h�creleri , bu �nemli fonksiyonlar� ta��maya �al��r bu y�zden bir�ok v�cut fonksiyonu etkilenebilir.
Hepatit nedir?
Hepatit karaci�erin iltihab�d�r. Bunun sonucunda bir�ok belirtiler g�zlenir. Bunlar�n baz�lar� vir�slere ba�l� , baz�lar� de�ildir. Baz� toksik ila�lar ve ba��kl�k sistemi (imm�n sistem) bozukluklar�da karaci�er iltihab�na neden olabilir. Hepatitin en b�y�k nedeni , viral hepatittir. Hepatit terimi ile i�te bu viral hepatitler s�ylenmek istenmektedir. Karaci�erin taze , alevli iltihab�na Akut Viral Hepatit 6 aydan fazla s�rmesi halinde Kronik Viral Hepatit ad� verilmektedir.
Her sar�l�k Hepatit midir?:
T�rkiyede halk aras�nda , viral hepatitle sar�l�k �zde�le�tirilir ve her sar�l�k viral hepatit zannedilir. Halbuki sar�l�k bir hastal�k de�il belirtidir. Bir�ok hastal�k sar�l�k (belirtilerine) neden olabilir. �rne�in, ana safra kanallar�nda ta� olmas� sar�l��a neden olabilir. Ancak viral hepatitle hi�bir ilgisi yoktur ve bula�maz. Yeni do�anlarda rastlanan sar�l�� da hepimiz biliriz. Bu t�r sar�l��n da viral hepatitle bir ilgisi yoktur ve bula�maz.
Hepatit yapan nedenler nelerdir?:
En ba�ta vir�sler (A,B,C,D ender rastlanan E,F,G gibi) olmak �zere , toksik kimyasal maddeler (Karbon tetraklor�r , vinylchlor�r gibi) , baz� ila�lar (�rne�in t�berk�loz tedavisinde kullan�lan �NH, baz� sinir hastal��n�n tedavisinde kullan�lan chlorpromazin gibi) �zellikle bat� �lkelerde daha fazla g�r�len alkol , baz� mikroplar (T�berk�loz,brucella), radyasyon ; genetik olarak ge�en nadir hastal�klar , demir depolama hastal�� (Hemokromatozis)(irsi olarak ge�en ,ba�ta karaci�erde olmak �zere demir birikmesiyle organ hasar�na yol a�an ender bir hastal�k), bak�r depolama hastal�� (Wilson hastal��)(bak�r metabolizmas� bozuklu�u nedeniyle �zellikle karaci�erde ve g�z�n kornea tabakas�nda bak�r depolamas� ile karaci�erde hasara neden olan ender bir hastal�k) .
V�RAL HEPAT�TLER HAKKINDA B�L�NMES� GEREKENLER:
Hepatitis A : �lkemizde en s�k g�r�len viral hepatit (bula��c� sar�l�k)dir. Daha �ok anal-oral yol dedi�imiz, bula��k yiyecek , i�eceklerle ve akut sar�l�kl� ki�ilerden , ki�ilere v�cut salg�lar�yla ge�er. Kronikle�me g�stermez (yani siroza ilerlemez). Hi� belirti vermeden ge�irilebilir, sar�l�k yapmadan grip gibi seyredip ge�irilebilir. Birka� g�n ile 4-6 hafta s�re ile belirgin sar�l�k yaparak seyredebilir. �ok nadir olarak �ok �iddetli olabilir.
Hepatitis B : Olgular�n %95inden fazlas� kendili�inden iyile�ir. B hepatit ge�iren ki�ilerden �ok az� (%5-10) kronikle�ir (m�zmin-s�regen hale gelir). �ocuklar bu kural�n d��ndad�r. Enfeksiyonu �ocukluk �a��nda alan (veya belirsiz ge�iren) ki�ilerde enfeksiyon daha �ok s�regen (m�zmin-kronik) seyredecektir. �rne�in yeni do�an d�neminde enf

B�YOLOJ� - H�CRE

9/7/2010

h�cre

T�RK�YE K�K H�CRE ARA�TIRMALARININ NERES�NDE

9/7/2010

T�RK�YE K�K H�CRE ARA�TIRMALARININ NERES�NDE?
28.02.2004 CUMHUR�YET

T�rkiye k�k h�cre ara�t�rmalar�n�n neresinde?

G�ney Koreli ara�t�rmac�lar klonlanm�� embiyonlardan elde ettikleri k�k h�crelerle doku ve organ "yeti�tirilebilece�ini" g�steren �nemli bir ara�t�rma yapt�.. B�t�n d�nyada yank� yapan ara�t�rma, tedavi edici t�pta devrimci bir sayfa a��yor. K�k h�creler yaln�zca kemik ili�imizde ve periferik kan�m�zda de�il, bir �ok doku ve organ�m�zda var. �rne�in, deride "deri k�k h�creleri", beyinde "sinir k�k h�creleri" ve ba��rsaklarda "intestinal-epitelyal-k�k h�creleri" gibi. Ayr�ca, g�bek kordonu ve plasentada da bu tip h�creler var.

Prof.Dr. Erdal Kara�z

Asl�nda, insano�lunun k�k h�creler ile tan��kl�� 1960l� y�llara kadar uzan�r. O y�llarda kemik ili�imizde bulunan bir grup h�crenin, kan sistemini olu�turan h�creleri yapt��n�n belirlenmesiyle, "k�k h�cre" terimi (�ngilizcesi stem cell) t�p terminalojisine girdi (�ekil 1). Sonralar�, kemik ili�indeki bu h�crelerin t�m kan sistemi h�crelerini (k�rm�z� ve beyaz kan h�creleri gibi) olu�turma yetene�inden olduk�a yararlan�ld�.

�nceleri, ba�ta l�semiler olmak �zere bir�ok genetik kan hastal��n�n tedavisinde, bu h�crelerin sa�l�kl� bireylerden hastalara nakliyle ("ilik nakli") ba�ar�l� sonu�lar elde edildi.

Sonralar�, bu h�creler, �e�itli solit organlar� (akci�er, meme gibi) da i�eren kanser olgular�n�n teavisinde kullan�lan y�ksek dozdaki kemoterapi ve radyoterapi sonras� haraplanan kemik ili�i k�k h�crelerinin yenilenmesinde kullan�lmaya ba�land�. Buradaki ama�, hastal�kl� h�creleri tamamen yok etmek amac�yla kullan�lan y�ksek dozdaki kemoterapi ve radyoterapi sonras�nda zarar g�ren kemik ili�i k�k h�crelerinin yenilenmesini sa�lamakt�.

Bu g�n �lkemizde ve t�m d�nyada olduk�a yayg�n hale gelen bu i�lemde, hastan�n kemik ili�i k�k h�creleri tedaviye ba�lamadan �nce toplan�yor, bir s�re laboratuvar ko�ullar�nda korunuyor ve daha sonra tekrardan hastaya veriliyor. B�ylece, tedavi sonras� kan yap�c� sistemin tekrar �al��mas� sa�lanm�� oluyor (�ekil 2).

Bir s�re sonra ayn� yap�daki h�crelerin dola��m sisteminde de varl�� saptand�. Bu kez, ara�t�rmac�lar periferik kandaki bu h�creleri daha fazla say�da ve daha �zg�n �ekilde elde etmenin yollar�n� arad�.

Sonu�ta, "aferez" diye adland�r�lan "h�cre ayr��t�rma" cihazlar�yla bu h�creleri uygun �ekilde elde etmek ve nakil tedavilerinde (�zellikle otolog) kullanmak m�mk�n oldu. Bu y�ntem, daha az giri�imsel teknikleri i�ermesi ve ekonomik olmas� gibi nedenlerle tercih edilmektedir.

Kemik ili�imizde ve periferik kan�m�zda bulunan ve kan h�crelerini yapabilen bu h�crelere ba��ndan beri "k�k h�cre" denilmekteydi.

K�k h�cre kriterleri

Ancak, �imdiki bilgilerimize g�re o zamanlarda yap�lan tan�mlama pek do�ru g�r�lm�yor. ��nk�, bu h�creler �zerinde ara�t�rmalar�n� yo�unla�t�ran bilim adamlar�, bu g�n i�in "k�k h�cre olabilme kriterleri" olarak adland�rd��m�z bir �ok �zelli�i daha ke�fettiler.

Bunl

K�MYASAL S�ND�R�M

9/7/2010

K�MYASAL S�ND�R�M
D��ar�dan al�nan b�y�k par�al� besinlerin, a��z, mide ve az da olsa ince ba��rsaklarda fiziksel olarak daha k��k par�alara ayr�lmas�na mekanik sindirim denir. Al�nan b�y�k molek�ll� besinlerin enzimler yard�m�yla, daha k��k molek�llere par�alanmas� olay�na ise kimyasal sindirim denir. Yedi�imiz besin maddelerinde bulunan, su, madensel tuzlar, vitaminler, glikoz, fruktoz, galaktoz, amino asitler, alkol gibi k��k maddeler sindirime u�ramaz. Ya�lar, disakkarit, polysakkarit gibi karbonhidratlar, proteinler ve nukleik asitler (DNA ve RNA) kimyasal sindirim ile h�cre zar�ndan ge�ebilecek k��k molek�llere par�alan�rlar. Kimyasal sindirim, a��z, mide, ince ba��rsaklarda olur.KARBONH�DRATLARIN S�ND�R�M�Karbonhidratlardan Ni�asta, Glikojen, Maltoz, Sakkaroz, Laktoz enzimler arac�l�� ile mono sakkaritlere par�alan�r. T�kr�k Amilaz� Karbonhidratlar + Su ----------------- Monosakkaritler Karbonhidratlar�n sindiriminde g�rev alan enzimlerin genel ad� Karbonhidratazd�r. A��zda: Ni�asta T�kr�k Amilaz� Glikojen + Su ----------------- Dekstrin + Maltoz (pityalin) Midede: Karbonhidrat sindirimi ile ilgili enzim salg�lanmaz. �nce Ba��rsaklarda: Onikiparmak ba��rsa��na salg�lanan pankreas �z suyundaki amilaz ile, ni�asta, glikojen ve dekstrin disakkaritlere (maltoza) par�alan�r. Ni�asta Amilaz Glikojen + Su -------- Maltoz Dekstrin �nce ba��sak bezlerinden salg�lanan maltaz, laktaz, sakkaraz enzimleriyle disakkaritler monosakkaritlere par�alan�r. Maltaz Maltoz + Su --------- 2 Glikoz Laktaz Laktoz + Su --------- Glikoz + Galaktoz Sakkaraz Sakkaroz + Su ----------- Glikoz + Fruktoz Karbonhidratlar�n sindirim �r�n� glikoz, fruktoz ve galaktozdur.YA�LARIN S�ND�R�M�A��z ve midede ya� sindirimi olmaz. ya� sindirimi onikiparmak ba��rsa��nda ba�lar, ince ba��rsaklarda devam eder. Karaci�erin salg�s� olan safra tuzlar� (�d tuzlar�) ya�lar�, k��k ya� damlac�klar� haline getirir. Bu durum ya�lar�n sindirimini kolayla�t�r�r. Ya�lar, pankreastan salg�lanan lipaz enz

B�TK� GENET�K KAYNAKLARININ �NEM�, KORUNMASI

9/7/2010

1. B�TK� GENET�K KAYNAKLARININ �NEM�, KORUNMASI VE
KULLANIMI

1.1. G�R��
Do�al �evremizde orman �al�, �ay�r-mera,bozk�r ve sucul formasyonlar olarak bulunan bitki �rt�s� bir�ok familya,cins,altt�r,varyete gibi de�i�ik taksonomik birimlerin bireylerini kapsar. Daha yak�n bir incelemeyle;ayn� t�r ve varyete"nin bireyleri aras�nda bile ayr�nt�,d�� g�r�n��, fizyoloji ve uyum �zellikleri bak�m�ndan farkl�l�klar�n bulundu�u anla��l�r. Bu �zellikleriyle bitkiler; hayvan t�rleri i�inde �zel ya�ama ortam� olu�turduklar�ndan; biyosferdeki iklimsel ve biyolojik zenginli�in vazge�ilmez ��esidir. Kal�t�m�n temel ��eleri olan genler bitkilerde, y�ksek say�larda, farkl� i�lev ve etkilerde olmas�, genetik yap� ile �evre aras�ndaki etkile�imlerin de �o�u kez �nemli boyutlarda bulunmas�; ayn� cins, t�r hatta varyeteden bitkilerin bile fenotipik, morfolojik bak�mdan birbirinden farkl� olu�lar�n�n nedenidir. Bitkisel �retimde insanl��n bug�n kullanmakta oldu�u �e�itleri; uzun evrim s�resi i�indeki do�al ve yapay se�ilmeler sonucu ula��lm�� k�lt�r tipleridir. Bu arada, do�adan yabani ve ge�i� formu olarak bulunan bitkilerden de yararlan�lmaktad�r.
G�n�m�z k�lt�r bitkisi �e�itleri, �o�unlukla insan�n istediklerine ve y�re ekolojik ko�ullar�na uyum sa�layan genler bak�m�ndan zenginle�tirilmi�tir. K�lt�r bitkilerinin bug�nk� t�r ve varyeteleri; uzun evrim s�reci i�inde bir�ok yaban�l, ge�it formu ve yerel �e�itlerden kazan�lan genlerle bug�nk� istenen �zellikleri kazanm��t�r. Bununla birlikte, k�lt�r �e�itlerine kazand�r�lmaya �al��lan daha �st�n �zellikler i�in, yeni gen kaynaklar� da aranmaktad�r. Bu kaynaklarda daha �ok k�lt�r bitkilerinin yabani akrabalar�nda bulunmaktad�r.
Tar�msal �retimde ama�, bitkinin verim potansiyeline ula�abilmesi i�in gerekli girdileri sa�layarak en �st�n verimi elde etmektedir. Ancak, t�m geli�mi� tekniklerin uygulanmas�na h�zla artan d�nya n�fusunun gereksinimlerini kar��layacak, tar�msal �retim art��n� sa�layacak yeni �e�itler

B�YOLOJ� - KANSER V�R�SLER� (ONKO→JEN�K V�R�SLER)

9/7/2010

kanser vir�sleri (onko→jenik vir�sler)

YAHYA KEMAL�N HAYATI

9/7/2010

yahya kemal 2 aral�k 1884 y�l�nda �sk�p"de do�mu�tur �sk�p ve selanikde �e�itli okullarda okuduktan sonra d�zenli bir ��renim g�rebilmesi i�in 1902"de istanbul"a g�nderilen yahya kemal vefa lisesine girdi.istanbulda kald�g� s�re i�inde edebiyat-�
cedide ozanlar�n�n yapt�klar�n� inceledi: irtika ve mal�mat dergilerinde agah kemal ad� ile �iirler yay�mlad� . hac� arif bey den musiki dersleri al�rken tan��t�� ekip bey adl� bir gencin isteklendirmesi ile 1903 de paris �e gidip j�n t�rkler aras�na kat�ld� ve 1 y�l s�re ile frans�zcas�n� ilerletti . 1904 �de paris siyasal bilimler okulu"na yaz�ld�.edindi�i yeni g�r�� a��s�na dayanarak bir yandan t�rklerin anadolu �ya geli�lerinden sonraki tarih s�resince g�sterdikleri etkinlikleri de�i�ik bir a��dan degerlendiren �al��malar yaparken bir yandanda
frans�z edebiyat �evreleri ile ili�ki kurdu ; simgecili�in �iir anlay��n� yak�ndan izledi.abd�l hak hamit , tevfik fikret , cenab �ahabeddin etkisindeki sanat g�r��n� edindi�i bilgilerle geli�tirdi .bat� �iirindeki b�t�nl�k anlay��n� divan �iirinin bi�im �zellikleri ile birle�tirerek
�iirlerine yeni bir nitelik kazand�rd� 1912 de istanbul"a d�nerek dar��afaka"da medreset�l...

B�YOLOJ� - G�Z

9/7/2010

g�z

B�YOLOJ� - CANLILARIN ORTAK �ZELL�KLER�

9/7/2010

canl�lar�n ortak �zellikleri

B�YOLOJ� - H�CRE

9/7/2010

h�cre

AL�M�NYUM TOZU �RET�M� PRESLENMES� VE S�NTERLENMES�

9/7/2010

Al�minyum Tozu �retimi Preslenmesi ve Sinterlenmesi

Al�minyum tozlar� ilk ve ticari olarak ince tabakalar halinde �retilmi�tir.Ancak daha sonra geli�en teknoloji ile birlikte daha saf,daha ince ve k�resel tozlar�n �retimi ger�ekle�tirilmi�tir.Al�minyum tozu �retimi hava ile belli oranlarda kar��m olu�turan metalin patlay�c� �zellikte olmas� nedeniyle zordur.

Al�minyum tozu iki y�ntemle �retilebilir:

1) Gaz atomizasyon i�lemi

2) Alcoa i�lemi

Atomizasyon i�leminde ergimi� al�minyum ala��m� bir noz�lden ge�irilerek hava veya inert bir gazla �arp��t�r�larak ince par�alar halinde alt k�s�mda bulunan tankta toplan�r.Daha sonra toplanan tozlar boyutlar�na g�re s�n�fland�r�l�rlar.

Alcoa i�lemi al�minyum tozlar� patlay�c� oldu�u i�in geli�tirilmi�tir.Atomizasyon i�leminden fark� so�utma odas�n�n a��k olmas� ve patlamalar� �nlemek i�in vanalar yard�m� ile bas�nc�n ayarlanabilmesidir.Toz �retimi kontroll� bir �ekilde yap�l�r.

Geleneksel olarak preslenmi� ve sinterlenmi� al�minyum tozundan �retilen metalsel par�alar ticari olarak y�llard�r kullan�lmaktad�r.Sinterlenmi� al�minyum toz metalurjik par�alar, ekstr�zyon d�k�m ve tala�l� imalat gibi pahal� ve zaman gerektiren operasyonlarla �retilen par�alarla rekabet edebilmektedir.Buna ek olarak al�minyum toz metalurjisi ile �retilen sinterlenmi� par�alar,end�striyel uygulamalarda di�er metal tozlar� ile �retilen par�alara g�re daha m�kemmel mekanik �zellikler g�stermektedirler.

Ticari olarak kullan�lan al�minyum tozu bile�imleri atomize al�minyum tozlar�n�n �inko,bak�r,magnezyum ve silisyum tozlar� ile kar��m�ndan olu�maktad�r.En yayg�n �s�l i�lenebilir ala��mlar 2XXX ve 6XXX serisi d�vme al�minyum ala��mlar�d�r.201AB ve MD-69 ala��mlar� 2014 serisi d�vme al�minyum ala��mlar�na benzerdir.Bu ala��mlar y�ksek mukavemet ve orta korozyon direncine sahiptirler.601AB ve MD-69 ala��mlar� 6061 d�vme al�minyum ala��m�na benzer �zellikler g�sterir.Bu ala��mlar y�ksek mukavemet,iyi s�neklik ve korozyon direnci �zelliklerine sahiptirler.

Al�minyum tozlar� d��k bas�n�ta preslenirler ve her t�r presleme te�hizat�na uyum sa�layabilir niteliktedir.Al�minyum tozlar�n�n presleme bas�nc� ve yo�unluk e�risine bakarak di�er metal tozlar�n�n presleme karakteristikleri ile kar��la�t�r�l�rsa al�minyum tozlar�n�n preslenmesinin daha kolay oldu�u g�r�l�r.�ekilde al�minyum,s�nger demir ve bak�r aras�ndaki presleme karakteristikleri g�r�lmektedir.

Al�minyum tozunun d��k preslenme bas�nc� iste�i mevcut preslemenin daha iyi bir �ekilde yap�labilmesini sa�lar.Prese ba�l� olarak daha b�y�k boyuttaki par�alar�n preslenmesi daha kolayd�r.�rne�in 130 cm2 y�zey alan�na ve 50 mm derinli�e sahip al�minyum tozunu �ekillendirebilmek i�in 4450 kN (500 ton) bas�n� uygulan�r.Ancak bu de�er demir tozu i�in 5340 kN (600 ton) kadar olmaktad�r.Buna ek olarak al�minyumun preslemeye daha iyi yan�t vermesi ve kal�pta daha rahat hareket edebilmesi kompleks par�alar�n daha kusursuz ve detayl� bir �ekilde �retilmesine izin verir.

Al�minyum tozlar� kontroll�,inert veya vakum ortamda sinterlenir.Sinterleme s�cakl�klar� bile�ime ba�l� olarak genellikle 595-625 C o aral��ndad�r.Sinterleme zaman� 10-30 dakika aras�nda de�i�im g�sterir.Sinterleme i�in nitrojen,hidrojen,argon ve vakum kullan�labilir ancak daha nitrojen ortam�nda sinterlendi�i zaman y�ksek mekanik �zellikler g�sterdi�i i�in nitrojen tercih edilir.Ayr�ca nitrojen kullan�m� daha ekonomiktir.Al�minyum tozlar batch f�r�nlarda,continuous radiant tube mesh veya cast belt f�r�nlarda sinterlenebilir. Mekanik �zellikler �s�l i�lemden direkt olarak etkilenir.

Deneyin Yap�l��:

7 gr Al tozu tart�ld� ve kal�ba girmek �zere haz�rland�.Kal�p mengene vas�tas�yla s�k��t�r�ld�.Al tozu i�ine dolduruldu.Kal�pta basmay� kolayla�t�rmak i�in wax kullan�l�r.Daha sonra kal�p basma makinesine al�narak z�mba vas�tas� ile toza 5 ton bas�n� uyguland�.5 ton y�kte 1 dakika kadar bekletildi.Daha sonra numunenin kumpas vas�tas� ile �ap� �l��ld� �ap 12,3 mm olarak bulundu.Daha sonra t�p f�r�nda al�m�na boru i�ine konan preslenmi� par�a 1 saatlik s�rede 1000 C0 de sinterlendi.Zaman k�s�tl� oldu�undan daha �nce sinterlenmi� malzeme kullan�lm��t�r.Sinterlenen malzeme s�ras�yla 400-600-800 meshlik z�mparalar ile z�mparalanm��t�r.Daha sonra parlatma makinesinde �uha vas�tas�yla 3µm"lik elmas pasta ile parlat�lm��t�r.Haz�rlanan numune bilgisayara ba�l� ��k metal mikroskobunda incelenmi�tir.

I��k metal mikroskobunda incele

B�YOLOJ� - CANLILARDAK� �NORGAN�K B�LE��KLER

9/7/2010

canl�lardaki inorganik bile�ikler

B�YOLOJ� - H�CRE VE YAPISI

9/7/2010

h�cre ve yap�s�

ALANIN KORUNMASINA Y�NEL�K �NER�LER

9/7/2010

ALANIN KORUNMASINA Y�NEL�K �NER�LER

T�rkiyede k�rsal kesimde ya�ayan n�fusun gelir d�zeyi d��k olup temel ge�im kayna�� orman ve meralar gibi do�al alanlard�r. N�fus art��na ba�l� olarak do�al kaynaklar�n a��r� ve d�zensiz kullan�m� artmaktad�r. �nsan faaliyetlerinin yo�un oldu�u yerlerde, do�al kaynaklar�n b�y�k tahribata u�rad��n� ve yok olma s�n�r�na geldi�i s�ylenebilir.

G�n�m�z k�lt�r bitkisi �e�itleri, �o�unlukla insan�n isteklerine ve y�re ekolojik ko�ullar�na uyum sa�layan genler bak�m�ndan zenginle�tirilmi�tir. K�lt�r bitkilerinin t�r ve varyeteleri; uzun evrim s�reci i�inde bir�ok yaban�l, ge�it formu ve yerel �e�itlerden kazan�lan genlerle bug�nk� istenen �zellikleri kazanm��t�r. Bununla birlikte, k�lt�r �e�itlerine kazand�r�lmaya �al��lan daha �st�n �zellikler i�in yeni gen kaynaklar� da aranmaktad�r. Bu kaynaklarda daha �ok k�lt�r bitkilerinin yabani akrabalar�nda bulunmaktad�r. �te yandan bitkisel �retimde y�ksek verim i�in ye�lenen modern �e�itlerin �retimi yayg�nla�t�k�a; bu genotipler d��ndaki genlerin d��lanmas�, hatta do�ada yitirilen t�rlerle birlikte bir�ok genin yok olmas� tehlikesi bulunmaktad�r. Orman a�a�lar� i�in yang�n, hatal� kesim ve a��r� �retim; meralarda d�zensiz otlatma ve tarla a�ma gibi uygulamalar da gen kayb�na yol a�an etmenlerin ba��nda gelmektedir. �evreyi tehdit eden bir�ok etmen, bitki t�rlerinin yok olmas�na veya yok olma tehlikesi alt�nda bulunmas�na neden olmaktad�r.

Bitki �slah�nda, ortaya ��kan ve ��kacak olan yeni sorunlara ��z�m olacak yeni gen kaynaklar� potansiyeli, bunlar�n yabani �e�itlerinin ve akraba t�rlerinin genlerinde bulunmaktad�r. �nsanl��n gelece�i a��s�ndan; �ncelikle genetik erozyonun �nlenmesi ve devam�nda t�rleri kendi ekosistemlerinde do�al geli�meye b�rak�larak, yeni gen kombinasyonlar�n�n ve evrimsel olu�umlar�n devaml�l��n� sa�layabilmeleri i�in, bu t�r ve �e�itlerinin en g�venli ve do�al �ekilde korunmas� gerekir.

Bir �lkedeki veya belli bir y�resindeki bitki �e�itlil

POPULASON

9/7/2010

KONU : 1
B�L�MSEL �ALI�MA
B�L�M : Hayatta kar��m�za ��kan sorulara cevap arama u�ra��d�r. Sorular�n cevaplar� aran�rken tarafs�zl�k temel ilke olmak zorundad�r. Merak edilen sorular�n cevaplar� aran�rken izlenen yola yap�lan a��klamalara bilimsel y�ntem yada bilimsel metot denir.

B�L�MSEL METODTA �ZLENECEK YOLLAR :

1-) Problemi ortaya koymak veya konu tespiti yapmak. Merak edilen bir konu hakk�nda neden, ni�in �eklinde yap�lan soru �nermeleri bilimsel problemi ortaya koyar.

2-) Problem ile ilgili g�zlem yapmak, verileri toplamak :Be� duyu organ� ile yap�lan incelemelere g�zlem denir. G�zlem yaparken sadece duyu organlar� kullan�l�yorsa bu g�zlem �ekline nitel g�zlem denir. Hata oran� y�ksektir. Ara� ve gere�ler kullan�larak yapt��m�z g�zleme ise nicel g�zlem denir.

VER� TOPLAMAK : G�zlem yap�larak elde etti�imiz ger�eklere veri diyoruz. Bir ba�ka deyi�le veri, �zel bir probleme ait ger�eklerdir.

3-) Hipotez kurmak : Bir problemin ��z�m� i�in ortaya konulan ge�ici ��z�m yoludur. �yi bir hipotez k�sa ve �zl� oldu�u kadar eldeki verilerin �o�unu da kapsamal�d�r.

3Hipotez verilere ayk�r� olmamal�
4Probleme ��z�m �nermi� olmal�
5Yeni ger�eklere ve tahminlere yol a�abilmeli
6Deney ve g�zlemlere a��k olmal�

4-) Tahmin yapmak : Tahmin ; akla, mant��a, verilere dayanarak bir olguyu ya da olay� kestirme yakla��k olarak kestirme i�idir. Tahmin tezimiz hipotezim do�ru ise ...............olmal�, olmal�d�r c�mleci�ine uygun olmal�d�r. B�ylece hipotezden yeni sonu�lar ��kartmak m�mk�n olur.

5-) Hipotezi kontroll� deneylere s�namak : Hipotezle ilgili tahminler kontroll� deneylerle s�van�r. Kontroll� deneyler iki deney grubu halinde yap�l�r. Bunlardan birisi kontrol grubu, di�eri ise deney grubudur. Kontrol grubu ile deney grubunun t�m �artlar� ayn�d�r. Ancak denenmek istenen fikir deney grubuna uygulan�rken kontrol grubuna uygulanmaz.

6-) Do�rulu�una karar vermek : Hipotezi s�nad��m�z deneylerin neticesinde iki durum ile kar�� kar��ya kal�r�z.
7Hipotez do�ru : Yap�lan kontroll� deneyler sonucunda hipotezin do�rulu�u ispat edilirse hipotez ge�erlidir.
8Hipotez yanl�� : Kontroll� deneyler sonucunda hipotez yanl�� karsa hipotez kesinlikle terk edilmez ancak de�i�tirilir. Yeni bir hipotez kurulur, i�lemler tekrar edilir.

7-) Teori : K�kle�mi� hipotezlerdir. Do�rulu�u tam ispatlanmad�� gibi ��r�t�lememi� hipotezlerdir. Bu hipotezler yeni bulgularla da s�rekli olarak desteklenirler. Hipoteze oranla ger�eklere daha yak�nd�rlar.
Fakat ilerleyen zaman i�inde ��r�t�lebilirler...

8-) Kanun ve Ger�ek : Her bilim adam� taraf�ndan ayn� sonu�larla tekrar edilebilen g�zlemlerdir. Teoriler ��r�t�lemezlerse ve geni� ge�erlilik kazanm��larsa kanun ve ger�eklere d�n��rler.

Kontroll�
Deneylerle
Do�rulan�r

KONU : 2
CANLILIK

Ya�am belirtileri g�steren her organizma canl�d�r. Bu belirtileri g�stermeyen varl�klara ise cans�zd�r �eklinde vurgular�z. �yle ise canl� bir organizman�n �zellikleri nelerdir?

1-) Beslenme :
Canl�lar ya�amsal faaliyetlerini ger�ekle�tirebilmek i�in enerjiye ihtiya� duyarlar. Bu enerjiyi de besinlerden sa�lamak mecburiyetindedirler. Ototrof olan canl� gruplar� kloroplastlar� sayesinde g�ne� ��ndan yararlan�larak besin ihtiya�lar�n� inorganik elementlerden sa�larlar. Hayvansal yani heteretrof canl�lar ise ileri derecede bile�ik organik besin maddelerine ihtiya� duymazlar. Bu maddeleri sindirip h�crelerinin gereksim duydu�u maddelerin yap�m�nda kullan�l�rlar.

2-) Solunum- Enerji kullan�m� :
Canl�n�n ya�am�na devam edebilmesi, fonksiyonlar�n� s�rd�rebilmesi i�in gereken enerjinin serbest hale gelmesi solunumla sa�lan�r.
Bir molek�ldeki enerjinin tamam�n�n kullan�labilmesi onun O2 ile oksitlenmesiyle m�mk�nd�r. Bu t�r solunuma O2"li yada aerobik solunum denir.
Baz� mikroorganizmalar, i� parazitler, besinleri O2 siz olarak yakmak mecburiyetindedirler. Bu durumda da besindeki enerjinin pek az k�sm� kullan�labilir. Bu �ekilde yap�lan solunuma O2 li veya aerobik solunum denir.

3-) Bo�alt�m :
Metabolizma sonucu olu�an zararl� ve kullan�lmayan art�klar� h�creden uzakla�t�r�l�r. Meydana gelen art�klar�n uzakla�t�r�lmas� i�lemine bo�alt�m denir.
Karbonhidratlar�n par�alanmas�yla olu�an NH3 ise zarars�z hale ge

KL�MATOLOJ�

9/7/2010

Klimatoloji
Klimatoloji nedir�klimbilim (Klimatoloji), atmosfer i�erisinde meydana gelen hava olaylar� ile yery�z�nde g�r�len iklim tiplerini inceleyen bilim dal�.�klimbilimin konusu olan iklim, geni� bir sahada uzun y�llar boyunca g�r�len atmosfer olaylar�n�n ortalama halidir. �klim co�rafi yery�z�n�n �ekillenmesi ve insan ya�am�n� �ok yak�ndan kontrol etmektedir. �klimbilim, hava olaylar�n� yak�ndan tan�mak i�in fizi�in bir alt dal� olan meteorolojinin verilerinden geni� �l��de yararlan�r. Meteorolojinin yapt�� g�zlemleri al�r ve insan ve canl� ya�am� a��s�ndan inceleyerek a��klamaya �al��r.Yery�z�nde g�r�len ba�l�ca ilkim tiplerini, olu�um nedenlerini, �zelliklerini ve insan ya�am� �zerine etkilerini, iklim elemanlar�n� (s�cakl�k, bas�n� ve r�zgarlar, nemlilik ve ya��) konular�n� inceleyen fiziki co�rafya alt dal�d�r. Ortalama 50-100 y�ll�k hava durumu ortalamalar� al�narak iklim hakk�nda bilgiler olu�turulabilir.http://tr.wikipedia.org/wiki/%C4%B0klimbilimdan al�nd�
�devSitesi.Com
Klimatoloji
Klimatoloji nedir�klimbilim (Klimatoloji), atmosfer i�erisinde meydana gelen hava olaylar� ile yery�z�nde g�r�len iklim tiplerini inceleyen bilim dal�.�klimbilimin konusu olan iklim, geni� bir sahada uzun y�llar boyunca g�r�len atmosfer olaylar�n�n ortalama halidir. �klim co�rafi yery�z�n�n �ekillenmesi ve insan ya�am�n� �ok yak�ndan kontrol etmektedir. �klimbilim, hava olaylar�n� yak�ndan tan�mak i�in fizi�in bir alt dal� olan meteorolojinin verilerinden geni� �l��de yararlan�r. Meteorolojinin yapt�� g�zlemleri al�r ve insan ve canl� ya�am� a��s�ndan inceleyerek a��klamaya �al��r.Yery�z�nde g�r�len ba�l�ca ilkim tiplerini, olu�um nedenlerini, �zelliklerini ve insan ya�am� �zerine etkilerini, iklim elemanlar�n� (s�cakl�k, bas�n� ve r�zgarlar, nemlilik ve ya��) konular�n� inceleyen fiziki co�rafya alt dal�d�r. Ortalama 50-100 y�ll�k hava durumu ortalamalar� al�narak iklim hakk�nda bilgiler olu�turulabilir.http://tr.wikipedia.org/wiki/%C4%B0klimbilimdan al�nd�
�dev

V�CUDUMUZU TANIYALIM

9/7/2010

V�CUDUMUZU TANIYALIM

V�CUDUMUZUN B�L�MLER�
1-BA�

2-G�VDE

3-KOLLAR VE BACAKLAR

BA�IMIZDA
ALIN
�ENE
KA�LAR
BURUN
A�IZ
D�L
KULAKLAR VE D��LER
BULUNUR.

BEY�N,
BA�IMIZDA
BULUNUR.
T�M
ORGANLARIN
VE S�N�R
S�STEM�N�N
MERKEZ�D�R.

BEY�NC�K,
BEYN�M�ZE BA�LIDIR.
V�CUDUMUZUN DENGE G�REV�N� YAPAR.

G�VDEM�Z �K� KISMA AYRILIR

1-G��S BO�LU�U

2-KARIN BO�LU�U

G��S
BO�LU�UNDA
1-KALP
2-AKC��ERLER BULUNUR.

KALP, KIRMIZI KASLARDAN YAPILMI�TIR. V�CUDA KAN
POMPALAMAKLA
G�REVL�D�R.

AKC��ERLER, SOLUNUM
ORGANIMIZDIR.
KALPTEN GELEN K�RL�
KANI TEM�ZLER.

KARIN BO�LUNDA

M�DE
KARAC��ER
BA�IRSAKLAR
B�BREKLER BULUNUR.

OMUR�L�K,
OMURGANIN
��NDE BULUNUR.
S�N�R S�STEM�M�Z�. BEY�NLE BERABER Y�R�T�R.

KARAC��ER,
V�CUDUMUZUN
�EKER VE YA� DURUMUNU D�ZENLER.

M�DE
S�ND�R�M ORGANIDIR.
BES�NLER BURADA
YUMU�ATILIR VE
S�ND�R�L�R.

B�YOLOJ� - �EK�RDEK

9/7/2010

�ekirdek

B�YOLOJ� - OSTEOPOROZ ( KEM�K ER�MES� )

9/7/2010

osteoporoz ( kemik erimesi )

MAKROMANTAR NED�R? (MAKROFUNGUS, MAKROM�SET, Y�KSEK MANTAR)

9/7/2010

Makromantar nedir? (MakroFungus, makromiset, y�ksek mantar)

Makromantarlar klorofili olmayan, �reme organlar� ve esas b�nyeleri iplik gibi, "h�f" denilen k��k borucuklardan ibaret canl�lard�r. Belirgin �ekilleri ve ya�ama modelleri ile ba��ms�z bir canl� alemidirler. Bu canl�lar hem e�eyli hem de e�eysiz olarak, sporlar olu�turarak �rerler. Klorofil ihtiva etmediklerinden, ba��ms�z olarak �eker, ya� ve ni�asta gibi organik maddeler olu�turamazlar. Bu nedenle di�er canl�lara ihtiya� duyarlar. Yani ba�ka canl�lardan beslenirler. Bir ba�ka deyi�le ��r�k��l veya asalakt�rlar. Mantar�n esas b�nyesi ince iplik gibi h�fler kitlesidir ki buna misel denir. Bizim toprak �zerinde g�rd��m�z ve yararland��m�z k�s�m, bu misellerin �zelle�mesi ile dokunmu� bir e�eyli �reme organ�d�r.

Yukar�da k�saca tan�mlad��m�z, �ay�rlarda, yol kenarlar�nda, ormanlarda, a�a� altlar�nda hemen hemen hepimizin sadece bir b�l�m�n� (�apkas�n�) g�rd�� ve bildi�i makromantarlar; �ok de�i�ik renk ve �ekillerde, baz�lar�n� yedi�imiz, baz�lar�ndan zehirlendi�imiz enteresan varl�klard�r. �yle ki, mantarlar alemininin t�m�n� ele al�rsak ,ola�an�st� yumu�ak ve b�y�k �l��de saydam bir v�cut yap�s�na sahip olduklar�n� ve buna ra�men dev bir sarma��k gibi onlarca metrelik bir alana yay�labildiklerini g�r�r�z. Ellerinden hi�bir �ey kurtulmaz; suyu, topra��, b�ceklerin, bitkilerin, memelilerin hatta ku�lar�n dokular�n� bile istila edebilirler.
Mantarlar alemi asl�nda �ok karma��kt�r. Burada ele ald��m�z makromantarlar, Eumycophtya filumu (ger�ek mantarlar) s�n�f�na dahildir. Bundan ba�ka daha bir�ok mantar s�n�f� mevcuttur. Bunlara �rnek olarak; b�l�nen mantar bitkiler, c�v�k mantarlar, algsi mantarlar, keseli mantarlar, �omak mantarlar, ikincil mantarlar gibi s�n�flar g�sterilebilir.
Bizim burada ele ald��m�z yenebilir mantarlar, b�y�k �l��de sudan olu�an ve aromas� nedeniyle bizlere �ekici gelen bir besindir. 100 gram p�rt�kl� mantar�n i�eri�inde, sadece 5 gram protein, 10 gram

H�CRE B�L�NMES�

9/7/2010

H�CRE B�L�NMES�
Her canl� organizman�n b�y�mesi ve geli�mesi , h�crelerin �o�almas�yla olas�d�r. Bir h�crelilerde h�cre b�l�nmesi �o�almay� sa�lar.Halbuki �ok h�creli organizmalarda yeni birey, di�i ile erkek h�crelerinin birle�mesinden ortaya ��kan zigot ad� verilen tek bir h�creden geli�ir. Zigotun b�l�nmesi ile �ok say�da h�creler olu�ur. Yani �ok h�creli organizmalarda h�cre b�l�nmesi, doku, organ ve sistemlerin b�y�y�p geli�mesini, y�prana h�crelerin onar�lmas�n�, �len h�crelerin yerine yenilerinin yap�lmas�n� sa�lar.
H�crenin ya�am�nda iki evre vard�r. Birincisi �NTERFAZ, ikincisi B�L�NME evreleridir.�nterfaz evresi, h�crenin hacmini geni�letti�i evredir. B�l�nme h�crenin iki e�it par�aya yani, iki o�ul h�creye ayr�lmas�d�r.
H�crenin bir b�l�nme sonundan ikinci b�l�nme sonuna kadar ge�en ya�am�na H�CRE S�KLUSU veya H�CRE DEVR� denir.
H�cre devri; mitoz, sitokinez, G1 , S, G2 , olmak �zere birbirini izleyen ve farkl� sentez olaylar�n�n yer ald�� be� alt evreden olu�maktad�r.

H�CRE DEVR� ( S�KLUSU )
H�cre devri : Mitozo izleyen interfaz evresi, G1 , S ve G2 alt evrelerini kapsamaktad�r.

M�TOZ B�L�NME
Mitoz h�crenin d�zenli olarak b�l�nmesidir.Bu yolla yeni olu�an iki yavru h�cre, t�pk� ata h�crenin sahip oldu�u kromozomlar�n say� ve �e�iti kadar kromozoma sahip olur. Mitoz b�l�nmeyle iki yavru h�cre aras�nda kromozomlar�n tam e�it olarak b�l�nmesi garantilenmektedir.Yeni ve eski kromozomlar�n yap� ve i�lev bak�m�ndan birbirinin ayn�s�d�r. Her insan h�cresinde, mitoz s�ras�nda 46 kromozomun her biri kendisinin tam bir kopyas�n� olu�turdu�undan, bir an i�in h�crede 92 kromatid bulunur.Sonra h�cre b�l�nmesi tamamlan�rken 46 "s� bir yavru h�creye 46" s�da �teki yavru h�creye gider.
M�TOZUN B�YOLOJ�K �NEM�
1 . H�cre say�s�n� �o�altmak.
2 . Kromozom say�s�n� ( 2n ) " de sabit tutmak.
3 . Kromozomlar, DNA " da �ifrelenmi� bilgiler ta��rlar. Mitoz olay� genetik bilginin her yavru �ekirde�e tam olarak da��t�lmas�n� da sa�lar.
M�TOZ B�L�NMEN�N EVRELER�
Mitoz b�l�nme :
1- �nterfaz
2- Profaz
3- Metafaz
4- Anafaz
5- Telofaz olmak �zere be� evrede ger�ekle�ir.

HAYVAN H�CRES�NDE M�TOZ B�L�NME

B�TK� H�CRES�NDE M�TOZ B�L�NME
�NEML� : Hayvan h�crelerindeki mitoz b�l�nmesi ; sentriollerin bulunmas� ve ara b�lmenin (b�l�nme pla��) olu�mamas� �zellikleriyle bitki h�cresi b�l�nmelerinden ayr�l�r.
KROMOZOM T�PLER�
A) V�cut kromozomlar� ( Otozomlar ) ; �rne�in insanda 46 kromozomdan 44 tanesi otozomdur.
B) E�ey kromozomlar� ( Gonozomlar ) ; �rne�in insanda 46 kromozomdan 2 tanesi gonozomdur. X ve Y ile g�sterilir. �nsanda kromozom form�l� ( 2n = 46 ) " d�r.
KROMOZOM SAYILARINA G�RE H�CRE T�PLER�
1 . V�cut h�creleri ( somatik h�creler ) : Diploid ( 2n ) h�crelerdir.
2 . E�ey ana h�creleri : �reme h�crelerini olu�turan diploid ( 2n ) h�crelerdir.
3 . E�ey h�creleri ( gametler ) : Haploid = monoplaid ( n ) h�crelerdir.
MAYOZ B�L�NME ( Meiosis = Red�ksiyon b�l�nme )
MAYOZUN B�YOLOJ�K �NEM� :
1- Mayoz b�l�nme sayesinde her t�r�n kromozom say�s�n�n sabit kalmas� sa�lan�r.
2- Mayoz b�l�nmenin amac�, ger�ekte bir �o�alma de�il, e�eysel rekombinasyonlar� (yeni olu�an genotipleri) ve bunun sonucunda biyolojik �e�itlili�i olu�turmakt�r.
H�crede kromozom say�s�n�n yar�ya indirgenmesi amac�yla yap�lan b�l�nmeye denir.E�er b�yle bir b�l�nme olmasayd�, bir t�rdeki bireylerin kromozom say�s� her yeni ku�akta bir kat artacakt�. Kromozom say�s�n�n sabit kalmas�, b�yle bir b�l�nmenini canl�lar�n, canl�lar�n gametlerinin olu�umu s�ras�nda olu�mas� ile olas�d�r. Gametlerin kromozom say�s�, mayoz b�l�nme ile yar�ya inmi�tir. Yani ( n ) kromozom ta��rlar. ( n ) kromozomlu yumurta ve sperm h�creleri d�llenme ile birle�erek ( 2n ) kromozomlu zigotu olu�turur. Zigot da mitoz b�l�nmelerle �o�al�p ( 2n ) kromozomlu bireyleri olu�turur. Bu bireylerin v�cut h�crelerindeki kromozomlar�n yar�s� anadan, yar�s� da babadan gelmi�tir. B�ylece kromozom say�s� ayn� t�rde sabitli�ini korumu� olur. Gametler, mitoz b�l�nme sonucu olu�salard�, birle�meden sonra olu�an zigotta, kromozom say�s� iki kat�na ��kacak ( 4n ) ve t�re �zg� kromozom say�s� korunamayacakt�.
Mayoz s�ras�nda e�ler yapan, b�y�kl�k ve hacim olarak birbirine benzeyen, ayn� �zellikleri etkileyen genleri ta��yan, biri anadan di�eri babadan gelmi� kromozomlara HOMOLOG KROMOZOMLAR denir. Bu b�l�nmede her bir hom

B�YOLOJ� - CANLILARDA DOLA�IM S�STEMLER�

9/7/2010

canl�larda dola��m sistemleri

B�YOLOJ�

9/7/2010

B�YOLOJ� SORULARI CEVAPLARI

1)H�cre zar�n�n olu�mas�nda etkili olan organeller GOLG� AYGITI ,ENDOPLASM�K RED�KULUM ve R�BOZOM "dur.
3)k��k molek�ller b�y�k molek�llere ,yagda eriyen vitaminler notr iyonlara ,(-)iyonlar (+) iyonlara g�re h�cre zar�ndan daha kolay gecerler .Buna hucre zar�n�n se�ici ge�irgen olmas� denir.
5)Molek�llerin dif�zyonunda ortam yo�unlu�u (�oktan aza),molek�l b�y�kl��,porlar�n cap� etkilidir.
6)pasif tas�mada yagda ve yag� c�zen maddeler h�cre zar�nda bulunan glikoprotein ve glikolipitler nedeniyle kolay tas�n�r.
7)ORTAK Y�NLER�=SU VE SUDA C�Z�NM�S MADDELER GECER.dif�zyon olay�d�r .bu nedenle enrji harcanmaz.
FARKLI Y�NLER�=Diyalizde zar se�ici ge�irgen olmak zorundad�r.
8)Aktif tas�ma durdugu zaman pasif tas�ma devam eder.b�yle bir h�crede ortam yogunlugu esitleninceye h�cre dif�zyon yapar.
9)aktif tas�may� etkileyen fakt�rler=a)ortam yogunlugu(azdan -coga)b)molek�l b�y�kl�� c)enerji varl�� d)h�crenin canl� olmas�
10) PAS�F TA�IMA AKT�F TA�IMA
Enerji harcanmaz -Enerji harcan�r.
�ok yogun -az yogun Az yogun cok yogun
T�m h�crelerde canl� h�crelerde
ta��y�c� proteinler ve enzimler g�rev yapar
11)E.B her zaman O.B ve T.B aras�ndaki farkt�r.E�itlik durumunda h�crede osmotik denge 12) �� ve d�� yogunlugu e�it olan bir h�crede amimoasitler proteinlere d�n��yor.
n aminoasit Protein+(n-1)H2O H�crenin OB si azal�r,TB artar.
13)Endositozda , h�cre zar� fogositoz ve pinositozla �ekil degi�tirerek madde al�r.
14)Enerji harcand�� i�in mitokondri organeli daha fazla bulunur.
15)Yalanc� ayak ,h�cre cebi,vill�sler,kam�� ,sil gibi yap�lar� olu�tururlar.
17)ROTASYON=H�cre zar�na paralel ve tek y�nl�d�r.
S�RK�LASYON=�e�itli y�nlerde sitoplazma hareketlidir.
18)��nk� mitokondriler h�crenin kontrol�nde kendini e�liyebilirler.
19)Prokaryot h�crelerde yoktur.
21)T�m h�creler protein k�kenlidir ,bu nedenle kendi proteinlerini sentezleyebilmek i�in ribozom ta��rlar.
23)%60 rRNA dan %40 proteinden meydana gelir.
24)�zellikle protein sentezi yapan h�crelerde �zerinde ribozom ta��yana gran�ll� ,ribozom ta��mayanlara gran�ls�z E.R denir
25)Ribozomlarda sentezlenen proteini E.R golgi ayg�t�na ta��yarak,enzim,hormon,antikor,v.b sentezlemesinde g�rev al�rlar.
26)Golgi ayg�t� ,lipoprotein ,glikoprotein,sel�loz gibi maddeleri �retti�i i�in h�cre zar� ve �eperi �zerinde do�rudan etkilidir.
27)KOFUL,L�ZOZOM , R�BOZOM…
28)Madde al��veri�i ,bo�alt�m ve su bas�nc�n�n ayrlanmas� i�in bitki h�crelerinde koful daha b�y�kt�r.
29)Kofullar art�k maddelerin ve fazla suyun d�sar� at�lams�n� sa�lar.
30) 3 �e�it plastit bulunur.
KLOROPLAST:Fotosentezle besin ve O2 �retir.
KROMOPLAST:Bitkilerde renk olu�umunu sa�lar.
L�KOPLAST:Ni�asta ,ya� ve protein depo ederler.
31) KROLOPLAST M�TAKONDR�
Stroma ve granum olmak �zere Matriks ve krista olmak �zere iki k�s�mdan olusur.
iki k�s�mdan olusur. H2O ve CO2 �retir.
Besin ve O2�retir. ATP enerjisi �retir.
I��k enerjisini kullan�r.
33)Bitki h�crelerinde i� iplikler ,sitoplazmadaki serbest proteinlerden olu�ur.
34)Prokaryot h�crenin okaryot h�creden fark� ,�ekirdek zar� ve zarl� organeli olmamas�d�r.
35)�rn AM�TOZ:H�crenin �ekirdek b�l�nmesi yap�p ,sitoplazma b�l�nmesi yapmad�g� i�in �ok �ekirdekli olur.
36)�ekirde�i ��kar�lan bir h�crenin b�l�nmesi durur ve daha sonra da �l�r.
37)�ekirdek zar�n�n h�cre zar�ndan fark�,�ok say�da por denilen a��kl�klar� ta��mas� ve b�l�nme esnas�nda kaybolmas� ve sonra tekrar olu�mas�d�r.
38)�ekirde�in g�revini �ekirdekteki kromatin a�� stlenmi�tir.
39)�ekirdek,h�crede ge�en b�t�n ya�amsal olaylar� y�netir ve kontrol eder.
42)Bitkilerde sitoplazma b�l�nmesi orta lamel olu�erak

KALITIMIN KROMOZOMAL ESASI

9/7/2010

MAYA OLU�UMU

9/7/2010

hangi bakteriler fermantasyonla neyi olu�turur?
alkolik maya; bira
asetik bakteri;yo�urt
alkolik bakteri +bakteri;k�f
fungel k�f;k�fl� peynir

fermantasyon nedir?
�eker

micro organizma enzimi

alkol karbondioksit

melas �retiminde kullan�lan maddeler ve kaynaklar�:
karbondioksit ;melas
azot;�re amonyak
fosfat;DAP, MAP
mineral;Zn Mg,Cu,Mn
oksijen
su
vitamin ;B,B6
melas haz�rlama
1.ham melas
2.suland�rma
3.sterilizasyon
4.steril melas
suland�rma nas�l yap�l�r?tart� kaplar�nda yap�l�yor �nce s�cak suyla melas
kar��t�r�l�r daha sonra ph ayarlamas� yap�l�r

not: steril melas sabit debiyle beslenir ve 121 derecede s�cak buharla sterilizasyon yap�l�r melas�n i�inde hi�bir �ekilde yabanc� madde istemiyoruz
melas kesinlikle sterildir.
maya direkt olarak t�ketilen bir besin maddesi de�ildir bu y�zden i�inde bir miktar micro organizma bulunabilir
esanj�rler g�nde 1 defa asitle y�kanmal�d�r

a�� k�lt�r�
steril melas lab.a�� maya

(a��lama)
fermant�r

oksijen oksijen
vitamin
mineral
soru:fermant�re ne kadar oksijen verilir?
cvb:�reyen alkole g�re hava verilir bu 15 ila 18 aras�ndad�r

fermant�rde parametreler:
s�cakl�k:28 32 derece
hava :2500 12000 m3/h
melas �urubu :200 3500 l/h
ph :4,5 7,5
not: fermant�rde beslenme sabit olmad��ndan bu de�erler aras� bu kadar geni�tir
not:ph 4,5 alt�nda olursa renksiz olur
not:ph 7,5 in �st�nde olursa melas rengi kahverengi olur ayr�ca melas� s�zmek zorla��r

may�e
seperasyon at�k

maya s�t� anaeorobik

so�uk tank

may�e :fermantasyonu tamamlanm�� fermant�r melas�na denir.
so�uk tankta s�cakl�k 3- 6 derece aras�ndad�r
maya s�t� s�tten koyu renkli kuru madde oran� y�ksektir krem renklidir

maya s�t�

ya� maya kuru maya

filtrasyon
not:filtrasyon d�ner filtrelerde yap�l�r.
not:bak�m filtresinden ��lan maya aerobik ar�tmaya g�nderilir
not:maya s�t� ni�asta ile beslenir
not:maya kuru maddesi y�ksektir
not:d�ner filtrelerde y�zeydeki s�v�y� vakumluyoruz ve tek y�zeyi ni�a�ta ile kapl�yoruz
ya� maya

ekstruder

i� ambalajlama

kolileme

so�uk depo

sekiyat
not:so�uk depo 0 ila3 derece aras�nda yap�l�r.
not:ya� maya su miktar� %70 tir
kuru maya

kurutma f�nlar�

silolar

kuru maya paketleme

ambalajlama

depolama

sevkiyat
not:maya kurutma f�r�nlar�nda yukar�dan s�cak hava verilir bu mayan�n gran�l yap�s�n� belirler
not:instant maya %94 kuru madde, kuru maya %92 kuru madde i�erir
not: kuru maya �mr� 1 1,5 y�l kadard�r

mam�l analizleri
1.aktivite
2.stabilite
3.protein
4.kuru madde
5.mikrobiyoloji
not:mam�l analizlerinde mayan�n karbondioksit �retme kabiliyeti �l��l�r.�l��m i�lemi SCA ad� verilen cihazlarla yap�l�r.

Pakmaya fabrikas� ar�tma tesisleri

ANA HAM MADDE: MELAS
Melas �ekerpancar�ndan elde edilen bir madde �ok y�ksek kimyasal oksijen ihtiyac� var rengi pekmez gibi ve koyu k�vamda

PANCAR MELASI:Yan�k bir �eker kokusuna sahip %78_%82 kuru maddeye sahip,%46 polar �ekere sahip.bu ham maddeyi suland�r�p ph �n�n ayarl�yorlar ve mayaya besi ortam� o

B�YOLOJ� - OSCAR W�LDE

9/7/2010

oscar wilde

B�YOLOJ� - H�CRE

9/7/2010

h�cre

DOLASIM SISTEMI

9/7/2010

DOLASIM SISTEMI

Canlilar, i�inde yasadiklari ortamdan aldiklari besin, oksijen, karbondioksit ve mineralleri v�cutlarinda yeni madde yapimi ve enerji �retiminde kullanirlar. H�crelerde hayatsal faaliyetler sonucu olusan artik maddelerin de disari atilmasi gerekir.
O halde h�crelere gerekli olan maddeleri (besin ve oksijen)getiren ve h�crelerde olusan artik maddeleri (karbondioksit ve amonyak gibi)bosaltim organlarina tasiyan sisteme dolasim sistemi denir.
Dolasim sisteminin amaci; h�credeki reaksiyonlarin devamliligini saglamaktir.
Tek h�creli canlilar besin maddelerini h�cre zari ile alirlar. �ok h�creli canlilarda ise alinan maddelerin h�crelere ulastirilmasi ve h�crelerde olusan artik maddelerin h�crelerden uzaklastirilmasi ancak dolasim sistemi ile m�mk�nd�r.

CANLILARDA TASIMA SISTEMLERI

1-)Bir H�crelilerde Dolasim Sistemi

Bir h�creli canlilarda dolasim sistemi yoktur. Maddelerin h�cre i�ine alinip artiklarin disari verilmesi dif�zyon yolu ile olur.

2-)Bitkilerde Dolasim Sistemi

Fotosentez yapan bitkilerin hepsi dis ortamdan su ve mineraller almali ve bunlari b�t�n h�cre-
lere iletmelidirler. Ayrica yesil kisimlarda sentezledikleri organik maddeleri besin sentezi yapmayan kisimlara tasimak zorundadir. Su yosunlari, kara yosunlari ve ciger otlarinda �zel bir tasima sistemi yoktur. Su yosunlari gerekli maddeleri b�t�n v�cut y�zeyiyle alir ve artik maddeleri de ayni sekilde disari verirler.
Kara yosunlari ve ciger otlarida nemli yerlerde yasarlar. Topraktaki su ve mineralleri k�ke benzeyen k�ks�leri ile alip h�creye aktarirlar.
Egrelti otlari, at kuyruklari ve kibrit otlarinda ise topraktan alinan su ve minerallerin tasinmasi-
ni saglayan basit iletim demetleri vardir.
3-)�i�ekli Bitkilerde Dolasim Sistemi

K�klerle alinan suyun fotosentezde ve terlemede kullanilmak �zere yapraklara, yapraklarda sentezlenen besinlerin diger organlara iletilmesi dolasim sistemiyle olur.
Bitkilerde dolasim sistemini iletim demetleri yani damarlar meydana getirir. Iletim borulari odun ve soymuk borulari olmak �zere iki ana kisimdan olusur.
4-)Hayvanlarda Dolasim Sistemi

Bir h�crelilerde gaz ve besin alis verisi dogrudan h�cre zari ile yapilir. Bu y�zden tek h�creli canlilarda �zel bir dolasim sistemi yoktur.
�ok h�crelilerden s�ngerlerin ve s�lenterlerin v�cutlari k��k ve h�creleri dis �evre ile temas halinde oldugundan dolasim sistemleri yoktur. Ayrica yassi solucanlarda da �zel bir tasima sistemi bulunmamaktadir.
Omurgasizlarin �ogu ile omurgalilarin hemen hepsinde v�cut b�y�k oldugundan i� kisimlarda-
ki h�creler dis �evre ile dogrudan madde alisverisi yapamaz. Omurgali canlilarda ve omurgasizlardan da toprak solucaninda kalp, damarlar ve dolasim sivisindan olusan dolasim sistemi vardir.

a-)A�ik Dolasim: Bu dolasimda dolasim sivisi t�m�yle kapali bir sistem i�erisinde (damarlarda) dolasmayip, damarlardan dokular arasindaki bosluklara yayilir. Yumusak�alarda, derisi dikenlilerde ve eklembacaklilarda a�ik dolasim g�r�l�r.

b-)Kapali Dolasim: Kanin kalp ve damarlardan olusan kapali bir sistem i�erisinde dolasmasidir. Toplar ve atardamarlar kilcal damarlarla birbirlerine baglidir Kapali dolasimda kanin akis hizi a�ik dolasima g�re daha fazladir.
Halkali solucanlarda ve omurgalilarin t�m�nde kapali dolasim g�r�l�r.
5-)Omurgalilarda Dolasim Sistemi

Kalp, toplardamar, atardamar, kilcaldamarlar ve kan dokusundan olusur. Dolasim sistemleri ayni yapilari i�ermekle birlikte omurgalilarda kalp yapilari farklidir.

a-)Baliklarda:Kalp bir kulak�ik ve bir karincik olmak �zere iki odalidir. Kalpte devamli kirlikan bulunur. Kalp kirli kani solunga�lara pompalar. Burada temizlenen kan b�t�n v�cudu dolasarak kirlenmis halde kalbe geri d�ner.

b-)Kurbagalarda ve S�r�ngenlerde:Kalp �� odalidir. Iki kulak�ik bir karincik vardir. Kirli kan ve temiz kan karincik

B�YOLOJ� TAR�H� DERS NOTLARI

9/7/2010

ANTON�E VAN LEEUWENHAEK (1632 – 1723)
-Geli�tirdi�i mikroskoplar bakterileri ve protozoa filumundan tek h�crelileri ilk kez inceleyen Felemenkli do�a bilimcisidir.
-Basit yap�l� hayvanlar �zerine �al��malar�yla kendili�inden t�reme g�r��n� ��r�tm��, yapt�� g�zlemlerle bakteriyoloji ve protozoolojinin temellerini atm��t�r.
-Ya�am�n�n ilk y�llar� �zerine pek az �ey bilinirse de kapsaml� bir bilimsel e�itim g�rmedi�i kesinlik kazanm��t�r.
-1968"de �vey babas� �l�nce, bir kuma� t�ccar�n�n yan�nda ��rak olarak �al��mak �zere Amsterdam"a g�nderildi. Yirmi ya��nda Delfle d�nerek kendi kuma� ve tuhafiye d�kkan�n� a�t�. 1660"te Delfle mabeyinci olarak devlet hizmetine girdi; b�ylece elde etti�i gelir; zaman�n �o�unu en �nemli u�ra�� olan mercek kesimine ay�rabilmesini sa�lad�.
-Leeuwenhae odak uzunlu�u �ok k�sa olan y�ksek nitelikli tek bir mercekten olu�an mikroskoplar yapt�; o d�nemde bu t�r mikroskoplar, renk sapma sorununu art�ran bile�ik mikroskoplara tercih ediliyordu.
-1674"de "�ok k��k hayvanc�klar" olarak adland�rd�� bakteri ve tek h�crelileri incelemeye ba�lad�. Ya�mur suyu, bu birikintilerini ve kuyu suyundan, ayr�ca insanda g�z ve ba��rsaklardan elde etti�i bu hayvanc�klar�n b�y�kl�klerini de saptad�.
-1677"de insan, k�pek ve b�ceklerde sperma h�crelerini ilk kez saptay�p tan�mlad�.
-G�z merce�i, �izgili kaslar, b�ceklerin g�z par�alar� ve bitkilerin ayr�nt�l� yap�s�n� da inceledi; yaprak bitkilerin d�llenmesiz �remeyle �o�ald��n� buldu.
-1680"de mayalar�n k�re bi�imli �ok k��k par�ac�klardan olu�tu�unu fark etti.
-Alyuvarlar�n ilk eksiksiz tan�m�n� yapt�.
-Rotiflere ili�kin g�zlemleri sonucunda bu "k��k hayvanc�klar�n" havadaki toz taneciklerinde r�zgarlarla ta��nabilece�ini ve a��k havayla temas halindeki her t�rl� suda bulunabileceklerini belirledi.
-Bir arkada�� yard�m�yla Royal Societye �ye oldu ve bulu�lar�n� derne�in Philosophical Transaction adl� yay�n�nda duyuruldu.
-Leeuwenhaek pirenin yap�s�n� ve ge�irdi�i ba�kala��m� betimledi�i inceleme yaz�s� b�y�k ilgi uyand�rd�. Baz� �evrelerin bu hayvanlar�n kumdan yada tozdan t�rediklerini ileri s�rmesine kar��n, Leeuwenhaek pirelerinde �b�r kanatl� b�ceklerde oldu�u gibi t�redi�i kan�tlad�.
-Leeuwenhaek kar�ncalar�n ya�am �evrimi konusunda da �al��malar yapt� ve o zamana de�in kar�nca yumurtas� olarak bilinen yap�n�n asl�ndan yumurtadan ��kmaya haz�r b�ce�i and�ran pupa, bundan daha k��k olan yumurtalar�n ise larvalar� bar�nd�rd��n� g�sterdi.
-Ayr�ca deniz midyesi ve kabuklu deniz hayvanlar�n�n deniz k�y�s�ndaki kumlardan yada dere yata��ndaki �amurlardan de�il bal�klar�n b�rakt�� yumurtalardan olu�tu�unu ileri s�rd�.
-Tatl� su midyelerinin embriyolar�n� inceleyerek bunlar�n kirpikliler, kam��l�lar ve �an hayvanlar� taraf�ndan t�ketildi�ini g�zlemledi, bu g�zlemlere dayanarak her iki midye t�r�n�n benzer bi�imde geli�ti�ini savundu.
-Leeuwenhaek"un yapt�� merceklere b�y�ltme g��leri 50-100 aras�nda oldu�u belirlenmi�tir. Mercekler b�y�ltme g��leri

�SKELET VE KAS S�STEM�

9/7/2010

�SKELET VE KAS S�STEM�

Canl�larda, v�cuda desteklik sa�layan ve hareketi kolayla�t�ran sistemdir.
Tek h�crelilerde bu g�revi h�cre zar� ve h�cre �eperi yapar.

Bitkilerde Destek Yap�lar

Bitkilerde sel�loz h�cre �eperi, turgor bas�nc�, destek dokuyu olu�turan kollenkima ile sklerinkima gibi yap�lar desteklik sa�lar.

Hayvanlarda �skelet Sistemi

Hayvanlarda iskelet ikiye ayr�l�r.
1- D�� skelet: Sadece omurgas�z hayvanlarda bulunur. v�cudun d��nda bulunan ve v�cudu d�� etkilerden koruyan destek yap�d�r. B�y�meyi s�n�rlar, �zerinde v�cut �rt�s� bulunmaz. Protein, k.hidrat ve ya� gibi organik molek�ller ile kalsiyum karbonat gibi inorganik molek�ller olu�abilir.
2- �� skelet: Omurgas�zlar�n baz�lar�nda (s�ngerler, derisi dikenliler) ve b�t�n omurgal� hayvanlarda bulunur. �� iskelet v�cudun i�inde bulunur, v�cuda �eklini verir ve i� organlar� korur. �zerindeki �e�itli v�cut �rt�leriyle b�y�meyi engellemez.

K�pek bal�klar�nda i� iskelet k�k�rdak dokusundan olu�ur.
Kemik olu�umu k�k�rdak ve ba� dokunun de�i�imi ile meydana gelir. Minareller, hormonlar (parathormon, kalsitonin, STH) dengeli beslenme vitaminler ve genetik fakt�rler ile kontrol edilir.
D vitamini kemiklerde Ca ve P birikimi sa�layarak kemi�i sertle�tirir. Eksikli�inde ra�itizm hastal�� meydana gelir.

�nsanda �skelet Sistemi

�nsan iskeletinin temelini kemikler olu�turur. Yap�sal olarak iki �e�it kemik vard�r.
* Sert Kemik: B�t�n kemiklerde bulunan, aralar�nda bo�luk bulunmayan kemiktir. Sertlik ve dayan�kl�l�k verir. Sert kemiklerde sar� ilik bulunur.
* S�ngersi Kemik: Yap�s�nda bo�luklar bulunur. Bu bo�luklarda k�rm�z� kemik ili�i vard�r.

�ekillerine g�re ise �� e�it kemik vard�r.
* Yass� Kemik: Kafatas�, k�rek, kal�a, g��s ve kaburga kemikleridir.

* K�sa Kemikler: Omurga kemikleri, el ve ayak bilek kemikleridir.
* Uzun Kemikler: Kol ve bacak kemikleridir.

Kemiklerin en d��nda periost (kemik zar�) bulunur. Kemi�in kal�nla�mas�n� ve onar�lmas�n� sa�lar.
Kemikler birbirine eklemlerle ba�l�d�r. �� e�it eklem vard�r.
* Oynar Eklem: Hareket yetene�i en fazla olan eklemlerdir. Kol ve bacaklarda vard�r. Oynar eklemde birbirine ba�l� olan iki kemi�in u�lar� eklem kaps�l� i�indedir. Bu kaps�l i�inde sinovial zar bulunur.
* Yar� Oynar Eklem: K�s�tl� hareketlere izin verir. Omurga kemikleri aras�nda ve dirdeklerde bulunur.
* Oynamaz Eklem: Harekete olanak sa�lamazlar kafa tas� kemiklerinde g�r�l�r.

Parathormon kemiklerden kana Ca ge�i�ini, tirokalsitonin ise kandan kemiklere Ca ge�i�ini sa�lar.
Kemi�in yap�s�nda %25 su, %45 inorganik maddeler ve %30 organik maddeler bulunur.

Kas Sistemi

Kaslar kemik ve eklemlerle beraber hareketi sa�lar ve desteklik verir. Kas h�cre zar�na sarkollemma, sitoplazmas�na ise sarkoplazma denir.
Kaslar d�z kas, �izgili kas ve kalp kas olmak �zere �� e�ittir. D�z kaslar ile kalp kas� otonom sisteme ba�l� olarak �al��r, �izgili kaslar�n �al��mas� ise beynin kontrol�ndedir.

Kaslar�n �al��mas� kas telcikleri (miyofibrin) ile olur. Miyofibrinleri olu�turan kas ipliklerinin kal�n ve k�sa olanlar�na miyozin, ince ve uzun olan�na aktin denir. Bunlar�n temel yap�s� proteindir. Aktin ve miyozin aktinomiyozin kompleksini olu�turur. Aktinomiyozinler iplikleri, iplikler kas telciklerini, kas telcikleri kas tellerini, teller kas demetlerini olu�turur.

Kaslar�n Kas�lma Mekanizmas�

Kaslar miyelinli sinir liflerinin denetiminde �al��r. �mpulslar sinir telerinin motor u� pla��na ula��nca sinir h�crelerinden asetilkolin salg�lan�r. Bu madde kaslar� uyar�r, Ca iyonlar�n�n aktin ve miyozin iplikleri aras�na yay�lmas�na sebep olur ve kas telcikleri kas�l�r.
Kaslar�n kas�lmas� i�in gerekli uyar�na �iddetine e�ik �iddeti denir.
Sarkomer: Art arda gelen iki Z band� aras�ndaki b�lgedir.

Kas kas�lmas� ATP, Ca, K, Mg bulunan ortamda aktin ve miyozin ipliklerinin birbiri �zerine kaymas� ile ger�ekle�ir.
�izgili kaslar�n kas�lmas� s�ras�nda;
1- Aktin ve miyozin boyu de�i�mez .
2- I band�n�n boyu k�sal�r.
3

B�YOLOJ� - KANSER

9/7/2010

kanser

TA�IMA VE DOLA�IM S�STEMLER�

9/7/2010

BES�N MADDELER�N�N VE OKS�JEN�N B�T�N
H�CRELERE ULA�TIRILMASI ��N BULUNAN
�ZEL YAPILARDAN OLU�AN S�STEMLERD�R

veribaz.com - Biyoloji - T�rkiye'nin veri bankas�

B�YOLOJ� - B�OGRAFH�

HAYVANLARDA TA�IMA SISTEMI

D�YET

S�N�R S�STEM�

KALITIM

B�YOLOJ� - M�NARELLER

TEST

B�YOLOJ� - BES�NLER�M�Z SINIFLANDIRILMASI

B�TK� VE HAYVAN H�CRES�

S�ND�R�M S�STEM�

OZON

B�YOLOJ� - LA CLASSIFICATION DES ANIMAUX PLURICELLULAIRES

B�YOLOJ� - M�TOZ B�L�NME

CANLILARIN TEMEL B�LE�ENLER�

B�YOLOJ� - ��MLENME

PREB�YOT�K NED�R ?

B�YOLOJ�K YASALAR

B�YOLOJ� - H�CRELER�N YAPISI

CANLILARIN ORTAK �ZELL�KLER�

B�YOLOJ� - ���TME

DNA

S�N�R S�STEM�M�Z

ALGLER

B�YOLOJ�N�N �NEM�

ENDOKR�N S�STEM

B�YOLOJ� - S�GARA

BAKTER�LER�N �NSAN YA�AMINDAK� YER� VE �NEM�

B�YOLOJ� - B�YOMEKAN�K

KAN

B�YOLOJ� - ENZ�MLER

ENDANGERED AND THREATENED SPECIES

B�YOLOJ� - H�CRELERIN YAPISI

B�YOLOJ� SORULARI

B�TK�LERDE TA�IMA S�STEMLER�

B�YOLOJ� - EVR�M KURAMI

MATERYAL

L�KEN SKLEROATROF�K

MENDEL KANUNLARI

H�CRE B�L�NMES� NED�R

AZOT D�NG�S�

CANLILARIN ORTAK �ZELL�KLER�

HAYVANLAR

B�YOLOJ� - V�R�S

B�YOLOJ� - KALITIMLA �LG�L� KAVRAMLAR

ATIN EVRIMI

B�YOLOJ� NOTLARI

�SKELET S�STEM� VE KAS S�STEM�

B�YOLOJ� - G�RME KUSURLARI VE TEDAV� YOLLARI

H�CREN�N YAPISI VE �ZELL�KLER�

B�YOLOJ� - EVR�M

B�YOLOJ� - PASTEUR LOU�S

FREE RADICALS

MAPROL 73/78 DEN�Z K�RLENMES�N�N �NLENMES�

H�CRE VE H�CRE B�L�NMES�

B�YOLOJ� - �NSAN GENOMU PROJES�

B�YOLOJ� - DOKULAR

SU K�RL�L���

S�ND�R�M S�STEM�

DOKULAR

TETRAZOLIUM TEST

B�YOLOJ� - B�YOLOJ�

B�YOLOJ� - 14.Y.Y."DA YAKIN DO�U

M�TOZ B�L�NME

B�YOLOJ� - M�REKKEP BALI�I

B�YOLOJ� - B�Y�ME VE GEL��MEY� ENGELLEYEN ZARARLILAR

B�YOLOJ� - GENEL AMA�LI 8085 M�KRO��LEMC�L� E��T�M SET� TASARIMI VE GER�EKLEMES�

B�YOLOJ� - ENDOKR�N S�STEM

CANLININ �� YAPISINA YOLCULUK

DNA GENEL

MAYOZ B�L�NME

GL�KOZUN

DNA VE RNA

B�YOLOJ� - MAYOZ B�L�NME

B�YOLOJ� - H�CRE

SERUM SOLUBL STEM CELL FAKT�R (SSCF) VE RESEPT�R� SOLUBL TIROZINKINAZ TRANSMEMBRAN PROTEIN (SKIT) D�ZEYLERININ, ATOPIK DERMATIT TANI VE AKTIVASYONUNDAKI ROL�N�N DEGERLENDIRILMESI

CANLILARDA DOLA�IM S�STEMLER�

OKS�JENS�Z SOLUNUM

BAKTER� MORFOLOJ�S� VE YAPISI

B�YOLOJ� - BEY�N

B�YOLOJ� - ��TME

SU K�RL�L��

KALP, B�Y�K KAN DOLA�IMI, K��K KAN DOLA�IMI

B�BREKLER, B�BREK YETMEZL�� VE

HAVA K�RL�L��