veribaz.com - Adli T�p - T�rkiye'nin veri bankas�

S�N�R S�STEM�N�N ORGAN�ZASYONU S�NAPSLARIN TEMEL FONKS�YONLARI

9/7/2010

Sinir Sisteminin Organizasyonu Sinapslar�n Temel Fonksiyonlar�

Sinir sistemi,endokrin sistemle birlikte v�cuttaki kontrol fonksiyonlar�n�n b�y�k k�sm�n� �stlenmi�tir.Genellikle,sinir sistemi vucutta,kas kontraksiyonlar�,h�zl� de�i�en viseral olaylar ve hatta baz� endokrin bezlerin sekresyon h�zlar�n� kontrol eder.Endokrin sistem ise bunun aksine ilke olarak vucuttaki metabolik fonksiyonlar� d�zenler.
Her bir sinir hucresine n�ron ad� verilir.N�ronlar�n birle�im yerlerine de sinaps denir.Sinir sistemi,uygulad�� kontrol i�levlerinin karma��kl�� yonunden benzersizdir.�e�itli duyu organlar�ndan milyonlarca bilgi biti(par�as�) al�r,v�cudun cevaplar�n� olu�turmak �zere onlar� entegre eder.Bu bolumun amac�,ilk olarak,sinir sisteminde butun bu mekanizmalar�n ana �izgilerini belitmektir.Daha sonra da,merkezi sinir sistemisinapslar�n�n fonksiyonlar�n� belirtece�iz.Arkas�ndan da,sinir sistemine sinyallerin giri�ini,ondaki iletisini ve ��k��n� ele alaca��z.Bunlar� izleyen bolumlerde de,sinir sistemini olu�turan yap�lar�n fonksiyonlar�n� ayr�nt�l� olarak inceleyece�iz.
Sinir Sisteminin Genel Organizasyonu

Duysal Bolum – Duyu Reseptorleri

Sinir sistemi aktivitelerinin �o�u duyu reseptorlerinden gelen duysal bilgilerle ba�lar.Bu reseptorler,gorme reseptorleri,vucut y�zeyindeki dokunma reseptorleri yada oteki �e�it reseptorler olabilir.Al�nan duysal bilgiler(izlenimler)ani reaksiyonlara neden olur yada beyinde dakikalar,haftalar yada y�llarca depo edilerek,gelecekteki v�cut reaksiyonlar�n�n saptanmas�na yard�m eder.

�ekil-1"de duysal sistemin,t�m v�cut y�zeyindeki ve derin yap�lar�ndaki reseptorlerden duysal bilgileri ileten somatik bolumu gosterilmi�tir.�nformasyonlar,merkezi sinir sistemine spinal sinirler yolu ile girer ve �u yap�larda yer alan �ok say�daki primer duysal alanlara iletilir:
a)Medulla spinalisin t�m d�zeyleri,
b)Medulla oblongata,pons ve mezensefalon retikuler maddesi,
c)Serebellum,
d)Talamus ve
e)Beyin kabu�unun s

B�L�M

9/7/2010

Bilim: Bilim, tarafs�z g�zlem ve deneylerle elde edilen d�zenli bilgi birikimidir. Bilim adam�n�n �zellikleri: *Bilim adam� merakl�d�r ve iyi bir g�zlemcidir. *Bilim adam� kararl�d�r. *Bilim adam� ��phecidir. *Bilim adam�, �al��malar�n� sonuca ula��ncaya kadar s�rd�r�r. *Bilim adam� tarafs�zd�r. Bilimsel �al��ma Basamaklar�: *Problemin belirlenmesi *��z�m yollar�n�n ara�t�r�lmas�, hipotezin ortaya konmas� *Deneylerin kurulmas� ve kontrol� *G�zlemlerin elde edilmesi ve �l��mlerin al�nmas� *Bulgular�n de�erlendirilmesi ve sonu� ��karma *Teori ve kanun . Bilimsel �al��ma basamaklar�: Bir bilimsel problemin a��k �ekilde ortaya konulmas� Problemle ilgili ger�eklerin toplanmas� Ger�eklere dayal� hipotez kurulmas� Hipoteze dayal� tahminlerde bulunulmas� Kontroll� deney ve g�zlemlerle tahminlerin do�rulu�unun ara�t�r�lmas� Yap�lan deney ve g�zlemler hipotezi do�rularsa hipotez ge�erlilik kazan�r Hipotezin geni� ge�erlili�i varsa hipotez teori halini al�r Teori evrensel ger�ek ise kanun haline gelir. G�zlem: Herhangi bir do�a olay�n�n duyu organlar�na dayan�larak incelenmesine denir. 2 �e�it g�zlem vard�r. Nitel g�zlem, bir arac�n yard�m� olmadan do�rudan duyu organlar�yla yap�lan g�zlemdir. �ekerin suda ��z�nmesi, fenol k�rm�z�s�n�n karbondioksitli ortamda sar� renk vermesi gibi. Nicel g�zlem, bir �l�� arac�n�n yard�m�yla yap�lan g�zlemdir. Suyun 100 * c"de kaynamas� gibi. Hipotez: Bilim adam� taraf�ndan problemin ��z�m�ne y�nelik ortaya koyulan ge�ici ��z�me denir. Kontroll� deney: Bir kontrol grubu bulundurularak yap�lan deneylere denir. �yi bir hipotez, problemle ilgili b�t�n sorulara cevap verebilmeli ve problemi a��klamada yeterli olmal�d�r. Hipotezin ge�ersizli�i saptan�rsa, yeni hipotez kurulur. Teori: S�rekli olarak kan�tlarla desteklenebilen hipoteze denir. Yap�lan �al��malar hipotezi destekliyorsa, hipotezin yeterlili�i ve ge�erlili�i artar ve ba�ka hipotezlerle de desteklenirse, hipotez teoriye d�n��r. Kanun: Teori, uzun bir s�recin ard�ndan hi�bir iti

ADALET H�ZMETLER�NDE ETK�NL�K �ZEL �HT�SAS KOM�SYONU RAPORU

9/7/2010

ADALET H�ZMETLER�NDE ETK�NL�K �ZEL �HT�SAS KOM�SYONU RAPORU

SUNU�
I. B�L�M: G�R��
1. GENEL OLARAK 3
2. ORTAK SORUNLAR 4
3. ORTAK ��Z�MLER 4
II. B�L�M: ANAYASA YARGISINDA ETK�NL�K
1. MEVCUT DURUM 9
2. �NER�LER 9
III. B�L�M: ADL� YARGIDA ETK�NL�K
1. HUKUK YARGISINDA ETK�NL�K 13
1.1. MEVCUT DURUM VE SORUNLAR 13
1.2. MAHKEMELER VE �CRA TE�K�LATIYLA
�LG�L� ALINACAK �NLEMLER 13
1.3. YARGI G�REVL�LER� �LE �LG�L� �NLEMLER 13
1.4. DAVA SAYISININ AZALTILMASINA �L��K�N �NLEMLER 14
1.5. MEDEN� YARGILAMA HUKUKUNA �L��K�N ALINMASI
GEREKEN �NLEMLER 15
2. CEZA YARGISINDA ETK�NL�K 17
2.1. G�R�� 17
2.2. STRATEJ�K YAKLA�IM-UZUN D�NEM (2001-2023) 17
2.3. ADL� YARGIDA ETK�NL�K KISA D�NEM (2001-2005) 17
2.4. ADALET H�ZMETLER�N�N GENEL SORUNLARINA
�L��K�N �NER�LER 19
2.4.1. �NSAN KAYNAKLARI 19
Sekizinci Be� Y�ll�k Kalk�nma Plan� Adalet Hizmetlerinde Etkinlik �zel �htisas Komisyonu Raporu
http://ekutup.dpt.gov.tr/adalethi/oik526.pdf ii
2.4.2. KURULU� 20
2.5. CEZA YARGISINDA ETK�NL�K ��N �NER�LER 20
3. ADL� TIP ALANINDA ETK�NL�K 22
3.1. GENEL OLARAK 22
3.2. ADL� TIP KURUMU MERKEZ TE�K�LATI 23
3.2.1. BA�KANLIK
23
3.2.2. ADL� TIP KURUMU GENEL KURULU 23
3.2.3. �HT�SAS KURULLARI 23
3.2.4. ADL� TIP KURUMU �HT�SAS DA�RELER� 24
3.3. ADL� TIP KURUMU TA�RA TE�K�LATI 25
3.3.1. GRUP BA�KANLIKLARI
25
3.3.2. ADL� TIP �UBE M�D�RL�KLER� 25
3.4. PERSONEL 26
3.4.1. UZMAN PERSONEL YET��T�R�LMES� 26
3.4.2. �N�VERS�TE ADL� TIP B�R�MLER� 26
3.4.3. D��ER PERSONEL�N YET��T�R�LMES� 28
3.4.4. KADRO DURUMU 28
3.4.5. ADL� TIP KURUMU UZMANLI�ININ �EK�C�
HALE GET�R�LMES� 29
3.5. ADL� TIP KURUMUNUN F�Z�K� ALTYAPISI 29
3.5.1. ADL� TIP KURUMU MERKEZ VE TA�RA
TE�K�LATI B�NALARI 29
3.5.2. LABORATUVAR 30
3.5.3. G�VENL�K 30
3.6. �NER�LER 30
Sekizinci Be� Y�ll�k Kalk�nma Plan� Adalet Hizmetlerinde Etkinlik �zel �htisas Komisyonu Raporu
http://ekutup.dpt.gov.tr/adalethi/oik526.pdf iii
4. �NFAZ H�ZMETLER�NDE ETK�NL�K 33
4.1. G�R�� 33
4.2. H�RR�YET� BA�LAYICI CEZALARIN �NFAZI A�ISINDAN
T�RK �NFAZ S�STEM� 33
4.3. VI. VE VII. BE� YILLIK KALKINMA PLANLARINDA
�NFAZ H�ZMETLER� 34
4.4. �NFAZ H�ZMETLER�NE �L��K�N SAYISAL VER�LER 35
4.5. GENEL YAKLA�IM 35
4.6. TER�R VE ORGAN�ZE SU� GRUPLARININ
CEZAEVLER�NE ETK�LER� 36
4.7. AF KANUNLARININ CEZALARIN �NFAZINA ETK�LER� 37
4.8. CEZA �NFAZ KURUMLARININ GENEL SORUNLARI 38
4.8.1. MEVZUAT YETERS�ZL�� 38
4.8.2. PERSONEL YETERS�ZL�� 39
4.8.3. F�Z�K� ALTYAPI YETERS�ZL�� 40
4.8.4. MAL� KAYNAK YETERS�ZL�� 41
4.9. CEZA �NFAZ KURUMLARI YEN�DEN YAPILANMA
HEDEF VE PROJELER� 41
4.10. YEN�DEN YAPILANMA ZORUNLULU�U 43
4.11. �NER�LER 44
4.11.1. CEZA �NFAZ KURUMLARININ YEN�DEN
YAPILANMASINA �L��K�N �NER�LER 45
4.11.2. �NFAZ TE�K�LATININ YEN�DEN YAPILANMASINA
�L��K�N �NER�LER 46
4.11.3. MAL� KONULARA �L��K�N �NER�LER 47
4.11.4. �NFAZ H�ZMETLER�N�N VER�ML�L��N�
ARTIRACAK D��ER �NER�LER
47
4.12. SONU� 47
Sekizinci Be� Y�ll�k Kalk�nma Plan� Adalet Hizmetlerinde Etkinlik �zel �htisas Komisyonu Raporu
http://ekutup.dpt.gov.tr/adalethi/oik526.pdf iv
IV. B�L�M: �DAR� YARGIDA ETK�NL�K
1. MEVCUT DURUM 51
2. �NER�LER 52
V. B�L�M: ASKER� YARGIDA ETK�NL�K
1. ASKER� CEZA YARGISI 57
2. ASKER� �DAR� YARGI 58
VI. B�L�M: SONU�
1. SONU� 63
VII. B�L�M: ADALET H�ZMETLER�NDE ETK�NL�K �ZEL �HT�SAS
KOM�SYONU RAPORU EKLER�
EK 1: B�RLE�M�� M�LLETLER YARGI BA�IMSIZLI�ININ
TEMEL �LKELER� 71
EK 2: M�LLETLERARASI HAK�MLER B�RL�� KURULU�
BELGES� VE STAT�S� 74
EK 3: AVRUPA KONSEY� BAKANLAR KOM�TES�N�N
ADALETE BA�VURUYU KOLAYLA�TIRICI TEDB�RLER
HAKKINDAK� R (81) 2 SAYILI TAVS�YE KARARI 77
EK 4: AVRUPA KONSEY� BAKANLAR KOM�TES�N�N
ADALET�N ��LEY��N� GEL��T�R�C� HUKUK
YARGILAMA USUL� �LKELER� HAKKINDA (84) 5
SAYILI TAVS�YE KARARI 80
EK 5: AVRUPA KONSEY� BAKANLAR KOM�TES�N�N
CEZA ADALET�N�N SADELE�T�R�LMES� HAKKINDA
(87) 18 SAYILI TAVS�YE KARARI 84

6831 SAYILI YASANIN PARA CEZASI GEREKT�REN MADDELER�

9/7/2010

6831 SAYILI ORMAN KANUNU

B�R�NC� FASIL

ORMANLARIN TAR�F�, TAKS�M�, �DARE VE MURAKABES�
MADDE 1 -

Tabii olarak yeti�en ve emekle yeti�tirilen a�a� ve a�a��k topluluklar� yerleriyle birlikte orman say�l�r.

Ancak:

A) Sazl�klar;

B) Step nebatlariyle �rt�l� yerler;

C) Her �e�it dikenlikler;

�) Parklar;

D) (De�i�ik F�kra: 23.09.1983 - 2896 Say�l� Kanun, Madde 1) �ehir mezarl�klar�yla kasaba ve k�ylerin hudutlar� i�erisinde bulunan eski (kadim) mezarl�klardaki a�a� ve a�a�l�klarla �rt�l� yerler.

E) Sahipli arazide bulunan ve civar�ndaki ormanlarda tabii olarak yeti�meyen a�a� ve a�a��k nevilerinin bulundu�u yerler;

F) (De�i�ik F�kra: 22.05.1987 - 3373 Say�l� Kanun, Madde 1) Orman s�n�rlar� i�inde veya biti�i�inde tapulu, orman s�n�rlar� d��nda ise her t�rl� tasarruf belgeleriyle �zel m�lkiyette bulunan ve tar�m arazisi olarak kullan�lan, da��n�k veya yer yer k�me ve s�ra halindeki her nevi a�a� ve a�a�c�klarla �rt�l� yerler.

G) (De�i�ik F�kra: 22.05.1987 - 3373 Say�l� Kanun, Madde 1) Orman s�n�rlar� d��nda olup, y�z�l��m� �� hektar� a�mayan sahipli arazideki her nevi a�a� ve a�a�c�klarla �rt�l� yerler,

(De�i�ik : "H" bendi, 18/11/2003 - 4999/1 md.)

H) Orman s�n�rlar� i�inde veya biti�i�inde tapulu, orman s�n�rlar� d��nda ise her t�rl� tasarruf belgeleri ile �zel m�lkiyette bulunan ve muhitin hususiyetlerine g�re yeti�mi� veya yeti�tirilecek olan k�z�la�a�l�klar ile a��l� kestanelikler, f�st�k �aml�klar� ve palamut me�elikleri dahil olmak �zere her nevi meyveli a�a� ve a�a��klar;

�) (De�i�ik F�kra: 23.09.1983 - 2896 Say�l� Kanun, Madde 1) Sahipli arazideki a��l� ve a��s�z zeytinliklerle, �zel kanunu gere�ince Devlet ormanlar�ndan tefrik edilmi� ve imar, �slah ve temlik �artlar� yerine getirilmi� bulunan yabani zeytinlikler ile 09.07.1956 tarih ve 6777 say�l� kanunda tasrih edilen yabani veya a��lanm�� f�st�kl�k, sak�zl�k ve harnupluklar.

J) Funda veya makilerle �rt�l� orman ve toprak muhafaza karakteri ta��m�yan yerler;

orman say�lmaz.

MADDE 2 -

(De�i�ik: 05.06.1986 - 3302 Say�l� Kanun, Madde 1)

Orman say�lan yerlerden:

A) �ncelikle orman i�indeki k�yler halk�n�n k�smen veya tamamen yerle�tirilmesi maksad�yla, orman olarak muhafazas�nda bilim ve fen bak�m�ndan hi�bir yarar g�r�lmeyen aksine tar�m alanlar�na d�n��t�r�lmesinde yarar oldu�u tespit edilen yerler ile halen orman rejimi i�inde bulunan funda ve makilerle �rt�l� yerlerden tar�m alanlar�na d�n��t�r�lmesinde yarar oldu�u tespit edilen yerler

B) 31.12.1981 tarihinden �nce bilim ve fen bak�m�ndan orman niteli�ini tam olarak kaybetmi� yerlerden; tarla, ba�, bah�e, meyvelik, zeytinlik, f�nd�kl�k, f�st�kl�k (antep f�st��, �am f�st��) gibi �e�itli tar�m alanlar� veya otlak, k��lak, yaylak gibi hayvanc�l�kta kullan�lmas�nda yarar oldu�u tespit edilen araziler ile �ehir kasaba ve k�y yap�lar�n�n toplu olarak bulundu�u yerle�im alanlar�,

Orman s�n�rlar� d��na ��kart�l�r.

Orman s�n�rlar� d��na ��kart�lan bu yerler Devlete ait ise Hazine ad�na h�kmi �ahsiyeti haiz amme m�esseselerine ait ise bu m�esseseler ad�na, hususi orman ise sahipleri ad�na orman s�n�rlar� d��na ��kart�l�r. Uygulama kesinle�tikten sonra tapuda kesin tashih ve tescil i�lemi yap�l�r.

Bu yerler d��nda orman s�n�rlar�nda hi�bir suretle daraltma yap�lamaz.

(De�i�ik : d�rd�nc� f�kra, 18/11/2003 - 4999/2 md.)

Bu madde h�k�mleri; muhafaza orman�, milli park alanlar�, tabiat parklar�, tabiat� koruma alanlar�, izin ve irtifak hakk� tesis edilen ormanl�k alanlar ve 3 �nc� madde ile orman rejimi i�ine al�nan yerlerde bu niteliklerinin devam� s�resince; yanan orman sahalar�nda ise hi�bir �ekilde uygulanmaz.

(Ek F�kra: 22.05.1987 - 3373 Say�l� Kanun, Madde 1) Bu maddenin (B) bendi ile orman s�n�rlar� d��na ��kar�l�p, 2924 say�l� Kanunun 11 ve 12 nci maddeliri gere�ince fiili durumlar�na g�re ifraz edilerek bedeli kar��l�� sat�lacak yer, yap� ve tesisleri kullananlardan, sat�� i�lemleri tamamlan�ncaya kadar ecri misil al�nmaz.

MADDE 3 -

Bulunduklar� mevki, vaziyet, haiz olduklar� hususiyet noktas�ndan memleketin ve halk�n menfaat, s�hhat, selametine yarayacak veya tarihi, bedii veya turistik k�ymeti bak�m�ndan muhafazas� gereken, gerek Devletin ve gerek e�has�n hususi m�lkiyetinde veya h�k�m ve tasarrufu alt�nda bulunan yerlerin orman rejimine al�nmas�na Ziraat veya Maarif Vekaletleri veya Turizm Umum M�d�rl��n�n teklifi �zerine �cra Vekilleri Heyetince karar verilebilir.

MADDE 4 -

Ormanlar m�lkiyet ve i

GEN

9/7/2010

ZEH�RLENMELER
Kimyasal etkileri ile sindirildi�inde, solundu�unda veya v�cuda emildi�inde zarar veren ve fonksiyonunu bozan maddelere zehir denir.
Olu� �ekilleri:
Sindirim yolu ile
Solunum yolu ile
Deri yolu ile
T�m zehirlenmelerde Zehir Dan��ma Merkezi"nin
0 800 314 79 00 numaral� hatt�n� aray�n
Sindirim Yolu �le Olan Zehirlenmeler
Belirtileri
Bulant�, kusma, kar�n a�r�s� ishal
G�z bebeklerinin a��r� b�y�mesi veya k��lmesi
Terleme, a��r� t�k�r�k salg�s�
Solunum zorlu�u
Kas�lmalar
Ate�in artmas�
Yap�lmas� gerekenler
Kesinlikle kusturmay�n
Bir iki bardak su i�irin
Alkol zehirlenmelerinde bilin� tam yerinde olmad��ndan, bilinci kapan�rsa hava yolunu a��n ve yan yat�r�n
Solunum Yolu �le Olan Zehirlenmeler
Belirtileri
Solunum s�k�nt�s�
CO zehirlenmesinde cilt vi�ne renginde
G�zlerde ve genizde yanma
Bitkinlik ba� d�nmesi

Yap�lmas� gerekenler
Hemen temiz havaya ��kar�n
Kesinlikle hi�bir madde yedirip i�irmeyin
Hastan�n bilinci kapal� ise; Hava yolunu a��p yan yat�r�n gerekirse kalp akci�er canland�rmas�na ba�lay�n.
Deri Yolu �le Olan Zehirlenmeler
Belirtileri
Olan yerde a�r�, �i�lik, k�zarma, �dem, morarma, b�l olu�mas�, yan�k ol�abilir
V�cutta solunum s�k�nt�s�, kas�lmalar
Yap�lmas� gerekenler
B�lgeyi bol su ile y�kay�n�z
Toz bir madde bula� olmu� ise �ncelikle yumu�ak bir f�r�a ile onu temizleyiniz.
Hayvan Is�rmalar�
Kedi, k�pek, tarla faresi ve vah�i hayvanlar�n �s�rmas�, t�rmalamas�, ve salyalar�n�n deri ile temas� sonucunda �e�itli yaralanmalar ile kar��la�a biliriz.
Belirtileri
Is�r�lan, sokulan yerde k�zar�kl�k, a�r�, yara izi, �i�me, ka��nt�, hassasiyet bazen a��r� duyarl�l�k olabilir
Yap�lmas� Gerekenler
Emme, kesme, yakma yapmay�n
Akrep, y�lan, b�cek, ar�, kar�nca sokma ve �s�rmalar�nda;
Yaray� temizleyin
E�er ar� sokmu�sa, g�rebiliyorsan�z i�nesinin ��kar�n
Yaran�n �evresine buz uygulay�n
A��r� duyarl�l�k olabilece�ini unutmay�n, hayati fonksiyonlar� kontrol edin
Deniz anas� yaralanmas�nda yaray� bol su ile y�kay�n, �l�k sirkeli su ile pansuman yap�n.
Deniz kestanesi dikenlerinin batmas� durumunda, deriyi yumu�ak su ile yumu�at�n. Dikenler daha sonra kolayca ��kacakt�r.
�zellikle �s�rmalarda yaray� bol sabunlu su ile y�kay�n�z.
Hastay�, a��r� duyarl�l�k durumlar� ve tetanoz-kuduz a��lar� i�in hastaneye g�t�r�n.

ADL� TIP

9/7/2010

ADL� TIP

G�R��
�nsanlar, k��k veya b�y�k topluluklar halinde ya�arlar ve ya�ad�klar� �evrede bir sosyal d�zen geli�tirirler. Sosyal d�zenin oldu�u her yerde bu d�zeni bozan ki�iler ve eylemler de olmaktad�r. Bu da "su� ve su�lular" kavram�n� ortaya ��kar�r. Bu ki�ilerin sosyal d�zene kar�� i�ledikleri su�lara reaksiyon olarak toplumdan soyutlanmalar� ve bir �ekilde ceza �ekmeleri de bir gerekliliktir. Toplumsal huzuru sa�lamak ve insanlarda d�zene kar�� g�ven duygusunu peki�tirmek i�in, i�lenen su�a uygun ve yeterli cezay� belirlemek ve uygulamak hukuk biliminin �al��ma alan�na girer. �nsanlara kar�� i�lenen ve �ah�slar�n herhangi bir �ekilde zarar g�rd�� su�larda, zarar�n niteli�ini ve derecesini belirlemek ise t�bb� ilgilendiren bir konudur. T�bb�n adalete yard�mc� olmas� nedeniyle, t�p ve hukuk bilimleri en eski zamanlardan beri birbirleriyle yak�n ba�lant� i�inde olmu�lard�r. Onalt�nc� y�zy�ldan sonra, ba�ta �talya ve Almanya olmak �zere �e�itli �lkelerde adli t�p ayr� bir bilim dal� olarak �nem kazanm��, �zellikle 19. y�zy�ldan itibaren h�zla geli�mi�tir. G�n�m�zde t�p bilimlerinde, �zellikle genetik ve molek�ler biyoloji alanlar�ndaki geli�meler, hukukun adil ve h�zl� i�lemesi i�in al�nan �nlemlerle birle�ince, adli t�p �ok �nemli bir bilim dal� haline gelmi�tir ( Soysal ve Eke., 1999 ).

�lkemizde adli t�pla ilgili ilk yasa 1840 y�l�nda ��kar�lm��t�r. G�n�n ko�ullar�na uydurmak ve eksikliklerini gidermek amac�yla bu yasada birka� kez de�i�iklikler yap�lm�� ve 1982 y�l�nda halen y�r�rl�kte olan 2659 say�l� yasa kabul edilmi�tir. Bu yasayla kurulan ve mahkemeler, hakimlikler, savc�l�klar taraf�ndan g�nderilen �e�itli materyalleri incelemek ve sonu�lar�n� raporla tespit etmekle g�revlendirilen ihtisas daireleri �unlard�r:

- Morg �htisas Dairesi
- G�zlem �htisas Dairesi
- Kimyasal Tahliller �htisas Dairesi
-Biyoloji �htisas Dairesi
-Fiziksel �nceleme �htisas Dairesi
- Trafik �htisas Dairesi

Bu yasan�n y�r�t�lmesini sa�lamak i�in ��kar�lan y�netmeli�in 12. maddesine g�re Biyoloji �htisas Dairesi" nin g�revleri ��yle belirlenmi�tir;

a) Mahkemeler, hakimlikler, savc�l�klar taraf�ndan g�nderilen kanl� e�ya, sperm lekesi, lekeli e�yadan kan gruplar� ve fakt�rleri, babal��n tayini, kan say�m�; kan ve omurilik suyunda bakteriyolojik ve serolojik incelemeler yaparak sonucunu raporla mahalline bildirmek,
b) G�nderilen su� aletleri, giysi, e�ya �zerinde sperm ve di�er biyolojik lekeleri aramak,
c) Besin maddelerinin biyolojik ve bakteriyolojik incelemelerini yaparak G�da Maddeleri T�z��ne uygunlu�unu ara�t�rmak,

d) Vajinal ve anal frottilerde spermatozoid aramak,

e) Spermiogram yapmak,

f) Gebelik testi yapmak,

g) Kan lekelerinin insan veya hayvana ait olup olmad��n�, m�mk�nse kayna��n�, insana ait ise grup ve fakt�rlerini belirlemek.

Bunlar�n d��nda lekenin ne zaman meydana geldi�inin, kad�na m� erke�e mi ait oldu�unun tespiti gibi ara�t�rmalar�n yap�lmas� da istenebilir ( Tunal�., 1995).

Fizik yap�lar�n�n �zellikleri, v�cut dokular� ve s�v�lar� ki�ilere, di�er insanlardan ay�rdedilmelerini sa�layan bireysel �zg�nl�� kazand�r�r. Bir�ok kriminal olay�n ayd�nlat�lmas�nda ve babal�k tayininde kal�tsal olarak aktar�lan bu �zelliklerden yararlan�l�r. Bu ama�la kullan�lan v�cut s�v�lar� ve bunlar�n lekeleri aras�nda �nem bak�m�ndan kandan sonra t�kr�k lekeleri gelmektedir. �zellikle tecav�z ve cinayet olaylar�nda t�kr�k lekesinden yararlan�larak fail ve ma�durun kimliklerini belirlemek ve b�ylece olay� ayd�nlatmak m�mk�nd�r.

Ki�inin sekret�rl�k denen genetik �zelli�e sahip olmas� durumunda, antijenik kuvvetinin daha fazla olmas� nedeniyle, kandan �ok daha az miktarda t�kr�k ile kan grubunu belirlemek m�mk�nd�r (Matsuzawa ve ark., 1985). Adli t�p y�n�nden ta��d�� neme ve avantajlara ra�men, �lkemizdeki adli t�p literat�r�nde t�

UZUN S�REL� A�LIKLARIN ADL� TIPTAK� YER� VE �NEM�

9/7/2010

UZUN S�REL� A�LIKLARIN ADL� TIPTAK� YER� VE �NEM�

��NDEK�LER

1. G�R�� ve AMA�……………………………………………………….1

2. GENEL B�LG�LER…………………………………………………....4

2.1. TAR�H�E…………………………………………………….....4

2.2. A�LIK…………………………………………………………..7

2.3. T�AM�N………………………………………………………..11

2.4. WERN�CKE-KORSAKOFF SENDROMU…………………...12

2.5. A�LI�IN ADL� TIBB� �NEM�………………………………28

3. GERE� VE Y�NTEM……………………………………………….31

4. BULGULAR…………………………………………………………..32

5. TARTI�MA…………………………………………………………...47

6. SONU�………………………………………………………………...54

7. KAYNAKLAR………………………………………………………...56

1. G�R�� ve AMA�

Ge�mi�te b�y�k sava�lar s�ras�nda tutsak edilen sava� esirleri yetersiz beslenme ko�ullar�yla kar��la�m��lard�r. Ayr�ca kurakl�k-k�tl�k mevsimlerinde ��nc� d�nya �lkelerinde a�l�k nedeniyle toplu �l�mlerin ve hastal�klar�n olmas� hi�birimize yabanc� de�ildir. Bat� �lkelerinde ise alkolizm ve malabsorbsiyon yetersiz beslenme nedeni olarak kar��m�za ��kmaktad�r (1). Ancak a�l��n nedenleri aras�nda g�n�ll� a�l�k eylemleri kamuoyunun yo�un olarak dikkatini �ekmesi ve dramatik sonu�lar� ile ayr� bir �neme sahiptir (2).
A�l�k ve yetersiz beslenme, temel besin maddeleri ve vitaminlerin eksikli�ine yol a�arak v�cutta a��r y�k�mlara, �l�mlere ve �zellikle n�rolojik sekellere yol a�maktad�r (1). Normal h�cre metabolizmas� i�in gerekli olan bu fakt�r veya fakt�rlerin eksikli�inde santral ve periferik sinir h�crelerinin her ikisi de etkilenmektedir (3). Biyokimyasal bozukluklar ve daha ilerisinde dejeneratif lezyonlar�n temelinde, �zellikle h�cre metabolizmas� i�in gerekli vitaminlerin eksikli�inin oldu�u bilinmektedir (1,2). Maln�trisyon sonucu Wernicke-Korsakoff Sendromu (WKS), beriberi, myelopati, kwashiorkor, marasmus, pellegra, kseroftalmi, strachan sendromu, polin�ropati gibi bir �ok tablo geli�mektedir. Literat�rde yer alan tam a�l�kla ilgili makalelerde ise uzun s�reli yetersiz beslenme sonucunda geli�en n�rolojik sendromlar�n bir�o�u g�zlenmezken hemen hemen hepsinde a�l��n de�i�en s�relerinde Wernicke Ansefalopatisinin

(WA) geli�ti�i bildirilmi�tir (1,4-13).
WA ve Korsakoff Sendromu (KS), 19. y�zy�l�n sonlar�nda tan�mlanm�� n�ropsikiyatrik bozuklard�r. WA oftalmoparezi, nistagmus, ataksi ve konf�zyonel durum ile karakterizedir. �o�unlukla ani ortaya ��kan bu bulgular farkl� �iddet ve kombinasyonlarda g�r�lebilir. B�t�n bu bulgular�n ayn� hastada ortaya ��kmas� nadirdir. Genelde akut veya subakut devrede ilk muayenede saptan�r. Polin�ropati, daha ileri bilin� de�i�ikleri (stupor-koma), hipotermi, hipotansiyon, beriberi gibi di�er tiamin eksikli�i bulgular�, klinik tabloya

eklenebilir . KS ise kay�t belle�inin belirgin derecede etkilendi�i bir mental bozukluktur. WA"deki konf�zyonel durumun d�zelmesiyle birlikte klinik olarak a��a ��kmaktad�r. WKS, WA bulgular� ile ��renme ve haf�za defektinin beraber oldu�u semptom kompleksidir. Bu klinik tablolar�n t�m� beslenme yetersizli�i ve alkolizm ile ili�kilendirilmektedir. Daha spesifik olarak tiamin eksikli�iyle do�rudan ili�kilidir. Sendromla alkolizmin yayg�n oldu�u bat� d�nyas� daha s�k kar��la�maktad�r (1,14). Bu nedenle sendromun kapsaml� ve geni� klinik- patolojik �al��malar�, alkolikler �zerinde yo�unla�m�� olup (14-20), nonalkolik WKS ile ilgili literat�r �ok az ve yetersizdir. Son y�llarda literat�rde a�l�k ile ilgili �al��malar bulunmakla birlikte, bunlar�n �nemli bir k�sm� a�l�k grevcilerinin tedavi eti�ini tart��an makalelerdir (21-30). �zellikle �lkemizde y�llard�r yap�lan a�l�k grevleri nedeniyle a�l��n n�rolojik sekelleri a��s�ndan klinisyenler ve adli t�p uzmanlar� yo�un deneyim kazanm��lard�r (1,2,31-37).
A�l�k grevcilerinin mevcut durumlar�n�n, Cumhurba�kanl�� aff� kapsam�nda s�rekli bir hastal�k, sakatl�k ve kocama hali (TC. Anaya

KPSS UYGULAMALARI

9/7/2010

ENFLASYON MUHASEBES� Fuat �KS�Z Serbest Muhasebeci Mali M��avir G�n�m�z piyasa ko�ullar�nda y�neticilerin �irketlerinin finansal performans�n� de�erlendirirken enflasyonun mali tablolara olan etkisini dikkate almalar� ve dolay�s� ile bu �ekilde mali tablolardaki verileri do�ru bi�imde yorumlamalar�, �irket y�netiminde etkin kararlar al�nmas� i�in y�neticilere ��k tutacakt�r. Bu nedenle, mali tablolar�n enflasyon muhasebesine uygun olarak haz�rlanmas� gerekmektedir. Enflasyonun y�ksek oldu�u �lkelerde tarihsel bazda haz�rlanan mali tablolar �irketlerin ger�ek mali durumlar�n� ve performanslar�n� yans�tmamakta ve mali tablolar�n d�nemler aras� kar��la�t�r�labilmesini m�mk�n k�lmamaktad�r. T�rkiye gibi ekonomisi hiperenflasyonist ekonomi s�n�f�na giren �lkelerde ilgili analizler yap�l�p �e�itli finansal ��kar�mlar yap�lmadan �nce mali tablolar�n enflasyon etkisinden ar�nd�r�lmas� ve daha sonra yap�lacak analizlerle sonuca ula��lmas� �ok daha sa�l�kl� olacakt�r. Tarihsel maliyet muhasebesi para biriminin al�m g�c�ndeki de�i�iklikleri dikkate almad��ndan, mali tablolar de�i�ik tarihlerde de�i�ik al�m g��leri olan para miktarlar�yla de�erlenmi� kalemleri i�ermekte, bu para birimleri aras�nda ortak bir baz bulunmamaktad�r. Oysa, enflasyonun y�ksek oldu�u ekonomilerde bir �irketin mali tablolar�n�n ger�ek faaliyet sonu�lar�n� ve mali durumunu tam anlam�yla yans�tmas� i�in enflasyonun bu tablolara olan etkisinin belirlenmesi gerekir, dolay�s� ile enflasyon muhasebesinin uygulanmas� gereklili�i do�maktad�r. Enflasyon muhasebesinin amac�, paran�n sat�n alma g�c�n�n de�i�ti�i ger�e�inden hareket edilerek, homojenli�ini yitiren mali tablolar� ayn� para birimiyle ifade etmek, gelir ve giderleri cari para de�erleriyle ifade ederek ger�ek i�letme sonucunu bulmak ve parasal de�erleri elde bulundurmaktan dolay� i�letmenin u�rad�� elde bulundurma kazanc� ya da kayb�n� ortaya koymakt�r. Enflasyon Muhasebesi uluslararas� literat�re 1989 y�l�nda yay�nlanan 29 no"lu Uluslararas� Muhasebe Standard� "Hiperenflasyonist Ekonomilerde Mali Raporlama" (UMS 29) ile ge�mi� olmas�na ve T�rkiye 1970"lerin ortalar�ndan itibaren s�regelen bir enflasyon ortam�nda ya��yor olmas�na ra�men, T�rkiye"de ekonomi ve muhasebe d�nyas�nda yayg�nla�mas� 1997 y�l�nda 1 no"lu Uluslararas� Muhasebe Standard� "Mali Tablolar�n Sunulu� Esaslar�" nda yap�lan de�i�iklikle ger�ekle�mi�tir. Bu de�i�iklikle, mali tablolar haz�rlan�rken uyulmas� gereken Uluslararas� Muhasebe Standartlar�ndan herhangi birisine uyulmamas� durumunda, s�zkonusu mali tablolar�n Uluslararas� Muhasebe Standartlar�na uygun oldu�undan bahsetmek m�mk�n de�ildir. Dolay�s�yla, 1 Temmuz 1998 tarihinden sonra ba�layan hesap d�nemlerine ili�kin olarak haz�rlanan mali tablolar�n Uluslararas� Muhasebe Standartlar�na uygun olabilmesi i�in enflasyon muhasebesinin uygulanmas� zorunlu hale gelmi�tir. Benzer bir d�zenleme SPK taraf�ndan da 28 Kas�m 2001 tarihinde yay�nlanan XI/20 numaral� "Y�ksek Enflasyon D�nemlerinde Mali Tablolar�n D�zeltilmesine �li�kin Usul ve Esaslar Hakk�nda Tebli�" in y�r�rl��e girmesiyle ger�ekle�mi�tir. Ancak daha sonra tebli�in y�r�rl�k tarihi 2003 y�l sonu mali tablolar� olarak de�i�tirilmi�tir. 31 Aral�k 2003 tarihi itibariyle SPK mevzuat�na tabi �irketler ilan edecekleri mali tablolar�n� bu tebli� h�k�mleri �er�evesine haz�rlamak durumunda olacaklar. Di�er taraftan Bankac�l�k D�zenleme ve Denetleme Kurulu taraf�ndan haz�rlanan Muhasebe Uygulama Y�netmeli�i"ne ili�kin 14 say�l� tebli� "Mali Tablolar�n Y�ksek Enflasyon D�nemlerinde D�zenlenmesine �li�kin Muhasebe Standard�" banka ve konsolidasyon kapsam�ndaki i�tiraklerinin 31 Aral�k 2002 tarihi itibariyle mali tablolar�n� enflasyon etkilerinden ar�nd�rarak haz�rlamalar�n� �ng�rmektedir. Asl�nda T�rkiye"de enflasyon muhasebesi konusunda yap�lan ilk d�zenleme gerek SPK gerekse BDDK d�zenlemelerinden �ok �nce yay�nlanm�� olan 2 numaral� T�rkiye Muhasebe Standard� (TMS) - Y�ksek Enflasyon D�nemlerinde Finansal Raporlama "d�r. TMS 2, SPK XI/20 ve MUY 14 incelendi�inde k��k baz� farklar d��nda temel olarak UMS 29 ile benzer d�zenlemeler getirdi�i g�r�lmektedir. Ekte ISMMO Enflasyon Muhasebesi Tebli�i �al��ma Grubu taraf�ndan haz�rlanm�� bir �evirisi sunulan UMS 29 a�a��daki unsurlar� hiperenflasyonist bir ekonominin g�stergesi olarak kabul etmi� ve bu durumda enflasyon muhasebesinin uygulanmas�n� zorunlu k�lm��t�r:  n�fusun �o�unlu�u servetini parasal olmayan varl�klar veya ni

B�LG�SAYAR

9/7/2010

ANSI
Ansi olarak okunur.Amerikan Uluslararas� standartlar enstit�s� standart geli�tiren i� ve end�stri gruplar�ndan olu�an bir enstit�d�r . PC d�nyas�na bak�ld�� zaman ANSI ,SCSI arabirimleri ve ANSI .SYS ayg�t s�r�c�leri oldu�u gibi , C programlama dili i�inde �neriler getirmi�tir .Ancak bu sadece �neride kalm��t�r.
ASCII
Aski olarak okunur . T�rk�e �evrimi ise Bilgi Al��-Veri�i ��in Standart Amerikan Kodlar� d�r . Farkl� bilgisayar ve �evre birimleri aras�nda uyumluluk sa�lamak i�in harflere , say�lara , noktalama i�aretlerine ve kontrol karakterlerine say�sal de�erler atayan bir standart kodlama y�ntemidir .
ASCII de her karakter ayr� bir say�ya kar��l�k gelir . 0...31 aras�nda ki de�erler bas�lmayan kontrol kodlar� i�in kullan�l�r . 32...127 aral�� , alfabetik harfleri ve yayg�n noktalama i�aretlerini temsil etmekte kullan�l�r . 0....127 aral�� standart ASCII karakter seti olarak bilinir.
OS�
A� i�erisindeki cihazlar�n haberle�mesinde bir standart olu�turmak amac�yla ISO taraf�ndan OSI a��k sistem araba�� geli�tirilmi�tir. OSI a� protokollerinin ba�land�� ve organize edildi�i yeri sa�lamaktad�r
OSI"nin katmanlar�.
Veri iletim katman�;
Bu katman ayn� a� �zerindeki cihazlar aras�ndaki veri iletimiyle ilgilidir. Bu seviyede bir tak�m hata kontrol ve yakalama �zellikleride tan�mlan�r. FDDI gibi LAN teknolojileri bu teknolojiyle �al��rlar.
Fiziksel Katman;
Fiziksel seviye OSI modelinin en alt taraf�nda ve cihazlar�n haberle�mesinde kullan�l�r.Sinyallerin iletimini tan�mlayan seviyedir. Repeater bu sistemi tekrarlayan bir cihaz olarak �rnek g�sterilebilinir.

A� katman�;
Bu katman di�er iki katmandan farkl� olarak farkl� a�lar aras�ndaki veri iletimi ile ilgilenen genel paketler �zerinde de�i�iklik yaparak farkl� a�lar aras�nda ta��nabilmesi i�in ta��ma adresleri yap�s� kurar.Bu sayede routerlar �al��maktad

ELEKTR�K

9/7/2010

G�R��

Alternatif ak�m devrelerinde; diren�,bobin veya kondansat�rler saf ve tek olarak bulunmaya bilirler. �o�u kez biri veya birka�� birlikte bulunurlar. Ayr�ca diren� ,bobin veya kondansat�rlerin ikisi veya daha fazlas� birbiriyle seri, paralel olarak da ba�lan�rlar.
Birden fazla cinsteki eleman�n (diren�,bobin,kondansat�r) seri ,paralel veya seri – paralel ba�lanmas� ile olu�turulan alternatif ak�m devresinin yerine ge�ebilecek , ayn� �zellikleri verebilen tek bir e� dirence "empedans" denir. Empedans Z harfi ile g�sterilir ve birimi ohm"dur. Buna g�re alternatif ak�m devrelerinde Ohm kanunu ,

U
I =olur.
Z

A-SER� DEVRELER

1-D�REN� –BOB�N SER� DEVRES� (R-L)

�ekil -1 de bir diren�le bobinin seri ba�lanmas� ile olu�turulan devre g�r�lmektedir. Uygulama da bu devreye yaln�z ayr� ayr� saf diren� ile end�ktif reaktans� ba�lanmas� �eklinde de�il, bir bobinin direnci ve end�ktif reaktans� olarak da rastlan�r. �rne�in bir motor bir transformotor bobinin, bir direnci (R) ile bir end�ktif reaktans� (XL) vard�r.

�ekil-1: Diren�-Bobin seri devresi (R-L)

�ekil-1 deki devrede diren� ve bobin saf elemanlar olarak al�nm��t�r. Bu seri devre ak�m�, b�t�n devre elemanlar�ndan ge�mektedir. Devre gerilimi ise diren� bobin u�lar�na d��en gerilimin vekt�r yel toplam�na e�ittir. Bu vekt�r yel de�erler, bir vekt�r sistemiyle de g�sterilebilir. Diren� u�lar�na d��en gerelim (UR)

ULU

0
UR I
�ekil-2: R-L seri devresi vekt�r diyagram�

�ekil-1 deki devrede diren� ve bobin saf elemanlar olarak al�nm��t�r. Bu seri devre ak�m�, b�t�n devre elemanlar�ndan ge�mektedir. Devre gerilimi ise diren� bobin u�lar�na d��en gerilimin vekt�r yel toplam�na e�ittir. Bu vekt�r yel de�erler, bir vekt�r sistemiyle de g�sterilebilir. Diren� u�lar�na d��en gerelim (UR)

ULU

TOPLAM KAL�TEN�N TANIMI

9/7/2010

Toplam Kalitenin Tan�m�
Y�netim kavram� insanl�k tarihi kadar eski bir kavram olmas�na ra�men halen yeni geli�melere ihtiya� duymas�, devingen bir yap�ya sahip olmas�, insanlar� yeni aray��lara itmektedir. G�n�m�zde ise bu aray��lar�n neticesi olarak Toplam Kalite Y�netimi (TKY) anlay�� geli�mi�tir.
Her ne kadar TKY"nin tan�m� �zerinde uluslar aras� d�zeyde bir birlik sa�lamak amac�yla k�resel bir tan�m yap�lmaya �al��lm�� ise de; TKY"nin tan�m� 1994 tarihli ISO 8402"de belirlenmi�tir.
Buna g�re, toplam kalite y�netimi:
"Bir kurulu� i�inde kaliteyi odak alan, kurulu�un b�t�n �yelerinin kat�l�m�na dayanan, m��teri memnuniyeti yoluyla uzun vadeli ba�ar�y� ama�layan ve kurulu�un b�t�n �yelerine ve topluma yarar sa�layan y�netim yakla��m�"olarak tan�mlanmaktad�r.
TKY"ni k�saca "m�kemmelli�e sistemli bir yakla��m" diyerek tan�mlayabiliriz. Kelimeleri tek tek ele al�rsak, "toplam" o �r�n veya hizmetle ilgili her birimi, her fonksiyonu ve her s�reci kapsar. "Kalite" kelimesi �l��lebilen y�netim de�erleri demektir. "Y�netim" ise m�kemmelli�i sa�layabilmek i�in t�m kaynaklar ve faaliyetlere uygulanan teknik ve prensiplerdir.TKY"nin b�t�n tan�m ya da anlat�mlar�nda �st kademe y�netimin deste�i, m��teri ve tedarik�ilerle ili�kiler ve �al��anlar�n kat�l�m� gibi baz� ortak unsurlar�n varoldu�u g�r�lmektedir.
Toplam kalite y�netimi (TKY), bir kurulu� i�inde kaliteyi odak alan, kurulu�un b�t�n �yelerinin kat�l�m�na dayanan m��teri memnuniyeti yoluyla uzun vadeli ba�ar�y� ama�layan ve kurulu�un b�t�n �yelerine ve topluma yarar sa�layan y�netim yakla��m�d�r.
Toplam kalitenin temel �zellikleri
TKY"nin en temel �zelliklerini �u �ekilde s�ralayabiliriz;
*�nsana sayg� esast�r.
*M��terinin tam ve s�rekli tatmini ilk hedeftir.
*Politikalar�n olu�turulmas�na kalite kavram� y�n vermelidir.
*Kalite bilinci yayg�nla�t�r�lmal� ve �al��anlar kaliteyi artt�rmaya �al��mal�d�r.
*Herkesin i�ini zaman�nda, ilk defada ve do�ru olarak yapmas� esast�r.
*S�rekli geli�me anlay�

S�PER ELEKTR�K

9/7/2010

S�PER ELEKTR�K

END�KT�F ��RENME �LE PARMAK �Z� TANIMA

9/7/2010

END�KT�F ��RENME �LE PARMAK �Z� TANIMA

�zet
Bu uygulamada; yayg�n olarak kullan�lan parmak izi ile kimlik te�hisi �zerine bir uzman
sistem ger�ekle�tirilmi�tir. Say�sal ortama aktar�lan parmak izleri, Sobel algoritmas� ile
kenarlar� bulunur. Elde edilen g�r�nt� matrisi, 3x3 boyutlu 20 adet matristen olu�an
masklara tabi tutularak her mask�n tekrarlanma say�s� bulunur. Masklar�n tekrarlanma
say�lar� RULES-3 end�ktif ��renme tekni�i ile kural taban� olu�turularak parmak izinin
kime ait oldu�u te�his edilir.
Anahtar Kelimeler
Parmak �zi Tan�ma, End�ktif ��renme, Uzman Sistem, G�r�nt� ��leme
1. G�R��
G�venlik ve adli olaylar�n ��z�m�nde parmak izi y�ntemi kullan�lan en yayg�n y�ntemdir.
G�venlik sistemlerinde kullan�lan manyetik kart, ak�ll� kart, say�sal �ifreleme ve barkodlu
sistemler yerine parmak izi kontroll� sistemlere ge�ilmektedir. Parmak izi kontroll�
sistemlerde, �ifre ve kart unutma, �ifre ve kartlar�n k�t� niyetli ki�ilerin eline ge�mesi gibi
problemler ortadan kalmaktad�r. Di�er tarafta ise adli olaylar�n takibinde ve ��z�m�nde
parmak izinin �nemi a�ikard�r. �nemli olan di�er husus ise parmak izinin elde edilmesidir.
Adli merkezlerde al�nan parmak izi ile olay mahalinden elde edilen izlerin netli�i bir
olmayacakt�r. Olay mahalindeki izler izi b�rakan ki�inin uygulad�� kuvvetin �iddeti ve
y�n� kimlik te�hisindeki analizi zorla�t�racakt�r.
Analiz a�amas�nda; uzman ki�i ihtiyac�, analizin h�zland�r�lmas� ve bunlara ba�l� olarak
maliyetlerinin artmas� gibi sorunlar� ortadan kald�rmaya y�nelik uzman sistem
geli�tirilebilir. Bu noktada da uzman sistemin bilgi taban�n� olu�turmada end�ktif ��renme
metodu uygulanabilir ve kural taban� olu�turularak analiz yap�labilir. Say�sal ortama
aktar�lan parmak izlerinin g�r�nt� i�leme teknikleri ile anlaml� b�lgeleri (kenar) bulunur.
Elde edilen g�r�nt� matrisi, 3x3 boyutlu (5x5 veya daha �st�) matristen olu�an masklara
tabi tutularak her mask�n tekrarlanma say�s� bulunur. Masklar�n tekrarlanma say�lar�
end�ktif ��renme teknikleri kullan�larak kural taban� olu�turulur. Bu kural taban� sayesinde
de parmak izinin kime ait oldu�u te�his edilir.
�zg�r ��FT��*
ociftci@sakarya.edu.tr
A�k�n DEM�RKOL*
askind@sakarya.edu.tr
Murat �SKEF�YEL�*
miskef@sakarya.edu.tr
International XII. Turkish Symposium on Artificial Intelligence and Neural Networks - TAINN 2003
2. S�STEM YAPISI
End�ktif ��renme ile parmak izi tan�ma sistemi �ekil 2.1 de verilmi�tir.
�ekil 2.1 Sistem Ak��
a. Parmak �zinin Elde Edilmesi
Resim olarak elde edilen parmak izi, taray�c� ile say�salla�t�r�larak bilgisayar ortam�na
aktar�l�r ve g�r�nt� matrisi elde edilir.
b. Kenar Bulma
Kenar bulma i�lemi Sobel algoritmas�na g�re yap�lm��t�r. Sobel algoritmas�, �ekil 2.2"de
verilen iki matrisle g�r�nt� matrisinin h�cresel olarak �arp�larak elde edilen x ve y
sonu�lar�n�n mutlak de�erlerinin toplanarak yeni g�r�nt� matrisine yaz�lmas�d�r. [1]
X y�n� Y y�n�
-1 0 1 1 2 1
-2 0 2 0 0 0
-1 0 1 -1 -2 -1
�ekil 2.3 (a)"da g�sterilen parmak izinin Sobel kenar bulma algoritmas�na g�re elde edilmi�
g�r�nt�s� �ekil 2.3 (b)"deki gibidir.
(a) (b) (c) (d) (e)
Kenar
Bulma
Mask Tekrar
Say�lar�n�n
Bulunmas�
Kural
Taban�n�n
Olu�turulmas�
Te�his
Parmak �zi
Foto�raf�n�n
Say�salla�t�r�lmas�
�ekil 2.3 (b) Kenar� bulunmu� parmak izi �ekil 2.3 (a) Parmak izi
�ekil 2.2 X ve Y y�n�ndeki Sobel katsay� matrisleri
International XII. Turkish Symposium on Artificial Intelligence and Neural Networks - TAINN 2003
c. Mask Tekrar Say�lar�n�n Bulunmas�
Kenarlar� elde edilmi� olan parmak izinin g�r�nt� matrisinde �ekil 2.4"te �rnekleri verilen
mask matrislerinin tekrarlanma say�lar� bulunur.
Bulunan mask matrislerinin tekrarlanma say�lar�ndan (M1, M2, …, M20) kural taban� i�in
�rnek setini olu�turur.
d. RULES-3 End�ktif ��renme Algoritmas�
Bilgisayarla ��renmenin bir alan� olan End�ktif ��renmenin temel amac�, bilgi taban�n�
olu�tururken direkt olarak uzmandan bilgiyi almak yerine, uzmanl�k alan�yla ilgili
�rneklerden yararlanarak bu i�lemi ger�ekle�tirmektir. B�ylece bilgi