veribaz.com - Bankac�l�k - T�rkiye'nin veri bankas�

�SVE� BANKACILIK S�STEM�

9/7/2010

1. Giri�2
2. Kriz2
2.1. �sve� Ekonomisi2
2.2. Dereg�lasyon3
2.3. Kredi Geni�lemesi ve Gayrimenkul Fiyatlar�nda Art��3
2.4. Kriz4
2.5. Bankalar5
2.6. Kur Krizi7
2.7. Kur Krizi ve Bankalar7
2.8. Securum ve Retriva7
2.9. Enflasyon Hedeflemesi8
3. Kriz Sonras�8
3.1. �sve� Ekonomisi8
3.2. Borsa10
3.3. Bankac�l�k Alan�nda Geli�meler10
3.3.1. Krizin Hemen Sonras� 10
3.3.2. Merkez Bankas�12
3.3.3. Uluslararas� Rekabet14
3.3.4. Yurtd��nda Artan Yat�r�mlar14
3.3.5. Teknik Geli�meler15
3.3.6. Risk Y�netimi16
3.3.7. Banka Arac�l��nda Azalma16
3.3.8. Olas� Krizlerin �nlenmesine Y�nelik �abalar16

3.4. �sve� Bankac�l�k Sistemi17
3.4.1.Genel17
3.4.2.Bilan�o Yap�s�18
4.Sonu�24

1. Giri�

Ge�en y�zy�l�n son �eyre�inde d�nyan�n pek �ok �lkesinde ekonomik krizler meydana gelmi�tir. Bu krizler d�nya ekonomisinin giderek globalle�en �zelli�i nedeniyle bir �lkenin s�n�rlar�n� a�arak G�ney Asya �rne�inde oldu�u gibi bir b�lgenin tamam�n� etkiler hale d�n��ebilmi�tir. Ekonomik krizlere paralel olarak ortaya ��kan �nemli bir �zellik ise bankac�l�k krizleridir. Bankac�l�k krizleri ekonomik krizden ba��ms�z olarak da ortaya ��kabilirken bir ekonomik krize �o�u zaman bir bankac�l�k krizi e�lik etmektedir.

1980"ler ve sonras�nda ortaya ��kan 30 b�y�k bankac�l�k krizinin pek �o�u geli�mekte olan �lkelerde meydana gelmi�tir. 1980"lerin sonlar� ve 1990"lar�n ba��nda kriz ya�ayan 3 kuzey �lkesi; Norve�, Finlandiya ve �sve� bu �lkelere istisna olu�turmaktad�r. �sve�, 1980"lerdeki ekonomiyi serbestle�tirme �abalar�, krize girdi�i s�rada uygulamada olan sabit kur rejimi, i�sizlikle m�cadelesi, vergi reformu ve kriz sonras� enflasyon hedeflemesi gibi uygulamalar�yla ara�t�rmac�lar i�in incelenmeye de�er bir �rnek olu�turmu�, �sve� bankac�l�k krizinin nedenleri ve sonu�lar� �zerine muhtelif makaleler yaz�lm��t�r.

Bu �al��mada esas olarak �sve�"de kriz sonras� bankac�l�k sekt�r� incelenmeye �al��lm��t�r. Kriz �ncesi �sve� ekonomisi, kriz ve sonras�ndan �zet olarak bahsedildikten sonra krizi takiben dengelerini yeniden kurmay� ba�arm�� g�r�nen �sve� ekonomisinde, yeniden kar etmeye ba�layan �sve� bankac�l�k sisteminde ve bankalar�n bilan�olar�nda sonraki y�llarda meydana gelen de�i�imler incelenmi�tir.

�lkede ya�ayabilecek durumda oldu�u d��n�len bankalara krizden ��k�� i�in destek verilmi�, daha a��k ve �effaf bir yap� i�inde organizasyon ve i�birli�ine gidilmi�, birle�me ve devralmalar, yurtd�� ortakl�klar sonucunda bankac�l�k sisteminde yabanc�lar�n pay� ve rekabet artm��t�r. Banka arac�l�� olmaks�z�n sisteme giren ve yat�r�m fonlar�, ipotek ve sigortaya y�nelen tasarruflar�n pay�nda art�� g�r�lm��t�r. Kriz sonras�nda Merkez Bankas� Kanunu de�i�tirilerek Bankan�n ba��ms�zl�� art�r�lm��, fiyat ve �demeler sisteminde istikrar Bankan�n temel g�revleri olarak kanuna konmu�tur.

2. Kriz

2.1. �sve� Ekonomisi

1980"ler boyunca �sve� ekonomisi pek �ok �lkeyle k�yasland��nda y�ksek enflasyon oranlar� ya�am��t�r. D�viz kuru reel olarak de�erlenmi�, 1973 ile 1980 aras�nda yap�lan 6 deval�asyon ile ge�ici olarak kurun de�eri d��m��, sonraki y�llarda yeniden y�kselmi�tir. Faiz oranlar� 1985 y�l�na gelindi�inde uluslararas� ortalamalar�n y�zde 5-6 puan �zerindedir.

D�viz kurunun kredibilitesi devletin d��k finansman�ndan etkilenmi�tir. Kamu kesimi konsolide a��n�n milli gelire oran� 1982 y�l�nda y�zde 7"ye kadar y�kselmi�, canlanma y�llar� olan 1987-90 aras�nda k��lm��, a��k yerine k��k miktarl� fazla verildi�i olmu�tur. Reel faiz oranlar� 1970"ler boyunca negatif iken 1980"de s�f�ra yakla�m�� ve 1985"ten sonra yeniden negatif olmu�tur. Tasarruf sahipleri ancak 1990 krizi s�ras�nda -son otuz y�l i�inde ilk defa- bor�lanmada pozitif maliyetle kar��la�m��lard�r.

2.2. Dereg�lasyon

�sve�"te, ilk dereg�lasyon �al��malar� �kinci D�nya Sava�� sonras�nda ger�ekle�tirilmi� ve ol

TASARRUF MEVDUATI S�GORTA FONU KAPSAMINDAK� BANKALAR PERFORMANS VE GEL��ME RAPORU

9/7/2010

TASARRUF MEVDUATI S�GORTA FONU KAPSAMINDAK� BANKALAR: Performans ve Geli�me Raporu

��NDEK�LER

a) TMSF b�nyesine al�nan bankalar ve bu bankalar�n yeniden yap�land�r�lmalar� s�recinde ya�anan geli�meler3
b) Yap�lan banka sat��lar�n�n i�eri�i4
c) TMSF b�nyesinde yeralan bankalar�n mali yap�lar�nda meydana gelen geli�meler7
d) TMSF bankalar�n�n gecelik y�k�ml�l�kleri9
e) TMSF b�nyesindeki bankalar�n operasyonel yap�s�n�n g��lendirilmesinde ya�anan geli�meler9
f) TMSF b�nyesindeki bankalar�n mali y�nden g��lendirilmesi amac�yla verilen kamu ka��tlar�10
g) TMSF b�nyesindeki bankalara aktar�lan kaynaklar11
h) TMSF"nin sa�lad�� nakit giri�leri12
i) Donuk kredilerin TMSF Tahsilat Daire Ba�kanl��"na devredilmesi12
j) TMSF dava ve takip istatistikleri12

Tasarruf Mevduat� Sigorta Fonu (TMSF) B�nyesindeki Bankalar:
Performans ve Geli�me Raporu

a) TMSF b�nyesine al�nan bankalar ve bu bankalar�n yeniden yap�land�r�lmalar� s�recinde ya�anan geli�meler

1.Son be� y�ll�k d�nemde TMSF b�nyesine al�nan bankalar ve bu bankalarda ya�anan yeniden yap�lanma s�reci a�a��daki tabloda �zetlenmektedir.

TMSF Bankalar�nda Ya�anan Yeniden Yap�lanma
19971998199920002001
(Rapor tarihi itibariyle)Toplam
Devral�nan Banka Say�s�1163718
Birle�tirilen Banka Say�s� (1)----77
Sat�lan Banka Say�s� (2)----22
Lisans� �ptal Edilen Banka Say�s�----11
Fon B�nyesindeki Banka Say�s�128118
Kaynak: BDDK
(1)S�merbank �at�s� alt�nda 5, Etibank �at�s� alt�nda 2 banka birle�tirilmi�tir. (2) Birle�ik S�merbank (6 banka)
ve Bank Ekspres"i ifade etmektedir.

2.1997-2001 d�neminde Fona devredilen 18 adet bankan�n devredili� tarihleri de dahil olmak �zere mevcut durumlar� a�a��daki tabloda �zetlenmektedir.

TMSF B�nyesine Devredilen Bankalar Listesi

Banka Ad�Hisselerin Fona Ge�i� Tarihi
Mevcut Durum
1.T. Ticaret Bankas�6 Kas�m 1997Bankac�l�k yapma ve mevduat kabul etme lisans�
1 Temmuz 2001 tarihi itibariyle iptal edilmi�tir.
2.Bank Ekspres12 Aral�k 199830 Haziran 2001 tarihinde Tekfen Grubuna sat�lm��t�r.
3.Interbank7 Ocak 199915 Haziran 2001"de Etibank ile birle�tirilmi�tir.
4.Egebank22 Aral�k 199926 Ocak 2001"de S�merbank ile birle�tirilmi�tir.
5.Yurtbank22 Aral�k 199926 Ocak 2001"de S�merbank ile birle�tirilmi�tir.
6.S�merbank22 Aral�k 1999Birle�ik S�merbank 10 A�ustos 2001 tarihinde Oyak Grubuna sat�lm��t�r.
7.Esbank22 Aral�k 199915 Haziran 2001"de Etibank ile birle�tirilmi�tir.
8.Ya�arbank22 Aral�k 199926 Ocak 2001"de S�merbank ile birle�tirilmi�tir.
9.Etibank27 Ekim 200022 A�ustos 2001 tarihinde Ko� Holding ile gizlilik anla�mas� yap�larak, teklifini haz�rlamas� i�in gerekli inceleme yapma izni verilmi�tir.
10.Bank Kapital27 Ekim 200026 Ocak 2001"de S�merbank ile birle�tirilmi�tir.
11.Demirbank6 Aral�k 2000HSBC ile hisse sat�� ve devir g�r��meleri 20 Eyl�l 2001 tarihine kadar sonu�land�r�lacakt�r.
12.Ulusal Bank27 �ubat 200117 Nisan 2001"de S�merbank ile birle�tirilmi�tir.
13.�ktisat Bankas�15 Mart 200117 A�ustos 2001 tarihinde UniCredito Italiano Spa ile gizlilik anla�mas� yap�larak, teklifini haz�rlamas� i�in gerekli inceleme yapma izni verilmi�tir.
14.Sitebank9 Temmuz 200122 A�ustos 2001 tarihinde Novabank S.A. ile gizlilik anla�mas� yap�larak, teklifini haz�rlamas� i�in gerekli inceleme yapma izni verilmi�tir.
15.Tari�bank9 Temmuz 2001Devir bilan�osu beklenmekte olup, y�lsonuna kadar ��z�me kavu�turulacakt�r.
16.Bay�nd�rbank9 Temmuz 2001Devir bilan�osu beklenmekte olup, y�lsonuna kadar ��z�me kavu�turulacakt�r.
17.Kentbank9 Temmuz 2001Devir bilan�osu beklenmekte olup, y�lsonuna kadar ��z�me kavu�turulacakt�r.
18.EGS Bank9 Temmuz 2001Devir bilan�osu beklenmekte olup, y�lsonuna kadar ��z�me kavu�turulacakt�r.
Kaynak: BDDK.
3.Sat�lan bankalar�n Fon"da kal�� s�releri a�a��daki tabloda da g�r�ld�� gibi ortalama 539 g�n olarak ger�ekle�mi�tir. Sat�lan bankalardan Bank Ekspres Fon"da 931 g�n kal�rken, Ulusal Bank"�n kal�� s�resi 164

WHAT �S INVESTMENT BANK�NG?

9/7/2010

1.what is �nvestment banking?1
2.categories of �nvestment banking firms2
3.scope of �nvestment banking4
3.1.public offerings of debt and equity securities4
3.2.public trading of debt and equity securities5
3.3.private placements of debt and equity securities7
3.4.mergers and acquisitions (m&a)7
3.5.merchant banking9
3.6.financial consulting and fairness opinions9
3.7.asset monetarization and securitization9
3.8.risk management9
3.9.�nvestment research and security analysis10
3.10.�nternational �nvestment banking10
3.11.money management10
3.12.venture capital11
4.�nvestment banking and the financial system11
5.strategies for �nvestment banks12
5.1.strategic constraints12
5.2.firm/market positioning13
5.3.agent or principal13
5.4.optimal size13
5.5.competitive advantage14
5.6.pricing fees and spreads14
5.7.personnel14
5.8.�nternationalization15
5.9.strategic alliances15
6.�nvestment banking in major countries15
8.prospect for the future18
bibliography19

T�RK BANKACILIK S�STEM�

9/7/2010

B�R�NC� B�L�M
1. Bankan�n Tan�m�
Bankalar, ger�ek ve t�zel ki�ilerin belirli bir zaman i�in harcamay�p ellerinde tuttuklar� paralar� toplayarak bu paralar� kredi yoluyla de�erlendirmek i�in u�ra�an i�letmeler olarak adland�r�l�r. Ancak bu tan�m bankalar�n temel g�revini kredi ticareti olarak g�stermi�tir. Oysa ki banka �ok say�da yazar taraf�ndan de�i�ik �ekillerde de tan�mlanmaktad�r. Banka ile ilgili bir ba�ka tan�m ise ��yledir. "Para, kredi ve sermaye konular�na giren her �e�it i�lemleri yapan ve d�zenleyen, �zel veya kamusal ki�ilerle i�letmelerin bu alandaki her t�rl� gereksinimlerini kar��lama faaliyetlerini temel u�ra� konusu se�en bir ekonomik birimdir." Ancak, g�n�m�zde bankalar �ok �e�itli konularda faaliyet g�stermektedir. Bu sebeple bankalar�n bug�n sahip olduklar� �zellik ve niteliklerini tamamen kapsayan bir tan�m vermek �ok g�� hale gelmi�tir.
G�n�m�zde banka, i�lemlere karma��k ve �ok �e�itli olmas� dolay�s�yla klasik �a�lar�n bankalar�ndan �ok farkl� ve se�kin bir kurum niteli�i kazanm��t�r. Banka ara�lar�n�n genel ekonomi i�indeki etkinli�i ile y�netiminin �zelli�i de bu konuda b�y�k etken olmu�tur.
2. Bankalar�n �e�itleri
Bankalar� esas olarak 4 gruba ay�rabiliriz. Hukuksal kurulu�lar�na g�re bankalar, sermaye kaynaklar�na g�re bankalar, i�erik y�n�nden bankalar ve i� konular�na g�re bankalar.
1. Hukuksal Kurulu�lar�na G�re Bankalar
1.1.Ki�isel Giri�im Bankalar�
1.2.Ticaret Ortakl�� eklindeki Bankalar
1.3.Yasalarla Kurulmu� Bankalar
2. Sermaye Kaynaklar�na G�re Bankalar
2.1. �zel Sermaye �le Kurulmu� Bankalar
2.2. T�m Sermayesi Devlet�e �denmi� Bankalar
2.3. Karma Sermayeli Bankalar
2.4. Ulusal Bankalar
2.5. Yabanc� Bankalar
3. �� Konular�na G�re Bankalar
3.1. �� ve Ticaret Bankalar�
3.2. Uzmanl�k Bankalar�
3.3. Emisyon Bankalar�
4. ��erik Y�n�nden Bankalar
4.1. Merkez Bankalar�
4.2. Ticari Bankalar
4.3. Tasarruf Bankalar�
4.4. Yat�r�m ve �� Bankalar�
4.5. Sanayi ve Kredi Bankalar�
4.6. Halk Bankalar�
4.7. Tar�m Kredi Bankalar�
4.8. D�� Ticaret Bankalar�
4.9. �potek Bankalar�
4.10. t�ketim Bankalar� olarak s�n�fland�r�lmaktad�r
3. 1994 Krizi Ve Sonras�nda T�rk Bankac�l�k Sistemindeki Geli�meler
T�rkiye ekonomisinde 1993 - 94 y�llar� �nemli geli�melerin ya�and�� bir d�nemdir. 1993 y�l�n�n son aylar�nda mali piyasalarda istikrars�zl�k artm��, d�viz kurlar�nda a��r� dalgalanmalar meydana gelmi�, b�t�e a��klar� giderek artmaya ba�lam��, ithalat artm��, d�� bor� �deme ko�ullar� sebebiyle d�� denge bozulmu�, Hazine d��k faizle bor�lanma talebinde oldu�u i�in piyasalardan bor� alamam�� ve Merkez Bankas� kaynaklar�na y�nelerek likidite hacmini art�rm��, rating kurulu�lar� T�rkiye"nin kredi notunu indireceklerine dair a��klamalar yapm��, kamu ka��tlar�n�n faiz getirileri ve repo kazan�lar� vergilendirilmeye ba�lanm��t�r. B�t�n bunlar�n bir sonucu olarak TL.den ka�� h�zlanm��t�r. Piyasadaki likidite fazlas� d�viz piyasas�n� tercih ederek kurlarda a��r� bir bask�ya sebep olmu�tur.
"Ya�anan ekonomik kriz ve daha sonra al�nan 5 Nisan 1994 kararlar� sonucu �zellikle d�viz borcu y�ksek olan bankalardan Marmara Bark, TYT Bank, Impex Bank"�n faaliyetleri durdurulmu�tur."
Beklenen bu istikrar sonucunda sat�� ger�ekle�tirilmi� devlet i� bor�lanma senetlerinin nominal faiz oranlar� h�zl� bir d�� g�stermi�tir. Devlet t�m mevduatlar� sigorta kapsam�na alm�� ve bu �ekilde sa�lanan g�ven ortam�yla finans sekt�r�nde istikrar sa�lanm�� ve faiz d�� devam etmi�tir. Bunlara ba�l� olarak kredi faizleri de �nemli oranda indirilmi�tir
"1994 kriziyle zor bir d�neme girmelerine ra�men bankalar d�� y�k�ml�l�klerini zaman�nda kar��lam��lar ve kendi risklerinin �lke riski haline d�n��melerini engellemi�lerdir.
1995 y�l�ndan sonra ekonomide h�zl� bir toparlanma meydana gelmi� ve bundan t�m sekt�rler gibi bankac�l�k sekt�r� de olumlu y�nde etkilenmi�tir. Y�ksek reel faizler sonucu TL cinsinden yat�r�mlar cazip hale gelmi�tir.
Bankac�l�k sekt�r� 1994 y�l�nda ya�anan ekonomik krizle birlikte gelen h�zl� bir k��lmenin ard�ndan 1996 y�l�nda y�ksek bir performans g�stermi�tir. 1995 ve 96 y�llar�nda ekonomideki b�y�me ve karl�l�k bankac�l�k sekt�r�ne de yans�m�� 1996 y�l�nda sekt�r dolar cinsinden % 21.7 b�y�m�� ve toplam aktifleri 83.3 milyar dolara ula�m��t�r." Bankac�l�k sekt�r� 1997 y�l�nda da milli gelir art�� h�z�n�n �zerinde bir h�zla b�y�m��t�r. 1997 y�l�n�n ikinci yar�s�ndan itibaren enflasyonun ve faizlerin y�kselme e�il

BANKACILI�IN TAR�HSEL GEL��M�

9/7/2010

Bankac�l��n Tarihsel Geli�imi

T�rkiye"de bankac�l��n tarihsel geli�imini alt� d�nemde incelemek m�mk�nd�r. (Akg�� (1989), s. 17.) Bunlar, 1923 y�l�na kadar olan Osmanl� d�nemi, Cumhuriyet"in ilan�ndan 1932 y�lna kadar ge�en d�nem ulusal bankalar d�nemi, 1933-1944 kamu bankalar� d�nemi, 1945"den planl� d�neme kadar ge�en s�rede h�zl� bir geli�me g�steren �zel bankalar d�nemi, i�inde olan �zel bankalar d�nemi, 1960-1980 planl� d�nem ve 1980 sonras� serbestle�me ve d��a a��lma d�nemidir.

1. Osmanl� D�neminde Bankac�l��n Geli�imi

Osmanl� �mparatorlu�u"nda ilk banka 1847 y�l�nda kurulmu�tur. �lk ka��t para 1840 y�l�nda b�t�e a��klar�n� kapatmak i�in ��kar�lm��t�r. Kaime ad� verilen bu paran�n miktar� o d�nemlerde s�rekli a��k veren Osmanl� Hazinesi"nin kaynak ihtiyac�n�n kar��lanmas� amac�yla k�sa s�rede �nemli oranda art�r�lm��t�r. S�rekli d�� ticaret a��klar� verilmesinin de etkisiyle birka� y�l i�erisinde kaimelerin yabanc� paralar kar��s�ndaki de�eri �nemli d��ler g�stermi�, bu nedenle ithalat�n finansman� i�in d�� piyasalardan kaynak bulunmas� zorla�m��t�r. Bu durum h�k�meti kaimelerin d�� de�erinin korunmas� i�in �areler aramaya sevk etmi�tir. 1845 y�l�nda Galata bankerlerinin ileri gelenlerinden iki tanesi ile bir anla�ma yap�larak Osmanl� ithalat�n�n finansman�n sabit bir d�viz kuru �zerinden bu bankerler taraf�ndan d�� mali piyasalara yaz�lacak poli�elerle finanse edilmesi uygulamas� ba�lat�lm��t�r. Bu s�zle�me 1847 y�l�nda yenilenece�i s�rada bankerler h�k�metten ayn� i�levi yerine getirmek �zere bir banka kurmalar�n�n kabul�n� istemi�ler ve bu istek kabul edilmi�tir. Bu �ekilde kurulmu� olan �stanbul Bankas� faaliyete son verdi�i 1852 y�l�na kadar kaimelerin d�� de�erinin sabit kalmas� y�n�nde �nemli katk�larda bulunmu�tur.

K�sa bir s�re faaliyet g�steren ve faaliyet alan� s�n�rl� olan �stanbul Bankas� bir tarafa b�rak�lacak olursa, Osmanl� �mparatorlu�u"nda bankac��n 1856 y�l�nda kurulan Osmanl� Bankas� ile ba�lad�� yayg�n olarak kabul edilen bir g�r��t�r. Osmanl� �mparatorlu�u"nda �zellikle 1839 Tanzimat Ferman�"ndan sonra devletin harcamalar�n�n gelirlerini a�t�� bir d�neme girilmesi ve devletin kaynak ihtiyac�n�n �nce kaimelerin ihrac�, sonra da toplanacak vergiler kar��l�k g�sterilerek �stanbul"da faaliyet g�steren sarraf ve bankerlerden bor� al�nmas� ile kar��lanmaya �al��lmas�n�n ard�ndan, K�r�m Sava��"n�n bitiminde yap�lan 1856 Paris Bar�� Antla�mas�"n�n Osmanl� �mparatorlu�u"nun d�� bor� alma olanaklar�n� artt�rm�� olmas�, Osmanl� Bankas�"n�n kurulmas�ndaki en �nemli etkendir. Banka, d�� bor�lar�n al�nmas�nda Osmanl� h�k�meti ile yabanc� sermaye sahipleri aras�nda arac�l�k etmek amac�yla �ngiliz sermayesi ile kurulmu�tur. 1863 y�l�nda Frans�z sermayesi, 1875"de de Avusturya sermayesi bankaya ortak edilmi�tir.

Osmanl� Bankas�"n� �mparatorluk"ta faaliyet g�stermi� di�er yabanc� bankalardan ay�ran en �nemli �zellik, bankaya 1863 Anla�mas� ile para basma ayr�cal��n�n tan�nm�� olmas�d�r. Kaimelerin de�erinde meydana gelen d��ler ve bu para �zerinde yap�lan spek�lasyonlar, 1860"l� y�llar�n ba��nda h�k�meti kaimeleri piyasadan �ekmek i�in �nlemler almaya y�neltmi�tir. 1863 y�l�nda, Osmanl� Bankas� ile hem kaimelerin piyasadan �ekilmesi hem de d�viz kurlar�nda istikrar�n sa�lanmas� ve devletin k�sa vadeli kredi ihtiyac�n�n kar��lanmas� amac�yla bir anla�ma yap�lm��t�r. Banka"ya yine ayn� d�nemde Bat� Avrupa �lkelerinde kurulmas�na ba�lanan merkez bankalar�n�n yetkilerinin tan�nmas�n�n, bankan�n bu i�leri ger�ekle�tirmesine yard�mc� olaca�� d��ncesi, para basma ayr�cal��n�n verilmesinin en �nemli nedenidir. Kaime ihrac�n�n ba�ar�s�zl�kla sonu�lanm�� olmas�, Osmanl� Bankas�"n�n ��kard�� ka��t paran�n halk taraf�ndan benimsenmesini engellemi�tir. Bu nedenle Osmanl� Bankas� ekonominin likidite ve kredi hacminin belirlenmesinde etkin bir rol oynayamam��t�r. (Akg�� (1989), s. 115.)

Yine, 1863"de yap�lan anla�ma ile Osmanl� Devleti, t�m gelirlerini Osmanl� Bankas�"na yat�rmay�, t�m �demelerini bu banka ara

BELED�YELER BANKASI

9/7/2010

Belediyeler Bankas�

�NS�Z

Belediyelerin imar faaliyetlerine finansman temin etmek amac�yla devletimizin kurucusu b�y�k �nder Mustafa Kemal ATAT�RK" �n talimatlar�yla 11 haziran 1933 tarihinde kurulan Belediyeler Bankas� bu g�revini 13 Haziran 1945 tarihinde iller bankas�na devretmi�tir.
D�nyan�n pek �ok �lkesinde,yerel y�netimlerin geli�mesine yard�mc� olan yerel y�netim bankalar� vard�r. Bu bankalar�n �al��ma bi�imi ku�kusuz �lkelerin ekonomik ve sosyal yap�lar�na ve yerel y�netimlerin i�inde bulundu�u ihtiya� ve ko�ullara g�re olu�maktad�r. Yerel y�netim bankalar�n�n kurulu� ve i�leyi� bi�imi �lkeden �lkeye �nemli de�i�iklikler g�stermekle beraber bunlar�n temel fonksiyonu yerel y�netimlere kredi verme olarak kabul edilebilir.
T�rkiye"de ise ihtiya�lar�n ve �artlar�n farkl� olmas� iller bankas�n�n kurulu�una bat�daki �rneklerden farkl� bir yakla��m getirmi�tir. Yerel y�netimlerin �zellikle belediyelerin geli�mesi i�in finansman ve kredi ihtiyac� a��k�a g�r�lmekle beraber yaln�zca bunu sa�laman�n yeterli olmayaca�� d��n�lm��, yerel y�netimlerin temel fonksiyonlar� ile ilgili geni� bir teknik kadroyu ve teknik imkanlar� bu idarelerin yarar�na haz�r bulundurmakta gerekmi�tir. Bu nedenle de T�rkiye"de iller bankas�n�n i�leyi�ine v�cut veren mevzuat haz�rlan�rken daima kredi ve teknik uygulamayla birlikte g�z �n�nde bulundurulmu�, �al��ma esaslar� bu temel g�r��e g�re olu�turulmu�tur.

�LLER BANKASI VE KAMU HARCAMALARI

�ller Bankas� "�l �zel �dareleriyle, belediye ve k�y idarelerinin ve bu idarelerin kuracaklar� birliklerle ad� ge�en idarelere ba�l� t�zel ki�ili�e sahip olan veya olmayan ve katma b�t�eli idare ve kurumlar�n imar i�leriyle ilgili konularla u�ra�mak ve b�t�n i�lemlerinde �zel hukuk h�k�mleriyle bu kanuna ba�l� olmak �zere " kurulmu�tur. Bankan�n merkezi Ankara"d�r.(4759,md1).iller Bankas�, yerel y�netim birimlerinin bankas� niteli�indedir.
�ller Bankas�1933 tarihli ve 2301 say�l� Kanunla kurulan Belediyeler Bankas�n�n bir devam�d�r. 1945 tarihli ve 4759 say�l� �ller Bankas� Kanunuyla, belediyelerin yan�nda �zel idareleri ve k�yleri de kapsayan yeni bir te�kilatlanmayla kurulmu�tur (1).�ller Bankas�"n�n ilk yap�lanma �ekli olarak kabul edilen Belediyeler Bankas�,Atat�rk d�neminin �nemli kurulu�lar�ndand�r.

1-�LLER BANKASININ MAL� YAPISI
Yerel y�netimlerin Banka ile yapacaklar� i� ve eylemlerinde Devlet �hale Kanunu h�k�mleri uygulanmamaktad�r. Genel Muhasebe Kanunu"na ve Say��tay Denetimine tabii de�ildir.(4759,md21) Ayr�ca memur ve hizmetliler hakk�nda Memurun Muhakemat� Kanunu h�k�mleri uygulanmamaktad�r.(4759md20).Belediyeler Bankas�, faaliyetine 15 milyon sermaye ile ba�lam��,ancak n�fus art�� kentsel-k�rsal hizmetlere olan talep art�� ile �ller Bankas�na 100 milyon sermaye ile d�n��m�� ve bankan�n sermayesi s�rekli de�i�mi�tir.1949 y�l�nda 200 milyon, 1954 y�l�nda 300 milyon, 1959"da 600 milyona ��kar�lm��, 1968 y�l�nda 1 milyar200 milyon, 1975"te 2 milyar ve 1981 y�l�nda da 20 milyar sermayeye ula�t�r�lm��t�r. Bu sermaye bakanlar Kurulu karar�yla bir misline kadar artt�r�labilmektedir.(4759md2).1988 y�l�nda sermaye 300 milyar liraya y�kseltilebilmi�tir.1992 y�l�nda bankan�n sermayesi bir trilyon iki y�z milyar lirad�r. bu sermaye Bakanlar Kurulu taraf�ndan iki misline kadar artt�r�labilinir.

a-) SERMAYE KAYNAKLARI

Bankan�n sermayesini olu�turan kaynaklar �unlard�r.
1- �l �zel �dareleri ve belediyelerin, y�ll�k gelirler toplam� ile bu y�netimlere genel b�t�e vergi gelirlerinden verilen paylar�n %5"i,
2- il �zel idareleriyle belediyelere ba�l� t�zel ki�ili�i bulunan veya bulunmayan katma b�t�eli y�netim,kurum ve birliklerin ba�l� bulunduklar� idare b�t�elerine intikal etmeyen gelirlerinden kazan� vergisi ��kt�ktan sonra net kazan�lar�n�n %5"i
3- �l �zel idarelerince, arazi ve bina vergileri tahsilat�ndan k�y idareleri sermaye pay� ad� ile ayr�lacak olan %3"ler,
4-Bankan�n y�ll�k net kazanc�ndan k�y y�netimleri sermaye pay� olarak ayr�lan %30"lar
5-B�t�eden veya di�er herhangi bir yer

BANKALARIN M��TER�LER�N� �NCELEMES�1

9/7/2010

Bankalar�n M��terilerini �ncelemesi
(Customer Due Diligence for Banks)

Basel Bankac�l�k Denetim Komitesi*

I.Giri�

1.D�nyadaki denetim otoriteleri bankalar�n m��terilerini yak�ndan tan�yabilmek i�in gerekli politika ve prosed�rlere sahip olmalar�n�n g�n ge�tik�e �nem kazand��n� kabul etmektedir. Yeni ve mevcut m��teriler i�in yeterli d�zeyde titiz bir inceleme yap�lmas� (due diligence) bu kontrollerin �nemli bir par�as�n� olu�turmaktad�r. Bu incelemenin olmamas� halinde, bankalar �nemli finansal maliyetler getirebilen itibar kayb� riski, operasyonel risk, yasal risk ve/veya yo�unla�ma riskine maruz kalabilmektedir.

2.Basel Komite, 1999 y�l�nda s�n�r-�tesi bankac�l�k i�in yap�lan ara�t�rman�n sonu�lar�n� inceleyerek bir �ok �lkede uygulanan m��terini tan� politikalar�ndaki eksiklikleri tan�mlamaktad�r. Baz� �lkelerde "m��terini" tan� politikalar�nda �nemli bo�luklar bulunurken, baz�lar�nda bu politikalar hi� mevcut de�ildir. Hatta geli�mi� mali piyasalarda bile "m��terini tan�" politikalar�n�n g��l�l��n�n boyutu de�i�mektedir. Basel Komite, S�n�r �tesi Bankac�l�k �al��ma Grubu"dan "m��terini tan�" prosed�rlerini izlemesini ve tavsiye edilen standartlar�n b�t�n �lkelerdeki bankalarda uygulanmas�n� istemi�tir. Neticede ortaya ��kan �al��ma Ocak 2001de bir isti�ari belge olarak haz�rlanm��t�r. Belgeye ili�kin g�r��lerin al�nmas�n� takiben, �al��ma Grubu �al��may� revize etmi�, Basel Komite �al��mada sunulan "m��terini tan�" politika ve prosed�rlerinin denetim otoritelerinin ulusal denetim uygulamalar�n� olu�tururken yap�sal kriter olu�turmas� beklentisiyle raporun da��t�m�n� sa�lam��t�r. Baz� yarg� �evrelerinin denetim uygulamalar� beklentileri �imdiden kar��lanm�� ve bu �al��man�n amac�n� a�m�� oldu�undan s�z konusu yarg� �evrelerinin herhangi bir de�i�iklik uygulamas�na gerek olmayabilir.

3."M��terini tan�" politika ve prosed�rleri, Mali Eylem G�rev Grubu"nun (Financial Action Task Force-FATF) uzmanl�k alan� olan karapara aklama m�cadelesiyle yak�ndan ili�kilidir. Komite FATF�n �abalar�n� yinelemek niyetinde de�ildir. Bunun yerine Komite daha geni� ve ihtiyatl� bir bak�� a��s� kazand�rmay� hedeflemektedir. Bankac�l�k sisteminin b�t�nl��, g�venli�i ve sa�laml�� a��s�ndan sa�lam "m��terini tan�" politika ve prosed�rleri kritik �nem ta��maktad�r. Basel Komite ve Bankac�l�k Denetim Otoritelerinin Off-Shore Grubu (Offshore Group of Banking Supervisors-OGSB), FATF tavsiyelerinin �zellikle (bankalarla ilgili olanlar�n�n uygulanmas� ve benimsenmesi i�in b�y�k destek vermektedir. Komite ve OGSB mevcut 40 tavsiyenin incelenmesi sonucunda daha y�ksek standartlar�n belirlenmesini g�z �n�nde bulunduracakt�r. Sonu� olarak, �al��ma Grubu g�r��lerini geli�tirdik�e FATF ile yak�n ili�kilerini s�rd�recektir.

4.Basel Komitenin "m��terini tan�" politika ve prosed�rlerine yakla��m� sadece karapara aklama a��s�ndan de�il, daha geni� ve ihtiyatl� bak�� a��s�ndan olacakt�r. Sa�lam "m��terini tan�" prosed�rleri banka risklerinin etkin y�netiminde kritik �nemdedir. "M��terini tan�" prosed�r ve politikalar� basit hesap a��lmas� ve kay�t tutulmas�n�n �tesine giderek bankalar�n m��teri kabul politikalar� olu�turmalar�n� ve m��teri tan�mlama programlar�n� y�ksek riskli hesaplar i�in daha kapsaml� inceleme yapacak ve ��pheli faaliyetler i�in proaktif hesap incelemesini i�erecek �ekilde form�le etmelerini gerektirmektedir.

5.Basel Komitenin sa�lam "m��terini tan�" standartlar�na ilgi g�stermesi, piyasa b�t�nl��ne ili�kin endi�elerinden ve uygun prosed�rlerin uygulanmas�nda titiz incelemenin eksik olmas�ndan kaynaklanan do�rudan veya dolayl� olarak bankalar�n zararlar�n�n artmas�ndan kaynaklanmaktad�r. Bu zararlar ve bankalar�n sayg�nl��na zarar gelmesi �nlenmesi, ancak, bankalar�n etkin "m��terini tan�" prosed�rlerini uygulamalar� ile m�mk�nd�r.

6.Bu �al��mada "m��terini tan�" standartlar�n�n �nemli unsurlar� i�in daha kesin tavsiye ve uygulamalar� i�ermektedir. Bu tavsiyeleri geli�tirirken, �al��ma Grubu �ye �lkelerdeki uygulamalar

T�RK BANKACILIK SEKT�R�NDE ARACILIK MAL�ETLER�

9/7/2010

T�rk Bankac�l�k Sekt�r�nde Arac�l�k Maliyetleri

Arac�l��n geni� kapsaml� tan�m�.....K�t kaynaklar(Tasarruflar)Bankac�l�k Sekt�r�Arac�l�k g�reviFiltre g�revi�stihdam�hracatYat�r�m�retimReel Sekt�r
Arac�l�k i�levi yeterince �al��yor mu? Banka bilan�olar�ndan bak��... Arac�l�k i�levi yeterince �al��yor mu? Banka bilan�olar�ndan bak��...
6,410,310,621,434,940,553,747,042,530,619,923,1051015202530354045505560198019901995200020012002Y�zdeMenkul De�erlere Plasmanlar/T. AktifKrediler/T. Aktif
Arac�l�k i�levi yeterince �al��yor mu? Reel sekt�r bilan�olar�ndan bak��....2000200020012001199919991998199819971997100,0100,031,931,920,020,019,519,53,13,125,525,568,168,1100,0100,0100,0100,0100,0100,010,0100,0Genel ToplamGenel Toplam25,525,529,129,132,232,231,531,5�zkaynaklar�zkaynaklar20,920,920,120,122,422,422,222,2--Di�er KaynaklarDi�er Kaynaklar20,020,020,420,416,716,717,717,7--Ticari Bor�larTicari Bor�lar3,73,73,33,32,82,82,02,0--Mali Bor�larMali Bor�lar29,929,927,127,125,925,926,626,6--Banka KredileriBanka Kredileri74,574,570,970,967,867,868,568,5Yabanc� KaynaklarYabanc� KaynaklarKaynak: TCMB �irket Bilan�olar� (�malat sanayinde faaliyet g�steren 7.652 adet �zel �irketi kapsamaktad�r.
Arac�l�k i�levi yeterince �al��yor mu ? Di�er �lkelerden bak��.Arac�l�k i�levi yeterince �al��yor mu ? Di�er �lkelerden bak��.....050100150200250300350Varl�kMevduatKredi%AB Ortalamas�Aday �lkeler Ort.T�rkiyeGSY�H ��indeki Paylar, 2001
**K��k �l�e�e sahip bir "lisansl� bankac�l�k sekt�r�" K��k �l�e�e sahip bir "lisansl� bankac�l�k sekt�r�" n�n birim maliyetlerindeki y�ksekli�i kim �stleniyor ?n�n birim maliyetlerindeki y�ksekli�i kim �stleniyor ?**"Lisanss�z bankac�l�k sekt�r�" ekonomideki fiyat "Lisanss�z bankac�l�k sekt�r�" ekonomideki fiyat yap�s�n� nas�l etkiliyor ?yap�s�n� nas�l etkiliyor ?**Bu kaynak yap�s� kay�td�� ekonomiyi nas�l etkiliyor ? Bu kaynak yap�s� kay�td�� ekonomiyi nas�l etkiliyor ? Bu finansman yap�s�yla kay�td��l�kla m�cadele etmek Bu finansman yap�s�yla kay�td��l�kla m�cadele etmek m�mk�n m� ? m�mk�n m� ? **"Lisansl� bankac�l�k sekt�r�" n�n filtre g�revi "Lisansl� bankac�l�k sekt�r�" n�n filtre g�revi �al��mad��na g�re verimlilik nas�l etkileniyor ?�al��mad��na g�re verimlilik nas�l etkileniyor ?Mevcut kaynak yap�s�n�n yaratt�� d��sall�klar neler ?....
Bankac�l�k sekt�r� ne kadarl�k bir Bankac�l�k sekt�r� ne kadarl�k bir gelirin yarat�lmas�nda rol al�yor? gelirin yarat�lmas�nda rol al�yor? Bu gelirin ne kadar� bankac�l�k Bu gelirin ne kadar� bankac�l�k sekt�r� �zerinde kal�yor, ne kadar� sekt�r� �zerinde kal�yor, ne kadar� m��terilere yans�t�l�yor?m��terilere yans�t�l�yor?
I) Bankalar�n arac�l�k etti�i mali y�klerI) Bankalar�n arac�l�k etti�i mali y�klera. Stopaj t�r� vergilera. Stopaj t�r� vergilerb. ��lem vergilerib. ��lem vergileriII) Bankalar�n m�kellef s�fat�yla �dedi�i mali y�klerII) Bankalar�n m�kellef s�fat�yla �dedi�i mali y�klera. Vergi, resim ve har�lara. Vergi, resim ve har�larb. D�zenleyici otorite ve meslek birlikleri �dentilerib. D�zenleyici otorite ve meslek birlikleri �dentileriIII) ��i/��veren s�fat�yla �denen sosyal g�venlik III) ��i/��veren s�fat�yla �denen sosyal g�venlik ama�l� mali y�kler ama�l� mali y�kler Arac�l�k maliyetinin kapsam� ve tutar� ....
I) Arac�l�k edilen kamusal y�k�ml�l�k tutar� (2002).......Y�k�ml�l�k T�r�Trilyon TLGrup Da�.Genel Da�.Stopaj t�r� vergilerMenkul sermaye irad� stopaj�3.942,677,352,6Stopajlar �zerindeki fon paylar�418,28,25,6�cret stopaj�511,510,06,8Zirai mahsul stopaj�44,50,90,6Gayrimenkul sermaye irad� stopaj�39,90,80,5Katma de�er vergisi19,20,40,3�cret damga vergisi18,10,40,2Dar m�kellef kurumlar vergisi stopaj�15,30,30,2Serbest meslek kazan� stopaj�11,50,20,2�n�aat ve onar�m �deme stopaj�7,90,20,1Veraset ve intikal vergisi1,50,00,0�cra tevkifatlar�17,60,30,2Di�er51,21,00,7ARA TOPLAM5.099,0100,068,1��lem vergileriBSMV778,832,510,4KKDF1.030,643,113,8Damga vergisi362,515,14,8Kambiyo gider vergisi147,66,22,0�zel i�lem vergisi42,31,80,6�ek �zerinden al�nan vergi31,51,

BANKACILIK D�ZENLEME VE DENETLEME KURUMUNUN TEMEL HEDEF VE STRATEJ�LER�

9/7/2010

Bankac�l�k D�zenleme ve Denetleme Kurumunun Temel Hedef ve Stratejileri

1.Bankac�l�k D�zenleme ve Denetleme Kurumu"nun temel misyonu; bankalar�n ve �zel finans kurumlar�n�n piyasa disiplini i�erisinde sa�l�kl�, etkin ve d�nya �l�e�inde rekabet edebilir bir yap�da i�leyi�i i�in uygun ortam� yaratmak ve bu sayede �lkenin uzun vadeli ekonomik b�y�mesine ve istikrar�na katk�da bulunmakt�r.

2.BDDK �stlendi�i s�zkonusu misyonu yerine getirmek i�in gerekli d�zenleyici ve denetleyici �er�eveyi yaratacak, uygulayacak ve geli�tirecektir. Bu s�re�te Kurumun temel hedefleri;

*Sekt�r�n etkinli�ini ve rekabet kabiliyetini art�rmak - kamu kesiminin kontrol�ndeki bankalar�n sekt�r �zerindeki bozucu etkilerinin ortadan kald�r�lmas�, bankalar�n sermaye yap�lar�n�n g��lendirilmesi, arac�l�k maliyetlerinin d��r�lmesi, grup bankac�l�� ve mali olmayan faaliyetlerinin en aza indirilmesi-
*Sekt�re g�veni kal�c� k�lmak - piyasa disiplini ve sistemde yeralanlar�n "kendi sorumluluklar�n� almalar�" ilkesi �er�evesinde, kamunun bilgilendirilmesine y�nelik d�zenlemelerin yap�lmas�, yeterli, anla��labilir ve do�ru bilginin zaman�nda piyasaya ula�t�r�lmas�, muhasebe ve raporlama sisteminde uluslararas� standartlara eri�ilmesi, ta��nan riskler hakk�ndaki bilgilerin herkese a��k ve ula��labilir oldu�u �effaf bir ortam�n sa�lanmas�-
*Sekt�r�n ekonomi �zerinde yaratabilece�i zararlar� asgariye indirmek -bankalar�n d�zenli ve emin bir �ekilde �al��mas�n� tehlikeye sokabilecek her t�rl� i�lem ve uygulamalar�n �nlenmesi, m�nferit sorunlar�n sistemik risk yaratmas�na izin verilmemesi i�in erken uyar� ve erken m�dahale sistemlerinin geli�tirilmesi-
*Sekt�r�n dayan�kl�l��n� geli�tirmek - sekt�r�n risklere kar�� diren� ve esnekli�inin art�r�lmas�, kurumsal y�neti�imin (corporate governance) iyile�tirilmesine �nem verilmesi, i� denetim ve risk y�netim sistemlerinin geli�tirilmesi, kredi riskinin yan�nda piyasa ve operasyonel risklerin sermaye yeterlili�inde dikkate al�nmas�, Kurumun risk odakl� ve konsolide bazda g�zetim ve denetim yetene�inin art�r�lmas�-
*Tasarruf sahiplerinin hak ve menfaatlerini korumak - mevduat sigortas� sisteminin piyasa disiplinini bozucu ve ahlaki istismar� art�r�c� etkileri ile tasarruf sahiplerinin haklar�n�n korunmas� ihtiyac� aras�ndaki dengenin kurulmas�.
3.Yukar�da belirtilen hedeflerin ger�ekle�tirilmesi s�ras�nda Kurumun g�zetece�i temel de�erler �unlard�r:
*Maliyet Etkinli�i: Kurumun temel i�levi piyasa mekanizmas�n�n kendi kendine a�makta yetersiz kald�� sorunlar�n ��z�lmesi olmakla beraber, iyi kurulmam�� ve/veya iyi i�lemeyen bir d�zenleme ve denetim sistemi, piyasa mekanizmas�n�n ba�ar�s�zl��ndan kaynaklanan sorunlar yerine bu defa kamu m�dahalesinden kaynaklanan �arp�kl�klara ve problemlere yol a�abilmektedir. Bunun bilincinde olunarak, d�zenleme ve denetleme faaliyetleri fayda/maliyet yakla��m� g�z �n�nde tutularak y�r�t�lecek, d�zenleme ve denetlemenin sekt�rde faaliyette bulunan kurulu�lar aras�nda rekabeti bozacak �ekilde etkilere neden olmamas�na �zen g�sterilecektir.
*��sel Sorumlulu�u Esas Alan Anlay��: Optimal tarzda sa�lansa bile d�zenleme ve denetleme i�levi bankac�l�k sekt�r�n�n sa�laml��n�n ve etkinli�inin temininde ikincil bir ara�t�r. As�l olan piyasan�n kendi i�inde sa�lad�� disiplindir. Bankalar�n i� kontrol ve risk y�netimi sistemlerini geli�tirmeleri ve ba��ms�z denetim/derecelendirme kurulu�lar�ndan azami �l��de yararlanmalar� gibi i�sel sorumlulu�u �n plana ��karan bir anlay�� benimsenecektir.
*Tarafs�zl�k: Kurumun faaliyet alan�na giren t�m kurulu�lara e�it mesafede yakla��lacak, sorumluluklar dikkatle ve tarafs�zl�kla yerine getirilecek, her t�rl� ayr�mc�l�ktan uzak durulacakt�r.
*Duyarl�l�k: K�resel ekonominin s�rekli bir de�i�im i�erisinde bulunmas�, iyi bir d�zenleme ve denetleme sisteminin olu�turulmas�n� uzun ve s�reklilik arz eden bir s�re� haline getirmekte, finans alan�ndaki geli�melerin s�rekli olarak takip edilmesini ve de�i�ikliklere ayak uydurulmas�n� gerektirmektedir. Bu a

F�NANSAL K�RALAMA H�ZMETLER� (LEAS�NG)

9/7/2010

��NDEK�LER
1.F�NANSAL K�RALAMA H�ZMETLER� (LEAS�NG)4
1.1.Net Sat�� Kriterine G�re Sekt�r�n G�stergeleri8
1.2.Kullan�lan Banka Kredileri10
1.2.1.�ncelemeye Al�nan Firmalar�n Kulland�� Krediler10
2.B�LAN�O YAPISI11
2.1.Aktif (Varl�k) Yap�s�11
2.2.Pasif (Kaynak)Yap�s�15
2.2.1.Bor� Yap�s�17
2.2.2.�z Kaynak Yap�s�18
3.GEL�R-MAL�YET YAPISI21
4.ORANLAR23
4.1.Likidite Oranlar�23
4.2.Finansal Oranlar26
4.3.Devir H�zlar�29
4.4.Karl�l�k Oranlar�31
5.FON AKIMI34
6.SONU�36
7.KAYNAK�A39

TABLOLAR L�STES�
Tablo 1.Finansal Kiralama Kurulu�lar�na Ait Baz� G�stergeler5
Tablo 2.Finansal Kiralama Kurulu�lar�n�n Mali Tablolar�na �li�kin Baz� G�stergeler (1)(Trilyon Tl)6
Tablo 3.Net Sat�� Kriterine G�re Sekt�r�n G�stergeleri (1997)8
Tablo 4.�zel Firmalar12
Tablo 5.�zel Firmalar16
Tablo 6.Bor� Yap�s� (�zel Firmalar)17
Tablo 7.�z Kaynak Yap�s� (�zel Firmalar)19
Tablo 8.Gelir-Maliyet Yap�s� (�zel Firmalar)20
Tablo 9.Likidite Oranlar� (�zel Firmalar)24
Tablo 10.Finansal Oranlar (�zel Firmalar)27
Tablo 11.Devir H�zlar� (�zel Firmalar)30
Tablo 12.Firmalar�n Kar Ve Zarar Durumlar�na G�re Da��l�m�31
Tablo 13.�zel Firmalar32

GRAF�KLER L�STES�
Grafik 1.Aktif (Varl�k) Yap�s�11
Grafik 2.Pasif (Kaynak ) Yap�s�16
Grafik 3. Likidite Oranlar�24
Grafik 4.Finansal Oranlar27
Grafik 5.Devir H�zlar�29
Grafik 6.Karl�l�k Oranlar�32
Grafik 7.Fon Ak�m� (01.01.1997 / 31.12.1997)34

1.F�NANSAL K�RALAMA H�ZMETLER� (LEAS�NG)
Yat�r�mc�n�n, herhangi bir sabit k�ymetin m�lkiyetine sahip olmadan kullan�m hakk�n� sat�n almas� esas�na dayanan finansal kiralama y�ntemi, ilk kez 1930lu y�llarda meydana gelen d�nya ekonomik krizi sonras�nda ABDde uygulanm�� ve bug�n sanayile�mi� �lkelerde t�m unsurlar�yla birlikte uygulanabilirlik d�zeyine ula�m��t�r.
Finansal kiralama y�ntemi �lkemizde ilk kez, 1980li y�llardan itibaren uygulan-maya ba�lanan ekonomi politikalar�n�n bir sonucu olarak, 1985 y�l�nda ��kar�lan 3226 say�l� Finansal Kiralama Kanunu ile uygulama alan� bulmu�tur.
T�rkiyede 1986 y�l�ndan itibaren faaliyete ge�en finansal kiralama kurulu�lar�, i� tasarruflar�n yetersiz olmas� ve buna ba�l� olarak i�letmelerin fon ihtiya�lar�n�n kar��lanamamas� nedeniyle ger�ekle�tirilemeyen yat�r�mlara destek vererek, ekonomik istikrar�n sa�lanmas�nda �nemli bir rol oynamaktad�r.
T�rkiyede finansal kiralama kurulu�lar�n�n faaliyete ge�ti�i tarihten itibaren, yat�r�mlar�n finansman� i�in gerekli olan orta ve uzun vadeli fon temini ile di�er avantajlar�n�n yat�r�mc� ve t�keticiler taraf�ndan gittik�e daha iyi anla��lmas� sonucunda, gerek firma say�s�, gerekse i�lem hacmi y�llar itibariyle �nemli oranda artm��t�r.
Bug�n, d�nyada finansal kiralama i�lem hacminin toplam sabit sermaye yat�r�mlar� i�indeki pay� y�zde 20lerde iken, T�rkiyede bu oran yakla��k y�zde 7 seviyesindedir. Ancak, T�rkiye finansal kiralama pazar�, d�nyada en h�zl� b�y�yen pazarlar�n ba��nda gelmektedir.
Finansal kiralama ile, 1988 y�l�nda yurt i�inde, 97 milyar TLl�k yat�r�m tutar� ile 279 proje finanse edilirken, 1997 y�l�nda 303.9 trilyon TLl�k yat�r�m tutar� ile 17,053 proje finanse edilir duruma gelmi�tir. Ayr�ca, sekt�rde faaliyet g�steren �irket say�s� 1988 y�l�nda 9 iken, 1997 y�l�nda 96ya y�kselmi�tir. 1995 ve 1996 y�llar�nda ise, finansal kiralama yoluyla s�ras�yla 6,002 ve 8,031 adet i�lem �zerinden s�ras�yla 60.7 trilyon TLl�k ve 149.1 trilyon TLl�k yat�r�m finanse edilmi�tir.

Tablo 1.Finansal Kiralama Kurulu�lar�na Ait Baz� G�stergeler
199519961997
Firma Say�s�507096
��lem Adedi6,0028,03117,053
Yat�r�m Tutar� (Trilyon TL)60.7149.1303.9
Finansal Kiralama Yoluyla Yap�lan �thalat
(Milyon ABD Dolar�) 751.3402.0548.0
Kaynak: D�E, Hazine M�ste�arl��

ULUSLARARASI STANDARTLAR

9/7/2010

Uluslararas� Standartlar

Standart
�lgili Kurulu�(lar)

1. Muhasebe

Uluslararas� Muhasebe Standartlar� Komitesi (International Accounting Standards Committee-IASC)
Uluslararas� Muhasebeciler Federasyonu (International Federation of Accountants-IFAC)
Basel Bankac�l�k G�zetim ve Denetim Komitesi (Basel Committee on Banking Supervision-BCBS)

2. Denetim
Uluslararas� Muhasebeciler Federasyonu (International Federation of Accountants-IFAC)

3. �flas
 Birle�mi� Milletler Ticaret Hukuku Komisyonu (United Nations Commission on International Trade Law-UNCITRAL)
D�nya Bankas� (World Bank)
Uluslararas� Barolar Birli�i (International Bar Association-IBA)
Uluslararas� Para Fonu (International Monetary Fund-IMF)

4. Kurumsal Y�netim
Ekonomik ��birli�i ve Kalk�nma �rg�t� (Organization for Economic Cooperation and Development-OECD)
Basel Bankac�l�k G�zetim ve Denetim Komitesi
D�nya Bankas�
5. Veri Yay�l�m�
Uluslararas� Para Fonu (International Monetary Fund-IMF)

6. Maliye Politikalar�nda �effafl�k
Uluslararas� Para Fonu
7. Sigorta D�zenlemeleri
Uluslararas� Sigorta Denetim Otoriteleri Birli�i (International Association of Insurance Supervisors-IAIS)

8. Para Politikalar� ve Mali Politikalarda �effafl�k
Uluslararas� Para Fonu
9. Menkul K�ymet Piyasalar�n�n D�zenlenmesi
Uluslararas� Menkul K�ymet Komisyonlar� �rg�t� (International Organization of Securities Commissions-IOSCO)

* Tablo IMF web sayfas�ndan http://www.imf.org/external/standards/agency.htm al�nm��t�r.

ULUSLARARASI STANDARTLAR

T�rkiye Bankalar Birli�i Y�netim Kurulu, �lkemizin uluslararas� finans piyasalar�nda hak etti�i yeri almas� i�in �nemli bir ko�ul olarak mali piyasalarda etkin kurumsal y�netim, �effafl�k ve kar��la�t�r�labilirli�in sa�lanmas� y�n�nde gerekli ko�ullar�n olu�turulmas�n� teminen uluslararas� d�zenlemelere uyum �er�evesinde T�rk bankac�l�k sekt�r�ne �nemli bir rol d��t�� g�r��ndedir. Y�netim Kurulu"nun g�r��lerine paralel olarak Birli�imiz, etkin bankac�l�k uygulamalar� konusunda uluslararas� d�zenlemelerin ve standartlar�n ara�t�r�lmas� ve sekt�r�n bilgilendirilmesi y�n�nde �al��malar�n� s�rd�rmektedir.

G�R��

Uluslararas� alanda faaliyet g�steren kurulu�lar�n uluslararas� kabul g�rm�� standartlarla uyumlu olarak faaliyet g�stermesi, farkl� �lkelerde yap�lan i�lemlerde benzer finans dilinin kullan�lmas�, bir ba�ka deyi�le, ayn� finansal tablonun farkl� yerlerde benzer �ekilde yorumlanabilmesi anlam�na gelece�inden uluslararas� alanda faaliyet g�steren ki�i/kurulu�lar�n kar�� kar��ya kald�klar� riskler belli bir oranda azalacakt�r. Uluslararas� ge�erlili�i olan standartlar�n olu�turulmas� ekonomide karar alma s�re�lerini iyile�tirip, uluslararas� finansal sistemi g��lendirdi�inden, uluslararas� kamuoyu taraf�ndan �e�itli alanlarda standartlar geli�tirilmesi amac�yla uluslararas� kurulu�lara �a�r�lar yap�lm��t�r. Bu kurulu�lar ilgili olduklar� konularda �lkeler aras�ndaki uygulama farkl�l�klar�n� ortadan kald�rarak bir �rnek ve kaliteli bilgi/belge sunumunu sa�layacak standartlar�n olu�turulmas�na y�nelik �al��malar yapmaktad�rlar.

Bu �al��mada, para politikalar� ve mali politikalarda �effafl�k, maliye politikalar�nda �effafl�k, muhasebe, iflas, veri yay�mlanmas�, kurumsal y�netim ve menkul k�ymet piyasalar�n�n d�zenlenmesi konular�nda uluslararas� alanda yap�lan �al��malar ve bu �al��malar� yapan kurulu�larla ilgili bilgiler sunulmaktad�r. Finansal piyasalardaki dalgalanmalar�n sermaye hareketleri arac�l��yla �lkelerin finans sistemlerini etkilemesi ve ard�ndan reel sekt�re de s��rayabilen krizlere yol a�mas�n�n �n�ne ge�ebilmek, muhtemel krizlerin olumsuz etkilerini en aza indirmek amac�yla uluslararas� �evrelerin �nemle �zerinde durdu�u konular hakk�nda genel bir bilgilendirme yap�lmaya �al��lm��t�r. Standartlar tablosundaki ba�l�klar incelendi�inde konular�n birbirini tamamlamakta, belli ilkeler dah

BANKACILIK KR�ZLER�N�N ��Z�M� VE BANKA YEN�DEN YAPILANDIRMASINDA �ZLENEN TEMEL POL�T�KA VE UYGULAMALAR MEKS�KA VE KORE DENE�MLER�N�N KAR�ILA�TIRMASI

9/7/2010

Bankac�l�k Krizlerinin ��z�m� ve Banka Yeniden Yap�land�rmas�nda �zlenen Temel Politika ve Uygulamalar Meksika ve Kore Deneyimlerinin Kar��la�t�rmas�

Giri�
Bankacõlõk krizlerinin ��z�m�ne genel olarak yakla�õldõ�õnda temel ama�lar sistemik
risklerin �n�ne ge�ilmesi, kriz nedenlerinin anla�õlmasõ ve ortadan kaldõrõlmaya
�alõ�õlmasõ, bankalarõn �deme g�c� ve karlõlõk performanslarõnõn d�zeltilmesi ve
g��lendirilmesi, bankacõlõk sisteminin etkin olarak �alõ�masõ ve geli�mesi i�in gerekli
yasal altyapõnõn olu�turulmasõ ve krizin kamuya maliyetinin asgari d�zeyde tutulmasõ
olarak belirlenebilir. Ancak, bankacõlõk sistemlerine ili�kin problemlerin ��z�m�nde
�lkelerin ekonomik ve sosya-politik yapõlarõna g�re de�i�en y�ntemler uygulanmakta
ve her �lke i�in tek bir strateji �nerisi getirilememektedir.
Bankacõlõk sistemlerinde meydana gelen sorunlara y�nelik olarak belli ba�lõ politika
se�enekleri mevcuttur. Ancak bu se�enekler arasõndan en uygun olnõn belirlenmesi,
kriz nedenleri, di�er temel ko�ullar ve d�zenleyici otoritelerin kar�õ kar�õya oldu�u
sorunlar gibi tanõmlanmasõ g�� unsurlara dayanmaktadõr. Bununla birlikte yukarõda
ifade edilen ama�lara paralel olarak bankacõlõk krizlerinin ��z�m�nde izlenebilecek
temel a�amalar ��yle sõralanabilir:
- Sistemik risklerin �nlenmesi,
- Kriz y�netim biriminin olu�turulmasõ,
- Bankacõlõk sisteminin zararõnõn tespiti ve �deme g�c�n�n yeniden sa�lanmasõ
i�in gerekli stratejinin olu�turulmasõ,
- Bankalarõn k�t� aktiflerinin satõn alõnmasõ,
- Bankalarõn yeniden sermayelendirilmesi,
- Verimsizle�en aktiflerin y�netimi.
- Bankacõlõk d�zenleme ve denetim sisteminin g��lendirilmesi.
Bankacõlõk sistemindeki problemlerin ��z�m� i�in yalnõzca uygulanmasõ d��n�len
stratejilere ba�lõ kalõnmasõ yeterli de�ildir. S�z konusu stratejileri uygulayacak
h�k�metlerin idari g�c�ne, zamanlamasõna ve sosyal ve politik fakt�rleri de i�ermek
�zere yapaca�õ reformlarõn ba�arõsõna ba�lõ olarak izlenecek s�re�te bankacõlõk
sistemi yeniden etkin olarak �alõ�õr hale gelebilecektir.
Bu �alõ�mada, 1994 yõlõ sonunda Meksika’da ve 1997 yõlõnda Kore’de ya�anan
deval�asyonlarõn yol a�tõ�õ bankacõlõk krizlerinin ��z�m� i�in uygulanan politika ve
alõnan �nlemler yukarõda verilen temel �er�eve i�inde ele alõnarak kar�õla�tõrmalõ
olarak incelenmektedir.
1. Sistemik Risklerin �nlenmesi
Kore ve Meksika’da bankacõlõk sistemlerinin zayõf durumda olmasõ nedeniyle,
yatõrõmcõlarõn finansal piyasalara olan g�venini kaybetmi� olmasõ ve h�k�metlerin
krizlerin ��z�m�nde ba�arõlõ olabilece�ine dair belirsizlikler bankacõlõk sisteminin
mevduat �ekili�lerine ba�lõ olarak ��kebilece�i riskini do�urmu�tur. Her iki �lkede de
bankacõlõk sistemine olan g�venin yeniden sa�lanmasõ amacõyla tedbirler alõnmõ�tõr.
3
* Mevduat G�vencesi: Her iki �lkede de krizin ilk safhalarõnda banka mevduatlarõnõn
tam g�venceye alõndõ�õ ve bankalara kõsa vadeli y�k�ml�l�klerini kar�õlayabilmeleri
i�in hem ulusal para hem de d�viz cinsinden likidite aktarõlaca�õ ilan edilmi�tir.
Kore’de t�m mevduatlar 2000 yõlõ sonuna kadar tam garanti g�vencesine alõnmõ�tõr.
T�m mevduat sigorta kurulu�larõ Kore Mevduat Sigorta Kurumu (KDIC) �atõsõ altõnda
birle�tirilmi�tir. Meksika’da ikincil bor�lar hari� bankalarõn t�m y�k�ml�l�kleri
dolaylõ olarak Banka Tasarruflarõnõ Koruma Fonu (FOBAPROA) g�vencesine
alõnmõ�tõr.
* Likidite Deste�i: Problemli bankalar i�in en �ok uygulanan ��z�m yolarõndan birisi
de bu bankalara kõsa d�nemli kredi a�õlmasõdõr. Ancak bir bankanõn ge�ici likidite
problemini gidermek amacõyla kredi a�õlmasõ ile �deme g��l��ne d��en bir bankanõn
kredilendirilmesi arasõnda �nemli bir ayrõm bulunmaktadõr. Birincisi parasal bir
operasyon olup, h�k�metin net kaynaklarõnõ etkilemezken, ikincisi h�k�met
kaynaklarõndan �deme g��l��ne d��en bankaya gizli bir kaynak aktarõmõnõ
gerektirmekte ve h�k�metin net kaynaklarõnõ azaltmaktadõr.
Hem Meksika hem de Kore’deki t�m bankalar kõsa vadeli yabancõ para
y�k�ml�l�klerini kar�õlayabilmek i�in acil lik

BANKALARIN M��TER�LER�N� �NCELEMES�

9/7/2010

T�RK�YE SINA� KALKINMA BANKASI EKONOM�K VE TEKN�K DOK�MANTASYON MERKEZ�

9/7/2010

T�RK�YE SINA� KALKINMA BANKASI EKONOM�K VE TEKN�K DOK�MANTASYONMERKEZ�

TAR�H�E:
Kurulu�unda �ekirdek halinde olan k�t�phane Ara�t�rma M�d�rl��"n�n �e�itli yay�nlar� ve ara�t�rmalar�n� desteklemek amac�yla ve genelde TSKB"nin �al��anlar�na hizmet vermek �zere gerek koleksiyon ve gerek hizmetleri a��s�ndan zenginle�erek 1972 y�l�nda �n binada hizmete girmi�tir.
Gittik�e geli�en bu merkezin �al��malar�n� ve s�n�fland�rmas�n� yeniden d�zenlemek �zere 1980 y�l�nda �� ay s�reyle �svi�re Uluslar aras� Ticaret Merkezi"nden Amerikal� Bir uzman gelmi�tir. Bu s�re zarf�nda b�t�n kitap koleksiyonu tek tek elden ge�irilerek yeniden s�n�fland�r�lm�� her kitaba ait yazar ad�, k,tap ad� ve konu sorgulamas�na ek olarak, anahtar kelimeler eklenmi�tir.
Anahtar kelime katalo�unda o kadar detaya inilmi�tir ki bu katalog Otomasyon Program�na ge�erken altyap�y� olu�turmu�tur. �rne�in; "Domates sal�as�" anahtar kelimesi ile direkt bu konu ile ilgili olan yay�nlar�n yan� s�ra dolayl� olarak i�inde domates sal�as�n�n anlat�ld�� kitaplar� da bulabilmek m�mk�n olmu�tur. D��ardan gelen okuyucu say�s�n�n artmas� ve koleksiyonun geli�mesi ile ortaya ��kan yer problemi nedeniyle 1988 Nisan"�nda ETDM yeni binadaki yerini alm��t�r.

KOLEKS�YON:
ETDM koleksiyonu 10000 civar�nda kitap, 1318 adet bilgi dosyas� ve toplam 187 T�rk�e ve yabanc� periyodiklerden olu�maktad�r.
Koleksiyonda;
*�e�itli kitaplar
*Referans kitaplar�
*Mesleki ve g�ncel periyodikler
*�thalat ev ihracat istatistikleri, di�er istatistikler
*Resmi Gazete Koleksiyonu (1950"den bu yana)
*T�rk Standartlar� (Tam tak�m)
*Bilgi Dosyalar� (521 de�i�ik konu ba�l��nda toplam 1318 adet)
*T.C. Mevzuat�na on-line ba�lant� (Lebib Yalk�n Yay�nlar� vas�tas�yla t�m mevzuata on-line olarak ula��labilmektedir.)

S�n�fland�rma sistemi olarak Uluslar aras� Ticaret Merkezi (�nternational Trade Classification) s�n�fland�rmas� sistemi ile Birle�mi� Milletler"in Uluslararas� Standart Ticari S�n�fland�rma (Standart �nternational Trade Classification) sistemi kullan�lmaktad�r.

KADRO:
ETDM kadrosunda iki ki�i (�stanbul �niversitesi K�t�phanecilik mezunu) �al��maktad�r.

OKUYUCU PROF�L�:
ETDM ba�ta TSKB olmak �zere, banka d��ndan gelen kullan�c�lara da hizmet vermektedir. Bu okuyucular genel olarak �niversite ��rencileri, akademisyenler, di�er kurulu�lardan gelen ara�t�rmac�lar gibi �e�itli �evrelerden gelenleridir.

�ALI�MA SAATLER�:
TSKB kendi personeline 8.30-17.30, d��ar�dan gelen ara�t�rmac�lara 13.30-16.00 saatleri aras�nda hizmet vermektedir.

�D�N� VERME:
TSKB d��ndaki okuyuculara �d�n� kitap verilmez. Onlar ancak ETDM"deki fotokopi hizmeti vas�tas�yla kitaplardan yararlanabilirler. TSKB personeli ise istedi�i kadar kitab� bir ay s�reyle �d�n� alabilir. Referanslar ve bilgi dosyalar� �d�n� verilmez.

YAPILAN ��LER:
*G�nl�k gazete ve dergilerin banka i�inde da��t�lmas�.
*G�nl�k gazetelerin okunarak taranmas�, bilgi

BANKACILIK SEKT�R� YEN�DEN YAPILANDIRMA PROGRAMI

9/7/2010

��NDEK�LER

I.T�RK BANKACILIK SEKT�R�N�N GENEL G�R�N�M�2
Bankac�l�k Sekt�r�ndeki Geli�meler2
Kas�m 2000 ve �ubat 2001 Krizleri ve Bankac�l�k Sekt�r�ne Etkileri7
II. BANKACILIK D�ZENLEME VE DENETLEME KURUMUNUN TEMEL STRATEJ� VE HEDEFLER�10
III. BANKACILIK SEKT�R� YEN�DEN YAPILANDIRMA PROGRAMI13
Bankac�l�k Sisteminin Mali ve Operasyonel Yap�s�n�n G��lendirilmesi13
Kamu Bankalar�13
Tasarruf Mevduat� Sigorta Fonu (TMSF) B�nyesindeki Bankalar15
�zel Bankalar19
Yasal ve Kurumsal D�zenlemeler20
G�zetim ve Denetim �er�evesinin G��lendirilmesi20
Bankac�l�k Sekt�r�nde Etkinlik ve Rekabet G�c�n� Art�r�c� Di�er D�zenlemeler23

BANKACILIK SEKT�R�
YEN�DEN YAPILANDIRMA PROGRAMI

I.T�rk Bankac�l�k Sekt�r�n�n Genel G�r�n�m�

Bankac�l�k Sekt�r�ndeki Geli�meler

1.T�rkiye"de fon ak�mlar�n�n �nemli bir b�l�m� bankac�l�k kesimi �zerinden yap�lmaktad�r. Son y�llarda banka d�� mali kurumlar�n say� ve b�y�kl�� artma e�iliminde olmakla birlikte, bankac�l�k sekt�r� toplam mali sekt�r aktifleri i�inde y�zde 75 civar�nda paya sahip bulunmaktad�r. Banka d�� di�er mali kurulu�lar�n �nemli bir k�sm�n�n bankalar�n i�tirakleri oldu�u g�z�n�ne al�nd��nda mali sekt�rde bankalar�n a��rl��n�n daha da y�ksek oldu�u g�r�lmektedir.

2.T�rk mali sistemi 1980 y�l�ndan ba�layarak uygulamaya konulan liberal politikalar sonucunda �nemli �l��de yap�sal de�i�ikli�e u�ram��, dinamizm kazanm��t�r. Bu geli�imde, selektif kredi politikalar�n�n kald�r�lmas�, mevduat ve kredi faizlerine serbesti tan�nmas�, liberal kambiyo d�zenlemeleri gibi dereg�lasyona y�nelik uygulamalar�n yan�s�ra, sekt�re ili�kin mevzuat d�zenlemelerinin uluslararas� normlar seviyesine y�kseltilmesi i�in yap�lan �al��malar da rol oynam��t�r.

3.1980"li y�llarda ger�ekle�tirilen bankac�l�k sekt�r�ne giri�i, rekabeti ve b�y�meyi kolayla�t�r�c� yasal ve kurumsal d�zenlemelerin de etkisiyle, T�rk bankac�l�k sekt�r� banka say�s�, istihdam, hizmet �e�itlili�i ve teknolojik altyap� konular�nda h�zl� bir geni�leme s�reci ya�am��t�r. Bu kapsamda;

*1980 y�l�nda 43 olan banka say�s� 1990 y�l�nda 66"ya, 1999 y�l�nda 81"e y�kselmi�tir. 2000 y�l�nda 2 bankan�n bankac�l�k izninin iptal edilmesi ile birlikte banka say�s� 79"a gerilemi�tir. 2001 y�l�nda Tasarruf Mevduat� Sigorta Fonu (TMSF) kapsam�ndaki 5 bankan�n S�merbank b�nyesinde birle�tirilmesi sonucu 14 May�s 2001 itibariyle faaliyet g�steren banka say�s� 74"e inmi�tir.

T�rk Bankac�l�k Sekt�r� ( Aral�k 2000 itibariyle)
Toplam Aktif
(Milyon Dolar)Sekt�r Toplam� ��indeki Pay (%)Toplam Krediler
(Milyon Dolar)Sekt�r Toplam� ��indeki Pay (%)Toplam Mevduat (Milyon Dolar)Sekt�r Toplam� ��indeki Pay (%)�zkaynak (Milyon Dolar)
Kamu53.15134,213.72727,041.09540,31.450
�zel73.58847,427.75354,544.34943,58.056
-�lk Be� Banka50.53032,620.49040,230.10229,57.265
-Di�er23.05814,87.26314,314.24714,0791
Yabanc�8.4035,41.4382,83.3003,3547
TMSF B�nyesindeki Bankalar13.1928,53.3116,513.14112,9-3.263
Mevduat Bankalar� Toplam�148.33595,646.23090,8101.884100,06.790
Kalk�nma ve Yat�r�m Bankalar�6.9024,44.7019,2001.362
Genel Toplam155.237100,050.931100,0101.884100,08.152
Kaynak: T�rkiye Bankalar Birli�i

*Faaliyette bulunan toplam 74 bankan�n 56 adedi mevduat, 18 adedi ise kalk�nma ve yat�r�m bankas� stat�s�ndedir. Mevduat bankalar�n�n 4"� kamusal sermayeli, 26"s� �zel sermayeli, 18"i yabanc� sermayeli stat�de, 8 adedi ise Tasarruf Mevduat� Sigorta Fonu b�nyesinde faaliyet g�stermektedir.

*1980 y�l�nda 125.312 olan bankac�l�k sekt�r�ndeki toplam personel say�s� 1990 y�l�nda 154.089"a, 1999 y�l�nda 173.988"e y�kselmi�, 2000 y�l�nda ise 170.401"e gerilemi�tir. Kas�m 2000 ve �ubat 2001 krizleri sonras� yeniden yap�lanma s�recinde bankac�l�k sekt�r�ndeki istihdamda �nemli bir d�� ya�anmaktad�r.

*1990"l� y�llarda bankac�l�k sekt�r�n�n d��a a��lmas� ve uluslararas� finans sistemi ile b�t�nle�mesi alan�nda belirgin bir ilerleme kaydedilmi�tir. 1980 y�l�nda 4 olan mali i�ti

A T�P� YATIRIM FONU

9/7/2010

BREZ�LYA"DA BANKA YEN�DEN YAPILANDIRMASI VE KAMU BANKALARININ �ZELLE�T�R�LMES�

9/7/2010

Brezilya"da Banka Yeniden Yap�land�rmas� ve Kamu Bankalar�n�n �zelle�tirilmesi

I. Giri�

II. Y�ksek Enflasyon D�neminde Brezilya Bankac�l�k Sistemi

III. Brezilya Bankac�l�k Sisteminin Yeniden Yap�land�r�lmas�

1.Tasfiye
2.Yeniden Sermayelendirme
3.Birle�me ve Devralmalar
4.Yeniden Yap�land�rma ve Bankalar�n Sat��

IV. Brezilyada Banka Transformasyonu ve �zelle�tirme

1.Genel De�erlendirme
2.Kamu Bankalar�n�n Y�ksek Enflasyon D�nemindeki Durumlar�
3.Real Plan ve Kamu Bankalar�n�n Durumunun Bozulmas�
4. D��en Enflasyon Ortam�nda Kamu Bankalar�n�n Durumunun D�zeltilmesi

V. Sonu� ve De�erlendirmeler

Kaynaklar

Brezilya"da Banka Yeniden Yap�land�rmas� ve Kamu Bankalar�n�n �zelle�tirilmesi*

I. Giri�

Brezilya"da ekonomik istikrar, 1980"lerden 1990"lar�n ba��na kadar devam eden y�ksek enflasyon d�nemini takiben 1994"de uygulanmaya ba�lanan Real Plan"la sa�lanm��t�r. Bununla birlikte, ekonomide sa�lanan istikrar ve d��k enflasyon ortam� bankac�l�k sisteminde ciddi kurumsal problemlere neden olmu�tur. Kamu bankalar�nda bozulma s�reci ya�an�rken, b�y�k �zel bankalar�n baz�lar�nda yap�sal zay�fl�klar meydana gelmi�tir. H�k�met bunun �zerine merkez bankas� ile birlikte bankac�l�k sisteminin yeniden yap�land�r�lmas�na y�nelik ciddi tedbirler alm��t�r. Bu �er�evede kamu bankalar� �zelle�tirilmi� ve sorunlu �zel bankalara m�dahale edilmi�tir.

Bu �al��mada y�ksek enflasyon d�neminin Brezilya bankac�l�k sistemi �zerindeki etkileri ve sistemde yaratt�� bozukluklar ele al�nmakta bunu takiben bankac�l�k sisteminin yeniden yap�land�r�lmas� �er�evesinde ger�ekle�tirilen uygulamalar anlat�lmaktad�r. Kamu bankalar�n�n �zelle�tirilmesi ve transformasyonu konusuna ayr� bir b�l�mde yer verilmi�tir. Sonu� b�l�m�nde ise b�t�n bu veriler ��nda genel bir de�erlendirme yap�lmaktad�r.

II. Y�ksek Enflasyon D�neminde Brezilya Bankac�l�k Sistemi

Y�ksek enflasyon d�nemi Brezilya bankalar�na �� y�nden fayda sa�lam��t�r:

Bankalar�n vadesiz mevduata negatif veya �ok d��k faiz oranlar� vermeleri kaynak maliyetlerinin d��mesine neden olmu�tur.

Y�k�ml�klerinin ger�ek de�erini, dolay�s�yla �deyememe ihtimalini azaltm��t�r.

Enflasyonun, kredi alanlar�n bor�lar�n� geri �demelerini kolayla�t�rmas� bankalar�n likiditesini art�rm��t�r.

Tablo 1. Ticaret Bankalar�n�n Say�s�

195619701987199219941998
Ticaret Bankalar�403178103211226207
Federal455
Kamu242422
Yerli Sermayeli �zel Bankalar14256
Yabanc� Sermayeli �zel bankalar 818

Kaynak: The Quarterly Review of Economics and Finance (2000).

* Bu �al��ma The Quarterly Review of Economics and Finance dergisinin Spring 2000 say�s�nda
yer alan ve kaynak�ada belirtilen makalelerden derlenmi�tir.
Brezilya ekonomisinde y�ksek enflasyon ortam�nda kamu ve �zel ticaret bankalar�n�n say� ve �ubelerinde �nemli art��lar meydana gelmi�tir. Tablo 1"de de g�r�ld�� zere, 1950"lerin sonunda sistemde 400"�n �zerinde ticaret bankas� faaliyet g�stermekteydi. �ube say�s�ndaki art�� ise �ok daha h�zl� olmu�tur. Tablo 2"deki verilere g�re 1970 y�l�nda 5,576 �ube mevcutken, 1984 y�l�nda 8,902 �ubeye y�kselmi�tir. Banka say�s� ve �ubelerindeki art��n en �nemli sebebi bankalar�n enflasyondan elde ettikleri y�ksek gelirlerdir. Daha �nce belirtti�imiz gibi bankalar�n gelirleri b�y�k �l��de �ok d��k oranl� veya hi� faiz �demedikleri vergi alacaklar�, vadesiz mevduat ve verilen krediler kar��l�� al�nan teminatlardan (collateral) olu�maktad�r. Bankalar�n enflasyonist ortamda elde ettikleri y�ksek getiriler bir �ok grubu banka sahibi olmaya itmi�tir.

Tablo 2. Brezilya �zel bankalar� ve �ubeleri

Y�l�zel Banka Say�s��ube Say�s�Banka Ba��na Ortalama �ube Say�s�
1964302n/an/a
1970152557637
197481552968
197880658382
198084732787
1984858902105
1994214830938
1997220816637

Kaynak: The Quarterly Review of Economics and Finance (2000).

Enflasyon oranlar�n�n1980 ve 1990"lar�n ba��nda iyice y�kselmesiyle hem kamu hem de

BANKALARIN �NTERNETTE SUNDU�U HZ�MET T�RLER�

9/7/2010

BANKALARIN �NTERNETTE SUNDU�U H�ZMET T�RLER�
BANKALARDAN �RNEKLER
Finans sekt�r�, elektronik d�n��m�n ba�ta gelen sekt�rlerinden. Teknolojik geli�meler bankac�l�k sekt�r�n� tamamen de�i�tiriyor. Be� sene �ncesine kadar sanal bankac�l�k bir hayaldi. �imdi ise se�enekler �ok. �ster ATM"den, yani otomatik para �ekme makinesinden, ister internetten, ister telefonla, bir �ok bankac�l�k i�lemini yapmak m�mk�n.
Bankac�l�k dijitalle�tik�e, ka��t paran�n hayat�m�zdaki yeri de gittik�e azal�yor. Sanal bankac�l�kla sadece bilgisayar ekran�ndan g�rd��m�z param�zla, fon al�yor, d�viz sat�yor ya da bor� �d�yoruz. K�sacas� para �ekmek d��ndaki hemen hemen t�m i�lemler bankaya gitmeden de yap�labiliyor.
ATM"lerle T�rkiye 80"li y�llarda tan��t�. �nternet bankac�l�� i�in ise 1997"ye kadar beklemesi gerekti. Asl�nda sanal bankac�l�k T�rkiye"ye baz� geli�mi� �lkelerden de �nce geldi.
�imdi, T�rkiye"de yap�lan reklam ve tan�t�m sayesinde art�k �nemli oranda bir kitle �ubesiz bankac�l�ktan yararlan�yor.
2000 y�l�nda yap�lan bir ara�t�rma, T�rkiye"deki 15 milyon ailenin sadece %5"inin digital bankac�l��a tamamen kapal� oldu�unu g�steriyor. Bu ki�iler i�lemlerini �ubeye gitmeden ger�ekle�tirmekten kesinlikle vazge�meyenler. Bu oran geri kalan kesimin, yani sanal bankac�l��a, hen�z kullanmasalar bile s�cak bakan insan say�s�n�n olduk�a y�ksek oldu�unu g�steriyor.
T�rkiye"de internet kullan�m oran� geli�mi� �lkelerin hayli gerisinde olmas�na ra�men, internet bankac�l�� h�zla geli�iyor.
2002 y�l�nda internet kullan�c�lar� aras�nda sanal bankac�l�ktan yararlananlar�n oran� T�rkiye"de %20 iken Fransa ve Yunanistan"da %22, Almanya"da %50, Finlandiya"da %60 oran�nda.
�nternet bankac�l��ndan yararlananlar�n yakla��k %87"si hesap bakiyesi g�rmek i�in, 60"a yak�n� hesaplar aras�nda para ak�� ger�ekle�tirmek i�in, %53"� ise fatura �demek i�in bu yolu tercih ediyor.
T�rkiye genelindeki ATM say�s� da hayli y�ksek. Haziran 2002 verilerine g�re T�rkiye"deki otomatik vezne makinas� say�s� 11684.
T�rkiye �ubesiz bankac�l��a �abuk al��t�. bankalar aras�ndaki rekabette �ne ge�mek de, teknolojiyi verimli kullanmaktan ve yeni bankac�l�k d�zenine uyum sa�lamaktan ge�iyor.
Elektronik devrim, bankac�l�k anlay��n� tamamen de�i�tiren bir d�n�m noktas�. �ntenret bankac�l��yla, banka ile m��teri art�k y�z y�ze de�il, internet, ATM ya da telefon arac�l��yla ileti�im kuruyor. bu da i�lemlerin daha h�zl� ve daha az maliyetle ger�ekle�tirilmesini sa�l�yor.

HAL�L ERG�R- KO�BANK GENEL M�D�R�

E d�n��m� t�m sekt�rler i�erisinde ilk �nce ba�latan bankac�l�k sistemidir. Ve burada en �nemli olan unsur da, m��teriye bu kanalla en iyi hizmetin, kesintisiz, yer ve zaman s�n�rlamas� olmadan sunulabilemesidir
. Bunlara �rnekler verecek olursak, internet bankac�l��, call center �a�r� merkezlerimiz, ATM"lerimiz, ve �ubelerimizden eri�ebileceklerli ortamlar, bunlar hepsi, bankaac�l�kta e d�n��m�n m��terilere daha iyi hizmet sunmak i�in kullan�ld�� ortamlar. Bunun yan� s�ra bir konu daha var, o konuda m��terilerimizin davran��lar�, kendileriyle ilgili bilgilerin s�rekli olarak bankan�n sistemlerinde toplanarak onlar�n daha yak�ndan tan�nmas�, onlar�n ihtiya� ve beklentilerinin anla��lmas�, ve de bu beklentilere cevap verecek, ve her ge�en g�n daha iyiye giden hizmetin de m��terilere sunulabilmesi i�in gerekli �al��malara ortam haz�rlamas�.

Digital bankac�l��n �nemli bir avantaj� da tasarruf sa�lamas�.
Bankaya gelip yapt��n�z bir i�lemin maliyeti yakla��k bir dolar iken, telefonla �a�r� merkezinden yap�lan bir i�lemde maliyet yakla��k 0.54 cent"e d��yor. ATM"den yap�lan bir bankac�l�k i�lemi 0.27 cent"e, internet yap�lan i�lem ise yakla��k 0.01 cent"e maloluyor.

HAL�L ERG�R- KO�BANK GENEL M�D�R�

Bug�n bir �ubeden bir m��teriye en ufak bir i�lemin maliyeti 1 dolard�r, daha do�rusu maliyet m��teriye de�il, bankan�n bu konuda �stlendi�i maliyet 1 dolar .Halbuki ayn� i�lem, elektron

YEN� B�R SERMAYE YETERL�L�� ER�EVES�

9/7/2010

��indekiler Tablosu

Y�NET�C� �ZET�4
YEN� B�R SERMAYE YETERL�L�� ER�EVES� KONUSUNDA �ST��AR� RAPOR8
A.Mevcut Anla�ma"n�n g��l� ve zay�f taraflar�8
B.Yeni �er�evenin ama�lar�9
C.Uygulama kapsam�11
D.�� temel dayanak12
1) Asgari sermaye �artlar�i12
2) Sermaye yeterli�inin denetimsel incelemesi16
3) Piyasa disiplini17
E.Anla�ma"n�n kapsam�19
F.Bundan sonraki ad�mlar20
YEN� B�R SERMAYE YETERL�� ER�EVES� KONUSUNDAK� �ST��AR�
RAPORA EKLER21
EK 1 ANLA�MANIN UYGULAMA KAPSAMI21
A.Konsolidasyon d�zeyi21
B.Ba�l� �irketler ve di�er finans faaliyetleri22
EK 2 B�R�NC� TEMEL DAYANAK - ASGAR� SERMAYE �ARTLARI26
A.Sermayenin unsurlar�26
B.Bankac�l�k defteri muamelesi - Standartla�t�r�lm�� yakla��m26
1) Devletlerden alacaklar26
2) Bankalardan alacaklar28
3) Merkezi H�k�met d��ndaki kamu sekt�r� kurumlar�ndan alacaklar29
4) Menkul k�ymet firmalar�ndan alacaklar30
5) �irketlerden alacaklar30
6) Emlak ile g�vence alt�na al�nm�� krediler31
7) Daha y�ksek riskli kategoriler31
8) Di�er alacaklar32
9) Bilan�o d�� kalemler32
10) Vade33
11) Uygun d�� kredi de�erlendirme kurumlar� i�in kriterler33
12) Menkul k�ymetle�tirme36
C.Bankac�l�k defteri muamelesi - ��sel derecelendirmelere dayal� yakla��m37
1)Sermaye yeterli�i maksad�yla dahili derecelendirmeler kullanman�n avantajlar� ve sak�ncalar�38
2) Denetimciler i�in pratik sonu�lar39
3) Sermaye yeterli�i �er�evesinin di�er k�s�mlar�yla etkile�im40
D. Bankac�l�k defteri muamelesi - Kredi riski modelleri41
E. Kredi riskini azaltma teknikleri41
1) Art�k riskler43
2) Risk azaltman�n �l��s�46
3) Munzam teminat, garantiler ve bilan�o i�i netleme47
F. Di�er risklere ili�kin muameleler48
1) Bankac�l�k defterinde faiz oran� riski48
2) Di�er riskler50
G. Ticaret Defteri51
EK 3 �K�NC� TEMEL DAYANAK - SERMAYE YETERL��N�N DENET�MSEL
�NCELEMES�53
A.Kanuni minimum miktarlar �zerindeki sermaye53
B.Sermaye yeterli�inin bankalar�n kendi i�inde de�erlendirilmesi54
C.Denetimsel inceleme s�reci56
D.Denetimsel m�dahale57
E.Denetimsel inceleme s�reci �zerinde gelecekte yap�lacak �al��malar58
EK 4 ��NC� TEMEL DAYANAK - P�YASA D�S�PL�N�60
A.Sermaye yap�s�60
B.Risk ihtimalleri60
C.Sermaye yeterli�i61
D.Gelecekte yap�lacak �al��malar62

Y�NET�C� �ZET�

1.Basel Bankac�l�k Denetim Komitesi (Komite) , 198 On account of 8 Anla�mas�"n�n yerine ge�mek �zere yeni bir sermaye yeterli�i �er�evesi olu�turmaya karar vermi�tir. Komite, teklif etti�i yakla��mlar ve gelece�e y�nelik �al��ma planlar� �zerine g�r�� istemektedir.

2.Bu yeni sermaye �er�evesi, �� temel dayanaktan olu�ur: asgari sermaye �artlar�, bir denetimsel inceleme s�reci, ve piyasa disiplinin etkin kullan�m�. Asgari sermaye �artlar�yle ilgili olarak, Komite kabul eder ki mevcut Anla�ma"n�n tadil edilmi� bir versiyonu "standart" yakla��m olarak kalmal�d�r fakat, baz� sofistike bankalar i�in, dahili kredi derecelendirmeleri ve, daha ileriki bir a�amada, portf�y modelleri kullan�lmas� bir bankan�n sermaye gere�inin onun �zel risk profili kar��s�nda daha do�ru bir �ekilde de�erlendirilmesine katk�da bulunabilecektir. Ayr�ca, bir bankac�l�k grubundaki riskleri tam olarak kapsamas� i�in Anla�ma"n�n uygulama kapsam�n�n geni�letilmesi de teklif edilmektedir.

3.D�nya finans sistemi, son iki y�lda �nemli bir ekonomik �alkant�ya tan�k olmu� ve, bu �artlar genelde do�rudan G-10 �lkeleri �zerinde yo�unla�mam�� olsa da, G-10 �lkelerindeki d�nya �ap�nda faal olan bankalar�n u�ra�mak zorunda kald�klar� riskler daha karma��k ve zorlay�c� hale gelmi�tir. Anla�ma"n�n bu revizyonu, kanuni sermaye �artlar�n�n, temeldeki riskleri daha iyi yans�tmalar�n� sa�lamaya y�neliktir. Bir ba�ka ama� ise, �rne�in menkul k�ymetle�tirme yap�lar�n�n g�sterdi�i gibi, son y�llarda meydana gelmi� olan finansal yenile�meyi daha iyi bir �ekilde ele almakt�r. Bu yenili�in bir sonucu olarak, mevcut Anla�ma, sermaye �artlar�n�n bir bankan�n ger�ek risk profiline uygun olmalar�n� sa�lamada daha az etkili olmu�tu

T�CARET BANKASI

9/7/2010

PROJEN�N AMACI

Ticaret Bankalar�n�n Fon Kaynak ve Kullan�mlar�n�n neler oldu�unu belirterek analiz edilmesidir.

PROJEN�N �NEM�

Ekonominin temel yap� ta�lar�ndan biri olan bankac�l�k sisteminde Ticaret Bankalar�n�n rol� �ok b�y�kt�r. Analizden elde edilecek sonu�; bankac�l�k sisteminin ve Ticaret Bankalar�n�n, dolay�s�yla ekonominin genel durumu hakk�nda bizleri fikir sahibi yapacakt�r.

VARSAYIM VE KISITLAR

Projede Ticaret Bankalar�n�n Fon Ak�m Tablosunun d�zenlenmesi i�in 2002 ve 2003 y�llar�na ait enflasyon muhasebesine g�re d�zeltilmi� bilan�olar� kullan�lm��t�r.

ARA�TIRMANIN Y�NTEM�

�al��mada Fon Ak�� Analiziyle ilgili olarak daha �ok ikinci el veri kaynaklar�ndan yararlan�ld�. Ticaret bankalar� ile ilgili yaz�lm�� lisans ve y�ksek lisans tezleri, �e�itli ders kitaplar� ve konuyla ilgili kamu kurum ve kurulu�lar�n�n yay�nlanm�� oldu�u raporlar incelendi. Gerekli mali tablolar Internet kaynaklar�ndan elde edildi.

PROJE PLANI

 D�nyada ve �lkemizde Bankac�l��n geli�imi
 Ticaret Bankalar�n�n Bankac�l�k Sistemindeki Yeri
 Ticaret Bankalar�n�n Ekonomi A��s�ndan �nemi ve ��levleri
 Ticaret Bankalar�n�n Fon Kaynak ve Kullan�mlar�
 Fon Ak�m Tablosu ve Analiz

D�NYADA VE �LKEM�ZDE BANKACILI�IN GEL��M�

D�nyada Bankac�l��n Geli�imi

Bankac�l�k hizmetleri �ok eskilere dayanmaktad�r.Bankan�n ilk ��k�� noktas� alt� bin y�l �ncesine dayanmaktad�r. Tarihte ilk bankac�l�k hizmetlerinin S�mer ve Babil"e kadar uzand�� san�lmaktad�r. M.�. 3500 y�llar�nda "maket" bilinen ilk banka kurulu�udur. Maketler harman zaman� �denmek �zere tohum vb. gibi hammadde ve te�hizat al�m� i�in �ift�ilere ilk d�nemlerde fiziki ve daha sonra parasal kredi a�t�klar� kaz�lar sonucu anla��lm��t�r. �nl� Hammurabi Kanunlar�"nda maketlerin �d�n� i�lerini nas�l y�netece�i, borcun vadesinde nas�l tahsil olunaca��, bor�lunun hangi mallar�n�n ne yolla borcun tasfiyesinde kullan�laca�� yaz�lm��t�r.
Daha sonraki y�zy�llarda ilk bankac�l�k hizmetleri maketlerin tekelinden ��km��t�r. Ticaret ile u�ra�an baz� zengin aileler bankac�l�k hizmetlerinde uzmanla�ma yoluna gitmi�lerdir. Yap�lan kaz�lar�n ortay ��kard�� Mezopotamya"da Uruk kenti yak�nlar�ndaki "K�z�l Tap�nak (M.�.3400-3200) bilinen en eski banka yap�s�d�r. Eski M�s�r, eski Yunan ve Roma"da banka i�lemleri ile u�ra�an kurumlar�n varl�� da bilinmektedir.
"Banka" s�zc�� ise Avrupa"n�n ilk bankerlerinden olan Lombardiyal� Yahudilerin bankac�l�k i�lemlerini tezgahlar�n �zerinde yapmas�ndan esinlenerek �talyanca "masa,tezgah" anlam�na gelen "banco" dan gelmi� ve daha sonra t�m d�nya dillerine yerle�mi�tir.
Modern anlamda bankac�l�k etkinli�ini ilk g�steren banka 1609 y�l�nda kurulan "Amsterdam Sche Bank (Amsterdam Bankas�)"d�r.
Daha �nceki y�zy�llardaki bankalar ve bankerler daha �ok kendi sermaye ve kaynaklar�n� �d�n� veren kurumlar durumundayd�lar. Oysaki 18.yy. den itibaren bankalar bu niteli�inden s�yr�lmaya ba�lam��, 19 yy. bankac�l�� ise art�k

BANKACILIK SEKT�R� REFORMU GEL��ME RAPORU

9/7/2010

BANKACILIK SEKT�R� REFORMU: GEL��ME RAPORU

1. Bankac�l�k sekt�r� reformu �er�evesinde, �nemli ad�mlar at�lm�� ve sistemin sa�l�kl� bir yap�ya kavu�turulabilmesini teminen �e�itli �nlemler al�nm��t�r. Bankac�l�k D�zenleme ve Denetleme Kurumu (BDDK) ve Kamu Bankalar� Ortak Y�netim Kurulu, Ekonominin Yeniden Yap�land�r�lmas� Program�nda yer alan bankac�l�k reform stratejilerini t�m�yle uygulamakta olup, elde edilen geli�meler a�a��da �zetlenmekte ve ekteki tabloda da takvime ba�l� eylem plan�n�n ayr�nt�lar� yer almaktad�r.

I.Kamu Bankalar�n�n Yeniden Yap�land�r�lmas�yla �lgili Geli�meler

2.T�rkiye Emlak Bankas� A.�."nin bankac�l�k yapma ve mevduat kabul etme lisans�, 9 Temmuz 2001 tarihinde kald�r�larak, bankan�n t�m aktif ve pasifleri T.C. Ziraat Bankas� A.�"ne devredilmi�tir. T.C. Ziraat Bankas� A.�"nin sermayesi, transfer edilen aktifleri kar��lamak �zere yeterli d�zeyde art�r�lm��t�r.

3.Kamu bankalar�n�n kar/zararlar�n�, likiditesini ve faiz oran� marjlar�n� izlemek i�in bir izleme program� olu�turulmu�tur.

4.Kamu bankalar�n�n denetimi, ba��ms�z denetim kurulu�lar�nca tamamlanm�� ve kamu bankalar�n�n operasyonel yeniden yap�land�r�lmas�n� y�nlendirmek �zere dan��manlar atanm��t�r.

5.Kamu bankalar�n�n yeniden yap�land�r�lmas�n� kolayla�t�racak kapsaml� bir yasa ��kar�lm��t�r.

II. Tasarruf Mevduat� Sigorta Fonu (TMSF) Y�netiminde Bulunan Bankalar�n Sorunlar�n�n ��z�mlenmesiyle �lgili Geli�meler

6.TMSF"nin y�netiminde, rapor tarihi itibariyle dokuz banka bulunmaktad�r.

7.20 Eyl�l 2001 tarihine kadar T. Demirbank A.�."nin, hisse sat�� ve devir anla�mas� �zerinde g�r��melerin yap�lmas� i�in HSBC"nin teklifi kabul edilmi�tir.

8.TMSF y�netiminde bulunan be� banka (Egebank A.�., Yurt Ticaret ve Kredi Bankas� A.�., T. T�t�nc�ler Bankas� Ya�arbank A.�., Bank Kapital T.A.�. ve Ulusal Bank T.A.�.), S�merbank A.�"yle birle�tirilerek ilk ge�i� bankas� olu�turulmu�tur. S�merbank A.�."nin hisselerinin, Oyak Grubuna devredilmesiyle ilgili g�r��melerin ba�lat�lmas�na 31 Temmuz 2001 tarihinde karar verilmi�tir. Bu g�r��meler, 10 A�ustos 2001 tarihine kadar sonu�land�r�lacakt�r.

9.TMSF y�netiminde bulunan �� banka (Etibank A.�., Interbank A.�. ve Eski�ehir Bankas� T.A.�.) i�in herhangi bir teklif verilmedi�inden, bu bankalar ikinci ge�i� bankas� olan Etibank A.�. �at�s� alt�nda birle�tirilmi�tir.

10.�ktisat Bankas� T.A.�."nin sat�� s�reci ise, Bankalar Yeminli Murak�plar�n�n mali de�erlendirmelerinin tamamlanmas�n� takiben ba�lat�lacakt�r.

11.10 Temmuz 2001 tarihinde TMSF"ye devredilen be� bankan�n (Milli Ayd�n Bankas� T.A.�. (Tari�bank.), Sitebank A.�., Bay�nd�rbank A.�., Kentbank A.�. ve Ege Giyim Sanayicileri Bankas� A.�.) ��z�m stratejileri y�l sonuna kadar uygulamaya konulacakt�r. Bunun yan� s�ra iki yat�r�m bankas�n�n (Atlas Yat�r�m Bankas� A.�. ve Okan Yat�r�m Bankas� A.�.) lisanslar� iptal edilmi�tir.

12.A�a��daki tabloda Temmuz 2001 itibariyle TMSF taraf�ndan devral�nan bankalar�n k��lme s�reci �zetlenmektedir.

TMSF Bankalar�n�n �ube ve Personel Say�lar�(*)
�ube say�s�Personel say�s�
TMSF"na transfer tarihinde31 Temmuz 2001 itibariyleTMSF"na transfer tarihinde31 Temmuz 2001 itibariyle

1,243
824
26,585
15,395
(*) Rakamlar 10 Temmuz tarihinde devral�nan son 5 bankay� kapsamamaktad�r.
Kaynak: TMSF

13.TMSF y�netiminde bulunan bankalardan Bank Ekspres A.�., 30 Haziran 2001 tarihinde yerli bir grup olan Tekfen Holding A.�."ne sat�lm��t�r.

14.T�rk Ticaret Bankas� A.�."nin, bankac�l�k yapma ve mevduat kabul etme lisans�, 1 Temmuz 2001 tarihinde iptal edilmi�tir.

15.BDDK, TMSF bankalar�n�n mevduat faizlerinin, �zel bankalar�n uygulad�klar� faiz oranlar�na paralelli�ini sa�lamay� s�rd�rmektedir.

16.TMSF"nin Tahsilat Dairesi Ba�kanl�� tamamiyle faaliyete ge�mi� olup, ilgili birime daire ba�kan� dahil 70"in �zerinde eleman atanm��t�r. S�merbank A.�., Bank Ekspres A.�. ve T�rk Ticaret Bankas� A.�."nin, donuk kredilerinin b�y�k b�l�m� halihaz�rda Tahsilat Dairesi Ba�kanl��na devredilmi� bulunmaktad�r

BATIK BANKALAR

9/7/2010

BATIK BANKALAR

YOLSUZLUK-BATIK KRED�LER

K�T� Y�NET�M

T�rkiyede bankac�l�k sekt�r� de enflasyonist ekonomik yap�ya ba��ml� olarak geli�ti. 1980lerden sonra liberalle�meye h�z verilmesiyle gen� Cumhuriyet"in kalk�nmas�nda �nemli i�levler �stlenen Etibank ve S�merbank 1990l� y�llarda �zelle�tirildi. 2000de enflasyonun d��me e�ilimine girmesiyle de bankalar�n yeni ekonomik yap�ya uyumlu �al��malar� g�ndeme geldi.

Bankalara el konuluyorB�lent Ecevit ba�bakanl��ndaki DSP, MHP ve ANAP koalisyon h�k�meti, 2000de ba�layacak 3 y�ll�k dezenflasyon program� �ncesi 22 Aral�k 1999da Egebank, Esbank, Yurtbank, Ya�arbank ve S�merbanka el koyarak Tasarruf Mevduat� Sigorta Fonuna (TMSF) devretti. 7 Ocak 1999da Interbank ve May�s 1997de de T�rk Ticaret Bankas�na el konulmu�tu. Resmi Gazetede bankalara el konulma gerek�esi; banka kaynaklar�n� kendi lehlerine kullanmalar� (Ya�arbank�n ise, gerekli �nlemleri zaman�nda almad��) bi�iminde a��kland�. T�rkiye IMFye sundu�u ek mektuplardaki s�z�n� tutarak mevduata y�zde y�z devlet g�vencesini 2 Haziran 2000den ba�layarak kademeli olarak kald�rmaya ba�lad�. Yine IMFnin istemi do�rultusunda bankalar�n yeniden yap�land�r�lmas�nda uluslararas� dan��manl�k �irketi McKinsey ile anla�ma yap�ld�.

Yolsuzluklarda siyasilerin pay� var m�?Kamu bankalar�n�n �zelle�tirilmesine mafya da kar��t�. Siyaset�i - i�adam� - mafya ili�kileri T�rkiyenin g�ndemine girdi.
Yeni kurumlar olu�turuldu31 A�ustos 2000de de Bankac�l�k D�zenleme ve Denetleme Kurumu (BDDK) fiilen �al��maya ba�layarak Merkez Bankas�ndan TMSFnin y�netimini �stlendi. Maliye eski bakanlar�ndan Zekeriya Temizelin ba�kanl��n� �stlendi�i BDDK, Fondaki bankalar�n yeniden yap�land�r�lmas�, sat�� ve banka sahiplerinde aran�lacak kurallar� y�netmeliklerle saptad�.

Bankalar�n i�i bo�alt�lm��El konulan bankalar�n �o�unun i�i bo�alt�lm�� oldu�u g�r�ld�. Banka sahiplerinin bankay� bo�altma y�ntemleri aras�nda birbirleriyle kar��l�kl� geri d�nmeyen kredi al��veri�i, paravan �irketlere kredi sa�lama, off - shore i�lemleri, y�ksek faturalar ve borsa i�lemleri yer ald�� g�r�ld�. A�a��daki tabloda da g�r�ld�� gibi TMSFdeki 10 bankan�n toplam zarar� 7 milyar 900 milyon dolard�. Bu miktar Bak� - Ceyhan Projesi i�in gerekli olan kayna��n �� kat�, memurlar�n da 6 ayl�k maa��na denkti.

�� BO�ALTILAN BANKALAR TABLOSU
BANKA BO�ALTMA YOLLARI
Kar��l�kl� kredi:
Off - shore i�lemleri
Y�ksek faturalar:
Borsa i�lemleri

BANK KAP�TAL
Banque Indosuez Generale Euro T�rk A�nin y�zde 99.9 hissesi Ceylan Grubu"nca, 1995 Mart�nda sat�n al�narak Bank Kapital ad�yla yeniden yap�land�r�ld�. BDDK taraf�ndan 27 Ekim 2000de riskli y�netiminden dolay� el konularak TSMFye devredildi. B�y�k �ehirlerde 32 �ubenin yan�s�ra Bahreynde bir sanal �ubesi bulunuyor.Kimli�i
Eski sahibiMahmut Ceylan
Mevduat� 237.1 trilyon
Kredileri 90.8 trilyon
Aktifleri 294.2 trilyon Sekt�r pay� 0.34
Personel Say�s�590
BANK EXPRES
1992de �brahim Betil ve arkada�lar�nca ticari banka olarak kuruldu. 1990"�n ilk y�llar�nda finansal krize giren Betil, bankay� Do�u� Grubu"na devretmek zorunda kald�. Bir ara Ahmet �zal"a da sat�lan Bank Ekspres A.�.nin hisse �o�unlu�u Do�u� Grubu"ndan 1997de m�teahhit Korkmaz Yi�ite ge�ti. Yi�itin y�netimindeki Bank Ekspresin mali b�nyesinin giderek zay�flad�. Devlet, 23 Ekim 1998de bankaya el koyarak TMSFye devretti.

BANKING SECTOR EVALUATION REPORT

9/7/2010

BANKING SECTOR EVALUATION REPORT
As a result of growing level of competition and the rapid pace of change, all over the world banks are increasing their strategic planning efforts in an attempt to assign resources in away which provides them with a competitive advantage or reduces external threats. In turkey additional to these; economic conditions, problems in banking system and new regulations makes strategic planning more important than ever in order to manage the bank successfully. At the same time marketing is emerging as an especially important element in the bank strategic planning.
Strategic planning is a main element in the process of strategic management of the bank. It results in the development of the bank"s long-term objectives and the design of action plans which lead the bank throughout to the achievement of these objectives. The bank"s strategic plan makes clear:(*)
*The market priorities, which determine resources allocation
*The assumptions behind the choice of the market priorities
*The changes required to capitalize on market opportunities
*The timing of strategic moves
*An estimate of the environment in which the bank will act
*The expected rate of progress in strategy implementation

The Components Of The Strategic Plan
Vision: This states the decision of the future position of the bank. A banking company is a very huge organization with its subsidiaries and employees. So, developing a strategic vision must be realized by board of directors and the ideas of the employees must be took into consideration in order to maintain the vision powerful. While developing a strategic vision of the bank, Turkey"s economic conditions and the new regulations about financial system must be took into consideration.
Mission: This states the overall purpose of existence of the bank. Bank must position itself according to a designated vision. The mission must be original and involves the corporate history and culture. This is very impor

F�NANSAL K�RALAMA (LEAS�NG)

9/7/2010

-Leasing bir sabit k�ymet (Maddi duran varl�k) yat�r�m� y�ntemidir. Ayn� zamanda yat�r�mc�ya verilen bir "finansman hizmeti"dir.
�lk olarak 1930 y�llar�nda ABD.de ikinci d�nya sava��ndan sonra da Avrupa.da 1985 y�l�nda �lkemizde uygulanmaya ba�lam��t�r
Bu sistemde finansal kiralama (Leasing) �irketi (Kiralayan), yat�r�mc�-kullan�c�ya (Kirac�) istedi�i mal�n (Kiralanan) al�nmas� i�in bir fon tahsis etmektedir.

Kirac�, yat�r�m mal�n� se�ip sat�c� ile fiyat ve teslim ko�ullar�n� belirleyerek (ve genelde anla�ma imzalayarak) , leasing �irketine ba�vurur, leasing �irketi ara�t�rmalar�n� yaparak fiyat teklifi verir mutabakat sa�land��nda, leasing s�zle�mesi imzalan�r, mal kirac�ya teslim edilir ve leasing �irketi mal bedelini sat�c�ya �der,.

Leasingin al��lm�� kredi ili�kisinden fark�, kredinin kirac�ya nakit de�il mal olarak verilmesidir . Bu ise �zellikle enflasyonist ekonomilerde firmalar�n i�letme sermayesi gereksinimlerini kar��lamada, alternatif finansman y�ntemlerine g�re avantaj sa�lamaktad�r..

Kirac� s�zle�mede belirlenen s�re boyunca kira �der, kira s�resinin sonunda mala sahip olabilir veya mal� iade ederek s�zle�meyi sona erdirebilir. (Bu uygulama �lkemizde bulunmamaktad�r.) Mal�n s�zle�me sonundaki bedeli "Art�k De�er" olarak tan�mlan�r.

Mal bedelini kiralayan �der ve bu kirac�dan olan alaca��n�n teminat�n� olu�turur. Yasa d�zenleyici finansal kiralamay� i�letmelerin sabit de�er ihtiyac� olan mallarla s�n�rl� tutmaktad�r. Buna g�re kirac� leasing �irketince sa�lanan finansman� (Yat�r�m mallar�n�) i�leterek elde etti�i kazan� ile geri �deyecektir

�teyandan leasing �retim tesislerinin ve makinelerin yurt d��ndan kiralanmas�na olanak tan�yarak teknoloji transferi sa�lamaktad�r.

�lkemizde leasing �irketleri 3226 say�l� yasa (Finansal Kiralama Kanunu) kapsam�nda, kalk�nma ve yat�r�m bankalar� ise Hazine"den izin de almak kayd�yla leasing i�lemi yapabilmektedirler.

�lkemizde uygulamas� bulunmamakla birlikte geli�mi� �lkelerde bir mal�n (Kiralayan) mal�n imalat��s�/toptanc�s� da m��terilerine y�nelik leasing (Sat�� tipi kiralama) yapabilmektedir.

Geli�mi� �lkelerde bireysel gereksinimlerin (TV,bilgisayar,mobilya vb.) kar��lanmas�nda leasing yayg�n olarak kullan�lmakta ancak yasal d�zenleme gerektirdi�inden �lkemizde uygulamas� bulunmamaktad�r. Yine �lkemizde yayg�n olarak kullan�lmayan ta��nmaz leasingi i�in amortisman ve vergi d�zenlemeleri yap�lmas� gerekmektedir.

Serbest b�lgelerde yerle�ik firmalara y�nelik leasing yurtd��na yap�lm�� leasing say�l�r. Hazine izni gerekmemektedir.(Hazine g�r��)

Leasing T�rleri:
l- Faaliyet Kiralamas� (Operational Leasing) : Leasinge konu mal/mallar ekonomik �mr�n� kapsamayan k�sa bir s�re i�in kiralanmakta ve kullan�m�ndan sonra kiralayana iade edilmektedir. Ayn� mal�n (�� makinalar� elektronik �r�nler vb.) birden �ok defa kiralanmas�n� sa�layan bir y�ntemdir.. �lkemizde operasyonel leasing yap�lmamaktad�r.

2- Finansal Kiralama (Financial/Capital Leasing) : Mal�n m�lkiyetinin kirayalayanda kalmas�na kar��n, kulan�m�n� kirac�ya devreden ve kirac�y� belirlenen s�re sonunda mal�n sahibi haline getiren leasing t�r�d�r.

3-.�thalatl�/�thalats�z finansal kiralama; ��leme konu mal�n yurti�inden/yurtd��ndan sa�lanmas� durumunda s�zkonusudur.

4- Sat�� ve Geri Kiralama (Sale and Lease-back) : Genellikle firmalar�n finansman gereksiniminin yo�un oldu�u d�nemlerde kullan�l�r. Finansman sa�lamak amac�yla firman�n sahip bulundu�u mal�/mallar� finansal kiralama yapan kurulu�a satmas� ve ayn� mal� belirli ko�ullarla kiralamas�d�r . Bu y�ntemde mal�n sahibi kiralayana satarak m�lkiyeti devretmekte, ancak zilyetlik devam etmekte, kiralayan mal� teslim almaks�z�n h�kmen (S�zle�meden dolay�) sahibi s�fat�n� kazanmaktad�r.

Kiralayan, mal� bir �ah�stan de�il, kirac�dan sat�n almaktad�r. Bu y�ntemin 3226 say�l� yasa kapsam�nda bir finansal kiralama i�lemi olup olmad�� yasada �ng�r�len haczedilmezlik.ten yararlanma durumu Hukuk �evrelerinde tart��mal�d�r.
"Sell and Lease" i�lemler i�in Hazine onay� gerekmemektedir. (Hazine g�r��)

Do�rudan do�ruya (direct) kiralama, dolayl� (leverage) kiralama, br�t (gross) kiralama, net kiralama, yerel (domestic) kiralama, uluslararas� (�nternat�onal) kiralama, tam amortisman/ k�smi amortisman s�zle�meli kiralama di�er leasing t�rleridir.

Leasing´in Avantajlar�

* Kirac� leasing ile kiralama s�resi ve kira �demelerinin de�i�mezli�i

BANKA NED�R - BANKANIN TANITIMI

9/7/2010

BANKA NED�R?
D�nyan�n her yerinde bankac�l�k sistemi bireylere ve i�letmelere geni� bir bi�imde finansal hizmetler sa�lamaktad�r. Bankac�l�k sistemi ba�lang��ta daha �ok kurum ve kurulu�lara hizmet vermekteyken II. D�nya sava��ndan sonra ba�layan ve geli�en t�ketim toplumu anlay��yla birlikte bireylerin ke�fedilmesi, dinamik bir yap�ya sahip olan finansman d�nyas�ndaki rekabeti art�rarak bankac�l�k sistemati�i i�erisinde "Bireysel Bankac�l�k" kavram�n�n olu�umuna kaynakl�k etmi�tir. T�rkiye"de ise bu kavram 1980 y�l�ndan itibaren T�ketici Kredilerinin hizmete sunulmas�yla finansal pazarlardaki yerini alm��t�r.
�zellikle orta gelirli t�keticilerin finansal hizmetlerden yararland�r�lmas� hedef al�narak olu�turulan t�ketici kredileri piyasas�, bankalar ve banka d�� kurulu�lar�n yaratm�� olduklar� yo�un rekabet, t�keticinin bilin�lenmesi ve bireylerin ya�am standartlar�n�n y�kselmesi sebebi ile ba�lang�c�ndan itibaren geli�imini artan oranl� bir ivme yakalayarak s�rd�rm��t�r.
�lkemizde son y�llarda, �zellikle 2000 y�l� ba�lar�nda al�nan ekonomik istikrar tedbirleri sonras�nda enflasyon oran�n�n yava�lamas� sonucunda kredi faiz oranlar�n�n d��mesiyle bankalar�n kulland�rd�� t�ketici kredisi tutar� �nemli oranda artm��t�r. Di�er kredi t�rlerine g�re, riskinin d��k olmas� nedeniyle, bankalar t�ketici kredisi kulland�rmaya b�y�k �nem vermektedir.

BANKANIN TANITIMI
1948 y�l�nda kurulan Akbank bug�n aktif b�y�kl�� a��s�ndan (i�tiraklerin piyasa de�erlemesi hari�) T�rkiyenin en b�y�k �zel sekt�r bankas� konumundad�r. 2000 y�l�nda Akbank, Banker Dergisinin aktif ve �zsermaye b�y�kl�� a��s�ndan yapt�� s�ralamada d�nyan�n ilk 500 bankas� aras�nda yer alm��t�r. Ayr�ca, banka 1992, 1993 ve 1998 y�llar�nda Euromoney dergisinin "T�rkiyenin En �yi Bankas�" �d�l�n�n sahibi olmu�tur. Akbank, temel bankac�l�k hizmetlerinin yan�s�ra, bireysel, kurumsal, �zel bankac�l�k ve uluslararas� ticaretin finansman� hizmetlerini sunmaktad�r. Sermaye piyasalar�, sigorta ve finansal

ULUSLARARASI MUHASEBE STANDARTLARI

9/7/2010

G7 Maliye Bakanlar� ve Merkez Bankas� Guvern�rlerine (G7 Bakanlar�) bu rapor, Uluslararas� Muhasebe Standartlar� Komitesi"nin (IASC) muhasebe standartlar�na ili�kin de�erlendirmesi �zerine Basel Komitesi"nin (Komite) bulgular�n� ve sonu�lar�n� sunmaktad�r. Bu de�erlendirme, G7 Bakanlar�n�n talebi �zerine yap�lm��t�r. Komite"nin Muhasebe Konular� �zerine G�rev Kuvveti (G�rev Kuvveti) de�erlendirme �al��mas�n�n b�y�k k�sm�n� yapm��t�r. Komite, de�erlendirmesini, bankalar �zerinde �nemli bir etkisi olan 15 uluslararas� muhasebe standard� (IAS) ile s�n�rl� tutmu�tur.

G�rev Kuvveti"nin de�erlendirmesini yapt�� er�eve olan bankac�l�k g�zetimi a��s�ndan, IASC standartlar�n�n yedisinde �nemli sak�ncalar bulunmam��t�r. �ki istisna ile, Komite, de�erlendirmi� oldu�u di�er standartlarda, g�zetim a��s�ndan sak�ncal� olan ancak bir ka� konu tespit etmi�tir. �ncelikle, Komite, Bankalar�n ve Benzer Mali Kurumlar�n Mali Tablolar�ndaki A��klamalar ba�l�kl� 30 say�l� IAS"nin g�ncelle�tirilmesi gerekti�ine inanmaktad�r. �kinci olarak, Komite, Mali Ara�lar: Tan�ma ve �l�me ba�l�kl� 39 say�l� IAS ile ilgili olarak baz� �nemli sak�ncalar tespit etmi�tir. Komite, IAS 39 ile ilgili �ekincelerini, bu ama�la IASC taraf�ndan kurulmu� olan, IASC ve Basel Komitesi temsilcilerinden olu�an bir ortak �al��ma grubunda IASC ile tart��m��t�r. Ortak �al��ma grubu, bankac�l�k kurulu�lar�n�n temsilcileriyle de g�r��melerde bulunmu�tur.

IAS 30 ile ilgili olarak tespit edilen sak�ncalar, esas itibariyle, risklerin ve risk y�netim politikalar�n�n a��klanmas� konusunda var olan en iyi uygulamay� kapsayacak �ekilde bu standard�n 1991"den beri g�ncelle�tirilmemi� olmas�yla ilgilidir. Komite, IASC"ye, bu geli�meleri yans�tacak �ekilde IAS 30"un revize edilmesini tavsiye etmi�tir. Bunun bir sonucu olarak, IASC, bu standard� revize etme ihtiyac�n� ele alacak bir projeyi g�ndemine alm��t�r ve bu proje i�in Haziran 2000"de bir Y�nlendirme Komitesi kurmay� planlamaktad�r.

1999 ba��nda yay�mlanan, y�r�rl�k tarihi 1 Ocak 2001 olan IAS 39, hem var olan uluslararas� muhasebe standartlar�na, hem de �o�u �lkenin ulusal standartlar�na k�yasla, mali ara�lar muhasebesinde do�ru de�erlerin kullan�m�n� �nemli derecede artt�rmaktad�r. �o�u zaman "bankac�l�k" ve "ticaret" defterleri olarak tarif edilen, bir bankan�n faaliyetlerinin her bir esas alan� i�in bug�nk� muhasebe sistemi �er�evesinde, �o�u �lkede, bankac�l�k defteri genelde amorti edilmi� maliyet �zerinden, ticaret defteri ise do�ru de�er �zerinden �l��lmektedir. Karlar�n ve zararlar�n uyumlu bi�imde bildirilmesini sa�lamak i�in, "hedging" ara�lar� olarak kullan�lan t�revler, "hedge" edilen kalem ile ayn� �ekilde yani, bankac�l�k defteri kalemlerini "hedge" ettiklerinde tarihsel maliyet �zerinden, ticaret kalemlerini "hedge" ettiklerinde ise do�ru de�er �zerinden muhasebele�tirilir. Buna kar��l�k, IAS 39 �er�evesinde, mali aktifler, genellikle, ticaret i�in elde tutulan, sat�� i�in haz�r veya vadesi beklenen olarak tasnif edilecektir. Ticaret i�in elde tutulan aktifler ve sat�� i�in haz�r aktifler, �rne�in sat�n al�nm�� krediler ve baz� bor� ve �zsermaye menkul k�ymetleri, do�ru de�er �zerinden ta��nacakt�r. Vadesi beklenen aktifler ve t�retilmi� ("originated") krediler
-ve mali pasiflerin �o�u- amorti edilmi� maliyet �zerinden ta��nacakt�r. �ster ticaret i�in, ister "hedging" i�in tutulsunlar, b�t�n t�revler do�ru de�er �zerinden muhasebele�tirilecektir.

B�ylece, IAS 39"un h�k�mleri, "hedge" edilmi� mali risklerin bankalarca nas�l muhasebele�tirildi�i �zerinde �nemli bir etkide bulunabilir. Bu standard�n, bilan�onun aktif taraf�nda daha fazla do�ru de�er muhasebele�tirmesi getirirken pasiflerin �o�unu maliyet �zerinden bildirme �eklindeki par�al� yakla��m�, �rne�in e�lenmi� aktif ve pasif pozisyonlar� s�z konusu oldu�unda bankalar�n temeldeki risk y�netim uygulamalar�n� yans�tmayabilen bildirilmi� kazan�lar ve �zsermayede de�i�kenlik riskini artt�rabilir. Ayr�ca, IAS 39"da b�t�n t�revlerin do�ru de�er �zerinden ta��nmas

BANKACILIK

9/7/2010

BANKACILIK VE �LKE EKONOM�S�NDEK� YER�

G�R��:
Son yirmi be� y�lda bankac�l�k sekt�r� �nmeli de�i�iklikler ya�am��t�r.Bu sekt�r t�m d�nyada geli�en serbestle�menin �nc�s� olmu�tur. Tabii olarak bankac�l�k sekt�r�de �nc�s� oldu�u bu serbestle�me s�recinde bir �ok d�zenlemelere gitmi�tir. Bu s�re�te bankalar�n fon kaynak ve kulan�m yap�lar�da de�i�mi�tir. Ekonomilerde ��kan teknik yenilikler ve bu yenilikler sayesinde ortaya ��kan yeni finansal �r�nler sekt�r�n d�n��mesini h�zland�rm��t�r. Ba�lang��ta sekt�rdeki bu de�i�me bir tepki olarak ortaya ��km��t�r. Yani son yirmi be� y�lda ya�anan �� nemli kriz bunun sebebi olmu�tur. Bunlar; 1973 petrol krizi, 1981-82 d�� bor� krizi ve de tekila krizi ile japonya krizidir. Bu krizler sonucunda finansal sistemde yer alan bankalar, likidite yetersizli�inin kendileri i�in b�y�k bir sorun oldu�unu farketmi�ler ve bunu ��zmenin yolununda sermaye yeterlili�i oranlar�n� yukar� �kmenin oldu�unu d��nm��lerdir. Bundan sonra sisteme bu ��z�m hakim olmu�tur. Bu ��z�m�n en �nemli, sonu�lar�ndan biriside sistemede birle�melerin �o�almas�d�r.

1- BANKA B�RLE�MELER�N�N NEDENLER�:

Banka birle�meleri 1980 den �ncede oluyordu, ancak 1980"den sonra birle�melerin nitelikleri ve nicelikleri b�y�k �l��de de�i�ti. ��yleki ; 1980"den �nce birle�meler b�lgeseldi ancak 1980"den sonra bu birle�meler uluslararas� boyutta ger�ekle�meye ba�lad�. Ayr�ca birle�melerin miktar�da artt�. Uluslar aras� birle�melerin de�eri 1997"de 342 milyar dolar iken bankac�l�k sekt�r�n�n buradaki pay� %37 olmu�tur. Bu pay 1995"de %14 ve 1996"da %24 di.bu birle�melerin sonucunda bankalar �l�ek olarak b�y�m��lerdir. Bankalar�n birle�melerin nedenlerini s�ralayacak olursak:
1-: Bankalar kar�� kar��ya olduklar� likidite riski, faiz riski ve kur riski gibi olas� riskleri en aza indirmek istemi�lerdir. Riski azaltmak i�in bankalar birle�me sonras�nda daha rahat bir �ekilde ta��d�klar� bu ve benzeri riskleri daha rahat yenecekelrini d��nm��lerdir.
2-: Bankalr birle�me ile birlikte fon kaynak maliyetleri ile i�letme maliyetlerini a�a�� ekebileceklerini d��nmektedirler. Yani �l�e�e g�re artan getiriy sa�layabileceklerini d��nmektedirler.
3-: Bankalar birle�me ile birlikte b�y�k olman�n getirdi�i �ekicilikle be�eri sermayesi y�ksek i�g�c�n� daha rahat ve d��k maliyetle istihdam edebileceklerini d��nmektedirler.
4-:Bankalar birle�me sayesinde finans sekt�r�nde g�� kazanan �r�n farkl�la�t�rmas� y�nl� geli�meye daha rahat ayak uydurabileceklerini d��nmektedirler.
5-: Birle�me nedenlerinden biride bu sayede yeni m��teriler kazanacaklar� olmu�tur.
6-: �ki bankan�n birle�mesiyle tek tek ta��d�klar� de�erin �zerinde bir piyasa de�erine birle�me sonras�nda eri�ebilme olana��nn olmas� ve iki bankan�n birle�me ile yaratmas� beklenilen "sinerji" etkisi bankalar�n birle�me nedenlerindendir.

PARANIN MAKRO EKONOM�DEK� ROL�

1-PARA TALEB�, PARA ARZI VE FA�Z HADD� (KEYNESYEN FA�Z TEOR�S�)

Klasik ve neoklasik ekonomistlerce �ne s�r�len faiz teorisinde, faiz haddi, tasarruf arz� ve yat�r�m talebinin kar��la�t�� sermaye piyasas�nda olu�maktad�r. Paran�n faiz �zerinde etkisi olabilece�ini g�z �n�ne almayan klasik ekonomistlerin bu g�r��lerine "reel faiz teorisi" denilmektedir.
Keynes, faiz a��klamas�nda paray� analize sokarak, ekonomideki faiz haddinin para arz ve talebine ba�l� oldu�unu savunmaktad�r. Faiz, tasarruf etmenin de�il likiditeden (elde para tutmadan) vazge�menin bedelidir. Keynes"e g�re faiz, ki�ilerin paralar�n� ellerinde tutmaktan vazge�meleri kar��l��nda onlara �denen bedeldir. Faiz haddi ise, ekonomideki para arz ve talebine ba�l�d�r.

KEYNESYEN G�R��E G�RE PARA TALEB�N�N VE PARA ARZININ �ZELL�KLER�

A-PARA TALEB� (L�K�D�TE TERC�H�)

Para talebi, bir ekonomideki ev halk� ve firmalar�n, belirli bir anda hemen harcanabilir durumda (c�zdanlar�nda, bankalar�ndaki vadesiz mevduat hesaplar�nda) bulundurmak istedikleri para miktar�d�r.
Keynese g�re ev halklar� ve firmalar 3 farkl� g�d�yle para talep ederler:
��lem g�d�s�
�htiyat g�d�s�
 Spek�lasyon g�d�s�

a-Muamele (i�lem) g�d�s�yle para talebi: G�nl�k i�lemler, al��veri� vs. i�in harcamaya her an haz�r durumda tutulan para miktar�na denir.
��lem g�d�s�yle para talebini etkileyen en �nemli fakt�rler, gelir d�zeyi ve fiyatlar genel d�zeyidir.
Fiyatlar genel d�zeyi ve gelir d�zeyi artt�k�a i�lem g�d�s�yle talep edilen miktar� da artacakt�r.
M1 = f (Y1 , F)
b-�htiyat g�d�s�yle para talebi: Gerek ev halklar�, ger

BANKACILIK SEKT�R�NDE PAZARLAMA SORUNLARI VE ��Z�M �NER�LER�

9/7/2010

BANKACILIK SEKT�R�NDE PAZARLAMA SORUNLARI VE ��Z�M �NER�LER�

1-Bankac�l�k Sekt�r�n�n Genel De�erlendirilmesi ve Banka Sistemimiz

Bankalar, ekonomilerde fon arz edenlerle fon talep edenler aras�nda arac�l�k eden kurumlard�r. �e�itli t�r ve vadelerdeki fonlar� ihtiya�lara g�re trasformasyona tabi tutarak ekonominin emrine vermektedirler. Bu nedenle ekonomilerin istikrar i�inde �al��mas� ve geli�mesi banka sistemlerinin etkin �al��mas�na ba�l�d�r. Bankac�l�k sekt�r�, ekonomimizin 1980 sonras�nda ger�ekle�tirdi�i d�n��m�n �nc�l��n� yapan sekt�rlerden biridir. Bu d�n��m i�inde, kulland�� y�ksek teknolojiyi yeti�tirdi�i �st�n nitelikli insan kayna�� ile donatan bankac�l�k sekt�r�m�z, sundu�u hizmetlerin �e�itlili�i ve kalitesi itibariyle geli�mi� �lkeler d�zeyini yakalad��n� ifade etmek gerekir.

D�nyada ya�anan globalizasyon s�reci bir �lkeden bir di�erine s��rayan ekonomik mali krizlerden en fazla T�rkiye gibi geli�mekte olan �lkeler, �zellikle de bu �lkelerin mali sekt�r� i�inde en b�y�k paya sahip olan bankac�l�k sekt�r� etkilenmektedir.

Bu durum hi� ��phesiz bir�ok ekonomik nedenin yan� s�ra, bu �lkelerin mali piyasalar�n�n yeterli olmay��ndan ve bankac�l�k sekt�r�n�n mevcut yap�sal sorunlar�ndan kaynaklanmaktad�r.

T�rkiye"de en b�y�k en �nemli mali sekt�r bankac�l�k sekt�r� olmas�na kar��n g�receli olarak k��k kald��, sekt�r�n konsolide bilan�o b�y�kl��n�n GSMH"ya oran�n�n OECD ortalamalar�n�n alt�nda oldu�u g�r�lmektedir.

�lkemizde uzun y�lar s�ren y�ksek enflasyon ortam� ve de�i�ken enflasyon beklentileri; bir taraftan tasarruflar�n k��k kalmas�na, di�er taraftan kamunun artan finansman a��n� mali piyasalardan kar��lamas� �zel sekt�r�n fon temininde g��l�k �ekmesine, yani kamu bor�lanmas�n�n �zel sekt�r� fon piyasalar�ndan d��lamas�na (crowding-out etkisi) neden olmu�, b�ylece genelde mali sekt�r �zel olarak da bankac�l� sekt�r� yeterince geli�ememi�tir.

Ekonomimizin uygulanmakta olan makro politikalar sonucu istikrara ula�mas� ve i�letmelerimizin d�nya kalite ve standartlar�nda mal-hizmet �retebilecek finansman imkan�na kavu�mas�, bankac�l�k sekt�r�ndeki d�n��m�n bir an �nce ger�ekle�mesi ve sa�l�kl� olmas� ile m�mk�nd�r. Hedef; daha ahlakl�, daha �effaf, daha g��l� ve daha etkin kontrol alt�nda ana i�levini g�ren, kredibilitesi y�ksek bir bankac�l�k sistemi yaratmak olmal�d�r.

2- T�rk Bankac�l�k Sekt�r�n�n Genel Sorunlar�

T�rk bankac�l�k sekt�r� her ne kadar g�zel geli�imler g�sterse de sorunlar� yoktur, sekt�r tamamen sorunsuz i�lemektedir, her istedi�ini yapmakta ve sonucunu almaktad�r demek ilk a�amada yanl�� ya da eksik olur. �o�u banka ger�ekten geli�mi� �lkeler d�zeyini yakalam�� olsa da, bununla beraber bankac�l��m�z�n baz� yap�sal sorunlar�n�n var oldu�u da yads�namaz bir ger�ektir. Bu sorunlar� ��yle s�ralayabiliriz:

2.1- Bankac�l�k Sistemine Verilen �nem

1980 sonras�nda, globalle�me s�recinin bir sonucu olarak para ve sermaye piyasalar�m�zda �nemli geli�meler olmu�tur. �zellikle serbest piyasa ekonomisine ge�ilmesiyle sekt�rde liberalizasyon ve ba��ms�zla�t�r�c� d�zenlemeler olmu�tur. Bununla beraber banka sistemimizin mali sistem i�indeki tart��lmaz a��rl�� ve �nemi de�i�memi�tir. Mali sistemle �zde�li�ini s�rd�ren banka sistemi ekonominin a��rl��n� tek ba��na ta��r durumdad�r.

2.2- Bankalar�n Yeterli B�y�kl�k ve Derinli�e Kavu�mamas�

Mali sistemimizin, ekonomimizin ihtiyac� olan b�y�kl�k ve derinli�e kavu�tu�unu s�ylemek de ne yaz�k ki pek m�mk�n de�ildir.

Son on y�l i�indeki geli�meler sistemin b�y�mekte oldu�unu g�stermekte ise de, ula��lan sonu�lar yeterli de�ildir. 1990"da y�zde 43 civar�nda olan banka sistemi toplam aktiflerinin milli gelire oran� Eyl�l 2000 tarihi itibariyle yakla��k y�zde 90 d�r. Sistemin b�y�kl��n� TL cinsinden �l�t��m�zde, vadesiz, vadeli mevduat ile reponun (M2) milli gelire oran� 1990"da y�zde 17 iken, 1999"da y�zde 35 dir. Bu oran�n 2000 y�l� sonunda y�zde 30 oldu�u g�r�lmektedir. Sistemin b�y�kl�� yabanc� para cinsinden mevduat da dahil edild

LEAS�NG

9/7/2010

LEAS�NG NED�R?

�lkemizde �zellikle 1980 y�l� sonras�nda ekonomik hayat�m�z�n renklenmesi, �e�itlenmesi giri�imcileri i�letmelerini geni�letmeyi ya da daha ba�ka yat�r�m alanlar�na kaymalar�n� sa�lam��t�r. Ama bu noktada giri�imcilerin yeterli ve ucuz finansman kaynaklar� bulamamalar� sorun olmu�tur. Bir finansal kiralama y�ntemi olarak "leasing" bu soruna alternatif bir finansman kayna�� olarak ��km��t�r.

1.1.LEAS�NG�N TANIMI

Leasing, kirac�n�n ihtiya�lar�na uygun ta��n�r ya da ta��nmaz mallar�n finansal kurumlar ya da s�z konusu mallar�n �reticisi taraf�ndan belli bir s�re i�in firman�n kullan�m�na sunulmas� yani kiralanmas� durumuna denir.

Ba�ka bir ifadeyle a��klarsak, leasing mal�n m�lkiyetinin kiralama �irketinde kalarak, belirlenen kiralar kar��l��nda, kullan�m hakk�n�n kirac�ya verilmesi ve s�zle�mede belirlenen de�er �zerinden s�zle�me s�resi sonunda m�lkiyetinin kirac�ya ge�mesini sa�layan bir finansman y�ntemidir.

Finansal kiralamada, mal�n m�lkiyet hakk�n�n hemen kirac�ya ge�memesine kar��n �demelerin de y�kl� bir miktarda olmamas� �nemli bir noktad�r. Kirac� firma yat�r�m� yapt�ktan sonra sadece kira bedelini �der ve b�ylece ilk yat�r�m maliyeti �ok k��l�r. ��letme finansman�ndaki azalma az olur ve yat�r�m�n mali g��l�� yat�r�m�n geri �deme s�resi i�inde da��t�lm�� olur.

Yap�lan anla�malar�n bir leasing anla�mas� olabilmesi i�in a�a��da belirtilen 4 maddeden an az birinin kabul edilmi� olmas� gerekmektedir.

- Kira s�resi sonunda mal�n m�lkiyetinin kirac�ya devrinin �ng�r�lmesi
- Kirac�ya kira s�resi sonunda mal� o tarihte beklenen piyasa fiyat�n�n alt�nda bir
de�erden sat�n alma hakk�n�n tan�nmas�
- Kira �demeleri toplam�n�n , mal�n ekonomik �mr�n�n en az %75"ine e�ittir.
- Kira �demeleri toplam�n�n , mal�n ekonomik �mr�n�n en az %90"�na e�it
olmas� gibi

Bir leasing i�leminde 3 taraf vard�r. �lki; kirac� (leasing alan) di�eri kiralayan (leasing veren) ve sonuncusu sat�c� (leasing konusu olan mal� leasing verene satan) olarak adland�r�l�r.

Kiralayan �irketler �e�itli varl�klar�n kiralanmas�na arac�l�k eden uzmanla�m�� mali kurulu�lar olabilece�i gibi, bir tek mal �zerine yo�unla�m�� ve genellikle de �retici firman�n uzant�s� olarak faaliyet g�steren kurulu�lar da olabilir. Leasing i�lemine konu olan mallar maddi olabilece�i gibi, patent, lisans, marka gibi haklar�n kullan�lmas�nda oldu�u gibi maddi olmayan nitelikte de olabilir.

Leasing anla�malar� taraflar�n anla�malar�na g�re de�i�iklikler g�sterebilir. Yap�lan de�i�iklere g�re a�a��daki olanaklar kar��m�za ��kabilir.

1.Se�im hakk� vermeyen finansal kiralama: Burada, ana s�zle�me s�resi sona erdi�inde kiralanan mal kiralayana geri verilmektedir.

2.Sat�n alma hakk� veren finansal kiralama: Bu �ekilde d�zenlenen s�zle�mede kirac�, ana s�zle�me s�resi sona erdikten sonra kiralanan mal� sat�n alma hakk�na sahiptir.
3.Uzatma hakk� veren finansal kiralama: Bu �ekilde yap�lan s�zle�meler, kirac�ya ana kiralama s�resinin sona ermesinden sonra s�zle�me ili�kisini belirli ya da belirsiz bir s�re uzatma hakk� tan�maktad�r. Bu gibi durumlarda devam edecek kira bedeli, genellikle ana kiralama s�resinden daha d��k olmaktad�r.

Leasing ulusal nitelikte oldu�u gibi uluslararas� bir nitelikte de olabilir. Uluslararas� leasing tipinde, kiralama konusu iktisadi varl�klar�n ( �zellikle u�ak, gemi, tanker, t�bbi gere�ler, elektronik ara� ve gere�lerin) yabanc� bir �lkedeki bir te�ebb�se verilmesi s�z konusudur.

1.2. ULUSLAR ARASI LEAS�NG

�malat�� firma yabanc� �lkelerdeki i�letmelere devretmek istedi�i mal�n leasing yoluyla finansman�n� yerli bir leasing �irketinden talep etmekte ve bu �irket de, yabanc� �lkedeki kirac�n�n kredi de�erlili�ini, mal�n finansal kiralamaya yatk�nl��n� ve d�� lkedeki siyasal ve ekonomik durumu etrafl�ca ara�t�rd�ktan sonra olumlu sonuca var�r ise, yabanc� kirac� ile leasing s�zle�mesini kurarak, imalatc�dan sat�n alaca�� mal� ona devretmek borcu alt�na girmektedir. Bu durumda i

B�REYSEL BANKACILIK

9/7/2010

KONUSAYFA

�ZET1

TE�EKK�R2
��NDEK�LER3

GIRI�6

B�R�NC� B�L�M8

B�REYSEL BANKACILIK8

1. Bireysel Bankac�l��n Tan�m� 8
2. Bireysel Bankac�l��n Geli�imi8

�K�NC� B�L�M11

A.TEKNOLOJI A�IRLIKLI OLMAYAN BIREYSEL BANKACILIK
HIZMETLERI11

I- T�KETICI KREDILERI11

1- T�ketici Kredilerinin Tan�m�11
2- T�ketici Kredilerinin ��levleri11
3- T�ketici Kredilerin S�n�fland�r�lmas�12
4- T�rkiye"de T�ketici Kredileri13

II. BANKA KARTLARI 14

Bankac�l�kta Kullan�lan Kart T�rleri ve Fonksiyonlar�14

1.Kredi Kartlar�14
a- Genel Tan�m�14
b. Kredi Kartlar�n�n Sa�lad�� Faydalar :16
b1- Kart Hamili A��s�ndan16
b2- �ye ��yerleri (Sat�c�lar) A��s�ndan 16
b3- Kredi Kart�n� ��karan Kurulu� Y�n�nden 16
b4- �lke A��s�ndan 17

2. Ak�ll� Kart (Smart Card)17
3. �deme Kartlar� (Charge Cards)18
4. Hesaba Eri�im Kartlar� (Debit Kartlar)18

III. ELEKTRON�K FON TRANSFER�20

1-Otomatik Vezne Makinalar� (ATM)20
a- Otomatik Vezne Makinalar�n�n ��leyi�i20
b- Otomatik Vezne Makinalar� �le Sunulan Hizmetler21
c- M��teriyi G�z�nden Tan�yan ATM Cihazlar� 21
d-Taraflar A��s�ndan Otomatik Vezne Makinalari Kullan�m�n�n De�erlendirilmesi22
d1- Bankalar A��s�ndan22
d2- M��teriler A��s�ndan 23
e. Alt�n Nokta Uygulamas�23

2- Sat�� Noktas�ndan Elektronik Fon Transfer Sistemleri 24
a- EFT/POS sisteminin Faydalar� 25
a.1-Sat�c�lar Y�n�nden Faydalar� 25
a.2- M��teriler y�n�nden faydalar�25
b- EFT/POS Sisteminin Sak�ncalar� 25
b.1- Sat�calar Y�n�nden Sak�ncalar�25
b.2- M��teriler A��s�ndan Sak�ncalar�25

3. Ev / Ofis Bankac�l��26
a- Tarihsel Geli�imi26
b- Ev / Ofis Bankac�l��n�n ��l

BANKACILIK

9/7/2010

BANKACILIK

3.1Bankac�l��n Tan�m� ve Kapsam�

Bankac�l��n tam ve her t�rl� bankac�l�k faaliyetlerini i�erin bir ta-n�m�n� yapmak olduk�a zordur. Konunun yasal yan� bir tarafa, s�rf eko-nomik faaliyetler a��s�ndan bu konuda kusursuz bir tan�m yapabilmenin g��l�kleri ortadad�r. ��nk� bankac�l�k de�i�ik alalardaki karma��k faa-liyetler b�t�n�d�r. Ayr�ca kendi �z tarihsel geli�im evrimi i�in de banka-c�l�k faaliyetlerinin giderek farkl� g�r�n�mler ald��n� ve karma��k bir yap� kazand��n� s�yleyebiliriz. Bu faaliyetlerin karma��kl��n�n en �-nemli nedenlerinden birisi, de�i�en ekonomik ve teknolojik ko�ullara uygun olarak bankac�l��nda s�rekli ve h�zl� bir de�i�im i�inde olmas�-d�r.

3.2Bankac�l�k �e�itleri

3.2.1Sermaye Kaynaklar�na G�re Bankalar

3.2.1.1Devlet Sermayeli Bankalar

Bunlar�n kapitallerini devlet yaln�z ba��na ve bir kanunla kurulurlar. Ya da bir b�l�m� devlet, bir b�l�m� de ger�ek ve t�zel ki�ilerce sa�lan�r.
3.2.1.2�zel Sermayeli Bankalar

Kapitalleri ger�ek ve t�zel ki�ilerce verilen bankalard�r.

3.2.1.2.1Milli Bankalar

Bunlar milli s�n�rlar i�inde �al��an bazen yabanc� �lkelerde �ube a�an bankalard�r. Sermayesinde yabanc� �lkelerin katk�s� bulunmayan ve ister �zel,ister kamu kesimi olsun sermayesinin t�m�n� yurt i�indeki kaynaklardan sa�layan bankalard�r.

3.2.1.2.2Yabanc� Bankalar

Sermayesinin en az yar�dan fazlas�n� yabanc� uyruklar�n veya ya-banc� �lkelerde tescilli firmalar�n sahip oldu�u y�netim ve denetimde yabanc� katk�s� bulunan bankalard�r.

3.2.2Yapt�klar� ��leri G�re Bankalar

3.2.2.1Emisyon Bankalar�

Bir memlekette para ve kredi i�lemlerini d�zenleyen, di�er banka-lar �zerinden denetleyici ve d�zenleyici bir rol oynayan bankalard�r. T.C. Merkez Bankas� gibi.

3.2.2.2�� ve Ticaret Bankalar�

�� bankalar� ortaklar�n ve end�stri i�letmelerinin kurulmalar� ile u-zun vadeli kredi i�lemleriyle u�ra�an �al��malar�n bu konularda geli�ti-rilmi� olan bankalard�r. S�mer bank, Eti Bank gibi.

3.2.2.3Ziraat ve Sanayi Bankalar�

Ziraat bankalar� ad�ndan da anla��laca�� gibi, tar�mla u�ra�an, kredi ihtiya�lar�n� kar��lama i�lemini yaparlar. �rne�in T.C. Ziraat Ban-kas� gibi.
Sanayi bankalar� da bir �e�it spek�lasyon ve finansman bankala-r�d�r. Yaln�z daha �ok end�stri alan�nda �al��an ortaklar�n kurulmas�n� sa�larlar. Eti Bank, S�mer Bank, Sanayi ve Yat�r�m bankalar� gibi.

3.2.2.4Kalk�nma ve Yat�r�m Bankalar�

Bunlar� anonim ortaklar� gibi b�y�k i�letmeleri finanse ederek, yani gerekli kapitalleri sa�layarak onlar�n derhal kurulup �al��maya ge�me-lerini kolayla�t�r�rlar.

4.BANKACILIK SERV�SLER�
4.1Muhasebe Servisi

Bir bankada yasalara g�re tutulmas� zorunlu olan defterlerden ba�ka, hesaplar�n ayr�nt�lar�n� aksettiren yard�mc� kay�tlar da bu servis-te tutulur. Mizan ve bilan�o bu servisin �al��malar�yla ��kar�l�r.

4.2Vezne Servisi

Bu servis genellikle �ubelerde bulunur. Genel m�d�rl�klerde kredi ve mevduat tahsil ve �denmesi ile g�revli vezneler bulunmaz. K��k �ubelerde vezne servisi bir veznedarla yard�mc�s�ndan olu�ur.

4.3Alacakl� ve Bor�lu Cari Hesaplar Servisi

Cari hesaplar, T�rk Ticaret Yasas�n�n 87-99.ncu maddelerdeki ta-rif ve niteliklere sahip olan hesap �ekilleridir. Bunlara ait mukavelena-melerin d�zenlenmesi ile hesaplardan �ekili� ve para yat�r�l��lar�na ait i�lemlerin yap�lmas� bu servise d��en g�revdir.

4.4Mevduat Servisi

Ayr� bir mevduat servisinin daha ziyade b�y�k �ubelerinde kurul-mas� yerinde olur. K��k veya plasman �ubelerinde cari hesaplar ser-visinde ( k��k cari hesap) ad�yla bu i�i takip ederler.

4.5Kredi Servisi

Bir bankada yap�lan i�lemlerde hukuksal sorumluluk ve risk mey-dana getirebilecek i�lerin �o�u bor�lu cari hesap ve sair krediler servis-lerinde yap�l�r.

4.6Havale Servisi

M��teriler taraf�ndan bir ba�ka yere g�nderilmek �zere bankaya verilen paralarla ilgili i�lemlerin yap�ld�� servistir.

4.7Tahsil Senetleri Servisi

B�y�k �ubelerde bu servisinde ayr�lmas� ola�and�r. Bunlar riski bankaya ait olmayan ve m��teriye belirli bir k��k komisy

BONOLAR

9/7/2010

Bono, Kambiyo Senetleri ve Ciro Nedir?

Ekonomik belirsizliklerin s�rd�� g�n�m�zde, kredilerimizin emniyet prensipleri i�inde kulland�r�lmas� ve risklerimizin sorunsuz geri d�n��n� temin etmek amac�yla, kredilerin azami �l��de teminata ba�lanmas�nda yarar g�r�lmektedir. Kulland�r�lan krediler i�in al�nacak teminat t�rlerinden birini de senetler olu�turmaktad�r.

Kredilerin teminat� olarak al�nan bonolar hakk�nda �ubelerimice dikkat edilmesi gereken hususlar ve bonolar hakk�nda genel hukuki bilgiler a�a��da �zetlenmi�tir.

Ticari senetlerin rehni kar��l��nda a��lan krediler senet kar��l�� kredi olarak adland�r�l�rlar. Senet kar��l�� kredilerin teminat�n� �zellikle bonolar te�kil etmektedir. Poli�elerin muhataplar� taraf�ndan kabul edilip edilmeyece�i ba�lang��ta bilinemedi�inden, ancak kabul edilmi� poli�eler teminata al�nabilir. �ekler ise; herhangi bir vadeyi ihtiva etmeyip ibrazlar�nda �denmesi gerekti�inden teminat olarak kabul edilmemeleri gerekir.

Kredilerin teminat� olarak al�nacak senetlerde �zellikle;.

*Teminata kabul edilen senetlerin yasal unsurlar�n�n tam olmas�,
*Senetler kredilerin teminat�n� te�kil edece�inden,arkalar�na bedeli teminatt�r, bedeli rehindir veya rehni ifade eden ba�ka bir ibare yaz�larak ciro edilmi� olmas�,
*Senetlerin hakiki ticari ili�kiden kaynaklanm�� olmas�, yap�lacak bor�lu istihbaratlar�n�n olumlu bulunmas�

hususlar�na dikkat edilmelidir.

Bu arada m��terinin durumuna g�re kredi tahsis a�amas�nda kararla�t�r�lm�� marj oran�n�n tatbiki de ihmal edilmemelidir. Riski azaltmak i�in uygulanan marj�n yan�nda; Senetlerin tespit edilmi� kredi vadeleri i�inde kalmas�na da �zen g�sterilmelidir.

Kredinin teminat� olarak al�nan senetleri b�y�k �l��de bonolar te�kil etti�inden, �ekil �artlar�n�n titizlikle incelenmesi gerekir. Gerekli �ekil �artlar�n� ihtiva etmeyen bono, kambiyo senedi olma �zelli�ini kaybeder ve adi senet say�l�r. Bu durum da , �zel takip yollar�n�n kapanmas�na yol a�ar. B�yle bir durumda senet protesto edilemez, bor�lular� hakk�nda ihtiyati haciz karar� al�n�p tatbik edilemez.

Teminat cirosuyla kredilerin teminat� olarak Bankaya bono al�nmas� s�ras�nda dikkat edilmesi gereken hususlar:

*Bonoda tanzim tarihi bulunmal�d�r.
*Lehdar t�zel ki�i ise, tam unvan� lehdar hanesine yaz�lmal�d�r.
*Lehdar ger�ek ki�i ise ad� ve soyad� lehdar hanesine yaz�lmal�d�r.
*Mebla� kay�ts�z �arts�z olmal�d�r. Mebla� hanesinde yaz� ve rakam aras�nda tutars�zl�k varsa, yaz�l� olan ge�erlidir. Senet kay�tlara yaz�l� olan tutar �zerinden ge�meli ve protesto i�lemi de keza yaz�l� tutar �zerinden yap�lmal�d�r.
*Bono bor�lusunun imzas� mutlaka elle at�lm�� olmal�d�r. Bor�lu �mzalar� at�lm�� olarak gelen ve m��terimiz olan senetteki imzalar �ubelerimizdeki imza sirk�lerleriyle kar��la�t�r�lmal�d�r. Bor�lu imza sirk�lerleri bulunmamas� halinde imzalar varsa daha �nce tevdi edilmi� bulunan bonolardaki imzalarla kar��la�t�r�lmal�d�r.
*Bono bor�lusunun t�zel ki�i olmas� halinde, yetki belgesinde firmay� temsile yetkili �ah�slar�n bonoyu imzalam�� olmas�na ve usul�nce ka�e bas�lm�� olmas�na dikkat edilmelidir.
*Bonoyu tanzim edenin, kefillerin ve cirantalar�n imzalar� mutlaka elle olmal�d�r. Ka�e veya m�h�r gibi ara�larla at�lan imzalar ge�ersizdir.
*Uygulamada zor olmakla birlikte; Bonoda kefil bulunmas� ve bu kefilin bir t�zel ki�i olmas� durumunda, firmay� temsilen imzalayanlar�n temsile yetkili olup olmad�klar�n�n (�irketi bor� alt�na sokma yetkisi) yan�s�ra ayr�ca kefil olan �irketin ana s�zle�mesinde "ba�kalar� lehine kefil olma" yetkisinin bulunup bulunmad��n�n da ara�t�r�lmas� gerekir. Aksi halde kefaletin ge�erli olmad�� iddia edilebilir.
*Bor�lu firma ve varsa kefillerin unvanlar�n�n ve adreslerinin tam ve eksiksiz oldu�una dikkat edilmelidir.
*Teminata tevdi edilen bono, ciranta taraf�ndan tevdi ediliyorsa, ciro sisilesinin tam ve d�zg�n olmas�na dikkat edilmelidir.

Teminata al�nan senetlerin protesto i�lemleri a��s�ndan dikkat edilmesi gereken hususlar;

*Daha �nce de belirtildi�i gibi yasal unsurlar�n�n noksan olmamas� (�ekil �artlar�)
*Vadeden �nce senet bor�lusuna �demeye davet niteli�inde bir ihbarnamenin taahh�tl� olarak g�nderilmi� olmas�,
*Protesto i�in yasal s�renin ge�mi� olmas� (vadeden itibaren iki g�n ge�mi� olmal�d�r.)

Yukar�da say�lan hususlar�n yerine getirilmemesi veya daha �nce Bankaya tebli�

T�RK�YE CUMHUR�YET MERKEZ BANKASI NE KADAR BA�IMSIZ

9/7/2010

T�RK�YE CUMHUR�YET MERKEZ BANKASI NE KADAR BA�IMSIZ?

1980lerden bu yana d�nyada merkez bankalar�na daha fazla ba��ms�zl�k verme y�n�nde b�y�yen bir trend g�zlenmektedir. Bu �al��ma ise T�rkiye Cumhuriyet Merkez Bankas� kanununda 1970lerden beri belirgin bir hukusal bir de�i�iklik yap�lmad��n� g�stermektedir. Bu durum T�rkiyenin kronik y�ksek enflasyon performans�na re�men, ve belki de bunun y�z�nden, s�regelmi�tir. Bu �al��mada, teorik ve ampirik literat�r�n �nermeleri do�rultusunda, merkez bankas� ba��ms�zl�� ile enflasyon aras�ndaki negatif ili�kinin bir �rneklemesi g�zlemlenebilir.

I.Giri�

Merkez bankas� ba��ms�zl�� literat�r�ne g�re, ba��ms�zl�k fiyat istikrar� y�n�nde inan�l�rl�k sa�lamak yoluyla enflasyonu d��rmekte yard�mc� olabilecek bir kurumsal �zelliktir [bak�n�z, �rne�in, Rogoff (1985), ve Alesina ve Tebellini (1987) ve Cukierman (1992)]. Ampirik �al��malar da merkez bankas� ba��ms�zl�� ve enflasyon aras�nda ters y�nl� belirgin bir ili�ki oldu�unu g�stermi�tir. Bu �al��malar�n en belli ba�l�lar� aras�nda Parkin [1986], Grilli, Masciandro ve Tebellini (1991), Alesina ve Summers (1991), Cukierman, Webb ve Neyapt� (1992, CWN) say�labilir. Bu �al��malar merkez bankas� ba��ms�zl��n� �l�mek i�in para politikas� olu�umunun �e�itli y�nlerine bak�p ortaya ��kan �l��mlerle enflasyon aras�ndaki ili�kiyi de�erlendirmi�tir.

Yak�n tarihimizde artan say�da �lke enflasyon oranlar�n� d��rmek �zere merkez bankalar�n� yeniden yap�land�rm��t�r [bak�n�z Maxfield (1995) ve Cukierman (1997)] . Bunun yan�s�ra, Arjantin, Estonya, Litvanya ve G�ney Kore gibi �lkeler para kurulu olu�turulmu�, ve 12 Avrupa Toplulu�u �lkesi de Avrupa Para Birli�ine kat�lm��t�r. Yeniden yap�land�rma �al��malar� i�inde olan �nceki Sovyetler Birli�i ve do�u Avrupa �lkeleri ise merkez bankalar�n� yeni ba�tan kurman�n yan�s�ra, bir�ok y�nden en ba��ms�z merkez bankalar� standardlar�n� �rnek alan merkez bankas� kanunlar�n� benimsemi�lerdir.

Hukuksal a��dan merkez bankas� ba��ms�zl��n�n �e�itli kantitatif �l��mlerini g�z �n�ne alarak, Cukierman, Miller ve Neyapt� (1998, CMN) ge�i� �lkelerinden �o�unun Bundesbankden bile daha y�ksek d�zeyde ba��ms�zl�k �ng�ren merkez bankas� kanunlar�n� benimsediklerini g�zlemlemi�lerdir. CMN piyasa kurumsalla�mas�n�n belirgin bir �l��de ger�ekle�mi� oldu�u ge�i� �lkelerinde merkez bankas� ba��ms�zl��n�n fiyat istikrar� �zerinde pozitif bir etki yaratt��na dair ampirik g�zlemlerde de bulunmu�tur.

Enflasyon oran� 1988den 1997ye kadar y�ll�k y�zde 60dan fazla bir d�zeyde seyrederek kr�nik enflasyon olgusuna �rnek olu�turan T�rkiye �zerine yapt��m�z bu �al��may� yukar�da belirtilen literat�r ve ampirik bulgular motive etmi�tir. D�nyada g�n�m�zde �rne�i az bulunan bu olu�umun k�kenlerini merkez bankac��n� hukuksal ba�lamda de�erlendirerek inceledik. Her ne kadar T�rkiyedeki y�ksek kronik enflasyonun k�kenlerini ve ��z�mlerini anlamak i�in yeterli olmayaca��n� kabul etsek de, bu �al��ma enflasyon performas� ile yak�n ili�kisi oldu�u s�kl�kla s�ylenen para politikas� olu�umunun �nemli bir kurumsal y�n�n� irdeler.

Bu analizi yaparken, T�rkiye Cumhuriyet Merkez Bankas� (TCMB) kanunun �ng�rd�� ba��ms�zl�k d�zeyini de�erlendirmak i�in �zellikle Cukierman, Webb ve Neyapt�(1992) taraf�ndan geli�tirilen kriterleri kulland�k. Bunun yan�s�ra, TCMBnin politik de�i�imlerden ba��ms�zl��n�n bir �l��t� olarak da Merkez Bankas� ba�kanlar�n�n de�i�im h�z�na bakt�k.

II.T�rkiye Cumhuriyet Merkez Bankas�n�n Ba��ms�zl�k D�zeyinin �l��m�: Kar��la�t�rmal� Bir Bak��

Bu b�l�mde TCMBnin ba��ms�zl�k d�zeyini igili literat�r�rce �nerilen �e�itli �l��mlerle de�erlendirdik. Bu �l��mleri merkez bankas�n�n hukuksal ve ger�ek ba��ms�zl�k dereceleri �eklinde guruplayabiliriz. B�l�m II.a ve II.b bu alternatif de�erlendirmeleri kar��la�t�rmal� bir perspektif ile inceler.

II.aTCMBnin Ba��ms�zl��n�n Hukuksal A��s�ndan De�erlendirilmesi

Cukierman, Webb ve Neyapt� (1992) merkez bankas� y�netmeliklerini de�erlendirme

ELEKTRON�K BANKACILIK VE ELEKTRON�K PARA FAAL�YETLER� ��N R�SK Y�NET�M�

9/7/2010

Elektronik Bankac�l�k ve Elektronik Para Faaliyetleri ��in Risk Y�netimi

��indekiler

1.Giri�
1.1 Ama� ve organizasyon
1.2 Elektronik bankac�l�k ve elektronik paran�n tan�mlar�

2Risklerin te�hisi ve analizi
2.1 Operasyonel risk
2.2 �tibar riski
2.3 Yasal risk
2.4 Di�er riskler
2.5 S�n�r �tesi konular

3Risk y�netimi
3.1 Risk de�erlendirme
3.2 Riskleri y�netme ve kontrol etme
3.3 Riskleri izleme
3.4 S�n�r �tesi risklerin y�netimi

EkBireysel elektronik bankac�l�k ve elektronik parada muhtemel riskler ve risk y�netim �nlemleri

Elektronik Bankac�l�k ve Elektronik Para Faaliyetleri i�in Risk Y�netimi

1.Giri�

Elektronik �deme ortam�, elektronik ticaretin geli�mesinde muhtemelen �nemli rol oynayacakt�r ve elektronik para dahil bireysel elektronik bankac�l�k hizmetleri ve �r�nleri bankalar i�in �nemli yeni f�rsatlar sa�layabilir. Elektronik bankac�l�k, bankalar�n geleneksel mevduat alma ve kredi verme faaliyetleri i�in pazarlar�n� geli�tirmesini sa�layabilir, ve yeni �r�nler ve hizmetler sunmalar�n� veya mevcut �deme hizmetlerini sunmada kendi rekabet pozisyonlar�n� g��lendirmelerini sa�layabilir. �laveten, elektronik bankac�l�k bankalar�n i�letme maliyetlerini azaltabilir.

Daha geni� olarak, elektronik bankac�l�k ve elektronik paran�n devam eden geli�mesi, ulusal ve uluslararas� �apta bankac�l�k ve �deme sisteminin verimlili�ini art�rma ve bireysel i�lemlerin maliyetini azaltmaya katk�da bulunabilir. Bu potansiyel olarak �retkenlik ve ekonomik refahta art��lara yol a�abilir. T�keticiler ve t�ccarlar, �demeleri yapabilecekleri ve alabilecekleri verimlili�i art�rabilir ve daha fazla kolayl�ktan yararlanabilirler. Elektronik bankac�l�k ayr�ca, daha �nceleri eri�imi s�n�rl� olan t�ketici finansal sistemine eri�imi art�rabilir.

Bu raporun kapsam� iki bak�mdan s�n�rl�d�r. Birincisi, elektronik bankac�l�k ve elektronik para faaliyetlerinde risk y�netimini yaln�z bankac�l�k g�zetimi a��s�ndan ele al�r ve �rne�in parasal sonu�lara de�inmez. �kincisi, bu raporda a��klanan riskler hem banka hem de bankasal olmayan ke�ideci ve donatanlar i�in ge�erli olsa da, bu rapor yaln�zca bankalara ili�kindir.

1.1Ama� ve organizasyon

Elektronik para ve baz� elektronik bankac�l�k formlar�n�n geli�tirilmesi ve kullan�m� halen ba�lang�� a�amas�ndad�r. Elektronik bankac�l�k ve elektronik parada gelecekteki teknolojik ve pazar geli�meleri hakk�ndaki belirsizlik dikkate al�nd��nda, g�zetim makamlar�n�n faydal� yenilik ve deneyleri engelleyecek politikalardan ka��nmas� �nem kazanmaktad�r. Ayn� zamanda, Basle Komitesi, yararlar� olmakla birlikte, elektronik bankac�l�k ve elektronik para faaliyetlerinin bankac�l�k organizasyonlar� i�in riskler ta��d��n� kabul etmektedir ve bu riskler, yararlar ile dengeli olmal�d�r.

Bu dok�man�n amac�, elektronik bankac�l�k ve elektronik para ile ilgili riskleri te�his etme, de�erlendirme, y�netme ve kontrol etme y�ntemleri geli�tirmekte olan g�zetim makamlar�na ve bankac�l�k �rg�tlerine m�lahazalar sunmakt�r.

Basla Komitesi, bu dok�man� elektronik bireysel �r�nler ve hizmetlerdeki geli�melere ili�kin g�zetim hususlar� ve yan�tlar�n�n devam eden inceleme ve tart��mas�nda bir ilk ad�m olarak g�rmektedir.

Basle Komitesi, elektronik bankac�l�k ve elektronik para faaliyetlerinde risklerin y�netimine uygun g�zetimsel yakla��mlar geli�tirilmesi umuduyla bu dok�man� d�nya genelinde g�zetmenlere da��tmaktad�r. G�zetmenler dilerse bu dok�man� kendi yetki alanlar�ndaki kurumlara da��tabilirler.

Tart��ma genel mahiyettedir ��nk� elektronik bankac�l�k ve elektronik para teknolojisi h�zla de�i�mektedir, ve gelecekteki �r�n ve hizmetler bug�n mevcut olanlardan olduk�a farkl� olabilir. Elektronik bankac�l�k ve elektronik para faaliyetleri geli�iminin bu nispeten erken a�amas�nda, risklerin bir �ok �ehresi ne ay�rt edilebilir ne de kolayl�kla �l��lebilir. Premat�re bir yasal d�zenleme yakla��m�, bu alanlarda yenili�i ve yarat�c�l�� bo�ma riskini ta��maktad�r. Bu nedenle,

T�RK EX�MBANK

9/7/2010

T�rk Eximbank

T�rkiye �hracat Kredi Bankas� A.�. (T�rk Eximbank) 1987 y�l�nda ��kar�lm�� olan 3332 say�l� Kanun"un baz� maddelerinin verdi�i yetkiye istinaden Bakanlar Kurulu Karar� ile kurulmu�tur. �lkemizin Resmi �hracat Destek Kurumudur.

T�rk Eximbank�n temel amac�;

ihracat�n geli�tirilmesi,

ihra� edilen mal ve hizmetlerin �e�itlendirilmesi,

ihra� mallar�na yeni pazarlar kazand�r�lmas�,

ihracat��lar�n uluslararas� ticarette paylar�n�n art�r�lmas� ve giri�imlerinde gerekli deste�in sa�lanmas�,

ihracat��lar ile yurt d��nda faaliyet g�steren m�teahhitler ve yat�r�mc�lara uluslararas� piyasalarda rekabet g�c� ve g�vence kazand�r�lmas�,

yurt d��nda yap�lacak yat�r�mlar ile ihracata y�nelik yat�r�m mallar� �retim ve sat��n�n desteklenerek te�vik edilmesidir.

B�REYSEL BANKACILIK

9/7/2010

Bireysel Bankac�l�k, finans sekt�r�nde rekabetin yo�un ya�and�� alanlardan biri olarak, �r�n yelpazesinde ve �r�n i�levselli�inde her ge�en g�n yeniliklerle kar��m�za ��kmaktad�r. Sekt�r�n milyonlara seslendi�i bu alanda, tan�mlar �zerinde veya tercih edilen teknolojide yap�lacak bir hata olduk�a geni� bir alanda etkisini hissettirecektir.
Banksoft, sundu�u bireysel bankac�l�k ��z�mleri ve proje yakla��m�yla m��terilerinin teknik alandaki s�n�rlar�n� geni�letir.
Projenin ortaya ��k��ndan hayata ge�irilme a�amas�na kadar birlikte �al��t��m�z m��terilerimizle, projenin teknoloji aya��ndaki i� orta�� yakla��m�yla �al��maktay�z.
Banksoft yaz�l�mlar� T�rkiyede NT �zerinde yap�lanan ilk bankac�l�k uygulamalar� olmas� a��s�ndan da ayr� bir �nem ta��maktad�r.
1998 y�l�nda Microsoft T�rkiyenin vermi� oldu�u Finans Sekt�r�ndeki En �yi ��z�m Orta�� d�l� de bu ba�ar�n�n bir g�stergesidir. NT ��letim Sistemi �zerindeki Kredi Kart� Y�netim Sistemi, ATM Y�netim Sistemi, Banka Kart� Y�netim Sistemi, Entegre POS ��z�m�, beraberinde bir�ok yaz�l�m ��z�m�yle Banksoft, alan�ndaki �r�n �e�itlili�i ve hizmet kalitesiyle kendini kan�tlam��t�r.
Banksoftun bireysel bankac�l�k ��z�mleri, bug�n itibariyle 19 bankada uygulanm��t�r. 19 ulusal banka ile toplam 4 milyonun �zerinde kredi kart� ve banka kart�,1400�n �st�nde ATM ve 20000 POS terminali Banksoft �r�nleri ile �al��maktad�r.
Bug�ne kadar ger�ekle�tirilen projeler i�erisinde gerek entegrasyon gerek zamanlama a��s�ndan ba�ar�s�z bir uygulama olmad�� gibi kurulan t�m �r�nler ba�ar�yla �al��maya devam etmektedir. Sekt�rde yakalad��m�z b�y�kl�k kadar, m��terilerimizin memnuniyeti de y�ntemimize ve kendimize olan g�venimizin g�stergesidir.
M��terilerimizin bireysel bankac�l��n geli�mesine paralel olarak artan talepleri h�zl� ve entegre ��z�mlerle kar��lanmaktad�r. Banksoft �r�nlerinin, bankac�l�k sistemleriyle entegrasyon performans� olduk�a y�ksektir. Bu nitelik, operasyonlar�n ba�ar�yla ve sorunsuz olarak y�r�t�lmesi konusunda �ok �nemli bir yer tutmaktad�r.

Gen� ve uzman kadrosuyla Banksoft, yaz�l�m sekt�r�ndeki en ileri bilgi d�zeyini yakalamak i�in ara�t�rmaya, bu bilgilerin hayata ge�irilmesi ve m��terilerimize sunulmas� i�in geli�tirmeye ve �stlenilen g�revlerin en iyi �ekilde yerine getirilmesi i�in i� eti�ine gerekli �nemi vermektedir.
�ubat 1997de s�z konusu �nlemleri uygulamaya koymak amac�yla Merkez Bankas� b�nyesinde program olu�turulmu�tur. Kamu bankalar�n�n bu programda yer almalar� i�in �zelle�tirme veya kalk�nma kurumu gibi mali olmayan bir kuruma d�n��t�r�lme s�recinde olmalar� gerekmektedir. Eyalet h�k�metlerinin mali sistemdeki a��rl��n� azaltmaya y�nelik uygulamaya konulan uygulanan program neticesinde;
* 4 banka �zelle�tirilmi�tir.
* 3 banka eyalet h�k�metleri taraf�ndan �zelle�tirilecektir.
* 1 banka tasfiye edilme s�recindedir.
* 1 banka tasfiye edilmi�tir.
* 10 banka kalk�nma kurumu �ekline d�nd�r�lme a�amas�ndad�r.
* 4 banka federal y�netimin kontrol�ne ge�mi�tir ve devlet taraf�ndan �zelle�tirilecektir.
Yeniden yap�land�r�lan 6 banka kamu bankas� olarak faaliyetlerini s�rd�rmeye devam edecektir.
Bankac�l�k sorunlar� ya�ayan bir�ok �lkede, kamu bankalar�n�n, temelde grup �irketlerini rasyonel olmayan �ekilde finanse eden �zel bankalardan farkl� davranmamakta olduklar�, zaman zaman kamu kesimi a��klar�n�n finansman�nda oynad�klar� rolle, merkez bankalar�n�n izlemeye �al��t�klar� para politikas�na by-pass yapar nitelikte hareket ettikleri g�zlenmektedir. Bu durumun, �imdiye kadar, belli �l��de T�rkiye i�in de ge�erli oldu�unu s�ylemek pek yanl�� olmayacakt�r. Bankac�l�k sekt�r�n�n noksan rekabet piyasas� �zelli�i ta��mas� d�nya genelinde normal kabul edilen ve hatta sistemin do�as� gere�i olarak g�r�len bir �zellik olsa da kamu bankalar�n�n a��rl��n�n belli bir oran�n �zerinde olmas�, di�er �zel sermayeli bankalar�n davran��lar�n� serbest piyasa do�rultusundan sapt�rabilecek ve mikroekonomik a��dan hem miktar hem de fiyat dengesizli�ine yol a�abilecek bir sorun

KRED� R�SK�

9/7/2010

KRED� R�SK�

Kredi vermek �o�u bankan�n en temel faaliyetidir. Kredi i�lemleri, bankalar�n �d�n� alanlar�n kredibilitesi konusunda do�ru kararlar vermelerini gerektirir. Bu kararlar her zaman do�ru olmayabilir ya da �d�n� alanlar�n kredibilitesi �e�itli fakt�rlere ba�l� olarak zaman i�erisinde azalabilir. Dolay�s�yla, bankalar�n maruz kald�klar� en temel risk kredi riski, yani �d�n� alan taraf�n yap�lan anla�ma gereklerine uymamas� durumudur. Yaln�zca kredi i�lemlerinde de�il di�er bilan�o d�� i�lemlerde de ( garanti ve kabuller, menkul k�ymet yat�r�mlar� vb.) bankalar bu t�r risklere maruz kalabilirler. �nemli bankac�l�k problemleri, bankalar�n aktif kalemlerindeki zararlar� do�ru tespit ederek yeterli kar��l�� ay�ramamalar� ve faiz gelirlerindeki ertelemeyi zaman�nda hesaplar�na ge�irememelerinden kaynaklanmaktad�r.

Kredi alan ger�ek ki�i ya da t�zel ki�ilerle ba�lant�s� olan bir grubun ta��d�� nemli b�y�kl�kteki riskler bankalar i�in yo�un bir kredi riski yarataca�� i�in sekt�rdeki problemlerin de temel kayna��n� olu�turur.

Kredi riskindeki yo�unluk ayr�ca bir sekt�re, coo�rafik bir b�lgeye ya da ayn� ekonomik fakt�rlerden kolayca etkilenebilecek di�er etmenlerle ili�kili kredilerin (finansal kald�rac�n y�ksek oldu�u krediler) bulunmas�na ba�l� olarak da ortaya ��kabilir.

Kredibilitenin tarafs�z olarak de�erlendirilmeyece�i kayg�s�yla banka sahiplerine ya da banka �zerinde do�rudan veya dolayl� olarak kontrol yetkisi bulunan ki�i ya da kurulu�lara verilen krediler dikkatli bi�imde kontrol edilmedi�i takdirde �nemli problemlere yol a�abilir. Bankan�n b�y�k hissedarlar�, yan kurulu�lar�, ba�l� ortakl�klar�, y�netim kurulu �yeleri ve �st d�zey y�neticileri de bu kapsam i�inde de�erlendirilir. Ayr�ca ayn� aile ya da grup taraf�ndan kontrol edilen �irketlere verilen krediler de ba�lant�l� krediler olarak kabul edilir. Bu ve benzer durumlarda banka ile �d�n� alan aras�ndaki ba�lant� kredi i�leminde �zel bir muameleyi gerektirebilir ve b�ylece kredi riskini art�rabilir.

Bu ba�lamda, kredi riskinin y�netiminin , �st y�netim taraf�ndan, performans �l��m�, sermayenin birimler aras�nda kullan�m�, fon y�netimi, provizyon ay�rma ve kredi fiatland�rmas� gibi konular �er�evesinde stratejik bir ara� kullan�lmas� gere�i ortaya ��kar.

1.2KAPSAM

Bu �al��ma kredi riskleri konusunda a�a��daki d�rt konuyu ele alacakt�r.
1-strateji
2-organizasyon
3-�l��m
4-bilgi da��t�m�.

1- Stratejik bir ara� olarak kredi risk y�netimi:

Bu b�l�m, kredi riski y�netiminin �st y�netim taraf�ndan stratejik bir ara� olarak nas�l kullanabilece�ini a�a��dakiler konular �er�evesinde ele almaktad�r.
*Performans �l��m�
*Sermayenin birimler aras�nda kullan�m�
*Fon y�netimi
*Provizyon ay�rma
*Kredi fiatland�rmas�

2- Kredi risk y�netimi organizasyon yap�lar�:

Bu b�l�m kredi riskleri y�netiminde kullan�lan de�i�ik departmanlar aras�nda g�rev da��l�m�, ili�kiler ve g�rev tan�mlamalar�n� i�eren organizasyonel yap�lar� a�a��daki birimler aras�nda tan�mlamay� ama�l�yor.
*Kredi departman�
*Kredi komitesi
*Risk y�netimi fonksiyonu
*Risk y�netimi grubu ( komitesi )

Bu, geleneksel kredi de�erlendirmesi yap�s� ile entegre edilmi� risk y�netimi yap�s�n� kar��la�t�rmakta ve her birinin avantaj ve dezavantajlar�n� tan�mlamaktad�r. Bunun yan�nda kredi riskleri y�netimi i�in kullan�lan i�lemleri i�ermektedir:

Kredi risk politika ve ama�lar�n�n belirlenmesi
*Portf�y anlam�nda kredi risklerinin ele al�nmas�
*Kredi takip ve kontrol�
*Risk kontrol�
*Kredi risk metodlar� ve y�netimi bilgilendirme ak��ndaki geli�meler.

3-Kredi risk y�netimi:

Bu b�l�m kredi risklerinin �l��m� ve geli�mi� �lkelerde kullan�lan metodlar� tan�mlamaktad�r.
*Direkt kredi riski
*Piyasa riski ile alakal� kredi riski
*Kredi tutar�
*Temerr�de d��me oran� ( ihtimali )
*Temerr�de d��m�� kredilerin geri kazan�lma durumu
*Beklenen kredi kay�plar�
*Beklenmeyen kredi kay�plar�

De�i�ik finansal �r�nler i�in kredi riskinin hem sermaye piyasalar� hem de bankac�l�k i�in nas�l hes

T�RKIYE BANKALARARAS� ELEKTRONIK FON TRANSFER SISTEMI EFT-RTGS

9/7/2010

T�rkiye Bankalararas� Elektronik Fon Transfer Sistemi EFT-RTGS

1. ��LET�ME GE��NDEN BUG�NE EFT-RTGS
ELEKTRON�K FON TRANSFER S�STEM�

2. YEN� PROJELER

EFT2-RTGS
ELEKTRON�K FON TRANSFER S�STEM� �K�NC� KU�AK

EMKT
ELEKTRON�K MENKUL KIYMET TRANSFER S�STEM�

3. GE�� STRATEJ�LER�

4. AVRUPA PARASAL B�RL�K S�REC�NDEK� �DEME S�STEMLER�:
TARGET S�STEM�

BANKACILIK KR�ZLER�

9/7/2010

2.BANKACILIK KR�ZLER�
2.1Bankac�l�k Krizlerinin Gerisindeki Fakt�rler
Bir �lkede ekonomik istikrars�zl�klara ve dolay�s�yla ekonomiyi finansal rahats�zl�klara a��k hale getiren �e�itli etkenler vard�r. Bunlar; makroekonomik oynakl�k, kredilemede genile�leme, varl�k fiyatlar�nda ��k�� ve sermaye ak�nmlar�nda ani dalgalanmalar, finansal serbestle�meye yetersiz haz�rlanma, yo�un h�k�met m�dahalesi ve ili�ikili kredilemede kontrolu yitirmek, muhasebe, kamuya a��klama ve yasal �er�evede zay�fl�k, kambiyo kuru sistemleri"dir.
2.1.1Makroekonomik Oynakl�k
Bir�ok finansal krizde rol oynayan en �nemli etken maroekonomik istikrars�zl�kt�r. A��r� geni�leyici para ve maliye politikalar� uygulamalar�, kredi hacmini art�r�p, bor� miktar�n�n artmas�na ve gayri menkul yat�r�mlar�nda spek�latif art��lara yol a�m��t�r. Bu geli�meler �zellikle hisse senedi fiyatlar� ile bina bedellerini s�rd�r�lemez d�zeye ��karmaktad�r.
Makroekonomik etkenler �zellikle Latin Amekrika ve T�rkiye gibi bir �ok geli�mekte olan piyaslarda, finansal piyasalar�n krizlere olan duyarl�l��n� art�rm��t�r.
Bankac�l��n yap�s� b�y�k g�reli fiyat de�i�ikliklerine ve g�ven kayb�na kar�� duyarl�d�r. Bankalar tipik olarak k�sda s�reli bor�lan�r ve uzuzn s�reli kredi verirler. Banklar y�ksek kald�ra�la ve k��k kar��l�k esas� ile �al��r. Mevduat ba�aba� de�eri ile geri �ekilebilir ve mevduat sahiplerine derhal likiditeye ula�abilecekleri konusunda s�z verilmi�tir. Makroekonomik oynakl�k, banka varl�klar� ile y�k�ml�l�klerinin de�erleri aras�ndaki ili�kiyi ani bir bi�imde de�i�tirirse bankalar duyarl� olabilirler. Y�kselen piyasalarda oynakl�k �e�itli kayanklardan (d��sal, i�sel) do�abilir.
D�� etkenler aras�nda en �nemlileri, ticaret hadleri ile d�nya faiz oranlar�ndaki b�y�k de�i�melerdir. Ticaret hadlerindeki g�reli b�y�k dalgalanmalar banka m��terilerinin mevcut kredilerinin faizini ve kredinin ana para taksitlerini �deme yeteneklerinin azalmas�na neden olur. Ticaret hadlerindeki oynakl�k �zelli

DENET�MSEL OTO-DE�ERLEND�RME S�REC�N�N Y�NET�LMES�

9/7/2010

Denetimsel Oto-De�erlendirme S�recinin Y�netilmesi

Giri�

1.Oto-de�erlendirmenin amac�, Basel Komitenin Bankac�l�kta Etkin Denetime �li�kin Temel Prensipler ve Temel Prensipler Metodolojisine dayal� kapsaml�, g�venilir, uygulanabilir bir ulusal bankac�l�k denetim sistemi olu�turmakt�r. Oto- de�erlendirme s�recinin s�rd�r�lmesi s�ras�nda denetim otoriteleri, denetimin etkinli�ini art�rmak i�in kendi denetim sistemlerinin Temel Prensiplere uyumunu yap�sal kriter olarak almaktad�r. Bu s�re� bir sefere mahsus olmay�p, denetim otoriteleri oto-de�erlendirmeleri periyodik bazda yapmay� se�mektedirler.

2.Bu �al��mada, bankac�l�k denetim otoritelerinin denetim sistemlerinde kulland�klar� oto-de�erlendirme s�recinin �er�evesi sunulmaktad�r. S�z konusu �er�eve, Basel Komitenin Temel Prensipleri ve Temel Prensipler Metodolojisinin yay�nlanmas� sonras�nda bir �ok �lke taraf�ndan uygulanan oto- de�erlendirme s�recindeki detaylar� i�ermektedir.

3.Temel Prensipler ve Temel Prensipler Metodolojisi y�ksek standartl� bir uygulamad�r. Bu nedenle, oto-de�erlendirme s�recini s�rd�ren �lkelerin banka denetim sistemlerinde bir tak�m eksiklikler ve bo�luklara rastlanabilir. Son analizde, de�erlendirme yapan ki�iler denetim otoritesinin bankac�l�k sistemini yeterli d�zeyde denetleyip denetleyemedi�ini ve denetim otoritesinin kulland�� y�ntemlerin amaca etkin bir �ekilde ula��lmas�n� sa�lay�p sa�lamad��na ili�kin g�r��lerini bildirmelidir. Yap�lan de�erlendirmelerin olumsuz ��kmas� halinde denetim otoritesi gerekli �nlemi almal�d�r. Bu �er�evede olu�turulacak bir reform program� di�er otoriteler (�rne�in, kanun koyucular, d�zenleme otoriteleri) taraf�ndan al�nmas� gerekli �nlemleri de i�ermelidir.

4.Oto-de�erlendirme s�recinin �er�evesi, hem bankac�l�k sisteminin geli�me derecesine hem de denetim sisteminin yap�s�ndan ba��ms�z olarak t�m yarg� sistemlerine uygun yap�da olu�turulmu�tur. S�zkonusu �er�evede oto-de�erlendirmenin uygulama y�n�ne ayr� bir �nem verilmekte ve �ok a�amal� bir yakla��m benimsenmektedir.

5.Oto-de�erlendirme zaman alan ve kaynak kullan�m� yo�un olan bir s�re� olmakla birlikte, faydalar� �ok fazlad�r. Oto-de�erlendirme s�reci, bir yandan denetim otoritelerinin daha etkin bir denetim i�in gerekli �nlemleri almas�n� sa�larken, di�er taraftan d��ar�dan de�erlendirme yapan ki�ilerin daha �retken sonu�lara ula�mas�n� sa�lamaktad�r. Ayr�ca bu s�re�, denetim otoritesinin de�erlendirmelerinde yararlanabilecekleri daha detayl� bilgi ve veriye ula�malar�na yard�mc� olmaktad�r.

6.Bu belge �� b�l�mden olu�maktad�r:

I.Oto-de�erlendirme stratejisi,
II.Oto-de�erlendirmenin d�rt a�amas� (yasal �er�evenin incelenmesi, pratikte kullan�lan denetim politika ve prosed�rlerinin incelenmesi,Temel Prensiplerle uyumun de�erlendirilmesi, belirlenen zay�fl�klar�n giderilmesi i�in bir eylem plan�n haz�rlanmas�),
III.Oto-de�erlendirme raporu.

I.Oto-De�erlendirme Stratejisi

7. Oto-de�erlendirme uygulamas�n�n ba�ar�s�, denetim otoritesinin uygulaman�n �n ko�ullar�n�, stratejisini ve kullan�lacak kaynaklar�n� a��k�a belirlemesine ba�l�d�r. G�venilir ve objektif bir oto-de�erlendirme i�in; denetim otoritesinin �st d�zey y�neticisinin a��k taahh�d�, de�erlendirme i�in kaliteli bir ekibin olu�turulmas�, kapsaml� bir izleme s�reci, organizasyonun b�t�n �yelerinin kat�l�m�/i�birli�i ve politik m�dahaleye direnme gereklidir.

A.Tarafs�zl�k

8. �lkelerin denetim sistemlerinde b�y�k �l��de veya tamamen bu sistemlerin d��ndaki fakt�rlerden kaynaklanan bir tak�m eksiklikler bulunabilir. Bu fakt�rler, �lkenin mali, yasal ve/veya politik sistemleri ile ilgilidir. Oto-de�erlendirme uygulamas� ile �lkenin denetim sistemindeki g��l� ve zay�f y�nlerin ortaya ��kar�lmas� ama�lan�yorsa, bu uygulamay� ger�ekle�tiren ki�ilerin tarafs�z olmas� gerekir.

9. Oto-de�erlendirme sonu�lar�n�n ba��ms�z ve do�ru olmas� tarafs�zl�k ilkesini g��lendirmektedir. Ancak, denetim otoritesinin oto-de�erlendirme s�recinden sorumlu olmas�na �zel �nem verilmelidir. Kur

AKRED�T�F�N HUKUK� MAH�YET�

9/7/2010

AKRED�T�F�N HUKUK� MAH�YET�

�thalat ve ihracat tacirlerinin birbirlerinden �ok uzakta, yabanc� memleketlerde bulunmalar� dolay�s�yla taraflar birbirleriyle do�rudan do�ruya temas imkan� bulamazlar. Bu sebeplerle, maruz bulunduklar� risklerin asgariye indirilmesini temin maksad�yla ��nc� ki�inin, �ok kere bir bankan�n, araya girmesi �ng�r�lm�� ve b�ylece akreditif m�essesesi ortaya ��km��t�r. G�n�m�zde taraflar araya bir bankay� veya bankalar� sokarak yapacaklar� ticaretin getirdi�i tehlikelerden kendilerini korumaya �al��m��lar ve akreditif, birbirini hi� tan�mayan firmalar aras�nda ticarette �ok �nemli bir g�vence unsuru olmu�tur
G�gere g�re, Akreditif m�essesesi m�vekkil durumunda olan akreditifi a�an kimsenin vekil durumunda bulunan ve �ok kere bir banka olan di�er bir kimseye belli �artlar dairesinde ��nc� bir ki�iye �demede bulunmas� i�in verdi�i vekalettir. �lalana g�re ise, akreditif, Bir bankan�n al�c� m��terisi nam�na kredi mektubunda yaz�l� �artlar�n tahakkuku halinde mal bedelinin �denece�ine dair sat�c�ya yapm�� oldu�u yaz�l� bir vaadinden ba�ka bir �ey de�idir. �lgili taraflar �demenin akreditifle yap�laca��n� sat�� akdinde kararla�t�r�rlar ve ihalat�� kendi bankas�na yabanc� �lkedeki ihracat�� lehine belirli miktarda bir akreditif a��lmas� i�in emir verir. Banka da ald�� talimat �zerine ihracat��n�n �lkesindeki muhabirinden bildirilen ko�ullara uygun �ekilde akreditif a��lmas�n� ister ve b�ylece akreditif a��lm�� olur. �hracat��, mal� g�nderir g�ndermez ilgili belgeleri muhabir bankaya devrederek sat�� bedellerini tahsil eder. Muhabir banka ald�� belgeleri akreditif a�ma talimat�n� veren bankaya ula�t�r�r ve paray� tahsil eder. Mal g�mr��e geldi�inde ise ithalat��n�n mal bedelini �demesinden sonra banka taraf�ndan belgeler kendisine geri verilir ve b�ylece mal�n� g�mr�kten devral�r. Akreditifin genel olarak �ekli budur.
A) Genel Olarak Akreditifin Hukuki Mahiyeti:
T�rk doktrininde akreditif bilhassa hukuki a��dan en az incelenmi� m�essesedir. Bu konuyla ilgili kitap ve makaleler hukuki mahiyeti ile ilgili fikir beyan etmekten ka��nm��lard�r. Akreditifin hukuki mahiyetine ilk defa 1957 senesinde Tolun bir makalesi ile de�inmi�tir. Tolunu, 1961de Banka ve Ticaret Hukuku Enstit�s� taraf�ndan yay�nlanan ve 1980de ikinci bask�s� yap�lan Akreditif Muamelesi ve Hukuki Mahiyeti adl� eseri ile G�ger izlemi�tir. Bu iki eser d��nda akreditifin hukuki mahiyetine �zel �nem veren ba�ka bir eser mevcut de�ildir. Bu iki eserde de akreditifin hukuki mahiyeti konusunda T�rk hukuku a��s�ndan havale, m�cerret bor� vaadi ve vekalet akdi g�r��lerinin savunuldu�unu g�rmekteyiz. Akreditifin hukuki mahiyeti konusuna Y�ksel, Bilge, Ulu�, Somuncuo�lu , �zdiler ve Reiso�lu �al��malar�nda yer vermi�lerdir. Genel olarak akreditifin hukuki mahiyeti saptan�rken Bor�lar Hukuku kurallar�ndan hareket edilmi� ve akreditif, bazen itibar mektubu, bazen garanti akdi, havale, ��nc� ki�i lehine s�zle�me veya kefaletle izah edilmek istenmi�tir. Bor�lar Hukukunun �zel m�nasebetlere ayr�lan k�sm� T�rk Ticaret Kanununda veya �zel kanunlarla ilgili baz� i�lemlere kendi b�nyesinde yer vermi� bulunmaktad�r. Asl�nda akredifitin d�zenlenmesi gereken Kanun T�rk Ticaret Kanunudur. Dolay�s�yla akreditifle ilgili i�lem ve m�esseseler T�rk Ticaret Kanununda yeralmas� gerekirdi. Bor�lar Kanununun 299-403 �nc� maddeleri itibar emrine (akreditif) aittir. Bilge, itibar mektubu ile akreditifin ayn� �eyler olarak kabul etmi�tir. Bor�lar Kanunun 399 uncu maddesinin f.1 h�km�ne g�re itibar mektubu �yle bir muameledir ki onunla mektubu ihdas eden �ah�s, mektuba tayin olunan ��nc� bir ki�iye talep edece�i miktarda para ve emsali �eyin verilmesi hususunda muhatab� (m�rsel�nileyhi) tevkil eder. Bilgeye g�re, itibar mektubu ihdas eden (mektup sahibi ile) ekseriya bir banka olan muhatap aras�nda bir vekalet m�nasebeti, mektubu ihdas edenle onu alan (��nc� ki�i) aras�nda da bir salahiyet (yetki) ili�kisi do�urur. Zira muhatap ��nc� �ahs�n mektubu ibraz etmek suretiyle

B�Y�K R�SKLER�N �L��LMES� VE DENETLENMES�

9/7/2010

B�y�k Risklerin �l��lmesi ve Denetlenmesi

T�rkiye Bankalar Birli�i
Bankac�l�k ve Ara�t�rma Grubu

B�y�k Risklerin �l��lmesi ve Denetlenmesi

Basel Bankac�l�k G�zetim ve Denetim Komitesi

Ocak 1991

I. Giri�

1. Risklerin �e�itlendirilmesi bankac�l��n temel prensiplerinden birisidir. Bankalar�n �deme g��l��ne d��mesinin ba�l�ca �rneklerinin b�y�k bir �o�unlu�u kredi riski yo�unla�malar�na ba�l� olarak ger�ekle�mi�tir. Konunun Ekim 1988 tarihli V. Bankac�l�k Denetim Otoriteleri Uluslararas� Konferans�"nda tart��lmas�n� takiben Basel Komite Ekim 1990 tarihinde Frankfurt"ta ger�ekle�tirilen VI. Bankac�l�k Denetim Otoriteleri Uluslararas� Konferans�nda sunmak �zere bu dok�man� haz�rlam��t�r. Geni� kabul g�ren dok�man �e�itli g�r��ler dikkate al�nmak ko�uluyla yeniden d�zenlenmi� ve b�y�k kredi risklerinin izlenmesi ve denetlenmesi konusunda denetim otoritelerinin yararlanabilecekleri etkin uygulamalar i�in bir referans olu�turmak �zere yeniden yay�mlanm��t�r.

II. �ns�z

2. Geleneksel olarak bankac�l�k denetim otoriteleri kendi yetki alanlar� i�inde bankalar�n risk yo�unla�malar�ndan ka��nmalar� konusuyla yak�ndan ilgilenmektedirler. Risk yo�unla�mas� �e�itli �ekillerde ger�ekle�ebilmektedir. Bir banka kredi riski yan�nda, �rne�in fon kayna�� a��s�ndan piyasan�n belli bir b�l�m�ne ba�l� ise, a��r� fonlama riski ya da piyasa riskine dayal� risk yo�unla�mas�na da maruz kalabilir. Bankalar�n denetimi a��s�ndan b�y�k �nem arz etmelerine ra�men risk yo�unla�malar�n�n baz� t�rleri kolayl�kla �l��lebilir de�ildir. Bunun d��nda bankalar�n genellikle �zel bir alanda uzmanla�m�� olmalar�; ortalama karl�l�k �zerinde bir getiri sa�lamalar� ve hatta d�� fakt�rlerin daha az elveri�li olmas� durumunda ortalaman�n �zerinde risk al�nmas� anlam�na gelmektedir. Di�er yandan deneyimler, beklenilen getirilerde uygun herhangi bir art�� olmaks�z�n risk yo�unla�malar�n�n �nemli zararlara yol a�abilece�ini g�stermektedir. Basel Komite, bankalar�n maruz kald�klar� risklerin genelde kredi riski, �zelde ise b�y�k kredi (large borrower) yo�unla�malar�na kar�� s�n�rland�r�lmas�na y�nelik tedbirlerin al�nmas� konusunun denetim otoriteleri a��s�ndan �nem ta��d��na inanmaktad�r.

3. B�y�k risklerin denetimi konusunda ulusal yakla��mlarda baz� ortak noktalar�n aranmas�ndaki esas ama� bankalar�n �deme g��l��ne d��mesindeki ba�l�ca nedenin tespit edilebilmesi ihtiyac� iken, bu �al��ma b�y�k �l�ekli uluslararas� bankalar i�in sermaye standartlar�n� belirleyen Temmuz 1988 tarihli Sermaye Uyumu Anla�mas�"n�n (Capital Accord) devam� niteli�indedir. Ulusal ko�ullara g�re konunun �e�itli a��lardan ele al�nmas� ihtiyac�n�n fark�nda olunmakla birlikte, bu �al��man�n Temmuz 1988 tarihli dok�manda tan�mlanan sermaye ile ili�kilendirilmek suretiyle risk yo�unla�malar�n�n hangi seviyeye kadar kabul edilebilir oldu�unun belirlenmesi �zerine in�a edilmesi uygun olacakt�r.

4. B�y�k kredi risklerinin �l��m� ve denetiminde i�aret edilmesi gereken bir �ok zor kavramsal soru bulunmaktad�r. Bunlar a�a��da yer almaktad�r;

-Kredi riskinin tan�mlanmas�,
-Tek bir bor�lu ya da ba�lant�l� taraflar�n olu�turdu�u grup tan�m�n�n yap�lmas�,
-Uygun kredi limitleri ve raporlama i�in �ng�r�len daha alt limitin belirlenmesi,
-A��r� yo�unla�m�� ya da grupla�m�� (clustered) kredi hesaplar�ndan do�an risklerin tan�mlanmas�,
-Belli bir co�rafi b�lge ya da sekt�re ba�l� olarak a��r� riske maruz kal�nmas�ndan kaynaklanan risklerin tan�mlanmas�.

5. Bu �al��mada yukar�da ifade edilen sorular�n t�m�ne ayr� ayr� yan�t aranmaktad�r. Bu noktada, baz� �lkelerde kredi bilgilerinin payla��lmas� sistemlerinin oldu�unu hat�rlatmakta yarar vard�r. Nitekim, s�z konusu sistemler, kredi verenlerin ald�klar� riskler de�il bor�lular�n bor� durumlar�na ili�kin bilginin toplanmas� �zerine tasarlanm��t�r ve s�z konusu veri tabanlar� ayn� zamanda bankalar�n ta��makta olduklar� risklere ili�kin bilgi edinilmesine de olanak vermektedir.

III. Kredi Riskinin Tan�mlanmas�

6. Bir riskin tan�mlanmas�nda kar��la��

H�SSE SENED� FONLARININ �OK KR�TERL� KARAR YAKLA�IMI �LE DERECELEND�R�LMES�

9/7/2010

H�SSE SENED� FONLARININ �OK KR�TERL� KARAR YAKLA�IMI �LE DERECELEND�R�LMES�

1. G�R��
Yat�r�m fonlar�, bireysel yat�r�mc�lar�n tasarruflar�n� bir havuzda toplayan ve onlar ad�na
portf�y y�netimi yapan finansal kurumlard�r (G�RMAN, 1995: 1). Yat�r�m fonlar�, di�er
kurumsal yat�r�mc�lar�n (sosyal sigorta fonlar�, sigorta �irketleri vb.) sermaye piyasas�na
katk�s� �imdilik yeterli d�zeyde olmad��ndan, �lkemizdeki en �nemli kurumsal yat�r�mc�
durumundad�r (KARACABEY, 1998: 16). Bu �zelliklerinden dolay� yat�r�m fonlar�n�n,
�lkemizde sermaye piyasas�n�n geli�iminde �nemli katk�lar� vard�r. Ayr�ca yat�r�m fonlar�,
�l�ek ekonomilerinden yararlanmalar�, profesyonel portf�y y�netimi sa�lamalar�, riski
da��tma ve likidite sa�lama �zelliklerinden dolay�, bireysel yat�r�mc�lara tasarruflar�n�
rasyonel �ekilde de�erlendirmeleri i�in bir alternatif sunar (MADURA, 1989: 638). B�ylece
bireysel yat�r�mc�, kendi ba��na finansal ara�lara yat�r�m yapmak yerine fona kat�larak, hem
profesyonel portf�y y�neticili�inden yararlan�r hem de daha fazla getiri elde etme olana��na
kavu�ur.
Yukar�da say�lan faydalardan yararlanmak amac�yla yat�r�m fonuna kat�lmak isteyen bir
yat�r�mc� �ncelikle kendi amac�na uygun bir yat�r�m fonu t�r�n� (tahvil-bono fonu, hisse
senedi fonu, endeks fon vb.) se�ecektir. Bu se�imin ard�ndan yat�r�mc�, belirledi�i t�rdeki
mevcut yat�r�m fonlar�ndan hangisi veya hangilerine kat�laca��n� belirleyecektir. Yat�r�mc� bu
karar�, mevcut yat�r�m fonlar�n� risk ve getiri �l��tlerine g�re de�erlendirerek verecektir
Ancak bireysel yat�r�mc�lar�n b�yle bir de�erlendirmeyi yapacak teknik bilgi ve zamanlar�
olmayabilir. Bu nedenle, tasarruflar�n� yat�r�m fonlar�na kat�larak de�erlendirmek isteyen
yat�r�mc�lara yol g�stermek i�in, yurtd��nda baz� kurumlar yat�r�m fonlar�n�
derecelendirmektedir. Yat�r�m fonlar�n�n derecelendirilmesinin �nemi �lkemizdeki baz�
�al��malarda da vurgulanm��t�r (BASTI, 2000: 84-94). Derecelendirme, yat�r�mc�lara en
uygun fonlar� se�meleri konusunda yol g�sterir ve rasyonel bir yat�r�m yapmalar�na yard�mc�
olur. Derecelendirme notlar�n�n belirlenmesinde kullan�labilecek �e�itli �l��tler vard�r. Bu
�l��tlerin her biri, yat�r�m fonlar�n�n ba�ar�m derecesine de�i�ik bir a��dan bakmakta ve fonun
tercih sebebini farkl� �ekilde tan�mlamaktad�r. Yat�r�m fonlar�n� her �l��te g�re
de�erlendirmek ve tercih s�ras�na sokmak veya ba�ka bir ifade ile her �l��te g�re
derecelendirmek m�mk�nd�r. Her �l��t tercih sebebini farkl� �ekilde tan�mlad��ndan,
3
fonlar�n de�i�ik �l��tlere g�re derecelendirilmesi de farkl� olacakt�r. Fonlarla ilgili tek ve
b�t�nle�ik bir derece notu elde etmek i�in, derecelendirme kurumlar� kendilerine �zg� de�i�ik
y�ntemler kullanmaktad�rlar. Bu �al��mada fonlar� derecelendirmek amac�yla kullan�labilecek
bir �ok kriterli karar modeli a��klanacakt�r.
�al��man�n takip eden k�s�mlar�nda, yat�r�m fonlar�, yat�r�m fonlar�n�n tercih derecesini
etkileyen �l��tler ve bu �l��tleri kullanarak yat�r�m fonlar�n� derecelendirmek i�in �nerilen
"�deal Noktalarla �ok Boyutlu A��rl�kland�rma" y�ntemi tan�t�lacakt�r. Daha sonra, s�z
konusu y�ntem kullan�larak �al��mada ele al�nan yat�r�m fonlar� de�erlendirilerek derece
notlar� tespit edilecektir.
2. YATIRIM FONLARI VE YATIRIM FONLARININ PERFORMANS �L��TLER�
a. Yat�r�m Fonlar�
Yat�r�m fonlar�na ili�kin esaslar Sermaye Piyasas� Kurulunun Seri: VII, No: 10 Tebli�i
ile d�zenlenmi�tir (SPK, 1996: 3-5). Bu tebli� yat�r�m fonunu a�a��daki �ekilde tan�mlam��t�r.
Kanun h�k�mleri uyar�nca halktan kat�lma belgeleri kar��l�� toplanan paralarla, belge
sahipleri hesab�na, riskin da��t�lmas� ilkesi ve inan�l� m�lkiyet esaslar�na g�re, �e�itli
varl�klardan olu�an portf�y� i�letmek amac�yla kurulan mal varl��d�r.
Yat�r�m fonunun portf�y�nde bulunabilecek varl�klar da (finansal ara�lar) ayn�
tebli�de belirtilmi� olup a�a��daki gibidir.
(1) �zelle�tirme kapsam�na al�nanlar dahil T�rkiye"de kurulan ortakl�klara ait
hisse senetleri, �zel ve kamu sekt�r� bor�lanma senetleri,
(2) T�rk paras�n

BANKACILIK S�STEM�NDE MEVCUT BULUNAN VERG� �E��TLER�

9/7/2010

Giri�

Y�llard�r yap�lan analizler, T�rkiye" nin kalk�nmas� yolunda gerekli yat�r�mlar�n ger�ekle�tirilebilmesi i�in, kaynaklar�n yeterli olmad��n� g�stermektedir. K�t olan kaynaklar yan�nda, T�rk ekonomisinin omurgas�n� te�kil eden �zel sekt�r�n, gerek mali gerekse reel kesim itibariyle, global d�nyada h�zlanan de�i�im ve yo�unla�an rekabet ve bir t�rl� atlat�lamayan krizler nedeniyle giderek a��rla�an kaynak sorunlar� ya�amas�, T�rkiye" de halihaz�rda mevcut olan kaynaklar�n en etkin �ekilde yat�r�ma kanalize edilmesini zorunlu k�lmaktad�r.

�lkemizde kaynaklar�n sa�lanmas� ve reel sekt�r taraf�ndan yat�r�m amac�yla kullan�lmas� a��s�ndan, Bankalar kaynak aktarma merkezi konumundad�rlar. Ba�ka bir deyi�le, tasarruf sahiplerinden Bankalar eliyle sa�lanan fonlar, yine Bankalar arac�l��yla yat�r�m ortam�na aktar�lmaktad�r.

Kaynaklar�n aktar�lmas� i�levine sahip olan Bankalar�m�z�n, faaliyetleri nedeniyle mali (fiskal) ve mevzuattan kaynaklanan yar�-mali (parafiskal) �nemli y�k ve y�k�ml�l�kleri bulunmaktad�r. �zellikle kriz ortamlar�nda, Bankalarca sa�lanan kaynaklar�n, yat�r�mlarda kullan�lmak �zere reel kesime aktar�lmas� s�ras�nda, an�lan fiskal ve parafiskal y�k ve y�k�ml�l�kler nedeniyle k�s�nt�ya u�rayabildi�i g�r�lmektedir.

Bu durum, yat�r�mc�lar a��s�ndan kaynak s�k�nt�s�n� daha da art�rd�� gibi krizlerin kronikle�mesine de etki etmektedir.

T�rkiye Bankalar Birli�i i�in haz�rlanan bu �al��ma T�rk Bankac�l�k kesiminin �zerindeki fiskal ve parafiskal y�k ve y�k�ml�l�klerin elden geldi�ince sistematik bir �ekilde �zetlenmesine �al��lm�� ve Bankalar�n kaynak aktarma i�levlerini y�r�t�rken, sa�lad�klar� kaynaklar�n kullan�lmas� s�ras�nda olu�an k�s�tlamalar pratik bir yakla��mla ortaya konulmu�tur.

Mart 2002 tarihi itibariyle y�r�rl�kte bulunan mevzuat uyar�nca T�rkiye"de kurulu bankalar ile merkezi yurtd��nda olan bankalar�n T�rkiye"deki �ubelerinin tabi olduklar� vergi ve y�k�ml�l�kler a�a��da incelenmi�tir.

Bankalar�n Tabi Olduklar� Fiskal ve Parafiskal Y�kler & Y�k�ml�l�kler

A) Vergisel Y�k ve Y�k�ml�l�kler

VERG�T�R�
1KURUMLAR VERG�S�Gelir �zerinden al�nan vergi
2 GEL�R VERG�S� STOPAJIGelir �zerinden al�nan vergi
3 BSMVI�lem vergisi
4 DAMGA VERG�S�I�lem vergisi
5KATMA DE�ER VERG�S�Harcama �zerinden al�nan vergi
6EMLAK VERG�S�Servet vergisi
7BELED�YE VERG�S�Belediye vergisi
a)�EVRE VE TEM�ZL�K VERG�S�
b)�LAN VE REKLAM VERG�S�
8MOTORLU TA�ITLAR VERG�S�Servet vergisi
9TA�IT ALIM VERG�S�Harcama �zerinden al�nan vergi
10HAR�LARHar�
11KAYNAK KULLANIMI DESTEKLEME FONUFon
12FON PAYIFon
13S�V�L SAVUNMA PAYIFon
14E��T�ME KATKI PAYIFon
15�ZEL ��LEM VERG�S�Fon
16T�KET�C�Y� KORUMA FONUFon

1. Kurumlar Vergisi

Bankalar�n gelirleri �zerinden al�nan Kurumlar Vergisi, bankalar i�in �nemli mali y�klerden birisidir. T�rkiye" de kurulu bankalar ile merkezi yurtd��nda olan bankalar�n T�rkiye"deki �ubeleri i�in ge�erlidir.

a. Vergi Tipi; bankalar�n elde etmi� oldu�u gelirler �zerinden al�n�r.
b. Verginin Konusu; bankalarca elde edilen yurt i�i ve yurt d�� t�m kazan�lar (istisnalar hari�) KV" nin konusunu olu�turur.
c. Vergiyi do�uran olay; Kurumlar Vergisi" ni do�uran olay "kurum kazanc�n�n" elde edilmesidir. Elde etme y�n�nden gelirin alacak olarak do�mu� olmas� gerekli ve yeterlidir. Gelirin konusunu olu�turan edimin fiili anlamda ger�ekle�memi� olmas�, alaca��n tahakkuk etme ko�uluyla gelirin elde edilmesini etkilemez. Giderler y�n�nden de bir borcun tahakkuk etmi� olmas�, giderin do�mas� bak�m�ndan

H�SSE SENETLER� P�YASASI

9/7/2010

13. H�SSE SENETLER� P�YASASI

13.1 Hisse Senetleri Piyasas�n�n Geli�imi

26 Aral�k 1985 tarihinde faaliyete ge�en �stanbul Menkul K�ymetler Borsas�nda ilk hisse senedi i�lemleri, 3 Ocak 1986 tarihinde ger�ekle�mi�tir. Ba�lang��ta, 36 Borsa �yesinin i�lem yapma yetkisine sahip oldu�u piyasada, 41 anonim �irketin hisse senedi i�lem g�rmekteydi.
�MKB"nin ilk y�llar�nda fiyatlar�n yaz�ld�� i�lem panolar�n�n kullan�m� ile "tek fiyat-�ok fiyat" veya "Toplu A��l�� Fiyat� Y�ntemi" olarak adland�r�lan sistemle i�lemler y�r�t�lmekteydi. Bu sistem Kas�m 1988"e kadar ge�erli oldu. Daha sonra, 1993 y�l� Aral�k ay�na kadar yine panolara emirlerin aktar�lmas�yla "�ok Fiyat, S�rekli M�zayede Sistemi" uygulanmas�na ge�ildi. 1993 y�l� Aral�k ay�nda ilk olarak d��k i�lem hacimli 50 hisse senedi bilgisayar ortam�nda i�lem g�rmeye ba�lad�. Kas�m 1994"e kadar a�amal� olarak t�m hisse senetleri bilgisayarl� sisteme al�nd� ve pano kullan�m� Kas�m 1994"de tamamiyle sona erdirildi. B�ylece, Kas�m 1988 ile Kas�m 1994 aras�nda panolar arac�l��yla uygulanan "�ok Fiyat, S�rekli M�zayede Sistemi", Kas�m 1994"ten sonra bilgisayar arac�l��yla i�lemeye devam etti.

Ocak 1986- Kas�m 1988 tarihleri aras�nda uygulanan "Toplu A��l�� Fiyat� Y�ntemi veya Tek Fiyat - �ok Fiyat Y�ntemi"
Tek fiyat y�ntemi, bir menkul k�ymete ait toplam arz ve talebin kar��la�t�r�larak, al�m sat�m�n bu kar��la�t�rma sonunda belirlenen de�i�im fiyat� ile ger�ekle�tirilmesini �ng�r�yordu.

Tek fiyat y�nteminde i�lem fiyat�, k�m�latif olarak en �ok say�da menkul k�ymetin al�n�p sat�lmas�na imkan veren fiyatt�r. Bu nitelikte bir�ok fiyat bulunmas� halinde, bu fiyatlar aras�nda, arz ve talep miktarlar� aras�ndaki fark� en aza indireni se�ilir. Bu �art� da sa�layan birden �ok fiyat oldu�unda talebin kar��land�� fiyat de�i�im fiyat� olarak kabul edilir.

Bu y�ntem i�in Y�netim Kurulu"nca belirlenmi� uygulamaya g�re, borsa �yelerince, m��terileri ve kendileri i�in haz�rlanm�� al�m sat�m emirleri, her sabah belli bir s�renin sonuna kadar, kapal� zarf i�inde sand��a at�l�r, borsa g�revlileri bu sand�klar� a��p i�inden ��kan emirleri tasnif ederek her menkul k�ymet i�in ayr� ayr�, hem al�m hem sat�m talebinde bulunanlar, yaln�z al�m talepleri ve yaln�z sat�m talepleri olarak s�ralamay� sa�layan bordrolara d�kerlerdi. Borsa g�revlileri yukar�da s�z� edilen kurallar�n uygulanmas�yla, gerekli kar��la�t�rmalar� yaparak i�lem konusu her hisse senedi i�in a��l�� fiyat�n� tespit ederlerdi. Bu fiyatla, al�m ve sat�m emirlerinin b�y�k bir k�sm� (% 60-80"i) kar��l�k bulmu�, i�lemler ger�ekle�mi� olurdu.

Geriye, sadece kar��l�k bulamam�� olan al�m veya sat�m emirleri kalmas�ndan sonra borsa eksperlerinin g�zetiminde �ok fiyat y�ntemi uygulamaya konulurdu. �ok fiyat y�nteminde bir menkul k�ymete ait olarak verilen al�m sat�m emirleri �ncelik kurallar�na uygun olarak kar��la�t�r�lmakta ve elde edilen fiyatlarla al�m - sat�m ger�ekle�tirilmekteydi. Belirlenen a��l�� fiyat�yla i�lem g�rmeyen emirler fiyat d�zeylerine g�re toplam olarak ilan edilir ve bunlara, seans s�ras�nda yeni gelen al�m-sat�m emirleri de eklenerek �ncelik kurallar�na g�re teker teker kar��la�t�r�l�p al�m sat�m ger�ekle�tirilirdi.

Kas�m 1987-Kas�m 1994 aras�nda uygulanan "Pano Sistemi" (Aral�k 1993-Kas�m 1994 aras�nda baz� hisse senetleri "Pano Sistemi"nde baz� hisse senetleri ise "Bilgisayarl� Sistem"de i�lem g�rm��t�r.)

Bu sistemde i�leyi�, bug�n oldu�u gibi �ok fiyat-s�rekli m�zayede esas�na g�re, tek seans s�resi i�inde pano sisteminde ger�ekle�tirilmekteydi. Bu sistem ile ka��da yaz�l� borsa emirlerinin eksperler taraf�ndan kar��la�t�r�lmas� yerine, duvardaki panolara bizzat arac� kurum temsilcilerinin yazd�� emirlerin yine s�zkonusu temsilciler taraf�ndan e�le�tirilmesi usul� getirilmi�tir.

Pano sisteminde, arac� kurulu� temsilcileri her hisse senedi i�in ayr�lm�� i�lem tahtalar�na, merkezlerinden telefonla ald�klar� emirleri yazmakta ve fiyat olarak uyu�an al�m ve sat�m emirleri Borsa taraf�ndan belirlenen �ncelik k

BANKALAR KANUNU"NDAK� SON DE��KL�KLER�N DE�ERLEND�RMES�

9/7/2010

BANKALAR KANUNU"NDAKI SON DE�I�IKLIKLERIN DE�ERLENDIRMESI

Bu kadar kalabal�k bir gruba hitap etmeyi ben bug�n beklemiyordum. Ama san�yorum Hocam�n a��klamalar�ndan sonra epey ilgi var. Bankac�l�k bug�n de�i�ik g�nlerden ge�mekte. Bol bol da Seza Hocam�n da i�aret etti�i gibi Bankalar Kanunu de�i�iklikleriyle ya��yoruz. Ben Pamukbank Genel M�d�r�y�m ama itiraf etmek gerekir ki, hani bizim bankan�n slogan� da gen� Pamukbank ama, pek gen� de�ilim. ��te 36 y�l oldu. Bu 36 y�l�n bir ilk 15 y�l� dene-tim taraf�nda, bankalar murak�b� olarak. Sonra da, 21 y�l oldu galiba bankac�l�k taraf�nda �st d�zey y�neticilik yap�yorum. �imdi o denetim taraf�ndaki y�llara bakt��mda, bir 7129 say�l� kanun var 1958"de ��kan. 1979"a kadar y�r�rl�kte kalm��. Ben de tam 1980"de ayr�ld�m dev-letten. Yani ben 7129 �ocuklar�ndan�m. Rahatm��z, a�a�� yukar� yirmi sene bir Bankalar Ka-nunu ile denetim yaparken, ba�ka yeni h�k�mleri takip etmeye gerek kalmaks�z�n idare etmi-�iz. Ama ondan sonraki d�nemde olduk�a s�k de�i�iklikler var. Ama son birka� y�ld�r de�i�ik-liklere bakt��m�zda problemler, �ok dar zamanda de�i�iklik yapmaktan biraz da �ok kolay ��z�mlere ka�maktan kaynaklan�yor. Bir de�i�iklik arkas�ndan yeni bir de�i�ikli�i de getiri-yor. Zaten son Bankalar Birli�i Genel Kurulu^"nda da Say�n BDDK Ba�kan�, Bankalar Kanu-nu"nun bu arada aceleye geldi�ini ve dolay�s�yla da ba�tan a�a�� bir kere daha elden ge�iril-mesi gerekti�ini ifade etti.

Bankalar Kanunlar� ni�in ��kar�l�r? �ok geriye bakt��m�zda T�rkiye"de ilk Bankalar Kanunu niteli�indeki bir kanun 33 y�l�nda 2243 say�l� Mevduat� Koruma Kanunu. Daha sonra bu Bankalar Kanununa d�n��m�� 36 y�l�nda. Arkas�ndan az �nce s�yledi�im gibi 58"deki u-zun y�llar y�r�rl�kte kalan 7129 say�l� kanun gelmi�. �imdi Bankalar Kanunu"nun ilk nokta-s�ndan bak�ld��nda b�yle bir d�zenlemenin temel amac�n�n ilk kanunun isminde de odaklan-d��n� g�r�yoruz o zaman i�in. O zamanki genel yakla��m, mevduat� korumak. Yani bankaya para yat�ran mevduat sahiplerinin paralar�n� geri alabilmelerini sa�lamak. Tabii bu bir ad�m �tede bankalar�n da mali b�nyelerinin sa�l�kl� olmas�na do�ru g�t�r�yor bizleri. Fakat y�llar ge�tik�e bankalar�n kaynaklar� aras�nda sadece mevduat�n olmad��, �ok daha farkl� kaynakla-ra da kavu�tuklar� y�llara gelinince, keza aktifleri i�inde de krediler d��nda da �ok farkl� akti-vitelere girdikleri g�r�l�nce ve de bankalar ekonominin �ok ana unsurlar�ndan biri haline ge-lince, o zaman bankalar kanunlar�n�n ama�lar� daha farkl� yerlere do�ru gidiyor. Yani bug�n geldi�imiz noktalarda Avrupa Birli�ine uyum gibi gerek�eler de bunu i�aret ediyor. Burada temel ama�lanan husus, ekonomi i�inde �nemli bir oyuncu olan bankalar�n sa�l�kl� olmalar�, iyi bankac�l�k yapmalar� ve dolay�s�yla da t�m Bankalar Kanunu ile ilgili d�zenlemeler yakla-��k bu paralelde. �lk bankalar kanunlar�na bakt��n�z zaman, d�zenlemeler daha basit. Yani bak�yorsunuz, kurulu�la ilgili h�k�mler var, �ube a�mayla ilgili h�k�mler d�zenleniyor. Az �nce s�yledi�imiz gibi �zkaynak var elbette ki i�inde. ��nk� bankalar�n belirli bir sermayeyle kurulmas� �ng�r�l�yor. ��te organizasyonla ilgili baz� d�zenlemeler var. Mevduat ve krediler-le ilgili d�zenlemeler, hesap d�zeniyle ilgili d�zenlemeler var. Problemli bankalar varsa ya da banka batarsa, ��z�m, sonunda da ceza h�k�mleri var �o�unlukla. �z kaynak dedi�imizde o zaman �o�unlukla, bankalar�n asgari bir sermayeyle kurulmas� �ng�r�lm�� ama arkas�ndan bu sermaye yetmez, banka b�y�d�� zaman ne olacak dendi�inde de sermaye ile ilgili kriter-ler �o�unlukla �ube a�maya ba�lanm��. Ba�ka kriterler ba�tan eksik. Bir banka b�y�d��nde bu kez toplad�� kaynaklar� ile sermaye aras�nda bir ili�ki kurmak gere�i duyulmu�. O, 7129"un 28. maddesi vard�. Solvabilite rasyosu dedi�imiz. Yani bankan�n �z kaynaklar�na g�re toplayaca�� mevduat�n belirlendi�ini g�r�yoruz. Bir sonraki a�amada bu tersine, mevdu-at yerine kredileri limitleyelim diye yakla��lm�� vaziyette. Fakat y�llar ge�tikten sonra aktifin �zell

BANKACILIKTA KRED� MUHASEBES�

9/7/2010

1.G�R��
Bu rapor bankalara, banka denet�ilerine ve muhasebe standartlar�n� olu�turanlara kredilerin tan�nmas� ve �l��lmesi, kredi zarar� kar��l�klar�n�n belirlenmesi, kredi riskinin a��klanmas� ve ilgili konularda rehberlik sa�lamak amac�n� ta��maktad�r. G�venilir kredi muhasebesi ve banka uygulamalar� �zerine banka denet�ilerinin g�r��lerini ortaya koymaktad�r. Rapor ayr�ca bankalar�n bu alanlardaki politika ve uygulamalar�n�n g�zetimsel de�erlendirilmesi amac�yla temel bir altyap� da sunmaktad�r.
Basle Komite"nin de dahil oldu�u �e�itli uluslararas� organlar bankalar�n verdikleri bor�lar ve ilgili kredi riskleri hakk�nda kamuoyunun bilgilendirilmesi konusunda geli�me talep etmi�lerdir. Genel olarak muhasebe uygulamalar� ve �zel olarak kredi muhasebesi uygulamalar� mali ve g�zetimsel raporlama ve ilgili sermaye hesaplamalar�n�n do�rulu�unu �nemli �l��de etkileyebilmektedir. Dahas�, g�venilir muhasebe ve kamunun bilgilendirilmesine ili�kin uygulamalar mali kurumlar�n piyasa disiplini ve etkin g�zetimini kolayla�t�rmak amac�yla gereken �effafl�� sa�lamada b�y�k �neme sahiptir. Basle Komite"ye ek olarak, G-7 �lkelerinin Maliye Bakanlar�, G-10 �lkelerinin merkez bankas� ba�kanlar� ve IMF ile D�nya Bankas� gibi uluslararas� kurulu�lar da konu ile ilgili geli�me talep etmi�lerdir.
Bu tebli� g�venilir kredi muhasebesi uygulamas� ve kamunun bilgilendirilmesi konusunda Basle Komite"nin1 ama�lar�n� ortaya koyarak ba�lamaktad�r. Ard�ndan, temel terimler a��klan�p kredi riski y�netimi i�lemi ile ili�kisi �zetlenmektedir. Dahas� kredi portf�yleri, problemli krediler, kredi zarar� kar��l�klar� ve ilgili risk y�netimi uygulamalar� ile ilgili g�venilir a��klama uygulamalar� sunulmaktad�r. Son b�l�mde aktif kalitesi ve kredi zarar� kar��l�klar�n�n yeterlili�ini de�erlendirmede banka denet�ilerinin rol� tart��lmaktad�r.
Denet�ilerin �nem verdi�i �� ana konu �unlard�r: a) kar��l�klar�n belirlenmesi konusunda kurumun uygulad�� s�recin yeterlili�i b) toplam kar��l�klar�n yeterlili�i c) belirlenmi� �zel kar��l�klar veya zarar yazma yolu ile zararlar�n zaman�nda tan�nmas�
Bu tebli�in yay�mlanmas� Komite"nin etkin banka g�zetimi, g�venli ve sa�lam bankac�l�k sistemini te�vik etme yolundaki �al��mas�n�n bir �r�n�d�r. Muhasebe alan�ndaki, bankalar�n bor� verme ve ilgili kredi riski a��klamalar�ndaki Basle temel prensiplerini tamamlamaktad�r. Bu tebli�de alt� �izilen konular�n uluslararas� uygulamalar� hem G-10 �lkeleri hem de di�er �lkelerde g�venilir risk y�netimi uygulamalar� ile tutarl� olan banka muhasebe politika ve uygulamalar�n�n geli�tirilmesini sa�layabilecek hem de bu t�r politika ve uygulamalar�n bankalar ve �lkeleraras� yak�nla�mas�n� sa�layabilecektir.

2.G�VEN�L�R UYGULAMALARIN L�STES�
2.1G�venilir Muhasebe Temelleri
1) Banka kredi riskini y�netmek amac�yla iyi bir sistem olu�turmal�d�r.
2) Ne zaman ve ne kadar kar��l�k ayr�laca�� konular�nda y�netimin yakla��m� tutarl�l�k ve basiret ilkelerini yans�tacak �ekilde olmal�d�r.
3) Muhasebe politikalar� ve prosed�rlerinin se�imi ve uygulanmas� temel muhasebe kavramlar� ile uyum i�inde olmal�d�r.
2.1.1Kredi Muhasebesi Tan�ma, Tan�man�n Durmas� ve De�erleme
4) Banka krediyi sadece kredi s�zle�mesine bir �ekilde taraf oldu�unda tan�mal�d�r.
5) Bankan�n kredi s�zle�mesinde belirtilen faydalardan yararlanma hakk� biterse, bu haklardan feragat ederse veya kontrol� kaybederse krediyi bilan�osundan ��karmal�d�r.
6) Banka krediyi �ncelikle ger�ek de�eri olarak g�r�len maliyeti �zerinden de�erlemelidir.
2.1.2Kar��l�k Ay�rma - Ne zaman ve Ne kadar
7) Bankan�n krediyi tahsil edememe olas�l�� varsa veya tahsil edece�ine dair makul bir teminat� yoksa, kredi anla�mas�ndaki s�zle�me vadelerine g�re tutarlar�n vadesi dolmu�sa kredideki verimsizle�meyi te�his etmeli ve tan�mal�d�r. Verimsizle�menin tan�nmas� ta��nan tutar�n kar��l�k veya zarar yazma ile azalt�lmas� ve verimsizle�menin olu�tu�u d�nemde gelir tablosuna zarar yaz�lmas� ile olmal�d�r.
8) Banka verimsizle�mi� krediyi tahmini ger�ekle�ti

B T�P� YATIRIM FONU

9/7/2010

T�RK�YE CUMHUR�YET MERKEZ BANKASI A.�.

9/7/2010

T�RK�YE CUMHUR�YET MERKEZ BANKASI A.�.
BA�IMSIZ DENET�M RAPORU

1.T�rkiye Cumhuriyet Merkez Bankas� A.�."nin ("Banka") 31 Aral�k 2001 ve 2000 tarihli bilan�olar� ile ayn� tarihte sona eren y�llara ait gelir, �zsermaye ve nakit ak�m tablolar�n� denetlemi� bulunuyoruz. S�zkonusu mali tablolar 31 Aral�k 2001 tarihi itibariyle T�rk Liras�n�n sat�n alma g�c�yle ifade edilmi�tir. Haz�rlanan mali tablolardan Banka y�netimi sorumludur. Bizim sorumlulu�umuz, yapt��m�z denetime dayanarak bu mali tablolar �zerinde g�r�� bildirmektir.

2.Denetimlerimiz Uluslararas� Denetim Standartlar�na uygun olarak yap�lm��t�r. Bu standartlar, denetimin mali tablolarda �nemli bir yanl��l��n olup olmad�� konusunda makul bir g�venceyi sa�lamak �zere planlanmas�n� ve yap�lmas�n� gerektirmektedir. Denetim, mali tablolardaki tutarlara ve a��klamalara baz olan kan�tlar�n, incelenmesini i�erir. Denetim, ayn� zamanda, uygulanan muhasebe ilkelerinin ve y�netim taraf�ndan yap�lan �nemli muhasebe tahminlerinin ve genel olarak, mali tablolar�n sunumunun de�erlendirilmesini de i�erir. Denetimlerimizin, beyan etti�imiz g�r��m�ze makul bir baz te�kil etti�i kan�s�nday�z.

3.31 Aral�k 1999 tarihi itibariyle Banka"n�n mali tablolar�n�n denetimi taraf�m�zdan ger�ekle�tirilmemi� olup, 31 Aral�k 1999 tarihi itibariyle Uluslararas� Muhasebe Standartlar�"na g�re bilan�oda yeralan bakiyeler i�in olu�abilecek muhtemel d�zeltmeler taraf�m�zdan belirlenememi�tir. Bu d�zeltmelerin, Banka"n�n 31 Aral�k 2000 tarihi itibariyle a��l�� bakiyeleri �zerinde etkisi olabilir.

4.G�r��m�ze g�re ��nc� paragrafta belirtilen husus d��nda, yukar�da bahsedilen mali tablolar Banka"n�n 31 Aral�k 2001 ve 2000 tarihleri itibariyle mali durumunu ve ayn� tarihlerde sona eren y�llara ait faaliyet sonu�lar�n� ve nakit ak�mlar�n�, Uluslararas� Muhasebe Standartlar�na uygun olarak arzetmektedir.

DRT DENET�M REV�ZYON TASD�K
YEM�NL� MAL� M��AV�RL�K A.�.

Member of Firm DELOITTE TOUCHE TOHMATSU

Derya �ZALP

Ankara, 14 Mart 2002

ABD Dolar� �evrimiABD Dolar� �evrimi

AKT�FLER2001200020012000

Not
Milyar TL
Milyar TLMilyon
ABD Dolar�Milyon
ABD Dolar�

Nakit de�erler ve bankalar42,436,4874,815,915 1,693 3,345

Alt�n rezervleri51,527,1261,309,659 1,061 910

Bankalar ve finansal kurulu�larla bakiyeler67,507,7075,570,250 5,215 3,869

Ticari ama�l� menkul k�ymetler761,277,09834,378,556 42,566 23,881

Hazine"den alacaklar20176,052- 122 -

Krediler (net)81,757,5341,210,700 1,221 841

Sat��a haz�r i�tirakler95,7135,142 4 4

Sabit k�ymetler (net)10113,451120,547 79 84

Muhtelif alacaklar ve di�er aktifler65,59231,364 45 22

AKT�F TOPLAMI74,866,76047,442,13352,00632,956

ABD Dolar� �evrimiABD Dolar� �evrimi

PAS�FLER2001200020012000

Not
Milyar TL
Milyar TLMilyon
ABD Dolar�Milyon
ABD Dolar�

Tedav�ldeki banknotlar115,282,6607,113,423 3,670 4,941

Hazine"ye bor�lar20-48,770-34

Bankalara ve di�er finansal
kurulu�lara bor�lar
12
19,357,094
13,483,170
13,446
9,366

��i d�vizleri mevduat�1317,342,99114,657,496 12,047 10,182

Kamu sekt�r� mevduat�2,699,6462,205,377 1,875 1,532

Di�er kurulu�lar mevduat�1,261,349873,470 876 607

Repo taahh�tlerinden bor�lar1,058,460- 735 -

Uluslararas� Para Fonu"na bor�lar1420,665,5975,314,300 14,355 3,692

Kurumlar vergisi kar��l��18352,24432,535 245 23

BANKACILIK

9/7/2010

��NDEK�LER
1. KRED� ��LEMLER�NDE TEMEL B�LG�LER…...............…………. ................3
1.1. KRED�N�N TANIMI VE UNSURLARI…....……………………………......................3
1.1.1. Kredinin Tan�m�.................…....…….....………………….......................3
1.1.2. Kredinin Unsurlar�.............…....……….………………...…....................3
1.2. KRED�LERLE �LE G�L� KAVRAMLAR….………....….........…........…….....................4
1.3. BANKACILIKTA KRED�N�N �NEM�…....………….......................………......…..........4
2.KRED�LER�N SINIFLANDIRILMASI…....………………….........…….............5
2.1. N�TEL��NE G�RE KRED�LER…....…………………...………...............................5
2.2.VADELER� A�ISINDAN KRED�LER…....………………...............….......................5
2.3.VER�L�� AMACI A�ISINDAN KRED�LER …....…………............….......................5
2.4.G�VENCES� A�ISINDAN KRED�LER…....…………….......................…...............6
2.5. �� KONUSU A�ISINDAN KRED�LER…....…....………........................….............6
2.6.�Z�N A�ISINDAN KRED�LER…....……………….............................…......................6
2.7.KAYNAK A�ISINDAN KRED�LER…..........………………...............…......................6
2.8.TEK D�ZEN HESAP PLANI A�ISINDAN KRED�LER…....………..…......................7
3.KRED�LER�N KULLANDIRILMASINDA UYULAN KURALLAR....................7
3.1. KRED� A�MAYA YETK�L� ORGANLAR…....….......................……......…..............7
3.2. KRED� KULLANDIRMA �LKELER�.................…............................…..….................8
3.2.1.Emniyet (g�venlik) �lkesi.......................................................................83.2.2.Seyyaliyet (ak��kanl�k) �lkesi.................……..…...................................9
3.2.3.Verimlilik �lkesi.............……..….............................................................9
3.2.4.Di�er �lkeler.............……..…...................................................................9
3.3. KRED� SINIRLAMALARI.............……..…................................................................9
3.3.1.Genel Kredi S�n�rlar�.............……..…......................................................9
3.3.2. S�n�rlamaya Tabi Olmayan Krediler..........................….......................10
3.3.3. Kredi Verilmesi Yasak Olan Durumlar..........…...................................10
3.3.4.Bankalar�n Kredi Vermesine Engel Durumlar..............….................11
3.4.KRED�N�N SONA ERMES�.....................…...............................................................12

4. KRED�LER�N TAHS�L�N�N GEC�KMES�............ ........................................12

4.1.KRED�LER�N VE D��ER ALACAKLARIN SINIFLANDIRILMASI........................12
4.1.1.Standart Nitelikli Krediler ve Di�er Alacaklar- Birinci Grup..............12
4.1.2.Yak�n �zlemedeki Krediler ve Di�er Alacaklar - �kinci Grup..............13
4.1.3.Tahsil �mkan� S�n�rl� Krediler ve Di�er Alacaklar - ��nc� Grup.....13
4.1.4.Tahsili ��pheli Krediler ve Di�er Alacaklar - D�rd�nc� Grup..........13
4.1.5.Zarar Niteli�inde Krediler ve Di�er Alacaklar - Be�inci Grup...........13

4.2. DONUK ALACAK KAVRAMI.......................….................................................................14

4.3.KAR�ILIK TUTARLARININ HESAPLANMASINDA D�KKATE ALINACAK
KRED� TEM�NAT GRUPLARI............................…...........................................................14
4.3.1. Birinci Grup Teminatlar................................................................................14
4.3.2.�kinci Grup Teminatlar...................................................................................14
4.3.3.��nc� Grup Teminatlar...............................................................................15
4.3.4.D�rd�nc� Grup Teminatlar...........................................................................15

4.4. N�TEL�K DE��T�REN KRED�LER�N �LG�L� HESAPLARA
AKTARILMASI............................................................................................................................15
4.4.1Kredinin Yenilenmesi ve �tfa Plan�na Ba�lanmas�..............................15
4.4.2.Kredinin Kanun ve/veya Kararname Gere�i Ertelenmesi..................16
4.4.3.Kredinin Tahsil �mkan�n�n S�n�rl� Hale Gelmesi..................................16
4.4.4.Kredi Alaca��n�n Tahsilinin ��pheli Hale Gelmesi............................16
4.4.5.Kredi D��ndaki Alacaklar�n�n ��pheli Hale Gelmesi

BANKACILIKTA MAL� B�NE SORUNLARI VE YEN�DEN YAPILANDIRMADA �LKE UYGULAMALARI

9/7/2010

Bankac�l�kta Mali B�nye Sorunlar� ve Yeniden Yap�land�rmada �lke Uygulamalar�

��indekiler

I. Giri�

II. Geli�mekte Olan �lkelerde Bankac�l�kta Mali B�nye Saorunlar�

1.Sorunlar�n Temel Nedenleri
2.Sermaye Yeterlili�i Uygulamas�ndaki G��l�kler
3.Bankalar�n Denetiminde Etkinli�in Art�r�lmas� ��in Ek Tedbirler

III. �e�itli �lkelerde Banka Yeniden Yap�land�rma Uygulamalar�

1.G�ney Do�u Asya
2.�in
3.Hong Kong
4.Kore
5.Brezilya
6.Arjantin
7.�ili
8.Meksika
9.ABD
10.�spanya

IV. Sonu�

Ek 1 : �lkelere G�re Banka Yeniden Yap�land�rma Y�ntemleri -Tablo
Ek 2 : Banka Yeniden Yap�land�rma Teknikleri

Kaynak�a

BANKACILIK S�STEM�NDE MAL� B�NYE SORUNLARI
VE
YEN�DEN YAPILANDIRMADA �LKE UYGULAMALARI
I. Giri�
1980"lerden itibaren sermaye hareketlerinin serbestle�mesi, ileti�im teknolojilerinin ilerleme g�stermesi, ��ken sabit kur rejiminin ard�ndan kur riskinden korunmak i�in t�rev �r�nlere ba�vurulmas� gibi geli�melerle d�nya ekonomik sistemi i�inde finansal i�lemlerin pay�n�n artmas� sonucunda, �lke ekonomilerinde de finansal i�lemlerin bireysel bazda yayg�nl�� ve t�m ekonomi i�indeki pay� artm��t�r. Ancak ekonomilerde ya�anan krizlerin finansal sisteme ve onun en �nemli unsurlar�ndan olan bankac�l�k sekt�r�ne yans�yarak, t�m finansal sitemi ve ekonomiyi etkileyebilecek sorunlar ortaya ��karmas� ihtimali d�zenleyici ve denetleyici kurumlar� daha dikkatli olmaya zorlam��t�r. Pek �ok �lkede bu kurumlar t�m bankac�l�k sisteminin ��k��n� �nlemek i�in ya ya�anan krizler sonras�nda kay�plar�n artmas�n� �nleyebilmek ya da krizlerin sekt�re de bula�mas�na kar�� tedbir alabilmek i�in sisteme m�dahale etmek durumunda kalm��lard�r.
Bu �al��mada banka yeniden yap�land�r�lmas� gere�ini ortaya ��karan krizlerden bahsedilmi�, geli�mi� ve geli�mekte olan toplam 12 �lkedeki banka yeniden yap�land�rma deneyimleri ayr�nt�l� olarak ele al�nm�� ayr�ca banka yeniden yap�land�r�lmas�nda genel olarak uygulanan tekniklerin tan�mland�� bir b�l�me de �al��man�n ekinde yer verilmi�tir. Banka yeniden yap�land�rma uygulamalar� anlat�lan �lkeler; Endonezya, Malezya, Tayland, �in, Hong Kong, Kore, Brezilya, �ili, Arjantin, Meksika, Amerika Birle�ik Devletleri ve �spanya"d�r.

II. Geli�mekte Olan �lkelerde Bankac�l�kta Mali B�nye Sorunlar�

1. Sorunlar�n Temel Nedenleri

Geli�mekte olan �lkeler, �zellikle son y�llarda ciddi bankac�l�k krizleriyle kar�� kar��ya kalm��lard�r. Yap�lan ara�t�rmalara g�re 1976-1996 y�llar� aras�nda (Do�u Asyada son kriz meydana gelmeden �nce) geli�mekte olan �lkelerde meydana gelen 59 bankac�l�k krizinin toplam maliyeti Gayri Safi Yurti�i Has�lan�n (GSY�H) y�zde 9u oran�nda, 250 milyar dolar olarak ger�ekle�mi�tir . Asya Krizinden en �ok etkilenen 4 �lkedeki kredi zararlar� 130 milyar dolar olarak tahmin edilmektedir . Bankac�l�k krizleri, genellikle d��k gelirli �lkelerde yayg�n olarak meydana gelmekte ve maliyeti de g�reli olarak y�ksek olmaktad�r.

Geli�mekte olan �lkelerde meydana gelen bankac�l�k krizleri genel olarak iki temel nedene dayanmaktad�r:

1.Bankalar�n, hem makroekonomik dalgalanmalar, hem de �nemli rejim de�i�iklikleri a��s�ndan volatilitesi y�ksek bir ortamda faaliyet g�stermeleri,
2.Bankalara politik m�dahalenin olmas�.

Geli�mekte olan �lkeler geli�mi� �lkelere g�re volatilitesi daha y�ksek bir ekonomik yap�ya sahiptir. Bunun en �nemli nedeni geli�mekte olan �lke ekonomilerinin k��k, �r�n �e�itlemesinin ise az olmas�d�r. Nitekim ana ihra� mallar� k�s�tl� bir �r�n yelpazesini i�ermektedir. B�yle bir ekonomide belli �r�nlerin arz ve talebinde ya�anan ani de�i�iklikler d�� ticaret hadlerini olumsuz etkileyerek, ihracata dayal� ticaret yapan firmalar�n iflas�na yol a�abilmektedir. Bunun sonucunda da bu firmalarla �al��an bankalar mali g��l�k i�ine d��ebilmekte, di�er sekt�rler de bu durumdan ciddi olarak etkilenmektedir.

Bankalar, d�viz kuru, faiz oran� ve fiyat seviyesi a��s�ndan nominal volatiliteye kar�� farkl� bir k�r�lganl�k (vulnerability) g�stermektedir. �o�u banka yabanc� para �zerinden ald

BANKALARIN M��TER�LER�N� �NCELEMES�

9/7/2010

BANKALARIN M��TER�LER�N� �NCELEMES�
(Customer Due Diligence for Banks)

I.Giri�

1.D�nyadaki denetim otoriteleri bankalar�n m��terilerini yak�ndan tan�yabilmek i�in gerekli politika ve prosed�rlere sahip olmalar�n�n g�n ge�tik�e �nem kazand��n� kabul etmektedir. Yeni ve mevcut m��teriler i�in yeterli d�zeyde titiz bir inceleme yap�lmas� (due diligence) bu kontrollerin �nemli bir par�as�n� olu�turmaktad�r. Bu incelemenin olmamas� halinde, bankalar �nemli finansal maliyetler getirebilen itibar kayb� riski, operasyonel risk, yasal risk ve/veya yo�unla�ma riskine maruz kalabilmektedir.

2.Basel Komite, 1999 y�l�nda s�n�r-�tesi bankac�l�k i�in yap�lan ara�t�rman�n sonu�lar�n� inceleyerek bir �ok �lkede uygulanan m��terini tan� politikalar�ndaki eksiklikleri tan�mlamaktad�r. Baz� �lkelerde "m��terini" tan� politikalar�nda �nemli bo�luklar bulunurken, baz�lar�nda bu politikalar hi� mevcut de�ildir. Hatta geli�mi� mali piyasalarda bile "m��terini tan�" politikalar�n�n g��l�l��n�n boyutu de�i�mektedir. Basel Komite, S�n�r �tesi Bankac�l�k �al��ma Grubu"dan "m��terini tan�" prosed�rlerini izlemesini ve tavsiye edilen standartlar�n b�t�n �lkelerdeki bankalarda uygulanmas�n� istemi�tir. Neticede ortaya ��kan �al��ma Ocak 2001de bir isti�ari belge olarak haz�rlanm��t�r. Belgeye ili�kin g�r��lerin al�nmas�n� takiben, �al��ma Grubu �al��may� revize etmi�, Basel Komite �al��mada sunulan "m��terini tan�" politika ve prosed�rlerinin denetim otoritelerinin ulusal denetim uygulamalar�n� olu�tururken yap�sal kriter olu�turmas� beklentisiyle raporun da��t�m�n� sa�lam��t�r. Baz� yarg� �evrelerinin denetim uygulamalar� beklentileri �imdiden kar��lanm�� ve bu �al��man�n amac�n� a�m�� oldu�undan s�z konusu yarg� �evrelerinin herhangi bir de�i�iklik uygulamas�na gerek olmayabilir.

3."M��terini tan�" politika ve prosed�rleri, Mali Eylem G�rev Grubu"nun (Financial Action Task Force-FATF) uzmanl�k alan� olan karapara aklama m�cadelesiyle yak�ndan ili�kilidir. Komite FATF�n �abalar�n� yinelemek niyetinde de�ildir. Bunun yerine Komite daha geni� ve ihtiyatl� bir bak�� a��s� kazand�rmay� hedeflemektedir. Bankac�l�k sisteminin b�t�nl��, g�venli�i ve sa�laml�� a��s�ndan sa�lam "m��terini tan�" politika ve prosed�rleri kritik �nem ta��maktad�r. Basel Komite ve Bankac�l�k Denetim Otoritelerinin Off-Shore Grubu (Offshore Group of Banking Supervisors-OGSB), FATF tavsiyelerinin �zellikle (bankalarla ilgili olanlar�n�n uygulanmas� ve benimsenmesi i�in b�y�k destek vermektedir. Komite ve OGSB mevcut 40 tavsiyenin incelenmesi sonucunda daha y�ksek standartlar�n belirlenmesini g�z �n�nde bulunduracakt�r. Sonu� olarak, �al��ma Grubu g�r��lerini geli�tirdik�e FATF ile yak�n ili�kilerini s�rd�recektir.
4.Basel Komitenin "m��terini tan�" politika ve prosed�rlerine yakla��m� sadece karapara aklama a��s�ndan de�il, daha geni� ve ihtiyatl� bak�� a��s�ndan olacakt�r. Sa�lam "m��terini tan�" prosed�rleri banka risklerinin etkin y�netiminde kritik �nemdedir. "M��terini tan�" prosed�r ve politikalar� basit hesap a��lmas� ve kay�t tutulmas�n�n �tesine giderek bankalar�n m��teri kabul politikalar� olu�turmalar�n� ve m��teri tan�mlama programlar�n� y�ksek riskli hesaplar i�in daha kapsaml� inceleme yapacak ve ��pheli faaliyetler i�in proaktif hesap incelemesini i�erecek �ekilde form�le etmelerini gerektirmektedir.

5.Basel Komitenin sa�lam "m��terini tan�" standartlar�na ilgi g�stermesi, piyasa b�t�nl��ne ili�kin endi�elerinden ve uygun prosed�rlerin uygulanmas�nda titiz incelemenin eksik olmas�ndan kaynaklanan do�rudan veya dolayl� olarak bankalar�n zararlar�n�n artmas�ndan kaynaklanmaktad�r. Bu zararlar ve bankalar�n sayg�nl��na zarar gelmesi �nlenmesi, ancak, bankalar�n etkin "m��terini tan�" prosed�rlerini uygulamalar� ile m�mk�nd�r.

6.Bu �al��mada "m��terini tan�" standartlar�n�n �nemli unsurlar� i�in daha kesin tavsiye ve uygulamalar� i�ermektedir. Bu tavsiyeleri geli�tirirken, �al��ma Grubu �ye �lkelerdeki uygulamalar� alm�� ve denetime ili�kin geli�m

T�RK EKONOM� BANKASI ANON�M ��RKET� AND FINANCIAL SUBSIDIARIES REVIEW REPORT AS OF JUNE 30, 2000

9/7/2010

T�RK EKONOM� BANKASI ANON�M ��RKET� AND FINANCIAL SUBSIDIARIES REVIEW REPORT AS OF JUNE 30, 2000

1. We have reviewed the consolidated balance sheet of T�rk Ekonomi Bankas� Anonim
�irketi and financial subsidiaries as of June 30, 2000 and the related consolidated
statement of income for the interim period then ended, in accordance with the standards
and principles applicable to limited review engagements.
2. The scope of our review on interim financial statements is limited as compared to the
examination of annual financial statements that are made in accordance with the
generally accepted auditing principles, bases and standards. Our review principally
consisted of applying analytical procedures, data gathering and various auditing
techniques required by the principles and rules for limited reviews, which aim to provide
an understanding of the system of preparation of interim financial statements.
Therefore, our limited review report should be considered on different grounds than the
annual independent auditors" reports.
3. Our work on the accompanying consolidated financial statements for January 1 - June
30, 1999 period, which are included for comparative presentation purposes, were limited
to the application of certain agreed upon procedures in connection with the compliance
of these financial statements with the "Communique on Procedures and Basis for
Preparation and Announcement of Consolidated Financial Statements by Banks",
published in the Official gazette number 22985 dated May 10, 1997 by the
Undersecretariat to the Turkish Republic Prime Ministry of Treasury. Such procedures
were less in scope than a limited review.
-2-
(CONVENIENCE TRANSLATION OF A REPORT AND FINANCIAL STATEMENTS
ORIGINALLY ISSUED IN TURKISH - SEE NOTE 1)
4. In this connection, nothing has come to our attention that causes us to believe that the
accompanying consolidated financial statements are not, in all material respects, in
compliance with the "Communique on Procedures and Basis for Preparation and
Announcement of Consolidated Financial Statements by Banks", published in the Official
gazette number 22985 dated May 10, 1997 by the Undersecretariat to the Turkish
Republic Prime Ministry of Treasury.
Additional paragraph for convenience translation to English:
The above mentioned accounting principles differ from International Accounting Standards
(IAS) and so far as such differences apply to the financial statements of the Bank they
relate to the format of financial statements and disclosure requirements, the application of
IAS 29 (Financial Reporting in Hyperinflationary Economies), accounting for marketable
securities sold under repurchase agreements and accounting for retirement pay liabilities.
The effects of the differences between these accounting principles generally accepted in
the countries in which the accompanying financial statements are to be used and IAS
have not been quantified in the accompanying financial statements. Accordingly, the
accompanying financial statements are not intended to present the financial position and
results of operations in accordance with accounting principles generally accepted in the
countries of users of the financial statements and IAS.
A.A. AKT�F ANAL�Z
SERBEST MUHASEBEC�L�K MAL� M��AV�RL�K ANON�M ��RKET�
Member of Andersen Worldwide
___________
Ay�en Topay
�stanbul,
August 7, 2000.
T�RK EKONOM� BANKASI ANON�M ��RKET�
CONSOLIDATED BALANCE SHEETS (PARENT)
(Currency -- Billions of Turkish lira)
Current Period Prior Period
ASSETS (30/06/2000) (30/06/1999)
I - CASH 38,020 15,507
A. Vault (Cash in TL) 1,561 976
B. Effective Depot (Cash in Foreign Currency) 36,218 14,007
C. Others 241 524
II - BANKS 362,747 160,214
A. Central Bank 36,187 13,761
B. Other Banks 326,560 146,453
1) Local Banks 159,894 113,459

AVRUPA B�RL�� VE T�RK�YE REKABET POL�T�KASI A�ISINDAN BANKACILIK SEKT�R�NE GENEL B�R BAKI�

9/7/2010

AVRUPA B�RL�� VE T�RK�YE REKABET POL�T�KASI A�ISINDAN BANKACILIK SEKT�R�NE GENEL B�R BAKI�

I. Giri�

Avrupa Birli�i"ne aday olan ve G�mr�k Birli�i"ni ger�ekle�tirmi� bir �lke olarak T�r-kiye"nin Avrupa Birli�i"ndeki uygulamalardan etkilenmesini beklemek do�ru olacakt�r. Dola-y�s�yla Avrupa Birli�i"nde bankac�l�k sekt�r�ne y�nelik rekabet politikas� uygulamalar�n�n T�rkiye"deki geli�melerin de ne y�nde olu�aca�� ile ilgili baz� �ng�r�lerde bulunmay� m�m-k�n k�laca�� d��n�lmektedir.

Bu �al��ma kapsam�nda Avrupa Birli�i ve T�rkiye"deki rekabet politikalar� ��nda bankac�l�k sekt�r� ele al�nacakt�r. Rekabet politikas� genel anlamda bilinenden farkl� olarak yap�s� itibar�yla iktisat ve hukukun ayn� oranda a��rl��a sahip oldu�u bir politikad�r. Dolay�-s�yla birbiriyle etkile�im i�inde olan bu iki unsurun belli bir �er�evede parelel olarak sunul-mas�n�n yararl� olaca�� d��n�lmektedir. Bu ama�la �nce AB ve T�rkiye"deki rekabet d�zen-lemelerine de�inilecek, daha sonra Avrupa Birli�i bankac�l�k sekt�r�n�n rekabet yap�s�na i-li�kin end�striyel iktisat literat�r�nde yer alan ampirik �al��malar �zetlenecektir. Daha sonra da bu yap�yla ilgili al�nm�� olan karar ve uygulamalar ��nda Avrupa Birli�i"nde bankac�l�k sekt�r�ne y�nelik rekabet politikas� uygulamalar� vurgulanacakt�r. Bunu T�rk bankac�l�k sek-t�r�n�n rekabet yap�s� ile ilgili iktisadi �al��malar�n aktar�ld�� b�l�m izlemektedir. Sonu� olarak �al��mada yer verilen hususlar dikkate al�narak T�rkiye"deki durum hakk�nda baz� de-�erlendirmelerde bulunulacakt�r.

II. Rekabet Politikalar�

Rekabet politikas� yap�s� itibar�yla serbest piyasa mekanizmas�n� ve demokratik yap�-lanmay� koruyucu bir g�� olarak kabul edilmektedir. Bu anlamda ilk �nemli uygulamalar Amerika Birle�ik Devletlerinde (ABD) 1890 y�l�nda zaman�n demiryollar� kartellerine tepki olarak ��kar�lan Sherman yasas� ile ba�lam��t�r. Bu yasay� yirminci y�zy�l�n ba�lar�nda Fede-ral Ticaret Komisyonu Yasas� ve Clayton yasalar� takip etmi�, daha sonralar� ��kar�lan yasalar ve al�nan yarg�sal kararlar ile ABD rekabet hukuku bug�nk� bi�imini alm��t�r. Bu s�re�te ik-tisadi �al��malar�n giderek daha fazla a��rl�k kazand�� da bilinmektedir. ABDnin y�z y�l� a�k�n rekabet politikas� deneyimi Avrupa Birli�i"nin ve di�er �lkelerin rekabet politikalar�n�n da olu�mas�nda belirleyici rol oynam��t�r.

Bu a�amada ilk ele al�nmas� gereken soru rekabet kavram�n�n tam olarak neyi ifade etmekte oldu�udur. Rekabet kavram� serbest piyasa mekanizmas� i�inde faaliyet g�stermekte olan en az iki iktisadi oyuncunun (firman�n) fiyat veya fiyat d��nda kalan �e�itli ara�lar ile karlar�n� art�rmak ve en b�y�k pazar pay�n� elde etmek amac�yla yar��t�klar� stratejik etkile�im i�eren bir s�reci ifade etmektedir. Rekabet kavram� etkin i�leyen bir ekonomik d�zene ula�-maya y�nelik s�re�teki gerekli ko�ullar� ifade etti�i i�in �nemli bir kavram olarak g�r�lmek-tedir (Kat�rc�o�lu, 1994:46). Piyasalarda rekabetin varl�� reticileri piyasadaki pazar paylar�-n� korumak ve karlar�n� art�rabilmek i�in maliyetlerini d��r�p daha kaliteli mal �retmeye y�-neltecektir. Dolay�s�yla rekabet ortam�n�n sonucu olarak arz ve talebin piyasalarda belirlendi-�i, d��k maliyetle daha kaliteli mallar�n �retildi�i etkin i�leyen bir ekonomik d�zen olu�a-cakt�r. Rekabetin olmad�� veya eksik rekabetin oldu�u piyasalarda t�keticinin ve genel ola-rak toplumun refah�n� olumsuz y�nde etkileyecek sonu�lar ortaya ��kacakt�r. Bundan dolay� toplumlar rekabet kavram�na ve rekabet ortam�n� kal�c� k�labilecek d�zenlemelere y�nelmi�-lerdir.

Rekabet politikas� k�saca etkin bir iktisadi yap�y� olu�turma ve korumaya y�nelik hu-kuksal d�zenlemeler b�t�n� olarak tan�mlanabilinir. Bu anlamda iktisadi analiz hukuki uygu-lamalarda belirleyici rol oynayabilmektedir. Rekabet politikas� devlet�e belirlenebilecek istis-nalar d��nda t�m iktisadi sekt�rlere uygulanmaktad�r. Bu durum zaman zaman rekabet politi-kas� ile di�er devlet politikalar� aras�nda karma��k bir etkile�ime neden olmaktad�r. B

KAL�TE G�VENCES� VE STANDARTLARI

9/7/2010

ZONGULDAK KARAELMAS �N�VERS�TES�
ALAPLI MESLEK Y�KSEKOKULU

2003-2004 ��RET�M YILI

BANKACILIK B�L�M�

DERS�N ADI :
KAL�TE G�VENCES� ve STANDARTLARI

��RET�M G�REVL�S� :

BUR��N HENDEN

HAZIRLAYANLAR : 2003-034 �zg�r �ELEN
2003-022 Serhat Mehmet ERGAN
2003-021 Serdar OKUR
2003-009 G�khan BAYRAMUSTA

ANLATICI : KONUSU _

�zg�r �ELEN ; KAL�TEN�N TANIMI ve TEMEL KAVRAMLAR
Serhat Mehmet ERGAN ; KAL�TE GEL��T�RME,
S�REKL� �Y�LE�T�RME,
TOPLAM KAL�TE Y�NET�M�,
KAL�TE YAKLA�IMLARI,
D�ZELT�C� S�STEM YAKLA�IMI,
�NLEY�C� S�STEM YAKLA�IMI,
KAL�TE VE VER�ML�L�K
G�khan BAYRAMUSTA ; KAL�TE MAL�YETLER�,
KAL�TES�ZL��N MAL�YET UNSURLARI
VE KAYNA�I
KAL�TE MAL�YETLER� VE �RNEKLER
KAL�TES�ZL�K R�SKLER�
Serdar OKUR ; KAL�TE �LE �LG�L� YANLI� D��NCELER
CROSBY, JURAN, DEM�NG

ZONGULDAK - 2004

TANIMLAR VE TEMEL KAVRAMLAR

Kalite, �zellikle �evremizdeki t�ketim mallar� a��s�ndan, m�kemmeliyet derecesi anlam�nda kullan�l�r. �o�u kez, l�ks ile �a�r��m yapan bi�imde an�l�r. Bu bak�� ile bir �r�n i�in kaliteli veya kalitesiz yarg�s�na varmak kalite kavram�na uymamaktad�r. Halbuki a�a��da a��klanaca�� zere kalite bir �l��tt�r ve �r�n�n al�c�n�n beklentilerini ne �l��de cevaplad�� ile orant�l�d�r. (Otomobil ve Yemek �rne�i)

Herkesin genel olarak uzla�aca�� bir kalite tan�m� yap�lmas� neredeyse imkans�zd�r. De�i�ik kalite tan�mlar�n�n yap�lmas� kalitenin �ok boyutlu olmas�ndan kaynaklanmaktad�r.

�imdi d�nya �ap�ndaki kurulu� ve uzmanlar taraf�ndan yap�lm�� olan kalite tan�mlar�na bakal�m.
*Bir �r�n veya hizmetin belirlenen veya olabilecek ihtiya�lar� kar��lama kabiliyetine dayanan �zelliklerinin toplam�d�r. (TS 9005 – ISO 8402)
*Bir mal�n yada hizmetin t�keticinin isteklerine uygunluk derecesidir. (Avrupa Kalite Kontrol Organizasyonu – EOQC)
*Kullan�ma Uygunluktur. (Dr. J.M.Juran)
*�artlara Uygunluktur. (P.B. Crosby)
*�htiya� ve Beklentilerin Kar��lanabilme Oran�d�r.
*M��teri memnuniyetidir.

Sonu� olarak biz KAL�TE"yi �STENEN �ARTLARA �lk Defas�nda, Zaman�nda, Her Defas�nda UYMAKTIR… �eklinde �zetleyebiliriz.
Dolay�s�yla, bu tan�mlara g�re kaliteyi biraz daha a�arsak ;
Kalite bir �nlemdir.
Sorunlar ortaya ��kmadan �nce ��z�m

T�RK�YE"DE BANKACILI�IN GEL��M�

9/7/2010

��NDEK�LER

KISALTMALAR
G�R��
B�R�NC� B�L�M
T�RK�YE"DE BANKACILI�IN GEL��M�
A-Cumhuriyet �ncesi D�nemde Bankac�l��n Geli�imi
B-Cumhuriyet Sonras� D�nemde Bankac��l��n Geli�imi (1923-1932)
C-(1933-1950) D�nemi"nde Bankac�l��n Geli�imi
�K�NC� B�L�M
YAPI VE KRED� BANKASI"NIN KURULU� �NCES� VE GEL��MELER
A-Yap� ve Kredi Bankas�"n�n Kurucusu Kaz�m Ta�kent ve T�rkiye"de �lk �eker Fabrikas�"n�n Kurulu�u
1. Do�an Sigorta A.�"nin Kurulu�u ve Amac�
1a. Do�an Sigorta"n�n Faaliyetleri
2. Demir Toprak A.�"nin Kurulu�u ve Amac�
a-Demir Toprak A.�"nin Faaliyetleri
��NC� B�L�M
YAPI VE KRED� BANKASI"NIN KURULU�U
A-Banka Kurma Fikri"nin Do�u�unda Etken Olan Nedenler
B-Yap� ve Kredi Bankas�"n�n Kurulu� �al��malar�

1.Yap� ve Kredi Bankas�"n�n Kurulu� Amac�
2.Yap� ve Kredi Bankas�"n�n Kurucular�
3.Bankan�n �lk Umumi Heyet Toplant�s�
4.�lk Y�netim Kurulu
5.Bankan�n ilk Merkez Binas�
6.Yap� ve Kredi Bankas�"n�n Faaliyete Ge�i�i
C- Yap� ve Kredi Bankas�"n�n Faaliyet Alan�
D- Yap� ve Kredi Bankas�"n�n Kurulu� Amac�"n�n De�i�mesine Yola�an Nedenler
D�RD�NC� B�L�M
T�RK BANKACILIK BANKACILIK S�STEM�NDE YAPI VE KRED� BANKASININ YER�
A-Sermaye Yap�s�
B-Bankac�l�k Hizmeti
1.a.Tasarruflar�n �zendirilmesi-�kramiyeli Tasarruf Sistemi
(Ev-Para �kramiyeleri)
b. Tasarruflar�n �zendirilmesi ile Mevduattaki Seyir
2-Plasmanlar�
3- Kredi Sistemi
a.Esnaf Kredileri
b.Meslek Kredileri
b.1 Et�d Kredisi
b.2 Teknik Staj Kredisi
b.3 Sa�l�k Kredisi
4. Mevduat Bankac�l��
5. Elektronik Bankac�l�k
7.Aktif Bankac�l�k
a.Bireysel Bankac�l�k
b.Yat�r�m Bankac�l��
8.��tirakleri

BE��NC� B�L�M
YAPI VE KRED� BANKASININ K�LT�R VE E��T�M ALANINDAK�
KATKILARI
A-K�t�phaneler
1.Atat�rk Kitapl��
2.Binbirdirek K�t�phanesi
3.Sermet �ifter K�t�phanesi
B. M�zecilik (Vedat Nedim T�r M�zesi)
C. Galerileri
D. Halk Oyunlar� Bo� Zamanlar� De�erlendirme Kurslar�
E-Sinema, Tiyatro, M�zik, Festival
F-Spor
G- Yay�nc�l�k
SONU�
Kaynak�a
EKLER
Ek 1
Ek 2

KISALTMALAR

YKB: Yap� ve Kredi Bankas�
KUP: Kup�r
BRO: Bro��r
MET: Metin

G�R��

D�nyada bankac�l�k, sarraflar�n bankerlere, bankerlerinde kurum olarak bankalara d�n��t�� Orta�a�da ba�lam��t�r. Osmanl� �mparatolu�unda Galata sarraflar� bankac�l�k faaliyetlerinin ilk ad�mlar�n� olu�turmu�tur. Dolay�s�yla d�nyada bankac�l�k faaliyetleri ve Osmanl�daki bankac�l�k faaliyetlerinin ba�lamas� aras�nda bir benzerli�in varoldu�u g�zlenmi�tir.
Galata sarraflar�, Osmanl� Devletinin b�t�n para ve kredi i�lemlerini, memur maa�lar�n�, iltizam yoluyla vergilerin toplanmas� gibi i�levleri yerine getirmi�lerdir. 18. Y�zy�l da merkezi y�netimin zay�flamas� sava� giderlerinin artmas� ile ba�layan mali sorunlar, K�r�m Sava�� ile kendini dahada g�stermi� ve bor�lanma d�nemi ba�lam��t�r. Bu bor�lanma d�nemi ayn� zamanda yabanc� sermayenin de �lkeye giri�ini ba�latm��t�r. Yabanc� sermayenin giri�i yabanc� bankalar�da beraberinde getirmi�tir.
Yabanc� bankalar daha �ok ticari alanda faaliyet g�stermi�lerdir. 19. y�zy�ldaki bu geli�melerin yan�s�ra tar�m sekt�r�nde �al��anlar�n kredi gereksinimlerini kar��lamak �zere kurulan sand�klar, daha sonra bir bankaya d�n��t�r�lm��t�r. Yabanc� bankalar�n �lkedeki ticari faaliyetleri beraberinde tepkiyi do�urmu� ve tepki olarak milli bankac�l�k anlay�� Ziraat Bankas� ile ba�lam��t�r. Cumhuriyete kadar bir�ok milli banka kurulmu�tur. Yine ayn� d�nemlerde milli bankalar�n yan�nda mahalli bankalar�nda kuruldu�u g�zlenmi�tir.
Cumhuriyetin ilk y�llar�, yabanc� sermayenin bankac�l�k s�kt�r�nde hakimiyetinin s�rd�� y�llar olmu�tur. �zmir �ktisat Kongresinde liberal politikalar�n ra�bet g�stermesine kar��n, milli m�esselerin kurulmas� gereklili�i �zerinde de durulmu�tur. Bu d��ncenin bir sonucu olarak ta �lkede milli bankac�k hareketi ba�lam��t�r.
1923-1930lu y�llarda ortaya ��kan D�nya ekonomik krizi �lkede devlet�ilik politikalar�n�n uygulanmas�n� gerekli k�lm��, �zel bankac�l��n kurulmas� ve geli�mesini �zendirici bir d�zenleme yap�lamam��t�r. Ancak 1940l� y�llardan sonra �zel giri�im bankac�l�� tamamen �zel sermaye ile kurulan Yap� ve Kredi Bankas� ile ba�lam��t�r.
Bu ara�t�rman�n konusunu Cumhuriyet d�neminin ilk �zel giri�im bankas� olma niteli�indeki Yap� ve Kredi Bankas� olu�turmu�tur. Kurulu� a�amas�ndan ba�layarak kullan�lm�� olan Yap� ve Kredi Bankas� ad� g�n�m�zde kullan�m olarak k��k bir de�i�iklikle Y

ULUSAL PROGRAMDA YER ALAN MAL� H�ZMETLER B�L�M�

9/7/2010

ULUSAL PROGRAMDA YER ALAN MAL� H�ZMETLER B�L�M�

1.1.Hizmetlerin Serbest Dola��m�
1.1.1.Sekt�rel Uygulama
1.1.1.1Mali Hizmetler
Bankac�l�k ve di�er mali kurumlar
I. �ncelik tan�m�
a) Mevcut durum
T�rkiye"de, genelde mali, �zelde ise bankac�l�k sekt�r�, uluslararas� rekabete a��k ve liberal bir ortamda faaliyet g�stermektedir. 4491 say�l� Yasa ile de�i�ik 4389 say�l� Bankalar Kanunu ile; yeterli idari ve mali �zerkli�e sahip, �effaf bir yap�da �al��mas� �ng�r�len Bankac�l�k D�zenleme ve Denetleme Kurumu olu�turulmu�tur. Kurumun karar organ� siyasi otoriteden ba��ms�z Bankac�l�k D�zenleme ve Denetleme Kuruludur. Bu �er�evede, bankac�l�k sistemine giri� ve ��k��lar�n karar�n� Kurul verecektir. Yeni Kanun ile; banka kurmada aranan �artlar s�k�la�t�r�lm�� ve a��rla�t�r�lm��, s�n�r �tesi bankac�l�k faaliyetlerinin denetimi ve g�zetimi bak�m�ndan �lkeleraras� anla�malar�n yap�lmas� �ng�r�lm��, banka ortaklar� ile y�netim kurullar� ve �st d�zey y�neticilerin sorumluluk ve y�k�ml�l�kleri art�r�lm��, i� denetim ve risk y�netim sistemi getirilmi�, bu �er�evede bankalar�n icrai birimleri ile y�netim birimlerinin k�smen ayr��t�r�lmas� �ng�r�lm��, kredilere ve i�tiraklere ili�kin s�n�rlamalar ile dolayl� kredi tan�m� AB d�zenlemeleri ile uyumlu hale getirilmi�, standart oranlar�n uluslararas� uygulamalar paralelinde olu�turulmas� �ng�r�lm��, bankalar�n denetim ve g�zetimi daha �effaf ve s�k� kurallara ba�lanm��, bankalar�n denetim ve g�zetimine ili�kin bulgular�n sonu�land�r�lmas� daha objektif, detayl� ve kapsaml� ad�m ad�m ilerleyen bir s�rece ba�lanm��, Tasarruf Mevduat� Sigorta Fonunun i�leyi�ine esneklik ve canl�l�k kazand�r�lm��, bankalar�n devir ve birle�mesi te�vik edilmi�, tasfiye s�reci h�zland�r�lm��, �zel finans kurumlar� da Bankalar Kanununa uymakla y�k�ml� k�l�nm��, idari ceza uygulamas� getirilmi�, adli su� ve cezalar�n hadleri y�kseltilmi�, bankac�l�k sisteminin i�leyi�ini ink�taya u�ratacak fiil ve davran��lar�n �nlenebilmesi i�in yeni h�k�mler ihdas edilmi�, finansal sistemin bir b�t�n oldu�undan hareketle finansal piyasalar� d�zenleyen ve denetleyen kurumlar aras�nda s�k� i�birli�i zorunlu k�l�nm��t�r. Bankalar Kanunu uyar�nca ��kar�lacak d�zenlemeler ile AB"ye ve uluslararas� d�zenlemelere b�y�k �l��de uyum sa�lanm�� olacakt�r.
Avrupa Birli�inde hizmetler sekt�r�n�n entegrasyonu, 1992 y�l�nda �� Pazar�n tesisi ile olu�turulmu�tur. Bu s�re� �� temel prensibe dayal� olarak ger�ekle�mi�tir: Bunlardan birincisi, Orijin �lke Prensibidir (Home Country Control). Buna g�re; bankac�l�k alan�ndan �rnek verilecek olursa; bir �ye �lke bankas� kendi �lkesindeki yetkili merciin g�zetim ve denetimine tabidir. Di�er prensip ise Tek Lisans (Single License) uygulamas�d�r, buna g�re bankalar tek bir �lkeden ald�klar� lisans ile Birlik �yesi �lkelerin tamam�nda faaliyette bulunabilmektedir. ��nc� prensip ise, ilk ikisinin do�al bir sonucu olarak, �ye �lkelerin birbirlerindeki yetkili merci ve mevzuat� kar��l�kl� olarak tan�malar�d�r (Mutual Recognition).
T�rkiye, AB"ye kat�l�m s�recinde mali hizmetler alan�nda yukar�da belirtilen prensiplere ve bu prensipler ��nda ��kar�lm�� Birlik mevzuat�na uyum sa�lamak durumundad�r. Bankac�l�k ile ilgili mevzuatta, yabanc�lar�n T�rkiye"de banka kurmalar�na ve �ube a�mak suretiyle faaliyet g�stermelerine engel te�kil eden herhangi bir husus bulunmamaktad�r. T�rkiye"de faaliyet g�steren 61 ticari bankadan ondokuzu T�rkiye"de kurulmu� veya �ube a�m�� olan yabanc� bankalard�r. T�rkiye ile AB aras�nda hizmetler alan�nda serbest dola��m�n sa�lanmas�, �yelik �ncesi d�nemin g�ndeminde bulunmakta olup, 11 Nisan 2000 tarihli OKK ile (2000/3/EC) h�kme ba�lanm��t�r. T�rkiye ile AB aras�nda hizmetlerin serbest dola��m�n�n devreye girmesiyle �lkemizde yabanc� bankalar�n say�s�n�n ve uluslararas� bankac�l�k i�lemlerinin artaca�� beklenmektedir. Bu hususun ger�ekle�mesi ile birlikte, bankalar aras�ndaki rekabet artacak, mali piyasalar daha da d�zenli ve disiplinli hale gelecek, sonu�ta bankalar ve mali pi

MAL�YE M�FETT�� YARDIMCILI�INA G�R��

9/7/2010

MAL�YE M�FETT�� YARDIMCILI�INA G�R��

Maliye Tefti� Kurulu Kuruldu�undan bu yana Devletin �st kademelerine y�netici yeti�tirme misyonunu ba�ar�yla s�rd�ren Maliye Tefti� Kurulu rakipsiz bir okul niteli�indedir. �lkenin y�netiminde ve geli�iminde s�z sahibi olman�n ehliyeti bu okulda kazan�l�r. Bu ocaktan 1 Ba�bakan, 3 Ba�bakan Yard�mc�s�, 32 Bakan, 44 Milletvekili, 48 M�ste�ar, 4 B�y�kel�i ile pek �ok Genel M�d�r ve Genel M�d�r Yard�mc�s� yeti�mi�tir. Halen g�rev yapan Ba�bakanl�k M�ste�ar�, Maliye M�ste�ar�, Hazine M�ste�ar�, �stanbul Menkul K�ymetler Borsas� Ba�kan� ve yeni olu�turulan Bankac�l�k D�zenleme ve Denetleme Kurulunun 1 inci ve 2 nci Ba�kanlar� Maliye M�fetti�i k�kenlidir. Ayr�ca, �zel sekt�rde de, b�y�k banka ve holding y�netim kurullar�nda, Maliye M�fetti�i k�kenli ki�iler sorumluluk �stlenmi�lerdir. 1908 y�l�ndan bu yana sadece 567 ki�i bu okula girmeye hak kazanm��, Maliye M�fetti�i olma ayr�cal��na eri�mi�tir. Sizi de bu ayr�cal��a sahip olmaya davet ediyoruz... G�zel Bir �al��ma Ortam�Maliye Tefti� Kurulu, b�nyesine kat�lan Maliye M�fetti� Yard�mc�lar�n� 3 y�ll�k bir e�itime tabi tutar. Size verilecek bilgisayar e�itim ve diz �st� bilgisayar�n�zla, Tefti� Kurulu ve Bakanl�k servis sa�lay�c�lar� �zerinden d�nyadaki geli�meleri internetten takip edebileceksiniz. Maliye Tefti� Kurulu, sadece mensuplar�n�n kullanabilece�i Lotus Notes tabanl� bilgisayar a�� donan�m�na sahiptir. �zel �ifrelerimizle Bakanl��n mevzuat ve istihbarat bilgilerine ula�abileceksiniz. Maliye M�fetti� Yard�mc�lar� mesleki bilgi e�itimlerini Muavin Yeti�tirme Toplant�lar� ile al�rlar. Maliye M�fetti�lerinin koordinat�rl��nde yap�lan bu toplant�larda ilgili literat�r ve mevzuat tan�t�l�r ve interaktif bir tart��ma ortam� i�erisinde de�erlendirilir. Bu, e�itiminizin teorik ve mevzuat baz�ndaki y�n�d�r. Muavin Yeti�tirme Toplant�lar� d��nda tefti� programlar�na dahil edilerek M�fetti� refakatinde �al��acaks�n�z. B�ylece, mesleki bilgi e�itiminin pratik uygulamas� da "yaparak ��renme" y�ntemi ile muavinlik d�neminde tamamlanacak. Maliye Tefti� Kurulu, misyonunu ger�ekle�tirirken, Maliye M�fetti� Yard�mc�lar�n�n her y�nden ki�isel geli�imlerinin temini amac�yla modern toplum hayat�n�n gereklerine y�nelik pek �ok imkan� da sa�lamaktad�r. Y�netimde protokol kurallar�, yabanc� dil, h�zl� okuma, T�rk�e konu�ma yazma e�itimleri ile �e�itli konularda seminer ve konferanslara i�tirak bunlardan baz�lar�d�r. Maliye Tefti� Kurulu sadece "y�netici" de�il, "lider" yeti�tirme iddias�ndad�r. Yetkileriniz Geni�, Sorumluluklar�n�z Buna Denk... Maliye M�fetti�leri, 100 y�l� a�k�n ge�mi�i, k�kl� gelenekleriyle T�rk Devlet y�netiminde �nemli bir yere ve hakl� bir �ne sahip olmu�lard�r. Kamu mal�n�n, paras�n�n, gelir ve giderlerinin s�z konusu oldu�u her yerde ve her i�te Maliye M�fetti�lerinin g�revi ve yetkileri vard�r. Bu nedenledir ki, Maliye M�fetti�leri di�er bakanl�klarda oldu�u gibi yaln�zca Bakanl�k M�fetti�i anlam�na gelen "Maliye Bakanl�� M�fetti�i" de�il; en geni� anlam�yla "MAL�YE M�FETT��" unvan�n� ta��rlar. Bu unvan, her Maliye M�fetti�inin ayr� bir daire ayr� bir kurum kimli�inde de oldu�unu g�sterir. Bu unvan, T�rkiye"de sadece Maliye M�fetti�lerine �zg� bir ayr�cal�kt�r; bu mesle�in yetkilerinin bakanl�klar �zerinde oldu�unu, Devletin paras�n�n ve mal�n�n oldu�u her yerde ve her i�lemde devreye girece�ini g�sterir. Maliye M�fetti�lerinin g�rev ve yetkileri, temel olarak Maliye Bakanl��n�n Te�kilat ve G�revleri Hakk�ndaki 178 say�l� Kanun H�km�nde Kararnamede say�lm��t�r. Ayr�ca, �e�itli Kanunlarla da Maliye M�fetti�lerine verilmi� g�revler vard�r. Bunlar�n ba�l�calar� tefti�, tahkik, vergi incelemesi ve kara para aklama su�unun soru�turulmas� g�revleridir. �al��ma D�zeniniz Nas�l Olacak? Maliye Tefti� Kurulunun Merkezi Ankara"dad�r. Kurulun �stanbul ve �zmir"de de s�rekli �al��ma merkezleri vard�r. Kurul merkezlerinde her M�fetti�e m�stakil bir odada rahat bir �al��ma ortam� sa�lan�r. Maliye M�fetti�leri ve Yard�mc�lar� yaz aylar�nda �al��m

F�NANSAL P�YASALAR

9/7/2010

F�NANSAL P�YASALAR

��NDEK�LER

1. F�NANSAL P�YASALAR……………………………………………..1
1.1. Para Piyasas�……………………………………………………………..1
1.2.Sermaye Piyasas�………………………………………………………..2
1.2.1. Sermaye Piyasas�n�n �zellikleri………………………………….2
1.2.2. Sermaye Piyasas�n�n �e�itleri…………………………………….2
1.2.3. Sermaye Piyasas�n�n Fonksiyonlar�……………………………..4
1.3. Para Piyasas�yla Sermaye Piyasas� Aras�ndaki �li�kiler……………….4
1.4. Para Piyasas�yla Sermaye Piyasas� Aras�ndaki Farkl�l�klar……………5
KAYNAKLAR………………………………………………………………..5

1. F�NANSAL P�YASALAR
Bir �lkede fon kullananlar ile fon arz edenler aras�nda fon ak�mlar�n� d�zenleyen kurumlar, ak�m� sa�layan ara� ve gere�ler ile bunlar� d�zenleyen hukuki ve idari kurallardan olu�an yap�ya finansal piyasa denir. Tan�mdan da anla��laca�� gibi, mali piyasa para ve sermaye piyasalar�ndan daha geni� ve bu piyasalar� da kapsam�na alan bir kavramd�r.
Finansal piyasa be� ana unsurdan olu�maktad�r:
-Tasarruf sahipleri(fon arz edenler)
-Yat�r�mc�lar(fon talep edenler)
-Yat�r�m ve finansman ara�lar�
-Yard�mc� kurulu�lar
-Hukuki ve idari d�zen
1.1. Para Piyasas�
K�sa vadeli fon arz ve talebinin kar��la�t�� piyasaya para piyasas� denir. Para piyasas�n�n tipik �zelli�i k�sa vadeli fonlardan olu�mas�d�r. Para piyasalar�nda vade genellikle bir y�l� a�maz.
Para piyasas�ndan sa�lanan fonlar kredi olarak i�letmelerin d�nen varl�klar�n�n finansman�nda kullan�l�r. Para piyasas�n�n ara�lar�n� ticari senetler, kaynaklar�n� �e�itli mevduat olu�turmaktad�r.
Para piyasas�n� kendi i�inde �rg�tlenmi� ve �rg�tlenmemi� para piyasas� olarak da bir ayr�m� yap�labilir. �rg�tlenmi� para piyasas� bir bankalar sistemidir. ��nk� i�letmelerin nakit ihtiyac� �o�unlukla ticari bankalar taraf�ndan kar��lanmaktad�r. Para piyasas�n�n en �nemli kurulu�lar� ticari bankalard�r. Ticari bankalar ,toplam�� olduklar� tasarruflar�, k�sa vadeli fon ihtiya�lar� bulunan kurulu�lara bor� vermek suretiyle gelir elde ederek para piyasas�n�n etkin �al��mas�nda rol oynamaktad�r.
�rg�tlenmemi� para piyasas� banka sistemi d��nda kalan piyasad�r. Bankalar d��ndaki ki�i ve kurulu�lar da bazen i�letmeler k�sa vadeli fon sa�larlar.
Vergi oranlar� tasarruf�ular�n se�imi i�leminde �nemli bir yer te�kil etmektedir. E�er para ve sermaye piyasalar�nda i�lem yap�lmas� esnas�nda al�nan verginin oransal dengesi kurulmuyorsa s�cak paran�n akaca�� y�n de buna ba�l� olarak de�i�ecektir. �rne�in menkul k�ymetler borsas�nda hisse senedi al�p satanlardan daha fazla vergi al�nmas� durumunda fon fazlal�� bulunanlar do�al olarak vergi oran�n�n daha d��k oldu�u veya verginin hi� al�nmad�� piyasalara y�nelme e�iliminde bulunabilecektir. Sonu� olarak fon fazlal�� bulunan veya piyasaya fon arz edecek ki�i yada kurumlar, tasarruflar�n� ne �ekilde de�erlendirebileceklerini, elde edebilecekleri net getiriye g�re karar verecektir.
1.2. Sermaye Piyasas�
1.2.1. Sermaye Piyasas�n�n �zellikleri
Sermaye piyasas� orta ve uzun vadeli fon arz ve talebinin kar��la�t�� piyasad�r. Sermaye piyasas� finansal piyasa kavram�ndan daha dar ve teknik bir nitelik ta��r ve genellikle finansal piyasa kavram� i�inde yer al�r.
Sermaye piyasas�n�n tipik �zelli�i ve para piyasas�ndan ayr�lan en belirgin niteli�i bu piyasan�n orta ve uzun vadeli fonlardan olu�mas�d�r. Bu vade bir y�ldan fazla olmal�d�r. Sermaye piyasas�ndan sa�lanan krediler genellikle, i�letmelerin bina, makine ve te�hizat gibi duran varl�klar�n�n finansman�nda kullan�l�r.
Para piyasas�nda oldu�u gibi sermaye piyasas�n�n kaynaklar� da tasarruf sahiplerinin birikimleridir. Sermaye piyasas�n�n en �nemli ve yayg�n ara�lar� hisse senetleri ve tahvillerdir.
1.2.2. Sermaye Piyasas�n�n �e�itleri
Sermaye piyasas� �e�itli kriterlere g�re s�n�flara ayr�labilmektir.
1) Menkul k�ymetlerin ilk kez piyasaya arz edilmi� olup, olmamalar�na g�re birincil ve ikincil, ��nc�l ve d�rd�nc�l piyasalar olarak s�n�fland�r�labilir.
Birincil Piyasa
Hisse senedi ve tahvil gibi menkul de�erleri ihra� eden �irketler ile al�c�

T�RK�YE GARANT� BANKASI A.�.

9/7/2010

Kurulu� Tarihi:9 Ekim 1990
Sermayesi:10.000.000.000.000.- TL

Ortakl�k Yap�s�:% 100 T�rkiye Garanti Bankas� A.�.

��RKET YAPISI VE ORTAKLARI
3226 say�l� Finansal Kiralama Kanununa g�re kurulmu� olan Garanti Finansal Kiralama A.�. (Garanti Leasing); her t�rl� makine, ekipman, ara� ve di�er yat�r�m mallar�n�n finansal kiralama i�lemlerini yapmaktad�r.
Garanti Leasing, T�rkiyenin en b�y�k holdinglerinden biri olan Do�u� Holding A.�. b�nyesinde kurulmu�tur. Garanti Leasingin sermayesinin %100�ne T�rkiye bankac�l�k piyasas�n�n lideri olan Garanti Bankas� A.�. sahip bulunmaktad�r.
Garanti Leasing; T�rkiye �ap�nda yay�lm�� m��terilerine, �stanbul Genel M�d�rl��, Ankara, �zmir, Adana, Antalya ve Bursada be� temsilcili�i ile do�rudan ula�maktad�r. Ayr�ca Garanti Bankas�n�n �lke �ap�ndaki t�m �ubeleri arac�l�� ile de m��terilere ula��labilmektedir.

GENEL M�D�R"�N MESAJI
Biz GARANT� LEASING olarak her zaman yeni stratejileri hedefliyoruz.
Vizyonumuz "�lk akla gelen global leasing �irketi olmak"... Bu vizyon �n�m�zdeki be� y�l i�inde ula�may� hedefledi�imiz yeri bize g�steriyor. Leasing sekt�r� �n�m�zdeki d�nemde �ok karl� bir i� alan� olacakt�r. Yeterli insan kayna�� ve teknoloji yat�r�mlar�n� planlayan ve ger�ekle�tiren �irketler avantajl� olacaklar. Bu do�rultuda biz program�m�z� �izdik ve gelece�e bak�yoruz.
E�itim ve teknolojiye yapt��m�z yat�r�mlarla �al��anlar�m�z�n yeteneklerini geli�tiriyoruz, �al��ma bilincini te�vik ediyoruz. Biliyoruz ki insan kayna��m�z, en b�y�k deste�imizdir.
Bu noktada Leasinge konu olan mal gruplar�nda deneyimli ya da �niversiteden mezun olan gen� arkada�lar� sekt�r�m�ze kazand�rmaya �ok �nem veriyoruz.
Garanti Leasing; "geli�meye ve geli�tirmeye" a��k, "m��teri hizmetini" �n planda tutan, "ekip �al��mas�" bilincine sahip, "sorumluluk" almakta istekli arkada�larla �al��maya ve hedeflerini s�rekli ileriye ta��maya haz�r...
Ferruh EKER
GENEL M�D�R
Leasing Avantajlar

BANKA B�RLE�MELER� VE DEVRALMALARI SORUNLAR, �NLEMLER VE �NER�LER

9/7/2010

BANKA B�RLE�MELER� VE DEVRALMALARI SORUNLAR, �NLEMLER VE �NER�LER

��NDEK�LER

I.Giri�

II.Birle�melerin �n�ndeki Engeller

1.Sekt�r� tam rekabetten uzakla�t�ran s�n�rlay�c� d�zenlemeler

a)Sekt�re giri� ��k��lar�n �n�ndeki engeller
b)Tasarrufa tam g�vence sa�lanmas�
c)Kamu bankalar�n�n sekt�rdeki a��rl��

2.Banka Birle�meleri ve Vergi Uygulamalar�

a)Kurumlar Vergisi
b)Damga Vergisi
c)Banka ve Sigorta Muameleleri Vergisi
d)Har�lar

3.Sermaye Piyasalar�na ili�kin d�zenlemeler

a)�irket halka a��kl�k oranlar�n�n d��k olmas�
b)Bankalar�n ortakl�k yap�lar� ve banka sahibi olan gruplar�n aralar�ndaki rekabet
c)Hukuki altyap�ya g�vensizlik

4.Rekabet Kurulu"ndan izin al�nmas�

5.Kurum k�lt�rleri aras�ndaki farkl�l�klar

6.Uluslararas� muhasebe standartlar�na tam olarak uyumun olmay��

III.�neriler:

1.Sekt�r� tam rekabet ortam�na yakla�t�racak d�zenlemeler

a)Sekt�re giri� ��k��lar�n esnek hale getirilmesi
b)Mevduat g�vence sisteminin yeniden yap�land�r�lmas�
c)Kamu bankalar�n�n rekabeti bozucu faaliyetlerinin minimuma indirilmesi

2. Banka Birle�meleri ve Vergi Uygulamalar�

a)Kurumlar Vergisi
b)Damga Vergisi
c)Banka ve Sigorta Muameleleri Vergisi
d)Har�lar ve di�er vergiler

3. Sermaye Piyasas�na ili�kin d�zenlemeler

a)Halka a��kl��n kapsam�n� geni�letmek
b)Hukuki alt yap�y� iyile�tirmek

4. Rekabet Kurulundan izin �art�n�n kald�r�lmas�

5. Birle�me sonras� yeniden yap�land�rma ve kurumsal k�lt�r olu�turma

6. Uluslararas� muhasebe standartlar�na uyum

7. Di�er �neriler

IV . Bankalar Kanunu h�k�mleri uyar�nca Tasarruf Mevduat� Sigorta Fonu"na
Devredilen bankalar�n yerli ve/veya yabanc� ��nc� ki�ilere sat�labilmesi i�in
al�nmas� gerekli tedbirler.

I.Giri�

Bilindi�i gibi d�nya ekonomisinde �zellikle bilgi ve ileti�im teknolojilerinde ortaya ��kan geli�melerin yaratt�� etkiler �ok �e�itli a��lardan ortaya ��kabilmektedir. �lkeleraras� ili�ki-lerin geli�mesi s�n�r kavram�n�n ortadan kalkmas�na neden olurken, pazarlarda ortaya ��kan farkl�l�klardan yararlanmak ad�na �zellikle yeni faaliyet alanlar�nda ekonomik �l�ek tan�m ve kavramlar�nda de�i�ikliklerin ortaya ��kmas�na yol a�maktad�r. Di�er bir ifade ile payla�ma ve buna ba�l� b�y�me stratejilerinin g�ncelle�mesi ger�e�i ile kar��la��lm��t�r.

Bu yakla��m�n yayg�nl�k kazanmas�na ba�l� olarak finans sekt�r�nde de d�nya genelinde birle�me ve sat�n almalar ya�anm��t�r. OECD rakamlar�na bak�ld��nda ilk on sekt�r aras�nda yer alan bankac�l�k ve finans sekt�r�nde 1998 y�l�nda 317 i�lemde 50.8 milyar dolarl�k de�er konu�ulmu�tur. Yine �lkemizde �zellikle bankac�l�k sekt�r�ne ba�l� bir ortakl�k yap�lanmas�-na sahip olan sigortac�l�k a��s�ndan ise 124 i�lemde 37.9 milyar dolarl�k bir hacim ortaya ��km��t�r. �lkemizde de d�nya ekonomisindeki geli�meler paralelinde birle�meler ve sat�n almalar g�ndemde daha fazla yer almaya ba�lam��t�r.

Bu ba�lamda bankalar�n birle�mesi ve �zellikle fon denetiminde faaliyetlerini s�rd�rmekte olan bankalar�n devral�nmas� i�lemlerinin yap�labilmesi a��s�ndan sadece d�nyada ortaya ��kan trendler yeterli olmamakta, �lke �zelinde konuya ili�kin d�zenlemelerin yap�lmas�n� da gerekli k�lmaktad�r. Bu nedenle bankalar�n birle�mesi ve devral�nmas� gibi hususlarda etkili olan noktalar�n belirlenmesi ile bu belirlemelere ba�l� ��z�mlerin �retilmesi amac�na y�nelik de�erlendirmeler yap�lmas� Birli�imiz taraf�ndan benimsenmi� ve konuya ili�kin �yelerimizin de g�r��lerinden yararlanmak suretiyle i� bu �al��ma haz�rlanm��t�r.

�al��ma sekt�rel anlamda birle�me ve devralmalar a��s�ndan mevcut engellerin ortaya kon-mas�, bu engellerin a��lmas�n� teminen al�nmas� gereken tedbirler ve yap�lmas�nda gereklilik bulunan de�i�iklikler ile �zellikle fon denetiminde faaliyette bulunan bankalar�n devredilerek ekonomiye kazand�r�lmas� a��s�ndan al�nmas� gereken �nlemler ba�l�kland�r�lmas� ile haz�r-lanm��t�r.

II.Birle�melerin �n�ndeki Engeller

1.Sekt�r� tam rekabetten uzakla�t�ran s�n�rlay�c� d�zenlemeler

B

BANKACILIKTA �EFFAFLI�IN �NEM� �ZER�NE B�R DE�ERLEND�RME

9/7/2010

I. Giri�

Yeni global finansal sistemin yap�lanmas�nda, hem piyasalar�n hem de ulusal ve uluslararas� kurulu�lar�n etkin ve rekabet�i olarak faaliyetlerini s�rd�rmelerinde �effafl�k giderek daha fazla �nem kazanmaktad�r. Piyasalar�n entegrasyonu art�k�a yay�lma etkisi nedeniyle bir �lke ya da b�lgedeki geli�meler �ok k�sa s�rede ve h�zl� bi�imde ba�ka bir b�lge ya da �lkeye(lere) yay�labilmektedir. �zellikle uluslararas� finansal kurulu�lar yabanc� yat�r�mlar� �ekmek isteyen geli�mekte olan �lkelerin hem �irketler hem de kamu kurumlar�ndan talep etmeleri gereken bilgilere ili�kin �nemli tavsiyelerde bulunmaktad�r.

�effafl�k, ekonomi ve maliye politikalar�nda s�rekli tart��lan konulardand�r. Piyasa kat�l�mc�lar�, ulusal otoriteler ve uluslararas� finansal kurulu�lar �effafl��n art�r�lmas�n�n �nemi �zerinde durmakta, ancak uluslararas� kabul g�rm�� standartlarla uyumlu �ok az izleme mekanizmas� bulunmaktad�r. Bir ba�ka deyi�le �effafl�k konusu yeterince netlik kazanm�� de�ildir.

�effafl��n art�r�lmas�n�n yararlar� ve gerekli oldu�u y�n�nde �nemli nedenler bulunmaktad�r. Ayr�ca �effafl�k bir etik zorunluluk olarak da g�r�lmektedir. Politika yapanlar aras�nda refah ve b�y�menin s�rd�r�lebilmesine y�nelik mekanizmalar i�inde �effafl��n �nemi giderek daha fazla anla��lmaktad�r. Ekonomik alanda g�venilir ve do�ru zamanl� (g�ncel) bilginin elde edilebilirli�i hem kaynak da��l�m�n�n d�zeltilmesi hem de verimlilik ve b�y�me �zerinde olumlu etki yaratmaktad�r.

Son d�nemdeki finansal krizlere ili�kin literat�r incelendi�inde, �effafl��n yeterli d�zeyde olmamas�, s�z konusu krizlere neden olan ya da ortaya ��kmalar�na katk�da bulunan fakt�rlerden birisi olarak g�sterilmektedir. Yine literat�rde �effafl�k, iyi y�netim ve ekonomik istikrar aras�ndaki muhtemel ba�lant�lar�n da alt� �izilmi�tir. Bu �er�evede, daha a��k ve kapsaml� bilgi payla��m�n�n kamuoyunun politik kararlar hakk�nda bilgi sahibi olmas�na imkan verece�i, h�k�metlerin hesap verebilirliklerini art�raca��, r��vet ve yozla�man�n azalt�lmas�na yard�m edece�i ileri s�r�lmektedir. �ncelikle demokratik toplumlarda sadece finansal piyasalarda de�il ayn� zamanda daha geni� anlamda y�netim alan�nda da �effafl��n art�r�lmas�na y�nelik d�zenlemeler benimsenmektedir. ��nk� k�t� y�netimin yaratt�� negatif etkiler ele al�nd��nda, �effafl��n art�r�lmas�n�n hem piyasalar�n etkin olarak i�lemesi hem de iyi y�netim anlay��n�n yerle�tirilmesi yoluyla kamuoyunun yarar�na olaca�� d��n�lmektedir.

Ancak, �nemli yararlar�na kar��n, �effafl��n art�r�lmas� pek de kolay olmamaktad�r. �zellikle bilginin dola��m�n�n sa�lanmas� i�in gerek d�zenleyici kurallar gerekse te�vikler olu�turulmas� yoluyla kamuoyu bilgilendirmelerinin �zendirilmesi gerekmektedir. Bir h�k�met ya da bir �zel �irket kendi kurumsal ��karlar� dolay�s�yla �effaf olunmas�n� hakl� bulabilecek olsa dahi s�z konusu kurumlarda �al��anlar kurumla ilgili yetersizliklerinin saklanmas�, mevcut i� olanaklar�n�n korunmas� ya da gereksiz ara�t�rmalarla kamuoyunun huzurunun bozulmak istenmemesi gibi sebeplerle gizlili�i tercih edebilirler (Stiglitz: 1998). Hatta bir h�k�met ya da �irket finansal rezervleri hakk�nda ger�e�i s�ylememekte ise (ki b�ylece bir finansal kriz riskini al�yor demektir) bunu yapmas� i�in g�r�n�r te�vikler mevcut demektir.

�o�u zaman bilgi elde edilmesi, �rne�in h�k�metin ya da �irketin yard�m� olmadan olanaks�z olabildi�inden �effafl��n sa�lanmas�ndaki en �nemli unsur g��l� te�viklerin bulunmas�d�r. ��nk� g�n�ll� olarak bilgi sa�lanmas� �ok s�k g�r�len bir davran�� ekli de�ildir. �rne�in, ulusal hesaplar ya da �irket hesaplar� ancak kamuoyunda yay�mlanmalar� halinde �effaf olabilecektir. Ne var ki bu y�nde zorlay�c� d�zenleme ya da te�vik olmamas� halinde �effafl�k sa�lanamayacakt�r.

Bu �al��mada �effafl�k konusunda literat�rdeki �al��malar incelenmekte ve daha fazla �effafl��n finansal istikrar�n sa�lanmas�ndaki rol� �zerinde durulmakta ve mevcut bilgi eksikliklerinin alt� �izilmektedir. Bilginin n

BANKALARARASI TAKAS ODALARI MERKEZ� ELEKTRON�K TAKAS S�STEM�

9/7/2010

BANKALARARASI TAKAS ODALARI MERKEZ� ELEKTRON�K TAKAS S�STEM�

3167 Say�l� �ekle �demelerin D�zenlenmesi
ve �ek Hamillerinin Korunmas� Hakk�nda
Kanun Madde 6 (Bankalararas� Takas
Odalar� Merkezi t�zel ki�ili�i)
1211 say�l� T.C. Merkez Bankas� Kanunu
Madde 55
T.C. Merkez Bankas� taraf�ndan ��kart�lan
B.T.O.M. Y�netmeli�i ve �zahnamesi

HALK BANKASININ TAR�H�ES�

9/7/2010

HALK BANKASI"NIN TAR�H�ES�

19. y�zy�l sanayi kapitalizmi, insanl�k tarihinde o g�ne kadar g�r�lmemi� bir ekonomik ve teknolojik geli�meyi sa�lam�� olmas�na kar��l�k, toplum hayat� a��s�ndan beklenen sa�l�kl� geli�meleri ne yaz�k ki haz�rlayamad�.Bu geli�menin;dengeli, istikrarl�, sosyal bar�� ve g�venli�i hakim k�ld�� toplum d�zenini ger�ekle�tiremedi�i, iktisadi geli�me ve b�y�menin �r�nlerini geni� kitlelere yay�p refah� artt�ramad��, yoksulla�t�rarak iki s�n�fl�, �at��mal� bir toplum d�zenine yol a�t�� tarihi bir vak�ad�r.Bu geli�menin konumuz a��s�ndan dikkate de�er yan�, toplumun geni� kitlelerinin �retimdeki temsilcisi olan esnaf, sanatkar ve k��k ticaret erbab�n�n, dev ad�mlarla ilerleyen sanayi kapitalizminin ezici rekabetine dayanamayarak, tezgah ve kepenklerini kapatmaya mecbur b�rak�lmalar� ve nihayet toplumdaki sosyal ve iktisadi stat�lerini kaybetme tehlikesiyle kar�� kar��ya getirilmi� olmalar�d�r.
Bat�da ya�anan s�n�f �at��malar�, m�cadelelerin ve z�tl�klar�n neden oldu�u toplumsal �alkant�lar�n devlet d�zenini ve toplum b�t�nl��n� tehdit etti�i, bu toplumsal tablo kar��s�nda; d��n�rler, iktisat�� ve sosyal siyaset�iler, dengeli bar��, g�venli ve kal�c� toplum �zlemiyle, yeni toplumsal d�zen aray��lar�na y�nelmi�lerdir.Toplumsal �eli�ki ve �at��malar�n yayg�nla�t��, birbiriyle uzla�maz iki s�n�fl� toplum ya�am�n�n insan� mutlu k�lmad��; bir ba�ka ifadeyle, toplumsal huzursuzluklar�n as�l kayna��n�n, iki s�n�fl� toplum yap�s�n�n bizatihi kendisi oldu�u d��ncesine kap�lan d��n�rler; dengeli, sosyal, bar�� ve g�venli�in hakim k�l�nd�� kal�c� bir toplum yap�s�n�n, ancak bu iki s�n�f aras�nda, bir denge unsuru olarak, toplumun geni� kesimlerini kapsayan bir "orta s�n�f"�n var olmas�, korunmas� ve g��lendirilmesiyle m�mk�n olaca��na dikkat �ekmi�lerdir.
Halk Bankac�l�� ve Halk Kredi Sistemi, sosyal ve iktisadi hayatta"orta s�n�f"�n g��lendirilmesi ve etkim k�l�nmas� amac�na y�nelik politikalar�n �nemli bir unsuru olarak geli�tirilmi� ve uygulamaya sokulmu�tur."Orta s�n�f "olarak adland�r�lan esnaf, sanatkar, k��k ticaret erbab�, memur ve ge�imini eme�e dayand�ran di�er toplum kesimlerinin, bir sosyal denge unsuru olarak korunmas� ve geli�tirilmesi; bu kesimin �retimdeki temsilcisi olan k��k ve orta b�y�kl�kteki i�letmelerin mali b�nyelerinin g��lendirilmesi ve olumsuz iktisadi �artlar kar��s�nda diren�lerinin art�r�lmas�, ancak g��l� bir kredi kurulu�unun deste�i ile m�mk�n g�r�lm��t�r.��te bu �a��m�za has ihtiya�t�r ki, mesleki k��k kredi ve Halk Bankac�l�� anlay��na v�cut vermi�tir.Ba�lang��ta Bat� geli�imini g�zledi�imiz Halk Bankac�l��; sosyal, iktisadi, ve hatta siyasal ama�l� farkl� bir bankac�l�k anlay��n�n �r�n� olarak kar��m�za ��kmaktad�r.Bu nedenle Halk Bankac�l�� para ticareti yapan bir kurum olarak ortaya ��kan klasik bankac�l�k anlay��yla kar��t�r�lmamal�d�r; ��nk�, Halk Bankac�l��, ekonomik ama�lara de�il sosyal ama�lara y�nelen farkl� bir bankac�l�k anlay��ndan do�mu�tur.Bu �yle bir bankac�l�k anlay��d�r ki eme�iyle k��k sermayesini birle�tirerek �reten kesimlerin mevcudiyetini korumak ve geli�tirmek amac�na y�neliktir.�ahsi te�ebb�s�n te�vik, te�ebb�s erbab�n�n i� hayat�na aktif bir �ekilde kat�lmas�n� m�mk�n k�lar.B�ylece gizli kalm�� retim de�erleri iktisadi hayata kazand�r�larak geni� �retim ve istihdam olanaklar�n�n yarat�lmas� sa�lanm�� olur.
Orta s�n�f�n sosyal ve iktisadi durumlar�n�n g��lendirilmesi ve gelece�inin g�venceye ba�lanmas� y�n�nde �etin m�cadelelerin verildi�i Bat� d�nyas�nda ilk ve �nemli ad�mlar Almanya"da at�lm��;Fransa, Bel�ika, �svi�re ve �talya gibi k�ta Avrupas� �lkelerine k�sa s�rede yay�lm�� ve �a�da� geli�imi etkileyen klasik �rneklerde bu �lkelerde olu�turulmu�tur.Schulze Delitzsch (1808-1888), Almanya"da sanayi kapitalizminin ezici rekabeti kar��s�nda yok olma tehlikesiyle kar�� kar��ya kalan; esnaf sanatkar ve k��k ticaret erbab�n�n, bir toplumsal denge olarak korunmas� ve g��lendirilmesi d��ncesinden hareketle, bu kesi

AKBANK

9/7/2010

Akbank
Hakk�m�zda

Vizyon, Misyon ve Hedefler

Vizyon

T�rkiyenin her y�nde uzmanla�m�� lider bankas� olmakt�r.

Misyon

T�rk ekonomisinin ve finansal sisteminin geli�imine, kapsaml�, yarat�c�, yenilik�i, ki�i ve kurumlara �zel, �e�itli piyasa segmentlerinin beklentilerini ve gereksinimlerini kar��layan y�ksek derecede ihtisasla�m�� kaliteli �r�n ve hizmetlerin sunumu ile katk� sa�lamakt�r.
Hedefler
*G��l� b�y�me ile hissedarlara de�er yaratmak,
*Karl�l��n� ve sa�lam bilan�o yap�s�n� korumak,
*Y�ksek seviyede m��teri tatmini sa�lamak,
*�al��an�n�n geli�imini desteklemek, motivasyon ve i� tatmini yaratmakt�r.
Akbank�n G��l� Temelleri
*T�rkiyenin en karl� �zel sermayeli bankas�d�r.
*�lke notunun �st�nde kredi notuna sahiptir.
*T�rkiye geneline yay�lm�� 633 �ubesi vard�r.
*Kal�c� ve yayg�n fonlama taban�na sahiptir.
*Geni� m��teri portf�y� ve yeni m��teri edinme potansiyeline sahiptir.
*G��l� sermaye yap�s�na ve %36,24 gibi y�ksek bir sermaye yeterlilik rasyosuna sahiptir.
*Yayg�n ve �e�itlendirilmi� kredi portf�y�ne ve %1,55 gibi �ok d��k bir sorunlu kredi oran�na sahiptir.

Ba�l�ca Finansal G�stergeler
(tutarlar trilyon TL olarak TL nin 31 Aral�k 2004 tarihindeki sat�n alma g�c� ile belirtilmi�tir)

Toplam aktifler 34.913
Mevduat 19.918
Krediler 12.939
�z kaynaklar 6.227
Vergi �ncesi kar 1.497
Net kar 1.021
Hisse ba��na kar 680
�zkaynak karl�l�� %17,1

K�saca Akbank
G��l� sermayesi, istikrarl� mevduat yap�s�, ucuz maliyetli yabanc� kaynak temin olanaklar� ile aktiflerinde ger�ekle�tirdi�i g��l� b�y�me, Akbank� �zel sekt�r�n en karl� bankas� haline getirmi�tir. 2004 y�l� sonunda br�t kar 1.497 trilyon TL (yakla��k 1.093 milyon ABD Dolar�) ve toplam aktifler 34.913 trilyon TL (yakla��k 25.490 milyon ABD Dolar�) olarak ger�ekle�mi�tir. Bankan�n Sermaye Yeterlilik Rasyosu, %36,24 ile sekt�rdeki en y�ksek oranlardan biridir.
1948 y�l�nda kurulan Akbank, 2004 y�l sonu itibariyle karl�l�k ve piyasa de�eri a��s�ndan T�rkiyenin en b�y�k �zel sekt�r bankas�d�r.
Akbank, temel bankac�l�k hizmetlerinin yan� s�ra, bireysel, ticari, kurumsal, �zel bankac�l�k ve uluslararas� ticaretin finansman� hizmetlerini sunmaktad�r. Bankac�l�k d�� finansal hizmetler ile sermaye piyasas� ve yat�r�m hizmetleri ise, Bankan�n Ak Yat�r�m Menkul De�erler, Ak Yat�r�m Ortakl��, Ak Portf�y Y�netimi ve Ak Emeklilik gibi i�tirakleri taraf�ndan verilmektedir.
Akbank, faaliyetlerini, �stanbuldaki Genel M�d�rl�� ve yurt �ap�ndaki 13 B�lge M�d�rl�� arac�l�� ile s�rd�rmektedir. Toplam 633 �ubesi ile yurti�inde g��l� ve yayg�n bir da��t�m a��na sahip olan Akbank, hizmetlerini geleneksel da��t�m kanallar� olan �ubelerin d��nda, Bireysel ve Kurumsal �nternet �ubeleri, Telefon Bankac�l�� ubesi, 1.440 ATM, 125 BTM, 190.000 POS terminali ve son teknoloji kanallar� kiosk, cep telefonu ve cep bilgisayar� arac�l�� ile de sunmaktad�r. Ayr�ca, �ube i�inde �ubeye destek amac�yla m��terilerin �nternet ve Telefon �ubelerini kullanmalar� i�in, bu kanallar� kapsayan "�zg�r Bankac�l�k Alan�" ad� alt�nda bir b�l�m ayr�lm��t�r.
Akbank�n Almanyada yedi (Frankfurt, Hannover, Hamburg, Stuttgart, Essen, M�nih ve Berlin), Maltada bir �ubesi ve Hollandada Akbank International N.V. ad�nda bir bankas� bulunmaktad�r. Londrada kurulu Sabanc� Bank�n %37sine sahip olan Akbank�n, ayr�ca Pariste bir temsilcili�i vard�r. Akbank, Ocak 2005te, daha �nce %39,99una sahip oldu�u, �stanbulda kurulu BNP-Ak-Dresdner Bank�n geriye kalan %60 hissesinin sat�n al�nmas�na y�nelik hisse sat�� ve sat�nalma s�zle�mesini yabanc� ortaklarla imzalam��t�r.
G��l� sermayesi, istikrarl� mevduat yap�s�, ucuz maliyetli yabanc� kaynak temin olanaklar� ile aktiflerinde ger�ekle�tirdi�i g��l� b�y�me, Akbank� �zel sekt�r�n en karl� bankas� haline getirmi�tir. 2004 y�l� sonunda br�t kar 1.497 trilyon TL (yakla��k 1.093 milyon ABD Dolar�) ve toplam aktifler 34.913 trilyon TL (yakla��k 25.490 milyon ABD Dolar�) olarak ger�ekle�mi�tir. Bankan�n Sermaye Yeterlilik Rasyosu, %36,24 ile sekt�rdeki en y�ksek oranlardan biridir.
The Banker ve Euromoney dergileri, 2004 y�l�nda, Akbank� "T�rkiyenin En �yi Bankas�" se�mi�lerdir. Daha �nceki y�llarda da Akbank �e�itli defalar The Banker ve Euromoney dergileri taraf�ndan "T�rkiyenin En �yi Bankas�" se�ilmi�tir.
�lke

AVRUPA MERKEZ BANKALARI S�STEM� VE M�LL� MERKEZ BANKALARI

9/7/2010

Avrupa Merkez Bankalar� Sistemi ve Milli Merkez Bankalar�

Giri�

Avrupa Ekonomik ve Parasal Birli�i"nin 1999 y�l�nda ba�layacak 3. a�amas�ndan �nce Birlik �yesi �lkelerin merkez bankas� stat�leri ve ilgili mevzuat�n�n Maastricht Andla�mas� (bundan b�yle yanl�zca Andla�ma) ve Avrupa Merkez Bankalar� Sistemi (AMBS) Stat�s� h�k�mleriyle uyumlu hale getirilmesi Andla�man�n 108. maddesinde �ng�r�lm��t�r.

Madde 108"de �ye �lkelerin kendi mevzuat�n� Avrupa Para Birli�i"nin gereklerini kar��lamak �zere Andla�ma h�k�mlerine uyumlu hale getirmeleri h�kme ba�lanm��t�r. Buna g�re; "Her �ye devlet, kendi milli merkez bankas�n�n stat�s� de dahil olmak �zere milli mevzuat�n�n bu Andla�ma ve AMBS stat�s� ile en ge� AMBS"nin ger�ekle�tirilmesi tarihine kadar uyumlu olmas�n� g�zetir" .

Parasal Birli�in 3. a�amas�n�n 1 Ocak 1999 tarihinde ba�lamas�yla birlikte, Avrupa Merkez Bankas� (AMB) ortak para politikas�n� uygulamaya ge�irece�inden, Andla�man�n 108. maddesi bu tarihte ge�erlilik kazanacakt�r. Ancak milli merkez bankalar�n�n ba��ms�zl��n�n olu�turulmas� y�n�nde, Andla�man�n 109e (5) maddesinde milli merkez bankalar� stat�leri ile Andla�ma ve AMBS stat�s� aras�ndaki uyum sa�lama s�recinin daha �nceden ba�layabilece�i �ng�r�lm��t�r.

Madde 109e(5)"de; "Ikinci a�ama s�resince her �ye devlet gerekli oldu�u takdirde merkez bankas�n� ba��ms�zl��a g�t�recek olan s�reci 108. madde uyar�nca ba�lat�r" denilmektedir.

Avrupa Para Enstit�s� (APE), Andla�ma h�k�mlerinde yer alan kriterlerin �ye �lkelerce ne �l��de kar��land�� ve bu kriterlere uyumun sa�lanmas�nda kaydetmi� olduklar� ilerlemeleri, Andla�ma"n�n 109j(1) maddesinde �ng�r�ld�� zere Avrupa Birli�i Konseyi"ne rapor etmekle y�k�ml�d�r. Avrupa Birli�i (AB) �yesi �lkelerin merkez bankalar� stat�s� ve yasal mevzuat�nda, Andla�ma ve AMBS stat�s� h�k�mleri gere�ince yapacaklar� uyum �al��malar�n� APE"nin dan��manl��nda s�rd�rmektedirler .

Bu �al��mada, merkez bankas�n�n ba��ms�zl�� konusunda milli merkez bankalar� stat�leri ile Andla�ma ve AMBS stat�s�nde �ng�r�len h�k�mler aras�nda gerekli uyumun sa�lanmas� y�n�nde, �ye �lkelerin mevcut durumlar�na ili�kin bir de�erlendirme yap�lm��t�r. Hi� ku�kusuz, milli merkez bankalar�n�n AMBS"nin birer par�as� durumuna gelmesi i�in sadece merkez bankalar� stat�lerinde sa�lanan bir uyumun yeterli olaca�� d��n�lmemelidir. Milli merkez bankalar� stat�leri d��nda, �ye �lkelerin �e�itli mevzuat� da (�rne�in; I� Kanunu, B�t�e Kanunu vb.) Andla�ma ve AMBS stat�s� ile uyum gerektiren h�k�mler ta��yabilmektedir. Ancak bu �al��mada sadece Andla�ma ve AMBS stat�s�n�n, merkez bankas�n�n ba��ms�zl�k kimli�i ile ilgili h�k�mleri gere�i milli merkez bankalar� stat�lerinde uyum sa�lanmas�n� gerektiren konulara yer verilmektedir.

I. Merkez Bankas� ve Kamu Sekt�r� �li�kisini D�zenleyen Andla�ma H�k�mleri

Maastricht Andla�mas�n�n yap�lmas�ndan sonra ge�en d�nemde, Birlik �yesi bir�ok �lke, Andla�man�n 108 ve 109e(5) maddeleri gere�i, kendi merkez bankalar� stat�lerini Andla�ma h�k�mleriyle uyumlula�t�rma �abas� i�inde olmu�lard�r. Bu konuda en h�zl� geli�me ise Andla�man�n merkez bankalar� ve kamu sekt�r� ili�kisini d�zenleyen h�k�mleri gere�i yap�lan uyum �al��malar�nda sa�lanm��t�r.

Merkez bankalar�n�n kamu sekt�r�ne kredi a�mas� ve finansal kurumlara ba�vurmas�nda ayr�cal�k tan�nmas�, parasal istikrar�n sa�lanmas� i�in yap�lacak uyum �al��malar�yla ba�da�mayaca�� i�in, Parasal Birli�in ikinci a�amas�ndan itibaren bu t�r uygulamalar yasaklanm��t�r. Dolay�s�yla, Adla�man�n 109e maddesi gere�ince, 1 Ocak 1994 tarihi itibariyle, �ye �lkelerin merkez bankalar� ve AMB taraf�ndan, Birlik kurum ve organlar� ile �ye �lkelerin kamu otoritelerine kredi verilmesini ve yine birlik kurum ve organlar� ile �ye �lke kamu otoritelerinin mali kurumlara ba�vurmas�nda ayr�cal�k tan�yan h�k�mlerin kald�r�lmas�n� �ng�ren Andla�man�n 104 ve 104a maddeleri uygulanmaya ba�lanm��t�r.

Merkez bankas� ile kamu sekt�r� aras�ndaki ili�kiyi d�zenleyen Andla�ma

MERKEZ BANKASI

9/7/2010

G�R��
G�n�m�zde t�m �lkelerde, mali yap�y� olu�turan kurumlar�n tepesinde Merkez Bankalar� yer almaktad�r. Bu bankalar,�lkedeki banka ve parasal yap�n�n d�zenleyicileridir. Merkez Bankalar� sadece emisyon hacmini kontrol eden kurumlar gibi g�r�lseler bile y�klendikleri g�revler �ok daha a��r ve �lke gelece�i i�in bir o kadar da �nemlidir. �lkelerin gelecekte izleyecekleri ve izledikleri politikalar sayesinde b�y�me kaydedecekleri ve kalk�nacaklar� politikalar�n belirlendi�i kurum Merkez Bankalar�d�r.

�lkemizde ise Merkez Bankas�, h�k�metin para ve kredi politikas�n� y�r�tme de yard�mc� olan veznedarl�k g�revini �stlenmi�,devletin iktisadi ve mali dan��manl��n� yapan kurum niteli�indedir. Ayn� zamanda MB" s� para ve sermaye piyasas�nda da etkin rol oynamaktad�r. Biz �al��mam�zda T�rkiye Cumhuriyeti Merkez Bankas�"n�n Tarihsel geli�iminden ba�layarak,g�rev ve yetkileri,Politika uygulamakta �nemli bir etken olan ba��ms�zl��na ve uygulayaca�� politikalarla ekonomiye nas�l etki edece�e,hangi ara�lar� kullanarak nas�l sonu�lar elde edece�ine de�inece�iz. Bu �al��may� yaparken,literat�r taramas� yaparak baz� ��kar�mlarda bulunmay� ama�lamaktay�z. G�ncel Merkez Bankas� Raporlar� da ara�t�rmam�zda bize yol g�sterici kaynak olacakt�r.

1) TCMB"N�N TAR�H�ES�

MB"lar� her �lkede 4 ana i�levi y�r�tmek �zere kurulmu�tur. Bu ama�lar onlar�n ekonomideki rollerini belirler. Bunlar;
- �lke i�inde para arz�n� yani para piyasas�n� belirleme
- Bankac�l�k sistemini denetleyerek, �lke kredi hacmini ve da��l�m�n� ayarlamak
- �lkenin alt�n ve d�viz rezervlerini d�zenlemek ,di� �demeleri y�netmek
- Devletin haznedarl�� yada mali ajanl��n� yapmakt�r.

TCMB" s�n�n ge�mi�i ise bu g�revleri yerine getirmek maksad� ile Osmanl� �mparatorlu�u D�neminden g�n�m�ze gelmi�tir. 19. y�zy�lda Osmanl� �mp."da iki kez ka��t para bas�lm�� fakat para ekonomisinin ve kredi hacminin geni� olmamas�ndan dolay� para sadece de�i�im arac� olarak g�r�lm��t�r. Daha sonraki d�nemlerde ise MB" s� g�revlerini yerine getirecek bir bankaya ihtiya� duyulmu� ve 1863 y�l�nda yabanc� sermaye ile "Osmanl� Bankas�" Fransa ve �ngiltere ortak sermayesi ile hayata ge�mi�tir. Bu banka, piyasalar�n geli�mesinde etkin rol oynamam�� ancak Osmanl�"n�n d�� bor� bulmas�na yard�mc� olmu�tur.

Cumhuriyetin ilan�ndan sonraki ilk y�llarda ekonomik durumun yeni bir banka kurmaya olanak vermemesinden dolay� Osmanl� Bankas�n�n banknot basma imtiyaz s�resi 1935 y�l�na kadar uzat�lm�� ve h�k�met bu s�re i�inde ka��t para ��karmamay� taahh�t etmi�tir. Banka,devletin haznedarl��n� yapacak,hazine bonolar�n� iskonto edecekti hazinenin �demelerinden sorumluydu. Ancak,TC banknot ihra� edecek bir banka kurarsa Osmanl� Bankas�"n�n itiraz hakk� olmayacakt�r. TCMB" SI 1715 say�l� kanunla 3 Ekim 1931"de kurulmu�tur ve 30 y�l banknot ihra� etme imtiyaz�na sahip olmu�tur,bu 1995"te yap�lan de�i�ikle 1999"a,1994"te yap�lan de�i�ikle ise s�resiz uzat�lm��t�r.1715 say�l� kanunla bankan�n temel g�rev ve yetkileri ��yledir;
- Banknot imtiyaz�n� tek elden y�r�tmek
- �lkenin ekonomik geli�mesine yard�mc� olmak
- Reeskont oran�n� tespit etmek
- Para piyasas� ve tedav�l�n� d�zenlemek
- Hazine i�lemlerini yapmak
- Milli paran�n i� ve d�� de�erini korumakt�r.
1715 say�l� kanunu g�n�n ko�ullar�na uygun hale getirmek i�in �e�itli d�zenlemeler yap�lm�� ancak bu d�zenlemeler Hazine ve K�T"lere daha fazla kredi verilmesini sa�lamaya y�nelik olmu�tur. Bu sebeple bankan�n amac� etkin para politikas� y�r�tmekten �ok kamu kesiminin finansman a��n� kapatmaya y�nelik olmu�tur. 1960"l� y�llarda planl� d�nemin ba�lamas�yla 1715 say�l� kanunda MB"nin para ve kredi politikas�n�n Plan�n �ng�rd�� ilkelere g�re y�r�t�lmesini sa�layacak d�zenlemeler yap�lm�� ve 1211 kanunu y�r�rl��e girmi�tir(1970). Bu kanuna g�re;MB" s�n daki Hazine hissesi %51 "e kadar y�kseltilmi� ve banknot bas�m� MB tekeline al�nm��t�r,paran�n de�erinin korumas� ve �d�n� para i�lemlerini d�zenler.
1986 y�l�nda A��k Piyasa ��lemlerinin y�r�t�lebilmesi i�in yeni ihtiya�lar� kar��layabilmek i�in 3291 say�l� kanun ��kar�lm��t�r,bu yasa ile TCMB"n�n bug�nk� g�rev ve yetkilerini tan�mlar. En son de�i�iklik ise ge�en sene yap�larak MB"nin K�T ve Hazineye a�aca�� kredi-avans oran� s�f�rlanm��t�r.(www.tcmb.gov.tr,15.11.2001)

2) MERKEZ BANKASI" NIN G�REVLER�

Bankan�n temel amac� fiyat istikrar�n� sa�lamakt�r. Banka,fiyat istikrar�n� sa�lamak i�in uygulayaca�� para politikas�n�n ve kullanaca�� para politikas� ara�lar�n� do�rudan kendisi beli

BANKALARDA SERMAYE ETERL�L��

9/7/2010

BANKALARDA SERMAYE YETERL�L��

Bankac�l�k sekt�r� i�inde bulundu�u dalgal� d�nemden ge�erken, k�sa vadeli d�zenleme ve planlarla idare edilemeyecek kadar �nemlidir. Bu sekt�r, �lkemizde oldu�u gibi sermaye yo�unla�mas�n� tamamlayamam��, di�er bir deyi�le, �retim ekonomisine sermaye aktar�m�nda ciddi problemler ya�ayan �lkelerde, geli�mi� ekonomilere nazaran daha b�y�k �nem ta��r. ��letme ve yat�r�m sermayesi yeterli olmayan ekonomimizde, �retime aktar�lamayan ve zaten yetersiz oldu�unu d��nd��m�z sermaye, bankalar�m�z�n risk y�netiminde yetersiz kalmas� ile daha da azalm��t�r. Bankalar�m�za yol g�stermesi ve gerekli d�zenlemeleri getirmesi amac� ile kurulmu� bulunan BDDK, kurulu�undan bu yana �ok k�sa bir s�re ge�mesine ra�men, pek �ok kararnameye ve tebli�e imza atm�� bulunmaktad�r. Bu d�zenlemelerin bankac�l�kta risk y�netimi ile ilgili olanlar�n�n, uluslar aras� bankac�l�k standartlar�n� belirleyen ba��ms�z bir kurum olan Bank for International Settlements"�n ��kartt��, ilki 1988 tarihli olan ve bankalar�n bulundurmas� gereken sermaye miktar�n�n ta��d�klar� risklerle daha yak�n ili�kilendirilmesini hedefleyen Basel Anla�mas� olarak adland�r�lan kurallar b�t�n�nden esinlendi�i a��kt�r.

Y�netmeli�in amac�n�n bankalar�n mevcut ve potansiyel riskler nedeniyle olu�abilecek zararlara kar�� konsolide ve konsolide olmayan bazda yeterli �zkaynak bulundurmalar�n�n sa�lanmas� olarak belirtildi.

1988 y�l�nda Bank for International Settlements (BIS) b�nyesinde toplanan Basel Committee on Banking Supervision (Komite), Basel Accord adl� tasar� ile sermaye yeterlili�ine uluslararas� bir standart getirmi�tir. 1992de y�r�rl��e giren bu tasar� ile birlikte, tan�mlanan sermayenin risk a��rl�kl� aktiflere oran�n�n minimum %8 olmas� �ng�r�lm��t�r.
Zaman i�inde uygulamada ortaya ��kan aksakl�klar ve son y�llarda ya�anan global krizlerin uluslararas� d�zeyde aktif bankalar�n ta��d�� risklerin boyutunu ortaya ��karmas�, d�zenlemenin yeterlili�i konusunda soru i�aretlerinin do�mas�na sebep olmu�tur. B�ylece Komite, 1999da yeni bir sermaye yeterlilik sistemi �nermi� ve yoruma a�m��t�r. �neri, 1988-Basel Accordun sermaye gere�inin risk temeline dayand�r�lmas� yakla��m�n� korumakta, ancak bankalar�n �stlendikleri risklerin daha ger�ek�i bir �ekilde yans�t�lmas�n� ve bu risklerin g�zetim ve denetim otoritelerince daha etkin izlenmesini ama�lamaktad�r.
Tasar�, uluslararas� finans �evrelerinde pek �ok tart��may� da beraberinde getirmi�; gelen yorumlar�n de�erlendirilmesi sonucunda haz�rlanan yeni taslak Ocak 2001de tekrar g�r��lere a��lm��, bu tasar�ya da pek �ok yorum gelmesi sonucunda yeniden revizyona gidilmi�tir. Garanti Dergisi Eyl�l 2001 say�s�nda bu taslaklar� detayl� olarak incelemi�tik. Bu yaz�m�zda ise 2001 tasla��n� k�saca hat�rlay�p, bu taslak �zerine yap�lan son de�i�ikliklere de�inmeye �al��aca��z.

Mali sistemlerin g�venli�inin ve sa�l�n�n art�r�lmas�, Bankalar i�in rekabet e�itli�inin yarat�lmas�, Riskler konusunda �ncekine g�re daha kapsaml� bir yakla��m olu�turulmas�

Komitenin Ocak 2001 tasla��na getirilen yorumlar sonras� Temmuz 2002de yapt�� de�i�iklikler:

*Kredi kart� gibi baz� s�reklilik arzeden bireysel krediler i�in daha riske duyarl� bir �� De�erlendirmeye Dayal� (��D) risk a��rl�kland�rma e�risi olu�turulmas� karara ba�lanm��t�r.
*��D yakla��m�n�n en geli�mi� metodunu kullanan bankalar sermayeyi hesaplarken kredinin kalan vadesini g�z �n�nde bulundurmak zorundalar, ancak ulusal mercilerin onay� ile k��k yerel bor�lular bu kural�n d��nda tutulabilecekler.
*En �ok ele�tirilen maddelerden biri olan k��k ve orta �l�ekli firmalar�n kredileri i�in gere�inden fazla sermaye ayr�lmas� konusu hakl� bulunmu� ve gerekli de�i�ikliklerin yap�lmas� onaylanm��t�r.
*Operasyonel risk minumum sermaye yeterlili�ini hesaplamada kullan�lacak bir g�sterge olmaya devam edecek, ancak baz� esneklikler sa�lanacak.
*��D yakla��m� i�erisinde iki farkl� (Temel ve Geli�mi� Yakla��m) metodu kullanan bankalar�n ay�racaklar� sermayeler

BANKACILIKTA ET�K �LKELER

9/7/2010

Tebli� No : 1012
Tarihi : 1 Kas�m 2001

T�rkiye Bankalar Birli�i
Bankac�l�k Etik �lkeleri

I. Giri�

Etik, insanlar�n kurdu�u bireysel ve toplumsal ili�kilerin temelini olu�turan de�erleri, normlar�, kurallar�, do�ru-yanl�� ya da iyi-k�t� gibi ahlaki a��dan ara�t�ran �l��ler b�t�n�d�r. Meslek eti�i, meslek grubunu olu�turan bireylerin kendi aralar�nda ve toplum ile olan ili�kilerini d�zenlerken; �rg�tsel etik, �rg�t�n i�inden ve d��ndan kaynaklanan sorunlar�n ��z�m�nde belirli kurallar getirerek �rg�t i�i davran�� k�lt�r�n� tan�mlar.

Toplumda fon arz eden ve fon talep eden taraflar aras�nda birle�tiricilik ve arac�l�k rol� oynayarak yat�r�m ve tasarruf i�levlerini ger�ekle�tiren bankalar�n ayn� zamanda karl�l�k ve verimlilik ilkelerini ama� edinmi� olmalar�, mesleki ve �rg�tsel alanda etik ilkelerine ba�l� olarak �al��malar� zorunlulu�unu getirmektedir.

Bankac�l�k sisteminin b�y�t�lmesi, bankac�l�k hizmet kalitesinin artt�r�lmas�, kaynaklar�n en iyi �ekilde kullan�lmas�, bankalar aras�nda haks�z rekabetin �nlenmesi ama�lar�ndan yola ��karak; bankalar�n gerek kendi aralar�nda ve di�er kurumlarla, gerekse m��teri ve �al��anlar� ile olan ili�kilerini etik ilkelere uygun �ekilde d�zenlemesi gerekmektedir.

II. Ama� ve Kapsam

Madde 1- T�rk bankac�l�k sekt�r�n� olu�turan bankalar bu metinle, gerek birbirleri, gerek m��terileri, gerekse de �al��anlar� ve di�er kurumlar aras�ndaki her t�rl� i� ve i�lemlerde uygulanmak �zere, Bankac�l�k Etik �lkelerini belirlemi�lerdir.

Etik ilkelerin temel amac�; bankac�l�k mesle�ine toplumda mevcut sayg�nl�k duygusunun s�reklili�inin sa�lanmas�, meslek onuru olarak adland�r�lan bu sayg�nl�k duygusunun geli�tirilerek s�rd�r�lmesi ve bankac�l�k sekt�r�nde istikrar ve g�venin korunmas�d�r.

III. Genel �lkeler

Madde 2- Tasarruf sahiplerinin hak ve menfaatlerinin korunmas�, mali piyasalarda g�ven ve istikrar�n sa�lanmas�, ekonomik kalk�nman�n gereklerini de dikkate alarak, mevduat ve kredi sistemlerini

HAZ�NE-MERKEZ BANKASI �L��K�LER�

9/7/2010

HAZ�NE-MERKEZ BANKASI �L��K�LER�

1-Hazinenin geleneksel fonksiyonu (Hazine i�lemleri)

a-Hazinenin fonlar� mekan itibariyle denkle�tirmesi:

Hazine gelirlerinin topland�� kasalardan baz�lar�n�n yapacaklar� �demelere g�re fazlalar�, baz�lar�n�n a��klar� vard�r. B�t�n sorun fazlalarla a��klar aras�nda bir denge kurabilme sorunudur. Vaktiyle b�t�n �demeler nakit olarak yap�l�rken, defterdar ili i�indeki mahalli idari birimlerin a��klar�n�, kasalar� fazla g�steren idari birimlerin fazlalar� ile telafi eder ve sonra ba�kente vilayetin genel durumu hakk�nda bilgi verirdi. E�er vilayetin genel durumu a��k g�steriyorsa merkezdeki kasadan vilayetin a��n�n kapat�lmas� yoluna gidilirdi. B�ylece vilayet ile ba�kent aras�nda ��k�nlar i�inde nakit hareketleri cereyan ederdi. Bu hareketler ula�t�rma hizmetlerinin g�n�m�zdeki kadar geli�memi� oldu�u devirlerde fazla zaman al�rd�. �stelik masrafl� ve tehlikeli idiler. Masrafl� idiler ��nk� ��k�nlar� ula�t�rma ara�lar� ile muhaf�z polis g�zetiminde, devlet memurlar� eliyle g�t�r�r, getirirlerdi. Tehlikeli idiler, ��nk� ta��nan devlet paralar� b�y�k oldu�u i�in, her zaman bu paralara tamah edenlerle kar��la��labilirdi.
Bug�n mekan itibariyle denkle�tirme i�lemleri hayli kolayla�m��t�r. Merkez Bankas�n�n kurulu� kanununa g�re Hazine i�lemleri Merkez Bankas�na b�rak�lm��t�r. Merkez Bankas�n�n memleketin �e�itli yerlerinde �ubeleri vard�r. Merkez Bankas�n�n �ubesi olan yerlerde nakit hareketleri Merkez Bankas� taraf�ndan yap�lmaktad�r. Di�er yerlerde bu i�lemi Ziraat Bankas� yapmaktad�r. Her iki bankan�n �ube veya ajans�n�n bulunmad�� yerlerde ise tediyat ve para getirip g�ndermek i�lerini postaneler y�r�tmektedirler.

b-Zaman itibariyle denkle�tirme:

Devlet gelirlerinin tahsilat� ile devlet giderlerinin �denmesi aras�nda zaman itibariyle tam bir ahenk, paralellik yoktur. Devletin baz� giderleri istikrara kavu�mu�tur, devaml�l�k ve kararl�l�k arzederler. Devletin memurlar�na �dedi�i maa�lar, tahvil sahiplerine �dedikleri faizler, binalara �dedikleri faizler gibi. Buna kar��n, devlet gelirlerinin en �nemlisi olan vergiler her g�n veya her ay e�it miktarlarda tahsil edilmezler. �zellikle gelir, kurumlar ve servet vergileri belirli zamanlarda ve taksitlerle tahsil edilir. Dolayl� vergiler ise, ithalata, ihracata, �retime, t�ketime, ekonominin genel seyrine ve mevsimlik hareketlere g�re, sa�lad�klar� has�lat y�n�nden ini� ve ��k��lar kaydederler. ��te burada, Hazinenin fonksiyonu, devlet gelir ve giderlerini zaman itibariyle denkle�tirmektir. Hazine bu denkle�tirmeyi a�a��daki kaynaklar�n birine, birka��na ve hepsine ba�vurmak suretiyle sa�lar. Bu kaynaklar; devletin bor�lanmas� yani tahvil satmas�, Hazine �zel hesaplar�na, b�t�e emanetlerine, adi emanetlere ba�vurmas�, mahalli idare gelirlerindeki giderlere g�re fazlalar� kullanmas�, Hazinenin alt�n ve d�viz stokunu yeniden de�erlemesi, arac� kurulu�lar vas�tas�yla bor�lanmas�, Hazinenin k�sa vadeli bor�lanmas�, yani, bono ihra� etmesi ve Merkez Bankas�ndan b�t�e giderlerinin belli bir y�zdesi oran�nda (%3) avans almas� �eklinde kendilerini g�sterirler.

1-YER BAKIMINDAN HAZ�NE ��LEMLER�: Bir �lkede her b�lgede, her y�rede ayn� miktarda gelir elde edilememektedir. Baz� yerlerde gelirler giderlerden fazlayken baz� yerlerde de giderler gelirlerden fazlad�r. Ancak kamu hizmeti yapanlara yapt�klar� hizmetin, kamu giderlerinin kar��l��n�n �deyebilmek laz�md�r. Ancak b�lgede yap�lan giderler elde edilen gelirlerden fazlaysa bir problemle kar��la��lmaktad�r. Devlet giderlerinin yap�lmamas� gibi bir durum s�z konusu olamayaca��ndan, kamu fonlar�nda denkle�tirmeye gidilmesi, yeterli gelir elde edilemeyen giderlerin gelirlerden fazla oldu�u b�lgelere, gelirlerin giderlerden fazla oldu�u b�lgelerden para nakledilmesi gerekmektedir. ��te bu denkle�tirme, (ahenkle�tirme-uyumla�t�rma) i�lemine ( bu para nakline) "yer bak�m�ndan hazine i�lemleri" denilmektedir.
Hazine, paralar�n�n nakli g�revini 1930 y�l�nda TC Merkez Bankas�n�n kurulmas�yla, Merkez Bankas�n

BANKACILIKTA B�RDEN �OK ALACAKLI FAAL�YET�NE GLOBAL YAKLA�IM �LKELER�

9/7/2010

BANKACILIKTA B�RDEN �OK ALACAKLI FAAL�YET�NE GLOBAL YAKLA�IM �LKELER�

G�R��

Bu raporda sunulan ilkeler (sekiz ilke) birden �ok alacakl�n�n bulundu�u durumlar i�in en iyi ��z�m yakla��mlar� olarak de�erlendirilmelidir. Belgede ayr�ca s�z konusu ilkeler hakk�nda hem genel hem de ilke baz�nda yorum ve a��klamalara yer verilmi�tir.

�lkeler �deme sorunlar�na ili�kin kanunlar�n geli�tirildi�i t�m b�lgelerde e�it derecede uygulanabilir iken, yorumlar�n t�m b�lgeler i�in kesin ve uygun olarak de�erlendirilmesi gerekmemektedir. Bunlar ilkelerin do�ru yorumlanabilmesi ve pratikte uygulanabilmesine yard�mc� olmak amac�yla geli�tirilmi�tir. Yerel ko�ullara g�re, hem ilkeler hem de yorumlara eklemeler yap�larak, desteklenebilirler.

B�L�M 1

�LKELER

1.�LKE: Bir bor�lunun mali s�k�nt� i�ine girmesi halinde, uygulaman�n m�mk�n olmad�� haller d��nda, ilgili t�m alacakl�lar�n, birbirleriyle i�birli�i yapmaya ve hakk�nda bilgi al�n�p, de�erlendirilmesi ve bor�lunun mali sorunlar�n�n ortaya konup ��z�m �nerileri geli�tirilebilmesi i�in bor�luya, (s�n�rl� olmakla beraber) belli bir "bekleme s�resi" vermeye haz�rl�kl� olmas� gereklidir.

2.�LKE: Bekleme s�resinde t�m alacakl�lar, alacaklar�n�n tahsili i�in herhangi bir ad�m atmama ya da (alacaklar�n�n ��nc� bir tarafa cirosu yoluyla) bor�luya a��lan krediyi azaltmama konusunda anla�mal� ancak bu s�re i�inde birbirlerine kar�� g�reli pozisyonlar�nda �ne ge�mek i�in bir giri�im olmayaca��ndan emin olmal�d�r.

3.�LKE: Bekleme s�resinde bor�lu, bekleme s�resi verilmesine karar verildi�i g�nk� duruma k�yasla farkl�l�k yaratacak �ekilde, alacakl�lar�n (bireysel ya da bir grup halinde) aras�nda farkl�l�k yaratacak hareketlerde bulunmamal�d�r.

4.�LKE: Alacakl�lar�n ��karlar�, en iyi, mali s�k�nt� i�inde bir bor�luya kar�� uygulanacak eylem plan�nda i�birli�i yap�lmas� ile korunabilir. Bunun i�in, bir yada daha fazla say�da temsili komiteler olu�turulmal�, bu komitelere hizmet verecek profesyonel dan��manlarla anla��lmal� ve uygun olan yerlerde ilgili alacakl�lar�n da s�rece kat�l�m�na olanak tan�nmal�d�r.

5.�LKE: Bekleme s�resince bor�lu, durumu hakk�nda do�ru bir de�erlendirme yap�larak, alacakl�lara �neri g�t�r�lebilmesi i�in, alacakl�lara ve/veya onlar�n profesyonel dan��manlar�na varl�klar�, y�k�ml�l�kleri, i�leri ve beklentileri hakk�nda t�m bilgilere do�ru ve zaman�nda eri�im sa�lamal�d�r.

6.�LKE: Bor�lunun mali sorunlar�n�n ��z�m�ne y�nelik �neriler ve ilgili alacakl�lar aras�ndaki beklemeye ili�kin d�zenlemeler, kanunlara ve bekleme s�resi i�in anla��lan g�ndeki g�reli pozisyonlara uygun olmal�d�r.

7.�LKE: Bor�lunun varl�k, y�k�ml�l�k ve i�lerine y�nelik i�lem amac�yla edinilen bilgiler ve mali durumunun d�zeltilmesine y�nelik �neriler, t�m alacakl�lar�n bilgisine a��k olmal� ve halihaz�rda zaten kamuya mal olmam��larsa, gizli tutulmal�d�r.

8.�LKE: Bor�luya bekleme s�resinde ya da kurtarma/yeniden yap�lanma kapsam�nda ek bir fon temin edildi�i takdirde, bu fonun geri �demesine -uygulanabilir oldu�u �l��de- alacakl�lar�n di�er alacaklar� kar��s�nda �ncelik verilmelidir.

B�L�M 2

YORUMLAR

Genel

Son otuz y�lda, d�nya finansal kurumlar� aras�nda, bor� verenler olarak, mali s�k�nt� i�indeki bir kurumu resmi tasfiye s�recine zorlamak yerine, d�zenli ve s�ratli bir kurtarma yoluyla daha iyi sonu�lar alabileceklerine dair bir fikir birli�i geli�mi� durumdad�r. Bu durum, d�zenleyici ve resmi otoritelerin ayn� bor�ludan -�zellikle b�y�k kredilerde- alacakl� durumda olan finansal kurumlar aras�nda i�birli�ine gidilmesini te�vik ettikleri g�nlere rastlamaktad�r.

D�nyan�n baz� b�lgelerinde yerel d�zenleyici ve resmi otoriteler, bir ka� nedenle, finansal kredit�rlerin s�k�nt� i�indeki bor�luya kar�� ortak bir tav�r almalar�na y�nelik olarak d�zenlenmi� giri�imleri desteklemektedirler. Nedenler aras�nda, iflaslar�n sosyal ve ekonomik boyutlar�n�n �n�ne ge�ebilme, b�y�k miktarl� bor�larda ortaya ��kabilecek beklenmedik geri �deme s�k�nt�lar�nda finansal kurumlar�n g�rece�i zarar� azaltma ve daha

ATM

9/7/2010

ATM

1.1 Telekom�nikasyonun Baslangici
Iletisim denildiginde, bilginin degisimi veya bilginin dagitimi anlasilmaktadir. Mesaj ise degistirilen veya dagitilan bilgidir. �nceleri haberlesebilmek i�in insanlarin yanyana gelmeleri gerekmekteydi. Yazinin bulunmasiyla mesajlarin bir yerden baska bir yere ulastirilabilmesi m�mk�n hale geldi. Bu da telekom�nikasyon olarak bilinen uzaktan iletisimi m�mk�n hale getirdi. �ok �nceleri, telekom�nikasyon, mesaji tasiyan kisinin hizina ve gidebilecegi uzakliga bagli iken telgraf ve telefonun bulunmasiyla elektronik iletisime ge�ildi. B�ylece uzaklik ve zaman kavramlari ortadan kaldirilmis oldu.

Telekom�nikasyon denildiginde genellikle uzaktan yapilan iletisimde kullanilan teknoloji anlasilmaktadir. Ancak bu tanim, daha genis anlamlari da kapsamaktadir. Bu ayni zamanda kullanicilar arasinda degistirilen bilgilerin tasindigi ortamlari, kullanicilari birbirlerine baglayan yollari ve herhangi bir yerde yaratilan bilginin bir baska yerde kullanilabilmesini saglayan teknolojiyi de ifade eder.
Bu b�l�mde mesaj ve data ortaklasa kullanilmaktadir. Iki nokta arasinda bir mesajin tasinabilmesi i�in �� bilesene gerek duyulur.
Bunlar;
1. Mesaji yaratan kaynak,
2. Mesajin tasinacagi Iletim ortami (veya iletisim yolu),
3. Mesajin alicisi
Olarak tanimlanabilir.
Mesaj kaynaktan aliciya ulastirilmadan �nce bazi �nemli konularin ��z�lmesi gerekmektedir. Bunlardan birincisi, verici ile alici arasinda kullanilacak iletim y�ntemi, ikincisi mesajin iletiminde kullanilacak teknik ve �c�nc�s� ise vericinin, sebekeye erismekte kullanacagi kontrol tipidir.
1.1.1 Iletim Y�ntemi
Verici tarafindan bir mesaj iletildigi zaman alici tarafda, hangi bilginin iletildiginin belirlenebilmesi i�in bazi aygitlarin bulunmasi gerekmektedir. Iki t�r iletim y�ntemi kullanilmaktadir. Bunlar eszamanli ( synchronous) ve eszamansiz (asynchronous) iletim y�ntemeleridir. Es zamansiz iletim y�ntemi, mesajlarin klavye benzeri aygitlarla �retildigi uygulamalarda kullanilir. Bu iletim y�nteminde datalar bagimsiz karekterlerden olusur ve herbirinde baslangi� ve bitis bitleri bulunur. Baslama ve bitis bitleri, alici tarafta eszamanlama amaciyla kullanilir. Bu eszamalama gereksinimi, karekterler arasinda ge�en zamanin bilinememesinden kaynaklanmaktadir. Dolayisiyla alici uzunca bir s�re hi� bir data almadan beklemek durumunda olacaktir. Baslangi� biti aliciyi uyarir ve bitis biti alindiginda alici bekleme durumuna ge�er.
Genel olarak eszamsiz iletim y�ntemi, karekterler arasindaki zaman araliginin belli olmadigi durumlarda kullanilir. Eszamanli iletim y�ntemi ise �rnegin bilgisayardan bilgisayara �nceden birlestirilmis genis data bloklarinin iletilmesi durumunda kullanilmaktadir. Bu durumda genis data bloklari �er�eveler halinde iletilmektedir. Her �er�eve basangi� biti ile baslar ve bitis bitleri ile sona erer. Baslangi� ve bitis bitleri birden �ok karakter i�in kullanildigindan eszamanli iletim, eszamansiz iletime g�re �ok daha etkin bir iletim y�ntemidir. Ayrica y�ksek hizdaki datalarin iletimi i�in �ok daha uygundur.

1.1.2 Data Akis Y�n�

Kaynaktan alici tarafa dogru akan datanin y�n�ne g�re iletisim sistemini karakterize eden �� ayri y�ntem bulunmaktadir. Bunlar; simpleks, yari dubleks ve tam dubleks y�ntemlerdir. Simpleks y�ntemde data sadece bir y�nde akar. Bu da genellikle kaynaktan alici y�n�ne dogrudur. Yari dubleks y�ntemde, data ayni anda olmaksizin iki y�nede de akar. Tam Dubleks y�ntemde data ayni anda her iki y�nde de akar. Tam dubleks sisteme, karsilikli �alisan bir �ift simpleks olarak bakilabilir.
1.1.3 Sebeke Topolojisi
Tipik bir haberlesme ortaminda �ok sayida alici ve verici bulunmaktadir. Genellikle d�g�m noktalari olarak adlandirilan bu aygitlar birbirlerine bir sebeke olusturmak �zere linklerle baglanirlar. Sebeke topolojisinde �esitli konfig�rasyonlardan s�z edilir. Bunlar; noktadan noktaya (point-to-point), �oklu indirmeli (multidrop), dizi (bus), halka veya d�ng� ( ring veya l

MACRO ECONOMICS-3

9/7/2010

In this chapter you will learn
The classical theory of inflation
causes
effects
social costs
"Classical" -- assumes prices are flexible & markets clear.
Applies to the long run.
U.S. inflation & its trend, 1960-2001
U.S. inflation & its trend, 1960-2001
The connection between money and prices
Inflation rate = the percentage increase in the average level of prices.
price = amount of money required to buy a good.
Because prices are defined in terms of money, we need to consider the nature of money, the supply of money, and how it is controlled.
Money: definition
Money is the stock of assets that can be readily used to make transactions.
Money: functions
medium of exchangewe use it to buy stuff
store of valuetransfers purchasing power from the present to the future
unit of accountthe common unit by which everyone measures prices and values
Money: types
fiat money
has no intrinsic value
example: the paper currency we use
commodity money
has intrinsic value
examples: gold coins, cigarettes in P.O.W. camps
Discussion Question
Which of these are money?
a.Currency
b.Checks
c.Deposits in checking accounts (called demand deposits)
d.Credit cards
e.Certificates of deposit (called time deposits)
The money supply & monetary policy
The money supply is the quantity of money available in the economy.
Monetary policy is the control over the money supply.
The central bank
Monetary policy is conducted by a country"s central bank.
Money supply measures, April 2002
_SymbolAssets includedAmount (billions)_
CCurrency$598.7
M1C + demand deposits,1174.0 travelers" checks, other checkable deposits
M2M1 + small time deposits,5480.1 savings deposits, money market mutual funds, money market deposit accounts
M3M2 + large time deposits,8054.4 repurchase agreements, institutional money market mutual fund balances
The Quantity Theory of Money
A simple theory linking the inflation rate to the growth rate of the money supply.
Begins with a concept called "velocity"…
Velocity
basic concept: the rate at which money circulates
definition: the number of times the average dollar bill changes hands in a given time period
example: In 2001,
$500 billion in transactions
money supply = $100 billion
The average dollar is used in five transactions in 2001
So, velocity = 5
Velocity, cont.
This suggests the following definition:
Velocity, cont.
Use nominal GDP as a proxy for total transactions.
Then,
The quantity equation
The quantity equationM V = P Yfollows from the preceding definition of velocity.
It is an identity: it holds by definition of the variables.
Money demand and the quantity equation
M/P = real money balances, the purchasing power of the money supply.
A simple money demand function: (M/P )d = k Ywherek = how much money people wish to hold for each dollar of income. (k is exogenous)

BANKACILIK SEKT�R� REFORMU

9/7/2010

BANKA B�RLE�MELER� VE DEVRALMALARI SORUNLAR, �NLEMLER VE �NER�LER

9/7/2010

DALGALI KUR POL�T�KASINA GE�� VE ALTERNAT�F KUR POL�T�KALARI

9/7/2010

DALGALI KUR POL�T�KASINA GE�� VE ALTERNAT�F KUR POL�T�KALARI

1.22 KASIM 2000 VE 21 �UBAT 2001 KR�ZLER�

1.1. 22 KASIM KR�Z� VE SONU�LARI

T�rkiye"deki 22 Kas�m 2000 krizi bir anlamda bankalar�n i�ine d��t�kleri likidite sorunlar�ndan kaynaklanm��t�. Bankalar her y�l yapt�klar� gibi 2000 y�l� sonlar�na do�ru bilan�olar�nda bulunan a��k pozisyonlar� kapatmak amac�yla likidite aray��na y�neldiler. Bu durum da faiz oranlar�n�n bir miktar artmas�na yol a�t�.
T�rkiye 1999 y�l�nda %-6.1 oran�nda k��l�rken bu rakam 2000 y�l� sonlar�na do�ru telafi edilerek %6.5 civarlar�nda seyrediyordu. Bu b�y�menin temel sebebi talebin canl�l�� hem i� hem de d�� piyasada kendisini g�stermesidir. Talep art��na ra�men enflasyon %69"dan %40"lar�n biraz alt�na inmi�ti. Enflasyonun daha h�zl� d��memesinin sebebi ise bankalar�n kredilerle bireysel talebi destekliyor olmas�d�r.
B�t�e, faiz d�� fazla konusunda bir rekora do�ru ko�uyor ve art�k b�t�e a��n�n meydana getirdi�i enflasyonist bask� yava� yava� ortadan kalk�yordu. En �nemli sorun cari a��n 8-10 milyar dolar civar�nda bir a��k vermesi idi.
Bankalar�n a��k pozisyonlar�n� kapatmak amac�yla d�viz taleplerini artt�rd�� s�ralarda bankac�l�k kesimi ile ilgili yeni d�zenlemelerin h�z kazanmaya ba�lamas�, bankalar� d�viz alabilmek ve a��k pozisyonlar� kapatma yolunda �ok h�zl� ve ani davran��lar i�ine soktu. Bu durum da faizleri �ok h�zl� bir �ekilde yukar�ya itmi�ti. Bu durum y�ksek miktarda hazine ka��d� ta��yan ve bunlar� repo i�lemlerinde bankalar� s�k�nt�ya soktu. Likidite s�k�nt�s� �eken ve ellerindeki ka��tlar� fonlamak zorunda olan bu bankalar b�y�k kay�plarla kar��la�t�lar.bu arada baz� bankalar�n Tasarruf Mevduat� Sigorta Fonu"na (TMSF) al�naca��na ili�kin s�ylentilerin ��kmas�yla bankalar�n birbirine olan kredi hatlar�n� iptal etmelerine ya da minimum d�zeylere d��rmelerine yol a�t�. Bu geli�me ile ek likidite daralmas� ya�anmas�na ve bankalar�n daha y�ksek faizle fon bulmaya raz� olmalar� sonucunu getirdi. B�ylece bu faiz y�kselimi ile hazine ka��tlar� ikinci el piyasas�nda i�lem hacminin h�zla d��mesine neden oldu.
Y�l sonu hesap i�lemleri nedeniyle yava� yava� piyasadan �ekilmeye y�nelen yabanc� yat�r�mc�lar geli�meleri farkl� bir boyutta alg�layarak d�viz taleplerini artt�rm�� ve ellerindeki hazine ka��tlar�n� h�zla satarak T�rkiye"den ��k��lar�n� daha da h�zland�rd�lar. 22 Kas�m krizinde yakla��k 1.5 milyar dolarl�k s�cak para yurt d��na ��km�� takip eden g�nlerde de bu ��k�� devam etmi�tir. 06 Aral�k tarihi itibariyle yurt d��na ��kan yabanc� sermaye miktar� 7 milyar dolar� bulmu�tur. Bu durum d�viz fiyatlar� �st�nde bask� olu�turmu� ve likidite talebini de �st seviyelere ��kararak faiz oranlar�n�n ola�an�st� y�kselmesine sebep olmu�tur. B�ylece bankalar�n yurt d��ndan ald�klar� fonlar da��lmaya ba�lad�. Bu fonlar�n orta�� konumundaki yabanc� bankalar paralar�n� alarak fonlardan ��kmaya ba�lad�lar. Bu durumda fonlardaki hazine ka��tlar�n�n fonlanma g�revi yerli bankalara d��t�. Faizler daha da y�kseldi. Bir s�re direnen Merkez Bankas� piyasaya girerek Net �� Varl�klar (N�V) hedefini a�t� ve piyasaya ek likidite sundu. Fakat ge� kal�nd�� i�in piyasada en fazla likiditeye ihtiya� duyan ve elinde en fazla hazine ka��d� bulunan b�y�k bir banka s�k�nt�ya d��t�.
Bu a�amada IMF devreye girerek 7.5 milyar dolarl�k Ek Rezerv Kolayl�� sa�layarak Merkez Bankas�"n�n piyasaya likidite vermesini kesti. S�z konusu banka TMSF b�nyesine al�narak piyasada likidite talebi d��t�. Bu noktaya gelinirken �nterbank piyasas�nda gecelik faizler Kas�m/2000 ay�nda ortalama %223.8 olmu�tur.
Her �nemli krizde oldu�u gibi bu krizde de mali kesimde ba�layan sars�nt� k�sa s�re i�inde reel kesimi de derinden etkilemeye ba�lad�. Piyasada ortaya ��kan faiz dalgalanmalar� talep canl�l��n� birdenbire kesti. Talepte g�r�len bu daralma ile reel kesim sat��lar�n�n daralmas�na ve dolay�s�yla stoklar�n h�zla y�kselmeye ba�lamas�na yol a�m��t�r.

1.2.21 �UBAT 2001 KR�Z� VE SONU�LARI :

22 Kas�m 200

FACTORING ��LEM�N�N DE�ERLEND�R�LMES�

9/7/2010

1. FACTORING ��LEM�N�N DE�ERLEND�R�LMES�

1.1Factoring ��leminin Maliyeti
1.1.1Factoring Komisyonu
Factor, sundu�u hizmetler kar��s�nda sat�c�n�n temlik etmi� oldu�u alacaklar �zerinden komisyon al�r. Bu komisyon oran� al�c�lar�n say�s�, al�c�lar�n durumu, sat�c�lar�n taahh�t etti�i ciro, factoring yap�lan �lkeler, alacaklar�n para cinsi gibi k�staslar g�z �n�nde bulundurularak belirlenir. Uygulamada bu oran %1 ile %2,5 aras�nda de�i�mektedir.

1.1.2�n �deme Faizi
Factor, m��teriye vadeden �nce yap�lan %80 oran�ndaki pe�in �deme kar��l�� iskonto haddi uygulamaktad�r. �skonto bedeli, �n �demelerin g�nl�k bakiyesi �zerinden, nakdin kullan�ld�� tarih ile alaca��n tahsilat�n�n yap�ld�� tarih aras�ndaki s�re i�in al�nmaktad�r. Ulusal factoring"de maliyet, k�sa vadeli ticari kredi faizlerine uygun olmaktad�r. Uluslararas� factoring"de ise iskonto bedeli LIBOR+SPREAD �eklinde hesaplanmaktad�r.
Factoring i�lemlerinin maliyetini bir �rnekle g�stermek gerekirse;
�n �deme oran� : %80
Factoring komisyonu : % 1
Factoring faizi : %90/y�l
Vade : 30 g�n
BSMV : %5
100.000.000 TL lik 1 ay vadeli faturas�n� factor"e temlik eden bir �irket %80 �n �deme talep ediyor. Factoring �irketi, komisyon ve komisyon BSMV"sini (Banka Sigorta Muameleleri Vergisi) pe�in olarak al�yor ve �irkete 78.950.000 TL �d�yor.
Temlik edilen fatura bedeli : 100.000.000
Komisyon tutar� : 1.000.000
Komisyon BSMV"si : 50.000

Yap�lacak �n �deme : 80.000.000
Komisyon ve BSMV"si : 1.050.000
�denecek mebla� : 78.950.000
30 g�n sonra, kulland�r�lan �n �deme i�in �u �ekilde faiz hesaplanacakt�r:
78.950.000*0,90*30/360 = 5.921.250
Faizin BSMV"si 296.063
----------------
6.217.313
M��terinin toplam maliyeti : 1.050.000 + 6.217.313 = 7.267.313 TL olur.
Vadesi gelen fatura factor taraf�ndan tahsil edildi�inde bakiye :
20.000.000-7.267.313 = 12.732.687 TL olarak m��teriye �denecektir.

1.2Factoring"in Avantajlar�
-Sat�c� firma al�c�ya a��k hesap usul� ile kredi sunabildi�i i�in rekabet g�c� artmaktad�r.
-Sat�c� firman�n, sat�� hesaplar� ile ilgili muhasebe hesaplar�n�n factoring �irketi taraf�ndan y�r�t�lmesi ve kredi departman�n�n i�lemlerinin factoring �irketi taraf�ndan �stlenilmesi sonucunda firman�n tahsilat ve kredi y�netimini i�lemlerinde b�y�k kolayl�k sa�lan�r. Bu i�ler i�in yap�lan personel vb. giderler de azalacakt�r.
-Factor"�n ba�ar�s� pazar hakk�ndaki bilgisine ba�l� oldu�undan bu konuda yo�un bir ara�t�rma yapar ve t�m geli�meleri takip eder. Bu durumda factor, pazar politikalar� ve �retim politikalar� konusunda sorunlar� olan m��terilerine ayr�nt�l� raporlar verebilir.
-Factoring �irketi, kredili sat�� bedellerinin tahsil edilmemesi halinde do�acak t�m kayb� �stlenerek sat�c� firman�n kar��la�abilece�i g��l�k ve endi�eleri tamamen ortadan kald�rabilmektedir. Bu nedenle herhangi bir m��teriye kredili sat�� yap�lmas� karar� factor �irket taraf�ndan al�n�r. Factor, riskini asgaride tutmak i�in t�m ara�t�rmalar� yapar. Sat�c�n�n bu ara�t�rmalar i�in bir fon ay�rmas�na gerek kalmaz.
-Factoring tekni�inin kullan�lmas�yla, ayr� ayr� ki�ilere yap�lan t�m kredili sat��lar, sanki tek bir ki�iye yap�lm�� gibi factor �irketin hesab�na kaydedilir ve bu kredili sat��larla ilgili her t�rl� muhasebe kayd� factor taraf�ndan tutulur. B�ylece sat�� muhasebesinin i�i hafifletilmi� olur.
-Firma pazarda yerini korumak ve kendini geli�tirmek i�in alacaklar�n� ortalama vadede nakde d�n��t�rmek zorundad�r. Al�c�n�n borcunu �deyememesi halinde sat�c�n�n nakit ak�� dengesi bozulur. Fatura tutarlar�n�n factor �irket taraf�ndan �denmesi sat�c�ya finansman esnekli�i sa�lamaktad�r.
-Factoring"in sa�lad�� finansman esnekli�i sayesinde sat�c� firma k�sa vadeli bor�lar�n� �deyebilir ve b�ylece bilan�osuna g�re kredibilitesi artar.

1.3Factoring"in Dezava

BANKACILIK SEKT�R� YEN�DEN YAPILANDIRMA PROGRAMI EYLEM PLANI

9/7/2010

BANKACILIK SEKT�R� YEN�DEN YAPILANDIRMA PROGRAMI EYLEM PLANI

Eyl�l
2001Aral�k
2001Ocak 2002Haziran 2002Aral�k
2002Mevcut Durum/A��klama
(25 Eyl�l 2001 itibariyle)
I. G�zetim ve Denetim �er�evesine �li�kin D�zenlemeler
a-Sermaye Yeterlili�i
- Sermaye yeterlili�i hesab�nda piyasa risklerinin Solo bazda dikkate al�nmas� 1 Ocak 200210.02.2001 tarih ve 24314 say�l� Resmi Gazetede yay�mlanan "Bankalar�n Sermaye Yeterlili�inin �l��lmesine ve De�erlendirilmesine �li�kin Y�netmelik" ile bankalar�n faiz oran� riski, kur riski ve hisse senedi risklerinden olu�an piyasa risklerinin sermaye yeterlili�i rasyosunun hesaplanmas�na dahil edilmesine ili�kin usul ve esaslar belirlenmi�tir. S�z konusu Y�netmelik, ge�ici 1 inci maddesi uyar�nca 01.01.2002 tarihinde y�r�rl��e girecektir. Bu konuda T�rkiye Bankalar Birli�i b�nyesinde kurulu grupla d�zenli toplant�lar yap�lm��t�r. Di�er taraftan, piyasa risklerinin yak�ndan takip edilebilmesine y�nelik olarak, piyasa riski raporlama format� �zerinde �al��malar son a�amas�na gelmi� olup en k�sa zamanda bankalara g�nderilecektir. Risk �l��m modeli kullanan bankalar�n modellerinin onaylanma s�recine ili�kin olarak da bir k�lavuz haz�rlanmaktad�r.
- Sermaye yeterlili�i hesab�nda piyasa risklerinin Konsolide bazda dikkate al�nmas� 1 Temmuz 200210.02.2001 tarih ve 24314 say�l� Resmi Gazetede yay�mlanan "Bankalar�n Sermaye Yeterlili�inin �l��lmesine ve De�erlendirilmesine �li�kin Y�netmeli�in" Ge�ici 1inci Maddesi uyar�nca piyasa riskine maruz tutar�n bankalarca konsolide esasa g�re haz�rlanarak sermaye yeterlili�i standart oran�na dahil edilmesine, 1 Temmuz 2002 tarihinden itibaren ba�lanacakt�r. Ge�i� s�resi i�inde konsolide mali tablolar�n haz�rlanmas�na ili�kin esaslarda yap�labilecek d�zenlemelere paralel olarak sermaye yeterlili�i rasyosunun konsolide bazda hesaplanmas�na ili�kin ayarlamalar yap�lacakt�r.
- Bankalar�n minumum y�zde 8 olan yasal sermaye yeterlili�i rasyosu y�k�ml�l�klerini yerine getirmelerinin sa�lanmas�Sermaye yetersizli�i bulunan bankalardan gerekli �nlemleri zaman�nda almalar� konusunda taahh�t mektuplar� al�nm��t�r. Bu mektuplar�n takip ve uygulamas� titizlikle y�r�t�lmektedir.

Eyl�l
2001Aral�k
2001Ocak 2002Haziran 2002Aral�k
2002Mevcut Durum/A��klama
(25 Eyl�l 2001 itibariyle)
b-Yabanc� Para (YP)Pozisyonu
- Bankalar�n YP a��k pozisyonlar�n� kapatabilmek amac�yla kulland�klar� enstr�manlar�n (Structured Finance Product) belirlenmesine y�nelik bir komite olu�turulmas� ve gerekirse bu t�r enstr�manlardan kaynaklanan risklerin azalt�lmas�na y�nelik yeni d�zenlemeler getirilmesiEkim ay�nda komitenin kurulmas�, Aral�k ay�na kadar tespitlerin ve d�zenleme ihtiyac�n�n belirlenmesi planlanmaktad�r.
- Konsolide YP pozisyon limitlerine, raporlama tarihleri aras�ndaki d�nemlerde de uyulup uyulmad��n�n belirlenmesi amac�yla, gerekti�inde bankalar�n yurtd�� ube ve temsilcilikleri i�in yabanc� denetim kurumlar� ile i�birli�i i�inde, yerinde denetimlerin yap�lmas�Bahreyn-Manama, L�ksemburg ve Maltada 13 banka �ubesi ve bir i�tirak yerinde denetime tabi tutulmu� olup Hollandadaki banka i�tirakinin denetimi de halen devam etmektedir. Bu incelemelerde, YP pozisyonuna ili�kin rasyolar�n yasal s�n�rlar i�inde kalmas� amac�yla yap�lan i�lemlerin uygunlu�u da denetlenmektedir. Bu t�r denetlemelere �n�m�zdeki d�nemlerde de devam edilecektir.
c-Kredi Kar��l�klar� ve Kredi Limitleri
- Yeni dolayl� kredi limitlerini yerine getirmeyen bankalar ile zamana ba�l� eylem planlar� �zerinde anla�ma sa�lanmas� ve anla�malar�n uygulanmas�A�ustos 2001 (anla�ma)Anla�man�n takibiAnla�man�n takibiAnla�man�n takibi
- Bankalar�n k�t� alacaklar�n�n ve reel sekt�r�n yeniden yap�land�r�lmas� amac�yla uygulanmas� d��n�len �stanbul yakla��m� �er�evesinde kar��l�klara ili�kin y�netmelikte yap�labilecek de�i�ikliklerin g�zden ge�irilmesi

Eyl�l
2001Aral�k
2001Ocak 2002Haziran 2002Aral�k
2002Mevcut Durum/A��klama
(2

T�RK�YEDE YABANCI BANKACILI�IN GEL��M� VE �KT�SAD� ETK�LER�

9/7/2010

T�RK�YE"DE YABANCI BANKACILI�IN GEL��M� VE �KT�SAD� ETK�LER�

Yabanc� bankalar�n etkilerinden biriside iktisadi kalk�nma �zerinedir. Finansal yap� ve finansal geli�menin iktisadi geli�me �zerindeki etkisi finansal alandaki en �nemli sorunlardan birini olu�turmaktad�r. Finansal yap�n�n ve geli�menin ekonominin reel sekt�rlerini etkileyip etkilemeyece�i konusu iktisat��lar aras�nda bir dizi tart��maya yol a�m��t�r. �zerinde en fazla durulan konu finans kurumlar�ndaki geli�menin reel b�y�me i�in �nemli olup olmad��d�r. Sonu�ta finansal geli�menin reel b�y�meyi kolayla�t�rd�� ve finansal az geli�mi�li�in ise b�y�me ve kalk�nma s�recinde sorunlar yaratt�� kabul edilmi�tir.

T�RK�YE"DE YABANCI BANKACILI�IN GEL��M�
Bankac�l��n do�u�u ve geli�imi, bu kurumlar�n sundu�u hizmetlere y�nelik ihtiyaca ve talebe ba�l�d�r. Bununla beraber toplumlar�n sosyo-k�lt�rel yap�lar� da bu konuda �nemli bir fakt�rd�r. �zde bat� ekonomilerinin bir kurumu olan bankac�l�k, Osmanl� Devleti"nin son d�nemlerine kadar kendine uygun bir ortam bulamam��t�r. Cumhuriyet �ncesi d�neme bak�ld��nda hemen hemen T�rk bankac�l��n�n olmad�� ve ger�ek anlamda T�rk bankac�l��n�n Cumhuriyet d�nemiyle beraber ba�lad�� s�ylenebilir.
Cumhuriyet �ncesi d�nemde T�rkler ticaretle u�ra�maya pek itibar etmemi�ler �zellikle �d�n� para verme i�lemi ve faiz mekanizmas�na hem milli gurur hem de dini nedenlerden dolay� ilgi duymam��lard�r.
Do�u� ve geli�imi itibar�yla bat� ekonomilerinin bir kurumu olan bankac�l�k, geni� �l��de ekonomik geli�melerdeki duraklama ve zay�flaman�n etkisinde kalm��t�r. 18. ve 19.yy. da bat� Avrupa �lkelerinde ger�ekle�en sanayi devriminin yap�lamay��, hem �lke ekonomisinde hem de bankac�l�k sisteminde kapal� yap�n�n ortaya ��k��na ve devaml�l��na neden olmu�tur. Bat� bankalar�n�n ekonomideki de�i�meye paralel olarak g�sterdikleri geli�im ve de�i�im bizde ger�ekle�ememi�tir.
T�rkiye"de ger�ek anlamdaki bankac�l�� ba�latan Galata bankerleri, uzun s�re Osmanl� Devleti ve hazinesini ipotek alt�na alabilecek ve devlete maliyeti �nemli boyutlara ula�abilecek kurnazca politikalar uygulam��lar ve �stanbul Bankas� alt�nda 1847 y�l�nda ilk bankay� kurmu�lard�r. Sarrafl�k ve bankerlik az�nl�klar�n kontrol� alt�nda oldu�undan, bankac�l�k faaliyetleri de yabanc� bankalarla ba�lam�� ve uzun s�re onlar�n tekelinde kalm��t�r.
Bu d�nemde k��k �l�ekli ve yerel �zellikteki ulusal bankalar�n banka sistemi i�indeki pay� ortalama olarak %35 iken, yabanc� bankalar�n veya yabanc� banka �ubelerinin pay� %65 civar�ndayd�. Yabanc� bankalar�n hem b�y�k �l�ekli hem de uluslar�st� bir nitelik ta��maktayd�lar. Bu bankalar�n �o�unun kurulma amac� T�rkiye"de faaliyet yapan yabanc�lar�n ve yabanc� �lkelerin ��karlar�n� korumak, demiryollar�, limanlar ve benzeri yap�lanmalarda imtiyaz elde etmekti. Yabanc� bankalar para ve sermaye piyasas� olu�turma ve ticareti finanse etme amac�nda olmam��, tasarruflar�n erimesine yol a�m��lard�r.

T�RK�YE"DE YABANCI BANKACILIK YAPILANMALARI
Temsilcilikler (Representatives)
Baz� bankalar bir �ube a�madan �nce ara bir ad�m olarak temsilcilik olu�turma yoluyla d�� piyasaya giri� yapabilmektedir. Temsilcilik bir bankan�n d�� lkelerde kendini temsil etmek �zere kurdu�u bir veya birden fazla ki�iden olu�an bankac�l�k kurulu�udur. Temsilcilikler yoluyla yabanc� ticari bankac�l��n yasakland�� lkelere giri� yapmak olanakl� hale gelmektedir. Bu arada istihdam edilecek ki�ilerin genelde h�k�met, finans �evresi ve i� d�nyas� ile yak�n ve geni� ili�kilere sahip olanlardan se�ildi�i g�r�l�r. Dolay�s�yla temsilcilikler, yabanc� �lkelere y�nelmek isteyen bankalar i�in hem bir ilk ad�m hem de ucuz giri� yolunu olu�turmaktad�r. Bu birimler ana kurulu�a bulunduklar� �lkelerdeki yasal otoriteler, i� d�nyas�, iktisadi ve sosyal yap�, firma, kurum ve kurulu�lar ile mevcut ve potansiyel m��terilerle ilgili bilgi sa�lama olana�� sa�lar. Ayr�ca ana banka ile yerel m��teriler ars�nda ba�lant� kurarlar. Bu t�r avantajlar� olmas�na kar��l�k �e�itli

�SLAM KALKINMA BANKASI

9/7/2010

�SLAM KALKINMA BANKASI
G�R��
�slam Kalk�nma Bankas� ( �slamic Development Bank : IDB) D�nya Bankas� modelinde �rg�tlenmi� bir uluslar aras� finansman kurulu�udur. Bu �ekilde bir Bankakurma fikri, ilk defa 1970 y�l�nda Kara�i"de toplanan ikinci islami Konferans� D��i�leri Bakanlar toplant�s�nda ortaya at�lm�� ve Aral�k 1973 tarihinde Cidde"de ger�ekle�tirilen �slam �lkeleri Maliye Bakanlar� Konferans�nda, �KB"nin kurulu� bildirisi yay�nlanm��t�r. Banka S�zle�mesi, 23 Nisan 1975 tarihinde y�r�rl��e girmi�, Guvern�rler Kurulu ilk toplant�s�n� 26 Haziran 1975"de yapm��t�r. �slam Kalk�nma Bankas� resmen, 20 Ekim 1975 tarihinde faaleyete ge�mi�tir. Banka"ya �yelik i�in aranan iki temel �art, �lkelerin �slam Konferans� �rg�t� �yesi olmas� ve Guvern�rler Kurulunun �o�unlukla olumlu karar almas�d�r. G�n�m�zde �slam Kalk�nma Bankas�"n�n 44 �yesi vard�r. Kurulu�taki �ye say�s� 22 idi.
1.AMA�LARI
1.�slam Konferans� �er�evesinde �yeler ile �ye olmayan �lkelerdeki �slam topluluklar�n�n sosyal ve ekonomik altyap� yat�r�m projelerine mali kaynak sa�lamak.
2.�slam topluluklar�na teknik ve e�itim yardt�m� yapmak.
3.�slam �lkeleri aras�ndaki ticaretin geli�tirilmesine katk�da bulunmak
YORUM : �slam Kalk�nma Bankas�, bu ama�larla gerek �ye ve gerekse �ye olmayan islam topluluklar�n�n altyap� projelerinin finansman�na kat�lmakta, sanayii ve tar�m sekt�r�ndeki yat�r�m projelerine mali destek sa�lamakta, teknik yard�mda bulunmakta ve �ye �lkelerin kar��la�t�klar� d�viz durbo�azlar�n� gidermede anlama yard�mc� olmaktad�r.
2.YAPISI VE Y�NET�M�
�slam Kalk�nma Bankas�"nda, benz�er uluslar aras� ekonomik kurulu�larda oldu�u gibi ��l� bir y�netim vard�r. Bunlar :
1.Guvern�rler Kurulu
2.Y�netim Kurulu
3.Ba�kan
1.Guvern�rler Kurulu : Banka"n�n en yetkili ve �st organ�d�r. Kurul"da her �ye �lke, bir guvern�r ve bir yard�mc�s� ile temsil edilir. Y�lda bir defa toplan�r. Guvern�rler Kurulu, y�ll�k do�an toplant�lar� d��nda, 1/3 oy �o�unlu�u ile �cra Direkt�rleri Kurulu taraf�ndan ola�an�st� toplant�ya �a��r�labilmektedir.
2.Y�netim Kurulu : 10 �yeden olu�ur ve 3 y�ll�k s�re i�in Guvern�rler Kurulunca se�ilir. �yelerden 4"� Banka sermayesine en fazla katk�da bulunan �lkelerin temsilcileridir. 19 Mart 1988 tarihinde yap�lan 12 nci guvern�rler Kurulu toplant�s� sonucunda �yelik say�s� 11"e y�kseltilmi�tir. Y�netim Kuruluna Birle�ik arap Emirlikleri, Kuveyt, Libya, Suudi arabistan ve T�rkiye, kendi temsilcilerini do�rudan atayabilmektedirler. Di�er 6 �ye ise, belli �lke gruplar� ad�na Kurula se�imle girmektedir.
3.Ba�kan : Banka Ba�kan� 5 y�ll�k s�re i�in Guvern�rler Kurulunun en az 2/3 �o�unlu�uyla se�ilir. Banka"y� d��ar�ya kar�� temsil eden en y�ksek y�neticidir. Y�netim Kuruluna ba�kanl�k eder. G�nl�k i�lerin y�r�t�lmesinden do�rudan sorumludur. 1994 y�l�nda �KB"nin Ba�kanl��na Djama Jaafor Faguih se�ilmi�tir.
�slam Kalk�nma Bankas�"n�n merkezi Cidde"dir. Banka uygun g�rd�� yerlerde ajans ve b�rolar a�abilir. �KB"n�n Rabat (Fas) ve Ku�la

BANKACILIKTA YEN�DEN YAPILANMA VE KAMU BANKALARI

9/7/2010

BANKACILIKTA YEN�DEN YAPILANMA ve KAMU BANKALARI

YOKTAN H�� B�R �EY VAR OLMAZ...

SUNUM PLANI
Genel olarak yap�sal sorunlar.
Kamusal sermayeli bankalar ve krizler.
G�rev zararlar�.
Kamusal sermayeli bankalar�n;
*Finansal yeniden yap�land�rmas�.
*Operasyonel yeniden yap�land�r�lmas�.
4743 say�l� Kanunla yap�lan d�zenlemeler.
Bankac�l�k Sekt�r�n�n Yap�sal Sorunlar�
Bankac�l�k sekt�r�n�n ba�l�ca yap�sal sorunlar�;
Makroekonomik ortamdaki istikrars�zl�k
�zkaynak yetersizli�i
K��k �l�ekli bankac�l�k yap�s�
Kamusal sermayeli bankalar�n sistem i�indeki y�ksek pay�
Aktif kalitesinin zay�fl��
�� kontrol, risk y�netimi ve kurumsal y�netimdeki yetersizlikler ve saydaml��n eksikli�i
Likidite, piyasa ve kredi risklerine kar�� a��r� k�r�lgan ve duyarl� bir yap�.
Kamusal Sermayeli Bankalar ve Krizler
Kamusal bankalara kalk�nmac� veya siyasal yakla��m.

Ziraat ve Halk Bankas�na kayna�� bulunmadan �e�itli g�revler verilmi� ve dolayl� olarak halk�n mevduat� kullan�lm��t�r.
TCZB N�N TAHK�M ALACAKLARI
Kamusal Sermayeli Bankalar ve Krizler
G�rev zarar� alacaklar� 2000 y�l�n�n sonu itibar�yla bankalar�n aktiflerinin yakla��k % 50"sini donuk hale getirmi�tir.

G�rev zarar� alacaklar�, bankalarca k�sa vadeli bor�lanma ile finanse edilmi�tir.

�ki kamu bankas�n�n toplam g�rev zarar� alacaklar� 1996 y�l�nda GSMH"n�n % 3"� d�zeyindeyken, bu oran 2000 y�l�nda % 12 civar�na y�kselmi�tir.

Kamusal Sermayeli Bankalar ve Krizler
Kas�m ve �ubat aylar�nda ya�anan ekonomik krizlerde kamu bankalar�n�n birikmi� g�rev zarar� alacaklar�n�n yaratm�� oldu�u finansman ihtiyac�n�n olu�turdu�u bask�, para piyasalar�nda ortaya ��kan y�ksek faiz hadlerinin belirleyicisi olmu�tur.

Finansal arac�l�k fonksiyonunu tam ve etkin olarak yerine getirmeleri imkans�z hale gelmi�tir.

Kamusal Sermayeli Bankalar G�rev Zararlar�
Yar� mali nitelikte i�lemlerden birisi, g�rev zarar� alacaklar�d�r.
Do�an zararlar e�zamanl� olarak �denememi� ve yap�lan �demeler de yetersiz kalm��t�r. Bankalarca y�llar itibariyle y�r�t�len y�ksek faizler sonucunda h�zla artarak tasfiye edilemez boyutlara ula�m��t�r.

Kamusal Sermayeli Bankalar G�rev Zararlar�
Bankalar�n aktiflerinin yakla��k yar�s�ndan fazlas�n� olu�turan k�sa vadede tahsili m�mk�n olmayan s�zkonusu alacaklar, ciddi bir likidite s�k�nt�s� i�ine d��melerine yola�m��t�r.

Bankalar likidite s�k�nt�s� nedeni ile y�ksek faizle yabanc� kaynak bulmak zorunda kalm�� ve bu durum sekt�r i�indeki kamu pay�n�n b�y�kl�� dikkate al�nd��nda piyasa faizlerini y�kseltici y�nde etkide bulunmu�tur.

Kamusal Sermayeli Bankalar G�rev Zararlar�-IV
2000 Y�l� Toplam Bankac�l�k Sekt�r�
2000 Y�l� Kamusal Sermayeli Bankalar
Kamusal Sermayeli Bankalar�n Yeniden Yap�land�r�lmas�
Program 2000 tarihli 4603 say�l� Kanun ile, bu bankalar�n �zelle�tirilmesi hedefi �er�evesinde ba�lat�lm��t�r.

Ortak y�netim kuruluna kamu bankalar�n� yeniden yap�land�rma ve �zelle�tirmeye haz�rlama yetkisi verilmi�tir.
Finansal Yeniden Yap�land�rma
G�rev Zararlar�n�n Tasfiyesi
23 katrilyon lira tutar�nda �zel tertip tahvili verilmi�tir.

G�rev zararlar�na ili�kin 100"e yak�n Bakanlar Kurulu Karar� y�r�rl�kten kald�r�lm�� ve kanunlardan kaynaklanan g�rev zararlar�n�n kald�r�lmas�na y�nelik kanuni d�zenleme Temmuz 2001 tarihinde yasala�m��t�r.

Destekler i�in ihtiya� duyulan kaynaklar�n b�t�eye konulmas� ve gerekli finansman�n e�zamanl� olarak bankalara aktar�lmas� uygulamas� ba�lat�lm��t�r.
Finansal Yeniden Yap�land�rma
Sermaye Yap�s�n�n G��lendirilmesi
Kamusal sermayeli bankalar�n toplam �denmi� sermaye tutar� Aral�k 2000"de 477 trilyon lira iken, Aral�k 2001"de 3,4 katrilyon liraya ula�m��t�r.

2001 y�l�nda kamusal sermayeli bankalar�n sermaye yeterlilik rasyolar�nda da �nemli oranda iyile�meler ger�ekle�mi�tir.

Banka Y�netimleri kar��l�k ay�rma politikalar�ndan vazge�meyerek �effafl��n devam�n� sa�lam��t�r.
Kaynak Maliyeti
Operasyonel Yeniden Yap�land�rma
Emeklili�e te�vik edici �nlemler sayesinde Aral�k 2000"de 61.601 olan personel say�s� Aral�k 2001"de 47.985"e

AKRED�T�F NED�R

9/7/2010

Akreditif nedir?

Akreditif ( Akreditif uluslararas� i�lemlerde k�saca L/C - Letter of Credit olarak adland�r�lmaktad�r); �hra� edilen mallar�n bedellerinin �denmesi konusunda belirli �artlar�n yerine getirilmesinden sonra �demenin yap�laca��na ili�kin bir �e�it teminatt�r.
Akreditifin a��lmas�
Akreditifli �deme sisteminin temel dayana��, ithalat�� ve ihracat��n�n aras�ndaki para al��veri�inde k�pr� g�revi g�ren bankalard�r. Bir bankan�n yaz�l� olarak y�k�ml�l��e girerek �deme i�leminde arac�l�k etmesi gerekmektedir. Bu da akreditifin a��lmas� anlam�na gelmektedir.
�demenin yap�lmas� i�in gerekli ko�ullar
�thalat�� ve ihracat�� aras�nda yap�lan sat�� s�zle�mesinde yer alan ko�ullann hepsi �demenin yap�labilmesi i�in gerekli ko�ullar� olu�turmaktad�r. Bunlar �o�unlukla ticarete konu mallann kalitesiyle ilgili teknik �zellikleri, belli bir birim cinsinden miktar�, birim fiyat�, teslim �ekli, paket a��rl��, nakliyesi, �deme �ekli gibi hususlar� i�ermektedir. Bu hususlar�n yerine getirildi�ini do�rulayan fatura, kalite kontrol belgesi, kon�imento, men�e �ahadetnamesi gibi belgelerin ihracat�� taraf�ndan bankaya sunulmas� gerekmektedir.
Akreditif hem ihracat��y�, hem de ithalat��y� koruyan bir i�lemdir
�hracat��: Mallar� akreditif �artlanna uygun olarak sevketti�inde, mal bedelini tahsil edece�inden emin olacakt�r.
�thalat��: Sevkiyat�n yap�lm�� oldu�unu ve akreditif �artlar�na uygun mal g�nderildi�ini g�steren belgeleri ihracat�� bankaya sunmadan �nce �deme yap�lmayaca��ndan emin olacakt�r.
Akreditif, uluslararas� ticarette �ok geni� bir alanda bir �deme ve garanti arac� olarak kullan�lmaktad�r.
�rnek 1
Yeni kurulan ihracat�� bir firma Afrikada sat�� yapmaktad�r. Firma Afrikal� al�c�n�n kredi alabilirlili�i ve i� hayat� hakk�nda son derece k�s�tl� bilgiye sahip bulunmaktad�r. Ayr�ca al�c�n�n �lkesindeki ithalat d�zenlemeleri h�k�met taraf�ndan her an de�i�ikliklere u�rat�labilmektedir. Bu durumda sat�c� firma �demenin akreditifle yap�lmas� ve kredinin �lkemizdeki bir banka taraf�ndan teyid edilmesi konusunda �srarl� olabilir. B�ylece kendisini al�c�n�n herhangi bir negatif davran��na ve politik risklere kar�� garanti alt�na alm�� olur. �te yar�dan ithalat�� mallar�n y�klenip sevkiyat�n yap�lmakta oldu�unu g�steren belgeleri sat�c� sunmadan, �demenin yap�lmayaca��n� bilmenin rahatl�� i�inde olacakt�r. Ancak mal kalitesinin yeterlili�i konusunda, ithalat��n�n herhangi bir garantisi bulunmayacakt�r. ��nk� bankalar�n y�k�ml�l��, ihracat��n�n verdi�i belgelerin akreditif ko�ullar�yla uygun olup olmad��n� �demeden �nce saptamakt�r, ilgili sat�� s�zle�mesine uygun olup olmad��n� incelemek g�revi de�ildir.
�rnek 2
Bir m�teahhitlik firmas� Suudi Arabistanda bir yol in�aat�n� �stlenmi� bulunmaktad�r. ��veren kurulu�la yap�lan anla�man�n bir ko�ulu m�teahhit firman�n i�veren lehine teminat olarak stand-by ( akreditif �e�itleri b�l�m�nde kapsaml� olarak a��klanmaktad�r) bir akreditif a�mas�d�r. Bu, bir anlamda m�teahhitlik firmas�na nakit darl��na d��lmeksizin teminat g�stermede kolayl�k sa�lamaktad�r. E�er m�teahhit firma yol in�aat�n� anla�mada belirlenen ko�ullar alt�nda tamamlayamaz ise i�veren, firman�n taahh�d�n� yerine getirmedi�ini tevsik eden belgeleri bankaya ibraz ederek akreditif bedelini geri al�r. Anla�ma ko�ullar�na uygun olarak yol in�aat� tamamlan�rsa i�veren kurulu�a herhangi bir �demede bulunulmaz.
Bir sat�� s�zle�mesi imzaland�ktan sonraki belirsizlik ortam�nda taraflarca do�abilecek sorular
�hracat��;
*Mallann sevkiyat�n� yapt��m zaman, ithalat��n�n zaman�nda �deme yapabilece�inden emin olabilir miyim? �deme yap�lmamas�n�n riskini nas�l minimize edebilirim?
*�hra� etti�im mallan ba�ka bir firmadan sat�n al�yorum, ithalat��n�n bunu ��renip as�l imalat�� firmayla temas kurarak beni aradan ��karmas�n� nas�l �nleyebilirim?
*Bankalar ticari al��veri�lerde pratik uygulamalann d�zenlenmesinde bize gerekli d�k�manlar� sa�l�yarak nas�l yard�mc� olabilirler?
�thalat��;
*�hracat��y� yeterince tan�m�yoruz... Mal

BANKACILIKTA EURO D�N��M HAZIRLIKLARI

9/7/2010

��NDEK�LER

G�R��

1. EURO ALANI PERAKENDE BANKACILIK SEKT�R�NDE
NAK�T EUROYA D�N��M HAZIRLIKLARI

1.1. Nihai D�n��me Ulusal yakla��mlar
1.2. Bireysel Bankalar Aras�ndaki Farkl�l�klar
1.3. Banka Hesaplar�n�n D�n��m� �le ilgili Genel Sorunlar
1.4. Perakende �deme Altyap�s�n�n De�i�tirilmesi

2. EURO BANKNOT VE MADEN� PARALARIN
TEDAV�LE G�RMES�

2.1. D�n��m Hakk�nda ECOFIN Konseyi ve Avrupa Merkez Bankas�
Taraf�ndan Belirlenen Genel Prensipler
2.2. �ift Dola��m D�nemi (Dual Currency Period)
2.3. �ift Dola��m D�nemi Sonras�
2.3. D�n��mle �lgili Riskler

3. EUROYA D�N��M�N EURO ALANI DI�INDA KALAN
PERAKENDE BANKACILIK SEKT�R�NE ETK�LER�
3.1. �ngiltere
3.2. Polonya

EK:1 EUROYA D�N��M �EMASI
EK:2 TABLOLAR
EK.3 �ngiliz Bankalar Birli�i Taraf�ndan Haz�rlanan Bro��r
"You And The Euro- Notes and Coins"
G�R��

Ekonomik ve Parasal Birli�in (EPB) ��nc� a�amas� olan ve Euroya ge�i� i�in �ng�r�len �� y�ll�k ge�i� d�neminin (1 Ocak 1999-1 Ocak 2002) sonuna yakla��lmaktad�r. 2002 y�l� ba��ndan itibaren EPB"ye �ye 12 �lkenin1 ulusal para birimleri nakit olmayan �demelerde kullan�lmayacak ve Euro banknot ve madeni paralar�n 1 Ocak 2002"de tedav�le girmesini takiben, eski ulusal banknot ve madeni paralar, en ge� �ubat 2002"nin sonuna kadar (baz� EPB �lkelerinde daha erken) tedav�lden kald�r�lacakt�r. 1 Mart 2002 tarihinden itibaren Euro banknotlar ve madeni paralar, Euro alan�nda hukuki ge�erlili�i olan tek para olacakt�r.

EPB �lkeleri aras�nda ortak bir anla�ma ile �zellikle bankac�l�k ve perakende sekt�r�n�n d�n��m masraflar�n� azaltmak amac�yla d�n��m k�sa bir s�reye, 2002 y�l�n�n ilk iki ay�na yo�unla�t�r�lm��t�r. Bu �er�evede, Ocak ay�n�n ilk iki haftas�n�n sonuna kadar, nakit i�lemlerin �nemli bir k�sm�n�n Euro cinsinden �denmesi ama�lanmaktad�r.

Toptanc� mali piyasalar 1999 y�l�n�n ba��nda Euroya ge�mekle birlikte, perakende mali hizmetlerde euroya nihai d�n��m�n �nemli bir k�sm� hen�z ger�ekle�memi�tir. Ba�lang��ta, �� y�ll�k ge�i� d�nemi s�resince perakende i�lemlerde ve �demelerde �irketlerin ve ki�ilerin Euro kullan�m�nda giderek artan bir e�ilim beklenmekteydi. Ancak bu beklenti pratikte �zellikle bireyler a��s�ndan ger�ekle�memi�tir. Euro alan� �lkelerinde �imdiye kadar Euroya d�n��t�r�len ve Euro �zerinden a��lan hesap say�s�n�n olduk�a az oldu�u g�zlenmektedir. Avrupa Komisyonu"nun en son May�s ay�nda yay�mlanan �� ayl�k ara�t�rma sonu�lar� da Euro"nun halen banka m��terileri taraf�ndan �ok d��k seviyede kullan�m�n� onaylamaktad�r. Ara�t�rmaya g�re, Euro alan�nda bireysel hesaplar�n yakla��k y�zde 2.1"i Euro �zerindendir.

Euronun perakende kullan�m�n�n son derece az olmas� �a��rt�c� de�ildir. T�m Euro alan� �lkelerinde perakende �demelerin altyap�s�, hesab�n cinsine bak�lmaks�z�n �demelerin ya ulusal para birimi cinsinden ya da euro cinsinden yap�lmas�na ve al�nmas�na m�saade etmektedir. Di�er taraftan, Euro banknot ve madeni paralar�n 1 Ocak 2002"de tedav�le girecek olmas� nedeniyle, k��k �irketler ve �zel m��teriler hen�z i�lemlerini euro �zerinden yapmamaktad�rlar.

Bu kapsamda, nihai d�n��me haz�rl�k ve d�n��m uygulamalar� ile ilgili ba�l�ca alanlar

*Bankalar�n i� sistemlerinin Euroya d�n��m� (muhasebe ve ilgili sistemler),
*Bankalar�n d�� hesaplar�n�n Euro cinsinden g�sterimi,
*M��terilerin banka hesaplar�n�n (mevduat ve krediler) Euroya d�n��m�,
*POS (point of sale) terminallerinin ve ATM"lerin Euroya d�n��m�,
*Ulusal para cinsinden fiziksel �deme �r�nlerinin (�ek defterleri gibi) euro cinsinden �deme �r�nleri ile de�i�imi,
*Banka personelinin d�n��m konusunda e�itilmesi,
*Banka m��terileri ve bireylerin nihai d�n��m konusunda bilgilendirilmesi,

olarak g�sterilmektedir.

Bu �al��man�n ilk iki b�l�m�nde, Euro alan�nda perakende bankac�l�k sekt�r�nde Euroya nihai d�n��m haz�rl�klar� ve Euro banknot ve madeni paralar�n tedav�le girmesi ve �ift dola��m d�nemi (dual currency period) ve sonras� uygulamalar� ele al�nmaktad�r. ��nc� b�l�mde ise, d�n��m�n

T�RK�YE"DE �LLER VE B�LGELER �T�BAR�YLE GEL�R, N�FUS, BANKA SAYISI, �UBE SAYI-SI, TOPLAM KRED�LER VE TOPLAM MEVDUAT (1990-1999)

9/7/2010

T�RK�YE"DE �LLER VE B�LGELER �T�BAR�YLE GEL�R, N�FUS, BANKA SAYISI, �UBE SAYI-SI, TOPLAM KRED�LER VE TOPLAM MEVDUAT (1990-1999)

��indekiler

1.Giri�
2.Genel De�erlendirme
3.B�lgesel Analiz
3.1. Temel B�y�kl�kler �tibariyle B�lgeler
3.1.1. B�lgeler ve Kapsad�klar� �ller
3.1.2. Milli Gelir
3.1.3. N�fus
3.1.4. Toplam Krediler
3.1.5. �htisas Kredileri
3.1.6. �htisasd�� Krediler
3.1.7. Toplam Mevduat
3.1.8. TL Mevduat
3.1.9. YP Mevduat
3.1.10. Banka Say�s�
3.1.11. �ube Say�s�
3.2. B�lgelere G�re Rasyo Analizi
3.2.1. Yo�unla�ma Oranlar�
3.2.2. Ki�i Ba��na D��en Milli Gelir
3.2.3. Ki�i Ba��na D��en Kredi
3.2.4. Ki�i Ba��na D��en Mevduat
3.2.5. Banka Ba��na D��en Kredi
3.2.6. Banka Ba��na D��en Mevduat
3.2.7. Banka Ba��na D��en �ube Say�s�
3.2.8. Banka Ba��na D��en Ki�i Say�s�
3.2.9. �ube Ba��na D��en Kredi
3.2.10. �ube Ba��na D��en Mevduat
3.2.11. �ube Ba��na D��en Ki�i Say�s�
3.2.12. Kredi / Milli Gelir
3.2.13. �htisas ve �htisasd�� Kredilerin Toplam Krediler ��indeki Da��l�m�
3.2.14. Mevduat / Milli Gelir
3.2.15. TL ve YP Mevduat�n Milli Gelire Oran�
3.2.16. TL ve YP Mevduat�n Toplam Mevduat ��indeki Da��l�m�
3.2.17. Kredi / Mevduat
4.�llere G�re Analiz
4.1. Temel B�y�kl�kler �tibariyle �ller
4.1.1.Do�urgan �ller ve Sonradan �l Olan �l�eleri
4.1.2. Milli Gelir
4.1.3. N�fus
4.1.4. Toplam Krediler
4.1.5. �htisas Kredileri
4.1.6. �htisasd�� Krediler
4.1.7. Toplam Mevduat
4.1.8. TL Mevduat
4.1.9. YP Mevduat
4.1.10. Banka Say�s�
4.1.11. �ube Say�s�
4.2. �llere G�re Rasyo Analizi
4.2.1. Yo�unla�ma Oranlar�
4.2.2. Ki�i Ba��na D��en Milli Gelir
4.2.3. Ki�i Ba��na D��en Kredi
4.2.4. Ki�i Ba��na D��en Mevduat
4.2.5. Banka Ba��na D��en Kredi
4.2.6. Banka Ba��na D��en Mevduat
4.2.7. Banka Ba��na D��en �ube Say�s�
4.2.8. Banka Ba��na D��en Ki�i Say�s�
4.2.9. �ube Ba��na D��en Kredi
4.2.10. �ube Ba��na D��en Mevduat
4.2.11. �ube Ba��na D��en Ki�i Say�s�
4.2.12. Kredi / Milli Gelir
4.2.13. �htisas ve �htisasd�� Kredilerin Toplam Krediler ��indeki Da��l�m�
4.2.14. Mevduat / Milli Gelir
4.2.15. TL ve YP Mevduat�n Milli Gelire Oran�
4.2.16. TL ve YP Mevduat�n Toplam Mevduat ��indeki Da��l�m�
4.2.17. Kredi / Mevduat

1. Giri�
Bu �al��mada n�fus, milli gelir ve bankac�l�k sekt�r� verileri kullan�larak T�rkiye ge-nelinde illerin ve b�lgelerin 1990-1999 d�nemi �tibariyle ekonomik geli�melerinin kar��la�t�-r�lmas� ama�lanm��t�r. N�fus ve milli gelir verileri Devlet �statistik Enstit�s� (D�E); bankac�-l�k sekt�r�ne ait kredi, mevduat, banka ve �ube say�lar�na ili�kin veriler ise T�rkiye Bankalar Birli�i kaynaklar�ndan sa�lanm��t�r.
Veriler aras�nda daha sa�l�kl� kar��la�t�rma yap�labilmesi amac�yla baz� d�zenlemeler yap�lm��t�r. Bu kapsamda, n�fus verileri ile daha do�ru bir kar��la�t�rma yap�labilmesini teminen, toplam krediler rakam�na K�br�s ve yabanc� �lkelere a��lan krediler ile il baz�nda da-��l�m� yap�lamayan �ller Bankas� taraf�ndan a��lan krediler; toplam mevduat rakam�na ise K�br�s ve yabanc� �lkelerde toplanan mevduat miktarlar� dahil edilmemi�tir. Kalk�nma ve ya-t�r�m bankalar� grubu stat�leri gere�i mevduat kabul etmemekle birlikte, bu grubun banka ve �ube say�lar� banka ba��na d��en mevduat, �ube ba��na d��en mevduat gibi oranlar�n hesap-lamalar�na dahil edilmi�tir. Y�ll�k ortalama art�� h�zlar�n�n hesaplanmas�nda ise geometrik or-talama y�ntemi kullan�lm��t�r.
�l baz�nda yap�lan analizlerde ise �nemli bir k�s�t� �nceki d�nemlerde il�e olan kimi yerle�im b�lgelerinin izleyen d�nemlerde il olmalar�n�n tam bir kar��la�t�rma yap�lmas�n� zor-la�t�rmas� olu�turmaktad�r. Bu t�r b�lgelerin il�e

ALM E��T�M ��ER��

9/7/2010

ALM E��T�M ��ER��

T�rk Bankac�l�k Sistemi ve Basel �er�evesinde ALM
Tan�m, Ama� ve Kullan�m�
Temel Riskler
Faiz Riski
Likidite Riski
Hedef Hesaplar
Karl�l�k �l��tleri ve Karar Alma
Bilan�o Kalemlerinin ALM �er�evesinde De�erlendirili�i
�r�n Tipleri ve Veri Agregasyonu
Muhasebesel Yakla��mlar� �le Farklar�
Bono Analojisi
ALM Analiz Ara�lar�
Statik Analiz
- Konvansiyonel Y�ntemler (Vade Analizleri, Durasyon)
- MVE ve Duyarl�l�k
Dinamik Analiz
- Rollover, NII, EaR
�statiksel Analizler
Fon Transfer Fiyatlamas�
�rnek Uygulamalar

BANKA SERMAYELER�N�N G��LEND�R�LMES�

9/7/2010

BANKA SERMAYELER�N�N G��LEND�R�LMES�

��NDEK�LER

1. G�R��2

2. BANKA SERMAYELER�N�N G��LEND�R�LMES� PROGRAMI DENET�M VE DE�ERLEND�RME A�AMASI3

3. DENET�M VE DE�ERLEND�RME A�AMASININ SONU�LARI8
3.1. Aktif Yap�s�9
3.1.1. Krediler ve Takipteki Alacaklar10
3.1.2. Krediler ��in Al�nan Teminatlar ve Ayr�lan Kar��l�klar12
3.1.3. ��tirakler, Ba�l� Ortakl�klar ve Sabit K�ymetler13
3.2. Pasif Yap�s�14
3.2.1. �zkaynaklar15
3.2.1. Kar / Zarar16
3.3. Bilan�o D�� lemler16
3.4. Sermaye Yeterlili�i Rasyosu (SYR)17

4. SONU�20

1. G�R��
B
ankac�l�k sekt�r�n�n sorunlar�na kal�c� ��z�mler getirilmesi ve bankalar�n daha sa�l�kl� bir ortamda b�y�melerinin sa�lanmas� amac�yla, "Bankac�l�k Sekt�r� Yeniden Yap�land�rma Program�" 15 May�s 2001 tarihinde uygulamaya konulmu�tur. 31 Ocak 2002 tarihinde yay�mlanan 4743 say�l� Kanun �er�evesinde, Program ilave ara�larla g��lendirilmi� ve �zel sermayeli bankalara kamu taraf�ndan sermaye deste�i sa�lanmas�n�n yasal �er�evesi olu�turulmu�tur.

"Banka Sermayelerinin G��lendirilmesi Program�" tasarlan�rken, �u ilkeler esas al�nm��t�r;

s�recin a��k, nesnel kurallara ve bir takvime ba�lanmas�,
programdan yararlanacak t�m bankalara e�it ve adil davran�lmas�,
s�recin her a�amas�n�n kamuoyunun bilgisi dahilinde ve saydam bir �ekilde y�r�t�lmesi,
banka ortaklar�n�n sermaye art�r�m�na y�nlendirilmesi,
ekonomik olarak anlaml� bulunan devir ve birle�melerin te�vik edilmesi,
h�zl� m�dahale ve s�n�rl�/kontroll� kaynak sa�lanmas� suretiyle yeniden yap�land�rma maliyetinin s�n�rland�r�lmas�,
aktar�lan kamu kayna��n�n g�vence alt�na al�nmas� yoluyla muhtemel ahlaki istismarlar�n �n�ne ge�ilmesi.

Program�n "denetim ve de�erlendirme a�amas�"nda bankalar�n mali durumlar� ortaya konulmu�tur. Halen i�inde bulunulan ikinci a�amada bankalar kendi imkanlar�n� kullanarak sermayelerini art�rmaya �al��acaklar, ��nc� a�amada ise sermayesi yetersiz olmakla beraber belli bir seviyenin �zerinde olan bankalara kamu kaynaklar�ndan destek sa�lanmas� g�ndeme gelebilecektir.

�effafl�k ilkesi gere�ince, 13 Haziran 2002 tarihinde "denetim ve de�erlendirme a�amas�"n�n sonu�lar� hakk�nda kamuoyuna a��klama yap�lm��t�r. A��klamada, Program kapsam�ndaki 27 bankadan 24 adedine ili�kin geli�melere yer verilmi�, Milli Ayd�n Bankas� TMSF"ye devredildi�inden ve Pamukbank"�n Yap� ve Kredi Bankas�"na devri talebinin Kurumumuzca de�erlendirilmesi sonu�land�r�lamad��ndan bu bankalar hari� tutulmu�tur.

19 Haziran 2002 tarihinde, Program kapsam�nda yer alan ve sermaye yeterlili�i rasyosu (SYR) negatif olan Pamukbank"�n Yap� ve Kredi Bankas�"na devrine y�nelik olarak Kurumumuza sunulan plan ve fizibilite raporlar� uygulanabilir bulunmad�� i�in, Pamukbank"�n TMSF"ye devredilmesine karar verildi�i kamuoyuna a��klanm��t�r.

Bu Rapor ile "Banka Sermayelerinin G��lendirilmesi Program�"n�n "denetim ve de�erlendirme a�amas�" sonu�lar� hakk�nda kamuoyuna kapsaml� bilgi sunulmas� amac� g�d�lmektedir. Raporda yer alan de�erlendirmeler, Milli Ayd�n Bankas� ve Pamukbank TMSF"ye devredildi�i i�in 25 bankay� kapsamaktad�r.

2. BANKA SERMAYELER�N�N G��LEND�R�LMES� PROGRAMI DENET�M VE DE�ERLEND�RME A�AMASI
Temel olarak �� evreden olu�an "Banka Sermayelerinin G��lendirilmesi Program�"na ili�kin s�re�, �ema 1"de verilmektedir.

Bankalar�n ger�ek mali durumlar�n�n ortaya ��kart�labilmesi i�in �� a�amal� bir denetim sistemi uygulanm��t�r. Bu denetimler s�ras�yla; ba��ms�z denetim kurulu�lar�n�n ilk denetimi, ba��ms�z denet�ilerin uygunluk a��s�ndan yapt�klar� ikinci denetim ve Bankalar Yeminli Murak�plar�n�n yerinde denetimleridir. �ok a�amal� bir denetim y�ntemi benimsenmesinin nedeni, olabilecek tart��malar�n asgariye indirilmesi ve g�venilirli�in art�r�lmas�d�r.

Denetim s�recinde standardizasyon sa�lanabilmesi i�in, �ncelikle bankalar�n ve ba��ms�z denetim kurulu�lar�n�n takip edecekleri usul ve esaslar belirlenmi�tir. Denetim s�resi boyunca BDDK b�nyesinde k

ATM

9/7/2010

ATM

1.�zet

Bu projenin amac� g�n�m�z telekom�nikasyon yap�s�n� ve ihtiya�lar do�rultusunda bu yap�n�n geli�mesini anlatmakt�r. Bu yeni ihtiya�lara cevap verebilecek yap� olarak B-ISDN kapsam�nda ATM teknolojisi ele al�nm��t�r. ATM protokol� kendine has katman yap�s� ve anahtarlama teknolojisini i�ermektedir. ATMde veri ileti�iminde h�cre ad�nda �zel bir yap�ya sahip paketler kullan�lmaktad�r. ATM, kendine has topolojisinin yan�nda varolan sistemlerle de uyumludur.

2.Giri�

Bilgisayar teknolojisinin ve dolay�s�yla bilgisayar a�lar�n�n b�y�k bir h�zla geli�mesi sonucu, bilgisayarlar�n kullan�m ama�lar� ve �stlendikleri hizmetler eskisine oranla �ok daha geni� bir alana yay�lm��t�r. Bu geli�ime paralel olarak da yeni kullan�m alanlar� do�mu� ancak bir s�re sonra varolan yap�lar bu yeni taleplere kar��l�k veremez hale gelmi�lerdir. �u anda ihtiya� duyulan pek �ok servis (ses, g�r�nt�, klasik veri iletimi, interaktif servisler vb.) y�ksek h�zlarda iletim kapasitesi gerektirmektedir.
Veri ileti�iminde ortaya ��kan ilerlemeler (VLSI-Very Large Scale Integration, fiber optik ve anahtarlama teknolojilerindeki geli�meler) bu ihtiya�lara cevap verebilecek B-ISDN yap�s�n�n olu�mas�na imkan sa�lam��t�r.
ITU-T (International Telecommunication Union), B-ISDN i�in transfer modu olarak ATMi �nermi�tir. ATM ve B-ISDN teknolojisi ayn� zamanda varolan sistemlere de adapte edilebilir olmas� a��s�ndan da avantajl�d�r.

3.-G�N�M�Z TELEKOMUN�KASYON ALTYAPISI ve B-ISDN

Bug�n�n telekomunikasyon a�lar�n�n herbiri spesifik hizmetler vermek �zere tasarlanm��t�r. Bunun anlam�, herbir telekomunikasyon hizmeti i�in en az bir a��n olmas� ve bu a�lar�n hedefledi�i spesifik servisi sa�lamak amac�yla tasarlan�p �al��t�r�ld�klar�ndan dolay�, �o�unlukla ba�ka ama�lar i�in kullan�lmaya uygun olmamalar�d�r. �rne�in, X.25 veri ileti�imi a�lar� u�tan uca gecikme ve kayma de�erlerinin kontrol edilememesi nedeniyle, ger�ek zamanl� ses ileti�imi i�in uygun de�ildirler. Ayr�ca, bir a� i�inde, belli zamanlarda bo� duran birtak�m kaynaklar da ba�ka ama�lar i�in kullan�lamamaktad�r. (�rne�in, varolan telefon a�lar�n�n TV yay�n� i�in uygun olmamalar� sebebiyle g�n�n ge� saatlerinde ses iletim ihtiyac�n�n d��k olmas�na ra�men, kablolu TV yay�n� i�in kullan�lamamas�.)
Sonu�ta birbirinden ba��ms�z ve farkl� bir�ok ileti�im a�� ortaya ��km�� ve bu durum, a�lar�n kullan�m esnekli�ini ve etkinli�ini d��rm��t�r. Buna paralel olarak da bu t�r a�lar�n tasar�m, bak�m, �retim maliyetleri de y�kselmi�tir. Bu a�lara �rnek verecek olursak :
- D��k h�zlarda (300 kb/sn) bilgi transferi sa�layan teleks a�lar�,
- POTS (Plain Old Telepnone Service) ad�yla da bilinen ve PSTN (Public Switched Telephone Network - Anahtarlamal� Telefon A�� ) �zerinden sa�lanan iki y�nl� ses ileti�imi i�in tasarlanan a�lar,
- X.25 ve benzeri PSDN (Public Switched Data Networks ) paket anahtarlamal� veri a�lar�,
- CATV (Community Antenna TV), kablolu televizyon a�lar�,
- LAN (Local Area Networks ), yerel ileti�im a�lar�
Yukar�da �rnek verdi�imiz telekomunikasyon a�lar� ve varolan ihtiya�lar g�z�n�ne al�nd��nda, bu altyap�n�n yetersiz kalaca�� a��kt�r. �zellikle gelecekte kullan�lmas� d��n�len video-telefon, video-konferans, video-k�t�phane ve benzeri servisleri d��n�rsek, bu t�r ihtiya�lar� kar��layacak ileti�im a�lar�n�n servis t�r�nden ba��ms�z, geni�bantl� tek bir a� olmas� gerekti�i ortaya ��kmaktad�r.
Bu alandaki �al��malar seksenli y�llar�n ba�lar�nda ba�lat�lm�� ve ISDN (Integrated Switched Digital Networks) olarak adland�r�lm��t�r (�u anda N-ISDN Narrowband ISDN olarak an�lmaktad�r). Bu a�lar�n bant geni�li�inin artt�r�lmas�yla hert�rl� ses, veri, hareketli video ve y�ksek ��z�n�rl�kte TV iletiminin entegre edilmesi sa�lanm�� ve geli�en yap� B-ISDN (Broadband ISDN) olarak adland�r�lm��t�r.
B-ISDN yap�s�n� olanakl� k�lan fakt�rler, fiber-optik teknolojisinin geli�erek ileti�im hatlar�nda geni� �apta

T�RK SERMAYE P�YASASINDA YATIRIM BANKACILI�I

9/7/2010

I- YATIRIM BANKACILI�ININ KURAMSAL �ER�EVES�

YATIRIM BANKACILI�I

Yat�r�m bankac�l��n�n tan�m�
Yat�r�m bankac�l��n da tek bir tan�m veremiyoruz. Bu �er�eve de yat�r�m bankac�l��n�n hukuki bir kapsam� olup olmad�� tespit edilemedi�inden bu gruba giren mali kurumlar, mevduat kabul etmeyen ve kalk�nma bankac�l�� fonksiyonunu d��nda kalan alanlarda faaliyet g�steren m�esseseler olarak yorumlanmaktad�r. Bu konuda genel bir yakla��m i�inde Investmen Trust ve Mergering den bahsedilebilir.
Investmen Trust : Tasarruflar� bir plasman fonu te�kil etmek �zere toplay�p kar��l��nda certifikat ihra� eden ve bu fonu menkul, gayrimenkul veyahut karma de�erlere yat�r�rlar. Bu kurumlar tasarrufla yat�r�m� ayn� zaman da ger�ekle�tirmektedirler. Certifikatlar�n m�essesenin servetinde ifade etti�i pay �zerinden sat�n al�nmas�n� garanti etmektedirler. Bu tip kurumlar geli�mi� �lkelerde yayg�nd�r.
Bunun d��nda para ve sermaye piyasas�nda, d�viz piyasas�nda, �irketlerin birle�tirilmesinde (mergering), �zelle�tirmede, �irket sat�n al�nmas�nda, kredi i�in sendika te�kilinde faaliyet g�steren ve merchant bank ad� verilen klasik ticari bankalardan farkl� olarak az say�da m��teriyle �al��an bankalarda bu grup i�inde yer almaktad�r.
Yat�r�m bankalar� esas itibariyle yukarda de�indi�imiz iki m�esseseden meydana gelmektedir.
Ekonomi politikas�nda �nemli de�i�iklikler yapan �lkeler ile yabanc� sermayenin h�zl� bir �ekilde girmeye ba�lad�� ekonomilerde (yani yeniden yap�lanma s�recine giren �lkelerde), merchant banklar i�in, bahis konusu olan �lkeler geli�me yolunda ki �lkeler grubuna dahil olsa bile, faaliyet imkanlar� artm�� demektir. Investmen trust"lar i�inde belli bir geli�me seviyesine ula�m�� ekonomilerde rahat �al��ma imkanlar� bulunabilecektir.
Yat�r�m bankalar� dar anlamda, devlet kurulu�lar�n�n ve �zel �irketlerin menkul k�ymetler ihtiyac�n� ba�latan, bunlara garanti veren ve tedav�l�n� sa�layan kurulu�lar ve firmalar diye tan�mlayabiliriz.
Geni� anlamda yat�r�m bankac�l�� mevcut servetlerin transferi, esham ve tahvilat�n tedav�l�, menkul k�ymetlerin y�netimi dahil olmak �zere sermaye te�ekk�l�n�n bulundu�u t�m i�lemleri ve kurulu�lar� kapsar.
Bilindi�i �zere fon al�� veri�inin yap�ld�� piyasaya sermaye piyasas� denilmektedir. Bu piyasay� tasarruflar�n sermaye fonlar�n� te�kil ederek yat�r�mlara y�nelmesini sa�layan kurumlar, ara�lar ve y�ntemlerin t�m� olarak tarif etmek m�mk�nd�r. Yatar�m bankalar�, bu piyasan�n en �nemli kurumlar�ndan biridir.
Yat�r�m bankalar�, Investment Bank" lar veya Merchant Bank" lar b�t�n d�nyada ticari bankalardan farkl� bir konum i�ersinde �al��maktad�rlar. �lkemizde daha bu konunun farkl�l�� kendisini yeteri kadar ortaya koymam��t�r. Hatta o kadar ki, kanuna g�re, her ne kadar aralar�nda isim farklar� olsa da �zerinde mevduat tutman�n haricinde, bug�n bir ticari bankan�n yapabilece�i her�eyi yat�r�m bankalar� da yapabilmektedir. Yat�r�m bankac�l��ndan " no busines action" istenmektedir. Borsa da �zel �irketleri borsaya g�t�rme tekni�ini kullanmalar� istenmektedir.

Yat�r�m Bankalar�n�n �e�itleri

Yat�r�m bankalar�n�n �e�itlerini ��yle s�ralayabiliriz;
*Toptanc�lar
*Toptanc�l�k ve B�y�k perakendecili�i bir arada yapanlar
*K��k perakendeciler

Toptanc�l�k, emtio piyasas�ndan al�nm�� ve bir menkul de�erin tamam�n�n yata�r�m bankas� taraf�ndan ihra� eden �irket veya kamu kurumundan sat�n al�p pazarlanmas� haline ve bunu pazarlayan yat�r�m bankas�n� ifade etmektedir. Toptanc�lar bir grup olu�turarak da �al��abilirler. �o�u kez ba�vurulan yol budur. Grubun ba�� olan ve menkul k�ymeti ihra� eden ile g�r��meleri y�r�ten organizat�rd�r, di�erleri ise i�tirak�i olarak al�n�rlar.
K��k perakendeciler, sat�� i�ini y�klenmi� olan bir gruba girerek menkul k�ymeti kendi ad�na k��k paketler halinde sat�n alarak satar veya grubun �yelerinden birine bir risturn kar��l��nda yard�mc� olurlar.
Aradaki t�r olan, toptanc�l�k ve b�y�k perakendecili�i bir arada yapanlar, di�er ikisini kombine ederek �al��rlar.

Yat�r�m Bankalar�n�n Fonksiyonlar�

Yat�r�m bankalar�n�n fonksiyonlar�n� genel olarak ��yle s�ralayabiliriz;
*Tasarruf sahipleriyle menkul k�ymetler ihrac� yoluyla uzun vadeli kaynak sa�lar. Bu suretle kamu ve �zel sekt�r kurulu�lar� aras�nda arac�l�k yapmak,
*Faaliyetlerini d�r�st, ekonomik ve etken bir �ekilde y�r�terek gerekli g�ven havas�n� yarat�p sermaye p

BANKA B�LAN�OLARININ �NCELENMES�

9/7/2010

T.C. Z�RAAT BANKASI A.�.

2000 YILI B�LAN�OSU YORUMU

�ncelememize bilan�odaki s�ray� takip ederek aktif s�tununun ilk sat�r� olan nakit de�erlerden ba�l�yoruz.
Nakit de�erler bir �nceki y�la g�re sadece %3,4 l�k bir art�� g�stermi�tir. Tabiki bunun yan�lt�c� olabilece�ini alt kalemleri incelemeye ba�lad��m�zda anl�yoruz.Bu da bize baz� ihtimalleri g�z �n�ne almam�z gerekti�ini belirtiyor.
Nakit de�erlerinin en b�y�k kalemi olan Kasa da ge�en y�la g�re art�� g�stermi�. Burada akl�m�za gelebilecek ilk yorum alacaklar�n tahsil edilmi� olabilece�i y�n�nde olabilir yada bir kurumdan kredi talep edilmi� olabilir. Art�� oran� �ok y�ksek olmad�� i�in kesin bir yarg�ya ula�mam�z Nakit de�erlere bak�larak yeterli de�il.
Bankalar kaleminde ise bir �nceki y�la g�re art��la kar��la�maktay�z. Bu ise bankan�n ba�ka bankalarda olan paralar�n� al�p ya bor�lar�n� kapatmak istemedi�ini ya da kredi almak i�in kulland��n� g�steriyor.Ger�ekten de verilen krediler bir �nceki y�la g�re art�� g�stermi�tir.Ayr�ca kanunlarla bir ili�kisi oldu�unu d��nerek Merkez Bankas�" daki para miktar�nda bir de�i�im olmam��.G�n�m�z�n ekonomik �artlar�ndan da bankan�n etkilendi�ini g�r�yoruz; yurt d�� bankalardan mevduat azalmas� olurken yurt i�i bankalarda yakla��k 4 kat bir art�� g�zlenmi�tir.Bu tezimizi ispatlamak i�inse 2001 y�l� bilan�osunu ihtiyac�m�z var. ��nk� ilk kriz 2000 y�l�n�n kas�m ay�nda ��km��t�.
Bankalar aras� para piyasas� kelime grubu bize bir �eyler �a�r��t�rmamaktad�r. O y�zden burada yorum yapamayaca��z.
Menkul de�erler kalemi de�eri ise bir �nceki y�l�n a��klanan de�eriyle hemen hemen ayn� bir de�ere sahip.Burada bankan�n devletten bono ,di�er �irketlerden bor�lanma senetleri , hisse senetleri alm��; alsada 99 y�l�na g�re b�y�k bir art�� sa�lanamam��.E�er T�rkiyede de�il de ba�ka bir Avrupa �lkesinde ya��yor olsayd�k ortalama 10 y�l vadeli sanetler al�nm�� olabilece�ini s�ylerdik. Fakat �lkemizde bilindi�i gibi bu kalem ise bize g�re �ok riskli kalem. ��nk� g�n�m�zde oldu�u gibi ekonomik dalgalanmalar sonucu faizlerin y�kselmesi, d��mesi bu kalemin �nemini daha da �n plana ��karmaktad�r. Ayr�ca bu kadar y�ksek mebla�lar�n riski de y�ksek olsa gerek. Zaten bu g�nlerde batan bankalar�n bat��n� haz�rlayan kalem olarak g�rmekteyiz. ��nk� faiz oranlar� gerek hisse senetleriyle gerekse de bonolarla i� i�edir.Sonu� olarak faizlerin dalgalanmas� bu iki yat�r�m arac�n� �ok �abuk etkileyebilmektedir. Enflasyonun y�ksek oldu�u �lkelerde bu tip yat�r�mlar�n bir defa daha ne kadar riskli oldu�unu g�rm�� olduk.
Krediler kalemi de bir �nceki y�la g�re �ok artm��. Neredeyse oran bir �nceki y�l� ikiye katlam��.Ama verilen uzun vadeli kredilerin artm�� olmas� da akl�m�zda bir soru i�areti do�mas�na sebep oldu. ��nk� verilen kredilerin daha sonraki y�llarda tahsilinin zor olma ihtimali y�ksektir ve riski art�r�r. ��nk� gerek muhasebe derslerimizden uzun vadeli bor� vermenin sak�ncalar�n� ve ne kadar riskli oldu�unu dinleyerek; gerek de finans derslerinde rakamlarda ve �rnek problemlerle deneyerek g�rd�k. ��nk� �lkemizde yar�n ne olabilece�i �nceden kestirilememektedir. Evet zaman bazen insan�n aleyhine de �al��abilir. Faiz oran�n�n y�ksek olmas� dahi gelecekteki tahsil riskini azaltamaz. Dalagal� kura ge�ildi�i d�nemlerin ilk g�nlerinde faiz ve repo oranlar�n�n nerelere kadar t�rmand�� bizzat g�rd�k.

Takipteki alacaklar kaleminin bakiyesininde az da olsa bir azalma g�r�yoruz.. Ama burada teminatl� alacaklar�n kar��l��ndaki %50 lik art�� buna sebep oluyor. Burada" 0" yak�n bir bakiyeyde de kar��labilirdik.O zaman da teminats�z bor� verilme durumu olabilirdi. Bu tabiki �ok daha olumsuz bir durum. Teminat olmadan bor� vermenin riski �ok fazlad�r.
Faiz ve gelir tahakkuk ve reeskontu kalemi de�eri ise ge�en y�la g�re %35 azalm��t�r. Burada al�nan kredilerden, menkul de�erlerden d��len reeskontlar� bildiriyor. 2000 y�l� ilk

BANKA VE KRED�

9/7/2010

BANKA VE KRED�
A.BANKANINTANIMI VE �NEM�
Bankac�l�k sekt�r� bir�ok alt sekt�re b�l�nm�� ma1i piyasan�n en �nemli kurumsal yap�s�n� olu�turmaktad�r. Nitekim g�n�m�z �a�da� bankac�l�g� y�klendi�i i�levin bir sonucu olarak, do�u�u s�ras�ndaki g�r�n�m�nden hem i�lemlerinin karma��kl�� hem de y�netim tekni�i a��s�ndan olduk�a b�y�k farkl�l�klar ta��maktad�r.
Hemen t�m �lke dillerinde k��k de�i�ikliklerle ayn� �ekilde ifade edilen banka s�zc��n�n, �talyanca "banco" asl�ndan geldi�i ve daha sonra s�zc�g�n"banca" olarak da kullan�ld�� san�lmaktad�r.
�lk bankerlerden olan lombardiyal� Yahudiler, bankac�l�k i�lemlerini pazar yerlerine koyduklar� birer masa (banko) �zerinde yaparlard�. B�yle bir banker, taahh�tlerini yerine getirmeyerek iflas etti�i zamanda halk, bankerin �zerine sald�rarak, masas�n� (banco) k�rard�. Bundan dolay�, latince k�kenli bankrupt ve banquerovtier s�zc�kleri ile belirtilen , m�flis s�zc�� de "banca" asl�ndan geldi�i san�lmaktad�r.
Banka kelimesinin k�keni hakk�nda di�er bir a��klama �ekli de �udur: 12 nci y�zy�lda Venedik kenti piyasaya zorunlu, bor�lanma tahvilleri ��karm�� ve bu zorunlu bor�lanmalara ait i�lemleri y�r�tmek �zere de 1157 y�l�nda "Devlet Bor�lar� Odas�" adl� bir kurum meydana getirmi�ti. O s�ra1arda kutsal Roma-Cermen �mparatorlu�unun idaresi alt�nda bulunan Kuzey �talyada ve Venedikde bu tahvillere "kamu borcu senetleri" anlam�nda �talyanca "monti, veya Almanca "banck" s�zc�klerinden galat olarak "banchi" deniyordu; Bu suretle Almanca "banck" s�zc��n�n "banko" �eklinde �talyancala�t�r�ld�� tahmin edilmektedir.
Bankalar, ger�ek ve t�zel ki�ilerin belli bir zaman i�in harcamad�klar� paralar� toplayarak, bunlar� kredi ve plasman yoluyla de�erlendirmeye �al��an i�letmelerdir. Fakat bankalar�n temel g�revlerinin kredi ticareti yapmak oldu�u d��ncesine dayanan bu tan�m�n yan�nda, bankalar�, yapt�klar� �e�itli i�lemlerden biri ya da di�erini �n plana alarak, ba�ka t�rl� tan�mlayanlar da vard�r. Baz� anglo-sakson yazarlar bankalar� �eke tabi mevduat kabul eden bir i�letme �eklinde tan�mlamaktad�r. Bu tan�m�n, banka paras� ile �demelerin geli�ti�i �lkeler bak�m�ndan do�rulu�u kabul edilse bile, maddi para kullan�lmayan �deme sisteminin bu derece geli�medi�i �lke bankalar�n� a��klamaktan uzak oldu�u meydandad�r. Bir�ok Avrupa �lkesinde ve bankac�l��n yeni geli�mekte oldu �lkemizde, bankalar�n �nde gelen g�revleri, ki�isel kasalar� birle�tirerek, maddi para kullanmadan �demelerin yap�lmas� de�ildir. Bu �lke bankalar�nda �nde gelen i� kredi ticareti yapmaktad�r.
O halde bankay� halk�n belli zaman i�inde harcamad�� paralar� kabul ederek, bunlar� nama getirir �ekilde kredi ve plase eden, �demelerde arac�l�k, para nakli, senet tahsili, emanet kabul� gibi �e�itli hizmetler g�ren bir i�letme �eklinde tan�mlamak uygun olur.
Kalk�nma politikas� �er�evesi i�inde genel ekonomik politikan�n rol� �ok �nemlidir ve ana unsurdur. Bu y�zden ekonomik politikan�n hedeflerini a��k bir �ekilde form�le etmek gerekir.Bu hedeflerin bilinmesi para politikas�n�n anla��lmas�na temel te�kil eder; Fakatson derece �nemli olan di�er bir nokta da mali Politikan�n anla��lmas ve bunun para politikas� ile olan ili�kilerinin belirlenmesidir.
Geli�mekte olan �lkelerde mali politikan�n ilgilenmesi gerekti�i �nemli unsurlardan biri de uygun bir mali alt yap�n�n kurulmas�d�r�.
Bu mali alt yap�n�n kurulmas� epey zaman al�r. Ancak bu s�re uygun bir politika ile k�salt�labilir. �ogu zaman bu kurma i�inin en b�y�k y�k� merkez bankas� ve diger bankalara d��mektedir. Merkez bankas�n�n geleneksel fonksiyonu ekonomik istikrar� muhafaza etmek olmu�tur. Hi� ��phesiz bu �nemlidir. Ancak kalk�nmakta olan bir �lkede mali alt-yap�n�n b�y�k bir k�sm� kurulu� halinde oldu�undan, merkez bankas�n�n kalk�nmaya, tasarruflar�n seferber edilmesi yoluyla katk�da bulunmas� fonksiyonu da �nemlidir. Yaln�z merkez bankas�n�n bu fonksiyonunu t�m banka sistemi i�inde koordineli olarak y�r�tmesi gerekir.

B.BANKACILI�IN DO�U�U VE GEL��M�
Bankac�l�k hizmetleri ticaret kadar eskidir. Tarih�iler bankan�n ilk ��k�� noktas� olarak zaman�m�z�n alt�bin y�l �ncesini g�stermektedir. Ger�ekten S�merlerin Oruk (Ourouk) sitesi etraf�nda geli�en ilk uygarl�klardan birinde M.�. 3500 y�l�nda kurulan mabet, bilinen ilk banka kurulu�udur.
Hamurabi yasalar�nda, banka mabetlerde kredi i�leminin nas�l y�r�t�lece�i, borcun vadesinde nas�l tahsil olunaca��, bor�lunun hangi mallar�n�n ne suretle borcun tasviyesinde kullanacag� yaz�l� idi

BANKACILIK SEKT�R�NE GENEL BAKI�

9/7/2010

BANKACILIK SEKT�R�NE GENEL BAKI�

��NDEK�LER

B�L�M 1

BANKACILIK SEKT�R�NE GENEL BAKI�

I.I. BANKACILIK SEKT�R�NE GENEL BAKI�1
1.1. G�R��1
1.2. BANKALARIN D��ER ��LETMELERDEN BA�LICA FARKLARI2
1.3. TEK D�ZEN HESAP PLANI3
1.4. BANKA B�LAN�OSU VE GEL�R TABLOSU6
1.4.1.1.4.1. B�LAN�O6
1.4.2. GEL�R TABLOSU11

B�L�M 2

MAL� TABLOLARIN Y�ZDE Y�NTEM�YLE KAR�ILA�TIRMALI

II -MAL� TABLOLARIN Y�ZDE Y�NTEM�YLE KAR�ILA�TIRMALI15
2.1. B�LAN�O KAR�ILA�TIRMALI ANAL�Z�15
2.1.1. AKT�F ANAL�Z�15
2.1.2. PAS�F ANAL�Z�17
2.2. KAR-ZARAR TABLOSU KAR�ILA�TIRMALI ANAL�Z�18

B�L�M 3

MAL� TABLOLARIN RASYO ANAL�Z�

III-MAL� TABLOLARIN RASYO ANAL�Z�19
3.1. SERMAYE YETERL�L�� RASYOLARI19
3.2. AKT�F KAL�TES� RASYOLARI20
3.3. L�K�D�TE YETERL�L�� RASYOLARI20
3.4. GEL�R G�DER YAPISI RASYOLARI21
3.5.KARLILIK RASYOLARI21
SONU�22
KAYNAK�A23

I.BANKACILIK SEKT�R�NE GENEL BAKI�

1.1. G�R��

1999 y�l�nda bankalar�n mali yap�lar�n�n g�zetim ve denetiminin g��lendirilmesi amac�yla kabul edilen yeni Bankalar Kanunu"nun ard�ndan 2000 y�l�nda sekt�rdeki en belirgin de�i�iklik Bankac�l�k D�zenleme ve Denetleme Kurumu"nun kurularak faaliyete ba�lamas� olmu�tur. Kurumun faaliyete ge�mesiyle birlikte T�rk bankac�l�k sekt�r� i�in, d�nyadaki geli�melere uygun olarak bankac�l�k sekt�r�ndeki d�zenlemelerin denetimlerinin ba��ms�z bir kurum taraf�ndan y�r�t�lece�i yeni bir d�nem ba�lam��t�r.

Ancak 2000 y�l� bankac�l�k sistemi i�in olduk�a s�k�nt�l� ge�mi�tir. Tasarruf Mevduat� Sigorta Fonu"ndaki 8 bankaya, y�l sonuna do�ru yabanc� yat�r�mc�lar�n paralar�n� mali sistemden �ekmesiyle ba�layan krizde aktif b�y�kl�� a��s�ndan T�rkiye"nin be�inci �zel b�y�k bankas� olan Demirbank" �n ve ard�ndan Bank Kapital ve Etibank" �n eklenmesiyle Fon" daki bankalar�n say�s� 11" e y�kselmi�tir. Bunun yan�nda, kamu bankalar�n�n �zelle�tirilmeye haz�rl�k amac�yla yeniden yap�land�r�lmalar�na ili�kin s�re� 25 kas�m 2000 tarihinde ��kar�lan 4603 say�l� Kanunla ba�lam��t�r. Bankalar Kurulu"nun Ziraat, Halk ve Emlak Bankalar�"n�n yeniden yap�land�r�lmalar�na ili�kin usul ve esaslar� belirleyen karar�na g�re, bu �� bankan�n yeniden yap�land�rma i�lemlerini y�r�tmek �zere, Hazine M�ste�arl��, �zelle�tirme �daresi ve bankalardan birer asil ve birer yedek �yeden olu�an yeniden yap�land�rma komisyonlar� olu�turulmu�tur.

Mali piyasalarda Kas�m ay�nda ya�anan kriz bankac�l�k sistemini de etkilemi�tir. Bu krizle birlikte, bankalar�n yeni kredi kullan�m�n� durdurmalar�ndan dolay� mevduat�n krediye d�n��m� yava�lam��t�r.2000 y�l�na genel olarak bak�ld��nda, uygulanmakta olan dezenflasyon program� sonucunda kamunun bor�lanma gere�inin hafiflemesi ve d�� bor�lanma imkan�n�n sa�lanmas� nedeniyle bankalar�n devlete bor� vererek y�ksek karlar elde etme d�nemi sona ermi�tir. Bu durumda bankalar, sistem i�inde kalabilmek i�in maliyetlerini daha ciddi bi�imde kontrol etmek ve operasyonel etkinliklerini art�rmak zorunda kalacaklard�r.

1.2. BANKALARIN D��ER ��LETMELERDEN BA�LICA FARKLARI

Bankalar i�letme niteli�i y�n�nden di�er sanayi, tar�m, in�aat ve ula�t�rma kurulu�lar�ndan pek �ok farkl�l�k arz ederler. Bunlar� genel anlamda, kurulu� yeri m��teri ile temas, sermaye kompozisyonu, �retim �ekli ve devlet�e denetimi olarak form�le edebilece�imiz gibi a�a��daki �ekilde s�ralayabiliriz;
1.Kurulu� y�n�nden: Di�er ticari i�letmeler kanunlarla konulmu� normal �ekil �artlar� d��nda hi�bir izin s�z konusu olmaks�z�n, tescil edilip faaliyete ge�ebildikleri halde; Bankalar, �lkemizde oldu�u gibi pek �ok yabanc� �lkelerde de �zel izin gerektirmektedir. �rne�in, �lkemizde, bir bankan�n kurulabilmesi i�in, bankalar�n Maliye ve Ticaret Bakanl�klar�n�n olumlu m�talaalar�ndan ayr� Bakanlar Kurulundan da bir Kurulu� �zni almalar� gerekir.
2.Bankalar�n kurucu say�s� ile bunlar�n �ahsiyetleri di�er i�letmelerinkinden farkl� bir say� ve T�rk Ticaret Kanununa g

T�RK�YEDEK� BANKALAR NEZD�NDE A�ILAN D�V�Z TEVD�AT, ALTIN DEPO VE T�RK L�RASI MEVDUAT HESAPLARI

9/7/2010

T�RKİYEDEKİ BANKALAR NEZDİNDE AÇILAN D�VİZ TEVDİAT, ALTIN DEPO VE T�RK LİRASI MEVDUAT HESAPLARI

D�VİZ TEVDİAT HESAPLARI
Bankalar, T�rkiyede ve yurt dışında yerleşik kişiler adına Merkez Bankasınca alım ve satımı yapılan d�vizler �zerinden "D�viz Tevdiat" hesabı açabilirler. Bu hesaplar �zerinde sahipleri serbestçe tasarrufta bulunabilir. Hesap sahibi yurda kesin d�n�ş yapmış olsa dahi, istemediği s�rece hesabındaki d�vizler T�rk Lirasına çevrilmez. Bu hesaplara tahakkuk eden faizler, hesaba d�viz olarak ilave edilir.

Bu hesaplar istenildiğinde, T�rk Lirası olarak da kullanılabilir. Ayrıca, bazı bankalarca yapılan uygulama gereği bu hesaplarda tutulan d�vizi, ilgililer isterlerse başka bir konvertibl d�viz cinsinden efektif olarak da çekebilirler.

ALTIN DEPO HESAPLARI
Bankalar T�rkiyede ve yurt dışında yerleşik gerçek ve t�zel kişiler adına altın depo hesapları açabilirler. Altın depo hesapları, en az 995/1000 saflıkta bar ve k�lçe halindeki işlenmemiş altın ile 995/1000den daha d�ş�k saflıkta, gerek bir işçilik uygulanarak ziynet veya s�s eşyası haline d�n�şt�r�lm�ş, gerekse içine ilave madde katılarak veya katılmaksızın alım satımı yapılan işlenmiş altın ile basılı altınların teslimi karşılığında vadeli veya vadesiz olarak açılır.

Teslim edilen altının 1000 ayar karşılığında tekab�l eden has altın miktarı esas alınarak işlem yapılır ve mudilere bu miktar ile faiz oranını ve diğer şartları g�steren hesap c�zdanı verilir.

Altın depo hesaplarına Bankalarca tespit edilecek oranlar �zerinden tahakkuk ettirilecek faizler hesaplarda altın olarak izlenir. Faiz �demeleri altın veya altının �deme g�n�ndeki karşılığı T�rk Lirası veya d�viz cinsinden yapılabilir. Altın depo hesaplarından hesap c�zdanında kayıtlı altın miktarının kısmen veya tamamen mudiye teslimi şeklinde �deme yapılabilir.

Banka ile mudi arasında varılacak anlaşmaya g�re bankaca altın, �deme g�n�ndeki değeri �zerinde satın alınabilir ve karşılığında mudiye T�rk Lirası veya d�viz �denebilir.
T�RK LİRASI MEVDUAT HESAPLARI
Yurt dışındaki vatandaşlarımız dışarıdan g�nderdikleri havaleleri, bozdurdukları efektif ve çekleri karşılığında bankalarımız nezrinde T�rk Lirası Mevduat Hesabı açtırabilirler.

HESAPLARA TAHAKKUK ETTİRİLEN FAİZLERDEN YAPILAN KESİNTİLER

193 Sayılı Gelir Vergisi Kanununa g�re, T�rk Lirası Mevduat ve D�viz Tevdiat Hesaplarına tahakkuk ettirilen faizlerden vergi ve fon payı kesintisi yapılmaktadır.
Bug�nk� uygulamaya g�re, bu hesaplara tahakkuk ettirilen faizlerden % 16 oranında Gelir Vergisi kesintisi ile kesilen vergi tutarının % 10u oranında Fon Payı kesintisi yapılmaktadır.

�RNEK :
T�rk Lirası Mevduat Hesabı nedeniyle tahakkuk ettirilen TL 50.000.000.- lık faizden,
TL 50.000.000.- x % 16 = TL 8.000.000.- Gelir Vergisi,
TL 8.000.000.- x % 10 = TL 800.000.- Fon Payı kesintisi,

olmak �zere toplam TL 8.800.000.- lık kesinti yapılarak, kalan TL 41.200.000.- �denecek veya hesaba alacak olarak kaydedilecektir.

Alman Markı �zerinden açılan D�viz Tevdiat Hesabı nedeniyle tahakkuk ettirilen DEM 5.000.- lık faizden,
DEM 5.000.- x % 16 = DEM 800.- Gelir Vergisi,
DEM 800.- x %10 = DEM 80.- Fon Payı kesintisi,

olmak �zere toplam DEM 880.- lık kesinti yapılarak, kalan DEM 4.120.- �denecek veya hesaba alacak olarak kaydedilecektir.

MEVDUAT HESAPLARINA UYGULANAN BUG�NK� FAİZ ORANLARI
30.06.1987 tarih ve 87/11921 sayılı Bakanlar Kurulu Kararına istinaden 19.02.1991 tarih ve 20791 sayılı Resmi Gazete

BANKACILIK SEKT�R�NDE PAZARLAMA SORUNLARI VE ��Z�M �NER�LER�

9/7/2010

BANKACILIK SEKT�R�NDE
PAZARLAMA SORUNLARI
VE ��Z�M �NER�LER�

1-Bankac�l�k Sekt�r�n�n Genel De�erlendirilmesi ve Banka Sistemimiz

Bankalar, ekonomilerde fon arz edenlerle fon talep edenler aras�nda arac�l�k eden kurumlard�r. �e�itli t�r ve vadelerdeki fonlar� ihtiya�lara g�re trasformasyona tabi tutarak ekonominin emrine vermektedirler. Bu nedenle ekonomilerin istikrar i�inde �al��mas� ve geli�mesi banka sistemlerinin etkin �al��mas�na ba�l�d�r. Bankac�l�k sekt�r�, ekonomimizin 1980 sonras�nda ger�ekle�tirdi�i d�n��m�n �nc�l��n� yapan sekt�rlerden biridir. Bu d�n��m i�inde, kulland�� y�ksek teknolojiyi yeti�tirdi�i �st�n nitelikli insan kayna�� ile donatan bankac�l�k sekt�r�m�z, sundu�u hizmetlerin �e�itlili�i ve kalitesi itibariyle geli�mi� �lkeler d�zeyini yakalad��n� ifade etmek gerekir.

D�nyada ya�anan globalizasyon s�reci bir �lkeden bir di�erine s��rayan ekonomik mali krizlerden en fazla T�rkiye gibi geli�mekte olan �lkeler, �zellikle de bu �lkelerin mali sekt�r� i�inde en b�y�k paya sahip olan bankac�l�k sekt�r� etkilenmektedir.

Bu durum hi� ��phesiz bir�ok ekonomik nedenin yan� s�ra, bu �lkelerin mali piyasalar�n�n yeterli olmay��ndan ve bankac�l�k sekt�r�n�n mevcut yap�sal sorunlar�ndan kaynaklanmaktad�r.

T�rkiye"de en b�y�k en �nemli mali sekt�r bankac�l�k sekt�r� olmas�na kar��n g�receli olarak k��k kald��, sekt�r�n konsolide bilan�o b�y�kl��n�n GSMH"ya oran�n�n OECD ortalamalar�n�n alt�nda oldu�u g�r�lmektedir.

�lkemizde uzun y�lar s�ren y�ksek enflasyon ortam� ve de�i�ken enflasyon beklentileri; bir taraftan tasarruflar�n k��k kalmas�na, di�er taraftan kamunun artan finansman a��n� mali piyasalardan kar��lamas� �zel sekt�r�n fon temininde g��l�k �ekmesine, yani kamu bor�lanmas�n�n �zel sekt�r� fon piyasalar�ndan d��lamas�na (crowding-out etkisi) neden olmu�, b�ylece genelde mali sekt�r �zel olarak da bankac�l� sekt�r� yeterince geli�ememi�tir.

Ekonomimizin uygulanmakta olan makro politikalar sonucu istikrara ula�mas� ve i�letmelerimizin d�nya kalite ve standartlar�nda mal-hizmet �retebilecek finansman imkan�na kavu�mas�, bankac�l�k sekt�r�ndeki d�n��m�n bir an �nce ger�ekle�mesi ve sa�l�kl� olmas� ile m�mk�nd�r. Hedef; daha ahlakl�, daha �effaf, daha g��l� ve daha etkin kontrol alt�nda ana i�levini g�ren, kredibilitesi y�ksek bir bankac�l�k sistemi yaratmak olmal�d�r.

2- T�rk Bankac�l�k Sekt�r�n�n Genel Sorunlar�

T�rk bankac�l�k sekt�r� her ne kadar g�zel geli�imler g�sterse de sorunlar� yoktur, sekt�r tamamen sorunsuz i�lemektedir, her istedi�ini yapmakta ve sonucunu almaktad�r demek ilk a�amada yanl�� ya da eksik olur. �o�u banka ger�ekten geli�mi� �lkeler d�zeyini yakalam�� olsa da, bununla beraber bankac�l��m�z�n baz� yap�sal sorunlar�n�n var oldu�u da yads�namaz bir ger�ektir. Bu sorunlar� ��yle s�ralayabiliriz:

2.1- Bankac�l�k Sistemine Verilen �nem

1980 sonras�nda, globalle�me s�recinin bir sonucu olarak para ve sermaye piyasalar�m�zda �nemli geli�meler olmu�tur. �zellikle s

BANKACILIKTA DE��M M�HEND�SL�� DE��M Y�NET�M�

9/7/2010

Bankac�l�kta De�i�im M�hendisli�i /
De�i�im Y�netimi
Prof.Dr.Naz�m Ekren, 1956 do�umludur. Lisans ��renimini Bursa �.T.�.A. �ktisat B�l�m�nde tamamlad�ktan sonra Uluda� �niversitesinde y�ksek lisans ve doktora derecesi ald�. �ktisat Teorisi Anabilim Dal�nda do�ent olarak Marmara �niversitesi �.�.B.F.de g�rev yapt�. Manchester Business Schoolda (�ngiltere) bir bu�uk y�l misafir ��retim �yesi olarak bulundu. Uygulamal� �ktisat Anabilim Dal�nda profes�r oldu. Marmara �niversitesi Bankac�l�k ve Sigortac�l�k Enstit�s�nde Bankac�l�k Anabilim Dal� Ba�kan�, M�d�r Yard�mc�s� ve M�d�r olarak g�rev yapt�. 1997 y�l�nda Vak�fbank T.A.O.na Genel M�d�r olarak atand�. Halen Marmara �niversitesi Bankac�l�k ve Sigortac�l�k Enstit�s�nde ��retim �yesi olarak g�rev yapmakta, baz� kamu ve �zel vak�f �niversitelerinde lisans �st� programlar�nda dersler vermektedir.
Dr. Ayd�n Arg�n, 1966da do�du. 1987de Uluda� �niversitesi iktisadi ve �dari Bilimler Fak�ltesi ��letme B�l�m�n� bitirdi. 1990da ayn� �niversitenin ��letme B�l�m�/Finansman dal�nda y�ksek lisans derecesi ald�. 1988 y�l�nda Garanti Bankas�nda M�fetti� Yard�mc�s� olarak �al��maya ba�lad�. Halen ayn� bankada y�netici olarak �al��yor. 1993de T�rkiye Bankalar Birli�i taraf�ndan yay�nlanan Avrupa Toplulu�una Uyum A��s�ndan T�rk Bankac�l�k Sisteminin Uyum Gerekleri adl� bir kitab� bulunmaktad�r. Arg�n, bu y�l Marmara �niversitesi Bankac�l�k Enstit�s�nden Bankac�l�kta De�i�im Y�netimi adl� tezi ile doktora derecesi ald�.
De�i�im s�reci, makro ve mikro �er�evede �nemli etkiler olu�turmakta, �al��ma ortam�n� ve ili�ki bi�imlerini yeniden tan�mlamaktad�r. S�z konusu de�i�imler, organizasyonlar�n liderlerini ciddi geli�me ve sorunlarla kar�� kar��ya b�rakmaktad�r. Bu de�i�ime uyum sa�lamak i�in yeni metodlara, becerilere, yap�lara, k�sacas� yeni bir organizasyona ihtiya� duyulmaktad�r.
Rekabet�i piyasa ko�ullar�nda, kurumlar�n ve organizasyonlar�n ana hedefi, m��terileri i�in de�er yaratmakt�r. Her �r�n�n belirli bir ya�am s�resi vard�r ve bu s�re gittik�e k�salmaktad�r. Kurumlar� uzun vadede ba�ar�l� k�lan �retti�i �r�nler de�il, �r�nlerin ve hizmetin �retildi�i �retim ve y�netim s�re�lerinin ba�ar�s�, �st�nl��d�r. Reengineering (de�i�im y�netimi, de�i�im m�hendisli�i) mevcut yap�y� radikal bir �ekilde de�i�tirip, yeni bir d�neme ilk a�amadan ba�lamay� gerektirmektedir. Bu, son y�llarda s�k s�k duyulan ve moda olan baz� y�netim kavramlar�ndan farkl� bir yakla��m� vurgulamaktad�r. Reengineeringde, hedeflenen daha az kaynakla daha �ok i�i ba�armakt�r. Reengineeringi, reorganizasyon, katmanlar� azaltma ve yal�n organizasyon gibi kavramlarla kar��t�rmamak gerekir. ��nk� bu yakla��m, organizasyonel yap�lara de�il, s�re�sel yap�lara y�neliktir.1

Organizasyonel de�i�im: Kavramsal �er�eve
Rekabet�i ve dinamik i� ortam�, sadece de�i�imin say�s�n�n artmakta oldu�unu de�il, de�i�imin do�as�n�n daha karma��k hal alarak, de�i�im etkilerinin insanlar ve organizasyonlar �zerinde daha da etkili oldu�unu g�stermektedir.2 Baz� �al��malarda reengineering, yeniden yap�lanma (restructuring), yeni strateji olu�turma (restrategizing), �irket birle�meleri (mergers), k��lme (downsizing), kalite �al��malar� ve k�lt�rel yenileme projelerinin �o�unun yak�n bir gelecekte �neminin azalaca�� ifade edilse de, di�er baz� �al��malarda bu tahmini beklentinin ger�ekle�mesinin m�mk�n olmayaca�� belirtilmektedir. Ekonomik geli�melerin organizasyonlar �zerindeki etkilerinin 2000li y�llarda daha da artaca�� beklenmektedir. Bunun sonucu olarak maliyetleri d��rmek, �r�n ve hizmetlerin kalitesini iyile�tirmek, verimlili�i art�rmak, b�y�me i�in yeni f�rsatlar aramak ve olu�turmak b�y�k �nem kazanacakt�r.3
De�i�ime zorlayan fakt�rler
T�m yap�n�n ve ili�kilerin de�i�mesine neden olan yeni trend, organizasyonlar�n hem uyum sa�lamas� hem de gerekli h�z� yakalamas�n� bir zorunluluk haline getirmektedir. Pek �ok organizasyon s�rekli de�i�im ge�irmektedir ve bir de�i�im ile di�er de�i�im aras�ndaki ge�i� s�resi neredeyse yok olmaktad�r. D�� ev

BANKACILIK SEKT�R�NDE YEN�DEN YAPILANDIRMA JAPONYA �RNE��

9/7/2010

BANKACILIK SEKT�R�NDE YEN�DEN YAPILANDIRMA: JAPONYA �RNE��

I. G�R�� kinci D�nya Sava�� sonras� h�zl� bir kalk�nma s�recine girerek d�nyan�n en b�y�k ikinci ekonomisi haline gelen Japon ekonomisi, 1980"lerin ikinci yar�s�ndan itibaren bubble ekonomisi olarak adland�r�lan bir suni b�y�me d�nemi ya�am��t�r. Varl�k fiyatlar�nda, para arz� ve kredi hacminde art��n ya�and�� s�z konusu d�nem, 1990"lar�n ba��ndan itibaren yerini uzun s�reli bir durgunlu�a b�rakm��t�r. Bubble ekonomisinin patlamas�ndan sonra Japon finans sekt�r�nde, belli ba�l� varl�k kalemlerinde ya�anan kalite kayb� nedeniyle bir dizi kriz ortaya ��km��t�r. �zellikle reel sekt�re finansman sa�lamak i�in verilen kredilerin geri d�nmemesi, buna ba�l� olarak bankalar�n �deme kabiliyetlerini yitirmeleri ve sermayelerinin a��nmas�, banka karl�l��n�n ve etkinli�inin azalmas�na neden olmu�tur. Bahsedilen geli�meler, Japon ekonomisinin hala i�inden ��kamad�� bir durgunluk d�nemine girmesine yol a�m��t�r. Bu �al��man�n amac�, d�nya ekonomisinde ABD"den sonra en �nemli yere sahip olan Japonya"n�n ya�ad�� bankac�l�k krizinin ortaya ��k�� nedenlerine, krizin ekonomi �zerindeki olumsuz etkilerine ve krizden kurtulmak i�in uygulanan y�ntemlere de�inerek s�rece ili�kin tespitlerde bulunmakt�r. �al��ma birbirini kronolojik olarak takip eden b�l�mlere ayr�lm��t�r. �lk olarak, 1997-1998 finansal krizleri �ncesi ya�anan liberalizasyona ve bubble ekonomisine, finansal sistemin temel �zelliklerine k�saca de�inilmi� ve bubble patlad�ktan sonra krizlere yol a�an geli�meler belirtilmi�tir. Ard�ndan, ya�anan krizler ve kriz sonras� ba�layan yeniden yap�land�rma �al��malar� ana hatlar� itibariyle ortaya konmu�tur. Son b�l�m, sonu� ve de�erlendirmeye ayr�lm��t�r. II. 1997 JAPON F�NANSAL KR�Z� �NCES� GEL��MELER A. 1980-1989 Aras� Liberalizasyon ve Bubble Ekonomisi Japon ekonomisinde sava� sonras� d�nemden 1990"lar�n ba��na kadar h�zl� b�y�me trendi, s�f�ra yak�n enflasyon oran�, �lke riskinde �nemli �l��de azalma ve b�y�me beklentilerindeki art�� ya�anm�� olmakla beraber, 1980"lerin ikinci yar�s�ndan itibaren ekonomi de belirgin dalgalanmalar ortaya ��kmaya ba�lam��t�r.
Bankac�l�k Sekt�r�nde Yeniden Yap�land�rma: Japonya �rne�i 2
Ya�anan bu dalgalanmalar ekonominin �zellikle 1980"lerde ba�layan finansal liberalizasyon ve dereg�lasyona uyumu �er�evesinde ele al�nabilir. 1980"lere kadar bankalar�n fazla risk almalar�n� �nlemek i�in yapabilecekleri i�ler s�n�rland�r�lm��t�. 1980"lerde faiz kontrolleri gev�etilmi�, k�sa vadeli euro-yen kredilerine ula�mada yurti�i bor�lan�c�lara y�nelik s�n�rlamalar kald�r�lm�� ve firmalar sermaye piyasalar�ndan bor�lanabilme imkan�na kavu�mu�tur.1
Ayr�ca belli faaliyet alanlar� i�in kurulmu� mali kurumlar (tar�m, bal�k��l�k ve kredi kooperatifleri vb.) di�er faaliyetleri de kredilendirmeye ba�lam��t�r. Bu geli�meler �zerine, bankalar bir aktif pasif uyumsuzlu�u ya�am��t�r. Bir yandan bankalar�n kredi kanallar�n�n mali serbestle�me nedeniyle daralmas� ve fiyat rekabetinin artmas� bir yandan da y�ksek tasarruf oran� olan halk�n hala birikimlerini bankalarda mevduat �eklinde de�erlendirmeye devam etmesi bankalar� zor duruma sokmu� ve bankalar fonlar�n� plase edebilmek i�in daha riskli alanlara2 da kredi vermeye ba�lam��t�r. Kredi hacmindeki bu art��ta, kredilerin nakit ak�m analizinden �ok teminat�n de�erine dayal� olarak verilmesi de �nemli rol oynam��t�r. Ayr�ca kredi onay s�recini h�zland�rmak i�in �o�u banka kredi risk de�erlendirme g�revini, kendi ara�t�rma b�rolar�ndan al�p, do�rudan bankalar�n sat��-pazarlama birimlerine raporlama yapan daha ba��ms�z izleme b�rolar�na vermi�tir. 1. Finans Sisteminin Temel �zellikleri 1.1. Mevduat Sigortas� Kurumu (DIC) 1971 y�l�nda kurulan ve finansal yap�n�n g�venlik a��n� (safety net) olu�turan mevduat sigortas� sisteminde, �ehir bankalar�, uzun d�nemli kredi bankalar�, shinkin bankalar� ve kredi kooperatifleri sigorta kapsam�nda olup bunlar�n deniza��r� �ubeleri ve yabanc� bankalar�n Japonya"daki �ubeleri kapsam d��

BANKACILI�IN TAR�HSEL GEL��M�

9/7/2010

BANKACILI�IN TAR�HSEL GEL��M�

T�rkiye"de bankac�l��n tarihsel geli�imini alt� d�nemde incelemek m�mk�nd�r. (Akg�� (1989), s. 17.) Bunlar, 1923 y�l�na kadar olan Osmanl� d�nemi, Cumhuriyet"in ilan�ndan 1932 y�lna kadar ge�en d�nem ulusal bankalar d�nemi, 1933-1944 kamu bankalar� d�nemi, 1945"den planl� d�neme kadar ge�en s�rede h�zl� bir geli�me g�steren �zel bankalar d�nemi, i�inde olan �zel bankalar d�nemi, 1960-1980 planl� d�nem ve 1980 sonras� serbestle�me ve d��a a��lma d�nemidir.

1. Osmanl� D�neminde Bankac�l��n Geli�imi

Osmanl� �mparatorlu�u"nda ilk banka 1847 y�l�nda kurulmu�tur. �lk ka��t para 1840 y�l�nda b�t�e a��klar�n� kapatmak i�in ��kar�lm��t�r. Kaime ad� verilen bu paran�n miktar� o d�nemlerde s�rekli a��k veren Osmanl� Hazinesi"nin kaynak ihtiyac�n�n kar��lanmas� amac�yla k�sa s�rede �nemli oranda art�r�lm��t�r. S�rekli d�� ticaret a��klar� verilmesinin de etkisiyle birka� y�l i�erisinde kaimelerin yabanc� paralar kar��s�ndaki de�eri �nemli d��ler g�stermi�, bu nedenle ithalat�n finansman� i�in d�� piyasalardan kaynak bulunmas� zorla�m��t�r. Bu durum h�k�meti kaimelerin d�� de�erinin korunmas� i�in �areler aramaya sevk etmi�tir. 1845 y�l�nda Galata bankerlerinin ileri gelenlerinden iki tanesi ile bir anla�ma yap�larak Osmanl� ithalat�n�n finansman�n sabit bir d�viz kuru �zerinden bu bankerler taraf�ndan d�� mali piyasalara yaz�lacak poli�elerle finanse edilmesi uygulamas� ba�lat�lm��t�r. Bu s�zle�me 1847 y�l�nda yenilenece�i s�rada bankerler h�k�metten ayn� i�levi yerine getirmek �zere bir banka kurmalar�n�n kabul�n� istemi�ler ve bu istek kabul edilmi�tir. Bu �ekilde kurulmu� olan �stanbul Bankas� faaliyete son verdi�i 1852 y�l�na kadar kaimelerin d�� de�erinin sabit kalmas� y�n�nde �nemli katk�larda bulunmu�tur.

K�sa bir s�re faaliyet g�steren ve faaliyet alan� s�n�rl� olan �stanbul Bankas� bir tarafa b�rak�lacak olursa, Osmanl� �mparatorlu�u"nda bankac��n 1856 y�l�nda kurulan Osmanl� Bankas� ile ba�lad�� yayg�n olarak kabul edilen bir g�r��t�r. Osmanl� �mparatorlu�u"nda �zellikle 1839 Tanzimat Ferman�"ndan sonra devletin harcamalar�n�n gelirlerini a�t�� bir d�neme girilmesi ve devletin kaynak ihtiyac�n�n �nce kaimelerin ihrac�, sonra da toplanacak vergiler kar��l�k g�sterilerek �stanbul"da faaliyet g�steren sarraf ve bankerlerden bor� al�nmas� ile kar��lanmaya �al��lmas�n�n ard�ndan, K�r�m Sava��"n�n bitiminde yap�lan 1856 Paris Bar�� Antla�mas�"n�n Osmanl� �mparatorlu�u"nun d�� bor� alma olanaklar�n� artt�rm�� olmas�, Osmanl� Bankas�"n�n kurulmas�ndaki en �nemli etkendir. Banka, d�� bor�lar�n al�nmas�nda Osmanl� h�k�meti ile yabanc� sermaye sahipleri aras�nda arac�l�k etmek amac�yla �ngiliz sermayesi ile kurulmu�tur. 1863 y�l�nda Frans�z sermayesi, 1875"de de Avusturya sermayesi bankaya ortak edilmi�tir.

Osmanl� Bankas�"n� �mparatorluk"ta faaliyet g�stermi� di�er yabanc� bankalardan ay�ran en �nemli �zellik, bankaya 1863 Anla�mas� ile para basma ayr�cal��n�n tan�nm�� olmas�d�r. Kaimelerin de�erinde meydana gelen d��ler ve bu para �zerinde yap�lan spek�lasyonlar, 1860"l� y�llar�n ba��nda h�k�meti kaimeleri piyasadan �ekmek i�in �nlemler almaya y�neltmi�tir. 1863 y�l�nda, Osmanl� Bankas� ile hem kaimelerin piyasadan �ekilmesi hem de d�viz kurlar�nda istikrar�n sa�lanmas� ve devletin k�sa vadeli kredi ihtiyac�n�n kar��lanmas� amac�yla bir anla�ma yap�lm��t�r. Banka"ya yine ayn� d�nemde Bat� Avrupa �lkelerinde kurulmas�na ba�lanan merkez bankalar�n�n yetkilerinin tan�nmas�n�n, bankan�n bu i�leri ger�ekle�tirmesine yard�mc� olaca�� d��ncesi, para basma ayr�cal��n�n verilmesinin en �nemli nedenidir. Kaime ihrac�n�n ba�ar�s�zl�kla sonu�lanm�� olmas�, Osmanl� Bankas�"n�n ��kard�� ka��t paran�n halk taraf�ndan benimsenmesini engellemi�tir. Bu nedenle Osmanl� Bankas� ekonominin likidite ve kredi hacminin belirlenmesinde etkin bir rol oynayamam��t�r. (Akg�� (1989), s. 115.)

Yine, 1863"de yap�lan anla�ma ile Osmanl� Devleti, t�m gelirlerini Osmanl� Bankas�"na yat�rmay�, t�m �demelerini bu banka ara

BANKA TEM�NAT MEKTUPLARI VE UYGULAMADA ORTAYA �IKAN SORUNLAR

9/7/2010

BANKA TEM�NAT MEKTUPLARI VE UYGULAMADA ORTAYA �IKAN SORUNLAR

T�rkiye Bankalar Birli�i taraf�ndan 22 Ekim 2002 tarihinde �stanbul"da d�zenlenen "Teminat Mektup-lar� Uygulamas� ve Kar��la��lan Sorunlar" konulu seminerde Say�n Prof. Dr. Seza Reiso�lu taraf�ndan yap�lan sunumun �zeti a�a��da yer almaktad�r.

Teminat mektuplar� ile ilgili olarak �nce genel nitelikte a��klamalar yap�lacak, daha sonra �zellik arzeden baz� konular �zerinde durulacakt�r.

Teminat mektuplar� uygulamas�n�n ilk yasal dayana��n� Bakanlar Kurulu"nun 1928 y�l�nda kabul etti�i ve Devlet ihalelerinde kullan�lan teminat mektuplar� metinleri olu�turmu�-tur. Bu mektuplarda yer alan ve bankan�n muhatab�n ilk yaz�l� talebinde "protesto ke�ide etmesine; h�k�m istihsaline ve bor�lunun r�zas�n� almaya gerek olmaks�z�n" derhal �deme taahh�d�, bug�ne kadar t�m teminat mektuplar�nda yer alm�� ve bu ibareler teminat mektup-lar�n�n niteli�ini belirlemi�tir. Resmi teminat mektuplar� metinleri, daha sonra �o�unlukla ayn� �ekilde �zel ki�ilere hitaben verilen teminat mektuplar�nda da kullan�lmaya ba�lam��t�r.

Yukar�daki ibareleri i�ermeyen teminat mektubu uygulamas�na rastlanmad��ndan, T�rkiye"deki t�m teminat mektuplar�n�n ilk talepte �deme garantisini -first demand guarantee- i�erdi�ini s�ylemek m�mk�nd�r.

Teminat mektuplar�ndaki bu ibareler nedeniyle 1967 ve 1969 y�l�nda verilen iki ��ti-had� Birle�tirme Karar�nda banka teminat mektuplar�n�n ba�kas�n�n fiilini taahh�t niteli�i ta��d��, garanti s�zle�mesi olu�turdu�u ve kefalet say�lmayaca�� sonucuna var�lm��t�r. Bu t�r bir taahh�d�n, kefaleti a�an bir y�k�ml�l�k i�erdi�i; as�l borca ba�l� fer"i nitelik ta��yamaya-ca�� ve ba��ms�z oldu�u kabul edilmi�tir.

Mahkemeler de 1969 y�l�ndan itibaren ilk talepte tazmin garantisi ta��yan teminat mektuplar�n� garanti s�zle�mesi, BK. 110. maddedeki ba�kas�n�n fiilini taahh�t saym��lard�r.

Garanti s�zle�mesi, kefaletten farkl� olarak, yasalarda d�zenlenmemi�; unsurlar�, ni-telikleri ve hukuki sonu�lar� ��reti ve Yarg�tay Kararlar� ile belirlenmi�tir.

Teminat mektuplar�nda kullan�lan farkl� terimler de zaman i�inde istikrar kazanm��-t�r. T�rk uygulamas�nda, garantiyi veren banka d��nda; kendisine hitaben teminat mektubu verilen ki�iye muhatap; bankan�n lehine gayri nakdi kredi a�t��, teminat mektubu verdi�i bor�luya da lehtar denilmi�tir.

Teminat mektubu genelde bankalar taraf�ndan d�zenlendi�i halde; banka d��ndaki ki�ilerin de ge�erli olarak teminat mektubu verebileceklerini Yarg�tay �e�itli kararlar�nda kabul etmi�tir. Bu garantilerde de "protesto ke�idesine h�k�m istihsaline, bor�lunun r�zas�n� almaya gerek olmaks�z�n" �deme taahh�d� yer ald��ndan bunlar�n kefalet say�lmas� m�mk�n olmamas�na ra�men Yarg�tay Hukuk Genel Kurulu bir karar�nda (HGK 04.07.2001 19-534/583 Ankara Baro Der. 2001/3 Sh.240), garanti beyan�n�n kredi kart� s�zle�mesinin hemen alt�na al�nm�� olmas�; kredi s�zle�mesine at�f yap�lmas�, garanti veren ki�inin bir menfaatinin olmamas�, dostane ili�kilerle garantinin imzalanmas� gibi gerek�elerle burada bir kefaletin bulundu�unu kabul etmi�tir. Belirtmek gerekir ki, bu k�staslar�n hi�biri garanti s�zle�mesini kefaletten ay�rmaya imkan vermemektedir. Kald� ki, Hukuk Genel Kurul Karar�, ��tihad� Birle�tirme Karar�na ayk�r� oldu�u gibi; ki�ilerin isteseler de kefalet d��nda ba�kas�n�n fiilini taahh�tlerinin ge�ersiz olaca�� gibi Anayasan�n himayesi alt�ndaki s�zle�me serbestisini de zedelemektedir.

Bir garanti s�zle�mesi olan teminat mektuplar�ndaki temel unsur belli bir riskin ga-ranti edilmesidir. Belirli olmayan riskler -lehtar� t�m ticari ili�kilerinden do�an risklerin garantisi gibi- garanti edilemeyece�i gibi; risk kavram� d��nda olan ve riskin do�umunu engellemeyen bor�luya (lehtara) ait def"iler de -borcun ge�ersizli�i, imkans�zl�k, m�cbir sebep, s�zle�menin yap�lmam�� olmas�, ehliyetsizlik- garanti veren banka taraf�ndan ileri s�r�lemeyecektir. Lehtar�n def"ilerine �rnek vermek gerekirse, teminat mektubu ile;

-Kefilin borcunu �deyece�i garanti

T�RK EXIMBANK

9/7/2010

T�RK EXIMBANK

A) T�RK EXÝMBANKIN KURULUÞ AMACI

T�rkiye Ýhracat Kredi Bankasý T�rk Eximbank 1987 yýlýnda T�rkiyenin artan ihracat potansiyelinin
desteklenmesi amacýyla resmi ihracat destek kurumu olarak kurulmuþtur.
T�rk Eximbank, geliþmiþ bir�ok �lkenin resmi destekli ihracat kredi kuruluþlarýndan farklý olarak kredi ve sigorta iþlemlerini tek bir �atý altýnda toplamýþtýr. B�ylelikle nakdi ve gayrinakdi programlarý birlikte sunarak ihracat�ý firmalara verdiði hizmetlerde bir b�t�nl�k saðlamýþtýr.
T�rk Eximbankýn temel g�revi, kredi, garanti ve sigorta programlarý ile ihracat�ýlara ve yurtdýþýnda faaliyet g�steren m�teahhitlere uluslararasý piyasalarda rekabet g�c� kazandýrmak ve risklerden arýndýrýlmýþ bir ortamda varolabilmeye olanak saðlamaktýr.
T�rk Eximbank toplam �lke ihracatýnýn yaklaþýk % 15 ine finansman desteði saðlamakta ve yeni kaynaklar yaratarak bu oraný �n�m�zdeki yýllarda daha da artýrmayý hedeflemektedir. 1998 yýlýnda toplam 3,5 milyar dolar ihracat kredisi kullandýrmýþtýr. Ayrýca, ihracat kredi sigortasý kapsamýnda sigortalanan sevkiyat toplamý 3 milyar dolar seviyesinde ger�ekleþmiþtir.
Bankanýn �denmiþ sermayesi 1998 yýlý sonunda 75 trilyon TLye, Ocak 1999da 95 trilyon TLye, aktif toplam ise 897 trilyon TLye y�kselmiþtir.

B) BANKA FAALÝYETLERÝ

I.KREDÝLER
a) SEVK �NCESÝ TL ÝHRACAT KREDÝSÝ
Amacý, ihracat�ý ve imalat�ýlar ile k��k ve orta �l�ekli imalat�ý ve imalat�ý-ihracat�ý firmalarýn ihracata hazýrlýk aþamasýnda desteklenmesidir. Ýmalat�ý niteliði olan ihracat�ý firmalarla, ihracat baðlantýlý �retim yapan imalat�ý firmalar, T�rkiye orijinli mallarýný serbest d�vizle ihra� etmeleri ve bu konuda kesin taahh�tte bulunmalarý durumunda bu krediden yararlandýrýlýr. Kredi tutarý, FOB ihracat taahh�d�n�n % 100� ve taahh�d�n Merkez Bankasý d�viz alýþ kuru �zerinden hesaplanan TL karþýlýðýdýr.

b) SEVK �NCESÝ D�VÝZ ÝHRACAT KREDÝSÝ
Amacý, ihracata y�nelik �retim yapan sanayi, tarým ve madencilik sekt�rlerindeki ihraca

YATIRIM FONU NED�R?

9/7/2010

YATIRIM FONU NED�R?

1. Yat�r�m Fonu Nedir
Yat�r�m fonu, en k�sa tan�m�yla; Halktan kat�lma belgeleri kar��l�� toplanan paralarla, belge sahipleri hesab�na, riskin da��t�lmas� ve inan�l� m�lkiyet ilkesine g�re sermaye piyasas� ara�lar� ile ulusal ve uluslararas� borsalarda i�lem g�ren alt�n ve di�er k�ymetli madenlerden olu�an portf�y� isletmek amac�yla kurulan mal varl��d�r. ��lerindeki menkul k�ymet �e�itlili�i ve oranlar�na ba�l� olarak kazanc� ve riski birbirinden farkl� yat�r�m sepetleridir.

2. Yat�r�m Fonu Tipleri
Yat�r�m fonlar�, i�erdikleri menkul k�ymet ve ta��d�klar� risk bak�m�ndan A Tipi ve B Tipi olmak �zere iki ana gruba ayr�lm��t�r.

2.1. A Tipi Yat�r�m Fonlar� :
Portf�y�nde hisse senedi, devlet tahvili, hazine bonosu ve gecelik repo gibi menkul de�erler bulunan yat�r�m fonlar�d�r.��eriklerine g�re ta��d�klar� riskler de�i�mektedir. Hisse Senedi Fonu, De�i�ken Fon bu tip fonlara �rnek olarak verilebilir.

2.2 B Tipi Yat�r�m Fonlar� :
A Tipi yat�r�m fonlar�ndan farkl� olarak, portf�y�nde hisse senedi bulunmayan yat�r�m fonlar�d�r.B Tipi fonlara ise Likit Fon,Hazine ve Bono Fonu ve De�i�ken Fon �rnek olarak verilebilir.
2.2.1. Likit Fonlar : Vadesine 90 g�nden az kalm�� piyasa ara�lar�ndan olu�mu� fonlard�r.Portf�y�nde �o�unlukla repo, devlet tahvili ve hazine bonosu bulunur.Orta risk d�zeyindedir.
2.2.2. Tahvil ve Bono Fonlar� : Portf�y�n�n en az %51"ini devaml� olarak tahvil ve bonoda de�erlendiren fonlard�r.Y�ksek risk d�zeyindedir.
2.2.3. De�i�ken Fon : Portf�y s�n�rlamalar� itibariyle di�er yat�r�m fonu t�rlerinden herhangi birine girmeyen fonlard�r.

B�L�M 2
YATIRIM FONU NASIL SE��LMEL�D�R?

1. Yat�r�m Fonumuzu Se�erken Nelere Dikkat Etmeliyiz :

Bir yat�r�m fonu se�ilirken dikkat edilmesi gereken en �nemli husus nas�l bir yat�r�mc� oldu�umuzdur.K�sa zamanda �ok kazanmay�, yoksa uzun vadede istikrarl� kazanmay� m� istedi�imize karar vermeliyiz.

Ayr�ca u�rayaca��m�z zarar�n ya da elde edece�imiz kar�n ne boyutlarda

BANKACILIKTA ETK�N G�ZET�M VE DENET�ME �L��K�N TEMEL PRENS�PLER

9/7/2010

BANKACILIKTA ETK�N G�ZET�M VE DENET�ME �L��K�N
TEMEL PRENS�PLER

Sunum

I.Giri�
II.Bankac�l�kta Etkin G�zetim ve Denetim ��in �nko�ullar
III.Faaliyet �zni Verilmesi ve Kurum Yap�s�ndaki De�i�ikliklerin Onaylanmas�

A.Bankan�n M�lkiyet (Ortakl�k) Yap�s�
B. Faaliyet Plan�, Kontrol Sistemleri ve Organizasyon Yap�s�
C. Banka �st D�zey Y�neticilerine Uygulanacak Uygun ve �zel Test
D. Finansal Projeksiyonlar
E. Faaliyet �zni ��in Yabanc� Bankan�n Ba�vurmas� Durumunda �lgili �lkenin
Onay�n�n Al�nmas�
F. Banka Hisselerinin Devredilmesi
G. �nemli B�y�kl�kteki ele Ge�irme ve Yat�r�m Faaliyetleri

IV.Aral�ks�z Banka G�zetimine �li�kin D�zenlemeler

A.Bankac�l�kta Riskler
B.Bankalar�n �htiyatl� Y�netimine �li�kin Y�k�ml�l�kler ve D�zenlemeler
Konusundaki Uygulamalar
C.Aral�ks�z Banka G�zetimine �li�kin Y�ntemler
D.Bankalar�n Bilgi Verme Y�k�ml�l�kleri

V.G�zetim ve Denetim Otoritesinin Yasal Yetkileri

A.D�zenleyici �nlemler
B.Likiditeye �li�kin Prosed�rler

VI.S�n�r �tesi Bankac�l�k

A.Men�e �lke (Home Country) G�zetim ve Denetim Otoritesinin
Y�k�ml�l�kleri
B.Ev Sahibi �lke (Host Country) G�zetim ve Denetim Otoritesinin
Y�k�ml�l�kleri

Bankac�l�kta Etkin G�zetim ve Denetime �li�kin
Temel Prensipler

Sunum

1. �ster geli�mi� isterse geli�mekte olan bir �lke olsun bankac�l�k sisteminin zay�f olu�u hem o �lkenin mali sisteminin hem de uluslararas� mali piyasalar�n istikrar�na kar�� nemli bir tehdit olu�turur. Mali sistemlerin g��lendirilmesi konusundaki ihtiya�, bu alandaki uluslararas� giri�imleri art�rm��t�r. 1996 y�l�nda Lyonda ger�ekle�tirilen G-7 Komitesi toplant�s�nda yay�mlanan Tebli� bu alandaki giri�imlerin �nemli bir g�stergesidir. Basle Bankac�l�k G�zetim Komitesi, Uluslararas� �deme Bankas� (BIS -Bank for International Settlements), Uluslararas� Para Fonu (IMF), D�nya Bankas� gibi bir �ok uluslararas� resmi kurulu� t�m �lkelerde ve uluslararas� piyasalarda mali istikrar�n g��lendirilmesi i�in �al��malar�n� s�rd�rmektedir.

2. Basle Bankac�l�k G�zetim Komitesi uzun bir s�redir bu alandaki �al��malar�n� kendi b�nyesinde ve ulusal g�zetim ve denetim otoriteleri ile yapt�� temaslar arac�l��yla y�r�tmektedir. Son y�llarda hem G-10 �lkeleri d��ndaki �lkelerle yapt�� temaslar� hem de kendisine �ye �lkelerde s�rd�r�lmekte olan �al��malar� yo�unla�t�rarak bankac�l�kta ihtiyati denetimin t�m �lkelerde g��lendirilmesi y�nelik gayret ve giri�imlerini art�rmay� ama�layan Basle Komite bu do�rultuda iki ayr� dok�man haz�rlam��t�r.

-Bankac�l�kta Etkin G�zetim ve Denetime �li�kin Temel Prensipler,
( The core principles for effective banking supervision).
-Periyodik olarak g�ncelle�tirilen ve Basle Komitenin bankalar�n etkin denetimine ili�kin tavsiye kararlar� ve olu�turdu�u standartlar� kapsayan rapor (Compendium).

Her iki dok�man G-10 �lkeleri merkez bankalar� guvern�rleri taraf�ndan kabul edilerek onaylanm��t�r. Dok�mana ili�kin �n �al��ma, mali sistemlerinde istikrar�n g��lendirilmesi konusunda t�m �lkelere yararl� olmas� d��ncesiyle 1997 y�l�nda Denverda ger�ekle�tirilen toplant�da G-7 ve G-10 �lkeleri Maliye Bakanlar�na sunulmu�tur.

3. Dok�manda yer alan prensiplerin geli�tirilmesi i�in Basle Komite G-10 �lkeleri d��ndaki �lkelerin g�zetim ve denetim otoriteleriyle birlikte �al��m��t�r. S�z konusu dok�man Basle Komite ve �ili, �in, �ek Cumhuriyeti, Hong Kong, Meksika, Rusya, ve Tayland"�n temsilcilerinden olu�an bir grup taraf�ndan haz�rlanm��t�r. Arjantin, Brezilya, Macaristan, Hindistan, Endonezya, Malezya, Kore, Polonya ve Singapurdan olu�an di�er dokuz �lke de �al��malara yak�ndan kat�lm��lard�r. Bankac�l�kta g�zetim ve denetime ili�kin prensiplerin taslak haz�rl�klar�nda bir�ok ulusal g�zetim ve denetim otoritesinin temsilcileri ile do�rudan ve/ veya b�lgesel gruplar baz�nda dayan��ma i�inde �al��lm��t�r.

4. Basle Komitenin bankac�l�kta etkin g�zetim ve denetim prensipleri yirmi be� maddeden olu�maktad�r. Bunlar konular� itibariyle a�a��dak

T�RK BANKACILI�INDA �EFFAFLI�IN �NEM� �ZER�NE B�R DE�ERLEND�RME

9/7/2010

T�RK BANKACILI�INDA �EFFAFLI�IN �NEM� �zerine Bir De�erlendirme

I. Giri�

Yeni global finansal sistemin yap�lanmas�nda, hem piyasalar�n hem de ulusal ve uluslararas� kurulu�lar�n etkin ve rekabet�i olarak faaliyetlerini s�rd�rmelerinde �effafl�k giderek daha fazla �nem kazanmaktad�r. Piyasalar�n entegrasyonu art�k�a yay�lma etkisi nedeniyle bir �lke ya da b�lgedeki geli�meler �ok k�sa s�rede ve h�zl� bi�imde ba�ka bir b�lge ya da �lkeye(lere) yay�labilmektedir. �zellikle uluslararas� finansal kurulu�lar yabanc� yat�r�mlar� �ekmek isteyen geli�mekte olan �lkelerin hem �irketler hem de kamu kurumlar�ndan talep etmeleri gereken bilgilere ili�kin �nemli tavsiyelerde bulunmaktad�r.

�effafl�k, ekonomi ve maliye politikalar�nda s�rekli tart��lan konulardand�r. Piyasa kat�l�mc�lar�, ulusal otoriteler ve uluslararas� finansal kurulu�lar �effafl��n art�r�lmas�n�n �nemi �zerinde durmakta, ancak uluslararas� kabul g�rm�� standartlarla uyumlu �ok az izleme mekanizmas� bulunmaktad�r. Bir ba�ka deyi�le �effafl�k konusu yeterince netlik kazanm�� de�ildir.

�effafl��n art�r�lmas�n�n yararlar� ve gerekli oldu�u y�n�nde �nemli nedenler bulunmaktad�r. Ayr�ca �effafl�k bir etik zorunluluk olarak da g�r�lmektedir. Politika yapanlar aras�nda refah ve b�y�menin s�rd�r�lebilmesine y�nelik mekanizmalar i�inde �effafl��n �nemi giderek daha fazla anla��lmaktad�r. Ekonomik alanda g�venilir ve do�ru zamanl� (g�ncel) bilginin elde edilebilirli�i hem kaynak da��l�m�n�n d�zeltilmesi hem de verimlilik ve b�y�me �zerinde olumlu etki yaratmaktad�r.

Son d�nemdeki finansal krizlere ili�kin literat�r incelendi�inde, �effafl��n yeterli d�zeyde olmamas�, s�z konusu krizlere neden olan ya da ortaya ��kmalar�na katk�da bulunan fakt�rlerden birisi olarak g�sterilmektedir. Yine literat�rde �effafl�k, iyi y�netim ve ekonomik istikrar aras�ndaki muhtemel ba�lant�lar�n da alt� �izilmi�tir. Bu �er�evede, daha a��k ve kapsaml� bilgi payla��m�n�n kamuoyunun politik kararlar hakk�nda bilgi sahibi olmas�na imkan verece�i, h�k�metlerin hesap verebilirliklerini art�raca��, r��vet ve yozla�man�n azalt�lmas�na yard�m edece�i ileri s�r�lmektedir. �ncelikle demokratik toplumlarda sadece finansal piyasalarda de�il ayn� zamanda daha geni� anlamda y�netim alan�nda da �effafl��n art�r�lmas�na y�nelik d�zenlemeler benimsenmektedir. ��nk� k�t� y�netimin yaratt�� negatif etkiler ele al�nd��nda, �effafl��n art�r�lmas�n�n hem piyasalar�n etkin olarak i�lemesi hem de iyi y�netim anlay��n�n yerle�tirilmesi yoluyla kamuoyunun yarar�na olaca�� d��n�lmektedir.

Ancak, �nemli yararlar�na kar��n, �effafl��n art�r�lmas� pek de kolay olmamaktad�r. �zellikle bilginin dola��m�n�n sa�lanmas� i�in gerek d�zenleyici kurallar gerekse te�vikler olu�turulmas� yoluyla kamuoyu bilgilendirmelerinin �zendirilmesi gerekmektedir. Bir h�k�met ya da bir �zel �irket kendi kurumsal ��karlar� dolay�s�yla �effaf olunmas�n� hakl� bulabilecek olsa dahi s�z konusu kurumlarda �al��anlar kurumla ilgili yetersizliklerinin saklanmas�, mevcut i� olanaklar�n�n korunmas� ya da gereksiz ara�t�rmalarla kamuoyunun huzurunun bozulmak istenmemesi gibi sebeplerle gizlili�i tercih edebilirler (Stiglitz: 1998). Hatta bir h�k�met ya da �irket finansal rezervleri hakk�nda ger�e�i s�ylememekte ise (ki b�ylece bir finansal kriz riskini al�yor demektir) bunu yapmas� i�in g�r�n�r te�vikler mevcut demektir.

�o�u zaman bilgi elde edilmesi, �rne�in h�k�metin ya da �irketin yard�m� olmadan olanaks�z olabildi�inden �effafl��n sa�lanmas�ndaki en �nemli unsur g��l� te�viklerin bulunmas�d�r. ��nk� g�n�ll� olarak bilgi sa�lanmas� �ok s�k g�r�len bir davran�� ekli de�ildir. �rne�in, ulusal hesaplar ya da �irket hesaplar� ancak kamuoyunda yay�mlanmalar� halinde �effaf olabilecektir. Ne var ki bu y�nde zorlay�c� d�zenleme ya da te�vik olmamas� halinde �effafl�k sa�lanamayacakt�r.

Bu �al��mada �effafl�k konusunda literat�rdeki �al��malar incelenmekte ve daha fazla �effafl��n finansal istikrar�n sa�lanmas�ndaki rol� �zerinde durulma

FAKTOR�NG

9/7/2010

Factoring Nedir?

Kesintisiz nakit ak��, bir i�letmenin faaliyetlerini aksamadan y�r�tmesini sa�layan �nemli bir unsurdur. Sat��lar�n artmas� daha fazla kar getirdi�i gibi, daha fazla i�g�c�, hammadde, ekipman gere�ini de ortaya ��kar�r.

T�m bunlar� sa�lamak ise i�letmenin yaratabildi�i nakite ba�l� olacakt�r. Bir i�letme gereksinim duydu�u nakti, cari aktiflerden sa�lar. Hammadde i�lenir mamule d�n��r; mam�l sat�l�r alaca�a d�n��r; alacak zaman�nda ve tam olarak tahsil edilir ve nakit olur. ��letme, �retim-sat��-tahsilat-al�m zincirini kontrol edebildi�i durumda ve giri�ler ile ��k��lar aras�nda zaman fark� olmad�� takdirde sorun ya�amamaktad�r. Ancak bu zincirde i�letmenin do�rudan kontrol edemedi�i bir alan vard�r; Alacaklar. Alacaklar�n al�c�lar taraf�ndan �denmedi�i veya ge� �dendi�i durumda i�letmenin nakit ak�� olumsuz etkilenecektir. Bu durumda i�letmenin finansman� i�in nakit ihtiyac� do�acakt�r.

Finans d�nyas�na yeni bir boyut getiren faktoring, i�letmelerin alacaklar�n� garanti alt�na alarak tahsilat�n� takip eder ve nakit y�netimi ile alacaklar� nakde d�n��t�rerek i�letmelere d�zenli nakit ak�� sa�lar. Bu kapsaml� hizmet �� ayr� ba�l�k alt�nda a��klanabilir:

1. Alacak Y�netimi

Faktoring �irketi (faktor), al�c� firmalar�n �deyememe riskini �stlenerek sat�c� firman�n vadeli sat��lar�ndan do�an alacaklar�n� garanti alt�na al�r. Alacak Y�netimi ile faktor, i�letmenin alacak hesab�n� �stlenir, y�netir ve riski s�f�rlar.

2. Tahsilat Y�netimi

Faktor, riskini �stlensin �stlenmesin, temlik ald�� alacaklar�n tahsilat�n� takip eder. Tahsilat Y�netiminin faktor taraf�ndan ger�ekle�tirilmesi ile i�letmeler; nakit ak��lar�n� daha rahat d�zenleyebilecek, tahsilat i�lemine vakit ve eleman ay�rmak yerine �retim, yat�r�m ve pazarlama gibi i�letmenin geli�imi i�in gerekli olan konulara a��rl�k verebileceklerdir.

3. Nakit Y�netimi

Sat�c� firma, vadeli alacaklar�n� faktora temlik ederek fatura bedellerinin belirli bir y�zdesini vadelerinden �nce nakit olarak kullanabilir. Nakit Y�netimi ile alacaklar�n nakde d�n��m� h�zlan�r ve i�letmenin b�y�mesi i�in gerekli olan nakit herhangi bir d�� kayna�a gerek olmadan, tamamen i�letmenin en �nemli cari aktifi olan, alacaklardan elde edilmi� olur. Sat��lara ba�l� olarak sat��lara paralel bir seviye g�steren bu t�r finansman sadece faktoring ile m�mk�n olabilir. Bu �ekilde y�neticiler, i�letme a��s�ndan en g�venilir nakit ak�m tablolar�n� haz�rlayabilirler.

Faktoringin kapsad�� bu �� hizmet birlikte sunuldu�u gibi, firmalar�n ihtiyac�na g�re her biri ayr� olarak da sunulabilmektedir.

Faktoringin ticari i�letmelere sundu�u Alacak Y�netimi, Tahsilat Y�netimi ve Nakit Y�netimi hizmetleri ile i�letmelerin nakit ak�� hem d�zenli, hem de g�venilir bir �ekilde h�zlanm�� olur.

Factoringin �e�itleri

Alacak, Tahsilat ve Nakit Y�netimi hizmetinin birlikte sunuldu�u Tam Servis Faktoring y�nteminin d��nda d�nyada uygulanmakta olan de�i�ik faktoring y�ntemleri a�a��da k�saca belirtilmi�tir;

R�culu Faktoring

Bu faktoring t�r�nde al�c� riski �stlenilmeksizin finansman ve tahsilat servisleri verilir. Faktor, sat�c�n�n vadeli sat��lar�ndan do�an alacaklar�n� r�culu olarak temlik al�r ve belirlenen �al��ma �artlar� �er�evesinde bu alacaklar�n belirli bir y�zdesini vadesinden �nce sat�c�ya nakit olarak �der. Alacaklar�n tahsilat�n� takip eden Faktor, tahsili ger�ekle�meyen alacaklar i�in sat�c�ya r�cu etme hakk�na sahiptir.

Toplu �skonto Y�ntemi

��letmenin elinde bulunan k�sa vadeli alacaklar�n faktor taraf�ndan temlik al�narak yaln�zca finansman sa�land�� hizmet t�r�d�r. Bu y�ntemde bor�lulara faktora �deme yapmalar� gerekti�i bildirildi�i halde i�lem r�culu oldu�undan faktor, alacaklar�n tahsilat�ndan sorumlu de�ildir ve al�c� riskini �stlenmez.

Fatura �skonto Y�ntemi

��letmelerin sadece finansman ihtiyac�n� kar��layan bu faktoring y�ntemi, al�c� riskini ve tahsilat i�lemini tamamen sat�c� firmaya b�rak�r ve bor�lulara bildirimde bulunulmaz.

Vade (Maturity) Faktoringi

G

F�NANS BANK

9/7/2010

D�NYA EKONOM�S�
Amerika Birle�ik Devletleri Ba�kan� Bill Clinton, IMF ve D�nya Bankas�"n�n 1998 y�ll�k ola�an toplant�s�n�n a��l�� konu�mas�nda, ya�ad��m�z krizin �ok abart�lmamas� gerekti�ini zira d�nyan�n yar�m y�zy�ld�r zaten s�rekli bir mali kriz i�inde oldu�unu ifade ediyordu. Clinton"un bu iyimser saptamas�nda do�ru y�nler bulunsa da, 1997 Temmuz"unda G�ney Do�u Asya"da ve A�ustos 1998"de Rusya"da ba�g�steren b�y�k mali s�k�nt�lar�n d�nya ekonomisini her zamankinden biraz daha farkl� bir sars�nt� ortam�na getirdi�i bir ger�ektir. Risk unsurunun 1998"de oldu�u kadar �nem kazand�� bir y�l yak�n tarihte ender g�r�lm��t�r.

OECD rakamlar�na g�re d�nya ekonomisinin 1997"de %4 olan b�y�me oran�, 1998"de %2"nin de alt�na d��m�� olup OECD"nin ilk tahminlerine g�re 1999"da %2.1"i a�mas� m�mk�n g�r�nmemektedir. 1998 senesi, d�nya ekonomisinin �zellikle Anglosakson �lkelerin b�y�k performanslar�n�n, yeni sanayile�en �lkelerin (�rne�in Malezya) yakalad�klar� y�ksek b�y�me oranlar�n�n ve k�reselle�me olgusunun nimetlerinin belirledi�i bir on y�ll�k alt�n d�nemin son y�l� olmu�tur. Ge�ti�imiz bu on y�ll�k d�nem d�nya ekonomisi i�in parlak bir d�nem olmakla beraber, Avrupa"n�n g�receli bir gerileme i�inde oldu�u a��kt�r. 1999"da �zellikle Euro gibi g��l� bir paran�n s�r�kledi�i nispi bir b�y�me art��n�n Avrupa Birli�i �lkelerini bekledi�ini yine OECD tahminleri ifade etmektedir. Avrupa Birli�i"nin 1999 y�l� b�y�me tahmini OECD"ye g�re %2.2"dir. Bu oran ya�ad��m�z kriz ortam�nda �ok k�t�mser bir rakam de�ildir. Ge�ti�imiz on y�l i�erisinde d�nya ekonomisinin lokomotif merkezlerinden biri durumunda olan Japonya"n�n i�inde bulundu�u belirsizlik ortam�n�n al�nan radikal �nlemlere kar��n 1999"da da s�rece�i tahmin edilmektedir. Amerika Birle�ik Devletleri cephesinde ise, 1998"de ya�anan %3.5"lik b�y�me oran�na kar��n 1999"un bir yumu�ak ge�i� ve uyum senesi olmas� ihtimali y�ksektir. Latin Amerika, Asya ve Afrika"n�n �zellikle hammadde fiyatlar�ndaki b�y�k d��ten 1999

END�STR�DE B�LG� BANKALARI KURULMASI VE YARARLARI

9/7/2010

END�STR�DE B�LG� BANKALARI KURULMASI VE YARARLARI

Nafiz �NL�
Yaz�l�m M�hendisli�i Grubu
TUB�TAK Marmara Ara�t�rma Merkezi ve �stanbul �niversitesi
Tel: 0262-6417250 (4623) ; Fax: 0262-6412309
E-Mail:nafiz@mozart.mam.tubitak.gov.tr

�zet:
End�strinin h�zla geli�ti�i �lkemizde internet imkanlar�ndan yararlanarak ve bunlar� de�i�ik alanlara uygulayarak bilgi bankalar� kurmak ve bunlar� a�larla birbirine ba�lamak art�k teknik olarak zor de�ildir. Ayr�ca bunu d�nyaya ba�layarak di�er bilgi bankalar�ndan yararlanarak �lke end�strisine ve Avrupa ile entegrasyona gitmek k�sa zamanda end�stri devriminde �ok yol katetemek a��s�ndan �nem ta��maktad�r.

1.G�R��
Bilgisayar�n heryere �zellikle evlere girmesi ve boyutlar�n�n k��lmesiyle (PC "ler) art�k bilgi toplumunda bir de�i�im s�reci g�zlenmektedir.Bu s�recin etkileri i�yerlerinde de kendisini g�stermi�, birbirinden ba��ms�z olan bilgisayarlar birbiriyle haberle�ecek �ekilde a�lar olu�turulmu�, de�i�ik ba�lant� �ekilleriyle b�t�n d�nyay� kapsayacak bir bilgisayar a��( Network) kurulmu�tur.
Bug�n y�zlerce hatta binlerce insan bu f�rsat� yakalayarak a�lar yard�m�yla daha ucuz haberle�me imkan�na kavu�mu�, �niversiteler, b�y�k kurulu�lar bilgi bankalar� olu�turarak bilgi ve tecr�belerini, ara�t�rma konular�n� herkese a�m��lard�r. �nternet denilen bu a�dan ticari firmalar da yararlanmaya ba�lam�� ve �rettikleri �r�nleri bu yolla potansiyel m��terilerine duyurma ve ilan imkanlar�na kavu�mu�lard�r.
�nternet �zerinden yaz�, grafik, resim ve ses dosyalar�n�n rahatl�kla g�nderildi�i g�n�m�z bilgi toplumunda , Medya daki baz� dergiler ve gazeteler haberlerini bu yolla internet kullan�c�lar�na a�m��lard�r. B�t�n bunlar g�z �n�nde bulundurulursa �nternet �zerinde de�i�ik konularda olu�turulacak bilgi bankalar�n�n topluma b�y�k yararlar� olaca�� gibi sekt�rel bilgi bankalar�n�n ilgili kurulu�lara da milyonlarca insana ula�ma imkan�n� verece�i a��kt�r.

2.INTERNET �LE B�LG� A�LARININ OLU�TURULMASI TEKN��

WAN(Wide Area Network) geni� bir alanda bilgisayarlar� biribirine ba�layan a� yap�s� ve bir binada bulunan bilgisayarlar� birbirine ba�layan LAN (Local Area Network), Protokollar kullan�larak End�striyel Bilgi a�lar�n�n dizayn�n� a�a�dak� �ekil-1 de g�r�ld�� gibi kurulabilir. Bu t�r yap�lar halen t�m D�nyada �niversiteler, B�y�k kurulu�lar, Ara�t�rma kurulu�lar� ve Ticari �irketlerde kullan�lmaktad�r.

�ekil-1 "de g�r�ld�� gibi End�striyel bilgi a�� internet �zerinde b�lgesel a�larla geni� bir alana hitap etme olana�� vard�r. Burada �nemli olan bir sekt�rde �al��an firmalar�n LAN ve WAN ba�lant�lar� ile uydu veya di�er ara�larla d�nyaya a��labilmeleridir. LAN "lar aras�nda Gatewaylar , Bridge ,veya router cihazlar� ile bu ba�lant�lar kurulabilir. Ancak bu ba�lant� dizayn� haberle�me h�z�n� ve performans�n� yava�latmayacak �ekilde se�ilmesi gerekir. Bunun i�in biribirine ba�l� alt katmanl� LAN yap�lar� tercih edilir. B�ylece trafik yo�unlu�unu d��rme imkan� vard�r. Bunun yan�nda uzak haberle�me "lerde X.25(1) , dial-up(telefon hatt� kullan�r) ve PTT kiral�k hatlar�ndan modem arac�l��yla yararlan�r. X.25 hatlar� haberle�me esnas�nda ar�zal� hallerde alternatif yollarla haberle�meyi devam ettirdi�i i�in di�erlerine g�re daha g�venilir say�labilir. Ayr�ca X.25 , dial-up, PTT kiral�k hatt� haberle�mede ucuzlu�u sa�larlar.

3.BiLG� BANKALARI (GOPHER):
Bilgi bankas�,�nternet"e ba�l� bilgisayarlar �zerinde olu�turulmu� men� temelli bir bilgi eri�im servisidir. Bu servis sayesinde adresler ve �e�itli komutlar ezberlemeye gerek kalmadan, internet �zerindeki bilgi kaynaklar�na eri�ebiliriz(2). Bu serviste men�lerin anla��l�r olmas� ve birbirini kolayca devam ettirecek �ekilde se�ilmesi gerekir. �niversite ve ara�t�rma kurumu gibi organizasyonlarda kullan�lan ve �ekil-2 de verilen �rnek dizayn" da men�" n�n olu�turulmas� esnas�nda uyulacak ve dikkat edilecek noktalar vard�r. Bunun i�in s�ras�yla a�a��daki maddelerin tek tek g�z �n�nd

BANKACILIKTA GRUP �� LEM VE KULLANDIRIM PRENS�PLER�

9/7/2010

Grup ��i ��lem ve Kulland�r�m Prensipleri

Ama�

1.Banka, arac� kurum ve sigorta g�zetimcileri i�in, finansal gruplar�n kendi aralar�nda ve i�lerinde ger�ekle�tirdikleri i�lemler ve bunlar�n ihtiyati y�netim ve kontrol� yoluyla g�zetim ve denetimi i�in ilkelerin belirlenmesi.

2.Grup i�i i�lemler ve kullan�m (G�K), bir grubun de�i�ik par�alar� aras�ndaki sinerjiyi g��lendirerek, maliyet verimlili�i ve kar maksimizasyonu sa�layabilmekte, risk y�netimini iyile�tirmekte ve sermaye ve finansman�n daha etkin kontrol edilebilmesine olanak tan�maktad�r. Bu yararlar�n sa�lanmas� da �o�u kez, bu i�lemleri ortaya ��karan b�y�k gruplar�n ana amac� durumundad�r. Ayn� zamanda bu i�lemler, grup i�inde bula�ma etkisi i�in potansiyel alanlar� temsil etmekte, sorunlar�n ��z�mlenmesini daha s�k�nt�l� hale getirmektedir. Yararlar ve riskler aras�ndaki uygun dengenin bulunabilmesi hem gruplar hem de g�zetimciler i�in b�y�k �nem arz etmekte ve bu denge i�lemlere ve i�lemlerin t�rlerine g�re de�i�ebilmektedir.

Grup ��i ��lem ve Kullan�mlar�n Tan�m ve T�rleri

3.Bu �al��ma ama�lar� dahilinde, finansal grup, temel olarak finansal faaliyette bulunan ve ba�l� kurumlar� bankac�l�k, arac�l�k veya sigortac�l�k i�lemlerinden en az ikisi ile u�ra�an gruptur. Her bir g�zetim disiplini ilgili oldu�u alanda bu i�lemlere ili�kin bir g�r�� geli�tirmi�tir ve bu �al��ma finansal gruplarda grup i�i i�lemlerin de�erlendirilmesinde bu g�r��lere yer vermektedir.

4.G�K"lar gruplar i�inde yer alan kurumlar aras� do�rudan ve dolayl� alacaklar haline gelmektedir. Bunlar �e�itli yollarla ortaya ��kabilirler:

a)�apraz ortakl�klar,
b)bir grup �irketin di�er bir grupla ya da di�er grubun ad�na ba�ka bir grup �irketle ticari i�lem ger�ekle�tirmesi,
c)grup i�inde k�sa d�nem likiditenin merkezi y�netimi,
d)grup i�inde yer alan di�er �irketlerden/�irketlere sa�lanan garantiler, krediler ve taahh�tler,
e)emeklilik yada banko arkas� hizmetler gibi y�netim ve di�er hizmet d�zenlemelerinin kar��lanmas�,
f)ana ortaklara kulland�r�mlar (krediler ya da taahh�t ve garantileri i�eren bilan�o d�� i�lemler de dahil)
g)m��teri varl�klar�n�n di�er grup �irketlerine konmas�ndan kaynaklanan kullan�mlar,
h)di�er grup �irketleri ile kar��l�kl� al�m-sat�mlar,
i)reas�rans yoluyla risklerin transferi,
j)��nc� ki�ilerden kaynaklanan risklerin grup i�ine da��t�lmas�n� sa�layan i�lemler.

Prensipler

I.G�zetimciler, do�rudan ya da d�zenlemelerine tabi kurumlar arac�l��yla, gruplar�n G�K"a ili�kin olanlar da dahil olmak �zere, bir b�t�n olarak yeterli risk y�netim sistemlerine sahip olmalar�n� sa�layacak tedbirleri almal�d�rlar. Gerekti�inde g�zetim limitleri konmas� gibi uygun tedbirlerle bu uygulamalar� g��lendirmelidirler.

II.G�zetimciler, ilgili finansal gruplar�n maddi G�K"lar�n� d�zenli olarak, gerekti�inde d�zenli raporlar ya da ba�ka yollarla, grubun t�m G�K"lar�n�n a��k ve anla��l�r olmas�n� sa�layacak �ekilde kontrol etmelidir.

III.G�zetimciler G�K"lar�n kamuya a��klanmas�n� te�vik etmelidir.

IV.G�zetimciler kar��l�kl� hassasiyetlerin tam olarak anla��labilmesi i�in birbirleriyle yak�n ili�ki i�inde olmal�, gerekti�inde gruptaki G�K"lara ili�kin olarak gerekli g�zetimsel faaliyetlerde koordinasyona gitmelidir.

V.G�zetimciler, kontrol edilen kurumlar ya da do�rudan ya da dolayl� olarak gruplar �zerinde y�k�c� etkisi oldu�u d��n�len maddi G�K"larla etkin ve uygun yollarla m�cadele etmelidirler.

�al��ma Grubu Faaliyetleri

5.Grup ��i i�lemler ve Kulland�r�mlar ve Risk �al��ma Grubu G�K"lara ili�kin risk y�netimi konusunda iki anket ile veriye dayal� bir �al��ma ger�ekle�tirmi�tir: anketlerden biri g�zetim, di�eri grup uygulamalar�na ili�kindir. �al��ma grubu, G�K"lar�n y�netimi ile ilgili olarak 10 gruba anket uygulam��t�r. Bunlardan 6"s� �ncelikle bankac�l�k, ayr�ca arac�l�k ve/veya sigorta, 2"si �ncelikle sigortac�l�k, ayr�ca bankac�l�k ve/veya arac�l�k, 1"i �ncelikle arac�l�k ayr�ca bankac�l�k, 1"i ise bankac�l�k ve sigortac�l�k faaliyeti y�r�tmektedir.

AKT�F-PAS�F Y�NET�M

9/7/2010

1- AKT�F-PAS�F Y�NET�M�N�N TANIMI:

Di�er i�letmeler gibi ticari bankalar da kar amac� g�den kurulu�lard�r. Zira piyasa kurallar�na g�re i�leyen bir ekonomide faaliyet g�steren ve ticari i�letme olan bir bankan�n nihai amac�, g�ven, emniyet ve likiditesini sa�layarak kar�n� maksimize etmektir. Bu nedenle, bankalar kazan�lar�n� artt�rmak i�in daha fazla kredi vermek, daha fazla yat�r�m yapmak, bunun i�in de daha fazla fona sahip olmak zorundad�rlar. Dolay�s�yla, para otoritelerinin alacaklar� kararlara g�re hareket eden ticari bankalar i�in karl�l�� ve kazanc� artt�rman�n bir yolu, daha etkin bir pasif y�netimi uygulamak, bir di�er yolu ise aktif y�netimlerini iyile�tirmektir. Bir ba�ka ifadeyle, gelir artt�r�c� i�letme politikalar�yla,maliyet d��r�c� politikalar� birlikte uygulamak ya da k�saca etkin bir aktif-pasif y�netimi olu�turmak �eklinde tan�mlanabilecek bu faaliyetler, karl�l�� sa�lamada bir bankan�n vazge�emeyece�i ba�l�ca uygulamalard�r.

Aktif pasif y�netiminin uzmanlarca kabul g�rm�� baz� tan�mlar� �unlard�r:

1)Bankay� uzun vadeli hedeflerine do�ru y�neltmek i�in genellikle 12 ay� kapsayan bir planlama faaliyetidir.

2)Bir bankan�n kar�n� optimize etmek amac�yla,likidite ve emniyetini de g�z�n�nde bulundurarak,bilan�osunun her iki taraf�n�,aktifini ve pasifini d�zenlemesi ve de�i�tirmesidir. Likidite bir bankan�n minimum zararla olas� mevduat �ekili�lerini �deyebilme ve piyasa kredi ihtiyac�n� kar��layabilme g�c�d�r. Emniyet ise bir bankan�n �z sermayesinin yeterli ve aktiflerinin kaliteli olmas�d�r.

Aktif-pasif y�netiminin amac� bankan�n kar�n� maksimize etmektir. Finans teorisine g�re;kar� maksimize etmek ancak sermayenin getiri oran�n� maksimize maksimum yapmakla ve sermayenin getiri oran�ndaki dalgalanmay� minize etmekle ger�ekle�tirilir. K�sa vadede bankalar net faiz marj�n� maksimuma ��karmaya ve net faiz marj�ndaki dalgalanmalar� minumuma indirmeye �al��rlar. Bankac�l�k sekt�r� likidite riski,d�viz riski,kredi riski,faiz riski gibi riskler i�inde �al��r.

Bu riskler alt�nda ba�ar�l� bir aktif-pasif y�netiminden s�z edilebilmesi i�in, bankan�n bilan�osundaki aktif ve pasif kalemlerini, bunlar�n hangi olaylar sonucunda birbirlerine paralel ya da ters y�nde hareket etti�ini, aktif ve pasiflerinin niteli�ini, �zkaynaklar�n�n yeterli olup olmad��n� bilmesi gerekmektedir.

Bilan�olarda aktif ve pasif kalemleri hi�bir zaman birbirinden ayr� d��n�lemez; bu y�zden, aktif-pasif y�netimi deyince aktiflerin ayr� y�netilmesi, pasiflerin ayr� y�netilmesi gereklili�i asla anla��lmamal�d�r. Aktif-pasif y�netimi, aktif ve pasiflerin kalemlerinin kar��l�kl� etkile�imlerini, i�inde bulunduklar� piyasa ko�ullar� ile birlikte g�z�n�ne alarak, banka stratejilerine uygun en iyi aktif-pasif kompozisyonunu belirleyebilmektir.

1

1.1Aktif Y�netimi:

Aktif y�netimi, �e�itli kaynaklardan elde edilen fonlar�n yat�r�m alternatifleri aras�nda da��t�lmas�d�r. Bir banka i�in en b�y�k yat�r�m alternatifleri nakit de�erler, menkul k�ymetler ve verilen kredilerdir.

Da��t�m yaparken al�nacak kriter her alternatifin risklilik derecesi ve bunun kar��l��ndaki getiri miktar�d�r. Bankalar i�in kabul edilebilir risk derecesi farkl�l�k g�sterir. Risksiz bir alternatif, bankan�n karl�l�k ama�lar�na uymaz. Onun i�in kar etmek isteyen bir banka mutlaka riske maruz kalacakt�r. Bu riskler, likidite yetersizli�inden, faiz oranlar�n�n ya da kur kurlar�n dalgalanmalar�ndan, bor�lar�n geri �denmemesinden ve kanunlardan ya da ekonomik de�i�melerden kaynaklanabilir.

Aktif y�netiminde, bir bankan�n kar��la�aca�� riskleri bilip ona g�re aktif da��l�m� yapmas� gerekir. Bunu yaparken de ama�lanan getiriyi sa�lamas� �artt�r.

1.2Pasif Y�netimi:

Pasif y�netimi, bankan�n sahip oldu�u fon kaynaklar� ile banka i�in en uygun pasif kompozisyonunu yaratmak

T�RK�YE" DE BANKACILI�IN GEL��M�

9/7/2010

Y�KSEK ENFLASYONLU EKONOM�LERDE F�NANSAL RAPORLAMA UYGULAMASININ �NEM� VE ETK�LER�

9/7/2010

Y�KSEK ENFLASYONLU EKONOM�LERDE F�NANSAL RAPORLAMA UYGULAMASININ �NEM� VE ETK�LER�

Bankalar Birli�inin de�erli konuklar�, yakla��k on y�ld�r T�rkiye"de bir baca�� vergi reformu bir baca�� ba��ms�z denetim olan olgular �zerinde �al��yoruz, 89/99. Enflasyon on y�ldan beri �ok y�ksek oranlarda seyrediyor. Hatta daha geriye gitti�imizde yakla��k son 25 y�ll�k sorunumuz olarak ortada. Hiper enflasyon demek ilk y�llar i�in, 70"li y�llar i�in zor bile olsa ondan sonraki d�nemde �ok y�ksek oranl� enflasyon ya�ad��m�z bir ger�ek olarak ortada. Yirminci y�zy�l�n son �eyre�inde demokrasi, insan haklar�, hukukun �st�nl�� gibi tepe kavramlardan biri kamu fonlar�n�n korunmas�. Kamu fonlar�n�n korunabilmesi i�in de finansal tablolar�n denetlenmesi vazge�ilemez, �d�n verilemez olgulardan birisi olarak kar��m�za ��k�yor. Bu �er�evede �nce Sermaye Piyasas� Kurulunun ger�ekten �ok yerinde bir karar� ile ba��ms�z denetim olgusu 89"u izleyen y�llarda g�ndeme geldi. Bilahare yeminli mali m��avirlik, serbest muhasebecilikle ilgili 3568 say�l� yasa ile vergi denetimi dedi�imiz di�er olgu bu denetimi tamamlay�c� bir olgu olarak kar��m�za ��kt�. Ben son on be� y�ll�k T�rkiye"deki 3824 say�l� yasa ile ba�layan, yasalar�n numaralar�n� tek tek s�ylemeyece�im, en son 4444 say�l� yasa ile biten ve hepsi kamuoyuna vergi reformu diye sunulan, vergi reformu de�il ama �nemli vergi de�i�ikliklerinin oldu�u, art� ve eksi y�nden herhangi bir de�erlendirme yapmayaca��m, �nemli vergi de�i�ikliklerinin oldu�u komisyonlarda �al��t�m. T�rkiye Odalar ve Borsalar Birli�inin temsilcisi olarak g�rev ald�m, akademik �evrelerin temsilcisi olarak g�rev ald�m ve onun sonunda ��kan tablodan �ok memnun oldu�umu s�yleyebilmem zor. O nedenle �imdi s�yleyece�im, sadece ana ba�l�klar� ile s�yleyece�im �eyleri �uvald�z�n �nemli bir k�sm�n� kendime bat�rd��m� s�yleyerek dinleyiniz l�tfen. ��nk� gereksiz al�nganl�klar ve k�r�lganl�klar oluyor. Onlar� ya�amaya fazla zaman�m�z kalmad� diye d��n�yorum.

T�rkiye enflasyon muhasebesi sorununu ��zebilmesi i�in �nce vergi kanunlar�ndaki temel baz� aksakl�klar� ��zmek mecburiyetinde. Nedir o temel aksakl�klar? Elimde senaryolar var. Tamamen Maliye Bakanl��n�n elindedir bu senaryolar. Belli enflasyon oranlar�nda �rne�in % 80, belli karl�l�k oranlar�nda �rne�in % 40, belli �z kaynak-yabanc� kaynak dengesi i�inde �rne�in % 50 diye bakt��n�z zaman e�er bir �irket ustal�kl� vergi kald�ra�lar�n� kald�rma yetene�ine sahip insanlarla beraber �al��m�yorsa, d�z bir firmaysa be� y�lda bat�yor. Batmas�n�n temelindeki neden Gelir ve Kurumlar Vergisi Kanunlar�m�z ve de�erlemeye ili�kin h�k�mleri d�zenleyen Vergi Usul Kanunu. Bizim bu �� kanunumuzla mehaz olarak Alman Kanunlar�ndan al�nm��. De�erli vergi hukuk�usu Neumark"�n haz�rlad�� kanunlar. Almanya"da tamamen do�ru uygulanan ve sonu�lar�n� do�ru veren bu kanunlar bizde do�ru olmuyor. ��nk� ulus olarak yap�m�zda oyunu yar�m oynama yetene�i var. Futbol oynuyoruz, arada bir elle vursak olmaz m� diyoruz. Basket oynuyoruz, arada bir aya��m�zla r�ve�ata yapsak olmaz m� diyoruz, olmuyor. Oyunu yar�m oynad��m�z s�rece de ba�ar�ya ula�abilme yetene�imiz yok. En son 4369 say�l� yasay� haz�rlarken Say�n Zekeriya Temizel"in bakan oldu�u d�nemdi, gerek Maliye Bakanl��ndaki gerek �zel sekt�rdeki temsilci arkada�lar�m�zla beraber enflasyon muhasebesini g�ndemin en �nemli noktas�na koyduk. Bunu koymam�z�n sebebi �u, T�rkiye bir vergi ka�a�� cenneti. Ger�ekten T�rkiye vergi ka�ar�nalar i�in bir cennet ama ayn� T�rkiye vergisini tam �deyenler i�in de bir vergi cehennemi. Ger�ekten bak�n bug�n T�rkiye"de finans sekt�r� olarak hi� de�ilse belli duyum noktalar� olarak bunlar� bildi�iniz varsay�m�yla s�yl�yorum. D�nyada vergi cenneti olan yerler var. D�nyada vergi cehennemi olan yerler de var ama her ikisini b�nyesinde bar�nd�rabilen san�yorum sadece biz var�z gibi g�r�n�yor. Vergisini �deyen i�in T�rkiye bir vergi cehennemi halinde, vergisini ka��r�yorsa, r��vet verebilme yetene�i varsa, risk alabilme yetene�i v

�LLER BANKASI VE KAMU HARCAMALARI

9/7/2010

�NS�Z

Belediyelerin imar faaliyetlerine finansman temin etmek amac�yla devletimizin kurucusu b�y�k �nder Mustafa Kemal ATAT�RK" �n talimatlar�yla 11 haziran 1933 tarihinde kurulan Belediyeler Bankas� bu g�revini 13 Haziran 1945 tarihinde iller bankas�na devretmi�tir.
D�nyan�n pek �ok �lkesinde,yerel y�netimlerin geli�mesine yard�mc� olan yerel y�netim bankalar� vard�r. Bu bankalar�n �al��ma bi�imi ku�kusuz �lkelerin ekonomik ve sosyal yap�lar�na ve yerel y�netimlerin i�inde bulundu�u ihtiya� ve ko�ullara g�re olu�maktad�r. Yerel y�netim bankalar�n�n kurulu� ve i�leyi� bi�imi �lkeden �lkeye �nemli de�i�iklikler g�stermekle beraber bunlar�n temel fonksiyonu yerel y�netimlere kredi verme olarak kabul edilebilir.
T�rkiye"de ise ihtiya�lar�n ve �artlar�n farkl� olmas� iller bankas�n�n kurulu�una bat�daki �rneklerden farkl� bir yakla��m getirmi�tir. Yerel y�netimlerin �zellikle belediyelerin geli�mesi i�in finansman ve kredi ihtiyac� a��k�a g�r�lmekle beraber yaln�zca bunu sa�laman�n yeterli olmayaca�� d��n�lm��, yerel y�netimlerin temel fonksiyonlar� ile ilgili geni� bir teknik kadroyu ve teknik imkanlar� bu idarelerin yarar�na haz�r bulundurmakta gerekmi�tir. Bu nedenle de T�rkiye"de iller bankas�n�n i�leyi�ine v�cut veren mevzuat haz�rlan�rken daima kredi ve teknik uygulamayla birlikte g�z �n�nde bulundurulmu�, �al��ma esaslar� bu temel g�r��e g�re olu�turulmu�tur.

�LLER BANKASI VE KAMU HARCAMALARI

�ller Bankas� "�l �zel �dareleriyle, belediye ve k�y idarelerinin ve bu idarelerin kuracaklar� birliklerle ad� ge�en idarelere ba�l� t�zel ki�ili�e sahip olan veya olmayan ve katma b�t�eli idare ve kurumlar�n imar i�leriyle ilgili konularla u�ra�mak ve b�t�n i�lemlerinde �zel hukuk h�k�mleriyle bu kanuna ba�l� olmak �zere " kurulmu�tur. Bankan�n merkezi Ankara"d�r.(4759,md1).iller Bankas�, yerel y�netim birimlerinin bankas� niteli�indedir.
�ller Bankas�1933 tarihli ve 2301 say�l� Kanunla kurulan Belediyeler Bankas�n�n bir devam�d�r. 1945 tarihli ve 4759 say�l� �ller Bankas� Kanunuyla, belediyelerin yan�nda �zel idareleri ve k�yleri de kapsayan yeni bir te�kilatlanmayla kurulmu�tur (1).�ller Bankas�"n�n ilk yap�lanma �ekli olarak kabul edilen Belediyeler Bankas�,Atat�rk d�neminin �nemli kurulu�lar�ndand�r.

1-�LLER BANKASININ MAL� YAPISI
Yerel y�netimlerin Banka ile yapacaklar� i� ve eylemlerinde Devlet �hale Kanunu h�k�mleri uygulanmamaktad�r. Genel Muhasebe Kanunu"na ve Say��tay Denetimine tabii de�ildir.(4759,md21) Ayr�ca memur ve hizmetliler hakk�nda Memurun Muhakemat� Kanunu h�k�mleri uygulanmamaktad�r.(4759md20).Belediyeler Bankas�, faaliyetine 15 milyon sermaye ile ba�lam��,ancak n�fus art�� kentsel-k�rsal hizmetlere olan talep art�� ile �ller Bankas�na 100 milyon sermaye ile d�n��m�� ve bankan�n sermayesi s�rekli de�i�mi�tir.1949 y�l�nda 200 milyon, 1954 y�l�nda 300 milyon, 1959"da 600 milyona ��kar�lm��, 1968 y�l�nda 1 milyar200 milyon, 1975"te 2 milyar ve 1981 y�l�nda da 20 milyar sermayeye ula�t�r�lm��t�r. Bu sermaye bakanlar Kurulu karar�yla bir misline kadar artt�r�labilmektedir.(4759md2).1988 y�l�nda sermaye 300 milyar liraya y�kseltilebilmi�tir.1992 y�l�nda bankan�n sermayesi bir trilyon iki y�z milyar lirad�r. bu sermaye Bakanlar Kurulu taraf�ndan iki misline kadar artt�r�labilinir.

a-) SERMAYE KAYNAKLARI

Bankan�n sermayesini olu�turan kaynaklar �unlard�r.
1- �l �zel �dareleri ve belediyelerin, y�ll�k gelirler toplam� ile bu y�netimlere genel b�t�e vergi gelirlerinden verilen paylar�n %5"i,
2- il �zel idareleriyle belediyelere ba�l� t�zel ki�ili�i bulunan veya bulunmayan katma b�t�eli y�netim,kurum ve birliklerin ba�l� bulunduklar� idare b�t�elerine intikal etmeyen gelirlerinden kazan� vergisi ��kt�ktan sonra net kazan�lar�n�n %5"i
3- �l �zel idarelerince, arazi ve bina vergileri tahsilat�ndan k�y idareleri sermaye pay� ad� ile ayr�lacak olan %3"ler,
4-Bankan�n y�ll�k net kazanc�ndan k�y y�netimleri sermaye pay� olarak ayr�lan %30"lar
5-B�t�eden veya di�er herhangi bir yerden yap�lacak her t�r

BANKACILIKTA MAL� B�NE SORUNLARI VE YEN�DEN YAPILANDIRMADA �LKE UYGULAMALARI

9/7/2010

�SVE� BANKACILIK S�STEM�

9/7/2010

�sve� Bankac�l�k Sistemi

1. Giri�2
2. Kriz2
2.1. �sve� Ekonomisi2
2.2. Dereg�lasyon3
2.3. Kredi Geni�lemesi ve Gayrimenkul Fiyatlar�nda Art��3
2.4. Kriz4
2.5. Bankalar5
2.6. Kur Krizi7
2.7. Kur Krizi ve Bankalar7
2.8. Securum ve Retriva7
2.9. Enflasyon Hedeflemesi8
3. Kriz Sonras�8
3.1. �sve� Ekonomisi8
3.2. Borsa10
3.3. Bankac�l�k Alan�nda Geli�meler10
3.3.1. Krizin Hemen Sonras� 10
3.3.2. Merkez Bankas�12
3.3.3. Uluslararas� Rekabet14
3.3.4. Yurtd��nda Artan Yat�r�mlar14
3.3.5. Teknik Geli�meler15
3.3.6. Risk Y�netimi16
3.3.7. Banka Arac�l��nda Azalma16
3.3.8. Olas� Krizlerin �nlenmesine Y�nelik �abalar16

3.4. �sve� Bankac�l�k Sistemi17
3.4.1.Genel17
3.4.2.Bilan�o Yap�s�18
4.Sonu�24

1. Giri�

Ge�en y�zy�l�n son �eyre�inde d�nyan�n pek �ok �lkesinde ekonomik krizler meydana gelmi�tir. Bu krizler d�nya ekonomisinin giderek globalle�en �zelli�i nedeniyle bir �lkenin s�n�rlar�n� a�arak G�ney Asya �rne�inde oldu�u gibi bir b�lgenin tamam�n� etkiler hale d�n��ebilmi�tir. Ekonomik krizlere paralel olarak ortaya ��kan �nemli bir �zellik ise bankac�l�k krizleridir. Bankac�l�k krizleri ekonomik krizden ba��ms�z olarak da ortaya ��kabilirken bir ekonomik krize �o�u zaman bir bankac�l�k krizi e�lik etmektedir.

1980"ler ve sonras�nda ortaya ��kan 30 b�y�k bankac�l�k krizinin pek �o�u geli�mekte olan �lkelerde meydana gelmi�tir. 1980"lerin sonlar� ve 1990"lar�n ba��nda kriz ya�ayan 3 kuzey �lkesi; Norve�, Finlandiya ve �sve� bu �lkelere istisna olu�turmaktad�r. �sve�, 1980"lerdeki ekonomiyi serbestle�tirme �abalar�, krize girdi�i s�rada uygulamada olan sabit kur rejimi, i�sizlikle m�cadelesi, vergi reformu ve kriz sonras� enflasyon hedeflemesi gibi uygulamalar�yla ara�t�rmac�lar i�in incelenmeye de�er bir �rnek olu�turmu�, �sve� bankac�l�k krizinin nedenleri ve sonu�lar� �zerine muhtelif makaleler yaz�lm��t�r.

Bu �al��mada esas olarak �sve�"de kriz sonras� bankac�l�k sekt�r� incelenmeye �al��lm��t�r. Kriz �ncesi �sve� ekonomisi, kriz ve sonras�ndan �zet olarak bahsedildikten sonra krizi takiben dengelerini yeniden kurmay� ba�arm�� g�r�nen �sve� ekonomisinde, yeniden kar etmeye ba�layan �sve� bankac�l�k sisteminde ve bankalar�n bilan�olar�nda sonraki y�llarda meydana gelen de�i�imler incelenmi�tir.

�lkede ya�ayabilecek durumda oldu�u d��n�len bankalara krizden ��k�� i�in destek verilmi�, daha a��k ve �effaf bir yap� i�inde organizasyon ve i�birli�ine gidilmi�, birle�me ve devralmalar, yurtd�� ortakl�klar sonucunda bankac�l�k sisteminde yabanc�lar�n pay� ve rekabet artm��t�r. Banka arac�l�� olmaks�z�n sisteme giren ve yat�r�m fonlar�, ipotek ve sigortaya y�nelen tasarruflar�n pay�nda art�� g�r�lm��t�r. Kriz sonras�nda Merkez Bankas� Kanunu de�i�tirilerek Bankan�n ba��ms�zl�� art�r�lm��, fiyat ve �demeler sisteminde istikrar Bankan�n temel g�revleri olarak kanuna konmu�tur.

2. Kriz

2.1. �sve� Ekonomisi

1980"ler boyunca �sve� ekonomisi pek �ok �lkeyle k�yasland��nda y�ksek enflasyon oranlar� ya�am��t�r. D�viz kuru reel olarak de�erlenmi�, 1973 ile 1980 aras�nda yap�lan 6 deval�asyon ile ge�ici olarak kurun de�eri d��m��, sonraki y�llarda yeniden y�kselmi�tir. Faiz oranlar� 1985 y�l�na gelindi�inde uluslararas� ortalamalar�n y�zde 5-6 puan �zerindedir.

D�viz kurunun kredibilitesi devletin d��k finansman�ndan etkilenmi�tir. Kamu kesimi konsolide a��n�n milli gelire oran� 1982 y�l�nda y�zde 7"ye kadar y�kselmi�, canlanma y�llar� olan 1987-90 aras�nda k��lm��, a��k yerine k��k miktarl� fazla verildi�i olmu�tur. Reel faiz oranlar� 1970"ler boyunca negatif iken 1980"de s�f�ra yakla�m�� ve 1985"ten sonra yeniden negatif olmu�tur. Tasarruf sahipleri ancak 1990 krizi s�ras�nda -son otuz y�l i�inde ilk defa- bor�lanmada pozitif maliyetle kar��la�m��lard�r.

2.2. Dereg�lasyon

�sve�"te, ilk dereg�lasyon �al��malar� �kinci D�nya Sava�� sonras�n

BASEL �Y� UZLA�ISI"NA �L��K�N ELE�T�R�LER VE �Y�LE�T�RME �NER�LER�

9/7/2010

Basel II Uzla��s�"na �li�kin Ele�tiriler ve �yile�tirme �nerileri

Yazar�n "Der Schweizer Treuhaender" dergisinin Ocak-�ubat 2002 say�s�nda (s. 67-74) yay�mlanan Kritik und Verbesserungsvorschlaege f�r den Basel II Akkord ba�l�kl� makalesinin T�rk�e �evirisi a�a��da yer almaktad�r.

�kinci isti�are paketi ile ilgili «Kantitatif Etki �al��mas��»"n�n (Quantitative Impact Study) de�erlendirilmesi Uzla��"n�n bir �ok zay�f y�n�n� ortaya koymaktad�r.

BIS (Bank for International Settlements) taraf�ndan May�s 2001 sonunda toplanan bankalar�n ikinci isti�are paketine ili�kin sonu�lar, Basel II Uzla��s�"n�n temel hedeflerine ula-��lmas� hususunda zay�f noktalar�n oldu�unu g�stermi�tir. Bu zay�f noktalar�n analiz edile-bilmesi ve anla��labilmesi, nihai �ekli 2002 sonunda yay�mlanmas� planlanan Basel Uzla��-s�"n�n olu�umu a��s�ndan son derece �nemlidir.

1. Giri�

Basel II Uzla��s�"n�n Ocak 2001"de a��klanan metninde [8] sermaye h�k�mleri �er�e-vesinde temelde iki hedef ve beklenti bulunmaktad�r: Birincisi; d�zenleyici ve ekonomik ser-maye konusunda daha fazla mutabakata varmakt�r. Burada ekonomik sermaye ile kastedilen, risklerin neden oldu�u ekonomik maliyeti kar��layan sermayedir. D�zenleyici sermaye ise Basel Uzla��s�"nda tavsiye edilen sermayedir. �kinci hedef; g�zden ge�irilmi� standart yakla-��m� kullananlar a��s�ndan �ng�r�len ve yakla��k ayn� d�zeyde tutulan sermaye donan�m�d�r.

Bu Uzla��"da, s�k� d�zenleyici denetleme ve geni�letilmi� kamuyu ayd�nlatma y�k�m-l�l�kleri yoluyla piyasa disiplini ve �effafl��n�n belirgin bir �ekilde art�r�lmas� ama�lanmak-tad�r.

2. Basel II Uzla��s� ile �lgili Ele�tiriler

Bu makalede, ikinci «Kantitatif Etki �al��mas��»"n�n sonu�lar� ile yukar�da say�lan he-deflerin ne �l��de �rt��t��n� ve hangi alanlarda Basel II Uzla��s�"nda iyile�tirmeler yap�la-bilece�ini �zetlemek istiyoruz. Buradaki temel sorun; g�zden ge�irilmi� standart yakla��m�n (risk a��rl�klar�n�n hesaplamas�nda d��sal ratingi kullan�yor) ve IRB yakla��m�n�n [«��sel Ratinge Dayal��» (Internal Rating Based)] kredi riski alan�nda ne �l��de bir sermaye azalt�m�na imkan sa�lad�� ve ula��lan sermayenin en az�ndan operasyonel riskleri kar��lama-ya yetip yetmedi�idir. Ayr�ca bu �al��mada denetim ve kamuyu ayd�nlatma h�k�mlerinin mant��n� ve ge�erlili�ini daha yak�ndan de�erlendirece�iz.
2.1. Basel II Uzla��s�"nda Kazananlar

Sermaye h�k�mleri a��s�ndan Basel II Uzla��s�, iki i� alan�n�n a��k zaferi ile sonu�-lanm��t�r [2], [4]: �irket �d�n�leri ve ipotekler. �lki i�in zaten g�zden ge�irilmi� standart yak-la��mda ve daha belirgin bir �ekilde IRB yakla��m�nda �nemli boyutta sermaye kolayl�� (y�zde 70"e kadar) sa�lanmaktad�r. Bunun kayna��n� Basel I Uzla��s�"ndaki �ok y�ksek daimi y�zde 100"l�k risk a��rl��nda aramak laz�md�r. Bunun aksine ipotek alan�nda sadece IRB yakla��m�n� kullananlar �nemli �l��de bir sermaye kolayl��ndan (y�zde 65"e kadar) faydala-nabilmektedirler. ��nk� g�zden ge�irilmi� standart yakla��mda risk a��rl�� Basel I"de oldu�u gibi y�zde 50"dir.

2.2. IRB Yakla��m�n�n Sonu�lar�

Bankalar�n t�m faaliyet alanlar� g�z �n�ne al�nd��nda, finansal kurumlar�n cevaplar� pek iyimser g�r�nmemektedir. Bankalar�n verdi�i cevaplara g�re, Basel isti�are paketinde sunulan prensipler, sermaye hesaplamas�n�n do�ru bir �ekilde �l��m� ve teminatlar�n dikkate al�nmas� hususlar� ile kar��la�t�r�ld��nda daha az ele�tirilmektedir. Basel Komitesi teklifinde [8], IRB yakla��m�n�n «temel�» �ekliyle g�zden ge�irilmi� standart yakla��mdan sadece orta-lama y�zde 2-3"l�k daha az kredi riski sermayesi gerektirdi�ini ve «ileri d�zeyde�» IRB yakla-��m�n�n (bu yakla��m uyguland�ktan sonraki ilk iki y�l i�in ek tasarruf y�zde 10 ile s�n�rland�-r�lmal�d�r) yaln�zca �ok geli�mi� bankalar i�in y�zde 10-20 oran�nda kolayl�k sa�lad��n� var-saymaktad�r. ��phesiz BIS"in de a��klanan hedefi olan IRB yakla��m�na ge�ilmesinden do-�acak y�ksek b�rokratik maliyetler g�z �n�ne al�nd��nda, bu tasarruf miktar� bankalar� te�-vik etmek i�in �ok yetersiz

T�RK BANKACILIK S�STEM�

9/7/2010

2005 YILININ �LK YARISINDAK� GEL��MELER
Yabanc� yat�r�mc�lar�n YTL cinsinden finansal ara�lara olan talepleri s�rerken do�rudan yat�r�m tercihlerinde de art�� olmu�tur.
Mali disiplinin s�rd�r�lerek kamu kesimi bor�lanma gereksiniminin azalt�lmas�n�, finansal kaynaklar �zerinde kamu kesiminden gelen bask�n�n d��r�lmesini �ng�ren maliye politikas� ile fiyat istikrar�n� g�zeten para politikas�n�n s�rd�r�lmesi, uluslararas� likiditenin geli�mekte olan �lkelere olan sermaye giri�ine olumlu etkisi, yabanc� yat�r�mc�lar�n YTL finansal ara�lara olan ilgisinin s�rmesi, �zel sekt�r�n d�� bor�lanma imkanlar�n�n s�rmesi, 17 Aral�k 2004 tarihinde AB"nin T�rkiye ile �yelik m�zakerelerinin ba�lat�lmas�na karar vermesi, �zel sekt�rde i� talep art��n�n s�rmesi, in�aat sekt�r�nde canlanma, tar�m sekt�r�nde �retim art�� ekonomik performans �zerinde etkili olmu�tur. Bu arada, petrol fiyatlar�n�n y�kselmesi yan�nda ABD"de k�sa vadeli faiz oranlar�ndaki y�kselme de olumsuz geli�meler olarak dikkatle izlenmektedir. T�rkiye ekonomisi 2005 y�l�n�n ilk yar�s�nda olumlu bir performans g�stermi�tir. Kamu kesimi a��n�n en �nemli nedeni olan b�t�e a��n�n gayrisafi milli has�laya oran�2004 Haziran d�neminde y�zde 8 iken 2005 y�l�n�n ayn� d�neminde y�zde 6"ya gerilemi�tir. Faiz d�� denge, program hedefleri do�rultusunda ger�ekle�mi�tir.
�� bor� stokunda art�� durmu�tur.
Merkez Bankas� net d�viz pozisyonu iyile�meye devam etmi�tir.
YTL talebi enflasyonun �zerinde artm��t�r.
Bireysel krediler artmaya devam etmi�tir.
D�� ticaret ve cari i�lemler a�� b�y�meye devam etmi�tir.

2005 YILININ �LK YARISINDAK� BANKACILIK S�STEM�NDEK� GEL��MELER
Bankac�l�k sisteminde, 2005 y�l�nda en �nemli geli�me, yabanc� yat�r�mc�lar�n bankac�l�k sistemine do�rudan veya ortakl�klar yoluyla yapt�klar� yat�r�mlar olmu�tur.
2004 y�l�nda T�rk Ekonomi Bankas� A.� ve BNP Paribas ortakl��ndan sonra, T.D�� Ticaret Bankas� A.�"nin �o�unluk hisselerinin Fortisbank taraf�ndan al�nd�� a��klanm��t�r.
T.D�� Ti

T.C MERKEZ BANKAS� TAR�H�ES�, BANKA"NIN YAPISI, T.C MERKEZ BANKASI ORGANLARI

9/7/2010

T.C
�STANBUL �N�VERS�TES�
M�HEND�SL�K FAKULTES�
END�STR� M�HEND�SL�G� B�L�M�

EKONOM� II
�DEV�

T�RK�YE CUMHUR�YETI MERKEZ BANKASI

*T.C Merkez bankasi tarih�esi
*Banka"n�n yap�s�
*T.C Merkez bankas� organlar�

NO: 1307970056
ADI: Arstan
SOYADI: ABDRAHMANuulu

TAR�H�E __________________________________________________
OSMANLI D�NEM�
Merkez Bankalar�, bug�n hemen her �lkede d�rt ana i�lev �stlenmektedir:
*�lke i�indeki para arz�, dolay�s�yla para piyasas�n� d�zenlemek,
*Bankac�l�k sistemini denetleyen kurum olarak �lkedeki kredi hacmini ve da��l�m�n� ayarlamak,
*�lkenin alt�n ve d�viz rezervlerini y�netmek, d�� demelerini d�zenlemek,
*Devletin haznedarl�� ya da mali ajanl�� i�levini yerine getirmek.
Klasik Osmanl� d�zeninde, yukar�da say�lan d�rt i�lev; hazine, darphane, sarraflar, vak�flar, bedestenler ve loncalar�n y�klendi�i de�i�ik rollerin bir araya gelmesiyle g�r�lm�� oluyordu. Tanzimat sonras�nda Osmanl� �mparatorlu�unun izledi�i d��a a��k ekonomik ili�kiler, �mparatorlu�un para ve kredi sisteminde de yeni d�zenlemeleri zorunlu k�ld�. Tanzimat�n ilan�nda en �nemli nedenlerden biri olan, Kavalal� Mehmet Ali Pa�aya kar�� yap�lan sava�, Osmanl�lar� �nemli para sorunlar�yla kar�� kar��ya b�rakt�. D��ar�dan bor� bulamayan Osmanl� �mparatorlu�u ilk kez ka��t para basma yoluna gitti. Ancak, bu ka��t para h�zla de�er kaybetti ve �e�itli ayardaki madeni paralar da pek �ok sorun yaratt�.
Osmanl� �mparatorlu�u, 1844 y�l�nda "Usul� Cedide �zere Tashihi Ayar" kararnamesiyle iki metalli bir para sistemi olu�turmaya �al��t�. Bu para reformunun sonu� verebilmesi i�in d�� demelerinde Osmanl� paras�n�n �ngiliz paras�na kar�� kurunu sabit tutmak amac�yla Galata bankerlerinden Alleon ve Baltazzi ile bir anla�ma yap�ld�. Bu anla�maya g�re �ngiltere ve Fransaya yap�lacak �demeler, bankerler taraf�ndan belli bir �deme kar��l��nda, sabit kur �zerinden yap�l�yordu ve bu �

HAZ�RAN 1999 TAR�H�NDEN G�N�M�ZE KADAR OLAN YASAL D�ZENLEMELER

9/7/2010

Haziran 1999 Tarihinden G�n�m�ze Kadar Olan Yasal D�zenlemeler

23 Haziran 1999 tarihinde Resmi Gazetede yay�mlanan 4389 say�l� Bankalar Kanununun amac�; tasarruf sahiplerinin hak ve menfaatlerini korumak, mali piyasalarda g�ven ve istikrar� ve ekonomik kalk�nman�n gereklerini de dikkate alarak kredi sisteminin etkin bir �ekilde �al��mas�n� sa�lamak �zere bankalar�n kurulu�, y�netim, �al��ma, devir, birle�me, tasfiye ve denetlenmelerine ili�kin esaslar� d�zenlemektir. Kanun ile bankac�l�k sisteminin d�zenleyici-denetleyici �er�evesi yenilenmi�tir. Kanun ile getirilen en �nemli yap�sal de�i�iklik bankac�l�k sekt�r�n�n d�zenlenmesi g�zetimi ve denetimi konusunda farkl� kurumlara da��lm�� bulunan yetkilerin �zerk bir kurulun �at�s� alt�nda birle�tirilmi�tir. Kanunla verilen di�er g�revleri yapmak ve yetkileri kullanmak �zere kamu t�zel ki�ili�ini haiz, idari ve mali �zerkli�e sahip Bankac�l�k D�zenleme ve Denetleme Kurumu kurulmu�tur. Kurum, tasarruf sahiplerinin haklar�n� ve bankalar�n d�zenli ve emin bir �ekilde �al��mas�n� tehlikeye sokabilecek ve ekonomide �nemli zararlar do�urabilecek her t�rl� i�lem ve uygulamalar� �nlemek, kredi sisteminin etkin bir �ekilde �al��mas�n� sa�lamak �zere gerekli karar ve tedbirleri almak ve uygulamakla y�k�ml� ve yetkilidir.

* 8 Eyl�l 1999 tarihinde Resmi Gazetede yay�mlanan 4447 say�l� ��sizlik Sigortas� Kanunu ile sosyal g�venlik alan�nda uzun bir zaman�n birikimi olan sorunlar�n giderilmesi ve sistemin i�lerlik kazanmas� a��s�ndan reform niteli�inde bir ad�m at�lm��t�r. Bu kanunla i�sizlik sigortas� uygulamas� �lkemizde ba�lam��t�r. ��sizlik sigortas� zorunludur. Bu kanun kapsam�na giren ve halen �al��makta olanlar bu kanunun y�r�rl��e girdi�i tarihte, yeni girenler ise i�e ba�lad�klar� tarihten itibaren sigortal� olurlar. Kanunun �ng�rd�� demelerde bulunmak �zere ��sizlik Sigortas� Fonu kurulmu�tur. Ayr�ca bu kanunla emeklilik ya�� y�kseltilmi�, mevcut sigortal�lardan emekliliklerine 10 y�ldan fazla kalanlar i�in emeklilik ya�� kad�nlarda 52 ve erkeklerde 56 olmu�tur. (Mevcut sigortal�lara y�nelik asgari emeklilik ya�� d�zenlemesi Anayasa Mahkemesince iptal edilmi� olup ilgili d�zenleme TBMMnin yeni d�neminde g�r��lecektir.) Kanun y�r�rl��e girdi�i tarihten itibaren ilk kez sigorta kapsam�na giren sigortal�lar i�in emeklilik ya�� kad�nlarda 58 ve erkeklerde 60 olarak belirlenmi�tir. Her �� kurumda sigorta kapsam�na yeni giren kad�n ve erkek sigortal� i�in sigortal�l�k s�resi 25 y�l olarak d�zenlenmi�, 506 say�l� Sosyal Sigortalar Kanunu �er�evesinde ilk defa sigorta kapsam�na giren sigortal�lar�n prim �deme g�n say�s� ise 5000 g�nden 7000 g�ne ��kar�lm��t�r. Emekli ayl�klar�n�n, D�E taraf�ndan a��klanan en son temel y�l� kentsel yerler T�ketici Fiyatlar� Endeksindeki ayl�k art�� oran�nda art�r�lmas� esas� getirilmi�tir.

Sosyal G�venlik Reformu �er�evesinde kurumlar�n prim tahsilat ve kay�tl�l�k oran�n� art�rmak �zere birtak�m idari ve kurumsal d�zenlemeler ger�ekle�tirilmi�tir. Bu �er�evede Ekim 2000 tarihinde y�r�rl��e giren Kanun H�km�nde Kararnameler �unlard�r:
- 616 Say�l� KHK: Sosyal Sigortalar Kurumu Ba�kanl��a d�n��t�r�lm�� ve Ba�kanl�k �at�s� alt�nda Sigorta ve Sa�l�k ��leri Genel M�d�rl�kleri ad� alt�nda iki Genel M�d�rl�k kurulmu�tur.
- 617 Say�l� KHK: ��sizlik Sigortas�, aktif ve pasif i�g�c� programlar�n�n daha iyi y�r�t�lmesini teminen �� ve ��i Bulma Kurumu kapat�lm�� ve T�rkiye �� Kurumu kurulmu�tur.
- 618 Say�l� KHK: SSK, Ba�-Kur ve ��-Kur aras�nda daha iyi koordinasyon sa�lanmas�n� teminen �al��ma ve Sosyal G�venlik Bakanl�� yeniden yap�land�r�lm�� ve s�z konusu Bakanl�k �at�s� alt�nda Sosyal G�venlik Kurumu kurulmu�tur.
- 619 Say�l� KHK: Ba�-Kur yeniden yap�land�r�lm��, sigorta ve sa�l�k hesaplar�n�n birbirinden ayr�lmas� ve Kurumun akt�eryal altyap�s�n�n g��lendirilmesi a��s�ndan baz� tedbirler getirilmi�tir.

* 4 Kas�m 1999 tarihinde Resmi Gazetede yay�mlanan 4458 say�l� G�mr�k Kanununun amac�, T�rkiye Cumhuriyeti G�mr�k B�lgesine giren ve ��kan e�yaya ve ta��

F�NANSBANK AYLIK B�LTEN

9/7/2010

F�NANSBANK AYLIK B�LTEN

�� kamu mevduat bankasi sekt�r�n % 33"�n� olusturuyor.
IMF. 6. g�zden ge�irme Ekim ayina ertelendi. H�k�met 5. g�zden ge�irmenin
tamamlanmasi i�in gelir artirici ve gider azaltici TL 2.0 katrilyonluk kaynak saglayacak
tedbirleri aldi. Buna g�re bazi kalemlerde �zel Islem Vergisi ile egitime katki payi,
% 25 ile % 100 arasinda degisen oranlarda arttirildi. S�zkonusu vergilerdeki agirlikli
artis orani ise % 66.6 olarak belirlendi.
Cumhurbaskani Ahmet Necdet Sezer, kamuoyunda 6. Uyum Paketi olarak bilinen
4928 sayili �esitli Kanunlarda Degisiklik Yapilmasina Iliskin Kanunu onayladi.
Cumhurbaskanligi basin merkezinden yapilan a�iklamada, Sezerin, TBMM"ce 19
Haziran 2003 tarihinde kabul edilen 4903 sayili �esitli Kanunlarda Degisiklik
Yapilmasina Iliskin Kanunu, 19. maddesi ve bu maddeyle baglantisi nedeniyle 21.
maddesinin bir kez daha g�r�s�lmesi i�in 30 Haziran 2003 tarihinde T�rkiye B�y�k
Millet Meclisine geri g�nderdigi animsatildi. A�iklamada, Yasa"nin, T�rkiye B�y�k
Millet Meclisince 15 Temmuz 2003 tarihinde yeniden g�r�s�lerek kabul edildigi
belirtilerek, Sezerin Yasa"yi yayimlanmak �zere Basbakanliga g�nderdigi kaydedildi.
Cumhurbaskani Ahmet Necdet Sezer, 18 Temmuz g�n�, Hazineye ait tasinmazlarin
satisini �ng�ren 4916 sayili �esitli Kanunlarda ve Maliye Bakanliginin Teskilat ve
G�revleri Hakkinda Kanun H�km�nde Kararnamede Degisiklik Yapilmasi Hakkinda
Kanunu onayladi. Hazineye ait tarim arazileri 5 yil s�reyle fiilen kullananlara
satilacak, bu araziler 10 yil tarim disi ama�larla kullanilamayacak. Yabanci kisi ve
sirketler, 30 hektara kadar tasinmaz mal edinebilecek, daha fazlasi i�in Bakanlar
Kurulu karar verecegi a�iklandi.
Anayasa Mahkemesi, 23/07/2003 �arsamba g�n�, bu yilin t�m�nde TL 1,1 katrilyon
beklenen ek motorlu tasitlar vergisi alinmasina iliskin yasa maddesinin, ek verginin
t�m m�kellefleri kapsamamasi nedeniyle, iptaline karar verdi. Mahkeme ek emlak
vergisi alinmasina iliskin maddenin iptal istemini ise reddetti.
TBMM"nin 1 Agustos tarihinde tatile girmesi, Temmuz ayinin son haftasinda Genel
Kurul"da bir �ok kanun tasarisinin g�r�s�lerek, kabul edilmesine neden oldu. Kabul
edilen yasalardan biri, Siyasi ve ideolojik ama�la su� islemek i�in kurulmus ter�r
�rg�tleri mensuplarinin topluma yeniden kazandirilmasini ama�layan Topluma
Kazandirma Yasa Tasarisi. 4. maddesi ve ge�ici 1. maddesi af niteligi tasiyan
Yasa"nin t�m�n�n oylamasina 427 milletvekili katilirken, Yasa 71 red oyuna karsi 356
oyla kabul edildi. Hafta i�inde kabul edilen bir diger Yasa da, SSKnin yeniden
yapilandirilmasina iliskin yasa tasarisi. Bu tasari ile Sosyal Sigortalar Kurumu
Baskanlik olarak yapilandirilarak, saglik ve sigorta isleri iki ayri genel m�d�rl�k
seklinde �rg�tlenecek. Yasa"yla SSK"nin birikmis alacaklarinin tahsilatinin
saglanabilmesi i�in gecikme faizi indirimi ve taksitlendirme olanagi getirildi.
Anayasa Mahkemesinin iptal ettigi motorlu tasit ek vergisi, 1 Nisan tarihinden sonra
tasit alanlari da kapsayacak sekilde degistirilerek, 30 Temmuz g�n�, TBMM Genel
Kurulunda yeniden kabul edildi. Genel Kurul ayrica 20 yasin �zerindeki ara�larini
hurdaya �ikararak yeni ara� alanlara �zel t�ketim vergisi indirimi getiren yasa
tasarisini da kabul etti. Ayrica yine TBMM Genel Kurulunda, Kamu Ihale Kanununda
degisiklik �ng�ren yasa tasarisi da kabul edildi. Ancak, Enerji, su, ulastirma ve
telekom�nikasyon sekt�r�nde faaliyet g�steren KITler ile vakif �niversiteleri yasa
kapsami disinda kalacak.
FiNANSBANK HAZINE SATIS & PAZARLAMA
AYLIK B�LTEN AGUSTOS2003
FINANSBANK
3
TBMM Genel Kurulunda, Cumhurbaskani Ahmet Necdet Sezerin bir kez daha
g�r�s�lmek �zere Meclise iade ettigi, orman niteligini yitiren arazilerin satisi ve
milletvekili yasinin 25e indirilmesine iliskin yasa 368 oyla kabul edildi. Anayasa
degisikliginin milletvekili se�ilme yasinin 25e d�s�r�lmesi ile orman niteligini yitiren
arazilerin satisina iliskin maddelerin halkoyuna sunulmasi halinde t�m�yle oylanmasini
�ng�ren y�r�rl�k maddesi 371 oyla kab

19. Y�ZYIL OSMANLI �MPARATORLU�U"NDAK� �KT�SAD� GEL��MELER

9/7/2010

��indekilerSayfa

Giri� 1

A.19. Y�zy�l Osmanl� �mparatorlu�u"ndaki �ktisadi Geli�meler
I.19. Y�zy�l�n Ba�lar�nda Osmanl� �mparatorlu�u"nu Tehdit Eden
�� ve D�� Geli�meler 2
II.19. Y�zy�lda �zlenen �ktisadi Politikalar 3
III.Osmanl� Devleti"nin 19. Y�zy�ldaki Para D�zeni ve D�� Bor�lanma 5
IV.19. Y�zy�l Osmanl� Toplumunda �irket�ilik ve Ticari Mevzuattaki
Geli�meler 6

B.Osmanl� Devleti"nde 19. Y�zy�ldan �tibaren Kurulan Bankalar ve
Di�er Kredi Kurumlar�
I.Osmanl� Devleti"nde Bankac�l�ktaki Gecikme 8
II.Osmanl� Devleti"nin Merkez Bankas� �htiyac� 9
III.Tanzimat Sonras� Kurulan Bankalar ve Di�er Kredi Kurumlar� 11

Sonu� 18
Giri�

Osmanl� �mparatorlu�u"nda bankac�l�k �stanbul"un fethi ile ba�lar.�stanbul"un fethi, Avrupa ekonomisi ile Osmanl� Devleti"nin ve insan�n�n tan��mas�n� sa�lam��t�r.Zira fethedilen �stanbul,Akdeniz ve Karadeniz ba�lant�l� iki ticaret yolunun ortas�nda bulunuyordu ve bu ticaretin kalbi,bankalar ya da bankerlerdi.Fatih Sultan Mehmet fetih haz�rl�klar�na ba�lad�� andan itibaren bu ticaretin i�ine girmi�,banka ve bankerleri kar��s�nda bulmu�tur.Hatta Galata"ya yerle�mi� olan bankerler ile Venedik ve Cenova bankalar�n�n temsilcilerinin, ekonomik krizin bata��na d��m�� Bizans"tan �mit kestikleri i�in,Bizans"�n bor�lar�n�n bir k�sm�n� �stlenmesi ko�uluyla Fatih"e her t�rl� yard�m s�z� verdikleri yolunda bir s�ylenti vard�r.

Bu vaadlerini yerine getirdikleri i�in de fetihten sonra Fatih Sultan Mehmet,Galata"daki banker ve banka temsilcilerinin kanunlar�na riayet etmek ve gerekli vergileri �demek �art�yla �lkesinde mesleklerini icraya devam edebilecekleri yolunda bir ferman yay�nlam��t�r.

Kanuni"den sonra Osmanl� Devleti"nin iktisadi durumunun bozulmas� sonucu ortaya ��kan a��r� spek�latif hareketl

T�RK�YE"DE �LLER VE B�LGELER �T�BAR�LE GEL�R, N�FUS, BANKA SAYISI, �UBE SAYISI, TOPLAM KRED�LER VE TOPLAM MEVDUAT

9/7/2010

T�rkiye"de �ller ve B�lgeler �tibariyle Gelir, N�fus, Banka Say�s�, �ube Say�s�, Toplam Krediler ve Toplam Mevduat
"1990-1999"

��indekiler

1.Giri�
2.Genel De�erlendirme
3.B�lgesel Analiz
3.1. Temel B�y�kl�kler �tibariyle B�lgeler
3.1.1. B�lgeler ve Kapsad�klar� �ller
3.1.2. Milli Gelir
3.1.3. N�fus
3.1.4. Toplam Krediler
3.1.5. �htisas Kredileri
3.1.6. �htisasd�� Krediler
3.1.7. Toplam Mevduat
3.1.8. TL Mevduat
3.1.9. YP Mevduat
3.1.10. Banka Say�s�
3.1.11. �ube Say�s�
3.2. B�lgelere G�re Rasyo Analizi
3.2.1. Yo�unla�ma Oranlar�
3.2.2. Ki�i Ba��na D��en Milli Gelir
3.2.3. Ki�i Ba��na D��en Kredi
3.2.4. Ki�i Ba��na D��en Mevduat
3.2.5. Banka Ba��na D��en Kredi
3.2.6. Banka Ba��na D��en Mevduat
3.2.7. Banka Ba��na D��en �ube Say�s�
3.2.8. Banka Ba��na D��en Ki�i Say�s�
3.2.9. �ube Ba��na D��en Kredi
3.2.10. �ube Ba��na D��en Mevduat
3.2.11. �ube Ba��na D��en Ki�i Say�s�
3.2.12. Kredi / Milli Gelir
3.2.13. �htisas ve �htisasd�� Kredilerin Toplam Krediler ��indeki Da��l�m�
3.2.14. Mevduat / Milli Gelir
3.2.15. TL ve YP Mevduat�n Milli Gelire Oran�
3.2.16. TL ve YP Mevduat�n Toplam Mevduat ��indeki Da��l�m�
3.2.17. Kredi / Mevduat
4.�llere G�re Analiz
4.1. Temel B�y�kl�kler �tibariyle �ller
4.1.1.Do�urgan �ller ve Sonradan �l Olan �l�eleri
4.1.2. Milli Gelir
4.1.3. N�fus
4.1.4. Toplam Krediler
4.1.5. �htisas Kredileri
4.1.6. �htisasd�� Krediler
4.1.7. Toplam Mevduat
4.1.8. TL Mevduat
4.1.9. YP Mevduat
4.1.10. Banka Say�s�
4.1.11. �ube Say�s�
4.2. �llere G�re Rasyo Analizi
4.2.1. Yo�unla�ma Oranlar�
4.2.2. Ki�i Ba��na D��en Milli Gelir
4.2.3. Ki�i Ba��na D��en Kredi
4.2.4. Ki�i Ba��na D��en Mevduat
4.2.5. Banka Ba��na D��en Kredi
4.2.6. Banka Ba��na D��en Mevduat
4.2.7. Banka Ba��na D��en �ube Say�s�
4.2.8. Banka Ba��na D��en Ki�i Say�s�
4.2.9. �ube Ba��na D��en Kredi
4.2.10. �ube Ba��na D��en Mevduat
4.2.11. �ube Ba��na D��en Ki�i Say�s�
4.2.12. Kredi / Milli Gelir
4.2.13. �htisas ve �htisasd�� Kredilerin Toplam Krediler ��indeki Da��l�m�
4.2.14. Mevduat / Milli Gelir
4.2.15. TL ve YP Mevduat�n Milli Gelire Oran�
4.2.16. TL ve YP Mevduat�n Toplam Mevduat ��indeki Da��l�m�
4.2.17. Kredi / Mevduat

1. Giri�
Bu �al��mada n�fus, milli gelir ve bankac�l�k sekt�r� verileri kullan�larak T�rkiye genelinde illerin ve b�lgelerin 1990-1999 d�nemi �tibariyle ekonomik geli�melerinin kar��la�t�r�lmas� ama�lanm��t�r. N�fus ve milli gelir verileri Devlet �statistik Enstit�s� (D�E); bankac�l�k sekt�r�ne ait kredi, mevduat, banka ve �ube say�lar�na ili�kin veriler ise T�rkiye Bankalar Birli�i kaynaklar�ndan sa�lanm��t�r.
Veriler aras�nda daha sa�l�kl� kar��la�t�rma yap�labilmesi amac�yla baz� d�zenlemeler yap�lm��t�r. Bu kapsamda, n�fus verileri ile daha do�ru bir kar��la�t�rma yap�labilmesini teminen, toplam krediler rakam�na K�br�s ve yabanc� �lkelere a��lan krediler ile il baz�nda da��l�m� yap�lamayan �ller Bankas� taraf�ndan a��lan krediler; toplam mevduat rakam�na ise K�br�s ve yabanc� �lkelerde toplanan mevduat miktarlar� dahil edilmemi�tir. Kalk�nma ve yat�r�m bankalar� grubu stat�leri gere�i mevduat kabul etmemekle birlikte, bu grubun banka ve �ube say�lar� banka ba��na d��en mevduat, �ube ba��na d��en mevduat gibi oranlar�n hesaplamalar�na dahil edilmi�tir. Y�ll�k ortalama art�� h�zlar�n�n hesaplanmas�nda ise geometrik ortalama y�ntemi kullan�lm��t�r.
�l baz�nda yap�lan analizlerde ise �nemli bir k�s�t� �nceki d�nemlerde il�e olan kimi yerle�im b�lgelerinin izleyen d�nemlerde il olmalar�n�n tam bir kar��la�t�rma yap�lmas�n� zorla�t�rmas� olu�turmaktad�r. Bu t�r b�lgelerin il�e oldukla

KRED�L� SATI�LARIN ORTA VADEL� F�NANSMANI"NA YARDIMCI B�R Y�NTEM FORFAITING

9/7/2010

KRED�L� SATI�LARIN ORTA VADEL� F�NANSMANI"NA YARDIMCI B�R Y�NTEM : FORFAITING

Forfaiting; �zellikle mal ve hizmet ihracat�ndan kaynaklanan ve belli bir �deme plan�na ba�l� olarak tahsil edilecek vadeli alacaklar�n r�cusuz olarak bir banka veya bu alanda ihtisasla�m�� bir finans kurumu (forfaiter) taraf�ndan belirli bir iskonto oran� ile sat�n al�nmas� i�lemidir. Forfaiting"in genel �zelli�i; ithali istenen bir yat�r�m mal� bedelinin, bu mal�n ekonomik �mr�ne yay�larak, taksitlerle ihracat��ya �denmesidir. Bu itibarla, ihracat�� ile ithalat�� aras�nda yap�lan bir s�zle�me �er�evesinde mal�n fiyat� ve �deme ko�ullar� saptanmakta, ithalat�� mal�n kendisine teslimini m�teakip, banka avali veya garantisi sa�lanan bor� ara�lar�n� bankas� arac�l��yla ihracat��ya iletmekte, ihracat�� alaca��n� derhal nakde d�n��t�rmek istedi�i takdirde bir forfaiter ile belli bir iskonto oran� �zerinden bir s�zle�me yapmaktad�r. Bor� ara�lar�n�n forfaiter"e teslimi ve iskontoyu m�teakip ihracat��n�n alaca��n�n tahsiline y�nelik t�m sorumlulu�u sona ermekte, forfaiter ise portf�y�ne dahil etti�i bor� ara�lar�n� vadesi geldi�inde muhatap durumundaki garant�re (bankaya) iletebilece�i gibi ��nc� �ah�slara da devredebilmektedir.
Uluslararas� ticari ili�kilerde basit ve al��lm�� finansman ara�lar� olarak kullan�lan, teorik olarak, senetli ve senetsiz her �e�it alacak forfaiting"e konu olabilirse de, poli�e ve bono �eklindeki ticari alacaklar daha g�venceli addedildiklerinden forfaiting"de yayg�n olarak kullan�lmaktad�rlar. Di�er taraftan, akreditifler ve defter alacaklar�n�n (book-receivables)"da forfaiter"e devredilebilmesi m�mk�n ise de, bu i�lemlerin mahiyetlerinin karma��kl�k i�ermesi ve �o�u kez de ihtilaflara yol a�mas� nedeniyle uygulamada tercih edilen bor� ara�lar� genellikle poli�e ve bonolard�r.
Geli�me yolundaki �lkelere sanayi ve yat�r�m mallar� ihra� etmek isteyen firmalar�n ihracatlar�n�n finansman�nda forfaiting �nemli bir finansman tekni�i olarak i�levini s�rd�rmektedir. Son y�llarda faiz oranlar�nda ve d�viz kurlar�nda �nemli dalgalanmalar�n olu�u, ihracat kredi sigortas� ve garanti �artlar�n�n s�n�rlay�c� hale geli�i, forfaiting piyasas�n�n geli�mesinde etkili olmu�tur. T�m olumlu geli�melere ra�men, bankalar�n sabit faizli bir finansmana y�nelme sonucu muhtemel baz� rizikolar� �stlenmeleri, ihtisasla�m�� bir teknik olan forfaiting i�lemlerinin y�r�t�lmesinin uzman personel gerektirmesi, forfaiting piyasas�na yeni giri�leri g��le�tirmektedir.
I- FORFA�T�NG"�N GEL��M�
Poli�e ve bono, vb. bor� ara�lar�n�n sat�c�dan (ihracat��) r�cusuz sat�n al�nmas� �kinci D�nya Sava��ndan sonra �nem kazanm��t�r. Uluslararas� ticaretteki geni� tecr�besiyle Z�rih Bankac�lar Birli�i, ABD"den eski Do�u Avrupa �lkelerine sat�lan hububat�n finansman�nda �nc�l�k yapm��t�r. Uluslararas� orta vadeli finansman talebinin kar��lanmas�nda ilk forfaiting i�lemi, 1962 y�l�nda ABD"den, daha sonra eski Sovyetler Birli�i"ne sat�lmak �zere, Almanya"ya yap�lan hububat ihracat�nda ger�ekle�tirilmi�tir. ABD firmalar�n�n mal bedelini pe�in istemelerine mukabil eski Sovyetler Birli�i"nin kredili mal sat�n alma konusunda israrl� olu�u, o y�llarda �svi�re bankalar�n�, Sovyetler Birli�i"nin bor� senetleri kar��l�� ABD"li ihracat��lar�n alacaklar�n� sat�n alma y�ntemine y�neltmi�tir. B�ylece, uluslararas� bankac�l�k merkezlerinden birisi olan �svi�re 1962 y�l�nda forfaiting i�lemlerine �nc�l�k etmi� olup, eski Sovyetler Birli�i garantisi olan D�� Ticaret Bankas�"n�n orta vadeli poli�eleri, �svi�re bankalar� taraf�ndan iskonto edilerek ihracat bedelleri ABD"li ihracat�� firmalara �denmi�tir. Forfaiting, daha sonra yat�r�m mallar� ticaretinde kullan�lan orta vadeli bir finansman y�ntemine d�n��m��t�r. Euro-pazarlar�n da geli�mesi sonucu 1970 y�l�ndan itibaren �ngiltere, forfaiting faaliyetlerin en �nemli merkezi olmu�tur. Zira, �svi�re"de t�m finansman kurulu�lar�n�n i�leme tabi tuttuklar� ciro edilebilir belgelerin damga vergisine tabi olu�u, �ngiltere"de ise bunun s�zkonusu o

AVRUPA MERKEZ BANKALARI S�STEM� VE M�LL� MERKEZ BANKALARI

9/7/2010

Avrupa Merkez Bankalar� Sistemi ve Milli Merkez Bankalar�

AB �yesi �lkelerin Merkez Bankas� Stat�leri" nin Merkez Bankas�n�n Ba��ms�zl��na Ili�kin Maastricht Andla�mas� ve Avrupa Merkez Bankalar� Sistemi Stat�s� H�k�mleriyle Uyumu

�ubat 1997

T�rkiye Bankalar Birli�i
Bankac�l�k ve Ara�t�rma Grubu

Avrupa Merkez Bankalar� Sistemi
ve
Milli Merkez Bankalar�

AB �yesi �lkelerin Merkez Bankas� Stat�leri" nin Merkez Bankas�n�n Ba��ms�zl��na Ili�kin Maastricht Andla�mas� ve Avrupa Merkez Bankalar� Sistemi Stat�s� H�k�mleriyle Uyumu

Melike Alparslan*

Giri�

Avrupa Ekonomik ve Parasal Birli�i"nin 1999 y�l�nda ba�layacak 3. a�amas�ndan �nce Birlik �yesi �lkelerin merkez bankas� stat�leri ve ilgili mevzuat�n�n Maastricht Andla�mas� (bundan b�yle yanl�zca Andla�ma) ve Avrupa Merkez Bankalar� Sistemi (AMBS) Stat�s� h�k�mleriyle uyumlu hale getirilmesi Andla�man�n 108. maddesinde �ng�r�lm��t�r.

Madde 108"de �ye �lkelerin kendi mevzuat�n� Avrupa Para Birli�i"nin gereklerini kar��lamak �zere Andla�ma h�k�mlerine uyumlu hale getirmeleri h�kme ba�lanm��t�r. Buna g�re; "Her �ye devlet, kendi milli merkez bankas�n�n stat�s� de dahil olmak �zere milli mevzuat�n�n bu Andla�ma ve AMBS stat�s� ile en ge� AMBS"nin ger�ekle�tirilmesi tarihine kadar uyumlu olmas�n� g�zetir" .

Parasal Birli�in 3. a�amas�n�n 1 Ocak 1999 tarihinde ba�lamas�yla birlikte, Avrupa Merkez Bankas� (AMB) ortak para politikas�n� uygulamaya ge�irece�inden, Andla�man�n 108. maddesi bu tarihte ge�erlilik kazanacakt�r. Ancak milli merkez bankalar�n�n ba��ms�zl��n�n olu�turulmas� y�n�nde, Andla�man�n 109e (5) maddesinde milli merkez bankalar� stat�leri ile Andla�ma ve AMBS stat�s� aras�ndaki uyum sa�lama s�recinin daha �nceden ba�layabilece�i �ng�r�lm��t�r.

Madde 109e(5)"de; "Ikinci a�ama s�resince her �ye devlet gerekli oldu�u takdirde merkez bankas�n� ba��ms�zl��a g�t�recek olan s�reci 108. madde uyar�nca ba�lat�r" denilmektedir.

Avrupa Para Enstit�s� (APE), Andla�ma h�k�mlerinde yer alan kriterlerin �ye �lkelerce ne �l��de kar��land�� ve bu kriterlere uyumun sa�lanmas�nda kaydetmi� olduklar� ilerlemeleri, Andla�ma"n�n 109j(1) maddesinde �ng�r�ld�� zere Avrupa Birli�i Konseyi"ne rapor etmekle y�k�ml�d�r. Avrupa Birli�i (AB) �yesi �lkelerin merkez bankalar� stat�s� ve yasal mevzuat�nda, Andla�ma ve AMBS stat�s� h�k�mleri gere�ince yapacaklar� uyum �al��malar�n� APE"nin dan��manl��nda s�rd�rmektedirler .

Bu �al��mada, merkez bankas�n�n ba��ms�zl�� konusunda milli merkez bankalar� stat�leri ile Andla�ma ve AMBS stat�s�nde �ng�r�len h�k�mler aras�nda gerekli uyumun sa�lanmas� y�n�nde, �ye �lkelerin mevcut durumlar�na ili�kin bir de�erlendirme yap�lm��t�r. Hi� ku�kusuz, milli merkez bankalar�n�n AMBS"nin birer par�as� durumuna gelmesi i�in sadece merkez bankalar� stat�lerinde sa�lanan bir uyumun yeterli olaca�� d��n�lmemelidir. Milli merkez bankalar� stat�leri d��nda, �ye �lkelerin �e�itli mevzuat� da (�rne�in; I� Kanunu, B�t�e Kanunu vb.) Andla�ma ve AMBS stat�s� ile uyum gerektiren h�k�mler ta��yabilmektedir. Ancak bu �al��mada sadece Andla�ma ve AMBS stat�s�n�n, merkez bankas�n�n ba��ms�zl�k kimli�i ile ilgili h�k�mleri gere�i milli merkez bankalar� stat�lerinde uyum sa�lanmas�n� gerektiren konulara yer verilmektedir.

I. Merkez Bankas� ve Kamu Sekt�r� �li�kisini D�zenleyen Andla�ma H�k�mleri

Maastricht Andla�mas�n�n yap�lmas�ndan sonra ge�en d�nemde, Birlik �yesi bir�ok �lke, Andla�man�n 108 ve 109e(5) maddeleri gere�i, kendi merkez bankalar� stat�lerini Andla�ma h�k�mleriyle uyumlula�t�rma �abas� i�inde olmu�lard�r. Bu konuda en h�zl� geli�me ise Andla�man�n merkez bankalar� ve kamu sekt�r� ili�kisini d�zenleyen h�k�mleri gere�i yap�lan uyum �al��malar�nda sa�lanm��t�r.

Merkez bankalar�n�n kamu sekt�r�ne kredi a�mas� ve finansal kurumlara ba�vurmas�nda ayr�cal�k tan�nmas�, parasal istikrar�n sa�lanmas� i�in yap�lacak uyum �al��malar�yla ba�da�mayaca�� i�in, Parasal Birli�in ikinci a�amas�ndan itibaren bu t�r uygulamala

BANKACILIK SEKT�R� REFORMU GEL��ME RAPORU

9/7/2010

CUMHUR�YET D�NEM�NDE �LK �ZEL G�R��M BANKACILI�I YAPI VE KRED� �RNE��

9/7/2010

T.C
MARMARA �N�VERS�TES�
SOSYAL B�L�MLER ENT�T�S�
�KT�SAT ANAB�L�M DALI
�KT�SAT TAR�H� B�L�M DALI

"CUMHUR�YET D�NEM�NDE
�LK �ZEL G�R��M BANKACILI�I
YAPI ve KRED� �RNE��"
(Y�KSEK L�SANS TEZ�)

ABDULLAH G�L

Dan��man; Do�. Dr.Ti�in�e Oktar
�stanbul-1999
��NDEK�LER

KISALTMALAR
G�R��
B�R�NC� B�L�M
T�RK�YE"DE BANKACILI�IN GEL��M�
A-Cumhuriyet �ncesi D�nemde Bankac�l��n Geli�imi
B-Cumhuriyet Sonras� D�nemde Bankac��l��n Geli�imi (1923-1932)
C-(1933-1950) D�nemi"nde Bankac�l��n Geli�imi
�K�NC� B�L�M
YAPI VE KRED� BANKASI"NIN KURULU� �NCES� VE GEL��MELER
A-Yap� ve Kredi Bankas�"n�n Kurucusu Kaz�m Ta�kent ve T�rkiye"de �lk �eker Fabrikas�"n�n Kurulu�u
1. Do�an Sigorta A.�"nin Kurulu�u ve Amac�
1a. Do�an Sigorta"n�n Faaliyetleri
2. Demir Toprak A.�"nin Kurulu�u ve Amac�
a-Demir Toprak A.�"nin Faaliyetleri
��NC� B�L�M
YAPI VE KRED� BANKASI"NIN KURULU�U
A-Banka Kurma Fikri"nin Do�u�unda Etken Olan Nedenler
B-Yap� ve Kredi Bankas�"n�n Kurulu� �al��malar�

1.Yap� ve Kredi Bankas�"n�n Kurulu� Amac�
2.Yap� ve Kredi Bankas�"n�n Kurucular�
3.Bankan�n �lk Umumi Heyet Toplant�s�
4.�lk Y�netim Kurulu
5.Bankan�n ilk Merkez Binas�
6.Yap� ve Kredi Bankas�"n�n Faaliyete Ge�i�i
C- Yap� ve Kredi Bankas�"n�n Faaliyet Alan�
D- Yap� ve Kredi Bankas�"n�n Kurulu� Amac�"n�n De�i�mesine Yola�an Nedenler
D�RD�NC� B�L�M
T�RK BANKACILIK BANKACILIK S�STEM�NDE YAPI VE KRED� BANKASININ YER�
A-Sermaye Yap�s�
B-Bankac�l�k Hizmeti
1.a.Tasarruflar�n �zendirilmesi-�kramiyeli Tasarruf Sistemi
(Ev-Para �kramiyeleri)
b. Tasarruflar�n �zendirilmesi ile Mevduattaki Seyir
2-Plasmanlar�
3- Kredi Sistemi
a.Esnaf Kredileri
b.Meslek Kredileri
b.1 Et�d Kredisi
b.2 Teknik Staj Kredisi
b.3 Sa�l�k Kredisi
4. Mevduat Bankac�l��
5. Elektronik Bankac�l�k
7.Aktif Bankac�l�k
a.Bireysel Bankac�l�k
b.Yat�r�m Bankac�l��
8.��tirakleri

BE��NC� B�L�M
YAPI VE KRED� BANKASININ K�LT�R VE E��T�M ALANINDAK�
KATKILARI
A-K�t�phaneler
1.Atat�rk Kitapl��
2.Binbirdirek K�t�phanesi
3.Sermet �ifter K�t�phanesi
B. M�zecilik (Vedat Nedim T�r M�zesi)
C. Galerileri
D. Halk Oyunlar� Bo� Zamanlar� De�erlendirme Kurslar�
E-Sinema, Tiyatro, M�zik, Festival
F-Spor
G- Yay�nc�l�k
SONU�
Kaynak�a
EKLER
Ek 1
Ek 2

KISALTMALAR

YKB: Yap� ve Kredi Bankas�
KUP: Kup�r
BRO: Bro��r
MET: Metin

G�R��

D�nyada bankac�l�k, sarraflar�n bankerlere, bankerlerinde kurum olarak bankalara d�n��t�� Orta�a�da ba�lam��t�r. Osmanl� �mparatolu�unda Galata sarraflar� bankac�l�k faaliyetlerinin ilk ad�mlar�n� olu�turmu�tur. Dolay�s�yla d�nyada bankac�l�k faaliyetleri ve Osmanl�daki bankac�l�k faaliyetlerinin ba�lamas� aras�nda bir benzerli�in varoldu�u g�zlenmi�tir.
Galata sarraflar�, Osmanl� Devletinin b�t�n para ve kredi i�lemlerini, memur maa�lar�n�, iltizam yoluyla vergilerin toplanmas� gibi i�levleri yerine getirmi�lerdir. 18. Y�zy�l da merkezi y�netimin zay�flamas� sava� giderlerinin artmas� ile ba�layan mali sorunlar, K�r�m Sava�� ile kendini dahada g�stermi� ve bor�lanma d�nemi ba�lam��t�r. Bu bor�lanma d�nemi ayn� zamanda yabanc� sermayenin de �lkeye giri�ini ba�latm��t�r. Yabanc� sermayenin giri�i yabanc� bankalar�da beraberinde getirmi�tir.
Yabanc� bankalar daha �ok ticari alanda faaliyet g�stermi�lerdir. 19. y�zy�ldaki bu geli�melerin yan�s�ra tar�m sekt�r�nde �al��anlar�n kredi gereksinimlerini kar��lamak �zere kurulan sand�klar, daha sonra bir bankaya d�n��t�r�lm��t�r. Yabanc� bankalar�n �lkedeki ticari faaliyetleri beraberinde tepkiyi do�urmu� ve tepki olarak milli bankac�l�k anlay�� Ziraat Bankas� ile ba�lam��t�r. Cumhuriyete kadar bir�ok milli banka kurulmu�tur. Yine ayn� d�nemlerde milli bankalar�n yan�nda mahalli bankalar�nda kuruldu�u g�zlenmi�tir.
Cumhuriyetin ilk y�llar�, yabanc� sermayenin bankac�l�k s�kt�r�nde hakimiyetinin s�rd�� y�llar olmu�tur. �zmir �ktisat Kongresinde liberal politikalar�n ra�bet g�stermesine kar��n, milli m�esselerin kurulmas� gereklili�i �zerinde de durulmu�tur. Bu d��ncenin bir sonucu olarak ta �lkede milli bankac�k hareketi ba�lam��t�r.
1923-1930lu y�llarda ortaya ��kan D�nya ekonomik krizi �lkede devlet�ilik politikalar�n�n uygulanmas�n� gerekli k�lm��, �zel bankac�l��n kurulmas� ve geli�mesini �zendirici bir d�zenleme yap�lamam��t�r. Ancak 1940l� y�llardan sonra �zel giri�im bankac�l�� tamamen �zel sermaye ile kurul

HAZ�NE-MERKEZ BANKASI�L��K�LER�

9/7/2010

1-Hazinenin geleneksel fonksiyonu (Hazine i�lemleri)

a-Hazinenin fonlar� mekan itibariyle denkle�tirmesi:

Hazine gelirlerinin topland�� kasalardan baz�lar�n�n yapacaklar� �demelere g�re fazlalar�, baz�lar�n�n a��klar� vard�r. B�t�n sorun fazlalarla a��klar aras�nda bir denge kurabilme sorunudur. Vaktiyle b�t�n �demeler nakit olarak yap�l�rken, defterdar ili i�indeki mahalli idari birimlerin a��klar�n�, kasalar� fazla g�steren idari birimlerin fazlalar� ile telafi eder ve sonra ba�kente vilayetin genel durumu hakk�nda bilgi verirdi. E�er vilayetin genel durumu a��k g�steriyorsa merkezdeki kasadan vilayetin a��n�n kapat�lmas� yoluna gidilirdi. B�ylece vilayet ile ba�kent aras�nda ��k�nlar i�inde nakit hareketleri cereyan ederdi. Bu hareketler ula�t�rma hizmetlerinin g�n�m�zdeki kadar geli�memi� oldu�u devirlerde fazla zaman al�rd�. �stelik masrafl� ve tehlikeli idiler. Masrafl� idiler ��nk� ��k�nlar� ula�t�rma ara�lar� ile muhaf�z polis g�zetiminde, devlet memurlar� eliyle g�t�r�r, getirirlerdi. Tehlikeli idiler, ��nk� ta��nan devlet paralar� b�y�k oldu�u i�in, her zaman bu paralara tamah edenlerle kar��la��labilirdi.
Bug�n mekan itibariyle denkle�tirme i�lemleri hayli kolayla�m��t�r. Merkez Bankas�n�n kurulu� kanununa g�re Hazine i�lemleri Merkez Bankas�na b�rak�lm��t�r. Merkez Bankas�n�n memleketin �e�itli yerlerinde �ubeleri vard�r. Merkez Bankas�n�n �ubesi olan yerlerde nakit hareketleri Merkez Bankas� taraf�ndan yap�lmaktad�r. Di�er yerlerde bu i�lemi Ziraat Bankas� yapmaktad�r. Her iki bankan�n �ube veya ajans�n�n bulunmad�� yerlerde ise tediyat ve para getirip g�ndermek i�lerini postaneler y�r�tmektedirler.

b-Zaman itibariyle denkle�tirme:

Devlet gelirlerinin tahsilat� ile devlet giderlerinin �denmesi aras�nda zaman itibariyle tam bir ahenk, paralellik yoktur. Devletin baz� giderleri istikrara kavu�mu�tur, devaml�l�k ve kararl�l�k arzederler. Devletin memurlar�na �dedi�i maa�lar, tahvil sahiplerine �dedikleri faizler, binalara �dedikleri faizler gibi. Buna kar��n, devlet gelirlerinin en �nemlisi olan vergiler her g�n veya her ay e�it miktarlarda tahsil edilmezler. �zellikle gelir, kurumlar ve servet vergileri belirli zamanlarda ve taksitlerle tahsil edilir. Dolayl� vergiler ise, ithalata, ihracata, �retime, t�ketime, ekonominin genel seyrine ve mevsimlik hareketlere g�re, sa�lad�klar� has�lat y�n�nden ini� ve ��k��lar kaydederler. ��te burada, Hazinenin fonksiyonu, devlet gelir ve giderlerini zaman itibariyle denkle�tirmektir. Hazine bu denkle�tirmeyi a�a��daki kaynaklar�n birine, birka��na ve hepsine ba�vurmak suretiyle sa�lar. Bu kaynaklar; devletin bor�lanmas� yani tahvil satmas�, Hazine �zel hesaplar�na, b�t�e emanetlerine, adi emanetlere ba�vurmas�, mahalli idare gelirlerindeki giderlere g�re fazlalar� kullanmas�, Hazinenin alt�n ve d�viz stokunu yeniden de�erlemesi, arac� kurulu�lar vas�tas�yla bor�lanmas�, Hazinenin k�sa vadeli bor�lanmas�, yani, bono ihra� etmesi ve Merkez Bankas�ndan b�t�e giderlerinin belli bir y�zdesi oran�nda (%3) avans almas� �eklinde kendilerini g�sterirler.

1-YER BAKIMINDAN HAZ�NE ��LEMLER�: Bir �lkede her b�lgede, her y�rede ayn� miktarda gelir elde edilememektedir. Baz� yerlerde gelirler giderlerden fazlayken baz� yerlerde de giderler gelirlerden fazlad�r. Ancak kamu hizmeti yapanlara yapt�klar� hizmetin, kamu giderlerinin kar��l��n�n �deyebilmek laz�md�r. Ancak b�lgede yap�lan giderler elde edilen gelirlerden fazlaysa bir problemle kar��la��lmaktad�r. Devlet giderlerinin yap�lmamas� gibi bir durum s�z konusu olamayaca��ndan, kamu fonlar�nda denkle�tirmeye gidilmesi, yeterli gelir elde edilemeyen giderlerin gelirlerden fazla oldu�u b�lgelere, gelirlerin giderlerden fazla oldu�u b�lgelerden para nakledilmesi gerekmektedir. ��te bu denkle�tirme, (ahenkle�tirme-uyumla�t�rma) i�lemine ( bu para nakline) "yer bak�m�ndan hazine i�lemleri" denilmektedir.
Hazine, paralar�n�n nakli g�revini 1930 y�l�nda TC Merkez Bankas�n�n kurulmas�yla, Merkez Bankas�na vermi�tir. Kurulu� kanununda TC

BDDK"NIN 2002 YILI FAAL�YET RAPORU

9/7/2010

BDDK"NIN 2002 YILI FAAL�YET RAPORU

Bankac�l�k D�zenleme ve Denetleme Kurulu (Kurul); 4389 say�l� Bankalar Kanununun 3 �nc� maddesinin (1) numaral� f�kras� ile Bankalar Kanunu ve ilgili di�er mevzuat�n, Kanunda g�sterilen yetkiler �er�evesinde d�zenlemeler de yapmak suretiyle uygulanmas�n� sa�lamak, uygulamay� denetlemek ve sonu�land�rmak, tasarruflar�n g�vence alt�na al�nmas�n� temin etmek ve Kanunla verilen di�er g�revleri yapmak ve yetkileri kullanmak �zere kurulan Bankac�l�k D�zenleme ve Denetleme Kurumunun karar organ�d�r.
BANKACILIK D�ZENLEME VE DENETLEME KURULU �YELER�N�N ATANMA �ARTLARI
Kurul, biri ba�kan, biri ikinci ba�kan olmak �zere yedi �yeden olu�ur. Kurul Ba�kan� Kurumun da ba�kan�d�r.
�yelerin hukuk, iktisat, maliye, bankac�l�k, i�letme, siyasal bilgiler, kamu y�netimi ve dengi dallarda veya bu dallarla ilgili m�hendislik alanlar�nda en az lisans d�zeyinde, m�hendislik dal�nda lisans d�zeyinde ��renim g�rm�� olanlar�n ise belirtilen alanlarda lisans�st� ��renim g�rm�� olmalar�, ayr�ca 657 say�l� Devlet Memurlar� Kanununun 48 inci maddesinin (A) f�kras�n�n 1, 4, 5, 6 ve 7 nci bentlerinde yaz�l� �artlar� da ta��malar� gerekir.
�yeler; en az �� bankac�l�k olmak �zere maliye-finans alan�nda en az 10 y�l deneyim sahibi ve �st d�zey y�neticilik yapm�� veya yukar�da say�lan ��renim dallar�nda en az 10 y�l ��retim �yeli�i yapan adaylar aras�ndan ilgili Bakan�n �nerisi �zerine Bakanlar Kurulunca atan�r. Bakanlar Kurulu, �yelerden birini ba�kan birini de ikinci ba�kan olarak g�revlendirir.
KURUL �YELER�N�N G�REV S�RES�
Kurul Ba�kan ve �yelerinin g�rev s�resi, 4389 say�l� Bankalar Kanununun 3 �nc� maddesinin (4) numaral� f�kas�n�n (a) bendinde d�zenlenmi�tir. S�z konusu h�kme g�re Kurul Ba�kan ve �yelerinin g�rev s�resi alt� y�ld�r. S�releri biten �yeler yeniden se�ilebilirler.
Ba�kan ve �yelikler g�rev s�releri dolmadan herhangi bir sebeple bo�ald�� takdirde, bo�alan yerlere iki ay i�inde se�im ve atama yap�l�r. Bu �ekilde atananlar, yerine atand�klar� ki�inin s�resini tamamlar.
�yelerin hastal�k, kaza ve sair nedenlerle ge�ici i� g�remezli�e u�ramas� ve bu durumun Kurulun karar almas�n� tehlikeye d��rmesi halinde �yeli�e, mesleki k�demi en y�ksek olandan ba�lamak �zere k�dem s�ras�na g�re Kurum Ba�kan Yard�mc�lar� vekalet eder.
Mesleki k�dem, Kurumda ba�kan yard�mc�l�� pozisyonunda g�reve ba�lama tarihi itibariyle tayin edilir.
Ge�ici i� g�remezlik halinin �� aydan fazla s�rmesi ve bu durumun Kurul karar�yla kesinle�mesi halinde, bu durumda olan �yelerin �yelikleri d��er ve bunlar�n yerine yedi g�n i�inde atama yap�l�r.
Ayr�ca, �yelerin g�rev s�relerine ili�kin olarak, 4389 say�l� Bankalar Kanununda de�i�iklik yapan 4672 say�l� Kanunun Ge�ici 3 �nc� maddesinde yer alan d�zenlemeye g�re, 4672 say�l� Kanuna g�re atanan �yelerden, ikinci y�l�n sonunda kura sonucu belirlenecek iki �ye ve d�rd�nc� y�l�n sonunda, kalan �yelerden kura sonucunda belirlenecek iki �yenin yerine, bu Kanunda belirtilen h�k�mlere uygun olarak yeni �ye atamas� yap�lacakt�r.

KURUL �YEL�KLER�NE YAPILAN ATAMALAR
Bankac�l�k D�zenleme ve Denetleme Kurulu Ba�kan ve �yeliklerine ilk atama; 31.03.2000 tarih ve 24006 m�kerrer say�l� Resmi Gazete"de yay�mlanan 23.03.2000 tarih ve 2000/313 say�l� Bakanlar Kurulu Karar�yla (BKK) yap�lm�� ve Kurul Ba�kanl��na Zekeriya TEM�ZEL, �kinci Ba�kanl��na Biltekin �ZDEM�R ve Kurul �yeliklerine ise Prof.Dr.Kemal �EV�K, Prof.Dr. Bilge HACIHASANO�LU, Servet TA�DELEN, Ural �EKERC� ile Halil YETG�N atanm��t�r.
Kurul Ba�kan� Zekeriya TEM�ZEL"in 03.03.2001 tarihinde istifa etmesi �zerine, bo�alan Kurul Ba�kanl��na 15.03.2001 tarih ve 2001/2123 say�l� BKK ile, kalan s�reyi tamamlamak �zere R.Engin AK�AKOCA atanm�� ve 4389 say�l� Bankalar Kanununun 3 �nc� maddesinin (6) numaral� f�kras� uyar�nca 19.03.2001 tarihinde Yarg�tay Birinci Ba�kanl�k Kurulu huzurunda yemin ederek g�reve ba�lam��t�r.
Daha sonra, Bankalar Kanununda de�i�iklik yapan 4672 say�l� Kanunun ge�ici 3 �nc� maddesindeki; "Ba�kan d��ndaki Kurul �yelerinin

AVRUPA MERKEZ BANKALARI S�STEM� VE M�LL� MERKEZ BANKALARI

9/7/2010

TAHV�L VE BONO P�YASASI

9/7/2010

tahvil ve bono piyasas� istanbul menkul k�ymetler borsas� b�nyesinde 17 haziran 1991 tarihinde faaliyete ba�lam��t�r. kurulu� amac�hisse senedi d��ndaki menkul k�ymetlerin ikinci el piyasa i�lemlerinin organize bir bi�imde ve rekabet ortam�nda ger�ekle�mesini sa�lamakt�r.

hisse senedi piyasas� ile tahvil ve bono piyasas� aras�ndaki farklar incelendi�inde iki piyasada i�lem g�ren ka��tlar�n farkl� olmas�n�n yan�nda i�lem sisteminde de farkl�l�k oldu�u g�r�lmektedir. hisse senedi piyasas�"nda emirler borsa salonunda bulunan tahtalara yaz�l�rken tahvil ve bono piyasas�"nda emirler telefonla bildirilmektedir. hisse senedi piyasas�"nda i�lem limiti bulunmazken tahvil ve bono piyasas�"nda limitler mevcuttur.�yeler bu limitler i�erisinde i�lem yapabilmektedir ve limitlerinin oran�nda teminat yat�rmak zorundad�r.son bir fark olarak hisse senetleri piyasas�"nda, hisse senetlerinin yaln�zca bu piyasada i�lem g�rd�kleri, tahvil ve bono piyasas�"nda i�lem g�ren menkul k�ymetlerin ise piyasa d��nda da i�lem g�rd�� s�ylenebilir.

veribaz.com - Bankac�l�k - T�rkiye'nin veri bankas�

�SVE� BANKACILIK S�STEM�

TASARRUF MEVDUATI S�GORTA FONU KAPSAMINDAK� BANKALAR PERFORMANS VE GEL��ME RAPORU

WHAT �S INVESTMENT BANK�NG?

T�RK BANKACILIK S�STEM�

BANKACILI�IN TAR�HSEL GEL���M�

BELED�YELER BANKASI

BANKALARIN M��TER�LER�N� �NCELEMES�1

T�RK BANKACILIK SEKT�R�NDE ARACILIK MAL�ETLER�

BANKACILIK D�ZENLEME VE DENETLEME KURUMUNUN TEMEL HEDEF VE STRATEJ�LER�

F�NANSAL K�RALAMA H�ZMETLER� (LEAS�NG)

ULUSLARARASI STANDARTLAR

BANKACILIK KR�ZLER�N�N ��Z�M� VE BANKA YEN�DEN YAPILANDIRMASINDA �ZLENEN TEMEL POL�T�KA VE UYGULAMALAR MEKS�KA VE KORE DENE�MLER�N�N KAR�ILA�TIRMASI

BANKALARIN M��TER�LER�N� �NCELEMES�

T�RK�YE SINA� KALKINMA BANKASI EKONOM�K VE TEKN�K DOK�MANTASYON MERKEZ�

BANKACILIK SEKT�R� YEN�DEN YAPILANDIRMA PROGRAMI

A T�P� YATIRIM FONU

BREZ�LYA"DA BANKA YEN�DEN YAPILANDIRMASI VE KAMU BANKALARININ �ZELLE�T�R�LMES�

BANKALARIN �NTERNETTE SUNDU�U HZ�MET T�RLER�

YEN� B�R SERMAYE YETERL�L��� �ER�EVES�

T�CARET BANKASI

BANKACILIK SEKT�R� REFORMU GEL��ME RAPORU

BATIK BANKALAR

BANKING SECTOR EVALUATION REPORT

F�NANSAL K�RALAMA (LEAS�NG)

BANKA NED�R - BANKANIN TANITIMI

ULUSLARARASI MUHASEBE STANDARTLARI

BANKACILIK

BANKACILIK SEKT�R�NDE PAZARLAMA SORUNLARI VE ��Z�M �NER�LER�

LEAS�NG

B�REYSEL BANKACILIK

BANKACILIK

BONOLAR

T�RK�YE CUMHUR�YET MERKEZ BANKASI NE KADAR BA�IMSIZ

ELEKTRON�K BANKACILIK VE ELEKTRON�K PARA FAAL�YETLER� ���N R�SK Y�NET�M�

T�RK EX�MBANK

B�REYSEL BANKACILIK

KRED� R�SK�

T�RKIYE BANKALARARAS� ELEKTRONIK FON TRANSFER SISTEMI EFT-RTGS

BANKACILIK KR�ZLER�

DENET�MSEL OTO-DE�ERLEND�RME S�REC�N�N Y�NET�LMES�

AKRED�T�F�N HUKUK� MAH�YET�

B�Y�K R�SKLER�N �L��LMES� VE DENETLENMES�

H�SSE SENED� FONLARININ �OK KR�TERL� KARAR YAKLA�IMI �LE DERECELEND�R�LMES�

BANKACILIK S�STEM�NDE MEVCUT BULUNAN VERG� �E��TLER�

H�SSE SENETLER� P�YASASI

BANKALAR KANUNU"NDAK� SON DE����KL�KLER�N DE�ERLEND�RMES�

BANKACILIKTA KRED� MUHASEBES�

B T�P� YATIRIM FONU

T�RK�YE CUMHUR�YET MERKEZ BANKASI A.�.

BANKACILIK

BANKACILIKTA MAL� B�NE SORUNLARI VE YEN�DEN YAPILANDIRMADA �LKE UYGULAMALARI

BANKALARIN M��TER�LER�N� �NCELEMES�

T�RK EKONOM� BANKASI ANON�M ��RKET� AND FINANCIAL SUBSIDIARIES REVIEW REPORT AS OF JUNE 30, 2000

AVRUPA B�RL��� VE T�RK�YE REKABET POL�T�KASI A�ISINDAN BANKACILIK SEKT�R�NE GENEL B�R BAKI�

KAL�TE G�VENCES� VE STANDARTLARI

T�RK�YE"DE BANKACILI�IN GEL���M�

ULUSAL PROGRAMDA YER ALAN MAL� H�ZMETLER B�L�M�

MAL�YE M�FETT�� YARDIMCILI�INA G�R��

F�NANSAL P�YASALAR

T�RK�YE GARANT� BANKASI A.�.

BANKA B�RLE�MELER� VE DEVRALMALARI SORUNLAR, �NLEMLER VE �NER�LER

BANKACILIKTA �EFFAFLI�IN �NEM� �ZER�NE B�R DE�ERLEND�RME

BANKALARARASI TAKAS ODALARI MERKEZ� ELEKTRON�K TAKAS S�STEM�

HALK BANKASININ TAR�H�ES�

AKBANK

AVRUPA MERKEZ BANKALARI S�STEM� VE M�LL� MERKEZ BANKALARI

MERKEZ BANKASI

BANKALARDA SERMAYE ETERL�L���

BANKACILIKTA ET�K �LKELER

HAZ�NE-MERKEZ BANKASI �L��K�LER�

BANKACILIKTA B�RDEN �OK ALACAKLI FAAL�YET�NE GLOBAL YAKLA�IM �LKELER�

ATM

MACRO ECONOMICS-3

BANKACILIK SEKT�R� REFORMU

BANKA B�RLE�MELER� VE DEVRALMALARI SORUNLAR, �NLEMLER VE �NER�LER

DALGALI KUR POL�T�KASINA GE��� VE ALTERNAT�F KUR POL�T�KALARI

FACTORING ��LEM�N�N DE�ERLEND�R�LMES�

BANKACILIK SEKT�R� YEN�DEN YAPILANDIRMA PROGRAMI EYLEM PLANI

T�RK�YEDE YABANCI BANKACILI�IN GEL���M� VE �KT�SAD� ETK�LER�

BANKACILI�IN TAR�HSEL GEL��M�

YEN� B�R SERMAYE YETERL�L�� ER�EVES�

ELEKTRON�K BANKACILIK VE ELEKTRON�K PARA FAAL�YETLER� ��N R�SK Y�NET�M�

BANKALAR KANUNU"NDAK� SON DE��KL�KLER�N DE�ERLEND�RMES�

AVRUPA B�RL�� VE T�RK�YE REKABET POL�T�KASI A�ISINDAN BANKACILIK SEKT�R�NE GENEL B�R BAKI�

T�RK�YE"DE BANKACILI�IN GEL��M�

BANKALARDA SERMAYE ETERL�L��

DALGALI KUR POL�T�KASINA GE�� VE ALTERNAT�F KUR POL�T�KALARI

T�RK�YEDE YABANCI BANKACILI�IN GEL��M� VE �KT�SAD� ETK�LER�

BANKACILIKTA EURO D�N��M HAZIRLIKLARI

ALM E��T�M ��ER��

BANKACILIKTA DE��M M�HEND�SL�� DE��M Y�NET�M�

BANKACILI�IN TAR�HSEL GEL��M�

BANKACILIKTA GRUP �� LEM VE KULLANDIRIM PRENS�PLER�

T�RK�YE" DE BANKACILI�IN GEL��M�

CUMHUR�YET D�NEM�NDE �LK �ZEL G�R��M BANKACILI�I YAPI VE KRED� �RNE��